gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

ויאמר אליהו - אידיש · Vayoimer Eliyahu - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: ויאמר אליהו - אידיש · Vayoimer Eliyahu - Yiddish

שבוע: לך לך (2026-10-19)

ויאמר אליהו - אידיש · Vayoimer Eliyahu - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫אין‬ ‫ויאמר אליהו‬ ‫אי‬ ‫די‬ ‫ש‬ ‫ערב שב"ק פרשת‬ ‫דברי חיזוק‬ ‫לך לך‬ ‫באמונה ובטחון ועוד‬ ‫על פרשיות השבוע‬ ‫י"ג חשון שנת תשפ"ז‬ ‫מאת הרב אלי' מאיר סמיט שליט"א‬ ‫ביהמ"ד תוס' יו"ט ירושלים ◆ ‪347-897-9968 ◆ 058-323-1459‬‬ ‫בס”ד‬ ‫איינער וואס טוט נישט פאר זיין פרנסה‪ ,‬מוז נאך נישט זיין אז ער איז בוטח בה'‪ ,‬אבער דער ארבייטער וואס‬ ‫פלאגט זיך פאר זיין פרנסה‪ ,‬אויב פילט ער ווי ער באצאלט מיט דעם זיין שטייער ער איז זיכער בוטח בה'!!!‬ ‫פסוק שטייט לכאורה פארקערט‪' ,‬ער האט אויגעהויבן אויף זיי זיין שווערד אזוי‬ ‫◆ פארוואס האט אברהם מורא געהאט אז מלך סדום וועט זאגן אני‬ ‫ווי ערד‪ ,‬און געווארפן זיין פייל אזוי ווי שטרוי'‪ ,‬ווען ריכטיג איז צו שרייבן‪' ,‬ער‬ ‫העשרתי את אברם??‬ ‫האט אויפגעהויבן אויף זיי ערד אזוי ווי א שווערד‪ ,‬און געווארפן זיין שטרוי אזוי‬ ‫ֹאֶמר ֶֶמֶלֶ ְְך ְְסֹדֹ ם ֶֶאל‬ ‫שטייט אין דער וואכענדיגע פרשה (יד‪ ,‬כא ‪ -‬כג) ַ'ַו �ֹּי ֶ‬ ‫ווי א פייל'‪,‬‬ ‫ֹאֶמר ַַא ְְב ָָרם ֶֶאל ֶֶמֶלֶ ְְך ְְסֹדֹ ם ֲֲה ִִריֹמֹ ִִתי ָיָ ִִדי ֶֶאל ה'‬ ‫ַַא ְְב ָָרם ֶ�ֶּתן ִלִ י ַַה �ֶּנֶֶפֶ ׁׁש ְוְ ָָה ְְרֻכֻ ׁׁש ַַקח ָלָ ְְך‪ַַ ,‬ו �ֹּי ֶ‬ ‫נאר זאגט ער ווי פאלגענד‪" :‬זעהט מיר אויס צו זאגן‪ ,‬אז אברהם אבינו ע"ה‬ ‫ְ‬ ‫ְ‬ ‫ֵֵא‪-‬ל ֶֶעְלְ יֹוֹ ן ֹקֹ ֵנֵה ָׁש� ָ ַַמִיִ ם ָוָ ָָא ֶֶרץ‪ִִ ,‬אם ִִמחּוּט ְוְ ַַעד ְְׂש� רֹוֹ ְך ַנ ַַַעל ְוְ ִִאם ֶֶא ַ�ַּקח ִִמ �ָָּכל ֲֲאֶׁש� ֶ ר ָלָ ְך ְוְ ֹל ֹא‬ ‫האט זיך געפירט מיט א געווענטליכע וועג‪ ,‬און האט געווארפען פיילן מיט בויגן‪,‬‬ ‫אַמר ֲֲאִנִי ֶֶה ֱֱעַׁש� ַ ְְר ִ�ִּתי ֶֶאת ַַא ְְב ָָרם'‪ .‬דארף מען פארשטיין וואס איז געווען די פארכט‬ ‫ֹתֹ ַ‬ ‫און זיך אנגעפאנצערט מיט א שווערד אזוי ווי מען גייט צו א קריג‪ ,‬נאר אין זיינע‬ ‫פון אברהם‪ ,‬עס איז דאך א געווענטליכע זאך און אזוי איז דער וועג ביי א קריג‪ ,‬אז‬ ‫אויגן האט ער פארשטאנען און געהאלטן אז דאס וואס ער האלט אין זיינע הענט‬ ‫דער באזיגער טוהט בארויבן דאס לאנד‪ ,‬אויב אזוי ווען אברהם האט געזיגט די אלע‬ ‫האט נישט קיין ווערד און כח מער פון ערד מיט שטרוי‪ ,‬ווייל ער האט זיך נישט‬ ‫פיר מלכים איז זעהר נארמאל אז די אלע פארמעגענס טוהט געהערן פאר איהם‪ ,‬און‬ ‫פארזיכערט אין זיין כח אדער אין די געווער‪ ,‬נאר ער טוהט זיין פליכט און דער‬ ‫עס געהערט נישט פאר מלך סדום אז ער זאל קענען זאגן אז ער האט רייך געמאכט‬ ‫אייבערשטער פירט די קריג"‪.‬‬ ‫אברם‪ ,‬און טאמער וועט ער יא אזוי זאגן האבן זיינע ווערטער נישט קיין ווערד‪ ,‬און‬ ‫◆ פארוואס פעלט די אות י' ביי די ווארט 'והאמן'??‬ ‫פארוואס האט ער אזוי מורא געהאט צו נעמען די פארמעגן‪.‬‬ ‫אזוי ווי עס טייטשט דער הייליגער בני יששכר זי"ע אין זיין ספר אגרא‬ ‫ערקלערט די מלבי"ם די טיפזיניגע כוונה פון אברהם איז געווען אויס מורא‬ ‫דכלה (חוקת ד"ה עמוד נ"א און עס ווערט געברענגט אויך אין ספר היכל הברכה פון הרה"ק‬ ‫פון פארשוועכונג אין אייבערשטען'ס נאמען‪ ,‬ווייל אברהם אבינו האט געוויסט אז‬ ‫מקאמארנא זי"ע) דאס פסוק אין די פרשה (טו‪ ,‬ו) 'ְוְ ֶֶה ֱֱא ִִמן ַ�ַּבה'' פעלט דארט א י' חסר‬ ‫דער וואס האט באזיגט די מלחמה קעגן די פיר מלכים איז נישט ער מיט זיין כח‪ ,‬נאר‬ ‫בלא יו"ד‪ ,‬איז ער מסביר ווייל דאס אות י' ווייזט אויף די בחינה פון חכמה (אזוי‬ ‫אלעס איז מיטן כח פון אייבערשטען וואס ער איז די עושה מלחמות און ער באזיגט‬ ‫שטייט אין זוה"ק אין עטליכע פלעצער)‪ ,‬איז דערפאר פעלט דאס אות י' אונז‬ ‫די פיינט‪ ,‬ווי אברהם זאגט דא אין פסוק ֲ'ֲה ִִריֹמֹ ִִתי ָיָ ִִדי ֶֶאל ה' ֵֵא‪-‬ל ֶֶעְלְ יֹוֹ ן'‪ ,‬מיין האנט‬ ‫צו לערנען אז אין עניני אמונה דארף זיך דער מענטש אינגאנצען אפזאגן פון זיין‬ ‫הייב איך אויף צום אייבערשטען‪ ,‬ווייל מיין האנט איז אזוי ווי די שפיז וואס ליגט‬ ‫פארשטאנד‪ ,‬און גלייבן מיט א גלייכע אמונה אן אריינקלערן מיט זיין פארשטאנד‪,‬‬ ‫אין אייבערשטען'ס האנט‪ ,‬דעריבער איז אויך די אלע פארמעגען און רויב נישט‬ ‫נאר מקיים זיין דעם פסוק ָ�'ָּת ִִמים ִ�ִּת ְְהֶיֶ ה ִִעם ה' ֱֱאֹל ֶֶֹק ָיָך'‪.‬‬ ‫מיינס ווייל איך בין נישט דער זיגער‪ ,‬און דאס איז די זין פון זיינע רייד‪ ,‬ער זאל נישט‬ ‫אזוי ווערט אויך געברענגט אין רמב"ן אין די וואכענדיגע פרשה אויפן פסוק‬ ‫זאגן אז ער האט מיר רייך געמאכט ווייל עס איז אויך נישט מיינס‪ ,‬ווייל נאר דער‬ ‫ֹאֶמר ֵֵאָלָ יו ֲֲאִנִי ֵֵא‪-‬ל ַׁש� ַ ‪ַּ-‬ד�ַ ‪-‬י ִִה ְְת ַַה �ֵֵּל ְְך ְלְ ָפָ ַנַי ֶוֶ ְְהֵיֵ ה ָָת ִִמים'‪ ,‬ערקלערט ער דארט‬ ‫(יז‪ ,‬א) ַ'ַו �ֹּי ֶ‬ ‫אייבערשטער האט דא געזיגט‪ ,‬דעריבער האט אברהם מורא געהאט פון די חילול‬ ‫די דערהער פון די באפעל 'ֶוֶ ְְהֵיֵ ה ָָת ִִמים'‪ ,‬שרייבט ער אזוי‪" :‬די טעם פון די מצוה איז‬ ‫ה' וואס קומט ארויס פון דעם‪.‬‬ ‫דאס זעלבע אזוי די באפעל ָ�'ָּת ִִמים ִ�ִּת ְְהֶיֶ ה ִִעם ה' ֱֱאֹל ֶֶֹק ָיָך' (דברים יח‪ ,‬יג) וואס קומט נאך‬ ‫אבער דאס איז נישט געזאגט געווארען ביי א קריג‪ ,‬נאר די זאך געהערט צו‬ ‫די ווארענונג פון 'ֹל ֹא ִיִ �ָָּמֵצֵ א ְְב ָָך‪ֹ ...‬קֹ ֵֵסם ְְק ָָס ִִמים ְְמעֹוֹ ֵנֵן ְּוְּמ ֵַנֵַח ׁׁש ְּוְּמַכַ ֵּׁש� � ֵ ף וגו'' (שם יח‪ ,‬י)‪,‬‬ ‫אלעס וואס טוהט זיך אפ אויף די וועלט‪ ,‬דארף דער מענטש צו וויסן און לעבן מיט‬ ‫וואס ביידע האבען די זעלבע טעם‪ ,‬אז דער מענטש זאל גלייבן אין אייבערשטען‬ ‫דעם פאקט‪ ,‬דורך אמונה שלימה מיט א תמימות‪ ,‬אז נאר דער אייבערשטער איז‬ ‫אז נאר ער איז דער בעל היכולת פון אנהייב ביזן סוף‪ ,‬און נאר ער קען עס עפעס‬ ‫דער וואס האט געמאכט און מאכט און וועט מאכן אלעס וואס געשעהט‪ ,‬און עס‬ ‫טוהן‪ ,‬און דער מענטש זאל נישט צוהערן צו די אלע כישוף מאכערס און צו די‬ ‫ליגט גארנישט אין די הענט פון א מענטש צו טוהן עפעס מיט זיין אייגענע קראפט‪,‬‬ ‫אלע וואס ווייזן וואונדערליכע זאכן‪ ,‬און ער זאל נישט גלייבן אין זייערע כוחות‪,‬‬ ‫סיי קען ער נישט בעסער מאכן קיין זאך און סיי נישט שעדיגן קיין זאך‪ ,‬אזוי אויך‬ ‫וואס זיי זאגן אז זייערע ווערטער מוזן זיין‪ ,‬נאר ער זאל זיך פאראייביגן אין זיין‬ ‫אלע השתדלות'ן וואס א מענטש מאכט פאר פרנסה אדער פאר אנדערע געברויכן‬ ‫הארץ אז אלעס ליגט אין אייבערשטען'ס האנט וואס איז העכער פון אלע עליונים‬ ‫פון זיין לעבן‪ ,‬ברענגט גארנישט אויף דורך זיינע מעשים‪ ,‬נאר אלעס וועט קומען צו‬ ‫און ער האט אלעס באשאפען וואס צוליב דעם רופט ער זיך מיטן נאמען קל שדי‪,‬‬ ‫איהם וויפיהל עס איז איהם באשערט צו באקומען‪ ,‬ווייל נאר ער געבט די קראפט‬ ‫און ער קען מאכן גוטס פארן מענטש העכער פון וואס זיין מזל ווייזט‪ ,‬און אזוי ווי‬ ‫צו פארדינען לויט זיין רצון אליין‪.‬‬ ‫די פסוק זאגט‪ֵ'ֵ ,‬מֵפֵ ר ֹאֹתֹוֹ ת ַ�ַּבִּד�ִ ים ְוְ ֹקֹ ְְס ִִמים ְיְ הֹוֹ ֵלֵ ל' (ישעיה מד‪ ,‬כה)‪ ,‬און דאס איז אויך‬ ‫און טראץ דעם וואס איז זעלבסט פארשטענדליך אז א מענטש דארף טוהן‬ ‫די כוונה וואס שטייט ביי אברהם אין די גמרא אז דער אייבערשטער האט איהם‬ ‫זיין אויפגאבע און השתדלות פאר זייינע געברויכן אלעמאל‪ ,‬פאדערט זיך אבער‬ ‫געזאגט (שבת קנו‪ ):‬צא מאצטגנינות שלך‪ ,‬גיי ארויס פון די חכמת המזל ווייל דער‬ ‫פונעם מענטש גוט צו געדענקען און לייגן אכט אז זיין השתדלות זאל זיין טאקע‬ ‫אייבערשטער וועט דיר באשערן קינדער העכער פון דיין מזל‪.‬‬ ‫מיט די ריכטיגע מאס‪ ,‬וויפיהל ער איז באפוילען צו טוהן‪ ,‬אז ער זאל פארשטיין אז‬ ‫לערנען מיר פון דעם‪ ,‬אז אויב אלע גרויסע חכמים וואס קענען זיך אויס מיט‬ ‫זיך איבערארבעטן וועט איהם גארנישט אויפטוהן‪ ,‬און ער זאל זיין געווארנט נישט‬ ‫דעם חכמת וואס ווערן גערופן יודעי העתים‪ ,‬טוהן פאר דיר אויפדעקן דעם סוד‬ ‫זיך פארזיכערן אין זיינע כח און מיה אז דאס ברענגט איהם צו די רעזולטאט‪.‬‬ ‫וואס גייט זיין אויף דיר‪ ,‬און וואס עס איז באשערט פאר דיר‪ ,‬און דעריבער ווערט‬ ‫אזוי איז טאקע געווען די עבודה פון אברהם אבינו‪ ,‬אזוי ווי דער הייליגער‬ ‫דער מענטש צובראכן און צוקלאפט און ער פארלירט זיין האפענונג אז עס איז דא‬ ‫חתם סופר זי"ע ערקלערט די פסוק וואס עס שטייט אויף אברהם 'ִיִ ֵ�ֵּתן �ֶֶּכ ָָעָפָ ר ַַח ְְרּבֹּוֹ‬ ‫א וועג ארויס פון זיינע פראבלעמען‪ ,‬ווי צו ביישפיל‪ ,‬אויב האט ער נאך נישט קיין‬ ‫�ְְּכ ַַק ׁׁש ִנִָּד�ָ ף ַַקְׁש� ְ ּתֹּוֹ ' (ישעיה מא‪ ,‬ב)‪ ,‬ווי עס איז באקאנט אז ווען אברהם האט מלחמה‬ ‫קינדער וועט ער שוין נישט געהאלפן ווערן מיט קינדער חלילה‪ ,‬אדער מיט פרנסה‬ ‫געהאלטן מיט די פיר מלכים האט ער דאן געווארפן קעגן זיין ערד‪ ,‬איז געשען‬ ‫אז עס וועט איהם שוין נישט ווערן גרינגער די פלאג אויף פרנסה‪ ,‬און אויב איז ער‬ ‫א נס אז עס איז געטוישט געווארן אויף זיי צו שפיזן‪ ,‬און ווען ער האט געווארפן‬ ‫קראנק וועט ער שוין נישט געזונט וווערן‪ ,‬וויבאלד זיין מזל ווייזט אויף שלעכט‬ ‫שטרוי איז עס איבערגעדרייט געווארן צו פיילן‪ ,‬פרעגט דער חתם סופר אז אין‬ ‫{א}‬ ‫ברענגען פרנסה‪ ,‬טרעפען מיר עס אין די פייערדיגע ווערטער פון רבינו בחיי‬ ‫ח"ו‪ ,‬זאל ער זיי נישט גלייבן נאר ער זאל זיך שטארקן מיט א געוואלדיגע קראפט‬ ‫(בפתיחה לפרשת שלח) וואס לערנט אויס דער מענטש פארשטאנד און מאכט ליכטיג די‬ ‫אין אמונה‪ ,‬אז אלעס ליגט דאך נאר אין דיר אייבערשטען'ס האנט וואס ער איז דער‬ ‫אויגן פון א איד ווי אזוי אומצוגיין ריכטיג מיט די קלארע וועג‪.‬‬ ‫עושה און יעשה פון אלע מעשים‪ ,‬און אין איין סעקונדע קען ער איבערדרייען און‬ ‫שלמה המלך זאגט אין משלי (כא‪ ,‬לא) 'סּוּס מּוָּכָ ן ְלְ יֹוֹ ם ִִמְלְ ָָח ָָמה ְוְ ַלַ ה' ַַה ְ�ְּת ׁׁש ָּוָּעה'‪.‬‬ ‫ארויסנעמען די מענטש פון שמאלקייט צו א ברייטע גרעניץ‪ ,‬ווען ער וועט וועלן‪.‬‬ ‫דער מענטש דארף האבען גרייט א פערד צו קענען באקעמפפען די מלחמה‪ ,‬מיט‬ ‫און אויף דעם וועג טייטשט טאקע אריין דער דברי ישראל פון מודזיץ זי"ע‬ ‫די הילף פונעם אייבערשטען‪ .‬דארף דאך פארשטיין ווי אזווי גייען צוזאם די צוויי‬ ‫אין זיין ספר‪ ,‬די פסוק וואס שטייט אנהייב פרשה (יב‪ ,‬א) 'ֶלֶ ְְך ְלְ ָָך ֵֵמ ַַא ְְרְצְ ָָך וכו' ֶֶאל ָָה ָָא ֶֶרץ‬ ‫זאכן‪ ,‬אויב האט דער מענטש די הילף פון אייבערשטען‪ ,‬וואס פעהלט איהם אויס‬ ‫ֲֲאֶׁש� ֶ ר ַַא ְְר ֶֶאָּך�ָ '‪ ,‬טייטשט ער אז דער אייבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אבינו‬ ‫די פערד צו באקעמפפען‪ ,‬ערקלערט דער רבינו בחיי‪ ,‬שלמה המלך לערנט אונז דא‬ ‫גיי דיר אוועק און לאז אפ אלע גשמיות טראכט נישט פון קיין גשמיות‪ ,‬אז ַ'ַא ְְרְצְ ָָך'‬ ‫אויס א לעבענס וועג‪ ,‬אז עס פאדערט זיך פונעם מענטש צו מאכן אלעס וואס איז‬ ‫אז אלעס איז געוואנדען אין דיין ארבייט אדער השתדלות וואס די מאכסט‪ ,‬נאר‬ ‫אין זיינע הענט צו טוהן בדרך הטבע‪ ,‬און דאס איבריגע זאל ער זיך פארלאזען אויפן‬ ‫טוה געדענקן ֶ'ֶאל ָָה ָָא ֶֶרץ ֲֲאֶׁש� ֶ ר ַַא ְְר ֶֶאָּך�ָ ' איך שפייז די אלע מענטשן און שטעל זיי צו‬ ‫אייבערשטען הילף‪ ,‬אז ער וועט איהם צוברענגען צו באזיגן די מלחמה‪ ,‬ווייל אזוי‬ ‫זייערע אלע געברויכן‪ ,‬און אלעס ווערט געשיקט צו יעדער מענטש וויפיל עס איהם‬ ‫האט דער אייבערשטער באשאפען זיין וועלט‪ ,‬אז עס פעהלט אויס אויסצופילן די‬ ‫באשערט פון אויבן‪.‬‬ ‫געוואוינהייט פון די טבע‪ ,‬און נאר אויף דעם טוהט דער אייבערשטער ברענגען זיין‬ ‫ווי עס ווערט ערקלערט די משנה אין מסכת תמיד דורך די‬ ‫הילף דורך א נס‪ ,‬און דורכדעם וואס דער מענטש טוהט ערפילן זיין פליכט גרייט ער‬ ‫פירוש יכין (פ"א‪ ,‬ב) אויף די משנה וואס שטייט ביי די גורל פון די‬ ‫צו דעם גרונד‪ ,‬ווי ער זאל קענען דערגרייכן זיין ווילן און זיין האף‪.‬‬ ‫פיס וואס מען האט געמאכט אין בית המקדש יעדן טאג‪ ,‬שטייט‬ ‫ווי צום ביישפיל ביי א מלחמה‪ ,‬דארף דער מענטש צוגרייטען‬ ‫דארט די לשון‪' ,‬זכה מי שזכה'‪ ,‬דארף מען צו פארשטיין וואס האט‬ ‫א פערד מיט וואפען צו קענען באזיגען‪ ,‬און אויב נישט וועט ער‬ ‫אויסגעפעלט די לשון צו זאגן‪ ,‬זכה 'מי שזכה'‪ ,‬קען דען זיין אז א‬ ‫אריינפאלן אין הענט פון זיין פיינט‪ ,‬אדער ביי א קראנקער מענטש‬ ‫"‪ ...‬אזוי ווי‬ ‫אנדערן זאל געווינען די גורל‪ ,‬און נישט ער אליין וואס זיין נאמען איז‬ ‫דארף מען איהם געבן מעדיצינען און געווירצען וואס זאל שטארקען‬ ‫עס טייטשט דער‬ ‫ארויסגעקומען אינעם גורל‪.‬‬ ‫זיין גוף‪ ,‬און אפהאלטען פון איהם עסנווארג וואס קען שאטען פאר‬ ‫הייליגער בני‬ ‫אזוי‪:‬‬ ‫שרייבט‬ ‫און‬ ‫יכין‪,‬‬ ‫פירוש‬ ‫די‬ ‫ערקלערט‬ ‫דעריבער‬ ‫זיין געזונט‪ ,‬אבער נאך דעם אלעם וואס דער מענטש האט געטוהן‬ ‫יששכר זי"ע דאס פסוק‬ ‫איז‬ ‫אלע‪,‬‬ ‫צווישן‬ ‫גורל‬ ‫א‬ ‫געווארפען‬ ‫האט‬ ‫מען‬ ‫וואס‬ ‫"טראץ דעם‬ ‫וואס עס ליגט אין זיין באגרייף‪ ,‬דארף זיך דער מענטש פארזיכערן‬ ‫אין די פרשה (טו‪ ,‬ו) 'ְוְ ֶֶה ֱֱא ִִמן‬ ‫דער געווינער נישט פערצופאל געוינען‪ ,‬נאר ער איז שוין געווען‬ ‫און גלייבן אז נאר מיט די הילף פון אייבערשטען וועט ער טאקע‬ ‫אויסגעוועלט אויבן אין הימל אז ער זאל טוהן די גרויסע עבודה‪ ,‬און‬ ‫ַ �ַּבה''' פעלט דארט א י' חסר‬ ‫באזיגען און געזונט ווערן‪ ,‬ווייל ער האט נאר צוגעגרייט דער‬ ‫דאס איז די פשט פון די משנה 'זכה מי שזכה' אז יעצט האט געווינען‬ ‫בלא יו"ד‪ ,‬איז ער מסביר‬ ‫גרונד וואס אויף דעם וועט קומען די ישועת ה'‪ ,‬ווי מען זעהט אז‬ ‫די גורל דער כהן וואס איז שוין באשערט געווען פון אויבן אז ער זאל‬ ‫ווייל דאס אות י' ווייזט‬ ‫נישט אלעמאל טראץ וואס דער מענטש האט געטוהן די בעסטע‬ ‫זיין ראוי צו די עבודה"‪ .‬ווייל גארנישט ווערט פון זיך אליין אויב איז‬ ‫אויף די בחינה פון חכמה‬ ‫באשיצונגען געווינט ער די קריג‪ ,‬און נישט אלעמאל ווערט ער‬ ‫עס נישט באשערט פון אויבן פארדעם‪.‬‬ ‫(אזוי שטייט אין זוה"ק אין‬ ‫געזונט טראץ די אלע באהאנדלונגען‪.‬‬ ‫◆ אני ה' אשר הוצאתיך מאור כשדים‪ ,‬ווען האט איהם די‬ ‫עטליכע פלעצער)‪ ,‬איז‬ ‫ווייל נאר די אייבערשטענס כח ברענגט די ישועה‪ ,‬ווי דוד‬ ‫אייבערשטער באפוילן??‬ ‫דערפאר פעלט דאס אות‬ ‫בּוֵּרי ֵלֵ ב ְּוְּמ ַַח ֵ�ֵּב ׁׁש ְלְ ַַע ְ �ְּצבֹוֹ ָָתם‬ ‫המלך זאגט (תהילים קמז‪ ,‬ג ‪ -‬יז)‪ָ'ָ ,‬הֹרֹ ֵפֵ א ִלִ ְׁש� ְ ֵ‬ ‫מער טיפער טרעפן מיר אויך די וואך ווי עס שטייט‬ ‫י' אונז צו לערנען אז אין‬ ‫אִת ָיָך ֵֵמאּוּר‬ ‫ֹאֶמר ֵֵאָלָ יו ֲֲאִנִי ה' ֲֲאֶׁש� ֶ ר הֹוֹ ֵצֵ ִ‬ ‫אין די תורה (טו‪ ,‬ז) ַ'ַו �ֹּי ֶ‬ ‫בּוַּרת ַַהּסּּוּס ֶיֶ ְְח � ָָּפץ ֹל ֹא ְְב ׁׁשֹוֹ ֵֵקי ָָה ִִא ׁיׁש ִיִ ְְרֶצֶ ה וגו'' 'ֶׁש� ֶ ֶֶקר ַַהּסּּוּס‬ ‫וגו'' 'ֹל ֹא ִִבְגְ ַ‬ ‫ִלִ ְְת ׁׁש ָּוָּעה'" ע"כ‪.‬‬ ‫דער‬ ‫זיך‬ ‫דארף‬ ‫אמונה‬ ‫עניני‬ ‫�ַַּכ ְְׂש� ִּד�ִ ים'‪ ,‬אז דער אייבערשטער זאגט פאר אברהם איך וואס האט‬ ‫דיר ארויסגענומען פון אור כשדים‪ ,‬וואס מיינט צו זאגן אז דער מענטש אינגאנצען אפזאגן‬ ‫דאס איז די שטארקע נסיון וואס שטייט פאר דער מענטש‪,‬‬ ‫פון זיין פארשטאנד‪ ,‬און‬ ‫אייבערשטער האט איהם באפוילען ארויס צוגיין פון אור כשדים‪,‬‬ ‫דער פליכט זיך צו באשעפטיגן און ארבעטן פאר זיין פרנסה‪ ,‬און אין‬ ‫די זעלבע צייט זאל ער וויסן אז נישט זיין מיה און פלאג ברענגען‬ ‫אמונה‬ ‫גלייכע‬ ‫א‬ ‫מיט‬ ‫גלייבן‬ ‫אבער אייגענטליך ווען מען קוקט צוריק אין ענדע פרשת נח‪ ,‬טרעפן‬ ‫איהם די שפייז‪ ,‬נאר דורך די ישועת ה'‬ ‫זיין‬ ‫מיט‬ ‫אריינקלערן‬ ‫אן‬ ‫מיר אז עס שטייט (יא‪ ,‬לא) ַ'ַו ִ �ִּי ַ�ַּקח ֶ�ֶּת ַַרח ֶֶאת ַַא ְְב ָָרם ְ�ְּבנֹוֹ ַַו ֵ �ֵּיְצְ אּוּ ִִא ָ�ָּתם ֵֵמאּוּר‬ ‫פארשטאנד‪ ,‬נאר מקיים‬ ‫�ַַּכ ְְׂש� ִּד�ִ ים ָלָ ֶלֶ ֶכֶ ת ַַא ְְרָצָ ה �ְְּכַנ ַַַען ַַו ָ �ָּיֹבֹ אּוּ ַַעד ָָח ָָרן'‪ ,‬וואס דארט איז געדרינגען‬ ‫און עס ווערט דערציילט אז איינמאל האט הגר"א דסלר זצ"ל‬ ‫אז תרח איז שוין ארויס פון אור כשדים מיט זיין אייגענעם ווילן נאך זיין דעם פסוק ָ�'ָּת ִִמים ִ�ִּת ְְהֶיֶ ה‬ ‫אנגעפרעגט ביי הגה"ק דער חזון איש זי"ע‪ ,‬וויאזוי קען זיין אז מען‬ ‫ִִעם ה' ֱֱאֹל ֶֶֹק ָיָך'‪"...‬‬ ‫פאר דער אייבערשטער האט גערעדט צו אברהם‪ ,‬און מיר טרעפן‬ ‫בעהט ביי די שמונה עשרה גשמיות'דיגע ברכות‪ ,‬אזוי ווי רפאנו‪ ,‬ברך‬ ‫עלינו אא"וו‪ ,‬נאכדעם וואס מען האט געבעטן רוחניות אזוי ווי אתה‬ ‫נישט ערגעץ ווי עס שטייט אז דער אייבערשטער האט באפוילן‬ ‫חונן‪ ,‬השיבנו לתורתך‪ ,‬וסלח לנו‪ ,‬אונז ווייסן דאך פון א כלל 'מעלין‬ ‫אברהם ארויסצוגיין פון דארט‪ ,‬און דא שטייט אשר הוצאתיך וואס‬ ‫בקודש ואין מורידין'‪ ,‬אז מען גייט נאר העכער און נישט נידריגער‪,‬‬ ‫איז משמע מיט א באפעל‪.‬‬ ‫אויב אזוי וואלט דאך געפאסט צו בעטן גשמיות פאר רוחניות כדי‬ ‫איז מפרש רבינו מיוחס (איינער פון רבותינו הראשונים) ווי פאלגענד‪" :‬דער‬ ‫עס זאל זיין 'מעלין'‪,‬‬ ‫אייבערשטער האט אריינגעגעבן צו תרח אין זיין הארץ א ווילן אז ער זאל וועלן‬ ‫האט איהם דער חזון איש געפרעגט‪ ,‬האט איר א ענטפער‪ ,‬האט הרב דסלר‬ ‫ארויסגיין פון אור כשדים און גיין קיין חרן"‪ .‬דאס מיינט‪ ,‬אז טראץ דעם וואס עס‬ ‫געזאגט‪ ,‬אז עס זעהט איהם אויס די פשט צו זאגן‪ ,‬אז לגבי א אידיש קינד איז דער‬ ‫זעהט אויס פאר אונז פליישיגע אויגן אז תרח מיט אברהם זענען ארויס מיט זייערע‬ ‫גשמיות זיינע אויך רוחניות‪ ,‬אויב אזוי איז עס נישט קיין ווייניגער מדריגה פון די‬ ‫אייגענע אינטרעסען און ווילן פון אור כשדים‪ ,‬אבער די אמת איז‪ ,‬אז דאס איז אויך‬ ‫אנדערע רוחניות'דיגע בקשות‪ ,‬ווייל אלעס וואס א איד דארף האבן ביי גשמיות איז‬ ‫געקומען מיט א באפעל פון אייבערשטען וואס האט אריינגעגעבען א ווילן אין‬ ‫נאר כדי צו קענען דינען דעם אייבערשטען מיט רוחניות‪ ,‬רפאנו אויף געזונט‪ ,‬דארף‬ ‫זייערע הארץ‪ ,‬ווייל א מענטש טוט גארנישט מיטן אייגענע ווילן און טראכט נישט‬ ‫א איד האבן צו קענען דינען דעם אייבערשטען מיט א געזונטען קערפער‪ ,‬ברך עלינו‬ ‫קיין אייגענע געדאנקען‪ ,‬נאר אלעס איז נאר וואס דער אייבערשטער געבט אריין‬ ‫אויף פרנסה‪ ,‬דארף א איד האבן צו קענען באצאלן שכר לימוד און ערפילן עונג שבת‬ ‫אין זיין מח און אין הארץ וואס ער זאל טראכטן און וואס ער זאל וועלן‪ ,‬כדי עס זאל‬ ‫וימים טובים‪.‬‬ ‫אויגעפירט ווערן פונקטליך די רצון ה'‪.‬‬ ‫ווערט‬ ‫און‬ ‫נּוּ'‪,‬‬ ‫ָנָ‬ ‫ּכֹּוֹ‬ ‫ר‬ ‫ֶ‬ ‫ֶב‬ ‫ֶגֶ‬ ‫י‬ ‫ֵד‬‫ֵ‬ ‫ֲע‬ ‫ֲ‬ ‫ְצְ‬ ‫ִמ‬ ‫ִ‬ ‫ה'‬ ‫'ֵמ‬ ‫ֵ‬ ‫אזוי ווי אין פסוק שטייט (תהילים לז‪ ,‬כג)‬ ‫האט דער חזו"א געזאגט פאר הרב דסלר‪ ,‬מיר איז די פראגע נישט שווער געווען‬ ‫אין אנהייב‪ ,‬ווייל א איד וואס דאווענט און בעהט ביי אייבערשטען א ברכה אויף‬ ‫אפגעטייטשט אין ספר דברי ישראל פון מאדזיץ (בשלח ד"ה וירא)‪ ,‬אויך אלע טריטן‬ ‫רפואה אדער אויף פרנסה‪ ,‬טוט מיט דעם אויסשרייען קעגן די גאנצע וועלט‪ ,‬אז ער‬ ‫וואס א מענטש גייט און צו ווי ער גייט איז אלעס געמאסטען פונקטליך מיט א‬ ‫גלייבט נישט אין קיין דאקטוירים‪ ,‬און ער גלייבט נישט אין זיין האנט ארבייט‪ ,‬נאר‬ ‫השגחה פרטית‪ ,‬און אויף דעם זאגן מיר יעדן טאג אינדערפרי די ברכה פון ַ'ַה �ֵֵּמִכִ ין‬ ‫אלעס קומט פון אייבערשטען'ס כח אליין און אן זיין הילף איז גארנישט פערהאן‪,‬‬ ‫ִִמְצְ ֲֲע ֵֵדי ָגָ ֶֶבר'‪ ,‬דארף א מענטש זעהר אכטונג געבען צו גלייבן אין דעם ווייל אויב‬ ‫אויב אזוי איז דאס זיכער מעלין בקודש‪ ,‬און נאכמער פון דעם‪ ,‬טאקע דערנאך וואס‬ ‫נישט קען עס זיין א ברכה לבטלה חלילה‪.‬‬ ‫ער האט געבעטן אתה חונן מיט השיבנו לתורתך‪ ,‬ערשט דעמאלטס קומט ער אן‬ ‫◆ וואס זענען די בקשות ביי שמונה עשרה רוחניות אדער גשמיות??‬ ‫צו דער אמתדיגע ערקענונג אז אלעס איז נאר געוואנדען אין אייבערשטען אליין‪.‬‬ ‫צו דערגיין וואס איז די תורה'דיגע בליק און וויאזוי צוצוגיין צו ארבעטן און‬ ‫{ב}‬