gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh

שבוע: לך לך (2026-10-19)

א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫ליקוטים יקרים‬ ‫‪z‬‬ ‫מספר הקדוש‬ ‫אור החיים עה"ת‬ ‫על דרך מוסר וחסידות‬ ‫בעזהשי"ת | לך| שנה ב' | גליון כ"ח‬ ‫באפוילן אברהם אבינו אז ער זאל ארויסגיין‬ ‫געפאלגט דעם אייבערשטען און איז‬ ‫וַ ֵּילֶ ְך ַא ְב ָרם ַכ ֲא ֶשר ִּד ֶבר ֵּאלָ יו ה' וַ ֵּילֶ ְך ִּאתוֹ לוֹ ט‬ ‫אינגאנצן אליין אן קיינעם‪ ,‬אפילו נישט מיט זיין‬ ‫ארויסגעגאנגען פון זיין לאנד‪ .‬ווער וואלט דען‬ ‫וְ ַא ְב ָרם ֶבן ָח ֵּמש ָשנִּ ים וְ ִּש ְב ִּעים ָשנָ ה ְב ֵּצאתוֹ‬ ‫משפחה‪ ,‬און נאר דעמאלטס וועט ער זוכה זיין צו‬ ‫נישט געטוהן אזוי‪ ,‬אויב דער באשעפער אליין‬ ‫ֵּמ ָח ָרן‪( :‬בראשית י"ב ד')‬ ‫די ברכות‪ .‬למעשה זעט מען אז לוט איז יא‬ ‫זאגט צו פאר א מענטש אזעלכע ריזיגע ברכות‪,‬‬ ‫מיטגעקומען מיט אים‪( .‬דער אור החיים הקדוש‬ ‫וואלט דען נישט אפילו דער שוואכסטער איד‬ ‫די וואכעדיגע פרשה דערציילט אונז ווי אזוי‬ ‫איז דאס מסביר מיט צוויי סברות‪ :‬אברהם אבינו‬ ‫געטון פונקט די זעלבע? וואס איז די גרויסקייט?!‬ ‫דער אייבערשטער האט אויסגעפרואווט אברהם‬ ‫האט נישט פארשטאנען אז דאס איז א חלק‬ ‫אבינו מיט א שווערן נסיון און אים געזאגט‪" ,‬לך‬ ‫זאגט דער אור החיים הקדוש‪ :‬דער פסוק וויל‬ ‫פונעם ציווי‪ ,‬אדער האט ער זיך פשוט נישט‬ ‫לך מארצך וממולדתך ומבית אביך" – גיי ארויס פון‬ ‫אונז דא לאזן הערן אז נישט אזוי‪ ,‬אברהם אבינו‬ ‫געקענט ארויסדרייען פון אים‪ ).‬קומט אויס‪ ,‬אז‬ ‫דיין לאנד‪ ,‬פון דעם פלאץ וואו דו ביסט‬ ‫האט נישט געפאלגט דעם אייבערשטען צוליב די‬ ‫ווען אברהם אבינו איז ארויסגעגאנגען‪ ,‬האט ער‬ ‫אויפגעוואקסן‪ ,‬פון דיין טאטע'ס הויז‪ ,‬און הייב אן‬ ‫ברכות און הבטחות‪ ,‬נאר "כאשר דבר אליו ה'" –‬ ‫געהאלטן אז עס איז מעגליך אז ער גייט פארלירן‬ ‫א לעבן פון דאס ניי‪.‬‬ ‫פשוט ווייל דער באשעפער האט אים אזוי‬ ‫די ברכות ווייל ער האט מיטגענומען איינעם פון‬ ‫געהייסן‪ .‬דאס איז געווען זיין גאנצע כוונה‪.‬‬ ‫לכבוד דעם‪ ,‬האט דער באשעפער אים‬ ‫זיין משפחה און טראץ דעם איז ער נאך אלץ‬ ‫צוגעזאגט א געוואלדיגע שכר‪ :‬ואעשך לגוי גדול‬ ‫געגאנגען‪ .‬פארוואס? ווייל אברהם אבינו וויל‬ ‫זאגט דער אור החיים הקדוש‪ :‬ווען מען איז‬ ‫ואברכך ואגדלה שמך – דו וועסט זוכה זיין צו פיל‬ ‫פשוט טון דעם רצון השם אן קיין חשבונות‪.‬‬ ‫מדייק אין די ווערטער‪ ,‬זעט מען אז דער פסוק‬ ‫קינדער און עשירות‪ ,‬איך וועל גרויס מאכן דיין‬ ‫ניצט א לשון פון "דיבור" – כאשר דבר אליו ה'‪ ,‬און‬ ‫נאמען אויף די וועלט און נאך פיל ברכות וואס‬ ‫די שמחה פון זיין נאנט צום‬ ‫נישט "כאשר אמר"‪ ,‬ווי די פרשה הייבט זיך אן –‬ ‫ווערן אויסגערעכנט ווייטער אין די פסוקים‪.‬‬ ‫באשעפער וועגט איבער סיי‬ ‫ויאמר ה' אל אברם‪ .‬לכאורה וואלט דאך מער‬ ‫וועלכע אנדערע שמחה‪...‬‬ ‫געפאסט עס זאל שטיין 'כאשר אמר אליו ה''‪.‬‬ ‫שטייט אין פסוק ווייטער‪ :‬וילך אברם כאשר‬ ‫דבר אליו ה'‪ .‬אברהם אבינו איז טאקע‬ ‫נאר עס איז באקאנט דער כלל אז "אמירה"‬ ‫דעם זעלבע געדאנק זאגט דער אור החיים‬ ‫ארויסגעגאנגען אזוי ווי דער אייבערשטער האט‬ ‫איז א ווייכע לשון און "דיבור" איז א שטרענגערע‬ ‫הקדוש ווייטער אויף פסוק ז'‪ .‬נאך וואס אברהם‬ ‫אים באפוילן‪.‬‬ ‫לשון‪ .‬דערפאר‪ ,‬אנהייב פרשה וואס דעמאלטס‬ ‫אבינו איז אנקומען קיין ארץ ישראל‪ ,‬האט דער‬ ‫האט אים דער באשעפער צוגעזאגט אלע גוטע‬ ‫פרעגט דער אור החיים הקדוש‪ :‬לכאורה זעט‬ ‫באשעפער זיך באוויזן צו אים און אים מבשר‬ ‫ברכות‪ ,‬שטייט "ויאמר"‪ ,‬א ווייכע לשון‪ .‬אבער ווען‬ ‫דער פסוק אויס איבריג‪ ,‬ווייל גלייך אינעם‬ ‫געווען אז "לזרעך אתן את הארץ הזאת" – איך‬ ‫עס קומט צום אויספירן דעם ציווי‪ ,‬שטייט שוין‬ ‫קומענדיגן פסוק (פסוק ה') שטייט שוין ויקח‬ ‫וועל געבן דאס לאנד פאר דיינע קינדער‪ .‬די‬ ‫"כאשר דבר"‪ ,‬א שטרענגע לשון‪ ,‬א לשון פון א‬ ‫אברם את שרי אשתו ‪ -‬אברהם אבינו האט‬ ‫בשורה פאר אברהם איז נישט געווען א פשוטע‬ ‫באפעל‪ ,‬צו לאזן הערן אז אברהם אבינו איז‬ ‫גענומען זיין פרוי שרה‪ ,‬ויצאו ללכת ‪ -‬און זיי‬ ‫בשורה‪ ,‬נאר צוויי ריזיגע בשורות‪ :‬איינס אז ער‬ ‫ארויסגעגאנגען בלויז ווייל דער באשעפער האט‬ ‫זענען ארויסגעגאנגען פונעם לאנד‪ .‬אויב אזוי‪,‬‬ ‫וועט האבן קינדער‪ ,‬און צווייטנס אז זיי וועלן‬ ‫אים באפוילן‪ ,‬און נישט צולויב קיין שום אנדערע‬ ‫וואס קומט אונז דער פריערדיגע פסוק לערנען?‬ ‫באקומען ארץ ישראל‪ .‬לכאורה וואלט דאך‬ ‫חשבונות‪.‬‬ ‫אברהם געדארפט זיין פרייליך ביז גאר‪ ,‬און לויבן‬ ‫טון דעם רצון השם אן קיין‬ ‫אברהם אבינו טוט דעם רצון השם‬ ‫און דאנקן פאר דאס וואס ער גייט באקומען‪...‬‬ ‫חשבונות‪...‬‬ ‫שטייט גלייך דערנאך‪ :‬ויבן שם מזבח לה'‬ ‫נישט‬ ‫גייט‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫זיין‬ ‫קען‬ ‫עס‬ ‫אפי'‬ ‫הנראה אליו – אברהם אבינו האט אויפגעשטעלט‬ ‫באקומען דעם שכר‪...‬‬ ‫ענטפערט דער אור החיים הקדוש‪ :‬דער פסוק‬ ‫א מזבח פאר'ן באשעפער וואס האט זיך צו אים‬ ‫קומט פארענטפערן א געוואלדיגע קשיא וואס‬ ‫באוויזן‪.‬‬ ‫דער ספר "ערבי נחל" ברענגט נאך דעם‬ ‫מענטשן קענען פרעגן‪ :‬וואס איז געווען די‬ ‫שטיקל פונעם אור החיים הקדוש אין לייגט צו א‬ ‫מורא'דיגע גרויסקייט פון אברהם אבינו'ס נסיון?‬ ‫זאגט דער אור החיים הקדוש‪ :‬דער פסוק‬ ‫ער האט דאך קלאר געהערט פונעם‬ ‫געוואלדיגע חידוש‪ :‬דער אור החיים הקדוש איז‬ ‫לערנט אונז די געוואלדיגע גרויסקייט פון‬ ‫אייבערשטען אליין וואס האט אים באפוילן‬ ‫מבאר פריער אין פסוק אויף די ווערטער מארצך‬ ‫אברהם אבינו‪ .‬כאטש וואס ער האט יעצט‬ ‫דירעקט‪ ,‬ובפרט ווען עס קומט נאך מיט א צוזאג‬ ‫וממולדתך ומבית אביך‪ ,‬דער באשעפער האט‬ ‫באקומען צוויי געוואלדיגע גרויסע בשורות‪ ,‬איז‬ ‫פאר אזעלכע גרויסע ברכות‪ ,‬אודאי האט ער‬ ‫פאר הערות אדער צו באקומען דעם גליון שיקט אן אימעיל צו‪gilyonohr@gmail.com :‬‬ ‫א‬ ‫נענטער מיטן אייבערשטען‪ ...‬ובפרט ווען עס‬ ‫באשעפער‪ ,‬שפירן א מורא'דיגע נאנטקייט און‬ ‫דאס נישט געווען זיין עיקר שמחה‪ ,‬נאר ער האט‬ ‫קומט צו טוהן מצות‪ ,‬לאמיר אריינטראכטן אין‬ ‫זיסקייט אין זיין נאנט צום אייבערשטן‪ ,‬אז דאס‬ ‫זיך אסאך מער געפריידט מיט דעם פאקט אז דער‬ ‫דעם גרויסן שכר וואס ווארט אונז אפ אויף יענע‬ ‫וועגט איבער און איז אסאך מער ווערד פון אלע‬ ‫באשעפער האט זיך באוויזן צו אים‪ ,‬מער ווי מיט‬ ‫וועלט ווען מיר וועלן זיצן במחציתו של הקב"ה‬ ‫תענוגים פון די וועלט‪ .‬זיי זענען גרייט אלעס אין‬ ‫די צוויי גרויסע בשורות‪ .‬די גאנצע שמחה פון די‬ ‫און נהנה זיין מזיו השכונה‪ .‬פארוואס באקומען‬ ‫דער וועלט אויפצוגעבן‪ ,‬אן עיקר זיין נאנט מיטן‬ ‫קינדער און ארץ ישראל איז געווען גארנישט פאר‬ ‫מיר אזא געוואלדיגע זאך‪ ,‬להיכנס אל הקודש‬ ‫אייבערשטער‪.‬‬ ‫אים אנטקעגן די געוואלדיגע שמחה פון קענען‬ ‫פנימה? ווייל יעדעס מאל וואס מיר טוען דעם‬ ‫און טאקע דערפאר‪ ,‬איז אברהם אבינו‬ ‫זיין נאנט צום אייבערשטן‪ .‬און דאס איז געווען‬ ‫רצון ה'‪ ,‬פארשאפן מיר פאר'ן אייבערשטען א‬ ‫ארויסגעגאנגען פון זיין לאנד‪ ,‬בלויז ווייל דער‬ ‫דער סיבה פארוואס ער האט געבויט דעם מזבח‬ ‫געוואלדיגע נחת רוח‪ .‬נו‪ ,‬אזא איינער וואס‬ ‫באשעפער האט אים אזוי געהייסן און נישט וועגן‬ ‫און געדאנקט לה' הנראה אליו – אויף דעם וואס‬ ‫פרובירט כסדר אויף די וועלט צו זיין נאנט מיט‬ ‫קיין שום גשמיות'דיגע הבטחות וואס ער גייט‬ ‫דער באשעפער האט זיך באוויזן צו אים‪ ,‬און נישט‬ ‫קודב"ה‪ ,‬וועט אודאי זוכה זיין דארט אויף יענע‬ ‫באקומען‪ ,‬ווייל דאס אלעס איז נאר א טפל‬ ‫ווייל ער גייט האבן קינדער‪ ,‬ארץ ישראל וכדו'‪,‬‬ ‫וועלט ליהנות מזיו כבודו‪...‬‬ ‫אנטקעגן די גרויסע הנאה פון קענען טון דעם‬ ‫ווייל די שמחה פון זיין נאנט מיטן באשעפער‬ ‫מיר טארן נישט נתפעל ווערן פון קליינע‬ ‫רצון השם און זיין נאנט צו אים‪.‬‬ ‫וועגט איבער סיי וועלכע שמחה‪.‬‬ ‫גשמיות'דיגע זאכן‪ ,‬ווייל וואספארא הנאה איז‬ ‫אויספיר‪ :‬אמת‪ ,‬מיר האלטן טאקע נישט‬ ‫דאס קעגן דעם געוואלדיגע און אמת'ע הנאה‬ ‫אויף אזא הויכע מדריגה פון אברהם אבינו און מיר‬ ‫א לעקציע‬ ‫וואס ווארט אונז אפ‪ ,‬בזה ובבא?!‬ ‫לאזן יא אביסל די גשמיות'דיגע זאכן ווי געלט‬ ‫פאר אונז אין עבודת השם‬ ‫לאמיר זיך טאקע מחזק זיין און אריינלייגן‬ ‫אונז‬ ‫באדערפענישן‬ ‫אנדערע‬ ‫אדער‬ ‫מער כוחות אין עבודת השם‪ ,‬און אים דינען מיט'ן‬ ‫דעם אט דער שטיקל איז פאר אונז א‬ ‫איבערנעמען‪ .‬פארט אבער‪ ,‬דארף יעדער איד‪,‬‬ ‫גאנצן הארץ און מחשבה‪.‬‬ ‫געוואלדיגע יסוד אין לעבן‪ ,‬וויסן און לערנען אז‬ ‫אויף זיין מדריגה‪ ,‬וויסן און פרובירן זיך‬ ‫צדיקים און ערליכע אידן וואס זענען נאנט צום‬ ‫א לעכטיגן שבת!‬ ‫אויפצוהייבן און ארבעטן אויף זיך צו וועלן זיין ווי‬ ‫לקוטים מספר אוחה"ק‬ ‫‪S‬אותיות מחכימות‪S‬‬ ‫‪ S‬בענין גודל מעלת התורה ‪S‬‬ ‫וַ יֵּ לֶ ְך ַא ְב ָרם כַ ֲא ֶשר ִּד ֶבר ֵּאלָ יו ה' וַ יֵּ לֶ ְך ִּאּתֹו לֹוט וְ ַא ְב ָרם ֶבן ָח ֵּמש ָשנִּ ים‬ ‫רשות לתלמיד לחדש בתורה כפי הבנתו‬ ‫וְ ִּש ְב ִּעים ָשנָ ה ְב ֵּצאתֹו ֵּמ ָח ָרן‪( :‬בראשית י"ב ד')‬ ‫דע כי כבר הודעתיך כי בפשטי התורה שאין הלכה‬ ‫וילך אברם וגו'‪ .‬כל הכתוב מיותר שהרי אומר בסמוך בסדר הודעת‬ ‫יוצאה מהם רשות נתונה לתלמיד ותיק לחדש‪,‬‬ ‫ההליכה (פסוק ה') ויקח אברם וגו' ויצאו ללכת וגו'‪.‬‬ ‫ועליהם נאמר (שה''ש ה') חכו ממתקים וכולו‬ ‫מחמדים‪.‬‬ ‫עוד ירצה להיות שאמר לו ה' הבטחות תועליות הרבה כשילך לו מארצו‬ ‫(בראשית א'‪ ,‬א')‬ ‫וכו' אם כן הגם שילך יסבור הרואה כי אין להחזיק לו טובה על זה‬ ‫שאפילו קל שבקלים כשיראה כל התועליות ימהר ליסע לזה הודיע‬ ‫‪R‬‬ ‫הכתוב צדקותו של אברהם כי מה שהלך לא לצד הבטחות האמורות‬ ‫אלא לעשות דבר ה'‪ .‬ודקדק לומר כאשר דבר ולא כאשר אמר כמו‬ ‫גאלת ישראל תהיה בזכות התורה‬ ‫שהתחיל בתחילת הפרשה ויאמר ה' לאמת כדברינו‪ .‬והוא‪ ,‬יש לך לדעת‬ ‫ואומרו רוח אלהים וגו' אמרו במדרש (ב''ר פ''ב) זה‬ ‫כי כל מקום שיאמר הכתוב דיבור יגיד על דבר קשה והאמירה היא רכה‬ ‫רוחו של משיח‪ ,‬מרחפת על פני המים אין מים אלא‬ ‫וכאן הזכיר בתחילת הפרשה ויאמר ה' לצד שכל הדבר הוא להנאת‬ ‫תורה על דרך אומרם בזוהר (בהשמטות לחלק א' י''ג)‬ ‫אברהם ובמעשה אברהם אמר כאשר דבר פירוש שעשה הדבר לצד‬ ‫שלא יגאלו ישראל אלא בזכות התורה שנמשלה‬ ‫גזירת מלך עליו ולא לתועלת הנמשך לו‪.‬‬ ‫למים‪.‬‬ ‫(בראשית א'‪ ,‬ג')‬ ‫‪R‬‬ ‫ֹאמר לְ זַ ְר ֲעָך ֶא ֵּּתן ֶאת ָה ָא ֶרץ ַהזֹאת וַ יִּ ֶבן ָשם ִּמזְ ֵּב ַח‬ ‫וַ יֵּ ָרא יְ הֹוָ ה ֶאל ַא ְב ָרם וַ י ֶ‬ ‫לַ יהֹוָ ה ַהנִּ ְר ֶאה ֵּאלָ יו‪( :‬בראשית י"ב ז')‬ ‫או יאמר וירא ה' אל וגו' ויבן שם וגו'‪ .‬כונת הכתוב להודיע הפלגת חיבת‬ ‫‪ S‬הגליון נתנדב ‪S‬‬ ‫אברהם בקונו‪ ,‬כי ה' נגלה אליו ובשרו בזרע ובנתינת הארץ והוא לא‬ ‫החשיב בשורת ב' מעלות טובות לכלום בערך שמחתו בגילוי שכינתו‬ ‫יתברך אליו‪ ,‬לקיים מה שנאמר (תהלים טז) שובע שמחות את פניך‪,‬‬ ‫לעילוי נשמת רבינו הקדוש‬ ‫והוא אומרו ויבן מזבח לה' הנראה אליו‪ ,‬כאן פירש סיבת שמחתו אשר‬ ‫חיים ב"ר משה זיע"א‬ ‫עליה בנה מזבח הוא לצד הראותו יתברך אליו והבן‪ .‬וזה אות לבניו כמה‬ ‫בעל ה "אור החיים" הקדוש‬ ‫מהם אשר הרחיקו חשק הזרע בערך חשק התורה והמצות‪ ,‬וצא ולמד‬ ‫זכות רבינו הקדוש תגן בעדנו ובעד כל בית ישראל‪,‬‬ ‫מבן עזאי (יבמות סג‪ ):‬בטענתו ומה אעשה ונפשי חשקה בתורה‪:‬‬ ‫להושע בכל מילי דמיטיב וכט"ס‪ ,‬אמן‬ ‫פאר הערות אדער צו באקומען דעם גליון שיקט אן אימעיל צו‪gilyonohr@gmail.com :‬‬ ‫ב‬