gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

דברי חיזוק - אידיש · Devree Chizuk - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: דברי חיזוק - אידיש · Devree Chizuk - Yiddish

שבוע: לך לך (2026-10-19)

דברי חיזוק - אידיש · Devree Chizuk - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בעזהשי"ת‬ ‫דברי חיזוק‬ ‫פרשת לך לך‬ ‫אמרות משה ‪ -‬זיך שלאגן מיטן יצר הרע אויף‬ ‫רביה"ק מסאטמאר ‪ -‬דער עיקר וואס השי"ת‬ ‫אלע פראנטן! [עמוד לד]‬ ‫וויל פון אונז איז‪ ,‬זיך צו פרייען מיט די מצוות!‬ ‫[עמוד ג]‬ ‫ישמח משה ‪ -‬וואס דארף מען האבן‪ ,‬חיזוק‬ ‫אדער התעוררות? [עמוד לה]‬ ‫זרע קודש ‪ -‬ווארף שוין אוועק די מחשבות‬ ‫וואס צוקלאפן דיר!! [עמוד ח]‬ ‫זאת זכרון ‪ -‬אינזין האבן בלויז כבוד שמים!‬ ‫באר מים חיים ‪ -‬דינען דעם אויבערשטן מיט א‬ ‫[עמוד לז]‬ ‫זריזות‪ ,‬ברען‪ ,‬און חשק! [עמוד יא]‬ ‫עבודת ישראל ‪ -‬אז דו האסט די זכיה צו דינען‬ ‫דעת תורה ‪ -‬דורך 'זריזות' קען מען אין איין‬ ‫השי"ת‪ ,‬ביסטו דער גרעסטער עושר!‬ ‫רגע ווערן איבערגעדרייט פון א רשע צו א‬ ‫[עמוד לח]‬ ‫צדיק! [עמוד יג]‬ ‫אמרי אמת ‪ -‬אין יעדן איד איז‬ ‫שפת אמת ‪ -‬די גרעסטע נחת רוח פארן‬ ‫אריינגעווארצלט א כח פון אמונה‪ ,‬וואס קומט‬ ‫אויבערשטן איז פון דיינע 'רצונות'! [עמוד טז]‬ ‫פון אברהם אבינו! [עמוד מ]‬ ‫רביה"ק מסאטמאר ‪ -‬מתפלל זיין‪ ,‬אז מיר זאלן‬ ‫תפארת שלמה ‪ -‬נאר ווען מען איז פרייליך איז‬ ‫קענען זען די חסדים מיט די אויגן [עמוד יח]‬ ‫דא השראת השכינה! [עמוד מא]‬ ‫בית אהרן ‪ -‬דיין נשמה וויל צוריקגיין צו איר‬ ‫חיד"א ‪ -‬השי"ת טוט מיט מיר בלויז גוטס!!‬ ‫שורש! [עמוד כא]‬ ‫[עמוד מג]‬ ‫תפארת שלמה ‪ -‬דער אויבערשטער באגיסט‬ ‫אור לשמים ‪ -‬אז מען איז זיך מתגבר אויף דעם‬ ‫אונז מיט חסדים פיל מער וויפיל ס'קומט זיך‬ ‫אונז! [עמוד כג]‬ ‫אייגענעם יצר הרע‪ ,‬איז מען זוכה צו מכניע‬ ‫זיין אלע רשעים! [עמוד מד]‬ ‫בת עין ‪ -‬וואס געבט מיר די כוחות צו קענען‬ ‫בייקומען אלע מיינע מלחמות? [עמוד כה]‬ ‫רוקח ‪ -‬די מצות מילה פון אברהם אבינו איז‬ ‫מכפר אויף אונז! [עמוד מה]‬ ‫זאת זכרון ‪ -‬אפילו דו ביסט זוכה צו מדריגות‪,‬‬ ‫האלט דיך נישט גרויס [עמוד כט]‬ ‫מאור ושמש ‪ -‬דורך ענוה מיט שמחה קען מען‬ ‫מי השלוח ‪ -‬מען דארף מתפלל זיין אז סיי די‬ ‫מכניע זיין אלע שונאים! [עמוד מו]‬ ‫ארעמקייט און סיי די עשירות זאלן נישט‬ ‫א בריוו פונעם של"ה הקדוש זי"ע [עמוד מז]‬ ‫אוועקנעמען פונעם אויבערשטן! [עמוד לא]‬ ‫זיך איינצושרייבן צו באקומען וועכנטליך די גליון‬ ‫ווי אויך פאר סיי וואספארא באמעקונגען‬ ‫רופט ‪ /‬טעקסט צו מכון דברי חיזוק אויף ‪845-886-0123‬‬ ‫און לאזט א מעסעדזש אויפן סיסטעם‬ ‫אדער שיקט אן אימעיל צו‬ ‫‪dc8458860123@gmail.com‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫חלק ניכר מקונטרס הזה הוא מעשי ידי אומן של‬ ‫הרב רבי יוסף זצ"ל ב"ר אברהם שמואל יהודא שליט"א‪,‬‬ ‫שהעתיק‪ ,‬ערך‪ ,‬וליבן חלק ניכר מקונטרס הזה‪ ,‬אשתקד פר' לך לך תשפ"ו‬ ‫נדפס לזכרו ולעילוי נשמתו‬ ‫יה"ר שזכות הרבים יעמוד לו ולדורותיו לנצח ולנצחים‬ ‫‪-‬א‪-‬‬ ‫דער עיקר וואס השי"ת וויל פון אונז איז‪ ,‬זיך צו פרייען מיט די מצוות!‬ ‫ֹּאמר ה’ ֶאל ַא ְב ָרם ֶל ְך ְל ָך ֵמ ַא ְר ְצ ָך ו ִממוֹּ ַל ְד ְת ָך ו ִמ ֵבית ָא ִב ָ‬ ‫יך (יב א)‬ ‫ַוי ֶ‬ ‫דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אבינו‪ :‬גיי אוועק פון‬ ‫דיין לאנד‪ ,‬און פון דיין געבורט‪-‬ארט‪ ,‬און פון דיין טאטנ'ס הויז‬ ‫רש"י הק' טייטשט‪’ :‬לך לך ‪ -‬להנאתך ולטובתך’‪ ,‬אז השי"ת האט געזאגט פאר‬ ‫אברהם אבינו ע"ה‪ ,‬אז דאס אוועקגיין פון דיין לאנד וכו' וועט זיין פאר דיין הנאה און‬ ‫פאר דיין טובה‪ .‬זאגט אויף דעם מרן רבינו הק’ מסאטמאר זי"ע א מורא'דיגע בחינה‪:‬‬ ‫ווייל באמת דארף מען פארשטיין‪ ,‬וואס איז בכלל די גרויסע מעלה און חידוש פון‬ ‫דעם וואס אברהם אבינו האט מקיים געווען דעם באפעהל פון השי"ת צו ליידן 'גלות'‬ ‫און אוועקגיין פון זיין לאנד‪ ,‬עס איז א געווענליכע זאך אז אפילו גאר פשוט'ע מענטשן‬ ‫זענען זיך מוסר נפש צו טון א זאך וואס השי"ת האט זיי געהייסן‪ ,‬ובפרט אויב זיי הערן‬ ‫דאס (כביכול) פונעם מויל פון השי"ת אליין‪ ,‬אזויווי אברהם אבינו האט געהערט פון‬ ‫השי"ת אליין 'לך לך מארצך'‪ ,‬אויב אזוי פארוואס ווערט דאס גערעכנט ווי א 'נסיון'?‬ ‫‪-‬ג‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫נאר עס איז מבואר אין ספרים הקדושים‪ ,‬אז דער עיקר פון די אלע 'עשרה נסיונות'‬ ‫איז געווען‪ ,‬אז אברהם אבינו האט מקיים זיין דעם ציווי ה' מיט שמחה‪ ,‬און ער האט‬ ‫זיך ממש געפריידט מיט דעם וואס ער האט די זכיה צו מקיים זיין דעם רצון ה'‪.‬‬ ‫אנדערש ווי ביי רוב מענטשן‪ ,‬וואס כאטש זיי טוען טאקע דאס וואס השי"ת האט‬ ‫אויף זיי גוזר געווען‪ ,‬אפילו עס קומט זיי אן זייער שווער‪ ,‬דאך קומט זיי עס אן מיט‬ ‫צער און עגמת נפש‪ ,‬און זיי וואלטן ענדערש געוואלט אז השי"ת זאל זיי בכלל נישט‬ ‫הייסן דאס צו טון‪.‬‬ ‫ביי אברהם אבינו איז אבער געווען גאר אנדערש‪ ,‬איינמאל עס איז ביי אים געווען‬ ‫קלאר אז דער רצון ה' איז אז ער זאל ליידן 'גלות' און אוועקגיין פון זיין לאנד (און‬ ‫אזוי אויך אלע אנדערע 'נסיונות')‪ ,‬האט ער זיך ממש געפריידט מיט דעם‪ ,‬ווייל אברהם‬ ‫אבינו האט נישט געהאט קיין שום אנדערע ציל אין לעבן‪ ,‬נאר צו מקיים זיין דעם‬ ‫רצון ה'‪ ,‬דעריבער האט ער בכלל נישט געשפירט קיין שום צער און עגמת נפש פון‬ ‫די 'גלות' וכדומה‪ ,‬פארקערט עס איז אים געווען א געוואלדיגע 'הנאה' און א‬ ‫'טובה'‪ ,‬ווייל עס האט נישט עקזיסטירט ביי אים קיין גרעסערע הנאה ווי צו מקיים‬ ‫זיין דעם רצון ה'‪.‬‬ ‫און עס איז באוואוסט‪ ,‬אז די עיקר שלימות פון א מצוה‪ ,‬איז נראה ווען מען איז דאס‬ ‫מקיים בשמחה‪ ,‬אזויווי עס שטייט און פסוק (דברים כח מז) ’תחת אשר לא עבדת את‬ ‫ה’ אלקיך בשמחה’ (אז די שטראפן פון די 'תוכחה' קומען צוליב דעם וואס מען האט נישט מקיים‬ ‫געווען די מצוות בשמחה)‪ .‬אויך איז באוואוסט דאס וואס דער הייליגער אריז"ל האט אונז‬ ‫מגלה געווען‪ ,‬אז ער האט נאר זוכה געווען צו אלע זיינע מדריגות דורך 'שמחה של‬ ‫מצוה'‪ .‬אבער לכאורה איז שווער‪ ,‬אז מיר געפינען בכלל נישט אין די תורה קיין ציווי‬ ‫אויף 'שמחה של מצוה'‪ ,‬און אויב איז דאס טאקע אזא חשוב'ע און הארבע זאך‪ ,‬וואלט‬ ‫‪-‬ד‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫דאך השי"ת זיכער אונז געדארפט בפירוש באפעלן אין די תורה דערויף‪ ,‬פונקט ווי‬ ‫אלע אנדערע מצוות?‬ ‫נאר עס איז באוואוסט דאס וואס חז"ל זאגן (ב"ק לח‪’ :).‬גדול המצווה ועושה יותר‬ ‫ממי שאינו מצווה ועושה’ (אז א מצוה וואס מען איז באפוילן דערויף‪ ,‬איז גרעסער פון א מצוה‬ ‫וואס מען איז נישט באפוילן דערויף)‪ ,‬און דער טעם דערפון איז‪ ,‬וויבאלד דער יצר הרע‬ ‫פארלייגט זיך סאך מער אויף א מצוה וואס מען איז באפוילן דעררויף‪ ,‬און א מענטש‬ ‫דארף זיך סאך מער פלאגן דאס צו מקיים זיין‪ ,‬ממילא איז דאס פיל חשוב'ער און מען‬ ‫באקומט אויף דעם א גרעסערע שכר‪.‬‬ ‫לויט דעם קען זיין‪ ,‬אז וויבאלד דער ענין פון 'שמחה של מצוה'‪ ,‬זוכה צו זיין זיך ממש‬ ‫צו פרייען בשעת מען פלאגט זיך אויף א מצוה‪ ,‬דאס איז א עבודה וואס מען דארף‬ ‫גאר אסאך הארעווען דערויף‪ ,‬וויבאלד דאס איז א ענין רוחני (אנדערש ווי 'שמחת יום‬ ‫טוב' וואס איז בבשר ויין)‪ ,‬און נישט יעדער איינער איז זוכה צום סוף עס צו דערגרייכן‪.‬‬ ‫ממילא אויב וואלט דאס געשטאנען בפירוש אין די תורה‪ ,‬און עס וואלט געווען בגדר‬ ‫'מצווה ועושה'‪ ,‬וואלט דאך דעמאלטס געווען גאר א שטארקע 'התגברות היצר'‬ ‫דערויף‪ ,‬עד כדי כך אז עס וואלט ממש נישט געווען מעגליך צוצוקומען דערצו‪.‬‬ ‫קומט אויס‪ ,‬אז אדרבה‪ ,‬דייקא וויבאלד 'שמחה של מצוה' איז אזא חשוב'ע און טייערע‬ ‫עבודה‪ ,‬דייקא וועגן דעם האט די תורה נישט געשריבן אויף דעם א בפירוש'ע ציווי‪,‬‬ ‫און די תורה האט דאס דערמאנט נאר בדרך רמז (אז די שטראפן פון די תוכחה קומען צוליב‬ ‫נישט האבן 'שמחה של מצוה') כדי אז עס זאל נישט זיין אזא שטארקע התגברות היצר‬ ‫קעגן דעם‪ ,‬און וואס מער מענטשן זאלן זוכה זיין דאס צו דערגרייכן די דאזיגע הייליגע‬ ‫און טייערע עבודה‪.‬‬ ‫‪-‬ה‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫דאס איז אלעס ביי סתם מענטשן‪ ,‬אבער ביי אברהם אבינו איז געווען אנדערש‪ ,‬אז‬ ‫חוץ פון דעם וואס השי"ת האט אים באפוילן די עצם 'נסיון'‪ ,‬האט ער אים אויך‬ ‫בפירוש באפוילן אז ער זאל דאס מקיים זיין מיט די גרעסטע מאס שמחה וואס איז‬ ‫נאר שייך‪ ,‬עד כדי כך אז ער זאל האבן דערפון די גרעסטע תענוג און הנאה אויף דער‬ ‫וועלט‪ .‬און דאס איז באמת גאר א גרויסע און שווערע 'נסיון'‪ ,‬צוצוקומען דערצו באמת‬ ‫ובשלימות בפנימיות הלב‪ .‬און נאכדערצו אז וויבאלד עס איז געווען א בפירוש'ע ציווי‬ ‫פון השי"ת דערויף‪ ,‬וואס דעמאלטס איז דאך דא סאך א שטערקערע התגברות היצר‬ ‫קעגן דעם‪.‬‬ ‫דאס איז פשט אין די ווערטער פון רש"י ’לך לך ‪ -‬להנאתך ולטובתך’‪ ,‬אז די ציווי פון‬ ‫השי"ת איז געווען אז די גאנצע ענין פון ’לך לך’ זאל זיין ’להנאתו ולטובתו’ דייקא‪,‬‬ ‫דהיינו אז בפנימיות הלב זאל ער שפירן דערפון נאר א 'הנאה' און א 'טובה'‪ ,‬און ער‬ ‫זאל דאס מקיים זיין מיט די גרעסטע מאס שמחה ותענוג‪ ,‬און דאס איז געווען די עיקר‬ ‫נסיוןא‪.‬‬ ‫א דברי יואל פ’ לך עמ’ ר"ז (מכתי"ק)‪ :‬ויאמר ה' אל אברם לך לך מארצך וממולדך וגו'‬ ‫פרש"י להנאתך ולטובתך עכ"ל‪ ,‬אפשר לומר הרמז‪ ,‬כי באמת עיקר המעשה מה שעזב‬ ‫ארצו ומולדתו עבור ציווי הבורא ב"ה‪ ,‬אין זה רבותא כ"כ‪ ,‬כי הי' מוכרח לקיים מה‬ ‫שנצטו' עלי' מהבויית"ש ויוכל להיות אף בין אנשים פשוטים שימסרו נפשם במה שיגזור‬ ‫עליהם הקב"ה‪ ,‬ובפרט אם ישמעו מפי הקב"ה בעצמו‪ ,‬כמו אברהם אבינו ע"ה‪ ,‬אמנם‬ ‫מבואר בספרים כי עיקר הנסיון הי' במה שעשה הכל בשמחה ממש‪ ,‬כי עפ"י רוב בשאר‬ ‫בנ"א‪ ,‬אף שמקבל עליו גזירת המקום‪ ,‬אבל אעפ"כ הוא מצטער על הדבר אשר נגזר‬ ‫עליו‪ ,‬לאשר יכבד עליו לסבור צער הגזירה‪ ,‬אבל אאע"ה כיון שרעה שזהו רצון הבורא‬ ‫ב"ה עליו שיסבול גלות‪ ,‬הי' שמח ממש בדבר‪ ,‬כי לא הי' לו שום רצון אחר‪ ,‬רק לקיים‬ ‫רצון הבורא ב"ה‪ ,‬ממילא לא הרגיש שום צער בהגלות ובכל הנסיונות‪ ,‬כי כל זה הי'‬ ‫‪-‬ו‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫הנאתו וטובתו ממש‪ ,‬לאשר מקיים בזה מצות הבורא ב"ה‪ ,‬ולא הי' לפניו שום הנאה‬ ‫וטובה אחרת‪ ,‬זולתי לקיים רצון הבוי"ת"ש‪ .‬והנה נודע כי בכל המצות עיקר שלימות‬ ‫המצו' לעשותה בשמחה‪ ,‬כמבואר בקרא תחת אשר לא עבדתו את ה' אלקיך בשמחה‪,‬‬ ‫וכבר גילה לנו האריז"ל כי לא זכה לכל המדריגות אלא עבור שמחה של מצו'‪ ,‬אמנם‬ ‫לכאורה לא מצינו שום ציווי ואזהרה בתורה על השמחה‪ ,‬ובכל המצות שבתורה אף‬ ‫שנזכר העונש בהם‪ ,‬אבל עוד הכפיל הכתוב בכולם לכתוב גם אזהרה עליהם במקו"א‪,‬‬ ‫וכמ"ש ז"ל בכ"מ עונש שמענו אזהרה מנין‪ ,‬וכאן לא הזכיר ע"ז מאומה‪ ,‬והאמנם שהוא‬ ‫דבר התלוי בלב ואין זה ביד האדם‪ ,‬מ"מ מצינו אזהרות גם על מצות כאלו‪ ,‬כי היראה‬ ‫והאהבה וכדומה‪ ,‬שהאזרה הוא כדי להשתדל בהשגת הדבר לבוא לידי כך‪ ,‬וכמו"כ‬ ‫שמחת החג מבואר הציווי עלי' בקרא‪ ,‬אבל בשאר כל המצות לעשותן ולקיימן בשמחה‪,‬‬ ‫לא מצינו ע"ז שום ציווי בקרא‪ ,‬ועונש שמען אזהרה לא שמענו וטעמא בעי‪ .‬ואפשר‬ ‫בשביל שזהו באמת עבודה קשה‪ ,‬ולא כל אדם זוכה להיות שש ושמח ביגיעת המצו'‪,‬‬ ‫ושמחת החג היא גם בבשר ויין וכדומה‪ ,‬אבל שמחה של מצו' היא ענין רוחני לבד‪,‬‬ ‫וידוע כי לכן גדול המצוה ועושה יותר ממי שאינו מצו' ועושה‪ ,‬כי היצה"ר מתגבר יותר‬ ‫במי שמצוה על הדבר‪ ,‬ולכן בענין השמחה של מצוה אשר היא העבודה המעולה לפני‬ ‫השי"ת וראש לכל המדריגות בעבדות ה'‪ ,‬והיצה"ר מתגבר ע"ז מאוד אף שלא בא בציווי‪,‬‬ ‫וראיתי בני עלי' והמה מועטים העובדים ה' באמת בשמחת הלב לפני הקב"ה‪ ,‬ואילו הי'‬ ‫בא עוד בציווי בפירוש‪ ,‬יוכל להיות שלא הי' באפשרי לעמוד בו מפני גירוי היצה"ר‪ ,‬לכן‬ ‫אפשר שבשביל זה ראתה חכמתו ית' שלא לצוות על הדבר‪ ,‬ורק העובדי ה' ועוסקי‬ ‫תורה ומצות משיגין אותה במתי מעט מעט‪ ,‬אמנם אאע"ה שכוחו רב נתנסה גם בזה‪,‬‬ ‫שמלבד עיקר הנסיון לעזוב ארצו ומולדתו‪ ,‬עוד נצטו' מפי הקב"ה שלא להצטער על‬ ‫הדבר‪ ,‬רק יקבל גזירת המקום ב"ה בשמחה‪ ,‬ויהי' שש ושמח במה שמקיים בזה רצון‬ ‫הבורא ב"ה‪ ,‬עד שהי' הדבר להנאתו ולטובתו ממש‪ ,‬וזהו באמת נסיון גדול בהרגשת‬ ‫הלב שיהי' כן בשלימות‪ ,‬בפרט כשבא בציווי גם ע"ז‪ ,‬שהיצה"ר מתגרה יותר ע"י‬ ‫הציווי‪,‬ומובן היטב מ"ש "לך לך" להנאתך ולטובתך דייקא שנצטו' לעשותו בשמחה‪ ,‬וזהו‬ ‫עיקר הנסיון והבן‪.‬‬ ‫‪-‬ז‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪-‬ב‪-‬‬ ‫ווארף שוין אוועק די מחשבות וואס צוקלאפן דיר!!‬ ‫ֹּאמר ה’ ֶאל ַא ְב ָרם ֶל ְך ְל ָך ֵמ ַא ְר ְצ ָך ו ִממוֹּ ַל ְד ְת ָך ו ִמ ֵבית ָא ִב ָ‬ ‫יך (יב א)‬ ‫ַוי ֶ‬ ‫דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אבינו‪ :‬גיי אוועק פון‬ ‫דיין לאנד‪ ,‬און פון דיין געבורט‪-‬ארט‪ ,‬און פון דיין טאטנ'ס הויז‬ ‫דער הייליגער ראפשיצער רב זי"ע טייטשט‪ ,‬אז אברהם אבינו פלעגט זיך שטענדיג‬ ‫מתבונן זיין אין זיין 'שפלות'‪ ,‬און ער האט געטראכט‪" :‬וויאזוי איז מעגליך אז איך זאל‬ ‫קענען זיין א גרויסע צדיק בשלימות‪ ,‬און אז דורך מיר זאל פארשפרייט ווערן די אמונה‬ ‫אין השי"ת אין די גאנצע וועלט? איך קום דאך פון 'אור כשדים' וואס איז א פלאץ‬ ‫פון רשעים‪ ,‬אויך מיינע עלטערן און מיין משפחה זענען אלע עובדי עבודה זרה‪ ,‬איז‬ ‫וויאזוי איז מעגליך אז אזא מענטש ווי איך זאל קענען ווערן א צדיק און א קדוש"?‬ ‫אבער באמת‪ ,‬כאטש ס'איז זייער גוט אז א מענטש זאל טראכטן פון זיין 'שפלות'‪ ,‬און‬ ‫דורכדעם זוכה זיין צו די געוואלדיגע מדות פון 'ענוה' און 'הכנעה'‪ ,‬אבער‬ ‫פונדעסטוועגן שטייט דאך אין פסוק (דהי"ב י"ז ו) ’ויגבה לבו בדרכי השם’‪ ,‬אז ווען עס‬ ‫קומט צו עבודת ה' איז א מענטש מחוייב זיך צו פארברייטערן און דערהייבן זיין מוט‪,‬‬ ‫און נישט זיך האלטן קליין או צוקלאפט צוליב סיי וואספארא סיבה עס זאל נאר נישט‬ ‫זיין‪.‬‬ ‫ווייל אויב ווען עס קומט צו עבודת ה' שפירט דער מענטש א צוקלאפטקייט ביי זיך‪,‬‬ ‫וועט אים דאס ברענגן אז ער זאל נישט מקיים זיין די מצוות ומעשים טובים געהעריג‪,‬‬ ‫נאר ער וועט אלעס טון טרוקענערהייט אן קיין שמחה און חשק‪ ,‬און בכלליות וועט‬ ‫‪-‬ח‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫עס אריינברענגען א שוואכקייט און א נאכגעלאנזקייט און זיין גאנצע עבודת ה'‪ .‬און‬ ‫דאס איז טאקע די 'עצת היצר'‪ ,‬וואס ער איז גורם אז דער מענטש זאל זיך שטענדיג‬ ‫אליינס צוקלאפן‪ ,‬ווייל ער ווייסט אז פון דעם וועט ער ארויסגיין מיט אסאך רווח‪.‬‬ ‫אבער לכאורה איז די זאך בכלל נישט אזוי פשוט‪ ,‬ווייל וויאזוי קען א מענטש האבן די‬ ‫כוחות זיך צו דערהייבן זיין מוט און זיך שטארקן‪ ,‬בו בזמן וואס ער ווייסט ליידער זיין‬ ‫געוואלדיגע 'שפלות' און זיין נידריגע מצב?‬ ‫נאר מיר ווייסן דאך אז די חסדים און די רחמנות פון השי"ת האט נישט קיין שיעור‬ ‫און קיין ערך‪ ,‬עס ענדיגט זיך קיינמאל נישט און עס האט נישט קיין גבול‪ .‬ממילא דארף‬ ‫א מענטש טראכטן ביי זיך‪" :‬אויב וועל איך זאגן‪ ,‬אז וויבאלד איך קום פון א שוואכע‬ ‫משפחה‪ ,‬אדער אז וויבאלד איך בין שוין ליידער דורכגעפאלן מיט אסאך עבירות‪,‬‬ ‫דעריבער קען איך שוין נישט זיין קיין צדיק און קיין ערליכער איד‪ ,‬און השי"ת האט‬ ‫שוין נישט קיין נחת רוח פון מיינע מצוות ‪ -‬אויב זאג איך אזוי‪ ,‬קומט דאך אויס אז איך‬ ‫שטעל ח"ו אוועק א גבול און א ענדע פאר די רחמנות און די חסדים פון השי"ת‪ ,‬און‬ ‫דער אמת איז דאך נישט אזוי‪ ,‬ווייל די רחמנות אין די חסדים פון השי"ת ענדיגן זיך‬ ‫קיינמאל נישט"‪.‬‬ ‫ווען א מענטש וועט זיך גוט מתבונן זיין אין די דאזיגע מחשבה‪ ,‬און עס וועט קלאר‬ ‫ווערן ביי אים‪ ,‬אז ווי טיף און ווי גרויס זיין נפילה זאל נאר זיין‪ ,‬דאך קומט עס בכלל‬ ‫נישט צו‪ ,‬צו די טיפקייט אין די גרויסקייט פון די רחמנות אין די חסדים פון השי"ת‪.‬‬ ‫דורכדעם וועט זיין מוט זיך דערהייבן‪ ,‬און עס וועט זיך שטארקן זיין תשוקה און חשק‬ ‫צו דינען השי"ת‪ ,‬און צו מזכה זיין אויך אנדערע אידן און זיי העלפן און זיי שטארקן‬ ‫אין עבודת ה'‪.‬‬ ‫‪-‬ט‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫דאס האט השי"ת דא אויסגעלערנט פאר אברהם אבינו‪’ :‬לך לך מארצך וממולדתך‬ ‫ומבית אביך’‪ ,‬גיי אוועק פון די מחשבה וואס דו טראכסט אז וויבאלד די קומסט פון‬ ‫א שטאט פון רשעים‪ ,‬און פון א משפחה פון רשעים‪ ,‬דעריבער ביסטו זייער נידריג און‬ ‫דו ביסט נישט ראוי צו פארשפרייטן מיין אמונה אין די וועלט‪ .‬לאז דיך אפ פון אזעלכע‬ ‫מחשבות און ווארף זיין אוועק‪ ,‬נאר זיין מקיים דעם ’ויגבה לבו בדרכי השם’‪ ,‬און‬ ‫דוקא דורך דיר זאל מיין אמונה פארשפרייט ווערן אין די גאנצע וועלט‪.‬‬ ‫ווייל באמת האט געפלאקערט אין די הארץ פון אברהם אבינו א ברען און א תשוקה‬ ‫צו מפרסם זיין די אמונה פון השי"ת אין די גאנצע וועלט‪ ,‬נאר צוליב זיינע מחשבות‬ ‫איבער זיין 'שפלות' איז ער געווען מסופק צו ער איז ראוי דערצו‪ ,‬האט אים השי"ת‬ ‫געהייסן ער זאל אוועקווארפן די אלע מחשבות‪ ,‬און זיך נעמען מיט א פעסטקייט צו‬ ‫פארשפרייטן די הייליגע אמונה אויף די וועלט‪ ,‬אזויווי עס איז געווען זיין אמת'ע רצוןב‪.‬‬ ‫ב זרע קודש פ’ לך‪ :‬לך לך מארצך כו'‪ .‬כי אברהם אבינו ע"ה היה משוטט ומחשב במחשבתו‬ ‫תמיד שפלותו‪ ,‬וחשב בדעתו איך יכול אני להיות צדיק גדול בשלימות‪ ,‬ושעל ידי יתפרסם‬ ‫קדושתו ית"ש כרצוני ותשוקתי‪ ,‬ואני בא מארץ מולדתי מעיר כשדים אנשי רשע‪ ,‬ומולדתי‬ ‫ומשפחתי ואבותי המה עובדי עבודה זרה‪ ,‬ואיך אפשר לאיש כזה להיות צדיק וקדוש כ"כ‪,‬‬ ‫ובאמת אף שטוב מאוד שהאדם יחשוב שפלותו ולבוא למדת הכנעה וענוה‪ ,‬עס כל זה ויגבה‬ ‫לבו בדרכי ה' כתיב (דה"ב יז‪ ,‬ו)‪ ,‬כי לעבודתו ית"ש צריך האדם להרחיב דעתו‪ ,‬ולהגביה את‬ ‫עצמו‪ .‬ועל ידי מה יהיה הדרך לזה להגביה דעתו‪ - ,‬אם שפלותו והכנעתו הקבועה בלבו הוא‬ ‫על דרך זה ‪ -‬כיון שיודע שאין שיעור וערך וסוף לחסדו ורחמנותו ית"ש‪ ,‬ואם אמר יאמר‬ ‫האדם כנ"ל שאנכי מחמת שבאתי מדור ומשפחה ואבי שהם רשעים‪ ,‬או מחמת שכבר‬ ‫אניבעצמי עשיתי הרבה עבירות‪ ,‬על ידי זה אי אפשר לי להיות צדיק גדול כל כך‪ ,‬א"כ אם‬ ‫יאמר כן‪ ,‬נותן ח"ו גבול וערך וסוף לרחמנותו ית"ש‪ ,‬ובאמת לא כן הוא כנ"ל על דרך (תהלים‬ ‫קל‪ ,‬ד) כי עמך הסליחה למען תורא‪ ,‬ובזה נתרחב דעתו ומחשבתו ונתגדל תשוקתו לעשות‬ ‫רצונו יתברך‪ ,‬ובוטח בו יתברך שברוב רחמנותו ורצונו להטיב לברואיו‪ ,‬יעזרנו לעבודתו‪ ,‬אף‬ ‫‪-‬י‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪-‬ג‪-‬‬ ‫דינען דעם אויבערשטן מיט א זריזות‪ ,‬ברען‪ ,‬און חשק!‬ ‫ֹּאמר ה’ ֶאל ַא ְב ָרם ֶל ְך ְל ָך ֵמ ַא ְר ְצ ָך ו ִממוֹּ ַל ְד ְת ָך ו ִמ ֵבית ָא ִב ָ‬ ‫יך (יב א)‬ ‫וַ י ֶ‬ ‫דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אבינו‪ :‬גיי אוועק פון‬ ‫דיין לאנד‪ ,‬און פון דיין געבורט‪-‬ארט‪ ,‬און פון דיין טאטנ'ס הויז‬ ‫דער הייליגער באר מים חיים זי"ע ערקלערט‪ :‬דער אויבערשטער האט געזאגט פאר‬ ‫"לך ְל ָך" – זאלסט וויסן‪ ,‬אז דאס וואס דו פאלגסט אויס די באפעל פון‬ ‫אברהם אבינו‪ֶ :‬‬ ‫"ל ָך" – דיינס‪ .‬דאס געהער צו דיר‪.‬‬ ‫השי"ת צו גיין אין וועג‪ ,‬דאס איז ְ‬ ‫ווייל דו האסט גארנישט אויף דער וועלט אויסער צו עוסק זיין אין תורה און מצוות‪,‬‬ ‫נאר דאס איז דיין זאך אויף דער וועלט! דעריבער זאלסטו דאס טון פונקט ווי א‬ ‫מענטש טוט 'זיין' אייגענע באשעפטיגונג‪ ,‬וואס דאן לייגט ער אריין דערין אלע זיינע‬ ‫כוחות‪ ,‬און ער טוט דאס מיט אן אמת‪ ,‬מיט א זריזות‪ ,‬מיט א תמימות‪ ,‬מיט אן‬ ‫אויסערגעווענליכע חשק‪.‬‬ ‫שהוא מאוד בשפל המדריגה‪ ,‬כדי להטיבו באחריתו‪ .‬וזהו שלמד השי"ת לאברהם‪ ,‬לך לך‬ ‫מארצך וממולדתך ומבית אביך‪ ,‬כנ"ל שאתה עוסק במחשבה זו שאתה שפל מאוד מחמת‬ ‫שביאתך הוא מהם כנ"ל‪ ,‬סלק המחשבה הזאת מעצמך ותגבה לבך בדרכי ה' ויתפרסם על‬ ‫ידך קדושתי כרצונך‪ ,‬כי כל תשוקתו ורצונו של אברהם היה להמשיך קדושתו ית"ש‪,‬‬ ‫ולהמשיך החסדים העליונים לעולם הזה‪ ,‬ולכן נקרא אברם‪ ,‬כי יש בעולמות עליונים בחינות‬ ‫עליונות ראשונות שנקראים אב‪ ,‬כי הם בחינת מחשבה עליונה‪ ,‬ואבות מכלל דאיכא תולדות‬ ‫שהמחשבה היא אב למעשה‪ ,‬כי לכל דיבור ולכל עשיה קדמה מחשבה‪ ,‬שמוליד את הדיבור‬ ‫והמעשה ההוא‪ ,‬ואלו המדות העליונות שנקראים אב‪ ,‬הם הנקראים שלשה ראשונות‪.‬‬ ‫‪ -‬יא ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫דו זאלסט שטענדיג זען צו משקיע זיין בעיקר אין 'דיינע' עניינים‪ ,‬וואס דאס איז די‬ ‫נשמה'דיגע עניינים ‪ -‬צו באארבעטן די נשמה‪ ,‬און צו פאררעכטן איר שורש אין הימל‪,‬‬ ‫דורך תורה ומצוות‪ ,‬ווייל נאר דאס איז דיינס‪ ,‬נאר דאס וועט בלייבן פאר דיר אויף‬ ‫אייביג! ווען דו באשעפטיגסט דיך מיט גשמיות'דיגע עניינים פונעם גוף זאלסטו דאס‬ ‫טון פונקט ווי אן ארבעטער וואס ארבעט אין א פרעמדע פעלד‪ ,‬וואס ער טוט דאס‬ ‫נאר ווען ער 'מוז'‪ ,‬און ער פרובירט פטור צו ווערן דערפון ווי שנעלער‪.‬‬ ‫ווילאנג דו לעבסט אויף דער וועלט‪ ,‬זאלסטו זען זיך צו באשעפטיגן נאר אין 'דיין'‬ ‫ארבעט‪ ,‬וואס דאס איז דיין הייליגע נשמה‪ ,‬דו זאלסט איר מאכן וואקסן‪ ,‬און דו‬ ‫זאלסט איינפלאנצן אין איר ביימער‪ ,‬דאס זענען די מצוות און מעשים טובים‪ ,‬וואס‬ ‫דורך יעדע מצוה וואס א מענטש טוט‪ ,‬וואקסט ארויס דערפון א וואונדערליכער‬ ‫תענוג‪ ,‬אין דעם שורש פון זיין נשמה אויבן אין גן עדן‪ ,‬און זיין נשמה וועט געניסן‬ ‫דערפון מיט אן אויסטערלישע הנאה‪ ,‬פונקט ווי גאר געשמאקע‪ ,‬גוטע און זאפטיגע‬ ‫פירות פון א בוים‪ .‬דאס איז געווען דער עיקר ציל‪ ,‬פארוואס דו ביסט באשאפן‬ ‫געווארן‪ ,‬אז דו זאלסט דיך אנגרייטן די אלע תענוגים פאר דיין נשמה‪ ,‬כדי צו ברענגען‬ ‫א נחת רוח פארן באשעפער‪ ,‬ווען ער וועט דיר באגיסן מיט די זיסע‪ ,‬ליכטיגע‬ ‫ענדלאזע תעניגם פון עולם הבא‪ ,‬וואס קיין שום תענוגים פון עולם הזה‪ ,‬קענען זיך‬ ‫נישט פארגלייכן צו זייג‪.‬‬ ‫ג באר מים חיים (ד"ה או יאמר הכתוב ויאמר)‪ :‬ואחר הדברים האלה תבין ממילא ביאור דברי הכתוב‬ ‫כאן‪ ,‬ויאמר ה' אל אברם לֶ ך לְ ך‪ ,‬כלומר שהליכתך במצות ה' תהיה לך פירוש שלך יהיה‪,‬‬ ‫שתדע אשר אין לך בעולם כי אם זה עסקי התורה והמצוות ועל כן תעשינה כאדם העושה‬ ‫בשלו באמת ובזריזות ובתמימות ובאהבה וחשק נפלא‪ ,‬ותמיד תראה העיקר לעסוק בעבודה‬ ‫שלך הוא עבודת הנשמה לעבדה ולשמרה ולתקן שורשה בשמי מעלה כי רק זה שלך הוא‪,‬‬ ‫‪ -‬יב ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪-‬ד‪-‬‬ ‫דורך 'זריזות' קען מען אין איין רגע ווערן איבערגעדרייט פון א רשע צו א צדיק!‬ ‫איבער דעם ענין פון אריינלייגן אלע כוחות‪ ,‬חשק אין עבודת ה'‪ ,‬און דינען דעם‬ ‫אויבערשטן מיט א זריזות און א פלייס‪ ,‬געפינען מיר א וואונדערליכע געדאנק‪ ,‬וואס‬ ‫רבי ירוחם ליוואוויץ זצ"ל (משגיח ד'מיר) האט ארויסגעברענגט‪:‬‬ ‫די גמרא דערציילט (עבודה זרה יז‪ ,).‬אז ס'איז געווען גאר א זינדיגער מענטש‪ ,‬אלעזר בן‬ ‫דורדיא‪ ,‬וואס האט עובר געווען אויף די הארבסטע עבירות‪ ,‬איינמאל האט ער געהאט‬ ‫א התעוררות צו תשובה‪ ,‬און ער האט זיך גענומען וויינען און וויינען מיט א‬ ‫צעבראכנקייט אויף זיין מצב‪ ,‬ביז זיין נשמה איז ארויסגעגאנגען‪ .‬דאן איז ארויסגעקומען‬ ‫א בת קול‪ ,‬אז רבי אלעזר בן דורדיא וועט גיין אין גן עדן‪ .‬ווען רבי האט דאס געהערט‪,‬‬ ‫האט ער זיך צואוויינט‪ ,‬זאגנדיג‪" :‬ס'איז דא איינער וואס ארבעט יארן לאנג‪ ,‬כדי צו‬ ‫דערגרייכן צו עולם הבא‪ ,‬און ס'איז דא איינער וואס קויפט זיך איין זיין גאנצע עולם‬ ‫הבא אין איין שעה"‪.‬‬ ‫וכן עניני גופך לא יהיה רק כסריס העובד בשל אחרים שעושהו רק בעת הכרח הגדול ומקצר‬ ‫בה כאשר יוכל‪ ,‬וכל ימיך אשר אתה חי על האדמה תראה לעסוק בשלך‪ ,‬הוא שורש נשמתך‬ ‫הקדושה להצמיחה ולנטוע בה כל עץ המה המצוות ומעשים טובים אשר בעשות האדם‬ ‫מצוה ממצוות התורה‪ ,‬נצמח מזה תענוג נפלא במקום שורשו בארץ החיים גן עדן העליון‬ ‫אשר שם תתעדן נשמתו בעונג עצום כדמיון תענוג פרי אילן הנחמדים הנפלאים וטובים‬ ‫למאוד‪ ,‬וזה היה עיקר בריאתך לעולם הזה שתכין לך כל אלה כדי להיות נחת רוח לפני מי‬ ‫שאמר והיה העולם כאשר יפיץ עליך ענן אורו שם ובאברתו יסך לך לענגך מנופת צוף תענוגי‬ ‫עולם הבא אשר אין לה ערך ודמיון כלל בתענוגי עולם הזה‪.‬‬ ‫‪ -‬יג ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫לכאורה דארף מען פארשטיין‪ ,‬וואס איז די גרויסע געוויין פון רבי? לכאורה וואס‬ ‫איז דער גרויסער חילוק צי מען קויפט איין עולם הבא אין איין שעה אדער אין‬ ‫אסאך יארן‪ ,‬צום סוף האבן דאך ביידע די זעלבע עולם הבא?‬ ‫נאר דא ליגט א טיפע נקודה‪ :‬פאר א מענטש זעט אויס‪ ,‬אז כדי צו קענען דערגרייכן‬ ‫צו גרויסע מדריגות‪ ,‬און זיך איינקויפן שלימות‪ ,‬פאדערט זיך א לאנגע צייט‪ ,‬ער קען‬ ‫נישט אין איין מינוט זיך ארויסדערזען פון זיינע תאוות און ווערן הייליג‪ ,‬ס'איז נישט‬ ‫מעגליך זיך אריינצולייגן אין עבודת ה' נאר מיט יגיעה פון יארן‪ .‬אבער דא האט זיך‬ ‫ארויסגעוויזן א וואונדערליכער ענין‪ ,‬א מענטש וואס איז געווען פארזינקען אין די‬ ‫ערגסטע סארט שמוץ און טומאות‪ ,‬האט באוויזן אין 'איין שעה' צו ווערן א בן‬ ‫עולם הבא! דאס ווייזט‪ ,‬אז מיטן כח פון זריזות‪ ,‬ווען א מענטש באשליסט זיך‬ ‫אפצורייסן מיט א פלינקייט פון די סטרא אחרא‪ ,‬דאן איז ער מבטל אלע כוחות‬ ‫הטומאה‪ ,‬און דאן קען ער אין איין רגע ארויסגיין פון זיין גאנצע שלעכטס‪ ,‬און זוכה‬ ‫זיין צו די גרעסטע שלימות‪ .‬דעריבער האט רבי געוויינט‪ ,‬זעענדיג צו וואספארא‬ ‫משונה'דיגער שלימות א מענטש קען זוכה זיין‪ ,‬דורכן ארויסטאנצן מיט מסירות‬ ‫נפש פון די קליפותד‪.‬‬ ‫ד דעת תורה (פר' עקב‪ ,‬מאמרים‪ ,‬סוד הזריזות)‪ :‬ועוד זאת לא מובן בכלל בכיתו של רבי‬ ‫על זה בכה רבי ואמר יש קונה עולמו בכמה שנים ויש קונה עולמו בשעה אחת‬ ‫היינו שתבע את עצמו על שלא הגיע לאותה המדרגה לקנות עולמו בשעה אחת‬ ‫ולכאורה מהו ההבדל הלא שלימות הרי קנה בין כך ובין כך ומאי נ"מ אם מגיעים‬ ‫לזה בשעה אחת או בכמה שעות הלא שתיהן הנן לכאורה אותה השלימות עצמן‬ ‫אם זה שלימות הבאה בשעה אחת או בשתי שעות אלא רק שהשלימות האחת‬ ‫‪ -‬יד ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫באה לו בהמשך זמן יותר ארוך מהשלימות השניה ומה כ"כ גדולה הבכיה לל זה‬ ‫ואמנם כי יסוד גדול לנו בזה בעיקר סוד השלמות וזריזות אשר בהן מורגלים אנחנו‬ ‫לחשוב על ענין של שלימות שזה דבר הצריך ודאי שיהוי והמשך זמן כי שלמות‬ ‫הרי זאת אומרת לבנות את האדם לבנות את עצמו מתחילתו עד השלמתו וכל‬ ‫בנין האם ברגע תעשהו להקמת בנין חומרי הלא ודאי מוכרח הוא להמשך זמן‬ ‫בנין להקמתו אתה צריך לזה להניח לבנה על גבי לבנה קורה על גבי קורה כל‬ ‫פרט ופרט להתאימם יחד ולחזקם היטב וכדומה וכדומה דברים ותנאים רבים‬ ‫הנצרכים להשלמת הבנין אשר לכל זה פשוט הוא כי הנך מוכרח להמשך זמן‬ ‫ודאי לא ברגע תעשהו וכמעשה בנין כן מורגלים לחשוב בבנית קומתו של האדם‬ ‫אשר להשלמתו הנך מוכרח ג"כ להמשך זמן מאשר כן הוא דרך הטבע של בנאות‬ ‫אבל לאחר ההתבוננות הננו מבינים כי גישה כזאת נוטה יותר למחשבת אפיקורסות‬ ‫כי אותה השאלה גופא אם נשאלה לאדם על ענין תקון כללות הבריאה אם אפשר‬ ‫הוא להיות משתלמת ברגע אחד הנה במושכל ראשון הלא תיכף יחשוב בשלילות‬ ‫כי תקון הבריאה הלא זה ודאי בנאות גדולה מאוד ולבנות בנין גדול כזה איך זה‬ ‫יהיה אפשר להשלימו בקוצר זמן ועכ"ז הרי שם בתקון כללות הבריאה כל אחד‬ ‫מבין ודאי ופשוט כי זה אפיקורסות ממש להגיד כי מוכרחים להמשך זמן‬ ‫להשתלמותה של הבריאה והאמת אמנם הוא בתכלית ההיפך שלימות הבריאה וכן‬ ‫שלימות האדם יכול ויהיה ממש ברגע אחד וכן בתפלת עלינו לשבח אנו אומרים‬ ‫וידעת היום והשבות אל לבבך כי ה' הוא האלקים בשמים ממעל ועל הארץ‬ ‫מתחת אין עוד ועל כן נקוה לך ה"א לראות מ ה ר ה בתפארת עוזך וכו" הקווי‬ ‫למהרה הנה זה פועל יוצא מן הידיעה והאמונה כי אין עוד כי בההנהגה של אין‬ ‫עוד אין אפשרות לעכובים בההנהגה של אין עוד מלבדו הרי ודאי לא שייך כל‬ ‫מציאות של עכובים בעולם עכובים הלא הם כמכחישים את האין עוד מלבדו ואם‬ ‫אין עוד מלבדו אם אין עכובים למה לא יהיו קונים שלמות ברגע אחד מה זה‬ ‫יעכב‪.‬‬ ‫‪ -‬טו ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪-‬ה‪-‬‬ ‫די גרעסטע נחת רוח פארן אויבערשטן איז פון דיינע 'רצונות'!‬ ‫ֹּאמר ה’ ֶאל ַא ְב ָרם לֶ ְך ְל ָך ֵמ ַא ְר ְצ ָך ו ִממוֹּ ַל ְד ְת ָך‬ ‫וַ י ֶ‬ ‫יך ֶאל ָה ָא ֶרץ ֲא ֶשר ַא ְר ֶא ָך (יב א)‬ ‫ו ִמ ֵבית ָא ִב ָ‬ ‫דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אבינו‪ :‬גיי אוועק פון דיין לאנד‪ ,‬און פון‬ ‫דיין געבורט‪-‬ארט‪ ,‬און פון דיין טאטנ'ס הויז‪ ,‬צו די לאנד וואס איך וועל דיר ווייזן‬ ‫דער הייליגער שפת אמת זי"ע ערקלערט‪ ,‬אז דער טעם פארוואס דער‬ ‫אויבערשטער האט אים נישט גלייך געזאגט צו וועלכע לאנד צו גיין איז‪ ,‬ווייל דער‬ ‫אויבערשטער האט א גרעסערע נחת רוח ווען א איד בענקט און גלוסט זיך צו‬ ‫דערנענטערן צו אים‪ ,‬און צו פארשטיין די תורה – מער ווי ווען אז ער קען שוין די‬ ‫תורה‪ ,‬א ראיה דערצו‪ ,‬ווייל מען זעט דאך אז אט דער רצון האט אזא כח‪ ,‬אים צו‬ ‫ברענגען‪ ,‬אז ער זאל קענען משיג זיין די תורה‪ ,‬זעט מען אז דאס איז חשוב'ער‬ ‫פארן אויבערשטן‪.‬‬ ‫דער סדר פון א איד איז‪ ,‬אז דורכדעם וואס ער בענקט און גלוסט צו משיג זיין‬ ‫וואס דער אויבערשטער וויל‪ ,‬און אים צו פאלגן‪ ,‬דורכדעם איז ער זוכה טאקע צו‬ ‫משיג זיין דעם רצון ה'‪ ,‬און דערנאך דארף ער ארייננעמען אט די השגה טיף אין‬ ‫זיין הארץ‪ ,‬וואס דאס וועט אים ברענגען‪ ,‬אז זיין הארץ זאל בענקען צו משיג זיין‬ ‫נאך מער‪ ,‬און דורכדעם וועט ער טאקע משיג זיין מער‪ ,‬און אזוי ווייטער‪ .‬דאס‬ ‫מיינט‪ ,‬אז א מענטש קען זיך קיינמאל נישט אפרוען‪ ,‬א צדיק רוהט נאר אויף יענע‬ ‫‪ -‬טז ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫וועלט‪ ,‬אויף דער וועלט דארף מען זיך אלס מוטשען ארויפצוגיין העכער און‬ ‫העכער‪ .‬דאס איז דער רצון ה'‪ ,‬אז אויף דער וועלט זאל זיך א מענטש אלעמאל‬ ‫דארפן מוטשען און קיינמאל נישט האבן קיין מנוחה‪.‬‬ ‫דעריבער האט דער אויבערשטער געזאגט פאר אברהם אבינו "אשר אראך"‪ ,‬אז‬ ‫ער זאל וויסן‪ ,‬אז ער וועט קיינמאל נישט משיג זיין דעם רצון ה' בשלימות אויף‬ ‫דער וועלט‪ ,‬נאר אגאנץ לעבן וועט ער דארפן בענקען און גלוסטן ארויפצוגיין צו‬ ‫העכערע מדריגותה‪.‬‬ ‫ה שפת אמת (תרל"ד)‪ :‬במדרש (ב"ר לט א) שמעי בת (תהלים מה יא) כו' בירה דולקת‬ ‫כו' דקשה הפסוק שמעי כו' ואחר כך הטי אזנך אך דכתיב (יב א) אל הארץ אשר‬ ‫אראך ולמה לא הראהו מיד (ב"ר לט ט; רש"י יב ב)‪ .‬והענין כי יותר נייחא להשי"ת‬ ‫מהרצון והתשוקה שיש לכל איש ישראל להתקרב אליו ולהשיג דברי תורתו מאחר‬ ‫ידיעתו כי הרי זה הרצון מזכהו להתקרב ולהשיג ומוכח שזה יותר חשוב לפניו‬ ‫ב"ה‪ .‬וסדר איש ישראל על ידי שמשתוקק להשיג ולשמוע בקולו יתברך זוכה‬ ‫לשמוע ואחר כך צריך להכניס ההשגה בעומק הלב שתביאהו לתת לב יותר בעומק‬ ‫להיות תשוקתו יותר לשמוע ויזכה לשמוע יותר וכן תמיד ואין נייחא כי אדם‬ ‫לעמל יולד (איוב ה ז) ומנוחה לצדיק בעולם הבא ובעולם הזה רק היגיעה ממדריגה‬ ‫למדריגה‪ .‬וזהו שאמרו בירה דולקת והיה חידוש בעיני אברהם כי כל דבר צריך‬ ‫להיות במקום מנוחתו ושרשו והשיבו השי"ת כי כן רצונו יתברך שבעולם הזה‬ ‫יהיה רק יגיעה ולא מנוחה וזה אשר אראך כי ידע שלא ישיג בשלימות בעולם‬ ‫הזה רק להיות משתוקק תמיד כל ימי חייו וזה שמעי כו' והטי אזנך כו'‪.‬‬ ‫‪ -‬יז ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪-‬ו‪-‬‬ ‫מתפלל זיין‪ ,‬אז מיר זאלן קענען זען די חסדים מיט די אויגן‬ ‫ֹּאמר ה’ ֶאל ַא ְב ָרם לֶ ְך ְל ָך ֵמ ַא ְר ְצ ָך ו ִממוֹּ ַל ְד ְת ָך‬ ‫וַ י ֶ‬ ‫יך ֶאל ָה ָא ֶרץ ֲא ֶשר ַא ְר ֶא ָך (יב‪ ,‬א)‬ ‫ו ִמ ֵבית ָא ִב ָ‬ ‫דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אבינו‪ :‬גיי אוועק פון דיין לאנד‪ ,‬און פון‬ ‫דיין געבורט‪-‬ארט‪ ,‬און פון דיין טאטנ'ס הויז‪ ,‬צו די לאנד וואס איך וועל דיר ווייזן‬ ‫מרן רביה"ק מסאטמאר זי"ע פרעגט‪ ,‬אז לכאורה דארף מען פארשטיין‪ ,‬דער‬ ‫אויבערשטער האט דאך אים נישט געזאגט צו וועלכע לאנד צו גיין (זע רש"י)‪ ,‬אויב‬ ‫אזוי פארוואס האט בכלל אויסגעפעלט צו זאגן די ווערטער "אל הארץ אשר אראך"?‬ ‫אברהם האט דאך ממילא נישט געוואוסט וועלכע לאנד דאס איז?!‬ ‫מען קען דאס ערקלערן לויט ווי מיין הייליגער זיידע דער ייטב לב זי"ע ברענגט בשם‬ ‫זיין הייליגן טאטן (רבי אלעזר ניסן פון דראביטש זי"ע)‪ ,‬אן ערקלערונג אויף דעם וואס מיר‬ ‫זאגן (בתפלת שב"ק) ’שבעינו מטובך’‪ ,‬אז דער אמת איז‪ ,‬אז אלעס וואס דער‬ ‫אויבערשטער טוט פאר א מענטש איז בלויזע גוטס‪ ,‬אלעס איז לויטער חסדים‪ ,‬אפילו‬ ‫אויב פאר אונזערע פליישיגע אויגן זעט דאס אויס ווי שלעכטס חס ושלום איז אבער‬ ‫באהאלטן דערין חסדים‪ .‬מיר בעטן אבער פון השי"ת‪ ,‬אז ער זאל אונז ווייזן זיינע‬ ‫חסדים אפענערהייט‪ ,‬אז מיר זאלן אויך קענען זען מיט די אויגן זיין רחמנות און חסדים‪,‬‬ ‫דעריבער זענען מיר מתפלל‪' :‬שבעינו מטובך' – מאך אונז זאט פון דיין גוטס‪ ,‬ווייל‬ ‫חז"ל זאגן (יומא עד‪ ,):‬אז א בלינדער ווערט נישט זאט‪ ,‬קומט אויס‪ ,‬אז אויב מיר זעען‬ ‫נישט די חסדים מיט אונזערע אויגן קענען מיר נישט זאט ווערן‪ ,‬דעריבער זענען‬ ‫‪ -‬יח ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫מתפלל‪ ,‬אז מיר זאלן נישט זיין בלינד‪ ,‬נאר מיר זאלן זוכה זיין צו זען די חסדים מיט‬ ‫אונזערע אויגן‪ ,‬וואס דאן וועלן מיר זיך קענען אנזעטיגן פון זיינע חסדים‪.‬‬ ‫מיר געפינען‪ ,‬אז אלע אבות הקדושים האבן געהאט א פאר'צרה'טע לעבן‪ ,‬פול מיט‬ ‫יסורים און רדיפות‪ ,‬אזויווי יעקב אבינו האט געזאגט (בראשית מז‪ ,‬ט)‪" :‬מעט ורעים היו‬ ‫ימי חיי" [מיינע לעבנס‪-‬טעג זענען געווען ווייניג און שלעכט]‪ .‬דאס מיינט‪ ,‬אז ביי זיי‬ ‫איז די מידת החסד געווען באהאלטן‪.‬‬ ‫דעריבער‪ ,‬ווען דער אויבערשטער האט באפוילן פאר אברהם‪ ,‬אז ער זאל גיין קיין ארץ‬ ‫ישראל‪ ,‬און ער האט אים צוגעזאגט‪ ,‬אז דורכדעם וועט ער זוכה זיין צו ווערן‬ ‫געבענטשט מיט א שפע פון געלט (ווי דער פסוק זאגט "ואברכך")‪ ,‬קומט אויס‪ ,‬אז דורך‬ ‫די ברכה‪ ,‬וועט אברהם אבינו זוכה זיין‪ ,‬אז עס וועט נתגלה ווערן די גרויסקייט פון די‬ ‫צדיקים‪ ,‬און די חסדים פון השי"ת‪ ,‬און אלע וועלן דאס קענען זען מיט די אויגן‪,‬‬ ‫אנדערש ווי פארדעם וואס דאן איז אלעס געווען באהאלטן פון אלעמען‪ .‬דעריבער‬ ‫האט אים דער אויבערשטער געזאגט‪" :‬אשר אראך"‪ ,‬די כוונה איז‪ ,‬אז דורך די ברכה‬ ‫וועט 'באוויזן ווערן' און פארעפנטליך ווערן פאר אלעמען‪ ,‬די געוואלדיגע חסדים וואס‬ ‫דער אויבערשטער טוט מיט ערליכע אידן‪ ,‬ווייל דו וועסט זוכה זיין צו די אלע ברכות‬ ‫און השפעותו‪.‬‬ ‫ו דברי יואל (עמ' רי)‪( :‬מכתי"ק) ויאמר ד' אל אברם לך לך וגו' אשר אראך‪ ,‬פרש"י ז"ל‬ ‫לא גילה לו הארץ מיד כדי לחבבה בעיניו ולתת לו שכר על כל דבור ודבור וכו'‪,‬‬ ‫ולכאורה עדיין צ"ב דכיון שלא גילה לו כלל להיכן ילך‪ ,‬ולא ידע ממאמר זה כ"א שילך‬ ‫מארצו ולא יותר‪ ,‬א"כ מה שאמר לו ית' אל הארץ אשר אראך מיותר לגמרי‪ ,‬כיון שלא‬ ‫ידע מזה מאומה‪ ,‬ומה הודיעו ית' בזה‪ ,‬ואולי אפשר לרמז בזה עפ"י מה שאמרתי לפרש‬ ‫הכתוב בן פורת יוסף בן פורת עלי עין‪ ,‬ובתרגום ברי דיסגי יוסף‪ ,‬כי הנה האבות‬ ‫‪ -‬יט ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫הקדושים היו רוב ימיהם בצער ורדיפות‪ ,‬ויעקב אבינו ע"ה אמר מעט ורעים היו ימי חיי‬ ‫וגו' ובמדרש דרשי ז"ל עליו לא שלותי ולא שקטתי ולא נחתי וגו' יעיי"ש‪ ,‬וכל מה‬ ‫שאירע ליעקב אירע ליוסף כפרש"י ז"ל‪ ,‬אמנם יוסף הצדיק אחר רוב צרותיו נתעלה‬ ‫בעילוי רב‪ ,‬ויוסף הי' השליט והמשביר לכל עם הארץ‪ ,‬אשר לא נראה גדולה כזו בעוה"ז‬ ‫אצל שארי האבות הקדושים זי"ע‪ ,‬והנה ק"ז הייטב לב זלל"ה הביא בשם אביו הקדוש‬ ‫זלל"ה לפרש מאמרינו בתפלה שבעינו מטובך‪ ,‬כי באמת כל מה דעביד רחמנא לטב‬ ‫עביד‪ ,‬והכל הוא חסדים גדולים מאתו ית"ש‪ ,‬ואף מה שנראה לעין שהוא תוקף הדינים‬ ‫ח"ו‪ ,‬הוא חסדים מכוסים‪ ,‬אמנם אנחנו מבקשים הראנו ד' חסדך‪ ,‬ורצוננו לראות מלכנו‬ ‫רוב רחמיו וחסדיו ית"ש‪ ,‬ולזה בקשתנו שבענו מטובך‪ ,‬כי סומא אינו שבע‪ ,‬ואך כשיהי'‬ ‫חסדים מגולים נוכל לשבוע מטובו ית' עכ"ד הקדושים זללה"ה‪ .‬והנה יוסף הצדיק ע"י‬ ‫שנתעלה בעילוי רב כ"כ‪ ,‬הי' נראה לעין כל גדולת הצדיקים עובדי השי"ת‪ ,‬ונתגלו על‬ ‫ידו רחמיו וחסדיו ית"ש למראית העין‪ ,‬יותר ממה שנתגלה אצל שאר אבות הקדושים‬ ‫זלל"ה‪ ,‬יען שהם לא נתעלו בעילוי רב כ"כ בעוה"ז‪ ,‬וזה שאמר בן פורת יוסף ברי דיסגי‬ ‫יוסף לשון רבוי‪ ,‬ר"ל שאצלו הי' מידה טובה מרובה מאצל שאר האבות‪ ,‬במה שהי' בן‬ ‫פורת עלי עין‪ ,‬ר"ל במה שנתרבה ונתגדל כ"כ למראית העין‪ ,‬ונתקיים בו בחי' הראנו‬ ‫ד' חסדך‪ ,‬ויש לפרש בזה גם מאמה"כ ולשרה אמר הנה נתתי אלף כסף לאחיך הנה‬ ‫הוא לך כסות עינים כי אצל אאע"ה מה שניתן לו אלף כסף אין זה שום חשיבות‬ ‫אצלו‪ ,‬שלא הי' לו מתאות ממון כלל‪ ,‬ויפה אצלו שעה אחת בתשובה ומע"ט מכל חיי‬ ‫העוה"ז‪ ,‬אבל נצרך אליו למראית העין להראות חסדיו ית"ש לעיני העולם‪ ,‬ולזה אמר‬ ‫נתתי אלף כסף לאחיך ואף שבעצם אין זה חשיבות אצלו‪ ,‬אבל הנה הוא כסות עינים‬ ‫עכ"פ והבן‪ .‬והנה בכאן בהליכה זו שהלך לא"י‪ ,‬שהבטיחו ית' שע"י הליכה זו יתברך‬ ‫בממון כמ"ש ואברכך בממון ואגדלה שמך והי' ברכה‪ ,‬הנה ע"י ברכה זו זכה שנתגלו‬ ‫חסדיו ית"ש וגדולת הצדיקים אף למראית העין‪ ,‬לא כמו שהי' טרם ברכה זו הכל‬ ‫באתכסיא מעין כל‪ ,‬וז"ש לו לך לך וגו' אל הארץ אשר "אראך"‪ ,‬ר"ל שיהי' נראה ונגלה‬ ‫לכל העולם חסדיו ית' עם עושי רצונו‪ ,‬ע"י שתזכה לכל הברכות האמורות בפ'‪ ,‬ולא‬ ‫כמו שהיו ע"ע באיתכסייא והבן‪.‬‬ ‫‪-‬כ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪-‬ז‪-‬‬ ‫דיין נשמה וויל צוריקגיין צו איר שורש!‬ ‫ֹּאמר ה’ ֶאל ַא ְב ָרם לֶ ְך ְל ָך ֵמ ַא ְר ְצ ָך ו ִממוֹּ ַל ְד ְת ָך‬ ‫וַ י ֶ‬ ‫יך ֶאל ָה ָא ֶרץ ֲא ֶשר ַא ְר ֶא ָך (יב‪ ,‬א)‬ ‫ו ִמ ֵבית ָא ִב ָ‬ ‫דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אבינו‪ :‬גיי אוועק פון דיין לאנד‪ ,‬און פון‬ ‫דיין געבורט‪-‬ארט‪ ,‬און פון דיין טאטנ'ס הויז‪ ,‬צו די לאנד וואס איך וועל דיר ווייזן‬ ‫דער הייליגער בית אהרן זי"ע טייטשט‪" :‬לֶ ְך ְל ָך" – גיי צו דיר‪ ,‬דאס מיינט‪ ,‬גיי צוריק‬ ‫"מ ַא ְר ְצ ָך ו ִממוֹּ ַל ְד ְת ָך" – דאס איז‬ ‫צו דעם פלאץ פון וואו דיין הייליגע נשמה קומט‪ֵ ,‬‬ ‫מרמז אויף גאר הויכע ערטער אין הימל וואס דארט איז דער שורש פון די נשמה‪,‬‬ ‫"ו ִמ ֵבית ָא ִב ָ‬ ‫יך" – און דיין נשמה קומט פונעם אויבערשטן‪ ,‬ווייל זי איז א 'חלק אלקי‬ ‫ממעל'‪ .‬א מענטש דארף זען יעדן טאג‪ ,‬אז זיין נשמה זאל צוריקגיין צו איר שורש‪ .‬און‬ ‫מען דארף יעדן טאג מתקן זיין אלע זיבן מידות‪.‬‬ ‫יעדע נאכט ווען די נשמה קומט ארויף אויבן‪ ,‬אויב טראגט זי מיט זיך הונדערט ברכות‪,‬‬ ‫אז דער מענטש האט געמאכט אין דעם טאג 'מאה ברכות'‪ ,‬דאן באקומט ער צוריק‬ ‫פון אויבן – א שפע פון הונדערט געטליכע ברכות און השפעות‪.‬‬ ‫א מענטש דארף זיך מאכן א חשבון‪ ,‬יעדן טאג‪ ,‬יעדע שעה‪ ,‬און יעדע מינוט‪ ,‬אז די‬ ‫מינוט און דער טאג וועט מער קיינמאל נישט זיין‪ ,‬דאס איז א באזונדערע צייט פאר‬ ‫זיך‪ ,‬וואס האט נישט קיין שייכות צו פריער און שפעטער‪ ,‬דעריבער דארף ער זען צו‬ ‫"אל ָה ָא ֶרץ ֲא ֶשר ַא ְר ֶא ָך" –‬ ‫פאררעכטן 'די' צייט‪ ,‬ווי ס'דארף צו זיין‪ .‬און דאן וועט זיין ֶ‬ ‫אז דו וועסט זיך קענען באווייזן פארן 'ארץ'‪ ,‬וואס דאס איז מרמז אויף די שכינה‪ ,‬און‬ ‫‪ -‬כא ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫ווען מיר וועלן זיך באווייזן פאר איר ווי ס'דארף צו זיין‪ ,‬וועלן מיר קענען באקומען‬ ‫אלעס גוטס‪ ,‬אזויווי דער פסוק פירט אויס אלע ברכות מיט וואס אברהם איז‬ ‫געבענטשט געווארן‪.‬‬ ‫א מענטש מוז זען ביי אלע מעשים וואס ער טוט‪ ,‬אז זיי זאלן קענען ארויפגיין אויבן‪,‬‬ ‫און ער זאל זיך נישט דארפן שעמען מיט זיי חס ושלום‪ .‬מען דארף אכטונג געבן‪ ,‬אז‬ ‫זיין תורה און תפילה זאלן נישט זיין אויסגעמישט מיט פניות און נארישע מחשבות‬ ‫חלילה‪ ,‬ווייל דאס שטערט‪ ,‬אז די תפילה זאל נישט קענען ארויפגיין חס ושלום‪ .‬טראץ‬ ‫וואס ער דאוונט בציבור‪ ,‬וואס דאן ווערט זיין תפילה זיכער אנגענומען‪ ,‬ווי חז"ל זאגן‬ ‫(ברכות ח‪ ,).‬אבער פארט דארף יעדער מענטש זען‪ ,‬אז פון זיין זייט זאל נישט זיין קיין‬ ‫אפהאלט אז די תפילה זאל נישט קענען ארויפגיין אויבן‪.‬‬ ‫א מענטש טאר זיך נישט אפשטעלן קיין סעקונדע‪ ,‬און קיינמאל נישט רוען‪ ,‬נאר ער‬ ‫דארף אגאנצן טאג עוסק זיין אין תורה און מצוות‪ ,‬און אפילו אויב דערגרייכט ער צו‬ ‫א געוויסע מדריגה‪ ,‬זאל ער זיך נישט אפשטעלן דארט‪ ,‬נאר ער זאל ווייטער ארויפגיין‬ ‫העכ ער און העכער‪ ,‬און אלעס מיטן ציל‪ ,‬זיך צו מדבק זיין אויבן‪ ,‬כאטש וואס ס'איז‬ ‫דאך נישטא קיין סוף וויפיל מען קען זיך באהעפטן אין אויבערשטן‪ ,‬און אים משיג זיין‪,‬‬ ‫און ס'איז נישט שייך צו זאגן‪ ,‬אז א מענטש איז באהאפטן אויבן בשלימות‪ ,‬פארט איז‬ ‫אבער יעדער מחוייב‪ ,‬צו טון וויפיל ער קען לויט זיינע כוחות און זיין מוח‪ ,‬און דער‬ ‫אויבערשטער וועט אים זיכער העלפן צו משיג זיין מער און מער די ליכטיגקייט פונעם‬ ‫אויבערשטןז‪.‬‬ ‫זבית אהרן‪ :‬עוד נוכל לומר לך לך‪ .‬מהיכן נלקחת‪ .‬מארצך היינו ממקום עליון‪ .‬כמ"ש י"י‬ ‫בחכמה יסד ארץ כו'‪ .‬וממולדתך ג"כ כך‪ .‬ומבית אביך‪ .‬כי נשמתו חלק אלוק ממעל‪ .‬וצריך‬ ‫‪ -‬כב ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪-‬ח‪-‬‬ ‫דער אויבערשטער באגיסט אונז מיט חסדים פיל מער וויפיל ס'קומט זיך אונז!‬ ‫ֶו ְהיֵ ה ְב ָר ָכה (יב‪ ,‬ב)‬ ‫[דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם‪ ]:‬און דו וועסט זיין א ברכה‬ ‫רש"י איז מסביר‪ ,‬אז דאס איז מרמז‪ ,‬אז "בך חותמין" ‪ -‬מען וועט ענדיגן [די ערשטע‬ ‫ברכה פון שמונה עשרה] מיט אברהם [‪-‬אז מען זאגט 'מגן אברהם']‪.‬‬ ‫דער הייליגער תפארת שלמה זי"ע ערקלערט‪ :‬אברהם אבינו איז מרמז אויף די מידה‬ ‫פון 'חסד'‪ ,‬און מיט אט די מידה פון אברהם – חסד‪ ,‬האט דער אויבערשטער באשאפן‬ ‫לראות בכל יום שתלך נשמתו למקומה‪ .‬כמו שאנו אומרים בידך אפקיד רוחי בתיקון כל שבע‬ ‫המדות כנגד שבע ברכות שנתברך אברהם בפרשה זו ואעשך וכו'‪ .‬וכשנשמתו עולה כראוי‬ ‫טעון מאה ברכות כמ"ש גי' ל"ך ל"ך‪ .‬אזי הוא מקבל בחזרה ג"כ מאה ברכות‪ .‬וזהו החשבון‬ ‫צריך להיות לכל אדם בכל יום ובכל עת ובכל שעה ורגע‪ .‬כי זה העת והרגע והיום לא יהיו‬ ‫עוד‪ .‬והוא עת בפני עצמו‪ .‬ע"כ צריך האדם לתקן כל עת בפני עצמו כראוי‪ .‬ואז אל הארץ‬ ‫אשר אראך‪ .‬היינו כדי שתוכל להתראות לפני ארץ העליונה כראוי כנ"ל וכשנתראה לפני ארץ‬ ‫עליונה כראוי נוכל לקבל כל טוב‪ .‬היינו כמ"ש להלן בפרשה‪ .‬ואעשך לגוי גדול ואברכך‬ ‫ואגדלה שמך והי' ברכה‪ ...‬הכלל שצריך כל אדם לראות בכל מעשיו לעלות למעלה ולא‬ ‫יבוש ולא יכלם ח"ו‪ .‬ולא יהיו תורתו ותפלתו מעורבות בפניות ושטותים ח"ו‪ .‬שהמה הבל‬ ‫ומעכב מלעלות תפלתו ח"ו‪ .‬והגם שכשמתפלל בצבור הן אל כביר לא ימאס‪ .‬עכ"ז צריך‬ ‫האדם לראות שלא יהיה ח"ו שום מניעה מצדו מלעלות תפלתו למעלה וזהו לך ל"ך‪ .‬כללו‬ ‫של דבר שלא יתן האדם מרגוע לנפשו רק יעסוק תמיד בתורה ובמצות כל היום‪ .‬וכשיבא‬ ‫לאיזו מדריגה אל יעמוד בה רק ילך ממדריגה למדריגה וידבק א"ע למעלה‪ .‬כי באמת אין‬ ‫שיעור ואין ערך להשגת חיות הבורא ב"ה‪ .‬אך עכ"ז החיוב הוא על האדם לעשות כפי כחו‬ ‫ומוחו‪ .‬ובודאי יעזור לו השי"ת להשיג בכל עת יותר אורו של הקב"ה וזהו לך לך‪.‬‬ ‫‪ -‬כג ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫די וועלט (זע בראשית רבה יב‪ ,‬ט)‪ ,‬און מיט די זעלבע מידה פון חסד פירט דער‬ ‫אויבערשטער ווייטער די גאנצע וועלט עד סוף כל הדורות‪ ,‬ביז ביאת המשיח‪ ,‬און‬ ‫אפילו משיח אליין וועט אויך געניסן פון די מידת החסד‪ ,‬כאטש וואס ער ליידט‬ ‫געפערליכע יסורים‪ ,‬און אויב אזוי קומט זיך אים גאר א גרויסע שכר‪ ,‬מיט דעם אלעם‬ ‫וועט דער אויבערשטער אים באגיסן מיט אזויפיל חסדים פיל מער וויפיל ס'קומט זיך‬ ‫אים‪ ,‬קומט אויס‪ ,‬אז ער וועט אויך דארפן צוקומען צו די מידת החסד‪.‬‬ ‫דער אויבערשטער איז משפיע אזעלכע חסדים‪ ,‬פיל מער וויפיל דער מענטש האט‬ ‫געטון‪ ,‬ער געבט חסדים אפילו פאר מענטשן וואס האבן נישט געמאכט קיין שום‬ ‫'אתערותא דלתתא'‪.‬‬ ‫דאס איז די כוונה פון רש"י‪’ :‬בך חותמין’‪ ,‬אז פונקט ווי אין אנהויב פון די בריאה האט‬ ‫דער אויבערשטער באשאפן די וועלט מיט די מידה פון חסד‪ ,‬פונקט אזוי וועט ער‬ ‫אויך ענדיגן סוף פונעם גלות מיט די מידה פון חסד‪ ,‬און דורך די מידה פון חסד וועלן‬ ‫מיר ווערן אויסגעלייזט בקרובח‪.‬‬ ‫ח תפארת שלמה‪ :‬והיה ברכה‪ .‬פרש"י בך חותמין כו'‪ .‬הנ"ל דהנה מצינו מקרא נדרש לפניו‬ ‫ולאחריו זה א"א‪ .‬שכל הדורות שלפניו ולאחריו כולם יקראו בשמו ובזכותו והוא המקרא‬ ‫כמ"ש ויקרא שם אברם בשם ה'‪ .‬והנה תחלת הבריאה היה באברה"ם בהברא"ם וכל הדורות‬ ‫שלפניו לא קיימו רק כדי שיצא א"א מהם‪ .‬וכן הדורות שלאחריו אומרים שהוא אלהינו אלהי‬ ‫אברהם‪ .‬וזהו מדתו של א"א בחי' החסד דאזיל עם כולהו יומין ר"ל עד סוף כל דרגין עד ביאת‬ ‫הגואל כי כמו שתחלת הבריאה היה בחסד כמ"ש עולם חסד יבנה‪.‬כן לעתיד כתיב מגדול‬ ‫ישועות מלכו ועושה חסד למשיחו לדוד אף אמנם שהוא סובל ומדוכא ביסורין מני אז והלאה‬ ‫ומהראוי ששכרו הרב' מאד אך כי יגדלו החסדי' אשר גם לו לחסד יחשבו שלא עפ"י דין לבד‪.‬‬ ‫והוא שכתוב לעושה נפלאו' גדולות לבדו כי לעולם חסדו‪ .‬ר"ל הש"י עושה הנפלאות‬ ‫והחסדים לבדו שלא בהתעוררת שלמטה לכך הם יותר מצד ההדרגה כמו שהי' ביצי"מ‬ ‫‪ -‬כד ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪-‬ט‪-‬‬ ‫וואס געבט מיר די כוחות צו קענען בייקומען אלע מיינע מלחמות?‬ ‫וְ ַא ְב ָרם ֶבן ָח ֵמש ָשנִ ים ְו ִש ְב ִעים ָשנָ ה ְב ֵצאתוֹּ ֵמ ָח ָרן (יב‪ ,‬ד)‬ ‫און אברם איז געווען פינף און זיבעציג יאר אלט ווען ער איז ארויסגעגאנגען פון חרן‬ ‫דער הייליגער בת עין זי"ע איז מבאר דעם פסוק בדרך רמז‪ :‬אז באמת‪ ,‬ווען השי"ת‬ ‫האט געהייסן פאר אברהם אבינו 'לך לך מארצך וממולדך ומבית אביך'‪ ,‬איז דאס‬ ‫געפאלן שווער פאר אברהם אבינו‪ ,‬ווייל עס איז בכלל נישט קיין לייכטע זאך פאר א‬ ‫מענטש‪ ,‬זיך פלוצלונג אויפצוהייבן און איבערלאזן זיין טאטנ'ס שטוב און זיין גאנצע‬ ‫משפחה און אלע גוטע פריינט‪ ,‬און ווער רעדט נאך צו פארלאזן גענצליך זיין געבורט‪-‬‬ ‫פלאץ וואס ער איז שוין צוגעוואוינט דערצו זיין גאנצע לעבן‪ .‬ובפרט אז השי"ת האט‬ ‫אים אפילו נישט געזאגט צו וועלכע לאנד ער זאל גיין‪ ,‬נאר ’אל הארץ אשר אראך’‪,‬‬ ‫אז ער וועט אים שוין ווייזן שפעטער וואו צו גיין‪ ,‬וואס דאס איז זיכער א שווערע זאך‬ ‫פאר א מענטש‪ ,‬זיך ארויסצולאזן אין וועג מיט זיין גאנצע האב און גוטס‪ ,‬נישט‬ ‫וואוסנדיג בכלל צו וועלכע לאנד ער וועט צום סוף אנקומען‪.‬‬ ‫נאר עס איז דא א גוטע עצה‪ ,‬וואס דורכדעם קען א מענטש זוכה זיין שטענדיג צו‬ ‫מקיים זיין דעם רצון ה'‪ ,‬אפילו ביי א זאך וואס קומט אים אן זייער שווער‪ .‬די עצה איז‪,‬‬ ‫כמבואר במקובלים וזהו כי לעולם חסדו כי ברצונו הטוב שיתפשטו החסדים הגדולים לעולם‪.‬‬ ‫והנה כמו ביצי"מ כן לעתיד יגדל חסדו עם העולם וכמו שהיה התחלת העולם בבחי' החסד‬ ‫באברהם כן יהי' באחרית הימים‪ .‬וז"פ בך חותמין לעתיד אך בחסד וברחמים גדולים אקבצך‪.‬‬ ‫אמן‪.‬‬ ‫‪ -‬כה ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫אז דער מענטש זאל זיך שטארקן מיט 'אמונה' און 'בטחון' אין השי"ת‪ ,‬און עס זאל זיין‬ ‫קלאר ביי אים אז ’כל מה דעביד רחמנא לטב עביד’ (אלעס וואס השי"ת טוט איז זיכער‬ ‫צום גוטן)‪ ,‬און ממילא קומט דאך אויס‪ ,‬א יעדע זאך וואס השי"ת הייסט אים טון‪ ,‬זאל‬ ‫זיין אפילו די שווערסטע זאך‪ ,‬איז זיכער נאר לטובתו‪ ,‬ווייל אויב נישט וואלט דאך‬ ‫השי"ת קיינמאל נישט געהייסן דאס טון‪ .‬און ווען די דאזיגע געדאנק וועט זיין קלאר‬ ‫און שטארק ביי א מענטש אין הארצן‪ ,‬וועט ער האבן די כוחות שטענדיג צו טון דעם‬ ‫רצון ה'‪ ,‬ווייל ער ווייסט אז מיט דעם טוט ער פאר זיך די גרעסטע טובה וואס קען‬ ‫נאר זיין‪.‬‬ ‫אט דאס איז טאקע געווען דער וועג וויאזוי אברהם אבינו האט זיך געשטארקט צו‬ ‫ביישטיין די נסיון פון 'לך לך מארצך'‪ ,‬וואס כאטש עס איז באמת געווען גאר א‬ ‫שווערע זאך פאר אים‪ ,‬דאך איז די אמונה און בטחון אין השי"ת איז געווען ביי אים‬ ‫אזוי קלאר‪ ,‬און ער איז געווען זיכער ביי זיך אז דאס איז פאר אים די בעסטע זאך וואס‬ ‫קען נאר זיין‪ ,‬ווייל 'כל מה דעביד רחמנא לטב עביד'‪ ,‬ממילא איז ער ארויסגעגאנגען‬ ‫אין וועג מיט די גרעסטע שמחה‪.‬‬ ‫דאס איז אונז דער פסוק מרמז‪’ :‬ואברם בן חמש ושבעים שנה בצאתו מחרן’‪ ,‬ווייל‬ ‫דאס ווארט 'בטחון' באטרעפט ‪( 75‬חמש ושבעים)‪ ,‬און די תורה זאגט אונז דא‪ ,‬אז‬ ‫אברהם אבינו איז ארויס פון חרן דורכדעם וואס ער האט זיך געשטארקט מיט בטחון‬ ‫אין השי"ת‪ ,‬ווייל נאר דורך די מדת הבטחון האט ער געהאט די כח בייצושטיין דעם‬ ‫שווערן נסיון‪.‬‬ ‫גייענדיג אויף דעם וועג‪ ,‬קען מען אויך מבאר זיין דער פסוק וואס שטייט שפעטער‪,‬‬ ‫ביי די מלחמה פון אברהם אבינו מיט די פינף קעניגן (יד יד)‪’ :‬וירק את חניכיו ילידי‬ ‫‪ -‬כו ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫ביתו שמונה עשר ושלש מאות’‪ ,‬וואס פשוט פשט איז אז אברהם אבינו האט גענומען‬ ‫‪ 318‬פון זיינע באדינער זאלן אים העלפן מיט די מלחמה‪ ,‬אבער חז"ל (נדרים לב‪ ).‬דרש'נן‬ ‫אז דאס מיינט אז ער האט נאר גענומען צו הילף זיין קנעכט 'אליעזר'‪ ,‬וואס זיין נאמען‬ ‫באטרעפט ‪ .318‬און לכאורה איז דאס שווער צו פארשטיין‪ ,‬וויאזוי איז מעגליך אז‬ ‫אברהם אבינו אליינס צוזאמען מיט אליעזר זאלן מצליח זיין זיך צו שלאגן קעגן פינף‬ ‫קעניגן?‬ ‫נאר לויט ווי מיר האבן פריער געשמועסט‪ ,‬אז אברהם אבינו איז געווען גאר שטארק‬ ‫מיט די מדת הבטחון‪ ,‬קען זיין‪ ,‬אז דאס וואס חז"ל זאגן אז ער האט גענומען 'אליעזר'‬ ‫צו הילף‪ ,‬מיינט נישט אז ער האט גענומען זיין קנעכט אליעזר‪ ,‬נאר דאס מיינט אז האט‬ ‫גענומען מיט זיך די 'מדת הבטחון'‪ ,‬וואס די נאמען 'אליעזר' איז דאך געבויעט אויף‬ ‫דעם‪ ,‬אזויווי עס שטייט אין פסוק (שמות יח ד) ’כי אלקי אבי בעזרי’‪ ,‬און מיטן כח פון‬ ‫זיין בטחון אין השי"ת‪ ,‬וואס ער האט זיך פארזיכערט אין אים אז ער וועט אים בוודאי‬ ‫העלפן‪ ,‬איז ער געגאנגען זיך שלאגן מיט די פינף קעניגן‪ ,‬און השי"ת האט אים טאקע‬ ‫געהאלפן אז ער זאל זיי קענען בייקומען‪.‬‬ ‫דאס קען מען אויך מרמז זיין אינעם פסוק ’וירק את חניכיו וגו’ שמונה עשר ושלש‬ ‫מאות’‪ ,‬ווייל דער נאמען 'אברם' צוזאמען מיט דעם ווארט 'בטחון'‪ ,‬באטרעפט ‪318‬‬ ‫(שמונה עשר ושלש מאות)‪ ,‬און דער פסוק זאגט אונז מיט דעם‪ ,‬אז 'אברם' האט גענומען‬ ‫מיט זיך די מדה פון 'בטחון'‪ ,‬אז דאס זאל אים העלפן אין די מלחמה‪ ,‬און פון די ביידע‬ ‫צוזאמען איז געווארן 'שמונה עשר ושלש מאות'‪ ,‬און טאקע מיט די כח פון בטחון‬ ‫האט ער מצליח געווען צו בייקומען די פינף קעניגן‪ .‬און דורך די מדה פון בטחון האט‬ ‫‪ -‬כז ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫ער אויך מצליח געווען אין אלע אנדערע זאכן זיין גאנצע לעבן‪ ,‬יהי רצון שנזכה לזה‪,‬‬ ‫ט‬ ‫אמן!‬ ‫ט בת עין פ’ לך (ד"ה ואברהם)‪ :‬ואברהם בן חמש שנים ‪ -‬ושבעים שנה בצאתו מחרן‬ ‫(בראשית יב ד)‪ .‬ונוכל לומר בדרך זה‪ ,‬דהנה כשאמר הקב"ה לאברהם לך לך מארצך‬ ‫וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר אראך (בראשית יב א)‪ ,‬באמת היה קשה לאברהם‬ ‫דבר זה לילך מבית אביו וממשפחתו ומאנשי שלומו ומארץ מולדתו אשר הורגל בה כל‬ ‫ימיו‪ ,‬ובפרט שלא אמר לו בתחילה לאיזה ארץ ילך רק שיראהו אח"כ‪ ,‬וזה ג"כ קשה‬ ‫מאוד לאדם לילך ואינו יודע לאיזה מדינה ילך‪ .‬אך עיקר הבחי' בזה לקיים רצון הבורא‬ ‫ב"ה אפילו בדבר שקשה לו‪ ,‬והוא נמשך מבחינת אמונת ד' ובטחון בו ית'‪ ,‬היינו מחמת‬ ‫האמונה והבטחון שהיה לאברהם אבינו ע"ה בבורא כל עולמים ית"ש‪ ,‬שבודאי כל מה‬ ‫דעביד לטב עביד‪ ,‬היה זה הדבר מביאו לקיים רצון הבורא ב"ה אפילו בדבר הקשה כזו‪.‬‬ ‫וזהו ואברהם בן חמש שנים ושבעים שנה בצאתו מחרן‪ ,‬היינו כשיצא מחרן יצא עם‬ ‫בחינת בטחון בה'‪ ,‬שבט"חון גימטריא ח"מש ושב"עים‪ ,‬וזהו ואברהם בן חמש ושבעי"ם‬ ‫שנה‪ ,‬היינו שהיה אז בבחינת בט"חון‪ ,‬וזה גרם לו שיצא מחרן מבית אביו וממשפחתו‪.‬‬ ‫וזהו וירק את חניכיו ילידי ביתו שמנה עשר ושלש מאות (בראשית יד יד)‪ .‬ואיתא בגמרא‬ ‫(נדרים לב‪ ).‬אליעזר הוא דחושבנא הכי הוו‪ ,‬שלא היה רק הוא ואליעזר‪ .‬ולכאורה קשה‪,‬‬ ‫שהאיך יתכן שאברהם עמד בעצמו לעשות מלחמה נגד חמשה מלכים נגד דרך הטבע‪.‬‬ ‫אך נוכל לומר שהוא הדבר אשר דבר רברנו מקודם‪ ,‬שכל העבדות שלו היה בבחינת‬ ‫בטחון בבורא כל עולמים ב"ה שבוודאי יעזור לו‪ ,‬וע"ז מרמז בחינת אליעזר כי אלהי‬ ‫אבי בעזרי (שמות יח ד)‪ ,‬וזהו וירק את חניכיו וכו' שמנה עשר ושלש מאות‪ ,‬שתיבת אב"רם‬ ‫עם תיבת בט"חון גימטריא שי"ח‪ .‬וזהו וירק את חניכיו ילידי ביתו שמנה עשר ושלש‬ ‫מאות‪ ,‬היינו שלקח לשמו אב"רם בט"חון לסייע אותו‪ ,‬ונעשה מזה שמנה עשר ושלש‬ ‫מאות‪ .‬וזה גם כן כוונת הגמרא אליעזר הוא דחושבניה הכי הוו‪ ,‬היינו אליעזר מרמז‬ ‫לבחינת בטחון כנ"ל‪ ,‬היינו שלקח לשמו בחינת בטחון‪ ,‬וזה היה עוזר לו בכל הענינים‪,‬‬ ‫יהי רצון שנזכה לזה‪.‬‬ ‫‪ -‬כח ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪-‬י‪-‬‬ ‫אפילו דו ביסט זוכה צו מדריגות‪ ,‬האלט דיך נישט גרויס‬ ‫ַו ִי ֶבן ָשם ִמזְ ֵב ַח ַלה’ ַה ִנ ְר ֶאה ֵא ָליו (יב‪ ,‬ז)‪.‬‬ ‫און אברהם האט דארט געבויעט א מזבח פארן‬ ‫אויבערשטן וואס האט זיך באוויזן צו אים‬ ‫רש"י ערקלערט‪ ,‬אז דער טעם פארוואס ער האט געבויעט דעם מזבח איז‬ ‫געווען‪ ,‬צו לויבן פארן אויבערשטן אויף די צוויי גוטע בשורות וואס ער האט‬ ‫אים מודיע געווען‪ :‬די בשורה אז ער גייט האבן קינדער‪ ,‬און די בשורה אז‬ ‫זיינע קינדער וועלן ירש'ענען ארץ ישראל‪.‬‬ ‫דער הייליגער רבי פון לובלין זי"ע ערקלערט‪ :‬אברהם אבינו האט זיך געהאלטן‬ ‫נידריגער פון יעדן צדיק אויף דער וועלט‪ ,‬און אפילו ווען דער אויבערשטער‬ ‫האט אים געגעבן מדריגות‪ ,‬אדער ער האט גערעדט צו אים‪ ,‬און באוויזן זיין‬ ‫כבוד צו אים‪ ,‬האט ער אלץ אנגעהאנגען אז דאס איז צוליב די חסדים פונעם‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬אדער צוליב אן אנדערן טעם‪ ,‬אבער באמת קומט זיך אים דאס‬ ‫נישט‪ ,‬וויבאלד ער האט אנערקענט‪ ,‬אז ער איז גאר נידריג‪.‬‬ ‫דאס איז מרומז אין דעם פסוק‪" :‬וַ ִי ֶבן ָשם ִמזְ ֵב ַח"‪' ,‬מזבח' איז א לשון פון‬ ‫שחט'ן‪ ,‬דעריבער איז דאס מרמז אויף הכנעה‪ ,‬אז ער האט גע'שחט'ן זיין יצר‪,‬‬ ‫"לַ ה’ ַה ִנ ְר ֶאה ֵאלָ יו"‪ ,‬און כאטש וואס ער האט זוכה געווען צו אזא הויכע‬ ‫מדריגה‪ ,‬אז דער אויבערשטער אליין האט זיך באוויזן צו אים‪ ,‬מיט דעם אלעם‬ ‫‪ -‬כט ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫האט ער זיך נישט גרויסגעהאלטן‪ ,‬נאר ער האט אנגעהאנגען‪ ,‬אז די סיבה‬ ‫פארוואס דער אויבערשטער האט זיך באוויזן צו אים איז‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫אויבערשטער האט געוואלט טון מיט אים חסדים‪ ,‬אים צו אנזאגן די צוויי‬ ‫גוטע בשורות‪ ,‬אבער צוליב זיינע גוטע מעשים קומט זיך אים עס נישט‪.‬‬ ‫אין דעם קומענדיגן פסוק שטייט‪ ,‬אז ער האט געבויעט א מזבח צווישן 'בית‬ ‫אל' און 'עי'‪ ,‬און רש"י ערקלערט‪ ,‬אז ער האט דאס געבויעט‪ ,‬וויבאלד ער‬ ‫האט געזען אז די אידן וועלן דארט נכשל ווערן מיט די עבירה פון עכן‪,‬‬ ‫דעריבער האט ער געבויעט א מזבח צו מתפלל זיין אויף זיי‪ .‬דאס קען מען‬ ‫אויך מסביר זיין אויף דעם אופן‪ ,‬אז וויבאלד ער האט געזען אז זיינע אייניקלעך‬ ‫וועלן נכשל ווערן‪ ,‬האט ער דאס אנגעהאנגען‪ ,‬אז דאס איז צוליב זיין‬ ‫נידריגקייט‪ ,‬און מיט דעם האט ער געבויעט א מזבח – ער האט געבויעט זיין‬ ‫שפלות און הכנעהי‪.‬‬ ‫י זאת זכרון‪ :‬ויבן שם מזבח לה' הנראה אליו‪ .‬פי' רש"י ז"ל על בשורות הזרע ועל‬ ‫בשורות הארץ‪ .‬י"ל דהנה א"א ע"ה היה שפל בעיניו מן כל צדיק הגם שהקב"ה‬ ‫נותן לו מדריגה או מדבר עמו ומראה כבודו אליו היה תולה בחסדו או טעם לזה‬ ‫כיון שהוא מבין שפלותו‪ .‬וזה י"ל ויבן מזבח לשון הכנעה וזיבוח יצרו הבין לה'‬ ‫הנראה אליו לאותו מדריגה שהיתה לו שנראה אליו פירש"י ז"ל על בשורות הזרע‬ ‫כו' פי' שרצה להגדיל חסדו לבשרו הבשורות‪ ,‬ע"כ נראה אליו‪ ,‬לא שהשיג במעשיו‬ ‫שיתראה אליו ה' ית'‪ .‬וכן בין בית אל ובין העי ויבן מזבח י"ל כן שראה הקלקול‬ ‫שם תלה בשפלותו הכין מזבח והכנעה להשי"ת‪.‬‬ ‫‪-‬ל‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪ -‬יא ‪-‬‬ ‫מען דארף מתפלל זיין אז סיי די ארעמקייט און סיי די‬ ‫עשירות זאלן נישט אוועקנעמען פונעם אויבערשטן!‬ ‫ַו ִי ֶבן ָשם ִמזְ ֵב ַח ַלה’ ַו ִי ְק ָרא ְב ֵשם ה’ (יב ח)‪.‬‬ ‫און אברהם האט דארט געבויעט א מזבח פארן אויבערשטן‪,‬‬ ‫און ער האט גערופן [מתפלל געווען] צום אויבערשטן‬ ‫הרה"ק מאיזביצא זי"ע האט געזאגט‪ :‬די ערשטע נסיון פון אברהם אבינו איז‬ ‫געווען ’לך לך מארצך’‪ ,‬וואס דאס איז א בחינה פון 'עניות וצמצום' (ארעמקייט)‪,‬‬ ‫ווייל דאס איז די עבודה פון א מענטש אויף די וועלט‪ ,‬אז קודם פרובירט מען אים‬ ‫אויס מיט אזעלכע סארט נסיונות‪ ,‬אז עס גייט אים נישט גוט און ער מוטשעט‬ ‫זיך‪ ,‬צי מיט פרנסה אדער מיט אנדערע שוועריקייטן‪ ,‬כדי צו זען אויב ער וועט‬ ‫ח"ו נישט ווערן אויפגערעגט און האבן קיין טענות אויף השי"ת‪.‬‬ ‫נאר בשעת עס קומט אזא סארט נסיון אויף א מענטש‪ ,‬דארף ער זיך שטארקן‬ ‫און מתפלל זיין צו השי"ת אז ער זאל ח"ו נישט אריינפאלן אין 'דקדוקי עניות'‪,‬‬ ‫וואס אויף דעם זאגן חז"ל (עירובין מא‪ ):‬אז עס איז ’מעביר את האדם על דעת‬ ‫קונו’ (עם דערווייטערט דעם מענטש פון השי"ת)‪ .‬דער עיקר 'דקדוקי עניות' איז‪ ,‬אז ער‬ ‫איז נישט קיין 'שמח בחלקו'‪ ,‬און שטענדיג וויל ער האבן 'מותרות' (איבערפליסיגע‬ ‫הנאות וואס פעלט אים באמת נישט אויס)‪ .‬און דערויף דארף דער מענטש בעטן פון‬ ‫השי"ת‪ ,‬אז ער זאל זיין צופרידן מיט וואס ער האט‪ ,‬און ער זאל נישט גלוסטן צו‬ ‫קיין 'מותרות'‪.‬‬ ‫‪ -‬לא ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫אזויווי מיר געפינען ביי יעקב אבינו‪ ,‬אז ער האט נאר געבעטן פון השי"ת (בראשית כח‬ ‫כ) 'לחם לאכול ובגד ללבוש' (ברויט צו עסן און א קלייד אנצוטון)‪ ,‬און ער האט נישט‬ ‫געדארפט מער פון דעם‪ .‬און צוליב דעם רופט אים די תורה אן (בראשית כה כז) ’איש‬ ‫תם’‪ ,‬א גאנצער מענטש‪ ,‬וויבאלד ער האט נישט געגלוסט צו קיין 'מותרות'‪ ,‬נאר ער‬ ‫איז געווען פרייליך און צופרידן מיט דאס וואס השי"ת גיבט אים‪ ,‬און עס האט אים‬ ‫קיינמאל גארנישט געפעלט‪ ,‬ממילא איז ער געווען א 'גאנצער מענטש'‪.‬‬ ‫דאס איז טאקע געווען די יעצטיגע תפלה פון אברהם אבינו‪ ,‬שטייענדיג אינמיטן די‬ ‫ערשטע נסיון פון ’לך לך מארצך’ (וואס דאס איז א בחינה פון 'עניות וצמצום'‪ ,‬ווי‬ ‫אויבנדערמאנט)‪ ,‬האט ער האט געבעטן פון השי"ת אז ער זאל זיין א 'שמח בחלקו' און‬ ‫נישט אריינפאלן ח"ו אין 'דקדוקי עניות'‪ .‬און דאס זאגט דא די פסוק‪’ :‬ויקרא בשם‬ ‫השם’‪ ,‬אז ער האט געשריגן און מתפלל געווען אז ער זאל בלייבן נאנט צו השי"ת‪,‬‬ ‫דהיינו אז די נסיון פון ארימקייט זאל אים נישט ברענגן צו 'דקדוקי עניות' וואס איז‬ ‫'מעביר את האדם על דעת קונו'‪.‬‬ ‫דאס זעלבע לשון געפינען מיר אויך שפעטער‪ ,‬ווען אברהם אבינו איז צוריקגעקומען‬ ‫פון מצרים‪ ,‬שטייט דארט (יג ד) ’ויקרא שם אברם בשם השם’‪ .‬ווייל נאכדעם וואס‬ ‫אברהם אבינו איז שוין גענצליך בייגעשטאנען די ערשטע נסיון (פון עניות) בשלימות‬ ‫ובבירור גמור‪ ,‬האט אים שוין השי"ת געגעבן א גרויסע עשירות‪ ,‬אזויווי עס שטייט‬ ‫דארט (פסוק ב) ’ואברם כבד מאד במקנה בכסף ובזהב’‪ ,‬אז ער האט געהאט גאר א‬ ‫גרויסע פארמעגן‪.‬‬ ‫אבער דער פסוק באנוצט זיך מיט דעם לשון 'כבד' (שווער)‪ ,‬ווייל די עשירות איז‬ ‫געפאלן זייער שווער אויף אברהם אבינו‪ ,‬ווייל אויך עשירות קען ח"ו דערווייטערן א‬ ‫‪ -‬לב ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫מענטש פון השי"ת‪ ,‬אזויווי שלמה המלך האט מתפלל געווען (משלי ל ח) ’ ֵראש ועושר‬ ‫אל תתן לי’ (גיב מיר נישט קיין ארימקייט און אויך נישט קיין עשירות)‪ ,‬ממילא האט אברהם‬ ‫אבינו מורא געהאט אז ער וועט ח"ו דערווייטערט ווערן פון השי"ת דורך די עשירות‪.‬‬ ‫אנדערש איז אבער געווען ביי לוט‪ ,‬וואס ער האט האט אויך געהאט א גרויסע‬ ‫עשירות‪ ,‬אזויווי דער פסוק זאגט דארט (פסוק ה) ’וגם ללוט ההולך את אברהם היה‬ ‫צאן ובקר ואוהלים’‪ ,‬ביי אים שטייט נישט דאס לשון 'כבד'‪ ,‬נאר פארקערט‪ ,‬עס‬ ‫שטייט די לשון 'היה'‪ ,‬וואס דאס איז א לשון שמחה‪ .‬ווייל לוט מיט זיין לייכטזיניגקייט‬ ‫האט נאר געטראכט פון זיין עשירות און זיין גרויס פארמעגן‪ ,‬און עס איז אים בכלל‬ ‫נישט געקומען אין געדאנק זיך צו זארגן אז ער וועט דורכדעם דערווייטערט ווערן פון‬ ‫השי"ת‪ ,‬אזויווי עס איז טאקע געווען צום סוף‪.‬‬ ‫דעריבער זאגט דער פסוק דארט‪’ :‬ויקרא שם אברהם בשם השם’‪ ,‬אז נאכדעם וואס‬ ‫אברהם אבינו האט שוין געהאט א גרויסע עשירות‪ ,‬האט ער נאכאמאל געשריגן און‬ ‫מתפלל ער זאל בלייבן נאנט צו השי"ת‪ ,‬און נישט דערווייטערט ווערן פון אים דורך‬ ‫די עשירות‪ .‬ווייל אין סיי וועלכע מצב אברהם אבינו איז נאר געווען‪ ,‬האט ער כסדר‬ ‫מתפלל געווען און איינגעריסן אז ער זאל ח"ו זיך נישט אוועקרירן פון השי"תיא‪.‬‬ ‫יא מי השלוח פ’ לך‪ :‬ויבן שם מזבח לה' ויקרא בשם ה'‪ .‬נסיון הראשון של אברהם אבינו היה‬ ‫לך לך‪ ,‬היינו עניות וצימצם‪ ,‬כי בזה צריך האדם להתברר תחילה שלא יתרעם על הש"י ח"ו‪,‬‬ ‫אך שיבקש מהש"י שלא יבא ח"ו לדקדוקי עניות שמעבירין את האדם על דעת קונו‪ .‬ועיקר‬ ‫דיקדוקי עניות היינו מי שאינו שמח בחלקו ורוצה במותרות וע"ז צריך לבקש מהש"י שלא‬ ‫יתאוה למותרות‪ .‬כמ"ש ביעקב (בראשית כ"ה‪ ,‬כ"ז) ויעקב איש תם היינו שהיה שלם בנפשו מבלי‬ ‫שום תאוה למותרות רק כפי רצון הבורא ית' כן יקבל באהבה‪ .‬וכן היה תפלות אאע"ה בנסיון‬ ‫הראשון שיהיה שמח בחלקו ולא יהיה לו דקדוקי עניות‪ ,‬וזה פירוש ויקרא בשם ה' היינו‬ ‫‪ -‬לג ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪ -‬יב ‪-‬‬ ‫זיך שלאגן מיטן יצר הרע אויף אלע פראנטן!‬ ‫יבה ֵבינִ י ו ֵבינֶ ָך‪ִ ...‬ה ָפ ֶרד נָ א‬ ‫ֹּאמר ַא ְב ָרם ֶאל לוֹּ ט ַאל נָ א ְת ִהי ְמ ִר ָ‬ ‫וַ י ֶ‬ ‫ילה (יג‪ ,‬ח‪-‬ט)‬ ‫ימנָ ה ְו ִאם ַה ָי ִמין ְו ַא ְש ְמ ִא ָ‬ ‫ֵמ ָעלָ י ִאם ַה ְשמֹּאל וְ ֵא ִ‬ ‫און אברם האט געזאגט צו לוט‪ :‬זאל ביטע נישט זיין קיין קריגעריי צווישן מיר‬ ‫און דיר‪ .‬טייל זיך אפ פון מיר‪ ,‬אויב דו וועסט גיין אויף לינקס‪ ,‬וועל איך גיין‬ ‫אויף רעכטס‪ ,‬און אויב דו וועסט גיין אויף רעכטס‪ ,‬וועל איך גיין אויף לינקס‬ ‫אויך הרה"ק רבי משה מקאברין זי"ע ערקלערט‪ :‬דער זוהר הק' זאגט (לך עט‪ ,).‬אז‬ ‫'אברהם' איז מרמז אויף די נשמה פון א איד‪ ,‬און לוט איז מרמז אויפן יצר הרע‪ .‬און‬ ‫דאס ווארט 'נא' איז א לשון פון בקשה און זיך איינבעטן‪.‬‬ ‫ֹּאמר ַא ְב ָרם ֶאל לוֹּ ט" – די נשמה זאגט צום יצר הרע‪:‬‬ ‫לויט דעם וועט זיין די כוונה‪"ַ :‬וי ֶ‬ ‫"אל נָ א" – עס זאל נישט זיין קיין לשון פון זיך איינבעטן מיט א פריינטשאפט צווישן‬ ‫ַ‬ ‫יבה ֵבינִ י ו ֵבינֶ ָך" – מיר זאלן זיך ארומקריגן [אז‬ ‫"ת ִהי ְמ ִר ָ‬ ‫אונז‪ ,‬נאר ס'איז בעסער אז ְ‬ ‫"ה ָפ ֶרד נָ א ֵמ ָע ָלי" – טייל זיך אפ‬ ‫די נשמה זאל חלילה נישט נאכגעבן פארן יצר הרע]‪ִ .‬‬ ‫"אם ַה ְשמֹּאל" – אויב דו וועסט מיר איינרעדן אויף לינקס‪ ,‬אז דו וועסט מיר‬ ‫פון מיר‪ִ ,‬‬ ‫שהעניות לא יעבירנו ח"ו על דעת קונו‪ ,‬וע"כ כשחזר ממצרים נאמר ואברהם כבד מאד‪ ,‬היינו‬ ‫אחר שנתברר בעניות בבירר גמור בנסיון הראשון נאמר כבד מאד לשון כבידות שהיה ירא‬ ‫לנפשו מפני העשירות כתפלות שלמה המלך ע"ה (משלי ל'‪ ,‬ח) ראש ועושר אל תתן לי‪ ,‬ובלוט‬ ‫לא נאמר לשון כבד רק נאמר וגם ללוט ההולך את אברם היה וכו' ואין והיה אלא לשון שמחה‬ ‫כי לא היה בו שום יראה כלל‪ ,‬משא"כ באברהם כתיב כבד מפני היראה ע"כ כתיב וילך‬ ‫למסעיו ויקרא שם אברם וכו' כי גם עתה היה מתירא מהעשירות כנ"ל‪ ,‬וכן בירר בכל ענינים‪.‬‬ ‫‪ -‬לד ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫זאגן אז איך בין שלעכט‪ ,‬איך בין א רשע‪ ,‬און דורכדעם וועסטו מיר וועלן אריינווארפן‬ ‫ימנָ ה" – וועל איך זאגן‪ ,‬אז איך בין רעכטס – א צדיק‪ ,‬און איך‬ ‫אין יאוש ח"ו‪ ,‬דאן "וְ ֵא ִ‬ ‫וועל נישט לאזן די מחשבות פון יאוש אריינדרינגען אין מיין מוח חלילה‪"ְ ,‬ו ִאם ַה ָי ִמין"‬ ‫– און אויב וועסטו זאגן אז איך בין רעכטס‪ ,‬איך בין א צדיק‪ ,‬כדי מיר אריינצואווארפן‬ ‫אין גאוה חלילה‪" ,‬וְ ַא ְש ְמ ִאילָ ה" – דאן וועל איך זאגן‪ ,‬אז איך בין לינקס‪ ,‬אז איך בין א‬ ‫רשע‪ ,‬כדי איך זאל חלילה נישט צוקומען זיך גרויסצוהאלטןיב‪.‬‬ ‫‪ -‬יג ‪-‬‬ ‫וואס דארף מען האבן‪ ,‬חיזוק אדער התעוררות?‬ ‫אן ענליכע בחינה זאגט דער הייליגער ישמח משה זי"ע‪ ,‬אז עס זענען דא צוויי‬ ‫מהלכים וויאזוי דער יצר הרע רעדט איין פארן מענטש צו זינדיגן‪ :‬דער ערשטער‬ ‫וועג איז‪ ,‬אז ער איז אים מסביר‪ ,‬אז דער אויבערשטער דארף אים שוין נישט‪ ,‬און ער‬ ‫קען מער נישט תשובה טון‪ .‬אויף דעם דארף דער מענטש ענטפערן‪ ,‬אז ס'איז נישט‬ ‫ווארט אויף יעדן‬ ‫אמת‪ ,‬ווייל דער אויבערשטער איז פול מיט חסדים און רחמנות‪ ,‬ער ַ‬ ‫איד‪ ,‬אפילו אויפן גרעסטן רשע‪ ,‬אז ער זאל תשובה טון‪ ,‬און ער נעמט אלעמאל אן‬ ‫תשובה‪.‬‬ ‫יב אמרות משה‪ :‬ויאמר אברהם אל לוט אל נא תהי מריבה ביני ובינך‪ .‬ויאמר אברהם אל‬ ‫לוט אברהם הוא הנשמה לוט הוא היצר הרע וכמ"ש בזוהר‪ ,‬אל נא שלא יהיה לשון‬ ‫בקשה בדרך אוהבים‪ ,‬יותר טוב תהי' מריבה ביני ובינך כי הפרד נא מעלי אם השמאל‬ ‫אם תפיל אותי ותאמר שאני רשע ואימנה אומר שאני צדיק היינו שלא אתן לי יאוש חס‬ ‫ושלום ואם הימין היינו שתאמר שאני צדיק ואשמאילה אומר שאני רשע שלא אבוא‬ ‫לגדלות ורמות רוחא‪.‬‬ ‫‪ -‬לה ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫דער צווייטער וועג איז‪ ,‬אז דער יצר הרע זאגט אים‪" :‬ס'איז נישט קיין שום פראבלעם‬ ‫צו זינדיגן‪ ,‬ווייל דער אויבערשטער איז א גוטער‪ ,‬און ער וועט דיר זיכער מוחל זיין"‪,‬‬ ‫דאן דארף מען אים צוריק ענטפערן‪ ,‬אז דער אויבערשטער איז נישט מוותר אויף קיין‬ ‫קלייניקייט‪ ,‬און מען וועט דארפן געבן דין וחשבון אויף יעדע עבירה‪.‬‬ ‫"אם‬ ‫דאס איז מרומז אין דעם פסוק‪ ,‬אז די נשמה (אברהם) זאגט צום יצר הרע (לוט)‪ִ :‬‬ ‫ַה ְשמֹּאל" – אויב ווילסטו מיר איינרעדן אז דער אויבערשטער פירט זיך מיט מידת‬ ‫הדין [לינקס איז מרמז אויף מידת הדין]‪ ,‬און דורכדעם ווילסטו מיר אראפווארפן‪,‬‬ ‫ימנָ ה" – וועל איך גלייבן אין די חסדים פונעם אויבערשטן‪ ,‬אז ער וועט יא אננעמען‬ ‫"וְ ֵא ִ‬ ‫מיין תשובה [רעכטס איז מרמז אויף חסדים]‪" ,‬וְ ִאם ַה ָי ִמין" – און אויב ווילסטו מיר‬ ‫מאכן זינדיגן דורך די מידת החסד‪ ,‬אז דער אויבערשטער וועט ממילא מיר מוחל זיין‪,‬‬ ‫דאן "וְ ַא ְש ְמ ִאילָ ה" – וועל איך גלייבן אין די מידת הדין‪ ,‬אז דער אויבערשטער‬ ‫שטראפט אויף יעדע עבירהיג‪.‬‬ ‫יג ישמח משה‪ :‬ויאמר אברם אל לוט וגו' הפרד נא מעלי אם השמאל ואימינה ואם הימין‬ ‫ואשמאילה‪ .‬על דרך הזהר (זוהר ח"א ע"ט ע"א) דאברהם דא נשמתא קדישא‪ ,‬לוט דא יצר הרע‪,‬‬ ‫ועל פי שיש שני מיני הסתה של יצר הרע‪ ,‬אחד על פי מדת הדין על פי שפירשתי הפסוק‬ ‫(דברים כ א) וראית סוס ורכב וגו'‪ ,‬שמייעץ לאדם למנוע אותו מדרכי התשובה‪ ,‬ואומר לו‬ ‫שהדין נותן שלא יקבלנו בתשובה‪ ,‬וצריך האדם להשיב לו כי חפץ חסד הוא ית'‪ ,‬ולא יחפוץ‬ ‫במות המת כי אם בשוב החוטא מחטאתו‪ .‬וגם יש הסתה להיפך על פי מדת הרחמים‪ ,‬כמו‬ ‫שדרשו רז"ל בפסוק (חגיגה ט"ז ע"א) אל תאמינו בריע ואל תבטחו באלוף (מיכה ז ה)‪ ,‬אם יאמר‬ ‫לך יצר הרע חטא והקב"ה מוחל לך אל תאמין‪ ,‬וצריך להשיב לו כל האומר הקב"ה וותרן‬ ‫וכו' (ב"ק נ' ע"א)‪ .‬וידוע דימין הוא חסד ושמאל הוא דין‪ ,‬כמו שדרשו (ירושלמי סנהדרין פ"א ה"א)‬ ‫בפסוק (מלכים א' כב יט) וכל צבא השמים עומדים עליו מימינו ומשמאלו‪ ,‬ועל פי זה יתבאר‬ ‫הפסוק הנ"ל‪ ,‬והבן‪.‬‬ ‫‪ -‬לו ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪ -‬יד ‪-‬‬ ‫אינזין האבן בלויז כבוד שמים!‬ ‫ְש ָכ ְר ָך ַה ְר ֵבה ְמאֹּד‪ :‬וַ י ֶ‬ ‫ֹּאמר ַא ְב ָרם ֲאדֹּנָ י אל ֹּ ִקים‬ ‫ַמה ִת ֶתן לִ י ְו ָאנ ִֹּכי הוֹּ ֵל ְך ֲע ִר ִירי (טו‪ ,‬א‪-‬ב)‬ ‫דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אבינו‪" :‬דיין שכר וועט זיין‬ ‫גאר אסאך"‪ .‬האט אברהם געענטפערט פארן אויבערשטן‪" :‬וואספארא‬ ‫גוטס וועסטו מיר דען געבן‪ ,‬אויב וועל איך נישט האבן קיין קינדער?"‬ ‫דער הייליגער רבי פון לובלין זי"ע זאגט‪ :‬אברהם אבינו האט באמת ליב געהאט דעם‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬נישט פאר קיין שום שכר‪ .‬דעריבער‪ ,‬ווען דער אויבערשטער האט אים‬ ‫געזאגט‪ ,‬אז ער וועט אים געבן גאר אסאך שכר‪ ,‬האט ער געענטפערט‪" :‬וואס וועסטו‬ ‫דען געבן פאר מיר אויב האב איך נישט קיין קינדער?"‪ ,‬דאס מיינט‪" ,‬איך דארף נישט‬ ‫'פאר מיר' קיין שום שכר‪ ,‬אויב וועל איך נישט איבערלאזן קיין קינדער וואס זאלן‬ ‫ווייטער פארשפרייטן די אמונה‪ ,‬ווייל אויב דעם אויבערשטנ'ס נאמען וועט זיין‬ ‫פארשוועכט חלילה‪ ,‬בין איך נישט אינטערעסירט אין קיין שכר!"‪ .‬און דער‬ ‫אויבערשטער האט אים געענטפערט‪ ,‬אז ער וועט טאקע אויך האבן קינדעריד‪.‬‬ ‫יד זאת זכרון (ד"ה פ' אל זועם בכל יום)‪ :‬מי שהוא אוהב להבוב"ה באמת לא לשום שכר כ"א‬ ‫כמו שאמר א"א ע"ה מה תתן לי ואנכי הולך ערירי שהשיב על שאמר לו הבוב"ה שיש לו‬ ‫שכר הרבה מאוד מה תתן לי כלומר אינני רוצה בשבילי כיון שלמטה יהיה חילול השם‬ ‫חלילה כי הנה בן ביתי יורש אותי כלומר זה לי עיקר שיהיה קידוש ה' והשיכ לו השי"ת כן‬ ‫יהיה נמי‪.‬‬ ‫‪ -‬לז ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪ -‬טו ‪-‬‬ ‫אז דו האסט די זכיה צו דינען השי"ת‪ ,‬ביסטו דער גרעסטער עושר!‬ ‫וְ ֶהא ִמן ַבה’ וַ ַי ְח ְש ֶב ָה לוֹּ ְצ ָד ָקה (טו‪ ,‬ו)‬ ‫און אברהם אבינו האט געגלייבט אינעם אויבערשטן‪ ,‬און דער אויבערשטער‬ ‫האט דאס פאררעכנט פאר אים‪ ,‬פאר א צדקה [א גערעכטיגקייט]‬ ‫דער הייליגער קאזניצער מגיד זי"ע איז מבאר דעם פסוק‪ ,‬אז אברהם אבינו‬ ‫האט געוואוסט‪ ,‬אז דאס וואס ער איז זוכה צו זיין א 'מאמין בה''‪ ,‬איז אלעס‬ ‫נאר א מתנת חנם און א חסד פון השי"ת‪ ,‬וואס האט אים געגעבן דער שכל‬ ‫און פארשטאנד צו אנערקענען אז השי"ת איז דער איינציגסטער כח וואס‬ ‫עקזיסטירט אויף די וועלט‪ ,‬און ער האט אלעס באשאפן און ער פירט אלעס‪.‬‬ ‫און ממילא האט אברהם אבינו שטענדיג געלויבט און געדאנקט השי"ת אויף‬ ‫די גרויסע חסד וואס ער האט געטון מיט אים‪ ,‬אז ער האט אים מזכה געווען‬ ‫צו האבן די ריכטיגע און אמת'ע אמונה‪.‬‬ ‫דאס איז פשט אין פסוק ’והאמין בה’’‪ ,‬אברהם אבינו האט געגלייבט אין‬ ‫(די אמונה)‬ ‫השי"ת‪’ ,‬ויחשבה לו צדקה’‪ ,‬און ער (אברהם אבינו) האט דאס‬ ‫פאררעכנט פאר אים (השי"ת) פאר א צדקה‪ ,‬דהיינו אז ער האט געוואוסט אז‬ ‫די גאנצע אמונה וואס ער פארמאגט‪ ,‬איז נאר א צדקה וחסד וואס השי"ת‬ ‫האט משפיע געווען פאר אים מאוצר מתנת חנם‪.‬‬ ‫‪ -‬לח ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫די זעלבע קען מען זאגן פשט אין די ווערטער פון דוד המלך (דהי"א כט יא)‪:‬‬ ‫’לך ה’ הממלכה’‪ ,‬וואס לכאורה וואלט ער ענדערש געדארפט זאגן 'לך ה'‬ ‫המלוכה' נישט 'הממלכה'‪ .‬נאר דוד המלך האט געזאגט פאר השי"ת‪' :‬לך‬ ‫השם' אלעם וואס מיר טוען קומט נאר פון דיר השי"ת‪ ,‬אפילו 'הממלכה'‪ ,‬דאס‬ ‫וואס מיר זענען זוכה דיר ממליך צו זיין‪ ,‬און צו מקבל זיין אויף זיך דעם עול‬ ‫מלכות שמים‪ .‬ווייל נאר השי"ת גיבט אונז די כוחות דערצו‪ ,‬און ווען נישט זיין‬ ‫הילף קענען מיר נישט טון קיין שום גוטע זאך‪.‬‬ ‫און דאס איז פשט אינעם המשך הפסוק דארט (פסוק יב) ’והעושר והכבוד‬ ‫מלפניך’‪ ,‬אז מיר דאנקען השי"ת אויף דעם וואס ער געבט אונז די כוחות‬ ‫אים צו דינען‪ ,‬ווייל דאס איז דאך אונזער גרעסטע גליק אויף די וועלט‪ .‬דאס‬ ‫זאגט דוד המלך‪' :‬והעושר והכבוד'‪ ,‬אונזער גרעסטע עשירות און אונזער‬ ‫גרעסטער כבוד איז‪ ,‬אז 'מלפניך'‪ ,‬מיר זענען זוכה צו שטיין פאר דיר און דיר‬ ‫דינעןטו‪.‬‬ ‫טו עבודת ישראל פ’ לך‪ :‬והאמין בה' ויחשבה לו צדקה‪ .‬יש לומר שאברהם בעצמו‬ ‫חשב זה להקב"ה לצדקה שעשה עמו שנתן לו שכל להאמין בה' אחד‪ .‬וקרוב לזה‬ ‫פי' הפסוק (דה"י א' כט‪ ,‬יא) לך ה' הממלכה‪ ,‬ולא כתיב המלוכה רק הממלכה דהיינו‬ ‫גם כן שדוד המלך ע"ה אמר לך ה' שהכל שלך הוא אפילו מה שממליכין אותך‬ ‫הוא מכח שלך כי הוא הנותן לך כח לעשות חיל‪ .‬והעושר והכבוד מלפניך‪ ,‬פירוש‬ ‫שכל העושר והכבוד הוא רק מלפניך שיכול לעמוד מלפניך לעבוד אותך‪.‬‬ ‫‪ -‬לט ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪ -‬טז ‪-‬‬ ‫אין יעדן איד איז אריינגעווארצלט א כח פון אמונה‪ ,‬וואס קומט פון אברהם אבינו!‬ ‫וְ ֶהא ִמן ַבה’ וַ ַי ְח ְש ֶב ָה לוֹּ ְצ ָד ָקה (טו‪ ,‬ו)‬ ‫און אברהם אבינו האט געגלייבט אינעם אויבערשטן [‪-‬אין די עניינים וואס דער‬ ‫אויבערשטער האט אים צוגעזאגט ביים ברית בין הבתרים]‪ ,‬און דער‬ ‫אויבערשטער האט דאס פאררעכנט פאר אים‪ ,‬פאר א צדקה [א גערעכטיגקייט]‬ ‫הרה"ק רבי לייבעלע אייגער זי"ע שטעלט זיך‪ ,‬פארוואס ווערט אברהם אבינו אזוי‬ ‫אויסגעלויבט מיט די אמונה וואס ער האט געגלייבט אינעם אויבערשטן ביים 'ברית‬ ‫בין הבתרים'‪ ,‬מער ווי אלע אנדערע מאל וואס ער האט געגלייבט אינעם אויבערשטן‪,‬‬ ‫און ער איז בייגעשטאנען אזעלכע שווערע נסיונות‪ ,‬ווי אריינווארפן אין קאלעך אויוון‪.‬‬ ‫ֹּאמר ַה ֶבט נָ א ַה ָש ַמיְ ָמה ו ְספֹּר ַהכוֹּ ָכ ִבים ִאם‬ ‫נאר אינעם פריערדיגן פסוק שטייט‪" :‬וַ י ֶ‬ ‫ֹּאמר לוֹּ כֹּה יִ ְהיֶ ה זַ ְר ֶע ָך" [דער אויבערשטער האט געזאגט פאר‬ ‫תו ַכל ִל ְספֹּר א ָֹּתם וַ י ֶ‬ ‫אברהם‪ :‬קוק ארויף אין הימל‪ ,‬און צייל אפ די שטערנס‪ ,‬פונקט ווי דו קענסט זיי נישט‬ ‫ציילן‪ ,‬אזוי וועלן זיין דיינע אייניקלעך‪ ,‬אז מען וועט זיי נישט קענען אפציילן]‪' ,‬שטערנס'‬ ‫איז מרמז אויף ליכטיגקייט‪ ,‬און די כוונה דערפון איז‪ ,‬אז דער אויבערשטער האט‬ ‫צוגעזאגט פאר אברהם‪ ,‬אז זיינע אייניקלעך וועלן אויך האבן אזא ליכטיגקייט אין‬ ‫אמונה ווי אברהם אבינו‪ ,‬דאס איז א זאך וואס מען קען נישט פארשטיין מיטן‬ ‫מענטשליכן שכל‪ ,‬ווייל יעדער מענטש האט דאך א פרייע בחירה צו טון וויאזוי ער‬ ‫באגערט‪ ,‬אויב אזוי‪ ,‬וויאזוי איז מעגליך אז יעדער איד וועט האבן אין זיך אריינגעבויעט‬ ‫אזא ליכטיגע אמונה ווי אברהם אבינו‪ ,‬אבער מיט דעם אלעם האט אברהם אבינו‬ ‫‪-‬מ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫געגלייבט אין דעם מיט אמונה שלימה‪ ,‬אז די ווערטער פונעם אויבערשטן וועלן‬ ‫אויסגעפירט ווערן‪ ,‬כאטש וואס מען קען דאס נישט פארשטיין מיטן שכל‪.‬‬ ‫דעריבער איז אט די אמונה געווען גאר טייער און חשוב ביים אויבערשטן‪ ,‬און טאקע‬ ‫דורכדעם וועט די אמונה פון אברהם אבינו ווערן פארשפרייט צו אלע קומענדיגע‬ ‫דורות‪ ,‬פאר יעדן אידטז‪.‬‬ ‫‪ -‬יז ‪-‬‬ ‫נאר ווען מען איז פרייליך איז דא השראת השכינה!‬ ‫ֹּאמר לְ ַא ְב ָרם יָ ד ַֹּע ֵת ַדע ִכי גֵ ר יִ ְהיֶ ה זַ ְר ֲע ָך (טו יג)‬ ‫וַ י ֶ‬ ‫ביים ברית בין הבתרים האט דער אויבערשטער געזאגט פאר‬ ‫אברם‪" :‬זאלסט וויסן‪ ,‬אז דיינע אייניקלעך וועלן גיין אין גלות"‬ ‫דער הייליגער תפארת שלמה זי"ע איז מדייק‪ ,‬אז געווענליך ווען דער פסוק‬ ‫זאגט אז השי"ת האט גערעדט צו אברהם אבינו‪ ,‬ווערט דערמאנט דארט דעם‬ ‫טז אמרי אמת (לא נרשם השנה‪ ,‬סעודה שניה‪ ,‬ד"ה אהבו)‪ :‬ולהבין מה זאת שהאמונה הזאת גדלה למעלה‬ ‫ראש על כל האמונות שהאמין עד כה בהשליכו לכבשן האש וכל הנסיונות הידועים שכולם‬ ‫הי' מצד האמונה הוא בהקדם ביאור הפסוק הבט נא השמימה וספור הכוכבים וגו' כה יהי'‬ ‫זרעך פי' כוכבים הוא מלשון בהירות כידוע וזאת היתה ההבטחה כה יהי' זרעך היינו באותו‬ ‫הבהירות של האמונה השלימה אשר בך כן יהי' זרעך והוא דבר בלתי מושג בשכל אנושי כי‬ ‫ידוע כל אדם נולד בבחירה חפשית לעצמו ועכ"ז האמין בה' שמאמרו ית' הוא למעלה‬ ‫מהשגת ותפיסת שום נברא‪ ,‬לזאת הי' האמונה הזאת גדולה לפניו ית' לעשותה דבר חשוב‬ ‫שאפי' באלף לא תתבטל לעולם‪ ,‬ואף לדורי דורות הבאים אחריו יתפשט האמונה הזאת‬ ‫ממקורה באאע"ה כהבטחת כה יהי' זרעך‪.‬‬ ‫‪ -‬מא ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫שם ה'‪ ,‬למשל‪' :‬ויאמר אליו ה'" אדער 'ויאמר ה' לאברם'‪ ,‬אבער דא שטייט‬ ‫סתם ’ויאמר לאברם’‪ ,‬און עס שטייט נישט אז השי"ת האט אים געזאגט‪.‬‬ ‫נאר עס איז באוואוסט דעם מאמר חז"ל (פסחים קו‪’ ).‬אין השכינה שורה מתוך‬ ‫עצבות’‪ ,‬אז א פלאץ וואו ס'איז דא עצבות ח"ו איז נישטא דארט קיין השראת‬ ‫השכינה‪ .‬און דא האט דאך השי"ת מגלה געווען פאר אברהם אבינו ’ידוע תדע‬ ‫כי גר יהיה זרעך וגו’ ועבדום ועינו אותם’‪ ,‬אז במשך די קומענדיגע דורות‬ ‫וועלן זיינע קינדער דורכגיין אסאך צער און יסורים אין די אלע שווערע גליות‪,‬‬ ‫ממילא איז אברהם אבינו דורכדעם צוגעקומען צו א בחינה פון 'עצבות' (לויט‬ ‫זיין גרויסע מדריגה)‪ ,‬און דעריבער האט אים השי"ת באפוילן ’קחה לי עגלה‬ ‫משולשת’‪ ,‬ווייל ער האט געדארפט ברענגן א קרבן צו מכפר זיין אויף דעם‬ ‫וואס ער איז געווען בעצבות‪ .‬און דאס איז טאקע די סיבה פארוואס עס ווערט‬ ‫נישט דא דערמאנט דעם שם ה'‪ ,‬נאר סתם ’ויאמר לאברם’‪ ,‬ווייל די שכינה‬ ‫רועט נאר דוקא דארט ווי ס'איז דא שמחה‪ ,‬און נישט דארט וואו ס'איז דא‬ ‫עצבות ח"ויז‪.‬‬ ‫יז תפארת שלמה פ’ לך‪ :‬ויהי השמש לבא ותרדמה נפלה על אברם ויאמר לאברם ידוע‬ ‫תדע וגו'‪ .‬יש לדקדק שבכל הפרשה כתיב ויאמר אליו ה' ויאמר ה' לאברם וכאן כתיב‬ ‫סתם ויאמר לאברם‪ .‬אכן הענין ידוע מאמר כז"ל (פסחים קיז‪ ,‬א) אין השכינה שורה מתוך‬ ‫עצבות ח"ו‪ .‬לכן כאן כאשר אמר לו אברהם במה אדע‪ .‬והשיב לו הש"י ידוע תדע וגו'‬ ‫ורמז לו הגלות‪ .‬לכן היה בא לעצבות לכך אמר לו קחה לי עגלה משולשת שהיה צריך‬ ‫קרבן לכפר‪ .‬לכן במאמר זה לא נזכר שם הוי' ב"ה רק ויאמר סתם כי השכינה אינה שורה‬ ‫רק מתוך שמחה‪.‬‬ ‫‪ -‬מב ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫‪ -‬יח ‪-‬‬ ‫השי"ת טוט מיט מיר בלויז גוטס!!‬ ‫ֹּאמר ָש ַרי ֶאל ַא ְב ָרם ִה ֵנה נָ א ֲע ָצ ַרנִ י הוי"ה ִמ ֶל ֶדת (טז ב)‬ ‫וַ ת ֶ‬ ‫און שרי האט געזאגט צו אברם‪ :‬דער אויבערשטער‬ ‫האט מיר אפגעהאלטן פון צו געבוירן קינדער‬ ‫עס איז באקאנט אז דער שם הוי"ה ווייזט אויף מדת הרחמים‪ ,‬און דער שם‬ ‫אלקים ווייזט אויף מדת הדין‪ .‬אויב אזוי‪ ,‬ווען שרה אמנו ע"ה רעדט פון די צרה‬ ‫וואס האט איר באטראפן‪ ,‬אז זי האט ליידער נישט קיין קינדער‪ ,‬וואלט דאך‬ ‫ענדערש געפאסט צו נוצן דעם שם 'אלקים'‪ ,‬און פארוואס האט זיך געזאגט‬ ‫’עצרני הוי"ה מלדת’?‬ ‫זאגט דער הייליגער חיד"א זי"ע‪ ,‬אז עס איז דאך באקאנט וואס חז"ל (ברכות ס‪):‬‬ ‫זאגן‪’ :‬כל מה דעביד רחמנא לטב עביד’ (אלעס וואס השי"ת טוט איז זיכער צום גוטן)‪,‬‬ ‫און אפילו עס זעט אים אז עס האט פאסירט אן אומגליק ל"ע‪ ,‬דארף מען וויסן‬ ‫אז באמת איז עס א גוטע זאך‪ ,‬נאר דער מענטש מיט זיין שכל קען נישט משיג‬ ‫זיין די גוטס דערפון‪ .‬און אזוי פלעגט טאקע 'נחום איש גמזו' זאגן אויף יעדע זאך‬ ‫וואס איז אים געשען‪’ :‬גם זו לטובה’ (דאס איז אויך צו גוטן)‪.‬‬ ‫אט די דאזיגע אמונה איז געווען איינגעבאקן אין שרה אמינו‪ ,‬און זי האט שטענדיג‬ ‫געלעבט דערמיט‪ ,‬און זי האט געוואוסט מיט א קלארקייט אז דאס וואס זי האט‬ ‫ליידער נישט קיין קינדער איז באמת א גוטע זאך פאר איר‪ ,‬עס איז כולו רחמים‬ ‫‪ -‬מג ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫וחסדים והשפעות טובות פון השי"ת‪ ,‬ממילא וואס דען פאסט זיך צו זאגן דערויף‪,‬‬ ‫אויב נישט ’עצרני הוי"ה מלדת’יח‪.‬‬ ‫‪ -‬יט ‪-‬‬ ‫אז מען איז זיך מתגבר אויף דעם אייגענעם יצר‬ ‫הרע‪ ,‬איז מען זוכה צו מכניע זיין אלע רשעים!‬ ‫יתי ִא ָת ְך ְו ָהיִ ָ‬ ‫ית לְ ַאב ֲהמוֹּ ן גוֹּ יִ ם (יז‪ ,‬ד)‬ ‫ֲאנִ י ִה ֵנה ְב ִר ִ‬ ‫[דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם‪ ]:‬איך וועל שניידן מיין‬ ‫בונד מיט דיר‪ ,‬און דו וועסט זיין דער הויפט פון פילע פעלקער‬ ‫דער הייליגער אור לשמים זי"ע ערקלערט‪ ,‬אז אברהם אבינו איז געווען דער שורש‬ ‫פון חסד‪ ,‬און זיין סדר פלעגט שטענדיג זיין צו ממשיך זיין גוטס אויף דער וועלט‪ ,‬און‬ ‫אזא גוטהארציגער מענטש קען נישט האבן קיין מידת הגבורה זיך צו פירן מיט‬ ‫אכזריות‪ ,‬אבער דער אמת איז‪ ,‬אז אויף דער וועלט דארף מען אויך האבן די מידה פון‬ ‫גבורה‪ ,‬כדי צו קענען מכניע זיין די שונאים און די רשעים‪.‬‬ ‫דאס איז מרומז אין דעם פסוק‪ ,‬ווייל דאס ווארט 'אני' ווייזט אויף די ביידע מידות פון‬ ‫יתי ִא ָת ְך" –‬ ‫"אנִ י ִה ֵנה ְב ִר ִ‬ ‫חסד און גבורה אינאיינעם (זע אינעווייניג דער טעם דערפון)‪ֲ ,‬‬ ‫דורכדעם וואס דו האסט זיך גע'מל'עט‪ ,‬אז דו ביסט געווען גרייט צו זיין אן אכזר אויף‬ ‫זיך אליין און זיך מל'ען פארן אויבערשטן‪ ,‬דורכדעם וועל איך דיר געבן במתנה די‬ ‫יח חומת אנך פ’ לך (אות י"ז)‪ :‬אמרה עצרני ה' מדת רחמים כמ"ש כל מאי דעביד רחמנא לטב‬ ‫עביד ונחום איש גמזו היה אומר גם זו לטוב‪ .‬וכן שרה זאת אומרת הנה עצרני ה' מדת רחמים‬ ‫דודאי גם זו לטוב הוא והוא רחמים‪.‬‬ ‫‪ -‬מד ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫מידה פון 'אני' – אז דו וועסט אויך האבן די מידה פון גבורה צו קענען מכניע זיין די‬ ‫ית לְ ַאב ֲהמוֹּ ן גוֹּ יִ ם" – און דורכדעם וועסטו קענען געוועלטיגן אויף די‬ ‫שונאים‪" ,‬וְ ָהיִ ָ‬ ‫גויים‪ ,‬נישט צוצולאזן אז זיי זאלן טון סיי‪-‬וואס קעגן דיין רצוןיט‪.‬‬ ‫‪-‬כ‪-‬‬ ‫די מצות מילה פון אברהם אבינו איז מכפר אויף אונז!‬ ‫ְב ֶע ֶצם ַהיוֹּ ם ַה ֶזה נִ מוֹּ ל ַא ְב ָר ָהם (יז כו)‬ ‫אין דעם טאג איז אברהם אבינו גע'מל'עט געווארן‬ ‫עם ווערט געברענגט בשם דעם הייליגן רוקח זי"ע‪ ,‬אז די ווערטער ’בעצם היום הזה‬ ‫נימול’ איז בגימטריא 'יום הכפורים'‪ ,‬דאס איז מרמז אז יעדעס יאר‪ ,‬ווען עס קומט די‬ ‫הייליגע טאג פון יום כיפור‪ ,‬זעט השי"ת די דם מילה פון אברהם אבינו‪ ,‬און ער‬ ‫באטראכט דאס אזויווי בלוט פון קרבנות‪ ,‬און דאס איז מכפר אויף די עבירות וואס די‬ ‫אידן זענען ליידער נכשל געווארן אין זיי במשך די גאנצע יאר‪.‬‬ ‫נאך א רמז דערצו‪ :‬אז אין די גאנצע קאפיטל פון פרשת מילה (קאפיטל יז) פון 'ויהי‬ ‫אברם בן תשעים ותשע שנים' ביז 'נימולו אתו'‪ ,‬איז דא ‪ 395‬ווערטער‪ ,‬וואס דאס‬ ‫יט אור לשמים‪ :‬אני הנה בריתי אתך וכו'‪ .‬נ"ל כי אברהם אבינו ע"ה היה שורש החסד (זח"א‬ ‫מז‪ ,):‬והיה דרכו רק להמשיך טוב בעולם‪ ,‬ומי שדרכו כך בלתי אפשרי להיות לו גבורות‪ ,‬אבל‬ ‫באמת בעולם המעשה צ"ל להצדיק מדת גבורה להכניע השונאים‪ .‬וזפ"ה אני הנה בריתי‬ ‫אתך‪ ,‬אני מורה על חסדים וגבורות‪ ,‬כי אני בגימטריא אגל"א והוי"ה ב"ה‪ ,‬דהיינו ע"י שאברהם‬ ‫אבינו ע"ה מל עצמו והיה נעשה אכזרי על עצמו‪ ,‬עי"ז נתן לו הקב"ה מדת גבורה להכניע‬ ‫השונאים‪ .‬והיית לאב המון גוים ‪ -‬פירוש שתמשול על הגוים ותשלוט בהם‪ ,‬לבלתי תת לעשות‬ ‫להם שום דבר שלא כרצונך‪.‬‬ ‫‪ -‬מה ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫באטרעפט אזויווי דאס ווארט ’שנה’ און אזויווי די ווארט ’ ַה ִכ ֻּפ ִרים’‪ ,‬דאס ווייזט אז די‬ ‫מסירות נפש פון די מצות מילה פון אברהם אבינו‪ ,‬איז מכפר אויף אלע עבירות וואס‬ ‫אידן זענען נכשל געווארן א גאנץ יארכ‪.‬‬ ‫הפטורת לך לך‬ ‫‪ -‬כא ‪-‬‬ ‫דורך ענוה מיט שמחה קען מען מכניע זיין אלע שונאים!‬ ‫יִ ֵתן ֶכ ָע ָפר ַח ְרבוֹּ ְכ ַקש נִ ָדף ַק ְשתוֹּ (ישעיה מא‪ ,‬ב)‬ ‫דער אויבערשטער וועט געבן די שווערד פון אברהם‬ ‫אבינו אזויווי ערד‪ ,‬און זיין בויגן אזויווי שטרוי‬ ‫חז"ל ערקלערן דעם פסוק (סנהדרין קח‪ ,):‬אז ווען אברהם איז נאכגעלאפן די פיר קעניגן‬ ‫האט ער געווארפן ערד‪ ,‬און דערפון איז געווארן שווערדן‪ ,‬און ווען ער האט געווארפן‬ ‫'גילא' – שטרוי‪ ,‬איז דערפון געווארן בויגענעס‪.‬‬ ‫דער הייליגער מאור ושמש זי"ע ערקלערט‪ ,‬אז דורכדעם וואס אברהם איז געווען ביי‬ ‫זיך ווי ערד‪ ,‬ער האט זיך געהאלטן קליין‪ ,‬פון דעם איז געווארן א שווערד צו הרג'ענען‬ ‫זיינע פיינט‪ ,‬און דורכדעם וואס ער איז געווען פרייליך‪ ,‬ער האט געדינט דעם‬ ‫כ נחל קדומים פ’ לך‪ :‬בעצם היום הזה נימול אברהם‪ .‬בעצם היום הזה נימול בגימטריא יו"ם‬ ‫הכפורי"ם ובכל שנה נראה דם מילתו לפני הקב"ה כדם קרבנות ומכפר על עונותיהם של‬ ‫ישראל של כל ימות השנה ולכך מן ויהי אברהם בן תשעים ותשע בפ' מילה שנ"ה תיבות‬ ‫כמנין הכפורי"ם שמכפר על כל ימות השנה‪ .‬רבינו מהר"א מגרמיזא ז"ל‪.‬‬ ‫‪ -‬מו ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫אויבערשטן מיט א שמחה ('גילה' איז א לשון פון שמחה)‪ ,‬פון דעם איז געווארן א בויגן צו‬ ‫הרג'ענען זיינע פיינט‪ .‬נאכדעם האב איך געפינען אט די בחינה אין ספר קדושת לוי‬ ‫(פר' שמות ד"ה לכה)כא‪.‬‬ ‫‪ -‬כב ‪-‬‬ ‫א בריוו פונעם של"ה הקדוש זי"ע‬ ‫פאלגענד איז א בריוו וואס דער של"ה הקדוש זי"ע האט געשריבן צו זיין זון הרה"ק‬ ‫רבי שעפטיל זצ"ל‪ ,‬אום פרשת לך שנת שע"ב לפ"ק‪:‬‬ ‫ב"ה יום דלית לך שע"ב פק"ק פראג‪.‬‬ ‫לכבוד מיין באליבטע זין‪ ,‬זית רענן חסיד ותורני מופלג בתורה‪ ,‬מו"ה שעפטיל נ"י‪,‬‬ ‫מיר לעבן ברוך ה' מיט פרידן‪ .‬כדי דיר צו מזכה זיין מיט מצות 'כיבוד אב' וויל איך דיר‬ ‫בעטן ‪ ...‬אויך אז דו ביסט זוכה צו זיצן ביי דין תורה'ס‪ ,‬זאלסטו שטענדיג געדענקען‬ ‫דעם מאמר חז"ל (יבמות קט‪’ ):‬לעולם יראה דיין עצמו כאילו חרב מונחת לו בין‬ ‫כא מאור ושמש (הפטרה)‪ :‬יתן כעפר חרבו כקש נידף קשתו ואמרו חז"ל שדי עפרא והוי חרבא‬ ‫גילא והוי קשתא‪ .‬ואמרתי כבר שפי' הוא כך שדי עפרא פי' שע"י שהי' אברהם אבינו ע"ה‬ ‫לגבי עצמו עפר ואפר הי' הדבר הזה חרב להרוג שונאיו גילא והוי קשתא פי' ע"י שמחה וגילה‬ ‫בעבודת הש"ית זה הי' קשתא לנגד אויביו להמיתם אח"כ מצאתיו בספר קדושת לוי ויש‬ ‫להבין עדיין היכן נרמוז בפסוק לשון גילה בשלמא דבר זה שע"י שהי' לגבי עצמו כעפר עי"ז‬ ‫הוי חרבא להרוג שונאיו זה מרומז בפסוק דכתיב יתן כעפר חרבו‪ .‬אבל גילה ושמחה לא נרמוז‬ ‫בקרא רק כתיב כקש נידף קשתו‪ .‬ונרתה לי דמרומז דבר זה בסוף הפטורה דכתיב תזרם ורוח‬ ‫תשאם ואח"כ כתיב ואתה תגיל בה' ובקדוש ישראל תתהלל דהיינו כנ"ל דעל ידי גילה‬ ‫ושמחה בה' תזרם ורוח תשאם לשונאים והיינו כנ"ל וק"ל‪.‬‬ ‫‪ -‬מז ‪-‬‬ ‫דברי חיזוק פון אונזערע צדיקים‬ ‫לך לך‬ ‫יריכותיו וגיהנם פתוחה לו מתחתיו’‪ .‬און דו זאלסט יעדן איינעם דן זיין לכף זכות‪,‬‬ ‫זאל זיין ווער עס זאל זיין‪ .‬און דער עיקר אז דו זאלסט נישט אויסהערן די טענות איינע‬ ‫פון די בעלי דינים בשעת דער אנדערער איז נישט דארט‪ ,‬נאר דוקא ווען ביידע קומען‬ ‫האסטו רשות זיי אויסצוהערן‪ ,‬נישט אויף א אנדער אופן‪ .‬און יעדן טאג זאלסטו‬ ‫לערנען א מוסר ספר‪ .‬און דער פסוק פון (דברים טו יט) ’כי השוחד יעור עיני חכמים’‬ ‫זאל זיך נישט אוועקרירן פון דיינע מחשבות‪ .‬אזוי וועסט פסק'נען ערליך‪ ,‬אין‬ ‫בארעכטיגן דעם זכאי‪.‬‬ ‫און איך וואונטש דיר מיין זון‪ ,‬מיט די ברכת כהנים‪ ,‬פון 'יברכך' און 'ויחונך' ביז 'שלום'‪.‬‬ ‫דאס זענען די רייד פון דיין טאטע‪ ,‬וואס וויל דיין גוטס תמיד און יעדע געלעגנהייט‪.‬‬ ‫ישעי' סג"ל הורוויץ‬ ‫כב‬ ‫בהרב הגאון החסיד מוהר"ר אברהם אבד"ק פראג‬ ‫‪‬‬ ‫כב נעתק בספר אגרות קודש אדמו"ר הזקן‪ ,‬מכתב קי"ז‪.‬‬ ‫‪ -‬מח ‪-‬‬