gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

צום פינטל - אידיש · Tzim Pintel - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: צום פינטל - אידיש · Tzim Pintel - Yiddish

שבוע: לך לך (2026-10-19)

צום פינטל - אידיש · Tzim Pintel - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫צום פינטל | פרשת לך לך תשפ״ז | גליון ר״ב‬ ‫גלייבן אין דער טובה פונעם אייבערשטן‬ ‫לאנד‪ ,‬און אברהם גלייבט‪ .‬אויף וואס איז געווען די אמונה? אז‬ ‫ס'איז דא א יוד וואס זיין יודישקייט באשטייט אויף איין יסוד‪:‬‬ ‫דער אייבערשטער וועט מקיים זיין וואס ער האט אים געזאגט‪,‬‬ ‫טון אלעס פארן אייבערשטן‪ ,‬נישט טראכטן פון זיך אליין‬ ‫אלע גוטע זאכן‪ .‬אמונה אין דער טובה וואס גייט קומען‪ .‬אברהם‬ ‫גארנישט‪ .‬יעדער זאך וואס ער זעט עפעס א הנאה פאר זיך‪,‬‬ ‫אבינו האט געפרעגט ״במה אדע״‪ .‬ס'איז געווען א תביעה אויף‬ ‫קוקט ער עס אן ווי א שטער פאר עבודת השם‪ .‬אויב איז דא‬ ‫אברהם‪ .‬וואס איז געווען די תביעה‪ :‬ער וואלט זיך געדארפט‬ ‫עפעס גוט פאר אים‪ ,‬אויב ער האט אויך עפעס הנאה‪ ,‬ער‬ ‫פארלאזן אז ס'גייט קומען די אלע גוטס‪.‬‬ ‫באקומט עפעס‪ ,‬ווערט ביי אים גלייך א שאלה‪ :‬טו איך דאס‬ ‫סך הכל זעט מען א גאנצע צייט אז אלעס דרייט זיך ארום די‬ ‫פאר מיר? א יוד דארף דינען דעם אייבירשטן לשמה‪ .‬אזוי בערך‬ ‫גוטס וואס אברהם גייט באקומען‪ .‬עבודת השם דרייט זיך אויף‬ ‫איז געבויט זיין גאנצע עבודה‪ ,‬אויף דער איינער הרגשה אז פאר‬ ‫די גוטס פונעם יוד‪ .‬א יוד מיינט נישט נאר איינער וואס געבט‬ ‫זיך אליין איז נישט דא קיין פלאץ אינעם קשר מיטן אייבערשטן‪.‬‬ ‫אוועק פון זיך פארן אייבירשטן‪ ,‬א יוד מיינט איינער וואס‬ ‫מ'קען דאס זען ביי א שבת'דיגע סעודה‪ .‬ער זיצט ביים טיש‪,‬‬ ‫באקומט אלעס גוטס‪ .‬די טובה פונעם מענטש‪ ,‬דאס אליינס איז‬ ‫ער עסט די שבת'דיגע גוטע מאכלים‪ ,‬ער איז מקיים די מצוה‪ ,‬ער‬ ‫די זאך אויף וואס מ'פארלאנגט פון אים אמונה‪ .‬דער‬ ‫האלט די מנהג‪ .‬אבער זיך פשוט מתענג זיין‪ ,‬שפירן אז ס'איז‬ ‫אייבערשטער זאגט אים צו גוטס צו טון‪ ,‬און ער דארף אין דעם‬ ‫אים גוט‪ ,‬זיך פרייען מיט גוטס‪ ,‬צו דעם קען ער זיך שווער‬ ‫גלייבן‪.‬‬ ‫צושטעלן‪ .‬ער ווייסט אז שבת‬ ‫ס'איז דא א יוד וואס איז‬ ‫איז דא א מצוה פון עונג‪,‬‬ ‫גרייט צו גלייבן אז דער‬ ‫אבער ס'זעצט זיך נישט ביי‬ ‫אייבערשטער פארלאנגט פון‬ ‫אים‪ .‬ווי קען מיין הנאה זיין א‬ ‫אים‪ ,‬אז דער אייבערשטער איז‬ ‫חלק פון עבודת השם? אלעס‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫מצוה‪,‬‬ ‫אים‬ ‫וואס איך האב געלערנט וועגן‬ ‫אייבערשטער וויל זיין עבודה‪.‬‬ ‫עבודת השם‪ ,‬איז אוועקלייגן‬ ‫אבער ווען ס'קומט צו זיין‬ ‫די זיך‪ ,‬טראכטן נאר פונעם‬ ‫אייגענע טובה‪ ,‬ווערט ער‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫מסופק‪ .‬וויל טאקע דער‬ ‫די שוועריקייט רירט אן זיין‬ ‫אייבערשטער אז ס'זאל מיר‬ ‫אויף‬ ‫הסתכלות‬ ‫גאנצע‬ ‫זיין גוט? מעג איך טאקע זיך‬ ‫יודישקייט‪ .‬ער איז געוואוינט‬ ‫האלטן אין דער הבטחה און‬ ‫צו טראכטן אז וואס מער ער‬ ‫זיך דערויף פארלאזן? פרשת לך לך שטעלט אויך דאס אריין‬ ‫נעמט זיך ארויס פון דער עבודה‪ ,‬ווערט די עבודה ריינער‪ .‬ווען‬ ‫אין דער אמונה‪.‬‬ ‫ס'האט עפעס מיט 'זיך' איז אים שווער צו זען אין דעם דעם‬ ‫איבערגעבן דעם חשבון צום אייבערשטן‬ ‫אייבירשטן‪ .‬ממילא‪ ,‬ווען די תורה גיט א פלאץ פאר זיין טובה‪,‬‬ ‫קען ער דאס שווער פארשטיין‪ .‬ער זוכט עפעס א כוונה מיט‬ ‫יעצט וואס מיינט לשמה‪ ,‬אויב די גאנצע עבודה איז געבויט‬ ‫וואס ער וועט קענען הנאה האבן‪ ,‬אן מודה זיין אז ער האט‬ ‫אויף מיין גוטס? לשמה מיינט אז ער טראסט דעם אייבירשטן‬ ‫הנאה‪ .‬אפילו ווען די טובה ליגט פאר אים‪ ,‬ווייסט ער נישט ווי‬ ‫מיט דעם אלעם‪ .‬אבער אוודאי איז אלעס געבויט אז ס'זאל דיר‬ ‫אזוי עס אנצונעמען‪.‬‬ ‫יוד זיין גוט‪ .‬דער מענטש גיט זיך אוועק פארן אייבערשטן‪ ,‬און‬ ‫ער גיט דאס גופא אויך איבער אין זיינע הענט‪ ,‬אויך דעם חשבון‬ ‫די טובה אינעם צוזאג‬ ‫פון זיין אייגענע טובה‪ .‬ער דארף נישט אלעס באקומען היינט‪,‬‬ ‫ווען מ'עפנט פרשת לך לך‪ ,‬זעט מען ווי דער אייבערשטער‬ ‫און ער דארף נישט ביי יעדן מעשה זען וואס ער פארדינט‬ ‫שטעלט אוועק זיין קשר מיט אברהם אבינו‪ .‬ער הייסט אים‬ ‫דערפון‪ .‬ער גלייבט אינעם אייבערשטן אז ער וועט מקיים זיין‬ ‫פארלאזן זיין לאנד און זיין טאטנ'ס הויז‪ ,‬און אינאיינעם מיט‬ ‫זיין הבטחה‪ .‬מיט דער אמונה קען ער זיך אנשטרענגען און‬ ‫דעם איז ער אים מבטיח אלע ברכות לדורי דורות‪ .‬גדולה‪ ,‬זרע‪,‬‬ ‫אוועקלייגן א זאך וואס איז אים טייער‪ ,‬אפילו ווען לויט זיין‬ ‫ארץ ישראל‪ .‬אברהם טראסט דעם אייבירשטן מיט הבטחות אז‬ ‫חשבון פארלירט ער‪.‬‬ ‫בעתיד וועט אים זיין גוט‪ .‬די טובה פון אברהם ליגט אינעם עצם‬ ‫דאס איז מסירות נפש‪ .‬איך גיב זיך איבער אין דיינע הענט‪,‬‬ ‫רוף צו אים‪.‬‬ ‫איך פארלאז זיך אויף דיר‪ ,‬צוזאמען מיט מיין טובה‪ .‬איך זע‬ ‫ווייטער אין דער פרשה לערנט מען פון די 'ברית בין‬ ‫נישט יעצט וואס עס וועט ארויסקומען‪ ,‬די וועג איז מיר שווער‪,‬‬ ‫הבתרים'‪ .‬דער אייבערשטער איז אברהם מבטיח זרע און א‬ ‫‏‏א‬ ‫צום פינטל | פרשת לך לך תשפ״ז | גליון ר״ב‬ ‫טובה געפינט זיך ביי דיר‪ .‬איך ביין מקיים דיין רצון וואס איך‬ ‫אבער איך האלט אן די קשר‪.‬‬ ‫האב זיך אונטער גענומען ביים קשר ברית‪ ,‬אלעס אז די זאלסט‬ ‫צומאל טראכט א מענטש אז ער איז גרייט צו ווארטן ביז‬ ‫מקיים זיין די ברית פון דיין זייט‪ .‬אבער איך בין גרייט צו זיין‬ ‫מארגן‪ .‬ביי ברית בין הבתרים‪ ,‬אברהם אבינו הערט וועגן זיינע‬ ‫אינעם קשר ברית אפילו ווען איך פארשטיי נישט ווי אזוי דאס‬ ‫קינדער‪ ,‬וועגן די גרות און שעבוד‪ ,‬און וועגן דער טובה וואס‬ ‫איז גוט פאר מיר‪ .‬אבער דאס איז זוכער אז איך וויל מיין טובה‬ ‫וועט קומען נאכדעם‪ .‬די הבטחה גייט דורך הונדערטער יארן‪.‬‬ ‫וועגן‪ ,‬דאס איז די גאנצע תכלית וואס איך בין אריין אינעם‬ ‫ס'וועלן זיין דורות וואס וועלן דורכגיין שוועריקייטן‪ ,‬אבער‬ ‫ברית‪ .‬נאר איך בין גרייט צו ווארטן‪ ,‬איך בין גרייט צו גיין אין‬ ‫נאכדעם וועט זיין דורות וואס וועלן זען די הבטחה מקוים ווערן‪.‬‬ ‫דעם וועג אפילו ס'האט אין זיך שוועריגקייטן‪ .‬איך מוז נישט‬ ‫און דורכאויס די גאנצע צייט שטייט ער גרייט מיטן ברית‪ .‬דער‬ ‫אליין האלטן דעם גאנצן חשבון‪ .‬איך קען עס דיר איבערגעבן‪.‬‬ ‫אייבערשטער איז מקושר מיט אברהם און זיינע קינדער‪ ,‬און‬ ‫אבער די התחלה און תכלית איז אוודאי מיין טובה וועגן‪.‬‬ ‫מיט די טובה וואס ער האט זיי צוגעזאגט‪.‬‬ ‫פשוט אננעמען דעם תענוג‬ ‫אברהם לעבט נישט נאר מיט וואס ער וועט האבן היינט און‬ ‫לאמיר צוריקקומען צו די שבת'דיגע סעודה‪ .‬דער‬ ‫וואס ער וועט נאך באווייזן צו זען מיט זיינע אייגענע אויגן‪ .‬זיינע‬ ‫אייבערשטער האט געגעבן פאר א יוד א טאג פון מנוחה און‬ ‫קינדער זענען א חלק פון אים‪ ,‬און די טובה וואס זיי וועלן האבן‪,‬‬ ‫תענוג‪ .‬דער יוד זיצט ביי זיך אין הויז‪ ,‬ער עסט געשמאקע‬ ‫איז א חלק פון זיין ברית‪ .‬ער איז גרייט צו לעבן מיט א זאך וואס‬ ‫מאכלים‪ ,‬פרייד זיך מיט די משפחה‪ ,‬ער רוט זיך אפ פון די‬ ‫איז גרעסער ווי זיין אייגענע לעבן‪ .‬ער גיט זיך איבער צום‬ ‫טרדות פון די וואך‪ .‬ער האט נישט מורא צו טראכטן פון די‬ ‫אייבערשטן און גלייבט אז דער אייבערשטער וועט אים‬ ‫אייגענע טובה‪ .‬אדרבה‪ ,‬דער אייבערשטער וויל ס'זאל מיר זיין‬ ‫באצאלן‪ ,‬אפילו ווען די הבטחה וועט מקוים ווערן נאך‬ ‫גוט‪ ,‬אלעס דרייט זיך דאך אויף דעם‪ .‬די גאנצע ברית דרייט זיך‬ ‫הונדערטער יארן‪.‬‬ ‫אויף דעם‪ .‬דער אייבערשטער איז מיר מצוה זיך מתענג צו זיין‪,‬‬ ‫דאס איז א ברית‪ .‬צוויי צדדים פארבינדן זיך איינער מיטן‬ ‫און איך לאז די טובה אריינגיין אין מיין הארץ‪.‬‬ ‫צווייטן‪ .‬יעדער גייט אריין אינעם קשר וועגען זיך‪ ,‬ווייל ס'איז דא‬ ‫איך דארף נישט באהאלטן מיין זיך און מיין הנאה‪ ,‬כאילו די‬ ‫אין דעם א זאך וואס ער וויל און זוכט‪ .‬אבער נאכן מאכן די‬ ‫זיך געהערט עפעס צו א חלק אין נפש נפש וואס מ'דארף‬ ‫ברית‪ ,‬פארלאנגט זיך נאמנות אויך ווען ס'איז שווער‪ .‬מ'קען‬ ‫באהאלטן‪ .‬איך זיץ פארן אייבערשטן‪ .‬די גוף רוט זיך אפ‪ ,‬די‬ ‫נישט יעדן טאג פון פריש בודק זיין די גאנצע קשר‪ .‬ס'איז דא‬ ‫הארץ פרייד זיך‪ ,‬און איך נעם אן דעם שבת וואס דער‬ ‫צווישן אונז א ברית‪ ,‬און איך פארלאז זיך אויף דיר אויך אין א‬ ‫אייבערשטער האט מיר געגעבן‪ .‬די תענוג איז א אמת'ע זאך‪.‬‬ ‫צייט ווען איך זע נישט אלעס וואס דו האסט מיר צוגעזאגט‪.‬‬ ‫ס'איז אים גוט‪ ,‬איך מעג שפירן ווי גוט ס'איז מיר מיט די מתנה‪.‬‬ ‫אזוי‪ ,‬כביכול‪ ,‬שטעלט דער אייבערשטער דעם קשר מיט‬ ‫אבער דער זעלבער יוד גיט זיך אויך איבער צום אייבערשטן‬ ‫אברהם‪ .‬ער בעט פון אים גיי מיט אמונה און נאמנות‪ ,‬ער איז‬ ‫אפילו אין א שווערע צייט‪ .‬ביי ביידע לעבט ער אין די זעלבע‬ ‫אים מבטיח ברכות‪ ,‬קינדער און א לאנד‪ .‬אברהם גיט זיך איבער‬ ‫ברית‪ .‬ער פארלאזט זיך אויפן אייבערשטן אפילו ווען די טובה‬ ‫צום אייבערשטן‪ ,‬און דער אייבערשטער זאגט אים צו צו זיין מיט‬ ‫איז באהאלטן‪ ,‬און ווען די טובה איז בגלוי נעמט ער איר אן מיט‬ ‫אים און אים גוטס טון‪.‬‬ ‫ביידע הענט‪.‬‬ ‫ס'איז בכלל נישט קיין בושה אז דער קשר איז פאר מיין טובה‪.‬‬ ‫דאס איז דער יסוד וואס קומט ארויס פון פרשת לך לך‪ .‬דער‬ ‫איך דארף נישט פארדרייען און זאגן אז מיין טובה גייט מיך‬ ‫אייבערשטער איז מבטיח א טובה‪ ,‬און אברהם אבינו גלייבט אין‬ ‫בכלל נישט אן‪ .‬איך דאווען אויף אלעס גוטס‪ ,‬אויף קינדער און‬ ‫דעם‪ .‬אפילו ווען דער וועג איז לאנג‪ ,‬אפילו ווען דער קיום איז‬ ‫פרנסה‪ ,‬אלעס ווייל די האסט מיך צוגעזאגט אז ס'וועט זיין פאר‬ ‫ווייט‪ ,‬האלט ער זיך אין די ברית‪ .‬א יוד גיט זיך איבער צום‬ ‫מיר גוט‪ .‬איך בעט אז ער זאל מיך בענטשן‪ ,‬היטן און פירן מיט‬ ‫אייבערשטן מיט אמונה‪ :‬דו באשעפער ווילסט מיין טובה‪ ,‬דו‬ ‫גוטס‪ .‬די בקשות קומען ארויס פונעם קשר‪ .‬איך ווענדט זיך צום‬ ‫וועסט מקיים זיין דיין הבטחה‪ ,‬איך פארלאז זיך אויף דיר‪ .‬און‬ ‫אייבערשטן ווייל איך גלייב אז דער אייבערשטער איז מקושר‬ ‫ווען שבת קודש קומט‪ ,‬זעצט ער זיך צום טיש און נעמט אן מיט‬ ‫מיט מיר פאר מיין טובה וועגן‪ ,‬אז ס'זאל מיר זיין גוט‪.‬‬ ‫א גאנצן הארץ די טובה וואס דער אייבערשטער גיט אים‪.‬‬ ‫די עיקר עבודה וואס פארלאנגט זיך איז פשוט טראסט‪ .‬א יוד‬ ‫זאגט פארן אייבערשטן‪ :‬איך וויל מיין טובה‪ ,‬איך גלייב אז מיין‬ ‫‏‏ב‬ ‫צום פינטל | פרשת לך לך תשפ״ז | גליון ר״ב‬ ‫זיבעציג פתחים אין איין שאלה‬ ‫צום יארצייט פונעם שר התורה רבי יוסף ענגיל זצ״ל — א׳ מרחשוון‬ ‫דין‪ .‬די קושיא בלייבט די זעלבע קושיא‪ ,‬אבער יעדעס מאל‬ ‫איין תירוץ איז נישט גענוג?‬ ‫וואס מ'קומט צו איר פון אן אנדערן צד‪ ,‬עפנט זיך דערין‬ ‫א מענטש זיצט אויף א קושיא‪ .‬ער פלאגט זיך‪ ,‬זוכט דא‬ ‫נאך עפעס‪.‬‬ ‫און דארט‪ ,‬פלוצלינג קומט אים אויף א גוטער תירוץ‪ .‬וואס‬ ‫״שבעים פנים לתורה״‪ .‬יעדער תירוץ איז נאך א פנים‪,‬‬ ‫פאר א שמחה‪ .‬די שוועריגקייט איז שוין פארשטענדליך‪ ,‬די‬ ‫נאך א טעם אין תורה‪ .‬מיט דעם תירוץ זעט מען א זאך וואס‬ ‫צוויי מקורות וואס האט אויסגעזען ווי א סתירה שטימען‬ ‫מ'האט נישט געזען מיט די פריערדיגע תירוץ‪ .‬אויב מ'האט‬ ‫שוין ‪ .‬ער חזר'ט דעם תירוץ‪ ,‬שפירט די זיסקייט‪ ,‬און גייט‬ ‫געפונען איין גוטע וועג‪ ,‬האט מען זוכה געווען צו איין פנים‪.‬‬ ‫ווייטער‪ .‬אזוי לערנט מען‪ .‬א קושיא‪ ,‬מ'האט געטראפן א‬ ‫און ס'איז נאך דא פלאץ צו אנטפלעקן נאך א פנים‪ .‬לאמיר‬ ‫תירוץ‪ ,‬און מ'גייט ווייטער‪.‬‬ ‫צוריקקומען צו די שאלה‪ ,‬און זען וואס נאך ליגט באהאלטן‬ ‫אבער ביים שר התורה רבי יוסף ענגיל געפינען מיר א‬ ‫דערין‪.‬‬ ‫פלא'דיגע זאך‪ .‬אין זיין ספר ״שבעים פנים לתורה״ שטעלט‬ ‫לאזן די שאלה אפן‬ ‫ער אוועק זיבעציג תירוצים אויף איין קושיא‪ .‬און אין זיין‬ ‫ס'איז דא א טיפער כוח הנפש‪ .‬געווענטליך ווען א‬ ‫ספר ״גבורות שמונים״ שטעלט ער אוועק אכציג תירוצים‬ ‫מענטש האט געפונען א תשובה ווערט ער‬ ‫אויף איין קושיא‪ .‬זיבעציג און אכציג‪ .‬מיר‬ ‫מקושר מיט דעם‪ .‬פון יעצט און ווייטער‬ ‫ווערן נתפעל פון דער חריפות‪ ,‬פון דער‬ ‫זעט ער שוין די סוגיה דורכן תירוץ‪ .‬ער‬ ‫בקיאות‪ ,‬פון דעם געוואלדיגן כוח צו גיין‬ ‫קען אים‪ ,‬פארשטייט אים‪ ,‬די תירוץ גיט‬ ‫דורך די גאנצע תורה און געפינען אזוי פיל‬ ‫אים מנוחה‪ .‬ווען מ'דערמאנט נאכאמאל‬ ‫וועגן‪ .‬אבער מ'דארף זיך אויך מתבונן זיין‬ ‫די קושיא‪ ,‬קומט אים גלייך ארויף די‬ ‫אין דער עצם זאך‪ :‬וואס זוכט א מענטש‬ ‫תירוץ‪ .‬ס'איז אים שווער צוריקצוקומען צו‬ ‫נאכדעם וואס ער האט שוין געפונען א‬ ‫יענעם רגע ווען ער האט נאך נישט‬ ‫תירוץ?‬ ‫געוואוסט‪ .‬ער ווייסט דאך שוין‪ .‬ער האט‬ ‫נאכן ערשטן תירוץ‪ ,‬וואס פעלט אים‬ ‫נישט קיין כוח אוועקצולייגן וואס ער‬ ‫נאך? און אויב דער ערשטער תירוץ‬ ‫ווייסט און אנהייבן פון פריש?‬ ‫בארואיגט אים נאך נישט‪ ,‬וועט ער זוכן א‬ ‫רבי יוסף האט געקענט אננעמען דעם‬ ‫צווייטן‪ .‬אבער נאכדעם וואס ער האט שוין‬ ‫תירוץ‪ ,‬און דאך צוריקקומען צום קושיא‪ .‬גוט פארשטיין‬ ‫געפונען עטליכע גוטע וועגן‪ ,‬פארוואס גייט ער ווייטער?‬ ‫דעם ערשטן וועג‪ ,‬און נאך נאכדעם געבן א פלאץ פאר נאך‬ ‫פארוואס קומט ער צוריק צו דער זעלבער קושיא און‬ ‫א וועג‪ .‬ווען ער איז מברר איין תירוץ‪ ,‬גייט ער אריין אין‬ ‫שטעלט זי נאכאמאל פאר זיך? דא הייבט מען אן צו שפירן‬ ‫דעם מיטן גאנצן כוח‪ .‬ער ברענגט מקורות‪ ,‬קוקט איבער די‬ ‫אז ביי רבי יוסף איז דא אן אנדערער קשר צו דער קושיא‪,‬‬ ‫פרטים‪ ,‬ער פארברייטערט די ענין‪ .‬נאכדעם קען ער‬ ‫און ממילא אויך אן אנדערער קשר צום תירוץ‪.‬‬ ‫אריינגיין אין א אנדערע צד‪ ,‬און אויך דארטן געבן די גאנצן‬ ‫אונז זוכן א תירוץ פשוט כדי די קשיות און סתירות זאלן‬ ‫פלאץ‪.‬‬ ‫שטימען‪ .‬ביי רבי יוסף איז די קשיא פשוט א וועג זיך צו‬ ‫וויפיל כוחות דארף מען האבן פאר דעם‪ .‬אונזער שכל‬ ‫עפענען צו די תורה‪ .‬רבי יוסף געפינט אינעם יישוב אליין א‬ ‫האט ליב צו גיין אויף א וועג וואס איז אים שוין באקאנט‪.‬‬ ‫וועלט פון תורה‪ .‬יעדער תירוץ אנטפלעקט אים אן אנדערע‬ ‫נאכדעם וואס א מענטש האט אריינגעלייגט ארבעט אין א‬ ‫יסוד‪ .‬איין וועג כאפט ער אן די זאך מצד די מעשה‪ ,‬א‬ ‫סברא‪ ,‬איז אים שווער דאס אוועקצולייגן אפילו פאר א‬ ‫צווייטע וועג מצד דער מענטש וואס טוט די מעשה‪ ,‬א‬ ‫קורצע צייט‪ .‬ער שפירט זיך שוין אין דער היים‪ .‬ביי רבי‬ ‫דריטע וועג מצד די זמן‪ ,‬און נאך א וועג מצד די גדר פונעם‬ ‫‏‏ג‬ ‫צום פינטל | פרשת לך לך תשפ״ז | גליון ר״ב‬ ‫מ'דערנענטערט זיך צו זיין דרך המחשבה‪ .‬וואס האט ער‬ ‫יוסף איז געווען פלאץ אין נפש פאר נאך א היים‪ ,‬נאך א‬ ‫געטון מיט אלעס וואס ער האט געוואוסט? ווי זענען זיינע‬ ‫וועג‪ ,‬נאך א הבנה‪ .‬אדרבה‪ ,‬דער תירוץ וואס ער האט קונה‬ ‫ידיעות געווארן א לעבעדיגע אוצר?‬ ‫געווען האט אים געגעבן כוח ווייטער צו מברר זיין‪ ,‬און די‬ ‫רבי יוסף האט איבערגעלאזט א גרויסע מתנה פאר די‬ ‫סוגיא איז געבליבן ברייט פאר אים‪.‬‬ ‫לומדים‪ .‬נישט נאר זיינע פילע ספרים‪ ,‬קושיות און‬ ‫מ'זעט דאס אויך אין זיינע אנדערע ספרים‪ .‬רבי יוסף‬ ‫תירוצים‪ .‬רבי יוסף האט איבערגעלאזט א מהלך‪ ,‬א מהלך‬ ‫עפענט‪ ,‬ער לאזט נישט אזוי שנעל פארמאכן א נושא‪ ,‬ער‬ ‫פון אפענקייט אין תורה‪ :‬מ'קען גוט פארשטיין א זאך‪ ,‬און‬ ‫איז דא צו עפענען ברייט‪ .‬ער שטעלט א שאלה‪ ,‬צעטיילט‬ ‫בלייבן אפן צו פארשטיין נאך‪ .‬מ'קען קונה זיין א מהלך‪ ,‬און‬ ‫אין צדדים‪ ,‬ראיות אהער ראיות אהין‪ .‬אמאל איז ער‬ ‫שפירן ווי ברייט די תורה איז ארום דעם‪.‬‬ ‫מכריע‪ ,‬אסאך מאל לאזט ער עס בצריך עיון‪ .‬אבער דער‬ ‫דאס העלפט אוין דעם יוד אין זיין פריוואטע לעבן‪.‬‬ ‫לומד האט שוין קונה געווען‪ .‬ער האט זיך געפענט‪ .‬ער‬ ‫צומאל האט מען עפעס א הבנה אין יענעם‪ .‬פארוואס‬ ‫לערנט זיך צו פרעגן אויף צו עפענען‪.‬‬ ‫יענער טוט אזוי און אזוי‪ .‬און פון דעמאלטס קוקט ער אזוי‬ ‫א שאלה אליינס איז א חלק פון קנין התורה‪ .‬שאלת חכם‬ ‫אן יענעם פארן לעבן‪ .‬אלעס וואס ער זעט און ווייסט פון‬ ‫חצי תשובה‪ .‬א יוד לערנט א ענין‪ ,‬ער שפירט אז עפעס איז‬ ‫יענעם גיט אריין אונטער דעם איינעם הבנה‪ .‬אלעס ווערט‬ ‫נאך נישט מיושב‪ .‬ער טיילט אפ צווישן צוויי זאכן וואס‬ ‫פארמאכט אין דעם איינעם ישוב‪ .‬רבי יוסף געבט‬ ‫קוקן אויס צומישט‪ .‬ער עפענט וועגן וואס זענען געווען‬ ‫ברייטקייט פאר א יוד‪ .‬צומאל האט מען געטראפן א הסבר‬ ‫פארמאכט‪ .‬א סברא וואס ער האט געמיינט אז ס'נעמט‬ ‫אויף א געוויסע שוועריקייט אין שטוב‪ ,‬א קינד‪ ,‬אויף א זאך‬ ‫אלעס אריין‪ ,‬זעט ער אז ס'שטומט נישט ביזן סוף‪ .‬ער האט‬ ‫וואס ער גייט אריבער‪ ,‬און ס'דאכט זיך אים אז ער האט‬ ‫נאך נישט קיין תשובה‪ ,‬אבער ער שוין געווארן קלארער‪.‬‬ ‫געכאפט דעם ענין‪ .‬ס'איז כדאי פון מאל צומאל‬ ‫ער ווייסט יעצט וואס ער פארשטייט‪ ,‬און וואס ער דארף‬ ‫צריקצוקומען און זיך מתבונן זיין פון פריש‪ .‬אפשר איז דא‬ ‫נאך פארשטיין‪.‬‬ ‫נאך א צד‪ .‬אפשר האט דער ערשטער הסבר געכאפט‪,‬‬ ‫אבער ס'איז נאך געבליבן עפעס וואס האט נישט באקומען‬ ‫ביי רבי יוסף שטייען די פילע וועגן אפען‪ .‬אז מ'ווייסט אז‬ ‫זיין פלאץ‪.‬‬ ‫מ'האט די כוח צו פארענטפערן‪ ,‬האט מען די כוח צו‬ ‫נישט יעדער מענטש קען שרייבן זיבעציג תירוצים‪ ,‬און‬ ‫פרעגן‪ .‬ער גיט פלאץ פאר פארשידענע מעגליכקייטן‪ ,‬ווייל‬ ‫מיר זוכן נישט זיך צו מעסטן מיטן כוח פונעם שר התורה‪.‬‬ ‫ער ווייסט אז ער קען זיי מברר זיין‪ .‬און פון די בירורים‬ ‫אבער אונז עפענען זיך אז אביסלע פון זיינע הייליגע וועגן‬ ‫אליינס ווערט אנטפלעקט די ברייטקייט און אפענקייט פון‬ ‫זאל אויך אריינגיין אין אונזער נפש‪ .‬ווען דו האסט געפונען‬ ‫די תורה הקדושה‪ .‬יעדער וועג געבט דעם לומד נאך א כלי‪,‬‬ ‫א גוטע הבנה‪ ,‬פריי זיך מיט איר‪ .‬שפיר די זיסקייט‪ .‬און‬ ‫א כלי וואס גייט מיט אים און באגלייט אים צו פילע סוגיות‬ ‫נאכדעם‪ ,‬ווען דו קומסט צוריק צום ענין‪ ,‬לאז עס נאכאמל‬ ‫און ש"ס‪.‬‬ ‫רעדן צו דיר‪ .‬אמאל ווערט די זאך וואס דו האסט שוין‬ ‫וואס דער גדול האט אונז איבערגעלאזט‬ ‫פארשטאנען‪ ,‬א פרישע פתח צו א טיפערע און ברייטערע‬ ‫ווען מ'דערמאנט רבי יוסף ענגיל‪ ,‬ווערט מען געווענליך‬ ‫הבנה‪.‬‬ ‫בעיקר נתפעל פון אים‪ ,‬פון זיין געוואלדיגע כוח הזכרון‬ ‫ביים יארצייט איז א זמן זיך צו דערנענטערן צו די מתנות‬ ‫וכדומה‪ .‬ווי ער גייט פונעם בבלי צו ירושלמי‪ ,‬פון איין‬ ‫פון רבי יוסף‪ .‬עפענען די ספרים‪ ,‬זיך אפשטעלן אויף די‬ ‫מסכתא צו די אנדערע‪ ,‬פון הלכה צו אגדה‪ .‬די גאנצע תורה‬ ‫שאלות ‪ ,‬און זען ווי זי ווערט אלץ ברייטער‪ .‬פלוצלינג‬ ‫שטייט פאר אים‪ .‬אבער דער עיקר אויך וואס אונז קענען‬ ‫ברענגט די קליינע קושיא אריין אין א ברייטע מרחב פון‬ ‫מיטן נעמען‪ ,‬וואס אונז קענען זיך לערנען אויך אין אונזער‬ ‫תורה‪ .‬וויפיל תורה קען אנטפלעקט ווערן‪ ,‬ווען מ'לאזט די‬ ‫וועלט‪ ,‬מיט אונזער שוואכע קעפ‪ .‬אינמיטן די גאנצע‬ ‫שאלה ווייטער לעבן‪.‬‬ ‫התפעלות לערנעט מען וויאזוי צו עפענען זאכן‪ .‬מ'לערנט‬ ‫זיך וויאזוי זיך נישט צו פארמאכן אין איין תירוץ‪.‬‬ ‫מכון מישרים — הרב שלום לאנגסאם‪ | shalomlangs@gmail.com | 845-274-3516 :‬קול הלשון‪6053136803 :‬‬ ‫‏‏ד‬