בת עין - אידיש · Bas Ein - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

• גליון קנב • שנה ד
פרשת לך לך דבר השוה
תשפ"ז לכל נפש
אידיש
תוכן התורה
דער בעל שם טוב פון
[א] לשון הפסוק /די נסיון פון אברהם אבינו צו גיין צו א
נייע לאנד /די אמונה און בטחון פון אברהם אבינו אז 'כל מיכלשטאדט איז שוין קליינערהייט געווען
מה דעביד רחמנא לטב עביד'. באקאנט פאר א וואונדער קינד ,איינמאל
[ב] די מלחמה פון אברהם אבינו קעגן די פינף מלכים / האט דער פריץ פון שטאדט געהערט פון
אים און ער האט באפוילן ער זאל זיך שטעלן
פאר אים אין פאלאץ דעם און דעם טאג און
[א]
אין די שעה.
לשון הפסוק ווען עס איז געקומען די אנגעגעבענע צייטהאט
ְוְ ַַא ְְב ָָרם ֶ �ֶּבן ָָח ֵֵמׁשׁ � ָָׁשִנִ ים ְוְ � ִִׁש ְְב ִִעים � ָָׁשָנָ ה ְ �ְּב ֵֵצאתֹוֹ דער פריץ באפוילן אז אלע באדינערס זאלן זיך
באהאלטן און דער קליינער וואונדער קינד זאל
ֵֵמ ָָח ָָרןא .און אברהם איז אלט געווען פינעף און
אליין טרעפן די צימער פונעם פריץ.
זיבעציג יאר ווען ער איז ארויס פון חרן.
און אזוי איז דאס קינד אנגעקומען צום פאלאץ
און דער פריץ שטייט באהאלטן ביי א פענסטער
און קוקוט ארויס וואס די קינד גייט טאהן ,און
די נסיון פון אברהם אבינו צו גיין צו א נייע לאנד אט זעהט ער ווי דאס קינד גיבט א קוק אויפן
פאלאץ און גייט אריין און ביז געציילטע מינוטן
ְוְ נּוַּכַ ל לֹוֹ ַַמר ְ �ְּב ֶֶד ֶֶר ְך� ֶזֶ ה אונז קענען זאגען איז ער געשטאנען ביי די טיר פונם פריץ
ּוּ� הּוּא אויף די וועגְְּ ,ד� ִִה ֵ�ֵּנה ְ�ְּכ � ֶֶׁש ָָא ַַמר ַַה ָ �ָּקדֹוֹ ׁשׁ ָ �ָּבר ְך
דער פריץ האט זיך נישט געקענט גלייבן ווי אזוי
ְְו ַַא ְְב ָָרם ֶ�ֶּבן ָָח ֵֵמׁשׁ � ָָׁשִנִ ים ְְו � ִִׁש ְְב ִִעים
ְלְ ַַא ְְב ָָר ָָהם 'ֶלֶ ְך� ֶלֶ ָָך דאס קינד האט צוגעטראפן צו זיין צימער ,און
� ָָׁשָנָ ה ְ�ְּב ֵֵצאתֹוֹ ֵֵמ ָָח ָָרן. ֵֵמ ַַא ְְר ְְצ ָך� ִּוִּמּמֹּוֹ ַלַ ְְד ְ�ְּת ָָך האט אים געפרעגט ווי אזוי האסטו געוואוסט
נּוַּכל לֹוֹ ַַמר ְ �ְּב ֶֶד ֶֶר ְְך ֶזֶ הְּ ,ד�ְ ִִה ֵ �ֵּנה ְוְ ַ ָָא ִִב ְ
יְך ִּוִּמ ֵ �ֵּבית וועלכער צימער איך בין באהאלטן ? האט ער אים
הּוּא רּוּ�ְךְ�ְּכֶׁש� ֶ ָָא ַַמר ַַה ָ�ָּקדֹוֹ ׁש� ָ �ָּב געענטפערט איך האב געזען אז אלע פירהאנגען
ֶֶאל ָָה ָָא ֶֶרץ ֲֲא � ֶֶׁשר
ֵֵמ ַַא ְְר ְְצ ָָך ֶלֶ �ָך ְלְ ַַא ְְב ָָר ָָהם 'ֶלֶ �ְך פון די פענסטערס זענען אויפגעדעקט האב איך
ֶֶאל ּוִּמ ֵ �ֵּבית ָָא ִִבי�ְך ִ ּוִּמּמּ ֹוֹ ַלַ ְְד ְ�ְּת�ָך
ִ
ַַא ְְר ֶֶא ָָּך' ווען דער פארשטאנען אז דארט זיצען די באדינער און
ָָה ָָא ֶֶרץ ֲֲאֶׁש� ֶ ר ַַא ְְר ֶֶאָּך�ָ 'ֶּ� ֶ ,ב ֱֱא ֶֶמת ָָהָיָ ה באשעפער האט נוצען די ליכטיגקייט פונעם זון ,איין צימער
ָָקֶׁש� ֶ ה ְלְ ַַא ְְב ָָר ָָהם ָּד�ָ ָָבר ֶזֶ ה ֵלֵ יֵלֵ ְךְ
פאר געזאגט האב איך געזעהן פארדעקט די פירהאנג האב איך
ּוֵּמ ַַאְנְ ֵׁש� ֵ י
ּוִּמ �ִִּמְׁש� ְ � ַַּפ ְְחּתּ�ֹו ֵ
ִִמ ֵ �ֵּבית ָָא ִִביו ִ פארשטאנען אז דארט באהאלט זיך די פריץ.
אברהם 'גיי פון
ּוֵּמ ֶֶא ֶֶרץ מֹוֹ ַלַ ְְדּתּ�ֹו ֲֲאֶׁש� ֶ ר ֵ ְׁש� ְ לֹוֹ מ�ֹו
דיין לאנד און שפעטער אין זיין לעבן האט דער בעל שם
הּוְּר ַ �ַּגל ָ �ָּבּהּ ָ�ָּכל ָיָ ָָמיו.
ְ
לאנד געבורטס געזאגט אז פון די מעשה האט ער זיך געלערנט
צו פארשטיין אז ווען אימער א מענטש זעהט אז
און דיין טאטענ'ס הויז צו די לאנד וואס איך די פירהאנג זענען פארשטעלט און ער דארף א
וועל דיר ווייזען'ֶּ� ֶ ,ב ֱֱא ֶֶמת ָָהָיָ ה ָָק � ֶֶׁשה ְלְ ַַא ְְב ָָר ָָהם ָָּד� ָָבר ישועה זאל ער וויסן אז דארט באהאלט זיך דער
ֶזֶ ה ֵלֵ יֵלֵ ְְך ִִמ ֵ �ֵּבית ָָא ִִביו ִּוִּמ �ִִּמ � ְְׁש � ַַּפ ְְחּתּ�ֹו ֵּוֵּמ ַַאְנְ � ֵֵׁשי � ְְׁשלֹוֹ מֹוֹ קעניג – דער באשעפער אליין.
הּוְּר ַ �ַּגל ָ �ָּב�ּה ָ�ָּכל ָיָ ָָמיו אז ְ ֵּוֵּמ ֶֶא ֶֶרץ מֹוֹ ַלַ ְְדּתּ�ֹו ֲֲא � ֶֶׁשר אין די קומענדיגע תורה גייט דער בת עין אונז
ס'איז באמת געווען זייער שווער פאר אברהם לערנען א פרק אין אמונה און בטחון אז מיט
דעם קען א מענטש איבערגיין אלע שווערקייטן
די לשון הפסוק איזַ :וַ ֵּיֶּלֶ ְך ַַא ְְב ָָרם ַּכ ֲֲּא ֶׁׁשר ִּּד ֶּּבר ֵאֵָלָ יו ד’ ַוַ ֵּיֶּלֶ ְך ִִאּתֹו א אפילו זאכן וואס זענען קעגן די שכל און טבע.
לֹוט ְוְ ַַא ְְב ָָרם ֶּּבן ָָחֵמֵׁש ָׁשִׁנִ ים ְוְ ִׁשׁ ְְב ִִעים ָׁשׁ ָנָ ה ְּבּ ֵצֵאתֹו ֵֵמ ָָח ָָרן.
א
די זאך אוועק צו גיין פון זיין טאטענ'ס הויז און זיין
יָּלה ְלְ ֵֵאיֶזֶ ה ֶֶא ֶֶרץ ֵיֵ ֵלֵ ְְך, ּוִּב ְְפ ָָרט ֶׁש� ֶ ֹּל� ֹא ָָא ַַמר לֹוֹ ִ �ִּב ְְת ִִח ָ� ִ
ְ
ַַרק ֶׁש� ֶ ַַּי ְְר ֵֵאהּוּ ַַא ַַחר ָ�ָּכְךְ ,וְ ֶזֶ ה ַ �ַּגם ֵ�ֵּכן ָָקֶׁש� ֶ ה ְְמאֹוֹ ד ָלָ ָָא ָָדם � משפחה און פון זיינע באקאנטע און פון זיין געבורטס
ֵלֵ יֵלֵ ְְך ְוְ ֵֵאינֹוֹ יֹוֹ ֵֵד ַַע ְלְ ֵֵאיֶזֶ ה ְְמ ִִדיָנָ ה ֵיֵ ֵלֵ ְְך. לאנד.
ַַא ְְך ִִע ָ�יָּקר ַַה ְ �ְּב ִִחיָנָ ה ָ �ָּבֶזֶ ה ְלְ ַַק ֵ �ֵּיים ְְרצֹוֹ ן ַַהּבּ ֹוֹ ֵֵרא ָ �ָּב ְ
רּוְּך יָּלה ְלְ ֵֵאיֶזֶ ה ֶֶא ֶֶרץ ֵיֵ ֵלֵ ְְך און
ִּוִּב ְְפ ָָרט � ֶֶׁש �ֹּלֹא ָָא ַַמר ל�ֹו ִ �ִּב ְְת ִִח ָ �
הּוּא ֲֲא ִִפיּלּּוּ ְ �ְּב ָָד ָָבר ֶׁש� ֶ ָ�ָּקֶׁש� ֶ ה לֹוֹ ְ ,וְ הּוּא ִנִ ְְמָׁש� ָ ְְך ִִמ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת
ּוִּב � ָָּטחֹוֹ ן ּבּ ֹוֹ ִיִ ְְת ָ �ָּב ַַר ְְך. ֱֱאמּוַּנַ ת ה' ִ
באזונדער אז דער באשעפער האט אים נישט געזאגט
ַַהְיְ ינּוּ ֵֵמ ֲֲח ַַמת ָָה ֱֱאמּוָּנָ ה ְוְ ַַה ִ �ִּב � ָָּטחֹוֹ ן ֶׁש� ֶ ָָהָיָ ה ְלְ ַַא ְְב ָָר ָָהם פון אנפאנג צו וועלכע לאנד זאל ער גייןַַ ,רק � ֶֶׁש ַ �ַּי ְְר ֵֵאהּוּ
ָָא ִִבינ�ּו ע"ה ְ �ְּבבֹוֹ ֵֵרא ָ�ָּכל עֹוֹ ָלָ ִִמים ִיִ ְְת ָ �ָּב ַַר�ְך ְׁש� ְ מֹוֹ , ַַא ַַחר ָ�ָּכ ְְךב נאר דער באשעפער האט אים געזאגט אז ער
ֶׁש� ֶ ְ �ְּבַוַ וַּד�ַ אי ָ�ָּכל ַַמה ְּד�ְ ָָע ִִביד ַַר ְְח ָָמָנָ א ְלְ ַַטב ָָע ִִביד (ברכות
סְ ,):וְ ֶזֶ ה ָָהָיָ ה ְְמ ִִביאֹוֹ ְלְ ַַק ֵ �ֵּיים ְְרצֹוֹ ן ַַהּבּ ֹוֹ ֵֵרא ָ �ָּב ְ
וועט אים ווייזען נאכדעםְ ,וְ ֶזֶ ה ַ �ַּגם ֵ�ֵּכן ָָק � ֶֶׁשה ְְמאֹוֹ ד ָלָ ָָא ָָדם
רּוְּך הּוּא
ֲֲא ִִפיּלּּוּ ְ �ְּב ָָד ָָבר ַַה ָ�ָּקֶׁש� ֶ ה ָ�ָּכֶזֶ ה.
ֵלֵ יֵלֵ ְְך ְוְ ֵֵאינ�ֹו יֹוֹ ֵֵד ַַע ְלְ ֵֵאיֶזֶ ה ְְמ ִִדיָנָ ה ֵיֵ ֵלֵ ְְך און דאס איז אויך
ְוְ ֶזֶ הּוּ 'ְוְ ַַא ְְב ָָרם ֶ �ֶּבן ָָח ֵֵמׁשׁ ָׁש� ָ ִנִ ים ְוְ ִׁש� ִ ְְב ִִעים ָׁש� ָ ָנָ ה ְ �ְּב ֵֵצאתֹוֹ זייער שווער פאר א מענטש צו גיין צו א לאנד און
ֵֵמ ָָח ָָרן'ַַ ,הְיְ ינּוּ ְ�ְּכֶׁש� ֶ ָ �ָּי ָָצא ֵֵמ ָָח ָָרן ָיָ ָָצא ִִעם ִִמַּד�ַ ת ִ �ִּב � ָָּטחֹוֹ ן ער ווייסט אפילו נישט וועלכע לאנד ער גייט צו.
יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ָָח ֵֵמׁשׁ ְְו � ִִׁש ְְב ִִעים. ַ �ַּבה'ֶׁ ,ש� ֶ ִ�ִּב � ָָּטחֹוֹ ן ִ �ִּג ַ
ְוְ ֶזֶ הּוּ 'ְוְ ַַא ְְב ָָרם ֶ �ֶּבן ָָח ֵֵמׁשׁ ְוְ ִׁש� ִ ְְב ִִעים'ַַ ,הְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ָָהָיָ ה ָָאז
ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ִ �ִּב � ָָּטחֹוֹ ןְ ,וְ ֶזֶ ה ָ �ָּג ַַרם ל�ֹו ֶׁש� ֶ ֵ �ֵּי ֵֵצא ֵֵמ ָָח ָָרן ִִמ ֵ �ֵּבית
ּוִּמ �ִִּמְׁש� ְ � ַַּפ ְְחּתּ ֹוֹ .
ָָא ִִביו ִ
די אמונה און בטחון פון אברהם אבינו אז 'כל מה דעביד
רחמנא לטב עביד'
רּוְּך הּוּא ֲֲא ִִפיּלּ�ּו ְ �ְּב ָָד ָָבר � ֶֶׁש ָ �ָּק � ֶֶׁשה לֹוֹ אבער די עיקר בחינה ַַא ְְך ִִע ָ �יָּקר ַַה ְ �ְּב ִִחיָנָ ה ָ �ָּבֶזֶ ה ְלְ ַַק ֵ �ֵּיים ְְרצֹוֹ ן ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּב ְ
צו טאהן די רצון השם איז אפילו ווען ס'איז אים שווער עס צו איינהאלטען זייןְ ,וְ הּוּא ִנִ ְְמ � ָָׁש ְְך
ִִמ ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֱֱאמּוַּנַ ת ה' ִּוִּב �ָָּטחֹוֹ ן ּבּ�ֹו ִיִ ְְת ָ �ָּב ַַר ְְך און דאס זיך צו שטארקן און און טאהן די רצון הבורא קומט
נאר דורך אמונה און בטחון אין באשעפער.
ַַהְיְ ינ�ּו ֵֵמ ֲֲח ַַמת ָָה ֱֱאמּוָּנָ ה ְוְ ַַה ִ �ִּב �ָָּטחֹוֹ ן � ֶֶׁש ָָהָיָ ה ְלְ ַַא ְְב ָָר ָָהם ָָא ִִבינ�ּו ע"ה ְ �ְּבבֹוֹ ֵֵרא ָ�ָּכל עֹוֹ ָלָ ִִמים ִיִ ְְת ָ �ָּב ַַר ְְך � ְְׁשמ�ֹו דאס
מיינט וועגן די אמונה און בטחון וואס אברהם אבינו האט געהאט אין באשעפערֶֶׁ � ,ש ְ �ְּבַוַ ַוַּד� אי ָ�ָּכל
ַַמה ְְּד� ָָע ִִביד ַַר ְְח ָָמָנָ א ְלְ ַַטב ָָע ִִביד (ברכות ס ):און אברהם האט געגלייבט אז פאר זיכער אז אלעס וואס
דער באשעפער טוט איז צום גוטעןְ ,וְ ֶזֶ ה ָָהָיָ ה ְְמ ִִביא�ֹו ְלְ ַַק ֵ �ֵּיים ְְרצֹוֹ ן ַַהּבֹּוֹ ֵֵרא ָ �ָּב ְ
רּוְּך הּוּא ֲֲא ִִפיּלּ�ּו ְ �ְּב ָָד ָָבר
ַַה ָ �ָּק � ֶֶׁשה ָ�ָּכֶזֶ ה און דאס האט אים געברענגט צו מקיים די ווילן פון השי"ת אין אפילו אזא שווערע
זאך.
ְוְ ֶזֶ ה�ּו 'ְוְ ַַא ְְב ָָרם ֶ �ֶּבן ָָח ֵֵמׁשׁ � ָָׁשִנִ ים ְוְ � ִִׁש ְְב ִִעים � ָָׁשָנָ ה ְ �ְּב ֵֵצאת�ֹו ֵֵמ ָָח ָָרן' און דאס איז פשט פון די פסוק 'און
אברם איז געווען פינעף און זיבעציג יאר ווען ער איז ארויס פון חרן'ַַ ,הְיְ ינ�ּו ְ�ְּכ � ֶֶׁש ָ �ָּי ָָצא ֵֵמ ָָח ָָרן ָיָ ָָצא ִִעם
ִִמ ַַּד� ת ִ �ִּב �ָָּטחֹוֹ ן ַ �ַּבה' דאס מיינט ווען ער איז ארויס פון חרן איז ער ארויס מיט די מדה פון בטחון
אין באשעפערֶֶׁ � ,ש‘ִּבִ ָָּטחֹון’ ִ �ִּג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא ָָח ֵֵמׁש ְוְ ִִׁשְבְ ִִעים ווייל די ווארט 'ִּבִ ָָּטחֹון' איז בגימטריא פינעף און
זיבעציג.
ְוְ ֶזֶ ה�ּו 'ְוְ ַַא ְְב ָָרם ֶ �ֶּבן ָָח ֵֵמׁשׁ ְוְ � ִִׁש ְְב ִִעים' און דאס מיינט די פסוק אז 'אברהם איז געווען פינף און
זיבעציג'ַַ ,הְיְ ינּוּ � ֶֶׁש ָָהָיָ ה ָָאז ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ִ �ִּב �ָָּטחֹוֹ ן דאס מיינט אז ער איז געווען דעמאלסט אין די בחינה פון
בטחוןְ ,וְ ֶזֶ ה ָ �ָּג ַַרם לֹוֹ � ֶֶׁש ֵ �ֵּי ֵֵצא ֵֵמ ָָח ָָרן ִִמ ֵ �ֵּבית ָָא ִִביו ִּוִּמ �ִִּמ � ְְׁש � ַַּפ ְְחּתֹּוֹ און דאס האט אים צוגעברענגט און געגעבן
די כח אז ער זאל ארויסגיין פון זיין טאטע'ס הויז און צו איבערלאזן זיין משפחה.
אזוי ווי עס שטייט אין פסוק 'אל הארץ אשר אראך' צו די לאנד וואס איך וועל דיר ווייזען. ב.
ב
[ב]
יָכיו ְיְ ִלִ ֵיֵדי ֵֵביתֹוֹ ְׁש� ְ מֹוֹ ָנָ ה ָָעָׂש�ָ ר ּוְּׁש� ְ לׁשׁ ְוְ ֶזֶ הּוּ 'ַוַ ָ �ָּי ֶֶרק ֶֶאת ֲֲחִנִ ָ
די מלחמה פון אברהם אבינו קעגן די פינף מלכים יָתא ַ �ַּב ְ �ְּג ָָמ ָָרא (נדרים לב). ֵֵמאֹוֹ ת' (בראשית יד ,יד)ְ ,וְ ִִא ָ
יֶעֶזֶ ר הּוּא ְּד�ְ חּוְּׁש� ְ ָ �ָּבֵנֵ יּהּ ָָה ִִכי ֲֲהוּוַַּ ,הְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ֹּל� ֹא ָָהָיָ ה ַַרק ֱֱאִלִ ֶ
ְוְ ֶזֶ ה�ּו 'ַוַ ָ �ָּי ֶֶרק ֶֶאת ֲֲחִנִ יָכָ יו ְיְ ִלִ ֵיֵדי ֵֵבית�ֹו � ְְׁשמֹוֹ ָנָ ה ָָע ָָׂש� ר � ְ
ּוְּׁשלׁשׁ
יֶעֶזֶ רְ .וְ ִלִ ְְכאֹוֹ ָָרה ָָקֶׁש� ֶ הָָ ,ה ֵֵאיך ִיִ ָ�ָּת ֵֵכן ֶׁש� ֶ ַַא ְְב ָָר ָָהם הּוּא ֶוֶ ֱֱאִלִ ֶ
ֵֵמאֹוֹ ת' (בראשית יד ,יד) און דאס איז פשט אין די פסוק יֶעֶזֶ ר ַלַ ֲֲעׂשׂ ֹוֹ ת ִִמְלְ ָָח ָָמה ֶנֶ ֶגֶ ד ֲֲח ִִמ �ָּׁש� ָ ה ָָע ַַמד ְ �ְּב ַַע ְְצמֹוֹ ִִעם ֱֱאִלִ ֶ
'און אברהם האט באוואפנט די יונגען פון זיין שטוב ְ
ְְמָלָ ִִכיםָּ ,ד�ָ ָָבר ֶׁש� ֶ הּוּא ֶנֶ ֶגֶ ד ֶּד�ֶ ֶֶרְך ַַה � ֶֶּט ַַבע.
וואס זיי זענען געווען דריי הונדערט און אכצען', נּוַּכל לֹוֹ ַַמר ֶׁש� ֶ הּוּא ַַהָּד�ָ ָָבר ֲֲאֶׁש� ֶ ר ִּד�ִ ַ �ַּב ְְרנּוּ ִִמּקּ ֹוֹ ֶֶדם, ַַא ְְך ַ
ֶׁש� ֶ ָ�ָּכל ָָה ַַע ְְבדּוּת ֶׁש� ֶ ּלּ ֹוֹ ָָהָיָ ה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ִ �ִּב � ָָּטחֹוֹ ן ְ �ְּבבֹוֹ ֵֵרא ָ�ָּכל
ְוְ ִִא ָיָתא ַ �ַּב ְ �ְּג ָָמ ָָרא (נדרים לבֱֱ ).אִלִ ֶיֶעֶזֶ ר הּוּא און ס'שטייט אין עֹוֹ ָלָ ִִמים ָ �ָּב ְ
רּוְּך הּוּא ֶׁש� ֶ ְ �ְּבַוַ וַּד�ַ אי ַיַ ֲֲעזֹוֹ ר לֹוֹ .
גמרא אז די דריי הונדערט און אכצען יונגען מיינט יֶעֶזֶ ר ִ�'ִּכי ֱֱאֹל ֵֵֹהי ָָא ִִבי ְ �ְּב ֶֶעְזְ ִִרי' ְוְ ַַעל ֶזֶ ה ְְמ ַַר �ֵֵּמז ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֱֱאִלִ ֶ
חּוְּׁש ָ �ָּבֵנֵ יּהּ ָָהִכִ י ֲֲהו�ּו ווייל ֱ‘ֱאִלִ ֶיֶעֶזֶ ר’ איז נאר אליעזרְְּ ,ד� � ְ יָכיו ְוְ כּוּ' ְׁש� ְ מֹוֹ ָנָ ה ָָעָׂש�ָ ר (שמות יח ,ד)ְ .וְ ֶזֶ הּוּ 'ַוַ ָ �ָּי ֶֶרק ֶֶאת ֲֲחִנִ ָ
בגימטריא דריי הונדערט און אכצעןַַ ,הְיְ ינ�ּו � ֶֶׁש �ֹּלֹא ָָהָיָ ה ּוְּׁש� ְ לׁשׁ ֵֵמאֹוֹ ת'ֶׁ ,ש� ֶ ֵ�ֵּת ַיַבת ַַא ְְב ָָרם ִִעם ֵ�ֵּת ַיַבת ִ�ִּב � ָָּטחֹוֹ ן
יַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא שי"ח. ִ �ִּג ַ
ַַרק הּוּא ֶוֶ ֱֱאִלִ ֶיֶעֶזֶ ר דאס מיינט אז עס איז נישט געווען
יָכיו ְיְ ִלִ ֵיֵדי ֵֵביתֹוֹ ְׁש� ְ מֹוֹ ָנָ ה ָָעָׂש�ָ ר ּוְּׁש� ְ לׁשׁ ְוְ ֶזֶ הּוּ 'ַוַ ָ �ָּי ֶֶרק ֶֶאת ֲֲחִנִ ָ
נאר ער (אברהם) און אליעזר. יַע אֹוֹ תֹוֹ , ֵֵמאֹוֹ ת'ַַ ,הְיְ ינּוּ ֶׁש� ֶ ָ�ָּל ַַקח ִלִ ְׁש� ְ מֹוֹ ַַא ְְב ָָרם ִ�ִּב � ָָּטחֹוֹ ן ְלְ ַַס ֵ �ֵּי ַ
ְוְ ִלִ ְכְ אֹוֹ ָָרה ָָק � ֶֶׁשה ָָה ֵֵאיך ִיִ ָ�ָּתֵכֵ ן � ֶֶׁש ַַא ְְב ָָר ָָהם ָָע ַַמד ְ �ְּב ַַע ְְצמֹוֹ ְוְ ַנַ ֲֲעָׂש�ָ ה ִִמ ֶ �ֶּזה ְׁש� ְ מֹוֹ ָנָ ה ָָעָׂש�ָ ר ּוְּׁש� ְ לׁשׁ ֵֵמאֹוֹ ת.
ִִעם ֱֱאִלִ ֶיֶעֶזֶ ר ַלַ ֲֲעׂשֹׂוֹ ת ִִמְלְ ָָח ָָמה ֶנֶ ֶגֶ ד ֲֲח ִִמ � � ָָּׁשה ְְמָלָ ִכִ ים און
לכאורה איז שווער צו פארשטיין ווי אזוי איז מעגליך אז אברהם אבינו מיט אליעזר אליין האבען
זיך געשטעלט מלחמה האלטען אקעגען די פינעף קעניגעןָָּ ,ד� ָָבר � ֶֶׁשהּוּא ֶנֶ ֶגֶ ד ֶֶּד� ֶֶר ְְך ַַה �ֶֶּט ַַבע א זאך וואס
איז אקעגן די טבע.
אברהם אבינו האט מלחמה געהאלטן מיט די כח פון בטחון
ַַא ְְך נּוַּכַ ל לֹוֹ ַַמר � ֶֶׁשהּוּא ַַה ָָּד� ָָבר ֲֲא � ֶֶׁשר ִִּד� ַ �ַּב ְְרנ�ּו ִִמּקֹּוֹ ֶֶדם אבער אונז קענען זאגען אז דאס איז וואס אונז
רּוְּך הּוּא וואס האבען פריער גערעדטֶֶׁ � ,ש ָ�ָּכל ָָה ַַע ְְבדּוּת � ֶֶׁשּלּ�ֹו ָָהָיָ ה ִ �ִּב ְְב ִִחיַנַ ת ִ �ִּב �ָָּטחֹוֹ ן ְ �ְּבבֹוֹ ֵֵרא ָ�ָּכל עֹוֹ ָלָ ִִמים ָ �ָּב ְ
די גאנצע עבודה פון אברהם אבינו איז געווען מיט די כח פון בטחון אינעם באשעפערֶֶׁ � ,ש ְ �ְּבַוַ ַוַּד� אי
ַיַ ֲֲעזֹוֹ ר לֹוֹ ער האט געגלייבט אז דער באשעפער וועט אים פאר זיכער העלפן.
אליעזר איז מרמז אויף בטחון
ְוְ ַַעל ֶזֶ ה ְְמ ַַר �ֵֵּמז ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ֱֱאִלִ ֶיֶעֶזֶ ר ִ�'ִּכי ֱֱאֹל ֵֵֹהי ָָא ִִבי ְ �ְּב ֶֶעְזְ ִִרי' (שמות יח ,ד) און אויף דאס איז מרמז די
בחינה פון די נאמען ‘אליעזר’ וואס איז מרמז אויף די מדה פון בטחון ווי די פסוק זאגט ביי
משה וואס האט א נאמען געגעבן זיין זוהן די נאמען אליעזר ' -ווייל די באשעפער פון מיינע
עלטערן זענען געווען אין מיין הילף'.
ּוְּׁשלׁשׁ ֵֵמאֹוֹ ת'
נאך א רמז אין די נומער פון � ְ‘ְׁשמֹוֹ ָנָ ה ָָעָׂש�ָ ר � ְ
ּוְּׁשלׁשׁ ֵֵמאֹוֹ ת' און דאס איז פשט אין פסוק 'און אברהם ְוְ ֶזֶ ה�ּו 'ַוַ ָ �ָּי ֶֶרק ֶֶאת ֲֲחִנִ יָכָ יו ְוְ כּוּ' � ְְׁשמֹוֹ ָנָ ה ָָע ָָׂש� ר � ְ
האט באוואפנט די יונגען פון זיין שטוב וואס זיי זענען געווען דריי הונדערט און אכצען'ֶֶׁ � ,ש ֵ�ֵּת ַיַבת
ַ‘ַאְבְ ָָרם’ ִִעם ֵ�ֵּת ַיַבת ‘ִּבִ ָָּטחֹון’ ִ �ִּג ַיַמ ְְט ִִר ָ �ָּיא שי"ח ווייל די ווארט ַ'ַאְבְ ָָרם’ און די ווארט ‘ִּבִ ָָּטחֹון’ איז גימטריא
דריי הונדערט און אכצען (.)318
ּוְּׁשלׁשׁ ֵֵמאֹוֹ ת' און דאס מיינט 'און אברהם האט ְוְ ֶזֶ ה�ּו 'ַוַ ָ �ָּי ֶֶרק ֶֶאת ֲֲחִנִ יָכָ יו ְיְ ִלִ ֵיֵדי ֵֵבית�ֹו � ְְׁשמֹוֹ ָנָ ה ָָע ָָׂש� ר � ְ
באוואפנט די יונגען פון זיין שטוב וואס זיי זענען געווען דריי הונדערט און אכצען'ַַ ,הְיְ ינ�ּו � ֶֶׁש ָ �ָּל ַַקח
ג
ִלִ � ְְׁשמ�ֹו ַ‘ַא ְְב ָָרם ִּ� ִ -ב �ָָּטחֹוֹ ן’ ְלְ ַַס ֵ �ֵּי ַיַע אֹוֹ ת�ֹו דאס מיינט אז ער
יֶעֶזֶ ר הּוּא ְּד�ְ חּוְּׁש� ְ ָ �ָּבֵנֵ יּהּ ְוְ ֶזֶ ה ַ �ַּגם ֵ�ֵּכן ַ�ַּכ �ָָּווַנַ ת ַַה ְ �ְּג ָָמ ָָרא ֱֱאִלִ ֶ
יֶעֶזֶ ר ְְמ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ִ �ִּב � ָָּטחֹוֹ ן האט גענומען צו זיין נאמען ַ'ַאְבְ ָָרם’ די מדה פון ‘ִּבִ ָָּטחֹון’
ָָה ִִכי ֲֲהוּוַַּ ,הְיְ ינ�ּו ֱֱאִלִ ֶ
ּוְּׁשלׁשׁ ֵֵמאֹוֹ ת’
‘ְׁשמֹוֹ ָנָ ה ָָע ָָׂש� ר � ְ
ַ�ַּכ ַ �ַּנ"לַַ ,הְיְ ינ�ּו ֶׁש� ֶ ָ�ָּל ַַקח ִלִ ְׁש� ְ מ�ֹו ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִ �ִּב � ָָּטחֹוֹ ןְ ,וְ ֶזֶ ה אים צו העלפןְ ,וְ ַנַ ֲֲע ָָׂש� ה ִִמ ֶ �ֶּזה � ְ
ָָהָיָ ה עֹוֹ ֵזֵ ר לֹוֹ ְ �ְּב ָָכל ָָה ִִעְנְ ָיָ ִנִ ים.
און ס'איז געווארן פון דעם די נומער דריי הונדערט און
ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן ֶׁש� ֶ ִ �ִּנְזְ ֶ�ֶּכה ָלָ ֶזֶ ה ָָא ֵֵמן ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן.
אכצען.
ְוְ ֶזֶ ה ַ �ַּגם ֵ�ֵּכן ַ�ַּכ ָ �ָּווַנַ ת ַַה ְ �ְּג ָָמ ָָרא ֱֱאִלִ ֶיֶעֶזֶ ר הּוּא און דאס איז וואס
חּוְּׁש ָ �ָּבֵנֵ יּהּ ָָהִכִ י ֲֲהוּוּ
די גמרא מיינט ווען עס זאגט אז די 318קנעכט עס איז נאר געווען ֱֱאִלִ ֶיֶעֶזֶ רְְּ ,ד� � ְ
וואס זיין נאמען ֱ'ֱאִלִ ֶיֶעֶזֶ ר' באטרעפט אזויפיל ווי ַַ ,318הְיְ ינ�ּו ֱֱאִלִ ֶיֶעֶזֶ ר ְְמ ַַר �ֵֵּמז ִלִ ְְב ִִחיַנַ ת ִ �ִּב �ָָּטחֹוֹ ן ַ�ַּכ ַ�ַּנ"ל דאס
מיינט ווייל 'אליעזר' איז מרמז צו די מדה פון 'בטחון' ווי אויבענדערמאנט.
ַַהְיְ ינ�ּו � ֶֶׁש ָ �ָּל ַַקח ִלִ � ְְׁשמ�ֹו ְ �ְּב ִִחיַנַ ת ִ �ִּב ָ�ָּטחֹוֹ ן דאס מיינט אז אברהם אבינו האט גענומען צו זיין נאמען די
מדה פון בטחון (וואס ווערט אנגערופן ֱ'ֱאִלִ ֶיֶעֶזֶ ר')ְ ,וְ ֶזֶ ה ָָהָיָ ה עֹוֹ ֵזֵ ר ל�ֹו ְ �ְּבָכָ ל ָָה ִִעְנְ ָיָ ִנִ ים און די מדה פון בטחון
האט אים געהאלפען אין אלע זאכען.
ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן � ֶֶׁש ִ�ִּנְזְ ֶ�ֶּכה ָלָ ֶזֶ ה ָָא ֵֵמן ֵ�ֵּכן ְיְ ִִהי ָָרצֹוֹ ן.
גליון זה נתנדב ע”י
איש החסד ובנן של גדולים הרה”ח ר’ יעקב הארנשטיין שליט”א
לרגל נישואי בתו בשעה טובה ומוצלחת
זכות רבינו המחבר יגן בעדו שיזכה לרוות רוב נחת מכל יו”ח מתוך הרחבת הדעת ובריות גופא וימלא ד’
כל משאלות לבו לטובה ,אכי”ר.
צוליב די נאכפראגע אויף די ביכל 'דער הייליגער בת עין' טוען מיר מעלדן אז עס יעצט געווארן
נאכאמאל איבערגעדרוקט און עס איז דא צו באקומען אין וויליאמסבורג אין וויינשטאק'ס ספרים
געשעפט לעבן פאפא ביהמ"ד ,און אין בארא פארק ביי ג’ודאיקה קארנער.
לזיכוי הרבים :די גליון איז דא צו באקומען וועכנטליך אין טאהשער בית המדרש אין בארא פארק.
נעמט א חלק אין הפצת הגליון און זייט מנדב לעילוי נשמת אייערע קרובים און נאנטע
פאר הערות און מנדב זיין נא לפנות Mechonusa@gmail.com
ד
