gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

מוציא לאור: להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish

שבוע: לך לך (2026-10-19)

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — לך לך (2026-10-19)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫והתענג על ה' ויתן לך משאלות לבך‬ ‫פרשת לך‪-‬לך‬ ‫תשפ"ז‬ ‫גליון ג'‬ ‫י"ל ע"י כולל‬ ‫כת בי ים החכמה‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫עיה"ק ירושלים תובב"א‬ ‫נלקט מתוך מאמרים ושיחות קודש מכ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫אברהם אבינו האט געמעגט‬ ‫לחזות בנועם‬ ‫אריינצוגיין אין א מקום‬ ‫סכנה ‪ -‬אדאנק זיין בטחון‬ ‫דורשי יחודך כבבת שמרם;‬ ‫ַוַ ְיְ ִִהי ָָר ָָעב ָּב ָָּא ֶֶרץ ַוַ ֵּיּ ֶֶרד ַַא ְְב ָָרם ִִמ ְְצ ַַרְיְ ָָמה‬ ‫ָלָ גּור ָׁׁשם וגו'‪ִִ ,‬א ְְמ ִִרי ָנָ א ֲֲאֹח ִִֹתי ָָא ְּּת‪ְ ,‬לְ ַַמ ַַען‬ ‫די עבודה פון אברהם אבינו ‪-‬‬ ‫ִיִ ַיַטב ִלִ י ַַב ֲֲעבּוֵרֵ ְך‪ְ ,‬וְ ָָחְיְ ָָתה ַנַ ְְפִׁשׁ י ִּבְּגְ ָלָ ֵלֵ ְך‪.‬‬ ‫מגלה צו זיין דביקות בה'‬ ‫הָאט אברהם אבינו זיך‬ ‫ָ‬ ‫רווָאס‬ ‫פַא ָ‬‫ַ‬ ‫לכאורה‪,‬‬ ‫זָאגן‬ ‫זָאל מוזן ָ‬‫ַַאריינגעשטעלט אין ַַא סכנה אז שרה ָ‬ ‫נָאך ַַא מהלך פון יחודים‬‫דָא ָ‬ ‫ָָאבער באמת איז ָ‬ ‫לעשות ייחודים כמוך‬ ‫ווָאס‬ ‫דָאך איר געקענט געבן ַַא גט‪ָ ,‬‬ ‫'אחותי היא'‪ ,‬ער וואלט ָ‬ ‫הָאט מגלה געווען‪ַַ ,‬אז‬ ‫ווָאס דער בעש"ט הק' ָ‬ ‫ָ‬ ‫שטייט אין ספה"ק (בעש"ט עה"ת עקב אות ל"א)‬ ‫גערַאטעוועט ווערן פון יעדן‬ ‫ַ‬ ‫זָאלן זיי ביידע‬ ‫דורכדעם ָ‬ ‫דָא ַַא דרך פון דביקות בה' דורך‬ ‫ּפונקט ווי ס'איז ָ‬ ‫חשש איסור און סכנה‪.‬‬ ‫טרַאכטן ווי ער איז‬‫ַ‬ ‫לעמָאל‬ ‫ָ‬ ‫ַַאז ַַא מענטש זאל ַַא‬ ‫דָא ַַא דרך פון‬ ‫טרַאכטן פון שמות הק'‪ַַ ,‬אזוי איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫אינגַאנצן ַַארומגענומען אין דעם אור אלקות‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫פַארענטפערן לויט'ן רמב"ם‬ ‫דָאס ַ‬ ‫בּפשטות קען מען ָ‬ ‫טרַאכטן פון די אורות הק'‪.‬‬ ‫דביקות בה' דורך ַ‬ ‫זָאל ער זיך מדבק‬ ‫בשעת לימוד התורה והתפלה ָ‬ ‫פַאר מתן תורה איז גירושין‬ ‫(הלכות מלכים פ"ט‪ ,‬ח)‪ַַ ,‬אז ַ‬ ‫דָאס הייסט‪ :‬נישט נאר יחודים פון שמות הק'‪,‬‬‫ָ‬ ‫הָאט ַַאוועקגעשיקט‬‫ווָאס דער מאן ָ‬ ‫געווען בלויז דורכדעם ָ‬ ‫ווָאס ליגט‬ ‫זיין צו דעם ּפנימיות'דיגן אור אין סוף ָ‬ ‫נאר בעיקר זאל מען עוסק זיין אין יחודים פון‬ ‫אין די אותיות פון תורה ותפלה‪ַַ .‬אזוי שטייט אויך‬ ‫הָאט אברהם אבינו‬ ‫די פרוי פון זיין שטוב‪ .‬אויב ַַאזוי‪ָ ,‬‬ ‫די אורות הק'‪ ,‬וואס איז דער דרך פון די ספרי‬ ‫פונעם רמב"ן (עיין שערי קדושה ח"ד ש"ג) ַַאז דער‬ ‫נָאר ער‬ ‫נישט געקענט גט׳ן שרה אמנו דורך געבן ַַא גט‪ָ ,‬‬ ‫תלמידי הבעש"ט הק'‪ .‬אין די תקופה פון עקבתא‬ ‫טרַאכטן ַַאז אן אור ּפשוט‬ ‫ַ‬ ‫מענטש זאל שטענדיג‬ ‫דעמָאלט‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫אינגַאנצן ַַאוועקשיקן‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫געדַארפט‬ ‫ַ‬ ‫ווָאלט איר‬ ‫ָ‬ ‫דמשיחא‪ ,‬ווען מ'גרייט זיך שוין צום יום שכולו‬ ‫ווָאלט זי געווען אין ַַא סכנת נפשות פון די מצריים‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫פון 'אין סוף' נעמט אים ַַארום פון ַַאלע זייטן‪ ,‬און‬ ‫שבת‪ ,‬דארף מען מרבה זיין מיט די יחודים פון‬ ‫קַאנטן‬ ‫בַא ַ‬ ‫דָאס אויך מסביר זיין מיט'ן ַ‬ ‫ָָאבער מ'קען ָ‬ ‫דורכדעם וועט ער ָָאנקומען צו דביקות‪.‬‬ ‫די אורות‪ ,‬וואס ווערט אנגערופן 'ייחודים ועליות‬ ‫טָאר מען‬ ‫ווָאס סתם ַַאזוי ָ‬ ‫זַאכן ָ‬ ‫דָא געוויסע ַ‬ ‫יסוד‪ַַ ,‬אז ס'איז ָ‬ ‫ווָאס דער‬ ‫קַאנט די אגרת קודש ָ‬ ‫בַא ַ‬ ‫עס איז ַ‬ ‫כמוך'‪.‬‬ ‫נישט טון צוליב סכנה וכדו'‪ָָ ,‬אבער אויב דער מענטש‬ ‫בעש"ט הק' שרייבט (נדפס בשלימות בספה"ק בן פורת‬ ‫הָאט ַַא שלימות'דיגע בטחון אינעם אויבערשטן‪ ,‬מעג‬ ‫ָ‬ ‫דער ערשטער מהלך פון יחודים דורך שמות‬ ‫יוסף‪ ,‬ובספר בעש"ט עה"ת ּפר' נח הגה יג) וזל"ק‪" :‬ושאלתי‬ ‫דָאס ָיָא טון‪ ,‬און ס'ווערט ביי אים נישט גערעכנט ווי‬ ‫ער ָ‬ ‫דָאס איז‬‫הק'‪ ,‬ווערט ָָאנגערופן בחינת 'לאה' – ָ‬ ‫פי משיח אימתי קאתי מר‪ ,‬והשיב לי‪ ,‬בזאת תדע‪,‬‬ ‫ווָאלט עס‬ ‫ווָאס פאר ַַאנדערע מענטשן ָ‬ ‫כָאטש ָ‬‫ַַא סכנה‪ָ ,‬‬ ‫געווָארן דורך דעם אר"י הק' ותלמידיו‪ .‬און‬ ‫ָ‬ ‫נתגלה‬ ‫טרַאכטן פון‬ ‫דער צווייטער מהלך פון יחודים דורך ַ‬ ‫בעת שיתפרסם לימודך ויתגלה בעולם ויפוצו‬ ‫געווען אן איסור פון 'ונשמרתם מאד לנפשותיכם'‪.‬‬ ‫די אורות הק' ווערט ָָאנגערופן בחינת 'רחל' – און‬ ‫מעיינותיך חוצה מה שלימדתי אותך והשגת‪,‬‬ ‫ַַאזוי איז מבואר אין חזון איש (אורח חיים סימן נ״ט‬ ‫דָאס איז דער דרך פון דעם בעש"ט הק' ותלמידיו‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ויוכלו גם המה לעשות ייחודים ועליות כמוך‪ ,‬ואז‬ ‫אות ד׳)‪" :‬יש לחשבו לספק סכנה‪ ...‬ומי שבוטח בה׳ וקובע‬ ‫יכלו כל הקליפות ויהיה עת רצון וישועה"‪.‬‬ ‫מזונות בנו באופן שאין מבשלין בשבילו בשבת‪ ,‬וכבר‬ ‫דָא ַַא‬ ‫הורגלו בכך‪ ,‬אין מזניחין אותו"‪ .‬דער חזו"א ּפסק'נט ָ‬ ‫זיך אויפהייבן דורך טראכטן פונעם‬ ‫הָאט‬‫געווַאלדיגן חידוש להלכה ַַאז ַַאן אמת'ער בוטח בה' ָ‬ ‫ַ‬ ‫אור ה' וואס נעמט אונז ארום‬ ‫דָאָס לשון פון משיח איז 'לעשות‬ ‫זַאך איז ַַא סכנה‬ ‫ממש אן ַַאנדערן דין‪ ,‬ווייל אפילו אויב די ַ‬ ‫ייחודים ועליות כמוך'!‬ ‫דָא אויבן קיין שום ציור גשמי‬ ‫אודאי איז נישט ָ‬ ‫פַאר'ן בעל בטחון איז‬ ‫פאר געווענליכע מענטשן‪ָָ ,‬אבער ַ‬ ‫ווָאס‬ ‫ח"ו‪ ,‬און ס'איז אונז אוממעגליך צו משיג זיין ָ‬ ‫ווָאס דער אר"י הק'‬ ‫דער געווענליכער מהלך ָ‬ ‫דָאס נישט קיין סכנה‪.‬‬‫ָ‬ ‫מ'זָאל‬ ‫ָ‬ ‫הָאט מגלה געווען לגבי די יחודים איז‪ַַ ,‬אז‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס מיר‬ ‫מיינט ַַא צורה רוחניות‪ ,‬ווייל דער 'אור' ָ‬ ‫פַארשטייט מען‪ַַ ,‬אז אברהם אבינו‪ ,‬דער‬ ‫לויט דעם ַ‬ ‫דָא אויף דער וועלט‪ ,‬איז ַַא גשמיות'דיגע‬ ‫קענען ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫טרַאכטן פון יחודי שמות הק' מיט ַַא דביקות‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫טַאקע געמעגט‬ ‫הָאט ַ‬ ‫גרויסער מאמין ובוטח בחסד ה'‪ָ ,‬‬ ‫מושג‪ָָ .‬אבער פונדעסטוועגן זעט מען ַַאז השי"ת‬ ‫דורכדעם טוט מען אויף גרויסע תיקונים נשגבים‬ ‫זַא מקום סכנה ווי מצרים ָָאן צו געבן ַַא גט‬‫ַַאריינגיין אין ַַא ַ‬ ‫הָאט אונז געגעבן רשות זיך צו מדבק זיין‬ ‫ָ‬ ‫אין די עולמות העליונים‪.‬‬ ‫רלָאזן אויף‬ ‫פַא ָ‬ ‫הָאט זיך געקענט ַ‬ ‫פאר שרה אמנו‪ ,‬ווייל ער ָ‬ ‫ווָאס איז געווען בשלימות‪( .‬ס'בלייבט‬ ‫זיין בטחון בהשי"ת ָ‬ ‫נאר ַַא צ"ע ווייל לכאורה איז דער חידוש פונעם חזו"א‬ ‫פרנס הגליון‬ ‫נאר שייך ביי ַַא חשש סכנה‪ ,‬און נישט ביי ַַא מקום פון ַַא‬ ‫נתנדב לעילוי נשמת הרה"ח המפורסם‬ ‫חשש איסור ַַאזוי ווי מצרים)‪.‬‬ ‫מו"ה טובי' יוסף בן מו"ה משה ז"ל לעפקאוויטש‬ ‫נפטר י"ז סיון תשפ"ד לפ"ק‬ ‫א‬ ‫מיט דער דביקות פון די יחודים פאר ַַא לענגערע צייט‪.‬‬ ‫דער מענטש מורא'דיג נתעלה און ער גייט ַַארויף מדרגא‬ ‫טרַאכטן פון די אותיות הק'‪,‬‬‫בעליונים דורך דעם יחוד פון ַ‬ ‫זָאגט אין נתיב מצוותיך (נתיב‬ ‫מַארנא זי"ע ָ‬ ‫מקָא ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווי הרה"ק‬ ‫ווָאס ער נעמט ַַאריין דעם אור אין זיך‪.‬‬ ‫לדרגא‪ ,‬דורכדעם ָ‬ ‫ווָאס די אותיות פון די שמות הק' זענען אויך ַַא‬ ‫כָאטש ָ‬‫ָ‬ ‫התורה שביל א) אויפ'ן ּפסוק (תהלים קל"ח‪ ,‬ב) 'כי הגדלת על כל‬ ‫נָאך ַַא דרך‪ּ :‬פשוט זיך מתענג צו זיין מיט'ן‬ ‫דָא ָ‬ ‫דַאן איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס‬ ‫בחינה פון ַַא גשמיות'דיגע צורה‪ָָ ,‬אבער ס'איז ַַא כלי ָ‬ ‫הָאט ַַא מעלה‬ ‫שמך אמרתך'‪ַַ ,‬אז די תורה הק' – 'אמרתך' – ָ‬ ‫ווָאס איז 'סובב כל עלמין' ָָאן קיין קשר מיט'ן‬ ‫אור האלקי ָ‬ ‫הָאט אונז געגעבן ַַאז דורכדעם קען אונז נשמה‬ ‫השי"ת ָ‬ ‫העכער דעם עסק פון יחודים – 'שמך'‪ ,‬ווייל דביקות דורך‬ ‫מענטש‪ .‬דער איד איז זיך מתבונן אין דעם שיינקייט‬ ‫זיך מדבק זיין בעליונים‪.‬‬ ‫סַאך שעות רצופות‪,‬‬ ‫די תורה הק' קען מען ממשיך זיין ַַא ַ‬ ‫סַאך‬‫פונעם 'אור אלקי' און 'זיו העליון'‪ ,‬און דורך ַַא ַ‬ ‫דָאס זעלבע איז לגבי דעם ַַאנדערן מהלך פון יחודים‬ ‫ָ‬ ‫משא"כ דביקות דורך יחודים‪ ,‬קענען רוב מענטשן נישט‬ ‫ַַאזעלכע מחשבות הייבט ער שּפירן ַַא בחינה פון עונג‪ ,‬די‬ ‫הָאט אונז דער אויבערשטער‬ ‫פון די אורות העליונים‪ָ ,‬‬ ‫בלייבן פאר ַַא לענגערע צייט‪.‬‬ ‫הייליגע מחשבות זענען אים מזכך און ברענגען אים צו ַַא‬ ‫געגעבן רשות צו אויפהייבן אונזערע נשמות‪ ,‬זיך‬ ‫דעריבער איז דער בעסטער מהלך‪ ,‬דער 'דרך ישרה‬ ‫בחינה פון דביקות בבחינת עונג‪.‬‬ ‫טרַאכטן פון דעם‬ ‫ַ‬ ‫ָָאּפצורייסן 'מחיזו דהאי עלמא'‪ ,‬דורך‬ ‫מ'זָאל עוסק זיין אין די יחודים הק'‬ ‫ָ‬ ‫שיבור לו האדם'‪ַַ ,‬אז‬ ‫ווָאס נעמט אונז ַַארום‪ .‬די מחשבות וועגן‬ ‫אור אין סוף ָ‬ ‫ווָאס די תורה איז‬ ‫מ'הַאלט אינמיטן לערנען די תורה‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫בשעת‬ ‫דביקות בה' איז מבטל די עבודה זרה‬ ‫ווָאס זענען אונז מכשיר‬ ‫די אורות הק' זענען כלים ָ‬ ‫נהַאלטן דעם אור פון די יחודים‪.‬‬ ‫וויַאזוי מ'קען ָָא ַ‬‫דער כלי ַ‬ ‫ווָאס זענען עוסק אין דעם מהלך פון יחודים‬ ‫די אידן ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫ָָאנצוקומען דורכדעם צו אמת'ע דביקות‪ .‬דורכדעם ָ‬ ‫ַַאזוי אויך קען מען עוסק זיין אין די עבודת היחודים‪,‬‬ ‫זענען מבטל די קליּפה פון עבודה זרה פון דער וועלט‪ ,‬ווייל‬ ‫טרַאכטן מחשבות וועגן די‬ ‫ַ‬ ‫מען געוואוינט זיך איין צו‬ ‫מ'דַאוונט‪ ,‬ווען ס'איז אן עת רצון זיך צו מדבק‬‫ַ‬ ‫בשעת ווען‬ ‫הָאבן‬ ‫דער שורש פון ַַאלע עבודות זרות איז געווען‪ַַ ,‬אז זיי ָ‬ ‫רוחניות'דיגע אורות העליונים‪ ,‬ווערט דער מח מזוכך און‬ ‫זיין אין השי"ת‪.‬‬ ‫געווָאלט מדבק זיין צו די עולמות העליונים (עיין רמב"ם‬ ‫ָ‬ ‫זיך‬ ‫דערהויבן ביז מ'איז זוכה צו ַַא נגיעה פון דעם קיום מצוות‬ ‫עשה פון 'ובו תדבק'‪( .‬עיין ראשית חכמה שער האהבה פ"ט ושער‬ ‫הָאבן געמיינט ַַאז מ'קען זיך מדבק‬ ‫הלכות ע"ז פ"א)‪ ,‬נאר זיי ָ‬ ‫דָאס‬ ‫ווָאס באמת איז ָ‬ ‫זיין בעליונים דורך צורות גשמיות‪ָ ,‬‬ ‫הקדושה פ"א)‪.‬‬ ‫אן איסור חמור‪.‬‬ ‫באקומען התעלות און תענוג דורך‬ ‫הָאט מבטל געווען די ע"ז און ער‬ ‫אברהם אבינו ע"ה ָ‬ ‫טראכטן פון די אורות הק'‬ ‫ער וועט אנהויבן‬ ‫ווָאס איז אמת'ע‬ ‫הָאט מגלה געווען דעם ספר יצירה ָ‬ ‫דרכים זיך מדבק זיין בעליונים דורך הייליגע מחשבות פון‬ ‫ָ‬ ‫דָא‬ ‫ּפונקט ווי ביי די יחודים דורך 'שמות הק'' איז ָ‬ ‫שפירן אין יעדע‬ ‫יחודים‪ .‬דעריבער ווערט ער ָָאנגערופן 'אברהם'‪ ,‬מלשון‬ ‫סַאך דרכים פון צירופי שמות‪ַַ ,‬אזוי אויך ביי די דביקות‬ ‫ַַא ַ‬ ‫זאך ארום אים דער‬ ‫דָאס היייסט ַַאז מ'קען זוכה זיין צו ַַא 'ראיה‬ ‫'ראיה רמה'‪ָ ,‬‬ ‫סַאך דרכים‪.‬‬ ‫דָא ַַא ַ‬ ‫דורך מחשבות פון די אורות הק' איז ָ‬ ‫אור אלקי וואס‬ ‫אלוקות' דורך עוסק זיין אין יחודים‪.‬‬ ‫וויַאזוי דורך די תורה‬ ‫טרַאכטן ַ‬‫ַ‬ ‫דָא איין דרך‪ :‬צו‬ ‫ס'איז ָ‬ ‫איז מחיה די זאך‪.‬‬ ‫קומט אויס ַַאז די וואס גייען אויפ'ן הייליגן וועג פון‬ ‫ווָאס‬ ‫ווָאס מ'לערנט יעצט‪ ,‬ווערט מען איינס מיט'ן אור ה'‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫אברהם אבינו‪ ,‬מגלה צו זיין די דביקות דורך די יחודים‬ ‫ווָאס לערנט‪ ,‬און דער אור‬ ‫רָאּפ צו דעם מענטש ָ‬ ‫קומט ַַא ָ‬ ‫הק'‪ ,‬זענען מבטל די קליפות און טומאות פון דער וועלט‪,‬‬ ‫ווערט יעצט ַַא חלק און איין מציאות מיט דער נשמה!‬ ‫און דאס איז מעורר דעם תיקון פון לעתיד לבוא‪ ,‬ווי‬ ‫צדיקים האבן געטייטשט 'בך חותמין' אז די גאולה שלימה‬ ‫די עבודה פון יחודים‪ ,‬אויך פאר‬ ‫וועט זיין דורכדעם וואס מ'גייט אויפ'ן דרך פון אברהם‬ ‫פשוט׳ע אידן אין אונזער דור‬ ‫אבינו ע"ה‪( .‬ישמח ישראל פרשת לך; טהרת הקודש‪ ,‬מאמר הצדקה‬ ‫טרַאַכטן וויַאַזוי‬ ‫חודש חשון‪ ,‬איז דער חודש פון אברהם אבינו‪ ,‬דארף‬ ‫פ״ד)‪.‬‬ ‫דורך די תורה ווָאָס‬ ‫מען יעצט עוסק זיין אין דעם הייליגן דרך ביתר שאת‪.‬‬ ‫דאס איז דער סוד פון דער בקשה פון 'ותן טל ומטר'‪,‬‬ ‫ווען א איד וועט זיך מרגיל זיין צו טראכטן‪ ,‬כאטש‬ ‫מ'לערנט יעצט‪,‬‬ ‫וואס מ׳הייבט אן אין דעם חודש (בא"י)‪ .‬ווייל דער רעגן‬ ‫בשעת׳ן לערנען תורה הקדושה און בשעת די תפלות‪,‬‬ ‫איבער די הייליגע שמות און די הייליגע אורות‪ ,‬וועט זיין‬ ‫ווערט מען איינס‬ ‫איז מקשר צווישן הימל און ערד‪ ,‬און מ'איז מתפלל אז‬ ‫מוח צוביסלעך ווערן מזוכך און אויסגעלייטערט‪ .‬ער וועט‬ ‫מיט'ן אור ה'‪,‬‬ ‫די אורות פון די עולמות העליונים זאלן משפיע זיין צו די‬ ‫עולמות תחתונים‪ ,‬אז מיר זאלן זוכה זיין צו נכלל ווערן‬ ‫אנהויבן שפירן אין יעדע זאך ארום אים דער אור אלקי‬ ‫ווָאָס קומט ַאַר ָָא ּּפ‬ ‫בעליונים‪.‬‬ ‫וואס איז מחיה די זאך‪ .‬ביז אלע זיינע חושים וועלן בטל‬ ‫פַאר דעם אור‪ .‬ער וועט מיט זיינע חושים נאר זען‬ ‫ווערן ַ‬ ‫צו דעם מענטש‬ ‫מען זאל זיך נישט פטר׳ן פון דער הייליגער עבודה‬ ‫פַאר עבודת ה'‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫און הערן פון יעדע זאך רמזים ַ‬ ‫ווָאָס לערנט‪ ,‬און‬ ‫מיט תירוצים אז "דאס זענען זאכן וואס זענען שייך נאר‬ ‫דער אור ווערט‬ ‫פַאר צדיקים"‪ .‬נאר אדרבה‪ ,‬וויבאלד מיר זענען היינט‬ ‫ַ‬ ‫לימוד התורה צוזאמען מיט יחודים‬ ‫יעצט ַַא חלק און‬ ‫אין א מצב וואס די שכינה הק' איז ליידער אראפגעפאלן‬ ‫ביז דער בחינה פונעם שער הנו״ן פון די שערי טומאה‬ ‫ווָאס ס'שטייט פון אריה"ק (שער רוה"ק הקדמה‬ ‫ס'איז ידוע ָ‬ ‫איין מציאות מיט‬ ‫דער נשמה!‬ ‫א') ַַאז עוסק זיין אין יחודים איז העכער אפילו פון עסק‬ ‫רחמנא ליצלן‪ ,‬איז די עצה צו עוסק זיין אינעם ענין פון‬ ‫זָאגן (פאה פ"א מ"א) 'תלמוד תורה כנגד‬ ‫כָאטש חז"ל ָ‬ ‫התורה‪ָ ,‬‬ ‫יחודים‪ ,‬וואס איז די בחינה פונעם שער הנו"ן פון דער‬ ‫כולם'‪ ,‬ווערן די יחודים ַַאליין גערעכנט ווי לימוד התורה‪,‬‬ ‫קדושה‪.‬‬ ‫עיי"ש‪ַַ .‬אזוי שטייט אויך אין דער הקדמה פונעם אדרא‬ ‫אפילו א איד וואס איז נאכנישט מצליח אין עבודת‬ ‫(קכ"ח ע"א) ַַאז 'עת לעשות לה' הפרו תורתך' גייט ַַארויף‬ ‫ה'‪ ,‬קען זיך דערהייבן און עוסק זיין אין דער הייליגער‬ ‫אויף דער עבודה פון די יחודים‪ ,‬אפילו ס'קוקט אויס‬ ‫דַאווענען פון‬ ‫טרַאכטן בשעת'ן לערנען און ַ‬ ‫ַ‬ ‫מ'קען‬ ‫עבודה‪ .‬כאטש ער קען דאס נישט טון בשלימות‪ ,‬אבער‬ ‫בחיצוניות ווי ַַא הפסק פון לימוד התורה‪ָָ ,‬אבער באמת‬ ‫מ'זָאל‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס זענען אים מקיף‪ ,‬און‬‫די אורות העליונים ָ‬ ‫דָא ַַא גרויסער תיקון הנפש אין‬ ‫פונדעסטוועגן איז ָ‬ ‫איז עס בפנימיות אויך גערעכנט ַַאזויווי תלמוד תורה‪.‬‬ ‫זָאלן די אורות‬ ‫משתוקק זיין ַַאז דורך די לימוד התורה ָ‬ ‫ווָאס מ'טוט ָיָא‪ .‬יעדער איד איז פון די בני‬ ‫יעדעס ביסל ָ‬ ‫הָאבן עוסק‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫טַאקע געווען צדיקים ָ‬ ‫עס זענען ַ‬ ‫המקיפים זיך מקשר זיין צום מענטש און ַַאריינגיין אין‬ ‫הָאט ער ַַא שייכות מיט די הייליגע‬ ‫א‪-‬ל חי‪ ,‬און אודאי ָ‬ ‫לַאנגע שעות ברצופות‬ ‫געווען מיט הייליגע יחודים פאר ַ‬ ‫מַאכן ַַאז‬ ‫זיין ּפנימיות‪ .‬דורכדעם איז דער איד זוכה צו ַ‬ ‫ווָאס ער וועט זיך מקשר זיין מיט די‬ ‫עבודה‪ ,‬דורכדעם ָ‬ ‫ווָאס איז‬ ‫דָאס איז ַַא הויכע מדריגה ָ‬ ‫בלי הפסק‪ָָ .‬אבער ָ‬ ‫דָאס‬ ‫די 'אורות מקיפים' זאלן ווערן 'אורות פנימים'‪ ,‬און ָ‬ ‫ווָאס זענען בחינת אברהם אבינו‪ ,‬און זיי‬ ‫צדיקי אמת‪ָ ,‬‬ ‫נָאר שייך פאר יחידי סגולה (עיי' שעה"כ דרושי הלילה ד'‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫ס'זָאל נתגלה ווערן נייע און העכערע 'אורות‬ ‫ברענגט ַַאז ָ‬ ‫זענען מגלה ַַאז יעדע נשמה פון ַַא איד קען מגלה דעם‬ ‫מַארנא הלכות תפילין סי' כ"ה)‪ ,‬ווייל ּפשוט'ע‬ ‫קָא ַ‬ ‫ובשלחן הטהור ָ‬ ‫ווָאס ווערן שּפעטער אויך 'אורות פנימים'‪,‬‬ ‫מקיפים'‪ָ ,‬‬ ‫אויבערשטן אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫הָאבן נישט די מעגליכקייט צו בלייבן‬ ‫מענטשן כערכינו ָ‬ ‫א‪.‬א‪.‬וו‪( .‬כמבואר בליקוטי מוהר"ן ח"ב ז' אות ו) דורכדעם ווערט‬ ‫ב‬ ‫ווָאס איז דער תכלית הכוונה פון דער‬ ‫וועלטן‪ָ ,‬‬ ‫אור התענוג‬ ‫שיעורי פתיחה לפנימיות קבלה וחסידות למתחילים הנדפס בספר נתיב חיים‬ ‫לעשות רצונך חפצתי – דאס‬ ‫איז דער תכלית פונעם 'אור'‬ ‫בריאה‪.‬‬ ‫ב‬ ‫ָאָנהויבן מיט התבוננות צוביסלעך‬ ‫אין דער ערשטער תקופה‪ ,‬ווען מ'הייבט אן‬ ‫ַַאריינגיין אין דעם לימוד פון ּפנימיות התורה‪ ,‬איז‬ ‫דער ענין פון לעבן מיט'ן אור האמונה‬ ‫בלבבי משכן אבנה‬ ‫פַארשטיין באמת די ענינים על‬ ‫אוממעגליך צו ַ‬ ‫ווָאס מענטשן ווייסן נישט‬ ‫והדביקות‪ ,‬איז עּפעס ָ‬ ‫וויַאזוי צו מקיים זיין למעשה‪ָָ ,‬אבער‬ ‫ּפונקטליך ַ‬ ‫וויפיל מער אמונה‪ַ ,‬אַזויפיל מער‬ ‫סַאך צייט ביז מ'הייבט עס‬ ‫בוריו‪ ,‬עס געדויערט ַַא ַ‬ ‫די ערשטע דרגא דערפון איז‪ :‬זיך צו מתבונן זיין‬ ‫'גילוי אלוקות' אין עבודת ה'‬ ‫פַארשטיין ריכטיג‪ ,‬ווייל די ּפנימיות'דיגע ענינים‬ ‫מ'דַארף‬ ‫ַ‬ ‫קען מען נישט קונה זיין על רגל אחת‪,‬‬ ‫אן ַ‬ ‫באופן כללי אין די ּפסוקים פון 'שמע ישראל' און‬ ‫המשך ממאמר הקודם‪ :‬דער לימוד פון ּפּנימיות‬ ‫סַאך לערנען ביז די נשמה איז זוכה ַַאז צוביסלעך‬ ‫ַַא ַ‬ ‫'ברוך שם'‪ ,‬מיט די ּפשוט'ע אמונה ַַאז השי"ת‬ ‫התורה ברענגט‪ַ ,‬אַז מ'זָאָל זוכה זיין צו לעבן מיט'ן‬ ‫הייבט מען ָָאן צו משיג זיין מער און טיפערא‪.‬‬ ‫איז 'יחוד במציאות' (שמע ישראל)‪ ,‬און ער איז אויך‬ ‫אור פון אמונה ודביקות‪ ,‬ווָאָס איז דער שורש און‬ ‫תכלית פון ַאַלע תורה ומצוות‪.‬‬ ‫גַאנצן לימוד‬ ‫ָָאבער דער עיקר נקודה פון דעם ַ‬ ‫'יחוד בשליטה' (ברוך שם)‪.‬‬ ‫ּפנימיות התורה איז ַַאריינצוברענגען אינעם מענטש‬ ‫די ערשטע התבוננות פון 'יחוד במציאות' איז‬ ‫ַַא נייע ליכטיגקייט אין עבודת ה'‪ .‬דער 'אור האלקי'‬ ‫די בחינה פון 'יחודא עילאה'‪ ,‬זיך איינצו'חזר'ן‬ ‫רָאּפ מלמעלה למטה‪,‬‬ ‫פון אמונה און יחוד קומט ַַא ָ‬ ‫איבערָאל‪ ,‬ולית אתר‬ ‫ָ‬ ‫ַַאז דער אויבערשטער איז‬ ‫ס'ווערט כביכול 'נתגשם' נידריגער פון איין‬ ‫פנוי מיניה‪ .‬און די צווייטע התבוננות פון 'יחוד בשליטה'‬ ‫זָאגט‬ ‫ווָאס מ'קען נישט באמת וויסן‪ ,‬ווי דער רמב"ם ָ‬ ‫ָ‬ ‫רָאּפ‬ ‫מדריגה צו דער ַַאנדערער‪ ,‬ביז ס'ברענגט ממש ַַא ָ‬ ‫לעמָאל‬ ‫ָ‬ ‫איז די בחינה פון 'יחודא תתאה'‪ ,‬צו געדענקן ַַא‬ ‫הָאט דעם‬ ‫(הלכות תשובה פ"ג ה"ב) ַַאז נאר דער 'א‪-‬ל דעות' ָ‬ ‫פַאר'ן מענטש די בחינה פון 'כלים' (די מצוות ומעשים טובים)‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫נישטָא קיין שום מקרה אויף דער וועלט‪ .‬ווי‬‫ָ‬ ‫ַַאז ס'איז‬ ‫לעמָאל‪ַַ ,‬אז לויט‬ ‫ָ‬ ‫משקל דערפון‪ָָ ,‬אבער דער כלל איז ַַא‬ ‫דָאס איז דער עיקר תכלית!‬‫ווָאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫וויפיל מ'איז זוכה צו ַַא דביקות אינעם 'אור' פון אמונה‬ ‫מַארנער שרייבט אין נוצר חסד (נתיב‬ ‫קָא ַ‬ ‫דער הייליגער ָ‬ ‫בַאקומען‬ ‫שטַארקער איז מען זוכה צו ַ‬‫ַ‬ ‫און אלוקות‪ַַ ,‬אזויפיל‬ ‫דָאס הייסט ַַאז די ּפנימיות התורה דארף ברענגען‬ ‫ָ‬ ‫אמונה שביל ראשון) בלש"ק‪ :‬כבר נתּפרסם וחקוק בלב ישראל‬ ‫ווָאס מ'איז מקיים מיט‬ ‫די 'כלים' ‪ -‬די עבודת ה' בּפועל ָ‬ ‫דעם מענטש צו עבודת ה' בּפועל‪ .‬ווען ַַא איד איז זוכה‬ ‫ובדעתו‪ ,‬שלא ימצא שום פעולה קטנה או גדולה‪ ,‬שיהיה‬ ‫תורה און מצוות‪.‬‬ ‫צו לעבן מיט התבוננות אין יחוד ה' און ער זוכט כסדר‬ ‫במקרה חלילה‪ ,‬אלא הכל בהשגחה עליונה‪ ,‬בסוד השגחת‬ ‫דעמָאלט ברענט ער שטענדיג ווי ַַא‬‫ָ‬ ‫דעם דביקות הבורא‪,‬‬ ‫אין סוף‪.‬‬ ‫עבודת ה' מיט דביקות ‪ -‬דער‬ ‫דַאווענען‪ ,‬און עוסק זיין בעבודת‬‫פלַאם פייער צו לערנען‪ַ ,‬‬‫ַ‬ ‫דערמַאנט‪ ,‬די הבנה פון 'יחודא עילאה' (יחוד‬ ‫ַ‬ ‫און ווי‬ ‫תכלית הבריאה!‬ ‫ה'‪ ,‬ווייל דער כלליות׳דיגער 'אור' פון יחוד און אמונה‬ ‫המציאות) מיט 'יחודא תתאה' (יחוד השליטה) זענען טיפע‬ ‫ס'איז ידוע ַַאז צדיקים זענען זוכה בשעת זייער לימוד‬ ‫רָאּפגעברענגט דורך ַַאלע עולמות‪ ,‬ביז‬‫ווערט צוביסלעך ַַא ָ‬ ‫פַארשטיין גלייך על רגל‬ ‫ווָאס מ'קען נישט ַ‬ ‫מושגים‪ָ ,‬‬ ‫התורה‪ ,‬עבודת התפלה און מעשי המצוות‪ַַ ,‬אז ַַאלעס איז‬ ‫ס'ווערט דערפון 'כלים'‪ ,‬צו קענען מקיים זיין ַַאלע מעשים‬ ‫אחת‪ּ ,‬פונקט ווי ַַאלע ענינים פון ּפנימיות התורה‪ .‬נאר‬ ‫געווַאלדיגע התגלות פון 'זיו השכינה'‪ .‬זיי שּפירן‬ ‫ַ‬ ‫מיט ַַא‬ ‫זָאגט (תהלים קיט‪ ,‬פו)‪' :‬כל‬ ‫טובים און מצוות‪ ,‬ווי דער ּפסוק ָ‬ ‫מָאל גייט עס ַַאביסל ַַאריין‬ ‫דָאס ערשטע ָ‬ ‫ווען מ'הערט עס ָ‬ ‫בשעת מעשה ַַא גילוי אלקות מיט ַַאן אמת'ע דביקות בה'‪,‬‬ ‫מצותיך אמונה'‪.‬‬ ‫מָאל‬ ‫כַא ָ‬‫מָאל און ָנָא ַ‬ ‫כַא ָ‬ ‫אינעם נפש‪ ,‬און ווען מ'הערט עס ָנָא ַ‬ ‫דָאס איז למעשה דער עיקר רצון הבורא‪' :‬נתאוה‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫גייט עס צוביסלעך ַַאריין ָנָאכמער‪ ,‬ביז מ'הייבט אן טיפער‬ ‫הקב"ה להיות לו דירה בתחתונים' (תנחומא נשא סט"ז‪ ,‬ועיין תניא‬ ‫דער חילוק צווישן צדיקים ‪ -‬לויט‬ ‫זייער מדריגה אין אמונה‬ ‫צו משיג זיין דעם אור האמונה‪ ,‬מיט ַַאן אמת‪.‬‬ ‫פל"ו)‪.‬‬ ‫מ'ווָאלט משיג געווען‬ ‫ָ‬ ‫אין ַַאנדערע ווערטער‪ :‬אויב‬ ‫שַאפן‬ ‫בַא ַ‬ ‫הָאט ַ‬ ‫רווָאס השי"ת ָ‬ ‫פַא ָ‬‫גַאנצער תכלית ַ‬ ‫דער ַ‬ ‫רווָאס‬ ‫פַא ָ‬ ‫ווָאלט מען געזען בחוש ַַאז די סיבה ַ‬ ‫דעם אמת‪ָ ,‬‬ ‫ַַאלע עולמות עליונים ביז אונזער עולם הזה‪ ,‬איז דאך‬ ‫די עבודה פון איין צדיק איז מער ָָאדער ווייניגער פון דער‬ ‫ווָאס וועלן אים דינען‬ ‫זָאלן זיין אידן ָ‬‫געווען כדי עס ָ‬ ‫געווָאנדן‬ ‫ָ‬ ‫עבודה פון ַַאן ַַאנדערן צדיק‪ ,‬איז ַַאלעס בפנימיות‬ ‫באמת‪ ,‬און זיי וועלן ממשיך זיין אלקות אויף דער וועלט‪,‬‬ ‫נקודות אויף למעשה‪:‬‬ ‫זיי וועלן מגלה זיין דעם אויבערשטן אין דער בריאה‪.‬‬ ‫ווָאס ברענגט דביקות און‬ ‫אין דער מדריגה פון אמונה‪ָ ,‬‬ ‫ביטול‪.‬‬ ‫דַאוונט‪ ,‬לערנט אדער טוט‬ ‫קומט אויס‪ַַ ,‬אז ווען ַַא איד ַ‬ ‫ווען ַַא איד איז זוכה צו ָָאנהויבן לעבן‬ ‫מצוות מיט ַַא דביקות‪ ,‬איז ער דורכדעם מקיים דעם‬ ‫ַַאלעס ווענדט זיך לויט וויפיל מ'איז דבוק אין דעם‬ ‫מיט'ן ליכטיגקייט פון ּפנימיות התורה‪,‬‬ ‫גַאנצן תכלית און כוונה פון בריאת כל העולמות!‬ ‫ַ‬ ‫גַאנצן חילוק צווישן‬‫דָאס איז קובע דעם ַ‬ ‫'אור האמונה'‪ָ .‬‬ ‫רָאּפ ביז די 'כלים'‪ ,‬און‬ ‫קומט דער 'אור' ַַא ָ‬ ‫דָאס אויך אמת אפילו ביי די ּפשוט'ע‬ ‫אודאי איז ָ‬ ‫דָאס‬ ‫פַארשטענדליך ַַאז מ'קען ָ‬ ‫איין איד מיט'ן ַַאנדערן! ַ‬ ‫געווַאלדיגע התעלות‬ ‫ַ‬ ‫בַאקומט ַַא‬‫מען ַ‬ ‫ווָאס דורכדעם ווערט זיכער נתקיים‬ ‫מצוות פון יעדן איד‪ָ ,‬‬ ‫נישט זען מיט די פליישיגע אויגן‪ ,‬ווייל ס'איז ַַא גרויסע‬ ‫אין תורה ומצוות ועבודת ה' – בּפועל‪.‬‬ ‫דער רצון הבורא בכלליות‪ָָ ,‬אבער דער אמת'ער תכלית‬ ‫דָאס איז דער‬ ‫דָאס צו קענען משיג זיין‪ָָ ,‬אבער ָ‬ ‫השגה ָ‬ ‫דָאס איז דער עיקר תכלית פונעם‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫ס'זָאל נתגלה ווערן‬ ‫ווָאס דער אויבערשטער וויל איז ַַאז‪ָ :‬‬‫ָ‬ ‫מציאות‪ :‬וויפיל העכער דער מענטש איז מיט זיין דרגא פון‬ ‫גַאנצן לימוד‪.‬‬‫ַ‬ ‫דָאס ווערט‬ ‫ַַא גילוי אלקות בּפועל 'למטה בתחתונים'‪ ,‬און ָ‬ ‫דָאס אויף‬ ‫אמונה‪ ,‬יחוד ה' און דביקות‪ַַ ,‬אלץ מער ברענגט ָ‬ ‫ווָאס מ'איז מקיים בשלימות‪,‬‬‫אויפגעטון נאר דורך מצוות ָ‬ ‫דַאווענען‪ ,‬און עוסק‬ ‫זָאל מער לערנען‪ַ ,‬‬‫למעשה‪ַַ ,‬אז ער ָ‬ ‫דער חילוק צווישן די עבודה פון איין‬ ‫נישט בלויז מיט ַַא חיצוניות'דיגע שלימות‪ ,‬נאר בעיקר‬ ‫זיין במצוות ובמעשים טובים ובעבודת ה'‪.‬‬ ‫געווָאנדן‬ ‫ָ‬ ‫איד מיט'ן ַַאנדערן‪ ,‬איז ַַאלעס‬ ‫מ'הָאט ַַא דביקות אין דעם‬‫ָ‬ ‫לויט וויפיל‬ ‫מיט ַַא ּפנימיות'דיגע שלימות פון כוונה און דביקות אין‬ ‫דער ענין פון משיג צו זיין די מדריגות פון אידן‪ ,‬ווער‬ ‫אור פון אמונה און אלוקות‪.‬‬ ‫דָאס ברענגט ַַא גילוי פון 'זיו השכינה' אויף ַַאלע‬ ‫השי"ת‪ָ .‬‬ ‫ס'איז גרעסער ָָאדער קלענער‪ ,‬איז ַַא עמקות'דיגע הבנה‬ ‫דורך דעם 'אור האמונה' איז מען זוכה‬ ‫צו מקיים זיין מצוות 'מיט ַַא דביקות‬ ‫מברר זיין כוונה ַַאז ער וויל לערנען 'לשם דביקות' און נישט בלויז 'לשם‬ ‫ווָאס מרן‬ ‫א) אין נשמתין חדתין ּפרשת תצוה אות ק"ה ווערט געברענגט ָ‬ ‫געווַאלדיגע‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס ברענגט ַַא‬ ‫בהשי"ת'‪ָ ,‬‬ ‫טַאקע שּפעטער זוכה זיין זיך צו מדבק זיין אינעם‬ ‫הבנה'‪ ,‬און ַַאזוי וועט ער ַ‬ ‫הָאט ָָאנגעהויבן לערנען‬ ‫פַארציילט‪ַַ ,‬אז בימי בחרותו‪ ,‬ווען ער ָ‬ ‫הָאט ַ‬ ‫שליט"א ָ‬ ‫'התגלות אלקות' אויף דער בריאה‪.‬‬ ‫פַאר אים עפענען די שערי הידיעה והבנה‪ .‬עכ"ל‪.‬‬ ‫ס'זָאל זיך ַ‬ ‫עץ החיים‪ַַ ,‬אז ָ‬ ‫איבערגעזָאגט ַַא מימרא‬ ‫ָ‬ ‫סלָאנים'ער חסיד‬ ‫הָאט אים ַַא ָ‬ ‫ספרי ּפנימיות התורה ָ‬ ‫געזָאגט (נשמתין חדתין‪ ,‬הוספה‬‫ָ‬ ‫הָאט מרן שליט"א‬ ‫ָָאבער בנוגע ספרי חסידות ָ‬ ‫ווָאס איז מקובל ביי זיי‪ַַ ,‬אז "קבלה הייבט מען ָָאן צו לערנען פון‬‫פון צדיקים ָ‬ ‫די ערשטע דרגא פון אמונה איז צו‬ ‫דַארף מען ָיָא לערנען על‬ ‫לפרשת כי תשא‪ ,‬עמ׳ תקי"ג אות א׳)‪ַַ ,‬אז ספרי חסידות ַ‬ ‫אינמיטן און נישט פון ָָאנהויב‪".‬‬ ‫חזר'ן ַַאז 'לית אתר פנוי מיניה' און‬ ‫בַאנוגענען מיט'ן לערנען ַַא שטיקל‬ ‫הסדר‪ ,‬מרישא ועד גמירא‪ ,‬און זיך נישט ַ‬ ‫בפשטות איז די כוונה‪ַַ ,‬אז ס'איז שווער צו לערנען דעם לימוד מיט ַַא‬ ‫אויף דער ּפרשה וכדומה‪( .‬עיין בספר דרכי חיים (התנהגות אות י״ד)‪ַַ ,‬אז הרה"ק בעל דברי‬ ‫נישטָא קיין שום מקרה נאר‬ ‫ָ‬ ‫ַַאז ס'איז‬ ‫טָאג ָנָאך ברכת התורה ספרי חסידות 'על הסדר')‪ .‬מרן‬ ‫הָאט געלערנט יעדן ָ‬ ‫מצַאנז זי"ע ָ‬ ‫ַ‬ ‫חיים‬ ‫דַארף ָָאנהייבן לערנען‬ ‫מסודר׳דיגן סדר‪ ,‬מן הקל אל הכבד וכדו'‪ .‬נאר מען ַ‬ ‫הָאט מסביר געווען דעם טעם דערפון‪ ,‬ווייל חסידות איז כנגד די‬ ‫שליט"א ָ‬ ‫נָאר‪ ,‬אפילו ס'איז נישט לויטן ריכטיגן סדר‪ָָ .‬אבער בפנימיות‬ ‫סיי וואו ס'איז ָ‬ ‫ַַאלעס איז בהשגחה עליונה‪.‬‬ ‫ווָאס ווערט ָָאנגערופן 'כח המסדר' (כמובא בלקו"מ סי' כ"ד)‪,‬‬ ‫ספירה פון 'כתר' ָ‬ ‫דָאס איז דער מהלך פון לימוד הקבלה‪ :‬ווען מ'הייבט‬ ‫איז דער הסבר ַַאז ָ‬ ‫זָאל מען לערנען ספרי חסידות דוקא 'על הסדר'‪ .‬ועיי"ש עוד‬ ‫דעריבער ָ‬ ‫מ'דַארף זיך‬ ‫ַ‬ ‫פַארשטייט מען נאכנישט בשלימות‪ָָ ,‬אבער‬ ‫אן לערנען ַ‬ ‫מש"כ בזה‪.‬‬ ‫ָָאנשטרענגען צו ממשיך זיין און לערנען ווייטער‪ ,‬דורכדעם איז דער מענטש‬ ‫ג‬ ‫הָאט זיך אונטערגענומען‬ ‫ָ‬ ‫בַאזונדערע מוסדות על טהרת‬ ‫לַאן‪ ,‬און ער‬ ‫ַ‬ ‫פון דעם ּּפ ַ‬ ‫אויפצושטעלן צוויי‬ ‫קַאנט ַַאז בדורו‬ ‫פַאר אים‪ ,‬סיי‬ ‫בַא ַ‬ ‫פון דבר ה׳ און דעת תורה ממש‪ ,‬ווי ַ‬ ‫זענען ַַאלע גדולי ישראל געווען בטל ַ‬ ‫הילולא דצדיקיא‬ ‫פַאר מיידלעך‬ ‫פַאר אינגלעך און איינס ַ‬‫הקודש‪ ,‬איינס ַ‬ ‫די חסידי'שע גדולים און סיי די גדולים פון ליטא‪ .‬ער‬ ‫ּ‬ ‫שּפעטער זוכה געווען צו ַַאן‬ ‫טַאקע‬ ‫הָאט ַ‬ ‫— און ער ָ‬ ‫הָאט זוכה געווען דערצו דורך זיין מורא'דיגע התמדה‬ ‫ָ‬ ‫אויסטערלישע סייעתא דשמיא‪.‬‬ ‫ויגיעה בעיון התורה‪ ,‬בכל כוחו ממש‪ ,‬לשמה‪.‬‬ ‫מַאכן דעם‬‫ווָאס ַ‬ ‫רהַאן ַַאזעלכע ָ‬ ‫פַא ַ‬ ‫לצערינו‪ ,‬זענען ַ‬ ‫לימוד תורת הקבלה‬ ‫טעות‪ ,‬כאילו אויב מ'וויל מקרב זיין אידישע נשמות צו‬ ‫מרן רבי אברהם ישעיהו ב"ר‬ ‫שמריהו יוסף בעל החזון איש זצ"ל‬ ‫כ'הָאב געהערט פון הגה"צ רבי לייב פרידמאן זצ"ל‪,‬‬‫ָ‬ ‫מַאכן קולות בעניני קדושה‪ ,‬ווי צום‬ ‫השי"ת מעג מען ַ‬ ‫(תלמיד החפץ חיים ומח"ס צדקת הצדיק)‪ַַ ,‬אז בסוף‬ ‫כצולָאזן בעניני מחיצות והפרדה‪ָָ ,‬אדער‬ ‫ָ‬ ‫נָא‬ ‫ּ‬ ‫ביישּפיל ָ‬ ‫הָאט ער ַַא ַ‬ ‫סַאך עוסק געווען אין‬ ‫ימיו פונעם חזו"א ָ‬ ‫נסתלק ט"ו חשון תשי"ד‬ ‫צו מקיל זיין ח"ו אין די תקנות גדולי ישראל לגבי‬ ‫הָאב איך‬ ‫לימוד תורת הקבלה‪ .‬פון ַַאן ַַאנדערן מקור ָ‬ ‫דָאס איז ָָאבער ַַא גרויסער טעות‬ ‫די כלים הטמאים‪ָ .‬‬ ‫הָאט געלערנט דעם ספה"ק עץ חיים‬ ‫געהערט ַַאז ער ָ‬ ‫קיינמָאל נישט מקרב זיין אידישע‬ ‫ָ‬ ‫מעיקרא‪ .‬מען קען‬ ‫בעיון עמוק ַַאזויווי לימוד גמרא‪.‬‬ ‫ווָאס‬ ‫פַארדרייטן וועג ָ‬ ‫נשמות צום אויבערשטן דורך ַַא ַ‬ ‫גרויסע מדריגות אין לימוד התורה‬ ‫איז בכלל נישט דער רצון ה'‪ .‬קירוב צו השי״ת קען זיין‬ ‫נָאָכמער יגיעה בתפלה‬ ‫ס'איז ידוע די מורא'דיגע התמדה בתורה פונעם‬ ‫בלויז דורך דעם דרך הקדושה‪.‬‬ ‫ווי יגיעה בתורה‬ ‫ווָאס ער פלעגט לערנען ממש ביז‬ ‫חזון איש זי״ע‪ָ ,‬‬ ‫הָאט דער‬ ‫בנוסף צו זיין מורא'דיגע גדלות בתורה‪ָ ,‬‬ ‫אפיסת הכוחות מיט מסירת נפש‪ .‬איבער דער קדושה‬ ‫נָאָכ'ן ענדיגן די תורה קען מען‬ ‫געדַארפט‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫געזָאגט אויף זיך‪ַַ ,‬אז ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫חזו"א ַַאליין‬ ‫געזָאגט‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫הָאט דער חזו"א ַַאליין‬ ‫פון זיין לימוד התורה ָ‬ ‫עוסק זיין בצרכי ציבור‬ ‫נָאכמער יגיעה‬ ‫זיך מייגע זיין אין עבודת התפלה מיט ָ‬ ‫הָאט ער אויף זיך‬ ‫ַַאז אינעם ָ‬ ‫טָאג פון זיין בר מצוה ָ‬ ‫ווי אין לימוד התורה‪.‬‬ ‫מקבל געווען צו לערנען תורה לשמה; און בזכות די‬ ‫מָאל זענען ַַא קבוצה אינגעלייט געקומען צום‬ ‫ַַא ָ‬ ‫גַאנץ לעבן צו‬‫הָאט ער זוכה געווען במשך זיין ַ‬ ‫קבלה ָ‬ ‫ריינלָאזן אין ַַא‬ ‫ָ‬ ‫זָאלן זיך ַַא‬ ‫חזון איש פרעגן אויב זיי ָ‬ ‫הָאט זיי דער חזון איש‬ ‫ָ‬ ‫געוויסן ענין פון עסקנות‪,‬‬ ‫דער לימוד פון טור מיט בית יוסף‬ ‫לערנען די תורה הק' לשמה‪.‬‬ ‫זָאלן ענדערש זיצן און לערנען גמרא‬ ‫געזָאגט ַַאז זיי ָ‬ ‫ָ‬ ‫פַאר'ן‬ ‫געזָאגט ַ‬ ‫ָ‬ ‫הָאט דער חזון איש‬ ‫ַַא דבר ּּפלא ָ‬ ‫טַאקע זוכה געווען צו הויכע‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫ָ‬ ‫דער חזו"א‬ ‫הָאט זוכה‬‫ווָאס ער ָ‬‫דָאס ָ‬‫בעל שבט הלוי זצ״ל‪ַַ ,‬אז ָ‬ ‫מדריגות‪ ,‬ווי הגה״צ רבי בנימין יהושע זילבער זצ״ל‬ ‫הָאבן זיי‬ ‫ָ‬ ‫תוספות און נישט ווערן קיין עסקנים‪.‬‬ ‫געווען צו השגות אין תורה מער פון אנדערע‪ ,‬איז ווייל‬ ‫הָאט ער זיך‬ ‫ָ‬ ‫מָאל‬ ‫פארציילט אין זיין ספר‪ַַ ,‬אז ַַא ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫געפרעגט‪" :‬דער חפץ חיים און רבי חיים עוזר ָ‬ ‫סַאך געלערנט טור און בית יוסף‪.‬‬‫הָאט ַַא ַ‬ ‫ער ָ‬ ‫פַארשטיין ַַא שווערן ענין‪,‬‬‫געמוטשעט ביים לערנען צו ַ‬ ‫הָאט‬ ‫סַאך ָָא ּּפגעגעבן מיט עניני ציבור?" ָ‬ ‫יָא ַַא ַ‬‫דָאך ָ‬ ‫זיך ָ‬ ‫דָאס דורכגערעדט מיט'ן סטייפלער זי״ע‪ ,‬און‬ ‫הָאט ָ‬‫ער ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫דער חזון איש געענטפערט‪ַַ ,‬אז די גדולי ישראל ָ‬ ‫נָאכדעם‬ ‫ָָאנגעהויבן עוסק זיין בעניני ציבור ערשט ָ‬ ‫התבוננות אין די נפלאות‬ ‫געגַאנגען פרעגן דעם חזון איש‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫זיי זענען אינאיינעם‬ ‫גַאנצע תורה‪( .‬ענליך‬ ‫הָאבן געענדיגט די ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס זיי‬ ‫ָ‬ ‫הבורא ביז כלות הנפש‬ ‫הָאבן זיי‬ ‫ָ‬ ‫ווען זיי זענען ַַאריינגעקומען אין צימער‪,‬‬ ‫געזען ווי דער חזו"א שטייט און איז מעיין אין ַַא ספר‬ ‫הָאט‬ ‫ָ‬ ‫מ'פַארציילט אויפ'ן חזו"א ַַאז ווען ער‬ ‫ַ‬ ‫נָאך בשם כ״ק אדמו״ר מקלויזנבורג זצוק״ל‪:‬‬ ‫זָאגט מען ָ‬ ‫ָ‬ ‫געווַאלדיגע עמקות‪ ,‬און ס'שיינט ממש אויף‬ ‫ַ‬ ‫מיט ַַא‬ ‫ווָאס ליגט‬ ‫ָ‬ ‫ריינגעטרַאכט אין די נפלאות הבורא‬ ‫ַ‬ ‫ַַא‬ ‫ווָאס‬ ‫דַארפן זיין די גדולי הדור‪ ,‬נישט די ָ‬ ‫"עסקנים ַ‬ ‫דערשרָאקן‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן זיך ּּפשוט‬‫אים ַַא לעכטיגער אור‪ .‬זיי ָ‬ ‫הָאט ער געמוזט זיך‬‫אין ַַא בלעטל ָָאדער ַַא בלום‪ָ ,‬‬ ‫לערנען נישט‪)".‬‬ ‫רויסגעגַאנגען‪ ,‬נישט צו שטערן און‬ ‫ַ‬ ‫און זענען ַַא‬ ‫טרַאכטן דערפון‪ַַ ,‬אלץ חשש‬ ‫ַ‬ ‫ָָא ּּפשטעלן און אויפהערן‬ ‫ָָא ּּפרייסן דעם חזו"א פון זיין דביקות‪.‬‬ ‫דער יסוד שטייט שוין אין ירושלמי (מגילה פ"א‪,‬‬ ‫זָאל אים נישט ברענגען ביז כלות‬ ‫ַַאז די התבוננות ָ‬ ‫געזָאגט אויף זיך ַַאז ער‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫הלכה ד)‪ַַ ,‬אז רבי יהודה ָ‬ ‫טַאקע ַַאז ער הייבט‬ ‫הנפש און סכנות נפשות‪ .‬מ'זעט ַ‬ ‫מָאל ַַאריין צום‬ ‫הגאון בעל שבט הלוי זי״ע איז ַַא ָ‬ ‫דַארף שוין נישט‬‫קען עוסק זיין בצרכי ציבור‪ ,‬ווייל ער ַ‬ ‫ָָאן דעם ספר 'אמונה ובטחון' מיט התבוננות אין די‬ ‫הָאט אים געזען שרייבן זיינע חידושי‬ ‫חזון איש און ָ‬ ‫גרויסע פלאי הבריאה‪.‬‬ ‫הָאט אים דער‬ ‫שּפעטער ָ‬ ‫תורה מיט ַַא טיפע דביקות‪ּ .‬‬ ‫גַאנצע תורה איז שגור בפיו‪.‬‬ ‫לערנען היות די ַ‬ ‫געזָאגט מיט התרגשות‪ַַ ,‬אז דער אויבערשטער‬ ‫ָ‬ ‫חזו"א‬ ‫קַאַלטקייט אין אידישקייט‬ ‫מ'קען נישט אויפגעבן 'קדושה'‬ ‫צוזַאמען מיט די תלמידי חכמים און שרייבט‬ ‫ַ‬ ‫זיצט‬ ‫איז יהרג ואל יעבור‬ ‫פאר 'קירוב רחוקים'‬ ‫ווָאס השי״ת איז מחדש יעדן‬ ‫מיט זיי די דברי תורה ָ‬ ‫זָאגן (בראשית רבה פרשה מט‪ ,‬ילקוט‬ ‫טָאג (ווי חז״ל ָ‬ ‫ָ‬ ‫כ'הָאב געהערט פון הגאון המפורסם רבי משה‬ ‫ָ‬ ‫שמעוני איוב רמז תתקכא) ַַאז הקב״ה איז מחדש‬ ‫זָאגן‬ ‫מָאל איז איינער ַַאריינגעקומען צום חזון איש ָ‬ ‫ַַא ָ‬ ‫מָאל איז געקומען צום‬ ‫מרדכי שולזינגער זצ״ל‪ַַ ,‬אז ַַא ָ‬ ‫הלכה בכל יום)‪.‬‬ ‫ַַאז ער וויל זיך מגייס אין דעם טמאנ׳עם מיליטער פון‬ ‫הָאט געוואוינט אין חיפה‪ ,‬ווען‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫חזון איש ַַא איד ָ‬ ‫הָאט אים דער חזון איש געפרעגט‪:‬‬ ‫די ערב רב ה״י‪ָ .‬‬ ‫ווָאס דער‬ ‫מ'זעט זיין גרויסע השגות אין די בריוו ָ‬ ‫דָארטן נישט געווען קיין שום ערליכער מוסד‬ ‫ס׳איז ָ‬ ‫"דו האסט נישט מורא ַַאז דער מיליטער וועט דיך‬ ‫הָאט געשריבן (קובץ אגרות חזו"א אגרת טו‬ ‫חזו"א ָ‬ ‫נָאר‬‫גַאנצער שטאט זענען ָ‬ ‫על דרך התורה‪ ,‬אין דער ַ‬ ‫קַאלטקייט‬ ‫ָָא ּּפקילן דיין אידישקייט? ָ‬ ‫זָאלסט וויסן ַַאז ַ‬ ‫ואגרת לג)‪ ,‬וואו ער איז מסביר ַַאז רוח הקודש מיינט‬ ‫הָאט‬ ‫ָ‬ ‫געווען פרייע שולעס רח"ל‪ ,‬און יענער איד‬ ‫אין אידישקייט איז יהרג ואל יעבור!"‬ ‫פַאראייניגט מיט'ן שורש‬ ‫ווען דער שכל החכם ווערט ַ‬ ‫געווָאלט אויפשטעלן ַַאן ערליכער תלמוד תורה און ַַא‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫העליון – ער ווערט ממש איינס מיט'ן אור האלקי ָ‬ ‫סַאך‬ ‫שטַארקער יסוד פאר ַַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫דָאס איז �ַא‬ ‫ָ‬ ‫געהַאט גענוג‬ ‫ַ‬ ‫הָאט נישט‬‫בית חינוך לבנות‪ָָ ,‬אבער ער ָ‬ ‫שיינט ַַאריין אין אים‪.‬‬ ‫דָאס איז אויך איינע פון די טעמים‬ ‫אידישקייט ענינים‪ָ .‬‬ ‫פַאר די אינגלעך‬ ‫בַאזונדערע מוסדות ַ‬ ‫געלט פאר צוויי ַ‬ ‫געווָאלט מקיל‬ ‫ָ‬ ‫הָאט ער‬ ‫ָ‬ ‫און מיידלעך‪ .‬דעריבער‬ ‫רווָאס דער ּּפלומעניק פונעם חזו"א‪ ,‬הגאון רבי חיים‬ ‫פַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫פַאר קליינע‬ ‫מ'זָאל ָָאנהויבן מיט איין מוסד ַ‬ ‫ָ‬ ‫זיין ַַאז‬ ‫דער אורים ותומים‬ ‫הָאט גע׳פסק׳נט ַַאז די טמאנ׳ע כלים‬ ‫קנייבסקי זצ"ל‪ָ ,‬‬ ‫זענען אסור ב'יהרג ואל יעבור'‪ ,‬ווייל די כלים הטמאים‬ ‫לַאן ַַאז מיט‬‫צוזַאמען‪ ,‬מיט'ן ּּפ ַ‬ ‫ַ‬ ‫אינגלעך און מיידלעך‬ ‫פונעם דור‬ ‫בַאזונדערע מוסדות פאר‬ ‫דער צייט וועט מען עפענען ַ‬ ‫הָאט זוכה געווען דורך זיין גדלות‬ ‫דער חזון איש ָ‬ ‫מַאכן ָָא ּּפגעקילט פון יראת‬ ‫ווָאס ַ‬ ‫זַאכן ָ‬ ‫זענען פיל מיט ַ‬ ‫די יונגלעך און מיידלעך‪ .‬ער איז געקומען בעטן פונעם‬ ‫בתורה צו זיין ווי דער אורים ותומים‪ .‬דורך די קדושת‬ ‫'קַאלטקייט‬ ‫ַ‬ ‫שמים און אידישקייט‪ ,‬און דער כלל איז‪:‬‬ ‫חזון איש ַַא היתר דערויף‪.‬‬ ‫הָאט ער געוואוסט ַַאלע חכמות‪ ,‬כידוע ַַאז ער‬ ‫התורה ָ‬ ‫אין אידישקייט איז יהרג ואל יעבור'‪.‬‬ ‫הָאט געהערט די שאלה‪ ,‬איז‬ ‫ווען דער חזון איש ָ‬ ‫הָאט געענטפערט אין עניני רפואה‪ ,‬בפרט ביי שאלות‬ ‫ָ‬ ‫זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל‪.‬‬ ‫געווָארן מיט אן אש קודש‪ .‬ער‬ ‫ָ‬ ‫ער ממש נתרגש‬ ‫ערַאציעס‪ ,‬און ַַאזוי אויך ביי ַַאנדערע‬‫איבער ָָא ּּפ ַ‬ ‫נגעכַא ּּפט‬ ‫ַ‬ ‫הָאט ָָא‬ ‫ָ‬ ‫הָאט זיך אויפגעשטעלט און ער‬ ‫ָ‬ ‫וועלטליכע ענינים‪.‬‬ ‫די אויערן פונעם שואל (שלא כדרכו כלל‪ ,‬געווענליך‬ ‫מָאל‬ ‫הָאט זיך ַַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער בעל מכתב מאליהו זצ״ל‬ ‫יצא לאור ע"י‬ ‫הָאט ממש‬ ‫לעמָאל רעדן רואיג) און ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫פלעגט ער ַַא‬ ‫רָא ּּפ‬ ‫אויסגעדרוקט‪ַַ ,‬אז אין יעדן דור שיקט השי"ת ַַא ָ‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫ַַאריינגעשריגן אין זיין אויער‪' :‬אלקיהם של אלו שונא‬ ‫זימה הוא!'‬ ‫ווָאס איז בבחינת אורים ותומים און דער‬ ‫הָאט זוכה געווען צו דער מדריגה אין‬ ‫ָ‬ ‫איין צדיק ָ‬ ‫חזון איש‬ ‫לתרומות‪ ,‬ולקבלת הגליון‪:‬‬ ‫שיעורי כ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫בַאלד צוריקגעצויגן‬ ‫הָאט ַ‬ ‫פַארשטענדליך ַַאז יענער ָ‬ ‫ַ‬ ‫אונזער דור; ַַאלע זיינע תשובות זענען געווען ַַא בחינה‬ ‫‪info.lhisanag@gmail.com‬‬ ‫‪646.693.0112‬‬ ‫ד‬