gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar

שבוע: לך לך (2026-10-19)

ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫גליון‬ ‫בס"ד‬ ‫תורה • פנינים • שיחות • מאמרים • התחזקות‬ ‫פ' לך לך‬ ‫שנת תשפ"ז לפ"ק‬ ‫גליון ע"ח‬ ‫אמרים יקרים ופנינים‬ ‫נחמדים על הפרשה‬ ‫טיב החיים‬ ‫כתבו בספרים הק' שכאשר אמר הקב"ה‬ ‫כח קיומם של ישראל בזמני‬ ‫לאברהם אבינו לך לך מארצך וגו' וצוהו להיות‬ ‫הגלות הוא רק בכח האמונה‬ ‫נודד ממקומו ולילך בגלות‪ ,‬רמז לו על כל‬ ‫ויאמר ה' אל אברם לך לך מארצך‬ ‫הגליות שיעברו על בניו‪ ,‬וזה ביאור לשון לך לך‪,‬‬ ‫וממולדתך ומבית אביך אל‬ ‫שהוא כפל לשון‪ ,‬דקאי על כל ההליכות וכל‬ ‫הארץ אשר אראך‪ .‬איתא במדרש (ב"ר פל"ט‬ ‫הגלגולים שכלל ישראל יעברו בגלות‪ ,‬שעל הכל‬ ‫ס"א) משל לאחד שהיה עובר ממקום למקום‪,‬‬ ‫כבש אברהם אבינו הדרך לפני ישראל שיוכלו‬ ‫וראה בירה אחת דולקת‪ ,‬אמר תאמר שהבירה‬ ‫לעמוד בכל הנסיונות‪.‬‬ ‫זו בלא מנהיג‪ ,‬הציץ עליו בעל הבירה ואמר לו‬ ‫אני הוא בעל הבירה‪ ,‬כך לפי שהיה אברהם‬ ‫והנה ידוע מה דאיתא בספרים הקדושים‬ ‫אבינו אומר תאמר שהעולם הזה בלא מנהיג‪,‬‬ ‫שעיקר כח קיומם של ישראל בזמני‬ ‫הציץ עליו הקב"ה ואמר לו אני הוא בעל‬ ‫הגלות הוא כח האמונה‪ ,‬שבני ישראל מאמינים‬ ‫העולם‪ .‬ועמדו המפרשים להבין כוונת דבריהם‬ ‫ויודעים שהבורא ב"ה נמצא עמהם אף בתוך‬ ‫דלא יתכן לומר כפשוטו שנסתפק אברהם אבינו‬ ‫תוקף הגלות וההסתר פנים‪ ,‬וכאמור (תהלים‬ ‫בהנהגת הבורא ב"ה‪ ,‬אחר שבן שלש שנים הכיר‬ ‫צא טו) עמו אנכי בצרה‪ ,‬ותמיד בכל עת הוא‬ ‫את בוראו‪ ,‬ומסר נפשו לפרסם אלקותו ית'‬ ‫משגיח עליהם בעינא פקיחא ובהשגחה פרטית‪.‬‬ ‫בעולם‪.‬‬ ‫וכמו שפירש רבי סעדיה גאון (בפירושו על‬ ‫ואפ"ל עפ"י מה שאמרו חכמינו ז"ל (ב"ר‬ ‫שיה"ש) כוונת הכתוב (שיר השירים ב ט) משגיח‬ ‫פ"מ ס"ו) אמר הקב"ה לאברהם אבינו‬ ‫מן החלונות מציץ מן החרכים‪ ,‬שהשגחתו ית"ש‬ ‫צא וכבוש הדרך לבניך‪ ,‬שמעשה אבות סימן‬ ‫על בני ישראל הוא בשני פנים‪ ,‬האחד משגיח מן‬ ‫לבנים‪ ,‬שכל מעשיו של אברהם אבינו היה בהם‬ ‫החלונות‪ ,‬והשני הוא מציץ מן החרכים‪,‬‬ ‫פועל דמיוני לכלל ישראל בדורות העתידים‪ .‬וכן‬ ‫כל הברכות וההשפעות אין להם ערך‬ ‫ובשניהם המשגיח רואה בבירור את כל אשר‬ ‫אם אינן באות מתוך בקשה ותפלה‬ ‫לפניו‪ ,‬ואין שום חילוק מהיכן הוא מסתכל‪ ,‬אך‬ ‫ואעשך לגוי גדול ואברכך ואגדלה שמך‬ ‫החילוק הוא מצד המושגח‪ ,‬דבמשגיח מן‬ ‫והיה ברכה‪ .‬איתא במדרש (ב"ר‬ ‫החלונות רואה הוא את המשגיח‪ ,‬אבל במציץ מן‬ ‫פל"ט סי"א) ואעשך לגוי גדול‪ ,‬אומה שכתוב בה‬ ‫החרכים‪ ,‬אינו רואה את המשגיח‪ ,‬וכן היו‬ ‫(דברים ד ז) כי מי גוי גדול אשר לו אלהים‬ ‫זמנים אצל כלל ישראל‪ ,‬שבהם ראו כולם את‬ ‫קרובים אליו כה' אלהינו בכל קראנו אליו‪ ,‬אני‬ ‫השגחתו ית"ש על ישראל עם קרובו‪ ,‬אבל בזמני‬ ‫מעמיד ממך‪ .‬ולכאורה יש להבין מדוע נבחרה‬ ‫הגלות אלו בצוק העיתים השי"ת מציץ עלינו מן‬ ‫ברכה זו שאותו גוי גדול אני מעמיד ממך‪,‬‬ ‫החרכים‪ ,‬ולכן אין אנו רואים אותו‪ ,‬אבל האמת‬ ‫להיות ראשונה לכל שאר הברכות‪.‬‬ ‫הוא שהשגחתו ית"ש על כלל ישראל הוא באותה‬ ‫וי"ל דהנה ביארו בספרים הקדושים על שום‬ ‫מדה כמאז ומקדם‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫מה יסד השי"ת את עולמו באופן זה‪ ,‬שכל‬ ‫ומעתה י"ל דזהו כוונת דברי המדרש‪ ,‬משל‬ ‫השפע יבוא על ידי התפלה‪ ,‬וכאמור (תהלים ב ח)‬ ‫לאחד שהיה עובר ממקום למקום‬ ‫שאל ממני ואתנה‪ ,‬ולכן יש פעמים רבות שחסר‬ ‫וראה בירה אחת דולקת‪ ,‬ואמר 'משל' להורות‬ ‫לו לאדם איזה דבר‪ ,‬ורק לאחר שמתפלל על צרכיו‬ ‫שגלותו של אברהם אבינו שהלך מארצו הוא‬ ‫מאת ה' תתמלא משאלתו‪ .‬ולכאורה הלא נודע‬ ‫פועל דמיוני על העתיד‪' ,‬לאחד שהיה עובר‬ ‫שהשי"ת הוא מקור הטוב שרצונו להטיב‬ ‫ממקום למקום'‪ ,‬היינו הכלל ישראל שהלכו‬ ‫ולהשפיע לעמו ישראל כל טוב‪ ,‬ואם כן היה ראוי‬ ‫בגלות וגולים תמיד ממקום למקום‪' ,‬וראה‬ ‫שיקבל אדם את מחסורו מיד‪ ,‬מבלי שיחסר לו‬ ‫בירה אחת דולקת'‪ ,‬רומז על חורבן הבית‪ ,‬ואז‬ ‫הדבר מקודם ויצטרך להתפלל ולבקש על כך‪.‬‬ ‫ישנה האי חששא שיאמרו 'תאמר שהעולם הזה‬ ‫אך האמת היא‪ ,‬שדייקא זאת היא טובתו של‬ ‫בלא מנהיג'‪ ,‬כי אין עוד ההנהגה הנגלית‬ ‫אדם‪ ,‬שהרי האדם לא נברא בעולם בשביל חיי‬ ‫בבחינת משגיח מן החלונות‪ ,‬וההשגחה היא‬ ‫עולם הזה‪ ,‬אלא לתכלית אחת שהיא למלאות את‬ ‫בהסתר ונראה כי ח"ו עזב ה' את הארץ‪ ,‬ולכן‬ ‫חובתו בעולם ולעשות את רצון קונו‪ .‬ולכן אילו היה‬ ‫'הצי"ץ עליו בעל הקב"ה'‪ ,‬וזה בא לרמז על‬ ‫אדם מקבל את כל צרכיו ומחסוריו מבלי שיצטרך‬ ‫בחינת מציץ מן החרכים‪ ,‬שהציץ עליו הקב"ה‬ ‫להתפלל עליהם‪ ,‬והיה מתרגל לכך שכל משאלותיו‬ ‫ואמר לו 'אני הוא בעל העולם'‪ ,‬כלומר שאפילו‬ ‫מתמלאים תיכף ומיד‪ ,‬לא היה מכיר בטובות‬ ‫כאשר יש בחינה של הסתר פנים שאין רואים‬ ‫הבורא ב"ה ושכל מה שיש לו הוא מאת ה'‪,‬‬ ‫ואין שומעים‪ ,‬יש לדעת שאני הוא בעל העולם‪,‬‬ ‫וממילא היה הולך בשרירות לבו ולא היה ממלא‬ ‫שהשגחת השי"ת קיימת כמאז וכמקדם‪,‬‬ ‫את חובתו בעולם‪ ,‬וכמו שכבר הזהירה תורה‬ ‫וכשיודעים זאת אזי בכח זה יכולים להחזיק‬ ‫(דברים ח יד‪-‬יז) ורם לבבך ושכחת את ה' אלהיך‬ ‫מעמד בגלות‪.‬‬ ‫המוציאך מארץ מצרים מבית עבדים וגו'‪ ,‬ואמרת‬ ‫בלבבך כחי ועוצם ידי עשה לי את החיל הזה‪ ,‬ואם‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ב‬ ‫(שו"ע חו"מ סימן לג ס"ב) דהאב כשר להעיד על‬ ‫כן אין לך רעה גדולה מזו ח"ו‪ ,‬שעל זה נאמר‬ ‫בן בן בנו‪ ,‬דכיון שהוא כבר דור רביעי ממנו‪,‬‬ ‫(קהלת ה יב) עושר שמור לבעליו לרעתו‪ .‬לכן עשה‬ ‫איפליג דרא ואין קירבה זו פוסלת אותו‬ ‫השי"ת לטובתו של אדם שיחסר ממנו צרכיו‬ ‫מלהעיד‪ .‬ואם כן הרי לפי ריבוי הדורות כבר‬ ‫ומחסוריו‪ ,‬ויצטרך להתפלל ולבקש עליהם‬ ‫נפלגנו פי כמה מאבותינו הקדושים‪ ,‬ואיך יש‬ ‫מהשי"ת‪ ,‬ובזה יכיר וידע שכל מה שיש לו הוא רק‬ ‫עוד בידינו זכות אבותינו‪ .‬אך הכוונה‪ ,‬דהא‬ ‫מהשי"ת‪ ,‬ורק הוא יש בידו למלאות צרכיו‬ ‫דאמרינן שאחר כמה דורות כבר איפליג דרא‪,‬‬ ‫ומשאלותיו‪ ,‬ויזכור שהוא תלוי ועומד באביו‬ ‫ואין עוד קשר בין הדורות‪ ,‬זה שייך רק בקירבה‬ ‫שבשמים‪ ,‬ומתוך כך ימלא את חובתו בעולם כראוי‪.‬‬ ‫שהיא מצד הגוף‪ ,‬ולכן לגבי פסולי עדות‬ ‫ומעתה כל הברכות וההשפעות אין להם ערך‬ ‫דהפסול הוא מחמת אהבת הגופים‪ ,‬בזה שפיר‬ ‫אם אינן באות מתוך בקשה ותפלה‪ ,‬כי‬ ‫קיימא לן דאחר כמה דורות כבר איפלג דרא‬ ‫אז הם עלולים לגרום לאדם שילך בשרירות לבו‬ ‫וכשרים להעיד זה לזה‪ .‬אבל קירבת ישראל אל‬ ‫וישכח את ה' עושהו‪ .‬לפיכך לפני שאמר לו‬ ‫האבות הקדושים אינה מצד הגוף כלל‪ ,‬אלא‬ ‫הקב"ה לאברהם אבינו כל הברכות טובות‪,‬‬ ‫היא מצד הנשמה‪ ,‬שהאבות הקדושים היו מקור‬ ‫הקדים הקב"ה ואמר לו ואעשך לגוי גדול‪ ,‬אומה‬ ‫ושורש נשמות ישראל‪ ,‬שכל נשמות ישראל עד‬ ‫שכתוב בה כי מי גוי גדול אשר לו אלקים קרובים‬ ‫סוף כל הדורות היו כלולים בהם‪ ,‬ומכיון שכן לא‬ ‫אליו כה' אלקינו בכל קראנו אליו‪ ,‬אני מעמיד‬ ‫שייך פירוד והפלגה כלל במשך הדורות‪ ,‬כי‬ ‫ממך‪ ,‬והיינו שיזכה לכל ההבטחות והברכות בכח‬ ‫הנשמות שהם חלק אלוה ממעל הם מקושרות‬ ‫התפלה‪ ,‬וממילא ידע בכל עת ובכל שעה שהוא‬ ‫ומשולבות עד סוף כל הדורות‪ ,‬ועל כן תמיד‬ ‫תלוי בהשי"ת‪ ,‬ומתוך כך יוכל לקבל ולהתענג‬ ‫אנו מזכירים זכות אבות‪ ,‬דהקשר הוא קבוע‬ ‫משאר ההשפעות‪ ,‬והיא המעולה שבברכות‪.‬‬ ‫וקיים עד סוף כל הדורות‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫והנה איתא בזוה"ק (פ' לך צד‪ ).‬בכל זמנא‬ ‫זכות אבות שייך רק מצד הנשמה‬ ‫דאתרשים בר נש בהאי רשימא קדישא‬ ‫המאירה בכח מצות מילה‬ ‫דהאי את‪ ,‬נשמתא קדישא אתאחידת ביה‪.‬‬ ‫ויאמר אלהים אל אברהם ואתה את‬ ‫והיינו שעל ידי מצות מילה זוכה האדם להארת‬ ‫בריתי תשמור אתה וזרעך אחריך‬ ‫אור הנשמה‪ ,‬ומכח זה קביעא וקיימא הקשר‬ ‫לדורותם‪ .‬ויש לדקדק מדוע חזר ואמר אתה‬ ‫שבין ישראל לאבותיהם הקדושים עד סוף כל‬ ‫וזרעך אחריך לדורותם‪ ,‬והלא כבר אמר מקודם‬ ‫הדורות‪ ,‬כקשר שבין אב לבן‪ .‬וזה כוונת הכתוב‪,‬‬ ‫ואתה את בריתי תשמור‪ ,‬והו"ל לומר וזרעך‬ ‫ואתה את בריתי תשמור‪ ,‬ועל ידי כוחה של‬ ‫אחריך לדורותם‪ ,‬ומדוע חזר ואמר אתה וזרעך‬ ‫מצות מילה שמאירה את אור הנשמה בנפשות‬ ‫אחריך‪.‬‬ ‫ישראל‪ ,‬על ידי זה יהיה אתה וזרעך אחריך‬ ‫וי"ל על פי דברי מרן רביה"ק זי"ע בדברי‬ ‫לדורותם‪ ,‬שעד סוף כל הדורות יהיה קבוע‬ ‫יואל (פ' וירא עמוד קפו) לבאר ענין זכות‬ ‫וקיים הקשר שבינך לבין זרעך אחריך‪.‬‬ ‫אבות‪ ,‬דלכאורה יוקשה על זה מהא דקיימא לן‬ ‫ג‬ ‫לך לך תשפ"ז‬ ‫יסודות נאמנים‬ ‫בעבודת החיים‬ ‫יסודי החיים‬ ‫פרק ב' (ב)‬ ‫כי הם חיינו‬ ‫געווענליך לעבט נישט א מענטש פון זיך‬ ‫א‪.‬‬ ‫אליינס מיט דער יסוד אז די נשמה איז דער‬ ‫ידבר אלקים את האדם וחי‪:‬‬ ‫עיקר‪ ,‬און מען דארף אסאך הארעווען ביז‬ ‫מען איז זוכה דאס מכיר צו זיין‪ .‬אבער ביי‬ ‫א איד דארף זיך איינבאקן‬ ‫קבלת התורה ווען עס איז געווען 'פסקה‬ ‫אין הארץ אז זיין גאנצע‬ ‫זוהמתן'‪ ,‬האבן זיך אידישע קינדער אינגאנצן‬ ‫לעבן איז נאר עסק התורה‬ ‫אויפגעהויבן פון גשמיות און געווארן א שטיק‬ ‫רוחניות‪ ,‬דעריבער האבן זיי דעמאלט געזאגט‪:‬‬ ‫א איד לעבט פון תורה ומצוות‬ ‫"היום הזה ראינו" ‪ -‬היינט זעען מיר איין‪" ,‬כי‬ ‫וואס דאס איז זיין חיות‬ ‫ידבר אלקים את האדם וחי" ‪ -‬אז די חיות פון‬ ‫א איד איז בלויז דאס וואס דער אויבערשטער‬ ‫יעדער איד האט זיך אמאל געוויסע זמנים‬ ‫רעדט צו אים! יעדעס ווארט תורה וואס א איד‬ ‫ווען ער איז דערהויבן און ער שפירט טאקע‬ ‫לערנט‪ ,‬איז עס ממש 'ידבר אלקים את האדם'‪,‬‬ ‫א געוואלדיגן חיות אין תורה; ווי דער עקידה‬ ‫דער אויבערשטער רעדט יעצט צו דעם מענטש‪,‬‬ ‫(שער צב) זאגט פשט אינעם פסוק וואס אידישע‬ ‫און דאס איז 'וחי' ‪ -‬דאס איז זיין חיות! עס זעט‬ ‫קינדער האבן געזאגט פארן אויבערשטן נאך‬ ‫טאקע אויס אז גשמיות איז זיין חיות‪ ,‬אבער‬ ‫קבלת התורה (דברים ה‪ ,‬כא)‪" :‬היום הזה ראינו‬ ‫עס איז א טעות און א דמיון‪ ,‬א איד לעבט פון‬ ‫כי ידבר אלקים את האדם וחי" ‪ -‬היינט האבן‬ ‫תורה ומצוות! דאס איז זיין חיות!‬ ‫מיר געזען אז דער אויבערשטער רעדט מיט א‬ ‫מענטש און ער בלייבט לעבן‪ .‬זאגט ער פשט‪:‬‬ ‫געווענליך טראכט א מענטש‪ ,‬אז דאס עסן‬ ‫אז מען האט די זכיה צו לערנען תורה‬ ‫וואס ער עסט ‪ -‬דאס גיבט אים חיות‪ .‬דער‬ ‫‪ -‬דאס אליין איז די גרעסטע שכר‬ ‫אמת איז אבער‪ ,‬אז די ריכטיגע חיות פון א איד‬ ‫איז נישט פון גשמיות‪ ,‬נאר פון תורה‪ ,‬מצוות און‬ ‫בשעת ווען א מענטש איז אין אזא‬ ‫עבודת ה'‪ .‬ווייל א איד האט א נשמה וואס איר‬ ‫מדרגה וואס ער שפירט אז די תורה איז זיין‬ ‫חיות איז תורה ומצוות‪ ,‬און די נשמה דאס איז‬ ‫חיות‪ ,‬דעמאלט דארף מען אים שוין אפילו‬ ‫דער עיקר פונעם מענטש!‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ד‬ ‫‪ -‬האט נישט קיין פשט! ער פארשטייט דאך‬ ‫נישט צוזאגן שכר און מען דארף אים נישט‬ ‫אליינס אז דאס איז זיין חיות און אויב ער‬ ‫סטראשען מיט עונשים‪ ,‬ווייל ער שפירט דאך‬ ‫עסט נישט קען ער נישט לעבן‪.‬‬ ‫אז דאס איז זיין עסן און זיין חיות; ווי צדיקים‬ ‫האבן געטייטשט דאס וואס חכמינו ז"ל‬ ‫די זעלבע זאך איז מיט שכר אויף תורה‪ ,‬אידן‬ ‫דרש'נען אויפן פסוק (שמות כ‪ ,‬יט)‪" :‬ותגיד לבני‬ ‫האבן דעמאלט געשפירט אז 'כי ידבר אלקים‬ ‫ישראל"‪ ,‬אז פאר די בני עליה זאל מען זאגן‬ ‫את האדם וחי' ‪ -‬צו לערנען ווערטער וואס‬ ‫'דברים קשים כגידין' ‪ -‬שארפע ווערטער‪.‬‬ ‫דער אויבערשטער רעדט צום מענטש‪ ,‬דאס איז‬ ‫האבן צדיקים מסביר געווען וואס זענען‬ ‫ממש זיין חיות און אן דעם קען מען נישט לעבן‪,‬‬ ‫געווען די 'דברים קשים כגידין'?! דאס אז מען‬ ‫דעריבער האט זיי געשטאכן אז מען רעדט צו זיי‬ ‫וועגן שכר! ווי די ספרים טייטשן (ברכות כח‪:):‬‬ ‫האט זיי צוגעזאגט שכר אויף תורה! פונקט‬ ‫"אנו עמלים ומקבלים שכר" ‪ -‬מיר פלאגן זיך‬ ‫ווי מען זאל זאגן פאר א מענטש‪" :‬טאמער‬ ‫און מיר באקומען שכר 'מיט דער פלאג גופא'‬ ‫דו וועסט עפעס עסן יעדן טאג ‪ -‬און מאכן‬ ‫וואס מיר פלאגן זיך! דאס אז מיר האבן די זכיה‬ ‫זיכער אז דו שטארבסט נישט פון הונגער ‪-‬‬ ‫צו לערנען תורה‪ ,‬איז די גרעסטע שכר און מען‬ ‫וועט מען דיר באלוינען מיט א סכום געלט!"‪.‬‬ ‫דארף נישט קיין אנדערן שכר אויף דעם‪ .‬ווייל‬ ‫פארשטייט מען‪ ,‬אז עס מוז זיין אז יענער‬ ‫ווען א איד איז זוכה צו שפירן דעם מתיקות‬ ‫האט נאכנישט קיין שכל‪ ,‬ער איז נאך א קליין‬ ‫התורה ‪ -‬איז נישט דא קיין בעסערס פון דעם‪.‬‬ ‫קינד‪ ,‬ווייל צו רעדן אזוי צו א גרויסן מענטש‬ ‫מקור חיים‬ ‫והנה בעת התגלות כבוד מלכותו על עמו בית ישראל אשר בהם מתפאר ומנהיג עולמו לרומם קרן עמו בית ישראל‬ ‫שלא כדרך הטבע ועושה עמנו ניסים ונפלאות וניכר מלכותו לעין כל‪ ,‬אזי בודאי לב כל בני אדם יתלהב לעבוד‬ ‫את ה' אלקינו הבורא ברוך הוא‪ ,‬כי רואין כבוד הדר מלכותו וראוי לעבוד את הבורא ברוך הוא‪ ,‬כי הוא רב ושליט‪.‬‬ ‫אמנם כאשר מלכותו מכוסה והעולם מתנהג על פי הטבע אזי אין הלבבות מתלהבין לעבודתו‪ .‬והנה במדבר ראו הדור‬ ‫הניסים והנפלאות והבאר והמן וענני הכבוד אזי התלהבו לעבוד את מלך רב ושליט וענו ואמרו כל אשר דבר ה' נעשה‬ ‫ונשמע‪ ,‬וכפה עליהם ההר כגיגית שאפילו בעת שהעולם יתנהג על פי הטבע ויפסקו הג' מתנות הבאר‪ ,‬ומן‪ ,‬וענני‬ ‫הכבוד‪ ,‬ויאכלו מעבור הארץ אזי יאמינו שכל הטבעיות וכל המאורעות מקטן ועד גדול הכל ממנו יתברך שמו ומלכותו‬ ‫בכל משלה וצריכין לקיים את התורה אפילו כאשר מלכותו בהסתר פנים‪ ,‬ועל זה כאשר יתנהגו העולם על פי הטבע‬ ‫כפה עליהם ההר כגיגית ואמר אם תקבלו התורה מוטב‪ .‬ולדורות שידע האל ברוך הוא שיתנהג העולם על פי‬ ‫הטבע אז כפה עליהם ההר כגיגית‪ .‬ויתורץ קושית התוספות למה כפה עליהם ההר כגיגית‪ ,‬כיון שכבר הקדימו‬ ‫נעשה לנשמע‪ .‬ולפי דברינו יתכן שהוא לדורות שיתנהגו העולם והמזון על פי הטבע‪ .‬שידע האדם שאין שום‬ ‫דבר קטון או גדול זולתו יתברך שמו‪ .‬ונמצא יתורץ קושיות התוספות על פי שני אופנים‪ .‬אופן אחד הוא‪ ,‬שהוא‬ ‫לדורות אפילו כשיתעבה ויתגשם מוחין והמחשבות‪ .‬ואופן השני‪ ,‬לדורות אפילו שיתנהגו העולם בטבעיות יקבלו‬ ‫התורה ויעשו מצות הבורא יתברך שמו‪:‬‬ ‫קדושת לוי‪ ,‬קדושה א' לפורים‬ ‫ה‬ ‫לך לך תשפ"ז‬ ‫זיך אריינכאפן א מחשבה אינעם מענטש‪:‬‬ ‫ווען מען פילט נישט דארף מען גלייבן‬ ‫"מה העבודה הזאת‪ ,‬צו וואס פעלט מיר אויס‬ ‫אז אן תורה איז נישטא קיין לעבן‬ ‫זיך אזוי שטארק צו אנשטרענגען?! אפשר‬ ‫וועל איך האבן א רואיגערע לעבן טאמער איך‬ ‫א מענטש גייט אבער דורך פארשידענע‬ ‫וועל מיר נישט אזוי איבערשטרענגען און זיך‬ ‫סארט זמנים‪ ,‬און עס זענען פארהאן‬ ‫איבערגעבן צו לערנען די תורה?!"‪ .‬אין אזא‬ ‫זמנים וואס א מענטש שפירט נישט דעם‬ ‫צייט דארף דער מענטש זיך אליינס ענטפערן‬ ‫געוואלדיגן חיות וואס זיין נשמה באקומט‬ ‫מיט אמונה‪ :‬ניין! עס איז דמיונות! 'שם תהא‬ ‫פון יעדעס ווארט תורה‪ .‬אין אזעלכע צייטן‬ ‫קבורתכם' ‪ -‬טאמער וועל איך נישט לערנען‬ ‫מוז א מענטש לערנען מכח 'אמונה'‪ ,‬ער דארף‬ ‫יעדן טאג‪ ,‬וועל איך זיין ווי א באגראבענער‬ ‫גלייבן אז די תורה דאס איז אמת'דיג זיין‬ ‫מענטש! טויט אן קיין חיות! טאמער וועל איך‬ ‫לעבן‪ ,‬אפילו ער פילט נישט און פארשטייט‬ ‫אנהאלטן דאס לערנען מיטן עול תורה ‪ -‬און‬ ‫נישט אזוי; ווי דער קדושת לוי (קדושות לפורים‬ ‫טראץ די אלע שוועריגקייטן וואס עס קומט‬ ‫קדושה א') זאגט‪ ,‬אז דער 'כפיית ההר' האט‬ ‫מיט דערמיט ‪ -‬דעמאלט וועל איך לעבן מיט‬ ‫אויסגעפעלט בעיקר אויף שפעטער ווען עס‬ ‫א חיות אויף דער וועלט!‬ ‫וועלן אנקומען די שוואכערע זמנים‪ ,‬ווען עס‬ ‫איז 'חזרה זוהמתן'‪ ,‬וואס לויט דעם כלי יקר‬ ‫ב‪.‬‬ ‫(וואס מיר האבן געברענגט אינעם פאריגן גליון) אז‬ ‫חיים הם למוצאיהם‪:‬‬ ‫דער פשט פון 'כפיית ההר' איז אז מען האט‬ ‫זיי מודיע געווען‪" :‬ענקער גאנצע חיות איז‬ ‫די שמחת התורה וואס‬ ‫נאר די תורה‪ ,‬און וויפיל ענק זענען דבוק‬ ‫צדיקים האבן געהאט‬ ‫אין תורה ‪ -‬אזויפיל לעבן ענק! און טאמער‬ ‫בשעת'ן לערנען ‪ -‬און די‬ ‫נישט‪ ,‬זענט עטץ פארשלאפן אן קיין חיות!"‪.‬‬ ‫חיות אין לערנען וואס איז‬ ‫דאס האט טאקע אויסגעפעלט נאר אויף די‬ ‫שייך אפילו ביי פשוט'ע אידן‬ ‫שוואכערע זמנים‪ .‬ווייל דעמאלט האבן זיי‬ ‫דאך געזען מיט די אויגן אז 'ידבר אלקים את‬ ‫צדיקים האבן געשפירט אמת'דיג‬ ‫האדם וחי'‪ ,‬אז עס איז נישטא קיין אנדערע‬ ‫אז די תורה דאס איז דאס לעבן‬ ‫חיות אויסער תורה‪.‬‬ ‫ווען א מענטש זעט זיך אין א מצב פון‬ ‫עס זענען פארהאן אסאך מדרגות אין דעם‬ ‫'חזרה זוהמתן'‪ ,‬זיין יצר הרע איז אין קראפט‬ ‫ענין פון שפירן אז די תורה דאס איז די חיות‪.‬‬ ‫און דער 'עולם' ‪' -‬העלם' איז גרויס‪ ,‬ער‬ ‫אידן ביי מתן תורה האבן דאס געשפירט‬ ‫שפירט נישט קיין חיות אינעם לערנען און‬ ‫אויף גאר א שטארקן אופן; ווי געזאגט פונעם‬ ‫עס איז אים נישט אזוי לייכט אנצוהאלטן‬ ‫עקידה‪ .‬און מצד די נשמה שפירט אודאי יעדער‬ ‫ווייטער זיין קביעות'דיגער שיעור‪ ,‬ער דארף‬ ‫איד אזוי ביזן היינטיגן טאג‪ .‬אבער אז דער גוף‬ ‫שוין האבן אסאך אסאך התאמצות צו לערנען‬ ‫זאל דאס אויך מכיר זיין און שפירן אז 'כי ידבר‬ ‫יעדן טאג חק ולא יעבור‪ .‬אין אזא צייט קען‬ ‫אלקים את האדם וחי'‪ ,‬אז לימוד התורה איז‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ו‬ ‫אט אזא לעבהאפט האט מען געזען ביי‬ ‫דאס חיות פון א מענטש‪ ,‬און וויפיל מער מען‬ ‫אלע גדולי ישראל און צדיקי אמת‪ ,‬ווי זיי‬ ‫איז דבוק צו תורה‪ ,‬אלץ מער לעבט מען ‪ -‬דאס‬ ‫האבן געלערנט תורה מיט אן אויסטערלישן‬ ‫איז שוין נישט אזא לייכטע זאך‪.‬‬ ‫חיות און שמחה‪ .‬אבותינו ספרו לנו‪ ,‬דער‬ ‫פריערדיגער דור פארציילט וויאזוי עס‬ ‫צדיקים און גדולי עולם זענען געווען‬ ‫האט אויסגעזען ביים הייליגן רבי'ן זכרונו‬ ‫'בשלימות' ביי דער בחינה‪ ,‬אז בשעת ווען‬ ‫לברכה א 'פארלערנען'! וואספארא 'חדוותא‬ ‫זיי האבן עוסק געווען בתורה האבן זיי נישט‬ ‫דשמעתתא' מען האט געזען אויף אים בשעת‬ ‫געשפירט קיין שום אנדערע צורך‪ ,‬ווייל די‬ ‫ווען ער האט געזאגט דעם שיעור! און אפילו‬ ‫תורה האט זיי געגעבן אזא מין חיות‪ ,‬אז זיי זענען‬ ‫ווען עס איז געווען גאר אנגעצויגענע זמנים‬ ‫זאט געווארן מיט תורה‪ .‬עס האט אפילו געקענט‬ ‫מבית ומבחוץ‪ ,‬האט מען אבער קלאר געזען‬ ‫אמאל קומען צו כמעט 'כלות הנפש'‪ ,‬נאך טעג‬ ‫ווי דער רבי איז מסיח דעת פון דער גאנצער‬ ‫וואס זיי האבן נישט געגעסן און נישט געשלאפן‬ ‫וועלט און לעבט ממש אין תורה! די אידן‬ ‫און נאר געווען אינגאנצן דבוק אין דער תורה‪ ,‬אין‬ ‫רעדן נאך דערפון עד היום‪ ,‬און לייגן אראפ‬ ‫דער בחינה פון 'ידבר אלקים את האדם וחי'‪.‬‬ ‫אז דאס איז געווען עפעס א מורא'דיג בילד‪.‬‬ ‫עס איז אמאל געווען אזא מעשה ביים‬ ‫עס האט מיר פארציילט א פשוט'ער‬ ‫הייליגן צאנזער רב זי"ע‪ ,‬אז א גאנצן טאג‬ ‫איד וועלכער פלעגט גיין צום שיעור‪" :‬איך‬ ‫זענען אריינגעקומען לומדים און גערעדט‬ ‫האב גארנישט פארשטאנען פון די אלע‬ ‫מיט אים אין לערנען‪ .‬איז געווען דארט א איד‬ ‫פשטים און פלפולים וואס דער רבי האט‬ ‫וועלכער האט באמערקט אז דער צאנזער רב‬ ‫ארומגערעדט‪ ,‬אבער איך האב ליב געהאט צו‬ ‫האט נאך היינט גארנישט טועם געווען‪ ,‬איז‬ ‫גיין אהין‪ ,‬פשוט צו זען! עס איז פשוט געווען א‬ ‫ער אריינגעקומען און געזאגט‪ ,‬אז ער האט‬ ‫תענוג זיך אנצוזעטיגן פון דעם בילד וויאזוי א‬ ‫עפעס אן ענין פון 'פיקוח נפש' וואס ער מוז‬ ‫צדיק אמת לערנט מיט אזא מין חיות! מיט אזא‬ ‫יעצט דורכרעדן מיטן צאנזער רב‪ .‬זענען אלע‬ ‫געשמאק! וויאזוי ער האט געזאגט די קשיא און‬ ‫לומדים ארויסגעגאנגען און אים געלאזט אליין‬ ‫דערנאך דעם תירוץ‪ ,‬וויאזוי ער האט געלעבט‬ ‫מיט צאנזער רב‪ .‬האט דער איד ארויסגענומען‬ ‫אינעם חידוש און אין דער ראיה! ער האט‬ ‫עפעס צו עסן און אים געגעבן טועם צו זיין‪.‬‬ ‫געלעבט מיט אזא מין שמחת התורה!"‪ .‬און‬ ‫נאכן עסן האט אים דער צאנזער רב געזאגט‪ ,‬אז‬ ‫אזוי איז געווען ביי אלע צדיקים און גדולים‪.‬‬ ‫עס האט שוין געהאלטן ביי כלות הנפש ממש‪,‬‬ ‫נאר ער איז געווען אזוי פארטון אין לערנען אז‬ ‫יעדער איד קען דערפילן‬ ‫ער האט דאס נישט געשפירט‪ ,‬און א דאנק דעם‬ ‫די זיסקייט פון תורה‬ ‫וואס ער האט אים געברענגט צו עסן‪ ,‬האט‬ ‫ער אים ממש געראטעוועט‪ ,‬און ער וועט אים‬ ‫אבער עס איז פארהאן אויך קלענערע‬ ‫מחזיק טובה זיין אויף דעם‪ .‬דאס איז א מדרגה‬ ‫מדרגות דערין ‪ -‬אן א שיעור‪ .‬ווייל דאס איז‬ ‫פון צדיקים‪ ,‬וואס ווען זיי זענען דבוק אין תורה‬ ‫דאך זיכער אז די תורה הקדושה איז כפשוטו‬ ‫איז דאס זייער גאנצער חיות און זיי דארפן‬ ‫זיס! מיר גלייבן אינעם פסוק (תהלים יט‪ ,‬יא)‪:‬‬ ‫נישט און שפירן נישט עפעס אנדערש‪.‬‬ ‫ז‬ ‫לך לך תשפ"ז‬ ‫ער האט איין שעה א טאג וואס ער לערנט א‬ ‫"הנחמדים מזהב ומפז רב ומתוקים מדבש‬ ‫שיעור‪ ,‬און די חיות‪ ,‬שמחה און סיפוק הנפש‬ ‫ונופת צופים" ‪ -‬די מתיקות פון דער תורה‬ ‫וואס דאס גיבט אים ‪ -‬דאס קען מען נישט‬ ‫הקדושה איז אסאך אסאך מער ווי אלע סארטן‬ ‫האבן פון קיין שום אנדערע זאך‪ .‬דערציילט‬ ‫מתיקות וואס זענען נאר שייך בעולם הזה!‬ ‫אּפָאר טאג צוריק האט זיך‬ ‫ָ‬ ‫ער מיר‪ ,‬אז‬ ‫עס איז אלעס בטל ומבוטל און עס הייבט זיך‬ ‫געמאכט א טאג וואס ער האט נישט געקענט‬ ‫גארנישט אן קעגן די מתיקות וואס עס איז‬ ‫לערנען דעם שיעור אין דער געווענליכער‬ ‫דא אין דער תורה הקדושה! און יעדער איד‬ ‫שעה וואס ער לערנט עס יעדן טאג‪ .‬ער האט‬ ‫האט שייכות מיט דער זיסקייט‪ .‬מיט אביסל‬ ‫זיך געזען אז עס איז שוין איינס אזייגער‬ ‫התבוננות וואס א מענטש טראכט אריין אז‬ ‫ביינאכט‪ ,‬האט ער געקלונגען דעם חבר‬ ‫ער איז געקומען אויף דער וועלט פאר א‬ ‫זיינעם אויפן טעלעפאן און געפרעגט‪ :‬דו‬ ‫תכלית ‪ -‬פארשטייט ער אליינס אז די גאנצע‬ ‫ביסט נאך אויף? מען קען נאך יעצט לערנען?‬ ‫חיות איז בלויז די תורה הקדושה‪ .‬און דאס‬ ‫זאגט יענער‪ :‬יא! לאמיר לערנען יעצט אויפן‬ ‫איז א זאך וואס איז שייך פאר יעדן איד!‬ ‫טעלעפאן! האבן זיי געלערנט פון איינס‬ ‫ביז צוויי ביינאכט און משלים געווען דעם‬ ‫איך בין געפארן אמאל מיט א איד וועלכער‬ ‫אּפָאר טאג‬ ‫ָ‬ ‫שיעור‪ .‬זאגט ער מיר‪ ,‬אז אויף‬ ‫ארבעט א גאנצן טאג‪ ,‬און האט נישט קיין סאך‬ ‫האט אים דאס געגעבן אזא געוואלדיגע שמחה‬ ‫צייט צו לערנען תורה‪ .‬אונטערוועגנס האט‬ ‫בפנימיות‪ ,‬וואס ער קען דאס נישט מסביר זיין‪.‬‬ ‫ער מיר פארציילט אזוי מסיח לפי תומו‪ ,‬אז‬ ‫תוצאות חיים‬ ‫‪ .‬אדי נשמה שפירט אז די תורה ‪ -‬דאס איז איר לעבן‪ .‬אפילו דער גוף פון סתם א מענטש‬ ‫שפירט עס נישט‪ ,‬אבער דאך דארף א מענטש 'פילן' א זיסן געשמאק אין זיין לערנען‬ ‫תורה‪ .‬ווען א מענטש איז זוכה צו שפירן דעם מתיקות התורה‪ ,‬דארף ער נישט קיין שום‬ ‫צוזאג פון שכר‪ ,‬ווייל דאס לערנען אליין איז פאר אים דער גרעסטער שכר און תענוג;‬ ‫אבער אויך אין די שוואכערע צייטן‪ ,‬ווען דער מענטש פילט נישט דעם געשמאק‪ ,‬מוז‬ ‫ער זיך מחזק זיין מיט פעסטע אמונה אז אן תורה איז ער ווי א באגראבענער מענטש אן‬ ‫קיין חיות‪ ,‬און נישט מוותר זיין דערויף קיין איין טאג‪.‬‬ ‫‪ .‬ב'מתיקות התורה' איז נישט קיין מדרגה וואס בלויז צדיקים קענען שפירן‪ ,‬נאר דאס‬ ‫איז די עצם 'חיות' פון יעדן איד‪ .‬ווען א מענטש טראכט אריין‪ ,‬פארשטייט ער אז אן דער‬ ‫תורה הקדושה איז נישט דא קיין שום לעבן! דעריבער מוז מען זיך אוועקשטעלן מיט א‬ ‫פעסטע קביעות עתים לתורה חק ולא יעבור‪ ,‬ווייל דאס ברענגט אריין אינעם מענטש אן‬ ‫אמת'דיגע דביקות און שמחה וואס שפייזט זיין נשמה‪.‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ח‬ ‫ליקוטי פנינים‬ ‫על פרשת השבוע‬ ‫אורות חיים‬ ‫זיין דערויף; אויב דאס וואלט געווען א 'מצווה‬ ‫להנאתך ולטובתך;‬ ‫ועושה'‪ ,‬וואלט די התגברות היצר געווען אסאך‬ ‫דער תכלית פון די נסיונות‬ ‫שטערקער‪ ,‬ממליא פארדעם איז מען נישט‬ ‫איז אונז אויפצוהייבן‬ ‫מצווה דערויף‪ ,‬נאר די תורה שרייבט עס ברמז‬ ‫'תחת אשר לא עבדת את ה' אלקיך בשמחה'‪ ,‬כדי‬ ‫דער רבי זכרונו לברכה זאגט א מורא'דיגן‬ ‫מיר זאלן אליין וויסן און פארשטיין אז דאס איז‬ ‫שמועס ‪ -‬א תורה פון כתב יד ‪ -‬אויף דעם ענין‬ ‫דער עיקר יסוד‪.‬‬ ‫פון "ֶלֶ ְך ְלְ ָך" וואס רש"י טייטשט "להנאתך‬ ‫ולטובתך" (בראשית יב‪ ,‬א)‪ .‬זאגט דער רבי‪ :‬דער‬ ‫דאס אלס איז ביי סתם מענטשן; אבער‬ ‫פשט איז נישט נאר אז דו זאלסט סתם אזוי עומד‬ ‫אברהם אבינו איז שוין געווען ביי אזא הויכע‬ ‫זיין אינעם נסיון‪ .‬עס מאכט זיך דאך אמאל אז א‬ ‫מדרגה‪ ,‬אז דער אויבערשטער האט אים יא‬ ‫מענטש איז עומד בנסיון אבער עס קומט אים‬ ‫געקענט הייסן 'להנאתך ולטובתך' ‪ -‬זאלסט‬ ‫אן גאר שווער; נאר דער אויבערשטער האט‬ ‫עס טון מתוך שמחה‪ ,‬ווייל ער האט געהאט די‬ ‫אים געזאגט‪ :‬זאלסט הנאה האבן! זאלסט האבן‬ ‫כוחות צו קענען עומד זיין‪.‬‬ ‫א שמחה קדושה אז דו קענסט טון דעם רצון ה'‪,‬‬ ‫אפילו ווען עס קומט דיר אן שווער! נישט אז דו‬ ‫זעט מען פון דעם‪ ,‬אז אין דעם 'לך לך' ליגט‬ ‫זאלסט טראכטן 'הלוואי וואלט מען מיך נישט‬ ‫דער יסוד פון טון דעם רצון ה' מתוך שמחה! און‬ ‫מנסה געווען'‪ ,‬נאר זאלסט עס טון מתוך שמחה‪.‬‬ ‫אלעס וואס איז אדורך אויף אברהם אבינו איז‬ ‫געווען כדי אוועקצושטעלן א כוח לדורות פאר‬ ‫זאגט דער רבי‪ :‬שמחה של מצוה איז דאך א‬ ‫אונז ‪ -‬זיינע קינדער‪ ,‬מילא כדי צו קענען מנצח‬ ‫'יסוד' אין עבודת ה'‪ ,‬ווי עס שטייט אין די תוכחה‬ ‫זיין די מלחמת היצר פעלט דאך אויס צו לוחם‬ ‫ֹלֶקיָך‬ ‫ָעַָב ְְד ָּּת ֶֶאת ה' ֱֱא ֶ‬ ‫"ַּתַּחת ֲֲא ֶׁׁשר ֹלא ַ‬ ‫(דברים כח‪ ,‬מא) ַ‬ ‫זיין מתוך שמחה‪ ,‬ווי עס שטייט אין תניא (ליקוטי‬ ‫ְּּב ִׂׂש ְְמָחָ ה ְּוְבטּוב ֵלֵ ָבָ ב"‪ ,‬וואס מיר זעען אז אויף דעם‬ ‫אמרים פכ"ו) אז דער וואס איז לוחם מתוך שמחה‬ ‫אליין קומט די גאנצע תוכחה חלילה‪ .‬אויב שמחה‬ ‫דער איז דער וואס מנצח די מלחמה‪ ,‬און וויאזוי‬ ‫של מצוה איז אזא גרויסער יסוד‪ ,‬פארוואס איז‬ ‫קען א איד אנקומען צו טון די עבודה מתוך‬ ‫נישט דא א מפורש'דיגע מצוה אין די תורה דאס‬ ‫שמחה? דאס נעמט זיך מכח א שטארקע אמונה‪.‬‬ ‫צו טון? נאר דער תירוץ איז‪ :‬חז"ל זאגן דאך אז‬ ‫ווען א איד גלייבט מיטן גאנצן הארץ אז אלעס‬ ‫אויף א דבר מצוה וואס א מענטש איז 'מצווה‬ ‫וואס גייט אדורך אויף אים איז מיט א חשבון‬ ‫ועושה' איז דא א גרעסערע התגברות היצר‪.‬‬ ‫פונעם באשעפער‪ ,‬יעדער טאג האט טאקע זיינע‬ ‫און היות שמחה של מצוה איז אזא שטארקער‬ ‫אייגענע נסיונות און זיינע באשטימטע עבודות‪,‬‬ ‫יסוד‪ ,‬טוט זיך דער יצר הרע גאר שטארק מתגבר‬ ‫ט‬ ‫לך לך תשפ"ז‬ ‫פארטונקלען ‪ -‬האט אברהם אבינו משפיע‬ ‫אבער דער תכלית פון די אלע נסיונות איז אים‬ ‫געווען אז דער כח זאל זיין 'מוציא פירות'‪ ,‬דער‬ ‫אויפצוהייבן צו זיין אן אמת'דיגער עובד ה'‪.‬‬ ‫'יש להם תאווה'‪ ,‬דער רצון הפנימי און דער כח‬ ‫הקדושה פון א איד‪ ,‬זאל ארויסקומען אלס פרי‪,‬‬ ‫און דאס זאל געבן דעם כח אז מען זאל זוכה‬ ‫זיין צו 'הוציאו מחללה של עולם' ‪ -‬מען זאל‬ ‫בחצרות אלקינו יפריחו;‬ ‫ארויסנעמען די כוחות‬ ‫נישט נתפעל ווערן פון די נארישע תאוות פון‬ ‫האמונה מכח אל הפועל‬ ‫די וועלט‪ ,‬ווייל ווען א איד ווייסט אז ער האט‬ ‫א סאך א העכערע תאווה ‪ -‬א תאווה פון קרבת‬ ‫אויפן פסוק "ַוַ ְיְַנַ ַּגּ ע ה' ֶֶאת ַּפ ְְּרֹעֹה" (בראשית‬ ‫ה' און א העכערן חיות‪ .‬דאס איז דער כח וואס‬ ‫יב‪ ,‬יז)‪ ,‬ברענגט דער מדרש (בראשית רבה מא‪ ,‬א)‬ ‫אברהם אבינו האט אוועקגעשטעלט‪.‬‬ ‫ִיְִפָרָ ח" (תהלים צב‪ ,‬יג)‬ ‫"ַצ ִּּדיק ַּכּ ָּּתָמָ ר ְ‬ ‫דעם פסוק ַ‬ ‫אויף אברהם אבינו‪ .‬חז"ל זאגן מערערע זאכן‬ ‫"ַצ ִּּדיק ַּכּ ָּּתָמָ ר‬ ‫דאס איז מרומז אין דעם פסוק ַ‬ ‫אין וואס אברהם אבינו איז דומה צו א 'תמר'‬ ‫ְּכֶּא ֶֶרז ַּבּ ְּלָּבָ נֹון ִיְִׂשֶּׂגּ ה" (תהלים צב‪ ,‬יג)‪ .‬דער‬ ‫ְִיְִפָרָ ח ֶ‬ ‫און אן 'ארז'‪' ,‬לבו מכוון למעלה'‪ .‬איינס פון די‬ ‫גאנצער קאפיטל פארדעם רעדט פון אמונה‬ ‫אינטערעסאנטע זאכן וואס דער מדרש ברענגט‬ ‫אין שווערע זמנים‪ ,‬ווי מיר זאגן עס יעדן שבת‪:‬‬ ‫דארט (במדבר רבה ג‪ ,‬א) איז‪" :‬מה תמרה זו יש‬ ‫מּוָנְָתָך ַּבֵּּלּ ילֹות"‪.‬‬ ‫ָּׁבת וגו' ֶוֶ ֱֱא ְ‬ ‫"ִמְִזְ מֹור ִׁשׁ יר ְלְ יֹום ַַהַּׁש� ּ‬ ‫לה תאווה" ‪ -‬די נאטור פון א תמרה איז‪ ,‬אז‬ ‫אז אפילו ווען מען זעט "ִּבְּפְֹר ַַֹח ְרְ ָׁׁש ִִעים ְּכּ מֹו ֵֵע ֶׂׂשב‬ ‫זי האט א תאווה אז מען זאל מרכיב זיין אויף‬ ‫ֹּפֲּעֵלֵ י ָאֶָוֶ ן" ‪ -‬אז דרך רשעים צלחה‪ ,‬מיט‬ ‫ַוַ ָּי ִִּציצּו ָּכּ ל ֲ‬ ‫איר א צווייטן בוים‪ ,‬און נאר אויף דעם אופן איז‬ ‫די אלע נסיונות וואס מען גייט אדורך ‪ -‬אף על פי‬ ‫זי מוציא פירות‪ .‬דער מדרש ברענגט דארט א‬ ‫כן זאל מען זיך האלטן שטארק מיט די אמונה‪.‬‬ ‫מעשה‪" :‬אף צדיקים יש להם תאווה‪ ,‬ומה היא‬ ‫און וואס איז דער כח דאס באווייזן? דער כח‬ ‫תאוותם ‪ -‬הקדוש ברוך הוא"‪ .‬צדיקים זענען‬ ‫איז 'צדיק כתמר יפרח'‪ ,‬די אמונה וואס אברהם‬ ‫אויך מתאווה‪ ,‬אבער זייער גאנצע תאווה און‬ ‫אבינו האט אריינגעגעבן‪.‬‬ ‫גלוסטעניש איז נאר צום אויבערשטן‪ ,‬שנאמר‬ ‫אבער ווי נעמט מען דאס טאקע ארויס מכח‬ ‫ַ"ַקֹוה ִקִִּוּיִתִ י ה'" (תהלים מ‪ ,‬ב)‪ .‬אויף קיין שום‬ ‫אל הפועל? מיר גלייבן באמונה שלימה אז די‬ ‫אנדערן אופן קען מען זיי נישט צופרידן שטעלן‪,‬‬ ‫כוחות וואס אברהם אבינו האט אריינגעלייגט‬ ‫נאר אז זיי זענען זוכה צו קרבת ה'‪ .‬ווידער זאגט‬ ‫זענען דא‪ ,‬אבער וואס איז דער כח דאס‬ ‫דער מדרש‪ :‬נאך א זאך וואס דער צדיק איז‬ ‫ארויסצונעמען? אויף דעם זאגט דער פסוק‪:‬‬ ‫דומה צו א תמרה ‪ -‬א תמרה איז עושה פירות‪.‬‬ ‫"ְׁשׁ תּוִלִ ים ְּב ֵֵּבית ה'" (שם פסוק יד) ‪ -‬דאס ליגט‬ ‫עס קען זיין דאס איז רומז‪ ,‬אז אברהם אבינו‬ ‫איינגעפלאנצט אין בית ה'‪ ,‬אין די בתי כנסיות‬ ‫האט אריינגעגעבן אויף לדורות דעם כח פון‬ ‫און בתי מדרשות‪ .‬חז"ל זאגן (יומא כח‪ ):‬אז‬ ‫'יש להם תאווה' ‪ -‬דער רצון הפנימי פון א איד‬ ‫אברהם אבינו איז געווען א "זקן ויושב בישיבה"‪,‬‬ ‫וואס וויל זיין נאנט צום באשעפער‪ .‬כאטש דאס‬ ‫דארט אין ישיבה האט ער אריינגעלייגט זיינע‬ ‫ווערט אמאל פארדעקט דורך דעם כח הגוף‪,‬‬ ‫כוחות‪ :‬די כוחות פון אמונה‪ ,‬די כוחות פון‬ ‫דורך דעם גלות‪ ,‬אדער דורך עוונות חלילה ‪-‬‬ ‫'הוציאו מחללה של עולם'‪ ,‬די כוחות פון 'יש‬ ‫די אלע כוחות וואס טוען דאס פארדעקן און‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫י‬ ‫'צדיק ורע לו רשע וטוב לו'‪ ,‬דארפן אידישע קינדער‬ ‫להם תאווה' ‪ -‬מעורר צו זיין דעם רצון הפנימי‬ ‫נעמען פון די אבות הקדושים‪ .‬דער אויבערשטער‬ ‫פון א איד‪ .‬דאס אלס ליגט אינעם בית המדרש‪.‬‬ ‫האט געזאגט פאר אברהם אבינו (בראשית יב‪ ,‬א)‪ֶ" :‬לֶ ְך‬ ‫אז מען האט שכל אויסצוניצן א בית המדרש‬ ‫ְלְ ָך ֵֵמ ַַא ְְר ְְצָך" ‪ -‬גיי ארויס פון דיין לאנד‪ ,‬און אברהם‬ ‫ווי עס דארף צו זיין און אז מען איז זיך מדבק‬ ‫אבינו האט געפאלגט און געגאנגען‪ ,‬ביז ער איז‬ ‫זיין אין די תורה הקדושה‪ ,‬איז מען זוכה צו שפירן‬ ‫אנגעקומען קיין ארץ ישראל‪ .‬דערנאך איז געווארן‬ ‫א מעין פון דעם עריבות ומתיקות התורה‪ ,‬א‬ ‫דער הונגער‪ ,‬איז ער געגאנגען קיין מצרים‪ .‬דארט‬ ‫חיות אין א לערנען און א חיות אין א דאווענען‬ ‫איז געווען די מעשה מיט שרה און פרעה‪ ,‬וואס‬ ‫ברענגט ממילא כוחות זיך צו קענען מתגבר‬ ‫דערפאר האט מען אים געגעבן א געוואלד מיט‬ ‫זיין אויפן יצר הרע‪ .‬אז מען ווייסט אז מען איז‬ ‫מתנות; ווי עס שטייט (שם פסוק טז)‪ּ" :‬וְלְ ַַא ְְבָרָ ם‬ ‫איינגעפלאנצט אין בית ה'‪ ,‬דא איז זיין גאנצער‬ ‫ֵֵהיִטִ יב ַַּב ֲֲעבּוָרָ ּה"‪ .‬אויפן וועג צוריק פון מצרים קיין‬ ‫חיות ‪ -‬נישט אז ווען ער איז דא זאל ער זיין‬ ‫ארץ ישראל שטייט (שם יג‪ ,‬ג)‪ַ" :‬וַ ֵּיֵֶלֶ ְך ְלְ ַַמָּסָָעָ יו"‪ ,‬זאגט‬ ‫מיטן קאפ אינדרויסן‪ ,‬נאר פארקערט‪ :‬אפילו‬ ‫רש"י‪" :‬בחזרתו פרע הקפותיו" ‪ -‬אברהם אבינו‬ ‫ווען ער געפינט זיך אינדרויסן‪ ,‬זאל ער וויסן אז‬ ‫האט יעצט באצאלט די אלטע חובות וואס ער איז‬ ‫פונעם בית המדרש קומט זיין חיות ‪ -‬דעמאלט‬ ‫שולדיג געבליבן פון פריער אויפן וועג קיין מצרים‪.‬‬ ‫איז 'בחצרות אלוקינו יפריחו'‪ ,‬אפילו נאכדעם‬ ‫איז דער חתם סופר מסביר‪ :‬וואס מיינען די‬ ‫וואס ער גייט ארויס‪ ,‬איז 'עוד ינובון בשיבה' ‪-‬‬ ‫'חובות' וואס ער איז שולדיג געבליבן? איבעראל‬ ‫נעמט מען מיט די כוחות אויפן גאנצן לעבן‪,‬‬ ‫וואו אברהם אבינו איז געגאנגען‪ ,‬איז געווען‬ ‫דעמאלט פארבלייבן די אלע כוחות הקדושה‬ ‫"ַוַ ְִּיְִקָרָ א ָׁשָ ם ַַא ְְבָרָ ם ְְּב ֵֵׁשם ה'" (שם פסוק ד)‪ ,‬ער‬ ‫פון די שטארקע אמונה‪ ,‬די 'אמונתך בלילות'‪,‬‬ ‫האט געזוכט צו מקרב זיין יעדן איינעם צו דער‬ ‫וואס אברהם אבינו האט אוועקגעשטעלט‪.‬‬ ‫אמונה‪ ,‬ער האט גערעדט צו יעדן איינעם פון‬ ‫'מציאות הבורא'‪ ,‬אז עס איז דא א באשעפער‬ ‫אויף דער וועלט‪ ,‬פון 'אחדות הבורא'‪ ,‬אז עס איז‬ ‫ויקרא שם אברהם בשם ה';‬ ‫דא נאר איין באשעפער אויף דער וועלט‪ ,‬און‬ ‫נישט ווערן צובראכן פון דעם‬ ‫פון 'השגחת הבורא'‪ ,‬אז אלעס ווערט געפירט‬ ‫נסיון פון 'צדיק ורע לו'‬ ‫נאר פונעם באשעפער‪ .‬איבעראל האט ער‬ ‫פארשפרייט דעם אויבערשטנ'ס נאמען; ווי‬ ‫עס שטייט אין חתם סופר (פ' לך) אז דער כח‬ ‫רש"י זאגט (שם כד‪ ,‬ז)‪" :‬עכשיו הוא אלקי השמים‬ ‫פון חיזוק זיך צו קענען האלטן ביי דער שטארקער‬ ‫ואלקי הארץ‪ ,‬שהרגלתיו בפי הבריות"‪.‬‬ ‫אמונה און נישט ווערן צעבראכן פונעם נסיון פון‬ ‫הופיע!‬ ‫קובץ גליוני‬ ‫להשיג יש לפנות‬ ‫ובחרת‬ ‫ובחרת‬ ‫קובץ גליוני‬ ‫להמערכת‬ ‫בחיים‬ ‫שי״ל קיץ‬ ‫בחיים‬ ‫שנת תשפ״ו לפ״ק‬ ‫תעוררות שנשמעו‬ ‫דרשות ושיחות ה‬ ‫כבוד מורינו‬ ‫ור"מ שליט"א‬ ‫מפי‬ ‫הצדיק אבד"ק‬ ‫הגאון‬ ‫צו זיין א גבאי אין ישיבה‬ ‫ביטע לאזן א מעסעדזש אויף‬ ‫‪845.445.8579‬‬ ‫קיץ תשפ"ו לפ"ק‬ ‫תשרי תשפ"ז‬ ‫אי‬ ‫לך לך תשפ"ז‬ ‫געוואלט מקרב זיין צו דער אמונה‪ ,‬האבן אים‬ ‫דערפאר‪ ,‬אויפן וועג קיין מצרים ‪ -‬נאך‬ ‫אלע געפרעגט‪" :‬וואס איז דאס?"‪ ,‬און פאר זיי‬ ‫וואס דער אויבערשטער האט אים געזאגט‬ ‫איז ער שולדיג געבליבן א תשובה‪ ,‬ער האט זיי‬ ‫'לך לך מארצך'‪ ,‬און ווען ער איז אנגעקומען‬ ‫געדארפט מסביר זיין עפעס א הסבר וואס זיי‬ ‫קיין ארץ ישראל איז געווארן א הונגער און‬ ‫זאלן קענען פארשטיין און עס זאל זיי אריינגיין‬ ‫ער האט געמוזט גיין קיין מצרים ‪ -‬זענען‬ ‫אין קאפ‪.‬‬ ‫אים אלע מענטשן באפאלן מיט קושיות‪" :‬דו‬ ‫זאגסט אז עס איז נאר דא איין באשעפער אויף‬ ‫דאס זאגט רש"י‪" :‬בחזרתו" ‪ -‬נאכדעם וואס‬ ‫דער וועלט און אלץ איז בלויז פון אים? דו‬ ‫אברהם אבינו איז שוין געווען אין מצרים‪ ,‬און‬ ‫ביסט דאך דער איינציגסטער עבד ה'‪ ,‬דער‬ ‫דארט האט זיך ארויסגעשטעלט וואספארא‬ ‫איינציגסטער וואס איז זיך מוסר נפש פארן‬ ‫עונש פרעה האט באקומען און דערקעגן‬ ‫באשעפער‪ .‬נו‪ ,‬ווי קומט דאס אז פאר דיר‬ ‫וואספארא שכר אברהם האט באקומען‪ ,‬וואס‬ ‫גייט אזוי שווער‪ ,‬און פאר די עובדי עבודה‬ ‫מען האט אים אהיימגעשיקט מיט א ריזיגן‬ ‫זרה גייט אזוי גוט? דו‪ ,‬וואס דו פאלגסט דעם‬ ‫עשירות‪ ,‬ווי דער פסוק זאגט (שם יג‪ ,‬ב)‪ְ" :‬וְ ַַא ְְבָרָ ם‬ ‫באשעפער‪ ,‬מוזט כסדר וואנדערן אין גלות פון‬ ‫ָּכֵָבד ְְמֹאֹד ַַּבִּמ ְְִקֶנֶ ה ַַּבֶּכֶ ֶֶסף ַּוַבָּזָָהָ ב"‪ ,‬וואס פון דעם‬ ‫ֵ‬ ‫איין פלאץ צום צווייטן‪ .‬דער אויבערשטער‬ ‫האט זיך ארויסגעשטעלט אז דער גאנצער‬ ‫הייסט דיר קומען קיין ארץ ישראל‪ ,‬און פונקט‬ ‫הונגער און גלות וואס האט זיך דא געדרייט‬ ‫ווען דו ביסט אנגעקומען אהין איז געווארן א‬ ‫איז בלויז געווען א הכנה צו דער גרויסער שפע‬ ‫הונגער און דו דארפסט שוין גיין ווייטער"!‬ ‫וואס איז אים אנגעקומען‪ ,‬איז דעמאלט‪" :‬פרע‬ ‫הקפותיו" ‪ -‬האט ער באצאלט די חובות וואס ער‬ ‫עס איז אויך באקאנט וואס עס שטייט אין‬ ‫איז שולדיג געבליבן‪ ,‬דאס מיינט די אלע קושיות‬ ‫ספרים הקדושים‪ ,‬אז זיי האבן געזאגט‪" :‬מיום‬ ‫וואס מען האט אים געהאט געפרעגט און ער‬ ‫שבא מין זה אצלינו‪ ,‬אירע לנו מקרה זה" ‪ -‬דאס‬ ‫איז שולדיג געבליבן א תשובה‪ ,‬און יעצט האט‬ ‫אז דער 'מין' וואס לייקנט אין אונזערע אמונות‬ ‫ער געקענט באצאלן דעם חוב און ענטפערן א‬ ‫איז געקומען דא קיין ארץ ישראל‪ ,‬דאס האט‬ ‫תשובה‪ .‬ער האט געקענט ווייזן אז יא! 'יש מנהיג‬ ‫גאר גורם געווען דעם הונגער‪ .‬דאס איז געווען‬ ‫לבירה'! אלעס פירט זיך מיט א חשבון‪ ,‬אפילו‬ ‫א געוואלדיגער נסיון‪ ,‬און עס ווערט טאקע‬ ‫אויב מען זעט עס נישט אויפן פלאץ!‬ ‫פאררעכנט אלס איינער פון די עשרה נסיונות‪.‬‬ ‫פון דעם דארפן מיר אויך נעמען חיזוק אז‬ ‫אברהם אבינו פאר זיך האט אודאי גארנישט‬ ‫'אבינה לאחריתם'‪' ,‬צדיק ורע לו' איז אלץ נאר‬ ‫מהרהר געווען‪ ,‬ער האט געהאט די אמונה‬ ‫צוליב א נסיון‪ ,‬אונז מנסה צו זיין די אמונה‪,‬‬ ‫בשלימות און געוואוסט אז מען פרעגט נישט‬ ‫אבער צום סוף העלפט דער אויבערשטער‪.‬‬ ‫קיין קושיות‪ .‬אבער די גוים וואס ער האט‬ ‫קול דברי תורה ויראה‬ ‫מערכת ובחרת בחיים‬ ‫‪605.313.1735‬‬ ‫‪845.445.8579‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫בי‬