דעם רבינס מעשיות - אידיש · Dem Rabines Masyois - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

גליון302
149 גליון
תשפ"ז
תשפ"ג לךמסעי לך
מטות
ַא ֶקענִיג ִאין ְק ֶלעם
יבער ַא וָ ְ
ואך ,א ּון ְצוֵ ויי וָ ואכְ ן. אקע גֶ עוֶ ועןֶ .עס זֶ ענֶ ען ַא ִר ֶ ּ
ַאזוֹ י ִאיז ַט ֶ ארץ אּון ַא ִר ְּירנְּ דע אֹויפ'ן ָּפנִ יםַ ,א ְּפ ֵריילִ יְך ַה ְְּּ יציגע אֹויגְּ ןַ ,א ְּש ֵמייכְּ ל ִמיט ְּבלִ ִ
עהאט ִפיל
ער ַ ּבארֶ .ער ָהאט גֶ ַ
יק'ס ֵצייכֶ ענֶ עס זֶ ענֶ ען גֶ עוֶ וען וואוּנְ ֶד ְ
ְשרו ִּל ְ ערן ִמיר זִ יְך ענְּ ְּדלִ יְך ִמיט גְּ רֹויס ערנענְּ ט ְּ ְּש ִטימעָּ .אט ,נָּ אְך לַ אנְּ גע ֳח ָּד ִשים ,ד ְּ
ייטער פ ּון ַה ְצ ָל ָחה ִאין ְ ּג ָמ ָרא יפ'ן ֵל ֶעש ִטיגְ ן אוֹ ְ
יפוּקֶ .ער ִאיז גֶ ְ ַה ְצ ָל ָחה א ּון ִס ּ עצטע פּורי ַמ ֲע ִשּיֹות – ִדי ל ְּ ייצנְּ טע ַמ ֲעשה פּון ֵספר ִס ֵ ערנען ִדי ְּד ַר ְּ ְּפ ֵרייד צּו ל ְּ
אבן גֶ עזוּכְ ט צ ּו זַ יין א ּון ֶער ָהאט זִ ְ
יך ְמ ַח ֶ ּיה גֶ עוֶ וען ֶד ְ
ער ִמיט .זַ יינֶ ע ֲח ֵב ִרים ָה ְ ּ אקאנְּ טָּ ,האט דער ֵהיילִ יגער ר ִבי ערס" .וִ וי ְּס ִ'איז ַב ַ עטל ְּ יבן ב ְּ ַמ ֲעשה פּון ִדי "זִ ְּ
זַ יין ַח ְברו ָּתא ,א ּון גֶ עבּ וֹ יט ִמיט ִאים ַפיינֶ ע ְק ָש ִרים .צו ִּליבּ זַ יין גְ רוֹ יס ַה ְצ ָל ָחה, עוואּוסטְּ ,בלֹויז ִדי ָּדאזִ יגע ַמ ֲעשה, ְּ ישט ג געזָּ אגְּ ט" :ווען ִאיְך וָּ ואלְּ ט גָּ ְּ
ארנִ ְּ
אפן ַא ִפינְ ק פ ּון זַ יין ְ ּב ֶרענֶ ענְ ִדיגְ ן ִה ְת ַל ֲהב ּות.
זֶ ענֶ ען ֲח ֵב ִרים גֶ עקו ֶּמען כַ ּ ְ
וָּ ואלְּ ט עס שֹוין געווען ַא גְּ רֹויסער ִחידּוש!"
אבן ִדי
יבער ַא ֶלעם ָה ְ ּ
וארן ֶדער ַא ְד ֶרעס ַפאר ְש ֵאלוֹ תִ .א ֶ ּ
ְשרו ִּליק ִאיז גֶ עוָ ְ עבן ִדי ְּמלּוכָּ ה ַפאר זַ יין
ערגעג ְּער ֵציילְּ ט פּון ַא מלְך וָּ ואס ָּהאט ִאיב ְּ דער ר ִבי ד ְּ
אל ֶדענֶ ע שוּרוֹ ת ִאין זַ יינֶ ע ִסכּ ו ִּמים ,ווא ּו ַא ֶלעס
עהאט פ ּון ִדי גָ ְ
ֲח ֵב ִרים ֲהנָ ָאה גֶ ַ עּודה
עמאכְּ ט ַא גְּ רֹויסע ְּס ָּ עבן ,אּון ער ָּהאט ג ַ ֵאיינְּ ִציגְּ ְּס ְּטן זּון נָּ אְך ַביי זַ יין ל ְּ
ִאיז גֶ עוֶ וען ְק ָלאר א ּון ְמסו ָּדרַ :א ַק ְשיָ א ִמיט ַא ִּתירוּץַ ,א ְש ֵא ָלה ִמיט ַא עסט זענען שֹוין געווען יטן ,ווען ִדי ָּש ִרים אּון ַאלע ג ְּ לְּ כָּ בֹוד דעם זּוןִ .אינְּ ִמ ְּ
ְּתשו ָּבה. עשטעלְּ ט אּון געזָּ אגְּ ט ַפאר זַ יין זּון:אֹויפג ְּ
ְּ זֵ ייער ְּפ ֵריילִ יְךָּ ,האט דער מלְך זִ יְך
עסן פוּן
יפגֶ עגֶ ְ
יט ֶרע ִאינְ גְ ל ,אוֹ ְ
עשעןַ .א ְקלוּגֶ ע אוּן כִ ְ
אלט ִאיז ֶעס גֶ ֶ
עמ ְ
אוּן ֶד ָ אראֹויס ַאז ְּס' ִאיז ִדיר ערן-זעהער ,אּון ִאיְך זע ָּפ ְּ "אזֹוי וִ וי ִאיְך ִבין ַא ְּשט ְּ ַ
עפטֶ .ער
ִקנְ ָאהָ ,האט גֶ עפוּנֶ ען ַא ָטעוּת ִאין ֵאיינֶ ע פוּן ִדי שוּרוֹ ת ִאין זַ יין ֶה ְ
ישט ַא ַריינְּ ַפאלְּ ן ִאין יִאּוש אפצּוגֵ יין פּון בענְּ ְּקל ,זע ַאז דּו זָּ אלְּ ְּסט נִ ְּ
ערט ַא ָּר ְּ
ַבאש ְּ
אר ְּבלַ ייב ְּב ִש ְּמ ָּחה!"
ארלִ ְּירן ַדיין ְּקרֹוין; נָּ אר ַפ ְּ ועסט ַפ ְּעמאלְּ ט ווען דּו ו ְּ ד ָּ
יסט"דאס ִאיז ַא גְ ַרייז! ד ּו ִ ּב ְ ִאיז צוּגֶ עגַ אנְ גֶ ען צ ּו ְשרו ִּליק ִמיט ַא ַט ֲענָ הָ :
עד ֵרייט אוּן יך ַארו ְּמגֶ ְ ישט ְמ ַד ֵ ּייק!" ָדאס ִאינְ גְ ל ָהאט זִ ְ ִאינְ גַ אנְ ְצן נִ ְ אשט ער ַר ְיב ְ
עש ַטאנֶ ען ְפ ִרי ִא ֶ ּ
יפגֶ ְער ְפ ִרי ,זֶ ענֶ ען ִדי ִקינְ ֶדער אוֹ ְ
זוּנְ ָטאג ִאינְ ֶד ְ
אל ְטן ִאין ֵאיין
עה ְ
אמען אוֹ יף ִאיםֶ ,ער ָהאט גֶ ַ
עלאזְ ט ַא ְש ֶלעכְ ט נָ ֶ
יסגֶ ָ
ַארוֹ ְ עדן ָטאגַ ,אז ֶעס ַשיינְ ט ַאזַ א ערש פוּן יֶ ְיך .וָ ואס ִאיז ַהיינְ ט ַאנְ ֶד ְ ייל ְ
א ּון ְפ ֵר ִ
ייען אוּן זֵ יי
ער ֶער'ס ְשמו ֶּע ֶס ַ
וישן ִדי ִקינְ ֶד ְ
אמען ְצוִ ְ
ואר ְפן זַ יין נָ ֶ
ַא ַריינְ וַ ְ ייען זֵ יי ַארוֹ יף ַא ִּכ ָּתה! זֵ יי
ימ'ער? ַהיינְ ט גֵ ֶ
ייע ֶרע ּ ֶפנִ ֶ
יסע ִש ְמ ָחה אוֹ יף זֵ ֶ
גְ רוֹ ֶ
ישט ַאזַ א ַּת ְל ִמיד ָחכָ ם וִ וי ֶמען ֵמיינְ ט!"
"שרו ִּליק? ֶער ִאיז נִ ְ
וארנְ טְ :
גֶ עוָ ְ אבן ַא ְלס
ועלן זֵ יי ָה ְ ּ
ואק ְסן אוּנְ ֶטער! – פוּן ִּכ ָּתה ז' צ ּו ִּכ ָּתה ח'ָ .דאס יָ אר וֶ ְ
וַ ְ
אלאנְ ט צ ּו
ערגֶ עוֶ וענְ ִליכְ ן ַט ַ
יס ְ
אקאנְ ט ִמיט זַ יין אוֹ ֶ
ְמ ַל ּ ֵמד ֶר ִ ּבי ִה ֵּלל ,וָ ואס ִאיז ַ ּב ַ
וארן אוֹ יף טוֹ יזְ נְ ֶטער
יצ ְלט גֶ עוָ ְ
עפ ְ
אסן א ּון ֶצ ּ ִ
עש ְ
ארץ ִאיז ֶצ ָ
יק'ס ַה ְ
ְשרו ִּל ְ
ערן ִדי ִקינְ ֶדער ִמיט ִדי סוּגְ יוֹ ת ַה ְ ּג ָמ ָרא.
יב ְ
ַ ּבאצוֹ ֶ ּ
וארן.
אר ְ ּב ֶרענְ ט גֶ עוָ ְ
אשן אוּן ַפ ְ
אר ָל ְ
יקערִ .אין ֵאיין ֶרגַ ע ִאיז ַא ֶלעס ַפ ְ
ְש ִט ֶ
יש ָטא ֵקיין ִש ְמ ָחה – ִאיז
יש ָטא ֵקיין ַה ְצ ָל ָחה .נִ ְ
יש ָטא ֵקיין ֵח ֶשק – ִאיז נִ ְ
נִ ְ אשטִ .אין
ער ַר ְ
יב ְ
וישן ַא ֶלע ִקינְ ֶדער ִאיז ִש ְמעוֹ ן נָ ָתן גֶ עוֶ וען ַ ּבאזוּנְ ֶדער ִא ֶ ּ
ְצוִ ְ
ערנֶ ען.
יש ָטא ֵקיין ֶל ְ
נִ ְ עפט ַפאר ִחידּ ו ֵּשי ּתוֹ ָרה ְּכ ֵדי
אל ְטן ַא ֶה ְ
עה ְ
זַ יין ַהאנְ ט ָהאט ֶער גֶ ַ
יע ּ ֶפענֶ ע ִאיז גֶ עוֶ וען ִאין
ייע ְ ּבלוֹ ֶ
ייבן ִדי ִסכּ ו ִּמים פוּן ִדי סוּגְ יָ אַ .א נַ ֶ
יפצו ְּש ַר ְ ּ
אוֹ ְ
אטע .אוּן
יילט ַפאר זַ יין ַט ֶ
ער ֵצ ְ
וייטאגְ ִליכְ ן ְשמו ֶּעס ָהאט ֶער ָדאס ֶד ְ
ִאין ַא וֵ ָ
יבער ַא ֶלעםַ :א
ערס ִאין זַ יין ַק ְל ָמר ,אוּן ִא ֶ ּ עק ְ
ייען א ּון ֶמ ֶ זַ יין ַטאשּ ְ ,ב ַל ֶ
עקט ֶדעם
עע ְפנְ ט ִדי ַמ ֲע ֶשה אוּן ִאים ַאנְ ְט ּ ְפ ֶל ְ
אטע ָהאט ִאים ּ ָפשוּט גֶ ֶ
זַ יין ַט ֶ אר ֶקע ָרצוֹ ן זִ ְ
"דאס יָ אר וֶ ועטערן צ ּו ֶר ִ ּבי ִה ֵלל'ס ִשיעו ִּריםָ .
יך צ ּו ַאיינְ ֶה ְ ְש ַט ְ
אפ פוּן זַ יין ֶ ּבענְ ְקל.
אלט צו ָּמאל ַא ָר ּ עדער ֵאיינֶ ער ַפ ְ "אזוֹ י גֵ ייט ֶעס .יֶ ֶ
סוֹ דַ : "א ְ
ייל ְ יך וֶ ועל אמעִ .אר ַאיָ ארָ ",האט ֶער גֶ עזָ אגְ ט ַפאר זַ יין ַמ ֶ ישט זַ יין וִ וי ַפ ְ נִ ְ
ייטן אוּן
וערע ַצ ְ יך ֲא ִפיל ּו ִאין ְשוֶ ֶ ייבן ְפ ֵר ִ
ויאזוֹ י צ ּו ְ ּב ַל ְ ּ
וייסט וִ ַ
וֶ וער ֶעס וֵ ְ ישט ,וֶ ועל ִא ְ
עלער ,אוּן זִ ְ יך אר ְש ֵטיין .אוֹ יבּ נִ ְ
וארט אוּן ג ּוט ַפ ְ
עדעס וָ ְ ערן יֶ ֶ ּ ְפרו ִ ּּב ְירן צ ּו ֶה ְ
ישט וִ וי ייען נִ ְיך ְמ ַח ֵּזק זַ יין ֲא ִפיל ּו וֶ וען זַ אכְ ן גֵ ֶ דו ְּרכְ ֶפ ֶ גְ ַל ְ
גֶ עוואוּנְ ְט ְשןֶ ,דער ִאיז ָראוּי ַאז ִדי ְמלוּכָ ה זָ אל זִ ְ ייך ְפ ֶרעגְ ן ֶר ִ ּבי ִה ֵּלל"...
ערן צ ּו ִאים גָ אר יק ֶק ְ
יך צו ִּר ְ
יח זַ יין אוּן
ועסט ּו ַמ ְצ ִל ַ
ְ ארק זִ ְ
יך ִאין ַדיין ַמ ָּצבְ ,שרו ִּליק! ַאזוֹ י וֶ ְ ּב ָקרוֹ בְ .ש ַט ְ
ְש ַטייגְ ן ֶהעכֶ ער אוּן ֶהעכֶ ער".
ּפּורי ַמ ֲע ִשּיֹות ִמ ָׁשנִ ים ַק ְדמֹונִ ּיֹות
ִס ֵ
ערס ()1
עטלֶׂ ְ
יבן ֶׂב ְ
ַמ ֲע ֶׂשה י"ג – ִדי זִ ְ
ארט
יצט נָ אר צּו ִש ְמ ָחהִ ,איז ַא ְלץ ָד ְ
וָ ואס ֶסע נִ ְ ַמ ֲע ֶׂשה ַא ָׁמאל ִאיז ִגיוֶׂ וען ַא ֶׂמלֶׂ ְךֶ ,דער ֶמ ֶלְך ָהאט
גִ יוֶ וען אֹויף ֶדעם ַבאל. יהאט ַא ֶבן יָ ִחידָ ,האט ֶדער ֶמ ֶלְך גִ יוָ ְ
ואלט גִ ַ
וארן,
ייער ְפ ֵריילֶׂ עְך גִ יוָׁ ְ
ַאז זֵ יי זֶׂ ענֶׂ ען שֹוין זֵ ֶׂ ָא ְפגִ ְ
יבן ִדי ְמלּוכָ ה זַ יין זּון ְב ַחיָ יו ְ(ד ַהיינּו ַפאר זַ יין
עלט ,אּון ָהאט ָהאט זִ יְך ֶדער ֶמ ֶלְך אֹויף גִ ְ
יש ֶט ְ רֹויסן ַבאל .אּון עבן) ָהאט ֶער גִ ַ
ימאכְ ט ַא גְ ְ ֶל ְ
גִ יזָ אגְ ט צּום זּוןַ ,ב ֲא ֶשר ִאיְך ִבין ַא ְש ֶט ְ
ערן ייער
וֶ וען ֶדער ֶמ ֶלְך ַמאכְ ט ַא ַבאל ִאיז ְבוַ ַודאי זֵ ֶ
ועסט ַא ָמאל ַא ָראפ פּון
עהער ,זֶ ע ִאיְך ַאז דּו וֶ ְ
זֶ ֶ ילעְךִ .ב ְפ ַרט ַהיינְ ט ,וָ ואס ֶער ָהאט
ְפ ֵר ֶ
אל ְסט
עהן ַאז דּו זָ ְ
אל ְסטּו זֶ ְ
ֶדער ְמלּוכָ הְ ,בכֵ ן זָ ְ ָא ְפגִ יגִ ְיבן ִדי ְמלּוכָ ה זַ יין זּון ַבַאם ֶל ְ
עבןִ .איז ַא
אבן ֵקיין ַע ְצבּות ְ(ד ַהיינּו ֵקיין ְט ֶ
רֹויע ִר ַיקייט) נִ יט ָה ְ רֹויסע ִש ְמ ָחה. וַ ַודאי גִ יוֶ וען זֵ ֶ
ייער ַא גְ ֶ
ועסט ַא ָראפ פּון ֶדער ְמלּוכָ ה ,נָ אר דּו
ַאז דּו וֶ ְ
ועסט
יילעְך זַ יין .אּון ַאז דּו וֶ ְ
אל ְסט ְפ ֵר ֶ
זָ ְ
יילעְך זַ יין,
יילעְך זַ יין וֶ ועל ִאיְך אֹויְך ְפ ֵר ֶ
ְפ ֵר ֶ
ועסט ָׁהאבְ ן ַע ְצבּות ,וֶ ועל ִאיְך
ַא ִפילּו ַאז דּו וֶׂ ְ
יסט ֵקיין ֶמ ֶלְך
יילעְך זַ יין ,וָ ואס דּו ִב ְ
אֹויְך ְפ ֵר ֶ
ער ְסט זִ יְך ֵקיין ֶמ ֶלְך נִ יט צּו
וארן דּו ֶק ְ
נִ יט ,וָ ְ
יילעְך( .כְ ֶ
לֹומר יסט זִ יְך נִ יט ְפ ֵר ֶ
וארן דּו ִב ְ
זַ יין ,וָ ְ ארט גִ יוֶׂ וען אֹויף ֶׂדעם ַבאל ַא ֶלע
אּון ֶׂסע ִאיז ָׁד ְ
יסט ַאזֹוי ֵאיין ֶמענְ ְטש וָ ואס דּו ָקאנְ ְסט ִדיְך נִ יט
ַאז דּו ִב ְ ָש ֵרי ְמלּוכָ ה .אּון ַא ֶלע דּוכְ ִסים אּון ַא ֶלע
יילעְך זַ יין ַא ִפילּו ַאז
אל ְסט ָת ִמיד ְפ ֵר ֶ
אל ְטן ַאז דּו זָ ְ
ער ַה ְ
ֶד ְ יילעְך גִ יוֶ וען
ייער ְפ ֵר ֶ
ְש ָררֹות .אּון ֶמע ִאיז זֵ ֶ
ער ְסטּו נִ יט זַ יין ֵקיין דּו גֵ ְ
ייסט ַא ָראפ פּון ֶדער ְמלּוכָ הֶ ,ק ְ
אֹויף ֶדעם ַבאל.
יילעְך זַ יין ,וֶ ועל
ועסט ְפ ֵר ֶ
לּוש ִמיר ַאז דּו וֶ ְ
ֶמ ֶלְך) ְ
אּון ִדי ְמ ִדינָׁ ה ָׁהאט אֹויְך ַהנָׁ ָׁאה גִ ַיהאט פּון ֶדעם
יילעְך זַ יין.
ִאיְך ְמשּונָ ה ְפ ֵר ֶ
וָ ואס ֶדער ֶמ ֶלְך גִ יט ָאפ ִדי ְמלּוכָ ה זַ יין זּון ַבאם
ייער
ינּומען ִדי ְמלּוכָׁ ה זֵ ֶׂ
ָׁהאט ֶׂדער ֶׂבן ֶׂמלֶׂ ְך ָׁא ְּפגִ ֶׂ
רֹויסער כָ בֹוד ֶדעם
וארן ֶסע ִאיז ֵאיין גְ ֶ
עבן .וָ ְ
ֶל ְ
ארף .אּון ֶער ָהאט זִ יְך גִ ַ
ימאכְ ט ָש ֵרי ְמלּוכָ ה. ַש ְ
ייער ַא ִש ְמ ָחה
ארט זֵ ֶ
ֶמ ֶלְך .אּון ֶסע ִאיז ָד ְ
אּון ָהאט גִ ַ
יהאט דּוכְ ִסים אּון ָש ִרים אּון ַחיִ ל.
ארט גִ יוֶ וען ַא ֶל ְ
ער ֵליי גִ יוֶ וען .אּון ֶסע ִאיז ָד ְ
אּון ֶדער ֶבן ֶמ ֶלְך ִאיז גִ יוֶ וען ַא ָחכָ ם ,אּון ֶער
אּון עליֶ יעס
אפ ְ
ַק ֶ ִש ְמ ָחה. פּון זַ אכְ ן
ייער ִליב גִ ַ
יהאט ָחכְ ָמה .אּון ֶסע ִאיז ַביי ָהאט זֵ ֶ
עסט גְ ַלייכְ ן ,אּון ַא ְל ִדינְ ג
עדיֶ יעס אּון ֶד ְ
אמ ְ
ָק ֶ
ִאיהם גִ יוֶ וען גְ ֶ
רֹויסע ַחכָ ִמים.
עֹולם ָהאט ָדאס נִ יט גִ ַ
ישאט ,זֵ יי זֶ ענֶ ען נִ יט ָ יקּומען ִמיט ֶע ֶפעס
אּון וֶׂ וער ֶׂסע ִאיז צּו ִאיהם גִ ֶׂ
יקֹורסּות ַא ַריין.
אלן ִאין ֶדעם ַא ִפ ְ ַא ַריין גִ ַ
יפ ְ ייער ָחשּוב
ַא ָחכְ ָמהִ ,איז ֶער ַביי ִאיהם זֵ ֶ
ייער
וארן ֶׂסע גִ יוֶׂ וען ַא גְ רֹויס ִט ְיפ ַקייט ִאין זֵ ֶ
וָׁ ְ גִ יוֶ וען .אּון ֶער ְפ ֶלעגְ ט זֵ יי גִ ְיבן גְ רֹויס כָ בֹוד אּון
אס ֶטער
ָחכְ ָמה פּון ִדי ַחכָ ִמיםָ .האט ֶדער ְפ ָר ְ ַע ִשירֹות ַפאר ֶדער ָחכְ ָמה.
עֹולם נִ יט גִ ָיקאנְ ט ַא ַריין גֵ יין ִאין זֵ ֶ
ייע ֶרע ָ יט ִליכֶ ער ָהאט גִ יוָ ְ
ואלט ָהאט ֶער וָ ואס ִא ְ
ָחכְ מֹותִ .א ֶיבער ֶדעם ָהאט ֶעס זֵ יי נִ יט גִ ַ
ישאט. ואלט גֶ ְ
עלט, ִאיהם גִ יגִ ְיבןֵ .איינֶ ער ָהאט גִ יוָ ְ
נָ אר ִדי ַחכָ ִמים אּון ֶדער ֶבן ֶמ ֶלְך זֶ ענֶ ען ָהאט ֶער ִאים גִ יגִ ְיבן גֶ ְ
עלטֵ .איינֶ ער ָהאט
יקֹור ִסים גִ יוָ ְ
וארן. ַא ִפ ְ ואלט כָ בֹודָ ,האט ֶער ִאיהם גִ יגִ ְיבן כָ בֹוד.
גִ יוָ ְ
אּון ֶׂדער ֶׂבן ֶׂמלֶׂ ְך ַמ ְח ַמת ֶׂסע ִאיז ִאין ִאיהם גִ יוֶׂ וען ַא ְלץ ַפאר ֶדער ָחכְ ָמה.
יבֹוירן גִ יוָ ְ
וארן ִמיט טֹוב, ְ וארן ֶער ִאיז גִ
טֹוב ,וָ ְ ייער ָׁחשּוב גִ יוֶׂ וען
אּון ַמ ְח ַמת ֶׂסע ִאיז בַ יי ִאיהם זֵ ֶׂ
גּוטע ִמדֹותְ .פ ֶלעגְ ט ֶער אּון ֶער ָהאט גִ ַ
יהאט ֶ אבן זֵ יי זִ יְך ַא ֶלע גִ ֶ
ינּומען צּו ָחכְ ָמה, ָׁחכְ ָׁמהָ .ה ְ
ער ַמאנֶ ען ַא ֶלע ָמאל ,וואּו ִבין ִאיְך ִאין
זִ יְך צּו ֶד ְ עֹוסק גִ יוֶ וען ִאין
אּון ִדי גַ אנְ ֶצע ְמ ִדינָ ה ָהאט ֵ
ייער
ועלט .וָ ואס טּוה ִאיְך .אּון ְפ ֶלעגְ ט זֵ ֶ
ֶדער וֶ ְ ואלט גֶ ְ
עלט .כְ ֵדי וארן ֶדער ָהאט גִ יוָ ְ
ָחכְ מֹות .וָ ְ
ייער
רֹויסן ְק ֶרעכְ ץ ָטאן ,אּון ְפ ֶלעגְ ט זֵ ֶ
ַא גְ ְ ער ַפאר .אּון ֶדער ָהאט עמען גֶ ְ
עלט ֶד ְ ֶער זָ אל נֶ ֶ
יפ ְצן ְדרֹויף.
זִ ְ גִ יוָ ְ
ואלט ְח ִשיבּות אּון כָ בֹוד.
ייטש ִאיְך
ער ַמאנֶׂ ען ,וָ ואס ַט ְ
ֶׂער ְפלֶׂ עגְ ט זִ יְך ֶׂד ְ עֹוסק גִ יוֶׂ וען נָׁ אר ִאין
אּון ַמ ְח ַמת זֵ יי ָׁהאבְ ן ַאלֶׂ ע ֵ
ארגֵ יין ִאין ַאזֹוינֶ ע זַ אכְ ן ,וָ ואס טּוט זִ יְך
זָ אל ַפ ְ ארט ִאין ֶדער
אבן זֵ יי ָד ְ
ָׁחכְ מֹות ִא ֶיבער ֶדעם ָה ְ
ועלט ,אּון
ִמיט ִמיר ,וואּו ִבין ִאיְך ִאין ֶדער וֶ ְ יסי ִמ ְל ָח ָמה (כְ ֶ
לֹומר וִ וי ארגֶ ְ
עסן ַתכְ ִס ֵ ְמ ִדינָ ה ַפ ְ
אלד
לּוש ִמיר ֵתיכֶ ף וִ וי ַב ְ
יפ ְצןְ .
ייער זִ ְ
ְפ ֶלעגְ ט זֵ ֶ אבן ַא ֶלע
וארן זֵ יי ָה ְ
ַאזֹוי ַא ִמ ְל ָח ָמה צּו ִפ ְירן) וָ ְ
יצן ִמיט זַ יין ֵשכֶ לִ ,איז
יהֹויבן צּו נִ ְ
ְ ֶער ָהאט ָאנְ גִ עֹוסק גִ יוֶ וען נָ אר ִאין ָחכְ מֹות.
ֵ
ארק גִ יוָ ְ
וארן ִדי ָחכְ מֹות וידער ַביי ִאיהם ְש ַט ְ
וִ ֶ ִביז ֶׂדער ְקלֶׂ ענְ ְצ ֶׂטער פּון ֶׂדער ְמ ִדינָׁ הִ .איז
יקֹורסּות.
פּון ַא ִפ ְ ערע גִ יוֶ וען ֶדער גְ ֶר ְ
עס ֶטער ָחכָ ם ִאין ֵאיין ַאנְ ֶד ֶ
אּון ַאזֹוי ִאיז גִ יוֶׂ וען כַ ָׁמה ְּפ ָׁע ִמים ,וָ ואס ֶער ְמ ִדינָ ה .אּון ִדי ַחכָ ִמים פּון ֶדער ְמ ִדינָ ה זֶ ענֶ ען
ער ַמאנֶ ען וואּו ִאיז ֶער
ְפ ֶלעגְ ט זִ יְך ַא ְלץ צּו ֶד ְ ּומ ְח ַמת ִדי
רֹויסע ַחכָ ִמיםַ .
וילד גְ ֶ גִ יוֶ וען זֵ ֶ
ייער וִ ְ
ועלט ,וָ ואס טּוט ֶער וְ כּו' כַ נַ "ל .אּון
ִאין ֶדער וֶ ְ ָחכְ מֹות ,זֶ ענֶ ען ִדי ַחכָ ִמים פּון ֶדער ְמ ִדינָ ה
יפ ְצן .נָ אר ֵתיכֶ ף וִ וי ֶער
ְפ ֶלעגְ ט ְק ֶרעכְ ְצן אּון זִ ְ יקֹורסּות ַא ַריין.
אלן ִאין ַא ִפ ְ ַא ַריין גִ ַ
יפ ְ
יצן ִמיט ֶדעם ֵשכֶ לִ ,איז
יהֹויבין צּו נִ ְ
ִ ָהאט ָאנְ גִ אּון ָׁהאבְ ן ֶׂדעם ֶׂבן ֶׂמלֶׂ ְך אֹויְך ַא ַריין גִ יצֹויגְ ן ִאין
ארק גִ יוָ ְ
וארן ָדאס וידער ְש ַט ְ
ַביי ִאיהם וִ ֶ אס ְטן
לּוש ִמיר ֶדעם ְפ ָר ְ
ְ יקֹורסּות ַא ַריין.
ַא ִפ ְ
יקֹורסּות כַ נַ "ל.
ַא ִפ ְ
( )1 די דרייצנסטע מעשה -די זיבן בעטלערס
❑ אסאך כבוד א .שאלת זכות :אין ועלכע חודש האט דער רבי אנגעהויבן
❑ חכמה דערציילן די מעשה? (עיין ימי מוהרנ"ת אות מ"ב)
ו .וואס האט דער קעניג געגעבן פאר א חכמה? ❑ אלול
❑ געלד ❑ אדר
❑ כבוד ❑ סיון
❑ ביידע תשובות זענען ריכטיג ב .פארוואס האט דער קעניג געמאכט א סעודה?
ז .וואס האט מען פארגעסן אין די מדינה? ❑ ווייל ער האט געזיגט א מלחמה
❑ זייער לערנען ❑ ווייל ער האט איבערגעגעבן די מלוכה פאר זיין
❑ תכסיסי מלחמה זוהן
❑ זייער חכמה ❑ לכבוד זיי געבורט'ס טאג
ח .וואס האט פאסירט צום בן המלך און צו די גרויסע ג .וועלכע זאכן פון שמחה איז דארטן געווען?
חכמים? ❑ קאפעלייעס
❑ זיי זענען אריינגעפאלן אין אפיקורסות ❑ קאמעדייעס
❑ זיי זענען שוואך געווארן ❑ ביידע תשובות זענען ריכטיג
❑ זיי האבן זיך געשטארקט אין עבודת השם ד .וואס זאגט ער פאר זיין זוהן צו טוהן ווען ער וועט
אראפ פון דער מלוכה?
ט .האסטו געלערנט די מעשה פון די וואך? ❑ אנטלויפן פון די מדינה
❑ יא ❑ ער זאל נישט לאזן א צווייטן זיין א מלך
❑ ניין ❑ ער זאל זיין פרייליך
❑ א חלק ה .וואס האט דער בן המלך זייער ליב געהאט?
❑ צו שיכור'ן
טיפער געטראכט
ביי ועלעכע נאך מעשה דערציילט דער רבי אויף א מלך וואס האט געהאט א בן יחיד און
האט אים אפ גיגעבין די מלוכה ?
ביי ועלעכע נאך מעשה שטייט "ווי בין איך אין דער וועלט" ?
תשובות אויף די מעשה פון דער בעל תפילה ()18
וויפל מאל ווערט דערמאנט "תורה" אין די מעשה פון דער בעל תפילה ? 4מאל
אוּן ְּּת ִפ ָּלה אוּן ַּמ ֲע ִשים אטס ִדינְּ ְּסטּ .תוֹ ָּרה
יקר ַּּתכְּ ִלית ִאיז נָּ אר גָּ ְּ
יבין ִמיט ִאים צ ּו ׁ ְּשמו ִּסין פוּן ֶדעם ַּּתכְּ ִליתּ ַּ .ב ֲא ׁ ֶשר ַּאז ֶדער ִע ָּ
ִאיז ֶדער ַּ ּב ַּעל ְּּת ִפ ָּ ּלה גִ יקו ֶּמען צ ּו ֵאיין ׁשוֹ ֵמר .אוּן ָּהאט ָּאנְּ גִ יהוֹ ִ ּ
טוֹ ִבים
אוּן ְּּת ִפ ָּלה ּתוֹ ָּרה יקר ַּּתכְּ ִלית ִאיז ַּאז ֶמען זָּ אל נָּ אר עוֹ ֵסק זַּ יין ִאין ערנָּ ְּ
אך ִאיז ֶדער ַּ ּב ַּעל ְּּת ִפ ָּ ּלה ַּא ַּריין גִ יגַּ אנְּ גֶ ען ִאין ׁ ְּש ָּטאט ַּא ַּריין ...נָּ אר ֶדער ִע ָּ ֶד ְּ
יע ִפינְּ ט ִדי אוֹ יגִ ין
.אוּן ָּהאט זֵ יי גִ ֶ ערינְּ ט
יל ִ
ָּהאט ֶדער בּ ַַּּעל תּ ְִּפלָּּה ִמיט זֵ יי גִ ֶ
אוּן ְּּת ִפ ָּ ּלה אוּן ְּּת ׁשו ָּּבה אוּן ַּמ ֲע ִשים טוֹ ִבים אבין ַּא ֶלע עוֹ ֵסק גִ יוֶ וען נָּ אר ִאין ּתוֹ ָּרה
אוּן זֵ יי ָּה ִ ּ
