gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

אבן שלמה - אידיש · Even Shloime - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: אבן שלמה - אידיש · Even Shloime - Yiddish

שבוע: לך לך (2026-10-19)

אבן שלמה - אידיש · Even Shloime - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫פרשת‬ ‫הדלקת מוצש"ק‬ ‫לך לך‬ ‫ר"ת‬ ‫נרות‬ ‫· גליון ל"ו ·‬ ‫‪7:22‬‬ ‫‪5:30‬‬ ‫ירושלים‬ ‫‪7:24‬‬ ‫ניו ‪ -‬יארק ‪5:56‬‬ ‫זיך שטארקן קעגן דער השפעה פון דער סביבה‬ ‫ויאמר ה’ אל אברם לך לך מארצך וממולדתך‬ ‫ומבית אביך אל הארץ אשר אראך‬ ‫אס ערשטע מאל וואס דער אייבערשטער האט גערעדט צו אברהם אבינו‪ ,‬איז באמת דער אנהייב‬ ‫מיט א טיפן געפיל פון הודאה צום הייליגן‬ ‫באשעפער‪ ,‬ווילן מיר אויסדריקן אונזער‬ ‫פון כלל ישראל‪ .‬און וואס איז דאס ערשטע ווערטער וואס דער אייבערשטער האט געזאגט צום‬ ‫ערשטן איד?‬ ‫ד‬ ‫גרויסע שמחה און דאנקבארקייט פאר דער‬ ‫די ערשטע זאך וואס א איד דארף זיך לערנען איז לך לך‪ ,‬גיי צו דיר אליין‪ .‬דער הייליגער זוהר זאגט‪ ,‬לך‬ ‫געוואלדיגער זכי׳ וואס איז אונז באשערט‬ ‫לך — לאתקנא גרמך‪ ,‬פאררעכט זיך אליין‪ .‬ווייל עס איז נישט גענוג צו טון גוטע זאכן אויף דער וועלט‪ .‬מיר‬ ‫געווארן‪ ,‬צו קענען שרייבן און איבערגעבן די‬ ‫דארפן מתקן זיין אונזערע נשמות‪ .‬זינט דעם הייליגן בעל שם טוב איז דאס אונזער תפקיד אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫און בפרט היינט‪ ,‬ווען מיר שטייען אזוי נאנט צו משיח’ס קומען‪ .‬איך מוז ברענגען א תיקון צו מיין נשמה‪.‬‬ ‫הייליגע תורות און מעשיות פון אונזער טייערן‬ ‫אפשר טו איך אלעס ריכטיג‪ ,‬אבער ווילאנג איך האב נישט מתקן געווען מיין נשמה‪ ,‬בין איך נאך‬ ‫רבי שלמה קארליבאך זצ״ל‪.‬‬ ‫צעבראכן‪ ,‬און איך האב נישט קיין מנוחה‪ .‬דערפאר זאגט דער אייבערשטער צו אברהם אבינו‪ ,‬לך לך‪,‬‬ ‫ווען מיר זיצן איבער זיינע ווערטער‪ ,‬שפירן מיר‬ ‫גיי צו דיר אליין‪ ,‬כדי זיך צו פאררעכטן‪.‬‬ ‫נאכאמאל ווי לעבעדיג זיי זענען‪ .‬יעדעס ווארט‬ ‫ווי אזוי פאררעכט איך זיך? קודם דארף איך זיך באפרייען פון אלע שלעכטע געוואוינהייטן וואס נעמען‬ ‫איז פול מיט ליבשאפט צו א איד‪ ,‬מיט אמונה‬ ‫זיך פון מיין סביבה‪ .‬דער רמב״ם זאגט אין הלכות דעות (ו‪ ,‬א)‪ ,‬אז די סביבה אין וועלכער א מענטש לעבט‬ ‫האט די גרעסטע השפעה אויף אים‪ .‬היינט ווייסט שוין יעדער איינער אז די סביבה איז דער גרעסטער‬ ‫אינעם אייבערשטן‪ ,‬און מיט א בענקשאפט צו‬ ‫מחנך‪ .‬דער רמב״ם זאגט אז די גרויסקייט פון אברהם אבינו איז געווען‪ ,‬אז ער האט זיך ממש געשטארקט‬ ‫ברענגען נאך אביסל ליכט אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫קעגן דער השפעה פון זיין סביבה‪.‬‬ ‫מיר שפירן אז דאס איז נישט בלויז אן ארבעט‬ ‫למשל‪ ,‬אויב איך וואוין אין ברוקלין‪ ,‬קען איך נישט זאגן אז איך גיי קעגן דער גאנצער סביבה‪ .‬עס איז‬ ‫דאך שוין דא דארט א אידישע סביבה‪ .‬אויב איך וואוין אין ירושלים און איך גיי שבת צום כותל‪ ,‬גיי‬ ‫פון שרייבן און דרוקן א גליון‪ .‬עס איז א גרויסע‬ ‫איך אויך נישט קעגן דער סביבה‪ .‬ברוך השם‪ ,‬עס זענען דא אסאך אידן וואס גייען דאווענען ביים כותל‪.‬‬ ‫אחריות און א הייליגע זכי׳‪ ,‬צו קענען איבערגעבן‬ ‫אבער אברהם אבינו איז ממש געגאנגען קעגן זיין גאנצער סביבה‪ .‬און דאס איז די קדושה פון כלל‬ ‫די ווערטער פאר נאך אידישע הערצער‪ ,‬און זיי‬ ‫ישראל‪ .‬דאס איז אויך דער סוד פארוואס מיר עקזיסטירן נאך ביזן היינטיגן טאג‪ .‬ווייל טיף אינעווייניג‬ ‫האלטן לעבעדיג פון וואך צו וואך‪.‬‬ ‫אין אונז האבן מיר דעם געוואלדיגן כח‪ ,‬זיך צו שטארקן קעגן דער סביבה‪ .‬אפילו ווען די גאנצע וועלט‬ ‫טוט איין זאך‪ ,‬האב איך דעם כח צו טון עפעס אנדערש‪.‬‬ ‫קומענדיגע וואך‪ ,‬ט״ז מרחשון‪ ,‬געפאלט דער‬ ‫יארצייט פון אונזער הייליגן רבי שלמה זצ״ל‪.‬‬ ‫אין די טעג ווילן מיר זיך באזונדערס מחזק זיין‬ ‫אין זיין הייליגן וועג‪ :‬צו זען דאס גוטס אין יעדן‬ ‫מען מוז ווייטער גיין‬ ‫איד‪ ,‬צו עפענען די הערצער‪ ,‬און צו ברענגען‬ ‫עס איז אזוי גרינג היינט צו טון דאס זעלבע וואס מען האט נעכטן געטון‪ ,‬און מארגן צו טון דאס זעלבע‬ ‫מענטשן נענטער צום אייבערשטן‪.‬‬ ‫וואס מען טוט היינט‪.‬‬ ‫מיר בעטן דעם אייבערשטן אז מיר זאלן‬ ‫פאר מיר איז די טרויעריגסטע זאך צו טרעפן א מענטש היינט‪ ,‬און אים נאכאמאל טרעפן אין צען יאר‬ ‫ארום‪ ,‬און זען אז ער איז נישט געגאנגען אפילו אביסל ווייטער‪ .‬מיר לעבן אין א וועלט וואו מענטשן רירן‬ ‫ווייטער זוכה זיין צו טון די הייליגע ארבעט מיט‬ ‫זיך נישט פון פלאץ‪ .‬אויף זייערע ווענט הענגען א גאנצע רייע דיפלאמען און טיטלען‪ ,‬אבער זיי אליין זענען‬ ‫ריינע כוונות‪ ,‬און אז די תורות זאלן אריינגיין אין‬ ‫נישט געגאנגען קיין איין טריט ווייטער‪ .‬און פארקערט‪ ,‬ווען איינער גייט באמת פארויס‪ ,‬קוקן אלע אויף‬ ‫די הערצער פון די לייענער‪.‬‬ ‫אים ווי אויף א משוגענע‪ .‬ווי כאילו א מענטש דארף בלייבן אויף דער זעלבער מדריגה פון אמונה און‬ ‫עבודת ה’‪ ,‬פון זיין בר מצוה ביזן טאג פון זיין פטירה‪.‬‬ ‫אונזער הארציגער דאנק גייט אויך צו אלע‬ ‫אבער דער אייבערשטער האט געזאגט צו אברהם אבינו‪ ,‬״לך לך״ אברהם‪ ,‬דו ווילסט זיין אן עובד ה’? גיי!‬ ‫וואס לייענען‪ ,‬דרוקן און פארשפרייטן דעם גליון‪.‬‬ ‫ריר זיך פון דיין פלאץ‪ ,‬הער נישט אויף צו גיין‪ .‬אן אלטער באבובער חסיד האט מיר אמאל דערציילט‪ ,‬אז‬ ‫זאלן מיר אלע זוכה זיין צו גיין אין די הייליגע‬ ‫ער האט זוכה געווען צו זען דעם פריערדיגן באבובער רבי יעדן טאג‪ .‬״אבער גלייב מיר‪,‬״ האט ער געזאגט‪,‬‬ ‫״יעדן אינדערפרי האב איך געציטערט‪ .‬ווייל דאס איז שוין נישט געווען דער זעלבער רבי פון נעכטן‪.‬״‬ ‫וועגן‪ ,‬ביז מיר וועלן זוכה זיין צו דער גאולה‬ ‫דער הייליגער רבי מנחם מענדל פון ווארקא איז געווארן רבי ווען ער איז געווען צוויי און צוואנציג יאר‬ ‫שלימה‪ ,‬במהרה בימינו‪ ,‬אמן‪.‬‬ ‫אלט‪ .‬ליידער האט ער נישט מאריך ימים געווען‪ ,‬אבער ער האט געפירט רבי’סטעווע צוואנציג יאר‪ .‬יעדן‬ ‫צו באקומען יעדע וואך אין אימעיל — שרייבט זיך אן‪gilyonevenshlomo@gmail.com :‬‬ ‫צו באקומען יעדע וואך אויף וואטסאפ — שרייבט זיך אן‪+972-58-783-9682 :‬‬ ‫ווייטער גיין‪ .‬ער האט געזאגט צו זיינע מענטשן‪ ,‬״נו‪ ,‬חברים‪,‬‬ ‫אייגענער נשמה‪ .‬און פון דארט וועט איר קענען ווערן‬ ‫טאג‪ ,‬פונקט איינס אזייגער נאכמיטאג‪ ,‬פלעגט ער ארויסגיין‬ ‫לאמיר ווייטער גיין‪ ,‬נעמט צוזאם די געצעלטן‪ ,‬מיר דארפן‬ ‫נענטער צו יעדן מענטש אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫פון זיין צימער צו זיין וואגן וואס איז געשטאנען אויפן גאס‪,‬‬ ‫גיין״ אבער זיי האבן אויך נישט געקענט אוועקגיין‪ .‬און‬ ‫און ער פלעגט ארויספארן מיט זיינע פערד‪ .‬אוודאי זענען‬ ‫דעמאלסט האט אברהם אבינו פארשטאנען‪ ,‬אהה‪ ,‬דאס‬ ‫דערין געווען גאר טיפע סודות‪ .‬יעדן טאג האבן זיך דארט‬ ‫איז ארץ ישראל‪ .‬דאס איז אזא הייליג פלאץ‪ ,‬אז מען קען‬ ‫צוזאמגענומען הונדערטער מענטשן‪ ,‬נאר כדי אנצוקוקן‬ ‫עס נישט פארלאזן‪.‬‬ ‫דעם רבי’ן‪ .‬זיי האבן אים דאך שוין נעכטן געזען! אבער‬ ‫ביי א חתונה זאגט דער חתן צו דער כלה‪ ,‬הרי את‬ ‫ווי אזוי ווייסט מען?‬ ‫דאס איז שוין נישט געווען דער זעלבער מענטש‪ .‬ער איז‬ ‫מקודשת לי‪ .‬וואס מיינט דאס? ״איך וויל אז דו זאלסט‬ ‫שוין געגאנגען הונדערטער און הונדערטער קילאמעטער‬ ‫אל הארץ אשר אראך‬ ‫זיין אזוי הייליג פאר מיר‪ ,‬און איך זאל זיין אזוי הייליג פאר‬ ‫ווייטער‪.‬‬ ‫ער מדרש פרעגט אויף די ווערטער אשר אראך‪,‬‬ ‫דיר‪ ,‬אז מיר זאלן זיך בכלל נישט קענען פארלאזן איינער‬ ‫דעם צווייטן‪.‬״‬ ‫ווי אזוי האט דער אייבערשטער געוויזן אברהם‬ ‫ד‬ ‫עס זענען דא אסאך מענטשן וואס באוועגן זיך אן‬ ‫אויפהער‪ .‬אבער ווי אזוי ווייסן מיר צי זיי גייען טאקע‬ ‫דער הייליגער ווארקער רבי זאגט‪ ,‬וואס מיינט קדוש?‬ ‫נענטער צום אייבערשטן? איך האב דערויף א פשוטן‬ ‫ווען א מענטש געפינט זיך אין קדושה‪ ,‬קען ער נישט‬ ‫מבחן‪ .‬אויב דו גייסט נענטער צום אייבערשטן‪ ,‬וועסטו מיט‬ ‫אוועקגיין דערפון‪ .‬ליידער‪ ,‬אין דער וועלט אין וועלכער‬ ‫יעדע העכערע מדריגה ווערן נענטער צו מענטשן וואס‬ ‫מיר לעבן‪ ,‬לויפן קינדער אזוי פרי אוועק פון זייערע‬ ‫שטייען אויף נידעריגערע מדריגות‪ .‬אויב דו דערווייטערסט‬ ‫עלטערן‪ .‬פארוואס? ווייל זיי שפירן דארט נישט קיין‬ ‫זיך פון מענטשן‪ ,‬דערצייל זיך נישט קיין מעשיות אז‬ ‫קדושה‪ .‬דאס הויז פון די עלטערן דארף זיין אזא‬ ‫דו ביסט נענטער געווארן צום אייבערשטן‪ .‬מען זעט‬ ‫הייליג פלאץ‪ ,‬אז מען זאל עס נישט קענען פארלאזן‪.‬‬ ‫דאס דאך כסדר‪.‬‬ ‫איך בענטש אונז אלע‪ ,‬אז אונזערע היימען זאלן‬ ‫חברים‪ ,‬איך וויל אייך זאגן עפעס זייער טיף‪.‬‬ ‫אמאל ווערן מענטשן אזוי פרום און אזוי הייליג‪,‬‬ ‫זיין אזוי הייליג‪ ,‬אז אונזערע קינדער זאלן זיך‬ ‫אז זיי קענען שוין מער נישט רעדן מיט דיר‪.‬‬ ‫קיינמאל נישט קענען דערווייטערן פון אונז‪.‬‬ ‫שטעלט אייך פאר‪ ,‬עס איז א מלחמה‪ ,‬און דער‬ ‫פארוואס? ווייל זיי זענען דאך געגאנגען פארויס‪.‬‬ ‫קעניג דארף שיקן א געהיימע ידיעה צו זיינע‬ ‫אבער דער אמת איז אז זיי זענען געגאנגען צוריק‪.‬‬ ‫סאלדאטן‪ .‬וועט ער שיקן א גרויסן גענעראל‪,‬‬ ‫איך בענטש אייך און זיך אליין‪ ,‬אונז אלע‪ ,‬אז מיר‬ ‫מיט אלע זיינע מעדאלן? אוודאי נישט!‬ ‫זאלן שטענדיג גיין פארויס‪ .‬דאס איז דער מבחן‪:‬‬ ‫ער שיקט א פשוטן שלעפער‪ ,‬וואס קיינער‬ ‫אויב איר קומט נענטער צום אייבערשטן‪ ,‬קומט איר‬ ‫לך לך ‪ -‬א איד דארף שטענדיג גיין‬ ‫נענטער צו מענטשן‪ .‬נארט אייך נישט אליין‪ .‬דער‬ ‫דער הייליגער שפת אמת זאגט א וואונדערליכע‬ ‫קוקט נישט אויף אים‪ .‬קיינער וועט אים נישט‬ ‫הייליגער ווארקער רבי זאגט‪ ,‬דו ווילסט וויסן צי‬ ‫תורה‪.‬‬ ‫אפשטעלן‪ ,‬און אזוי קומט ער דורך‪.‬‬ ‫דו ביסט באמת ארויפגעגאנגען אין אהבת ה’? גיי‬ ‫ווען דער אייבערשטער האט געזאגט צו אברהם‬ ‫חברים‪ ,‬מיר האלטן יעצט ביי דער לעצטער‬ ‫ארויס אויפן גאס‪ .‬ווען דו קוקסט אויף די מענטשן‬ ‫אבינו ״לך לך״‪ ,‬איז דאס נישט געווען א ציווי נאר‬ ‫מלחמה צווישן גוטס און שלעכטס‪ .‬און וועמען‬ ‫דארט‪ ,‬ווערסטו נתפעל פון דעם צלם אלקים וואס‬ ‫פאר יענער איין מאל‪ .‬דאס איז א ציווי פאר יעדן‬ ‫ליגט אין זיי? אויב יא‪ ,‬איז א סימן אז דו האסט‬ ‫האט דער אייבערשטער אויסגעקליבן פאר זיינע‬ ‫איד‪ ,‬זיין גאנץ לעבן‪.‬‬ ‫באמת ליב דעם אייבערשטן‪.‬‬ ‫שליחים? קליינע שלעפערס ווי איר און איך! מיר‬ ‫א איד דארף שטענדיג גיין‪.‬‬ ‫אבער אויב דו גייסט אויפן גאס‪ ,‬און יעדער‬ ‫זעען נישט אויס ווי עפעס גרויסס‪ ,‬קיינער האלט‬ ‫איינער איז דיר מיאוס‪ ,‬דער איז א נאר‪ ,‬יענער איז‬ ‫חברים‪ ,‬ווייסט איר וואס איז דער חילוק צווישן אן‬ ‫נישט פון אונז ווער ווייסט וואס‪ .‬אבער דווקא‬ ‫נישט אויסצוהאלטן‪ ,‬און ווי אזוי האבן די עלטערן‬ ‫אמת’ן איד און אן איד וואס איז נישט אזוי אמת’דיג?‬ ‫דערפאר שטעלט אונז קיינער נישט אפ‪.‬‬ ‫פון דעם בכלל חתונה געהאט‪ ...‬אוי געוואלד‪ ,‬דו‬ ‫אן אמת’ער איד גייט שטענדיג‪ .‬אפילו ווען ער‬ ‫און מיר קומען דורך!‬ ‫גייסט ממש צוריק!‬ ‫פאלט אמאל אראפ‪ ,‬אפילו ווען ער גייט צוריקוועגס‪,‬‬ ‫און וואס איז די גרעסטע שליחות? צו ברענגען‬ ‫קוקט אויף אברהם אבינו‪ .‬ער האט זיך מל געווען‬ ‫איז ער כאטש אין באוועגונג‪ .‬ער שטרויכלט זיך‪ ,‬ער‬ ‫און איז אריין אין א ברית מיטן אייבערשטן‪ .‬וואס‬ ‫פאלט‪ ,‬אבער ער איז נאך אויפן וועג‪ .‬און דאס איז‬ ‫א ידיעה פון ירושלים צו יעדן איד אויף דער‬ ‫פאר א געוואלדיגע מדריגה פון קדושה‪ .‬מאכן א‬ ‫שוין עפעס געוואלדיג גרויס‪.‬‬ ‫וועלט‪ ,‬געוואלד! דער בית המקדש איז נישט‬ ‫ברית מיטן איינציגן אייבערשטן‪ ,‬מיטן אין־סוף‪.‬‬ ‫אבער עס קען זיין אן איד וואס איז נאר א‬ ‫חרוב! עס זעט נאר אויס חרוב‪ ,‬ווייל מיר זענען‬ ‫און בלויז דריי טעג שפעטער‪ ,‬ווען ער האט נאך‬ ‫יום־כיפור־איד‪ .‬ער טוט אלעס ווייל אזוי איז ער‬ ‫חרוב‪ .‬דער הייליגער בית המקדש ווארט‬ ‫געהאט יסורים‪ ,‬זעט ער דריי עובדי עבודה זרה‪,‬‬ ‫צוגעוואוינט‪ .‬ער דאוונט ווייל ער דאוונט שטענדיג‪.‬‬ ‫אויף דיר‪ ,‬דארט אין ירושלים‪ .‬ער ווארט‬ ‫וואס זעען אויס הונגעריג‪ .‬און ער לויפט זיי נאך און‬ ‫ער טוט מצוות ווייל אזוי האט ער אלעמאל געטון‪.‬‬ ‫בעט זיך ביי זיי‪ ,‬״ביטע‪ ,‬ביטע‪ ,‬קומט אריין אין מיין‬ ‫אויף דיר!‬ ‫עס קען אפילו זיין אז ער איז מקיים אסאך מצוות‪.‬‬ ‫הויז״ אברהם‪ ,‬ביסטו משוגע געווארן? דאס זענען‬ ‫אבער איין זאך פעלט אים‪ .‬ער גייט נישט‪ .‬ער שטייט‬ ‫דאך עובדי עבודה זרה‪ .‬דו ביסט ערשט יעצט אריין אין‬ ‫אויפן זעלבן פלאץ‪ .‬חברים‪ ,‬דער עיקר איז נישט בלויז וואו‬ ‫א ברית מיטן אייבערשטן‪ ,‬און יעצט ברענגסטו אזעלכע‬ ‫דו שטייסט היינט‪.‬‬ ‫מענטשן אריין אין דיין הויז?‬ ‫דער עיקר איז‪ ,‬צי דו גייסט‪ .‬אפילו אויב דו גייסט‬ ‫אבער דער אמת איז‪ ,‬אז דאס איז געווען איינער פון‬ ‫צוריקוועגס‪ ,‬כאטש גייסטו‪.‬‬ ‫די נסיונות פון אברהם אבינו‪ ,‬און אין דעם זכות האט ער‬ ‫אבינו אז ער איז שוין אנגעקומען קיין ארץ ישראל? עס‬ ‫זוכה געווען צו געבוירן יצחק‪ .‬דער הייליגער זוהר זאגט‬ ‫ווייל אן אמת’ער עובד ה’ ווייסט‪ ,‬אז אפילו אויב היינט‬ ‫שטייט דאך נישט אז דער אייבערשטער האט אים געוויזן‬ ‫בפירוש‪ ,‬אז ווען אברהם אבינו וואלט זיי נישט נאכגעלאפן‪,‬‬ ‫גייט ער צוריקוועגס‪ ,‬קען ער מארגן ווידער גיין פאראויס‪.‬‬ ‫דאס לאנד אויף עפעס א באזונדערן אופן‪ .‬דער מדרש‬ ‫וואלטן זיי נישט געקומען צו אים‪ ,‬און ער וואלט נישט זוכה‬ ‫היינט בין איך געפאלן‪ ,‬אבער מארגן קען איך זיך אויפהייבן‪.‬‬ ‫ענטפערט‪ ,‬אז אברהם אבינו איז געפארן צוזאמען מיט אלע‬ ‫געווען צו געבוירן יצחק‪ .‬געוואלד‪ ,‬ווי שטארק דארפן מיר‬ ‫היינט בין איך געגאנגען צוריק‪ ,‬אבער איך בין נאך אויפן‬ ‫זיינע חסידים‪ .‬יעדן אוונט האבן זיי אויפגעשטעלט זייערע‬ ‫זיך דערנענטערן צום אייבערשטן‪ .‬און ווי שטארק דארפן‬ ‫וועג‪ .‬דער עיקר איז‪ ,‬אז איך בין נישט געבליבן שטיין‪.‬‬ ‫געצעלטן‪ ,‬און יעדן אינדערפרי האבן זיי זיי צוזאמגעלייגט‬ ‫מיר זיך דערנענטערן צו מענטשן!‬ ‫איך בין נאך אין באוועגונג‪.‬‬ ‫און ווייטער געצויגן‪.‬‬ ‫אבער העכער פון אלעם‪ ,‬לך לך‪ .‬גייט ווייטער‪ .‬הערט‬ ‫דאס איז דער הייליגער ״לך לך״‪ .‬א איד דארף זיין גאנץ‬ ‫אבער איין אינדערפרי האט אברהם אבינו נישט געקענט‬ ‫נישט אויף צו גיין‪ .‬שטעלט זיך נישט אפ אפילו איין רגע‪.‬‬ ‫לעבן ווייטער גיין‪.‬‬ ‫צוזאמנעמען זיין געצעלט‪ .‬ער האט פשוט נישט געקענט‬ ‫גייט נענטער צו זיך אליין‪ ,‬צום טיפסטן טיפן פון אייער‬ ‫צו באקומען יעדע וואך אין אימעיל — שרייבט זיך אן‪gilyonevenshlomo@gmail.com :‬‬ ‫צו באקומען יעדע וואך אויף וואטסאפ — שרייבט זיך אן‪+972-58-783-9682 :‬‬ ‫חינוך הילדים — מאמר ג׳‬ ‫מאדך״‪ .‬דאס איז א קשר וואס איז טיפער‬ ‫און איז ארויסגעגאנגען דערמיט‪ .‬פארוואס?‬ ‫נישט נאר וואס דאס קינד טוט — נאר‬ ‫פון בעלות‪ ,‬טיפער פון אלע חשבונות‪.‬‬ ‫ווייל דאס איז דאך איר פלאטע! דאס איז‬ ‫ווער דאס קינד איז‬ ‫דאך איר טאטע!‬ ‫חברים‪ ,‬איך וויל אייך פרעגן א שאלה‪.‬‬ ‫און דאס איז אזוי וויכטיג אין חינוך‪ .‬ווייל‬ ‫אמאל קען א טאטע קוקן אויף זיין קינד און זען‬ ‫אבער איך וויל אייך פרעגן עפעס‪ .‬צו וועמען‬ ‫ווען איר זעט א קליין קינד וואס לערנט זיך‬ ‫נאר וואס דאס קינד דארף נאך פאררעכטן‪.‬‬ ‫האט די פלאטע באמת געהערט? דער שכן‬ ‫ערשט גיין‪ ,‬ווי אזוי קענט איר וויסן ווער עס‬ ‫פארוואס לערנט ער נישט בעסער? פארוואס‬ ‫האט דאך באצאלט פיר דאלאר מיט פינף‬ ‫איז זיין מאמע און ווער עס איז די פרוי וואס‬ ‫פירט ער זיך נישט אויף ווי עס דארף צו זיין?‬ ‫און ניינציג סענט פאר דער פלאטע‪ .‬לויט די‬ ‫היט דאס קינד?‬ ‫פארוואס קען ער נישט טון וואס איך בעט‬ ‫פשוטע כללים פון רעכט און אומרעכט האט‬ ‫אים? אוודאי דארף מען מחנך זיין א קינד‪.‬‬ ‫עס געהערט צו אים‪.‬‬ ‫זייער פשוט‪.‬‬ ‫אוודאי דארף מען אים אויסלערנען וואס איז‬ ‫קוקט ווי אזוי זי לערנט דאס קינד צו גיין‪.‬‬ ‫גוט און וואס איז נישט גוט‪.‬‬ ‫אבער ווי קען מען דאס בכלל פארגלייכן‬ ‫צו דעם אופן ווי די פלאטע האט געהערט‬ ‫אויב דאס איז די פרוי וואס היט דאס קינד‪,‬‬ ‫אבער דער קשר צווישן א טאטע און זיין‬ ‫צו מיין קליינע נשמה'לע? פאר איר איז דאס‬ ‫וויל זי אז דאס קינד זאל שוין קענען גיין‪ .‬דאס‬ ‫קינד קען נישט אנקומען נאר ביז דארט‪ .‬ווייל‬ ‫נישט סתם א פלאטע‪ .‬דאס איז איר טאטע‪.‬‬ ‫איז דאך איר אויפגאבע‪ .‬אבער אויב דאס איז‬ ‫אויב מיין קשר מיטן קינד איז נאר געבויט‬ ‫די מאמע‪ ,‬געוואלד! ביי יעדן איינציגן טריט‬ ‫אויף זיינע מעשים‪ ,‬וואס געשעט ווען ער טוט‬ ‫חברים‪ ,‬עס איז דא א שייכות וואס איז‬ ‫וואס דאס קינד מאכט‪ ,‬ווערט זי ממש‬ ‫עפעס נישט גוט? און וואס געשעט ווען ער‬ ‫געבויט אויף רעכט און בעלות‪ .‬איך האב‬ ‫אויסער זיך פון התפעלות‪ .‬נאך איין טריט!‬ ‫קען נאך נישט דאס וואס איך וויל אז ער זאל‬ ‫עפעס געקויפט‪ ,‬ממילא געהערט עס צו מיר‪.‬‬ ‫געוואלד‪ ,‬מיין קינד איז געגאנגען נאך א טריט!‬ ‫קענען? ער בלייבט דאך מיין קינד!‬ ‫אבער עס איז דא א שייכות וואס איז אסאך‬ ‫טיפער‪ .‬נישט ווייל איך האב עפעס געקויפט‪,‬‬ ‫וואס איז דער חילוק? ביידע ווילן דאך אז‬ ‫און אזוי איז אויך אונזער קשר מיטן‬ ‫נישט ווייל איך האב א רעכט דערויף‪ ,‬נאר‬ ‫דאס קינד זאל קענען גיין‪ .‬ביידע העלפן אים‪,‬‬ ‫אייבערשטן‪ .‬מיינט איר אז מיר געהערן צום‬ ‫ווייל עס איז פארבונדן מיט מיין עצם נשמה‪.‬‬ ‫ביידע האלטן אים ביי די הענט‪ .‬אבער די‬ ‫אייבערשטן נאר ווייל ער האט אונז באשאפן?‬ ‫מאמע זעט נישט בלויז אז דאס קינד האט זיך‬ ‫דער אייבערשטער האט אונז באשאפן — נו‪,‬‬ ‫דאס איז די מדריגה פון יעקב אבינו‪,‬‬ ‫אויסגעלערנט נאך א זאך‪ .‬זי זעט איר קינד‪.‬‬ ‫מזל טוב‪ ,‬א גרויסן דאנק‪ .‬אבער אויף דער‬ ‫די מדריגה פון ״בכל מאדך״‪ .‬וואס מיינט‬ ‫און דאס איז א געוואלדיגער יסוד אין חינוך‬ ‫מדריגה פון ״בכל מאדך״ איז עס אסאך‬ ‫״בכל מאדך״? א קשר וואס מען קען נישט‬ ‫הילדים‪.‬‬ ‫טיפער‪ .‬מיר געהערן צום אייבערשטן‪ ,‬און‬ ‫אפמעסטן‪ .‬א שייכות וואס גייט ווייטער פון‬ ‫דער אייבערשטער געהערט צו אונז‪.‬‬ ‫אלע חשבונות פון רעכט און אומרעכט‪ .‬יעקב‬ ‫מיר דארפן דאך אויסלערנען אונזערע‬ ‫אבינו איז אזוי פארבונדן מיט ארץ ישראל‪,‬‬ ‫קינדער אזויפיל זאכן‪ .‬זיי דארפן לערנען‬ ‫יצחק אבינו איז גרייט צו געבן זיין לעבן‬ ‫אז דאס איז נישט בלויז א לאנד וואס דער‬ ‫תורה‪ ,‬זיי דארפן וויסן ווי אזוי זיך אויפצופירן‪,‬‬ ‫פארן אייבערשטן‪ .‬דאס איז געוואלדיג‬ ‫אייבערשטער האט אים געגעבן און וואס‬ ‫זיי דארפן זיך אויסלערנען וואס איז גוט און‬ ‫הייליג‪ .‬אבער ביי יעקב אבינו רעדט מען פון‬ ‫געהערט צו אים לויטן דין‪ .‬עס געהערט צו‬ ‫וואס איז נישט גוט‪ .‬אבער אויב מיר קוקן נאר‬ ‫דער טיפסטער שייכות‪ :‬דער אייבערשטער‬ ‫אים אויף א טיפערער מדריגה‪ ,‬אויף דער‬ ‫אויף וואס דאס קינד קען שוין‪ ,‬און וואס עס‬ ‫געהערט צו אים‪ ,‬און ער געהערט צום‬ ‫מדריגה פון זיין עצם נשמה‪ .‬און דערפאר‬ ‫קען נאך נישט‪ ,‬האבן מיר פארגעסן עפעס‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫איז יעקב אבינו פארבונדן מיטן בית המקדש‬ ‫זייער טיף‪ .‬דער קשר פון א טאטע און מאמע‬ ‫חברים‪ ,‬אפשר איז דאס איינע פון די‬ ‫וואס וועט שטיין אויף אייביג‪.‬‬ ‫צום קינד איז אסאך טיפער פון אלעס וואס‬ ‫וויכטיגסטע זאכן וואס מיר דארפן געדענקען‬ ‫דאס קינד טוט‪.‬‬ ‫אבער יעצט‪ ,‬חברים‪ ,‬וויל איך אייך זאגן‬ ‫ווען מיר זענען מחנך אונזערע קינדער‪.‬‬ ‫עפעס וואס איז ממש די טיפסטע פון די‬ ‫חברים‪ ,‬איך וויל אייך דערציילן א קליינע‬ ‫מיר דארפן זיי טאקע העלפן גיין ווייטער‪,‬‬ ‫טיפסטע‪ .‬עלטערן געהערן נישט צו זייערע‬ ‫מעשה‪.‬‬ ‫אויסלערנען און אויפבויען‪ .‬אבער מיר טארן‬ ‫קינדער‪ ,‬און קינדער געהערן נישט צו זייערע‬ ‫קיינמאל נישט פארגעסן אז אונזער קשר‬ ‫איין טאג איז מיין קליינע טאכטער נשמה'לע‬ ‫עלטערן‪ .‬וואס מיינט דאס? א קינד איז‬ ‫מיט זיי איז נישט געוואנדן אין דעם ווי ווייט‬ ‫ארומגעגאנגען אין א גרויסן קארידאר פון‬ ‫נישט קיין חפץ וואס דער טאטע און מאמע‬ ‫זיי זענען שוין אנגעקומען‪ .‬די מאמע האט‬ ‫א בנין‪ ,‬וואו עס האבן געוואוינט אסאך‬ ‫פארמאגן‪ .‬און עלטערן זענען אויך נישט קיין‬ ‫נישט ליב דאס קינד ווייל עס קען שוין גיין‪.‬‬ ‫משפחות‪ .‬צביי איינעם פון די שכנים איז‬ ‫חפצים וואס געהערן צו זייערע קינדער‪.‬‬ ‫זי פרייט זיך אז עס גייט — ווייל זי האט ליב‬ ‫די טיר געווען אפן‪ ,‬און נשמה'לע איז פשוט‬ ‫דאס קינד‪ .‬און דאס איז דער חילוק צווישן‬ ‫אבער ווייסט איר ווי אזוי זיי געהערן יא‬ ‫אריינגעגאנגען אין דער דירה‪ .‬און וואס האט‬ ‫בלויז אויסלערנען א קינד‪ ,‬און זיין זיין טאטע‬ ‫איינער צום צווייטן? אויף דער מדריגה פון‬ ‫זי דארט געזען? זי האט געזען איינע פון מיינע‬ ‫אדער מאמע‪.‬‬ ‫יעקב אבינו‪ .‬אויף דער מדריגה פון ״בכל‬ ‫רעקארדס‪ .‬האט זי אויפגעהויבן די פלאטע‬ ‫צו באקומען יעדע וואך אין אימעיל — שרייבט זיך אן‪gilyonevenshlomo@gmail.com :‬‬ ‫צו באקומען יעדע וואך אויף וואטסאפ — שרייבט זיך אן‪+972-58-783-9682 :‬‬ ‫וואס ער האט געזאגט‪ .‬אבער ווייסט איר וואס ער האט געמיינט? ער האט מיר‬ ‫דער הייליגער רבי נחום פון טשערנאביל זי״ע‬ ‫באמת געזאגט‪' ,‬שלום שכנא‪ ,‬דיין נשמה איז אזוי גרויס‪ ,‬און מיין נשמה איז אזוי קליין‪.‬‬ ‫ווער רעדט צו מיר?‬ ‫קענסטו ביטע קומען צו מיר אויף איין שבת און אויפהייבן מיין נשמה?'״‬ ‫חברים‪ ,‬איך האב געהערט די מעשה פונעם אלטן ליובאוויטשער רבי'ן‪.‬‬ ‫ווען דער הייליגער רבי נחום האט דאס געהערט‪ ,‬האט ער געזאגט‪ :‬״אהה‪ ,‬דו‬ ‫ביסט שוין אויף דער מדריגה אז דו הערסט וואס מענטשן זאגן באמת‪ .‬גיי״‪ .‬און‬ ‫אמאל האט איינער געגעבן פארן הייליגן רבי נחום טשערנאבילער א גרויסע‬ ‫דער הייליגער רבי נחום האט צוגעגרייט צוויי ליכט לכבוד שבת‪ ,‬און האט באגלייט‬ ‫סכום געלט‪ ,‬צען טויזנט רובל‪ .‬אוודאי האט דער רבי דאס נישט גענומען פאר זיך‬ ‫דעם הייליגן רבי שלום שכנא ביז צום עק שטאט‪.‬‬ ‫אליין‪ .‬פונקט דעמאלט קומט אריין אן ארעמער איד צום רבי'ן און זאגט‪ ,‬״רבי‪ ,‬מיין‬ ‫טאכטער האט חתונה‪ ,‬און איך האב נישט קיין איין פרוטה‪ .‬קענט איר מיר געבן עפעס‬ ‫געלט? איך דארף טויזנט רובל"‪ .‬דער ארעמער איד האט זיך ממש געבעטן ביים רבי'ן‪.‬‬ ‫און דער הייליגער רבי נחום האט אים גלייך געגעבן די טויזנט רובל‪ .‬שפעטער‬ ‫האט רבי נחום דערציילט וואס עס איז דעמאלט פארגעקומען‪ .‬״ווען דער איד איז‬ ‫א איד הערט קיינמאל נישט אויף‬ ‫געקומען צו מיר און געבעטן טויזנט רובל‪ ,‬איז פלוצלינג געקומען דער טייערע שטן‬ ‫חברים‪ ,‬איך וויל אייך דערציילן א מעשה פונעם הייליגן רבי נחום טשערנאבילער‪,‬‬ ‫און מיר געזאגט‪' ,‬הער נאר‪ ,‬פארוואס זאלסטו געבן טויזנט רובל פאר איין מענטש?‬ ‫נאך איידער ער איז געווארן אזא גרויסער רבי‪.‬‬ ‫עס וואלט דאך געווען פיל בעסער ווען דו וואלסט געביטן דאס געלט אויף קלענערע‬ ‫אין רוסלאנד‪ ,‬אין יענע צייטן‪ ,‬איז געווען זייער שווער פאר ארעמע מיידלעך‬ ‫מטבעות‪ ,‬און געגעבן איין רובל פאר טויזנט ארעמע אידן‪' .‬‬ ‫חתונה צו האבן‪ .‬נישט נאר ווייל זיי האבן נישט געהאט קיין געלט פאר דער חתונה‪,‬‬ ‫ווייסט איר וואס איך האב געענטפערט פאר ברודער שטן? 'הער נאר‪ ,‬פארוואס‬ ‫נאר ווייל מען האט דארט געדארפט באצאלן א ספעציעלן שטייער כדי חתונה צו‬ ‫האסטו מיר דאס נישט געזאגט פריער? ווילאנג איך האב געוואלט האלטן די טויזנט‬ ‫האבן‪ .‬שטעלט אייך פאר‪ ,‬אן ארעמע מיידל דארף באצאלן טויזנט רובל נאר כדי‬ ‫רובל פאר מיר אליין‪ ,‬האסטו נישט געזאגט קיין איין ווארט‪ .‬אבער יעצט‪ ,‬ווען איך וויל‬ ‫צו קענען חתונה האבן‪ .‬פון וואו זאל זי נעמען דאס געלט?‬ ‫געבן דאס געלט פאר אן אנדערן איד‪ ,‬קומסטו פלוצלינג מיט א תורה'לה‪ .‬דו ווילסט‬ ‫מען האט דערציילט דעם הייליגן רבי נחום אז אין איין שטאט זענען דא צען‬ ‫מיר מסביר זיין אז איך זאל ענדערש געבן איין רובל פאר טויזנט ארעמע מענטשן"‪.‬‬ ‫כלות וואס קענען נישט חתונה האבן‪ .‬האט רבי נחום באשלאסן‪ ,‬איך וועל פארן‬ ‫חברים‪ ,‬א מענטש דארף שטענדיג אביסל וויסן ווער עס רעדט יעצט צו אים‪.‬‬ ‫קיין גאליציע און פוילן‪ .‬אין בראד זענען דא אסאך רייכע אידן‪ .‬איך וועל דארט‬ ‫איז דאס יענער חלק אין מיר וואס וויל אז איך זאל ווערן בעסער? אדער איז דאס‬ ‫צוזאמנעמען צען טויזנט רובל פאר די צען כלות‪ .‬ער האט די כלות קיינמאל נישט‬ ‫יענער חלק וואס פרובירט מיר חרוב צו מאכן?‬ ‫געזען‪ ,‬און מסתמא וועט ער זיי אויך קיינמאל נישט זען‪ .‬אבער דער הייליגער בעל‬ ‫שם טוב האט אים דערציילט וועגן זיי‪.‬‬ ‫רבי נחום איז אנגעקומען קיין בראד‪ .‬ער איז דארט געווען צוויי וואכן‪ ,‬און האט‬ ‫נאך נישט צוזאמגענומען אפילו איין פרוטה‪ .‬איז ער געווארן זייער ברוגז אויפן‬ ‫הערן וואס א מענטש זאגט באמת‬ ‫אייבערשטן‪ .‬ער האט געזאגט‪ ,‬״רבונו של עולם‪ ,‬ווען איך וואלט אהערגעקומען‬ ‫מאכן געשעפטן‪ ,‬האסטו א רעכט מיר צו העלפן אדער נישט צו העלפן‪ .‬אבער איך‬ ‫חברים‪ ,‬עפנט אייערע הערצער‪.‬‬ ‫בין דאך געקומען פאר דיר‪ ,‬פאר דיינע קינדער‪ ,‬פארוואס העלפסטו מיר נישט?״‬ ‫עס איז דא א תורה אינעם הייליגן זוהר‪ .‬עס איז דא הערן מיט די אויערן‪ ,‬און עס‬ ‫ער איז געווען זייער ברוגז‪ .‬ער איז געזעסן אונטער א בוים ביים עק שטאט‪ ,‬און‬ ‫איז דא הערן פון הינטער די אויערן‪ .‬דער הייליגער איזשביצער פרעגט‪ :‬פארוואס‬ ‫איז געווען טרויעריג דערפון וואס ער איז אזוי ברוגז אויפן אייבערשטן‪ .‬אבער ער‬ ‫האבן מיר פיאות‪ ,‬לאנגע האר הינטער די אויערן? ווייל ווען מיר זאגן ״שמע ישראל״‪,‬‬ ‫איז טאקע געווען ברוגז‪ .‬האט ער געזאגט‪ ,‬״רבונו של עולם‪ ,‬איך פאר אהיים‪ .‬איך‬ ‫רעדט מען נישט בלויז פון הערן מיט די אויערן‪ .‬מען דארף הערן פון הינטער די‬ ‫גיי צוריק צו מיין ווייב און קינדער‪ .‬איך וועל מער נישט פארברענגען מיין צייט פאר‬ ‫אויערן‪ ,‬טיפער ווי די אויערן‪.‬‬ ‫אנדערע מענטשן‪.‬״‬ ‫קוקט אויף אליעזר עבד אברהם‪ ,‬ווען ער האט אויספרובירט רבקה אמנו‪ .‬האט‬ ‫ער האט שוין געהאלטן ביים אוועקגיין‪ .‬פלוצלינג זעט ער ווי די פאליציי שלעפט‬ ‫ער איר געבעטן א ביסל וואסער צו טרינקען‪ .‬זי וואלט אים געקענט געבן א גלאז‬ ‫א קליינעם גנב‪ .‬אבער הערט נאר‪ ,‬חברים‪ .‬רבי נחום איז געווען פריי‪ ,‬און ער האט‬ ‫וואסער‪ ,‬און דאס איז אלעס‪ .‬אבער רבקה האט געהערט פון הינטער די אויערן‪.‬‬ ‫געוויינט‪ .‬און דער קליינער גנב‪ ,‬וועמען די פאליציי שלעפט אוועק‪ ,‬טאנצט און‬ ‫זי האט פארשטאנען אז ער בעט איר בכלל נישט בלויז א גלאז וואסער‪ .‬אפילו‬ ‫זינגט‪ .‬ממש‪ ,‬ער מאכט א גאנצן עסק‪ ,‬בשעת די פאליציי שלעפט אים‪ .‬ווען ער איז‬ ‫ווען זי האט געזאגט אז זי וועט אנטרינקען די קעמלען‪ ,‬איז דאס נישט געווען דער‬ ‫פארבייגעגאנגען רבי נחום‪ ,‬האט דער רבי אים געפרעגט‪ ,‬״הער נאר‪ ,‬ווער ביסטו?״‬ ‫טיפסטער ענין‪ .‬ער רעדט דא פון אויפבויען א גאנץ פאלק! ״אתה אחד ושמך אחד‬ ‫ענטפערט דער גנב‪ ,‬״וואס? דו האסט נאך קיינמאל נישט געהערט פון מוישעלע דעם‬ ‫ומי כעמך ישראל גוי אחד בארץ״‪ .‬חברים‪ ,‬אמאל רעדן מענטשן צו אונז‪ ,‬און מיט‬ ‫גנב? איך בין דער בארימטסטער גנב אין גאנץ בראד״‬ ‫זייער מויל בעטן זיי נאר א גלאז וואסער‪ .‬אבער ווייסט איר וואס זיי מיינען באמת?‬ ‫זאגט דער הייליגער רבי נחום‪ ,‬״אוי‪ ,‬אנטשולדיגט מיר‪ .‬איך בין דא א פרעמדער‪.‬‬ ‫איך וויל אייך דערציילן א מעשה‪.‬‬ ‫איך האב אייך נאך קיינמאל נישט באגעגנט‪ ,‬אבער עס איז מיר א גרויסער כבוד אייך‬ ‫ווען דער הייליגער רבי שלום שכנא איז געווען פופצן יאר אלט‪ ,‬האט ער געוואוינט‬ ‫צו זען‪.‬״דערנאך פרעגט ער‪ ,‬״מוישעלע‪ ,‬אויב דו ביסט אזא בארימטער גנב‪ ,‬ווי אזוי‬ ‫אין טשערנאביל‪ .‬זיין פעטער‪ ,‬דער הייליגער רבי נחום טשערנאבילער‪ ,‬האט אים‬ ‫האט מען דיך געכאפט?״ ענטפערט מוישעלע‪ ,‬״הער נאר‪ ,‬דאס פאסירט דאך כסדר‪,‬‬ ‫אריינגענומען צו זיך נאכדעם וואס זיין טאטע רבי אברהם המלאך איז נפטר געווארן‪.‬‬ ‫אפילו ביי די גרעסטע מומחים‪ .‬זאל דיך דאס נישט באדערן״‪ .‬זאגט רבי נחום‪ ,‬״איך‬ ‫איין פרייטאג נאכמיטאג איז דער יונגער שלום שכנא געקומען צו זיין פעטער‪.‬‬ ‫האף אז ווען דו וועסט ארויסקומען פון תפיסה‪ ,‬וועסטו ווערן אן ערליכער מענטש‬ ‫״הייליגער פעטער‪ ,‬איך בין געקומען זיך געזעגענען‪ .‬איך וועל נישט זיין דא אויף שבת‪.‬״‬ ‫און אויפהערן מיט דיינע גניבות‪.‬״‬ ‫פרעגט רבי נחום‪ ,‬״וואו גייסטו אויף שבת?" ״איך גיי צו איציקל דעם פויער‪ .‬ער האט‬ ‫מוישעלע מאכט אויף גרויס די אויגן‪.‬‬ ‫מיר געזאגט אז זיין קיה וועט געבוירן א קעלב שפעט פרייטאג צונאכטס‪ ,‬און ער וויל‬ ‫״וואס?! דו ווייסט נישט אז א איד הערט קיינמאל נישט אויף צו טון וואס ער‬ ‫אז איך זאל קומען זאגן תהלים פאר דער קיה‪ ,‬אז אלעס זאל דורכגיין אן קיין יסורים‪.‬״‬ ‫דארף טון?!״ און מיט דעם איז ער ווייטערגעגאנגען מיט די פאליציי‪.‬‬ ‫זאגט דער הייליגער רבי נחום‪ ,‬״דאס איז די נארישסטע זאך וואס איך האב נאר‬ ‫חברים‪ ,‬דער הייליגער רבי נחום האט פארשטאנען די ידיעה‪ .‬ער האט זיך גלייך‬ ‫אמאל געהערט‪ .‬אויב ער וויל אז דו זאלסט זאגן תהלים פאר זיין קיה‪ ,‬קענסטו דאך‬ ‫אומגעקערט קיין בראד‪ ,‬צוזאמגענומען די צען טויזנט רובל‪ ,‬און איז צוריקגעגאנגען‬ ‫בלייבן אין טשערנאביל און זאגן תהלים‪ .‬מוזטו דען שטיין נעבן דער קיה כדי צו‬ ‫צום הייליגן בעל שם טוב‪ .‬ווען ער איז אנגעקומען‪ ,‬האט‬ ‫זאגן תהלים? דו קענסט דא בלייבן און דאווענען‬ ‫ער אנגענומען דעם בעל שם טוב'ס האנט‪ .‬און‬ ‫פאר איר‪ .‬און חוץ מזה‪ ,‬צדיקים פארן נישט‬ ‫דער הייליגער בעל שם טוב האט אים נאר‬ ‫אוועק פרייטאג נאכמיטאג!״‬ ‫געפרעגט‪ :‬״נו‪ ,‬ווי אזוי זעט אויס אליהו‬ ‫הנביא‪ ,‬ווען די פאליציי שלעפט אים‬ ‫פאר א הקדשה‬ ‫האט דער הייליגער רבי שלום שכנא‬ ‫געענטפערט‪ ,‬״פעטער‪ ,‬דאס איז טאקע‬ ‫אוועק?״‬ ‫פון א גיליון לעילוי נשמת‬ ‫אדער אדער לכבוד א שמחה‪,‬‬ ‫רופט‪972.58.783.9682 :‬‬ ‫מערכת 'אבן שלמה' ‪ -‬אידיש‬ ‫צו באקומען די גיליון און אימעייל‪ ,‬און אויך פאר נדבות און הנצחות‪972.58.783.9682 :‬‬