gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

נקדישך · NAKDISHACH — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: נקדישך · NAKDISHACH

שבוע: וירא (2026-10-26)

נקדישך · NAKDISHACH — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫מרומם זיין‬ ‫עבודת התפלה‬ ‫וקדושת ביהמ"ד‬ ‫מיט די "הייליגע‬ ‫קבלה" נישט‬ ‫צו רעדן ביים‬ ‫דאווענען‬ ‫גליון תס"ה‬ ‫פ' וירא תשפ"ז לפ"ק‬ ‫יענו ּ‬ ‫הוּא מוֹ ִשׁ ֵ‬ ‫סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה‬ ‫ַכּ ָד ּ ָבר ָה ָאמוּר‬ ‫פנינים ומרגליות על הפרשה בעניני תפלה‬ ‫דאָס נישט ענטפערן דעם טעלעפאָן‬ ‫ַאל נ ָא ַאחַי תָּרֵ עּו‬ ‫אינמיטן דאַווענען‪ ,‬האָט מיר געמאַכט‬ ‫דאס ווארט 'נא' איז א לשון פון בקשה (עי'‬ ‫ברכות ט‪ ,).‬דאס הייסט תפילה‪.‬‬ ‫פאַרלירן ‪!!!$100,000‬‬ ‫די סימן צו וויסן אויב א תפילה איז געווארן‬ ‫ריכטיג אפגעראכטן איז‪ ,‬אויב פארן דאווענען‬ ‫וואס איך בין מקפיד נישט‬ ‫ב"ה‪ ,‬שוין העכער זעקס ָיאר ָ‬ ‫ַא גאר‬ ‫פאלגענד איז‬ ‫ָ‬ ‫האט א מענטש געהאט א שטארקער שונא‪,‬‬ ‫האב איך‬ ‫דאווענען‪ .‬די לעצטע צוויי ָיאר ָ‬ ‫צו רעדן ביים ַ‬ ‫וואס ַא‬ ‫ָ‬ ‫וואונדערליכע מעשה‪,‬‬ ‫און נאכן דאווענען שפירט ער פלוצלינג אין‬ ‫שטאּפל ווייטער‪ :‬איך לעש אויס‬ ‫ַ‬ ‫דאס שוין גענומען ַא‬ ‫ָ‬ ‫ליינער שיקט ַאריין ערשטהאנטיג‪,‬‬ ‫זיין הארץ‪ ,‬אז ער ווערט א געטרייער פריינט‬ ‫אינגאנצן‪ָ ,‬אדער לאז איך עס אינדערהיים‬ ‫ַ‬ ‫סעלפאן‬ ‫ָ‬ ‫דעם‬ ‫וואס‬ ‫דעטאלן‪ .‬עּפעס ָ‬ ‫ַ‬ ‫מיט ַאלע‬ ‫צו יענעם מענטש‪ ,‬איז דאס א סימן מובהק‬ ‫דאווענען‪.‬‬‫בשעת׳ן ַ‬ ‫ּפאסירט‪.‬‬ ‫האט מיט אים אליין ַ‬ ‫ָ‬ ‫אז די תפילה איז געווען כראוי‪ ,‬און עס האט‬ ‫נאר איך וויל נישט‬ ‫מדריגה‪-‬זאך‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫ּפשוט‪ ,‬נישט קיין‬ ‫ער הייבט ָאן קודם מיט ַא‬ ‫איבערגעלאזט א שטארקע רושם‪ ,‬און א טיפע‬ ‫גארנישט בשעת ווען איך רעד צום‬ ‫ווערן געשטערט פון ָ‬ ‫"דאס‬‫התרגשות מיט די ווערטער‪ָ :‬‬ ‫השפעה דארט אויבן אין הימל‪.‬‬ ‫זאל נישט‬ ‫מלך מלכי המלכים! מיין מח‪ ,‬מיין מחשבה‪ָ ,‬‬ ‫טעלעפאן‬ ‫ָ‬ ‫נישט ענטפערן דעם‬ ‫דאס איז דער טייטש פון אל נא אחי תרעו‪.‬‬ ‫פליען אין ערגעץ‪ ,‬סיידן אינעם סידור׳ל‪ ,‬און אין מיין‬ ‫געמאכט‬‫ַ‬ ‫האט מיר‬ ‫דאווענען‪ָ ,‬‬ ‫אינמיטן ַ‬ ‫'אל נא'‪ ,‬עס קען נישט אנגערופן ווערן קיין‬ ‫תפילה צום בורא עולם‪.‬‬ ‫פארלירן ‪ ,$100,000‬אבער האט מיר‬ ‫ַ‬ ‫תפילה‪ ,‬אויב 'אחי תרעו'‪ ,‬דאס הייסט אויב‬ ‫האב איך געזען ַא מורא׳דיגע ברכה‬ ‫דורכאויס די יארן ָ‬ ‫געברענגט פארדינסטן בעז״ה פון‬ ‫ער האט נאך א שלעכטע מחשבה אויף זיין‬ ‫והצלחה‪ ,‬סיי אין מיין ביזנעס‪ ,‬און סיי אין מיין ּפערזענליכן‬ ‫דאלער!״‬ ‫‪ָ 500,000‬‬ ‫(דברי ישראל)‬ ‫חבר‪.‬‬ ‫לעבן‪ .‬איך גלייב באמונה שלימה‪ ,‬אז ַאלעס איז אינעם‬ ‫דאן הייבט ער ָאן דערציילן ווי‬ ‫דאווענען מיט ַא ריינער‬ ‫זכות פון מיין זהירות יתירה צו ַ‬ ‫פאלגנד‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫כוונה‪ ,‬און נישט ווערן געשטערט פון קיין שום זייטיגע‬ ‫איך וויל מיטטיילן מיין ּפערזענליכע‬ ‫זאך‪.‬‬‫ַ‬ ‫מעשה‪ ,‬ווייל איך גלייב‬ ‫פאר די‬ ‫דאנקען ַ‬ ‫בא ַ‬‫איך וויל זיך אויך ַ‬ ‫אז עס קען געבן חיזוק און‬ ‫סוֹד ַשׂ ְר ֵפי ק ֶֹדשׁ‬ ‫קדושת ביהמ"ד במשנתם של בעלי ההילולא‬ ‫וואס איר‬ ‫געוואלדיגע עבודת הקודש ָ‬ ‫פאר ַאנדערע‪.‬‬ ‫אינסּפיראציע ַ‬ ‫ַ‬ ‫טוט‪ ,‬אין מעורר זיין אידישע קינדער‪,‬‬ ‫צוגעזאגט‪ ,‬אז‬‫ָ‬ ‫האב אויך‬ ‫איך ָ‬ ‫הרה"ק רבי שלום פערלוב זצ"ל‬ ‫מקוידינוב‪/‬בראהין ‪ -‬כ"ו חשון תרפ"ב לפ"ק‬ ‫פאר אייער חלק אין מחזק זיין מיין‬ ‫און ַ‬ ‫ווען איך וועל זען ַא ישועה‪,‬‬ ‫קבלה צו דעם ענין‪.‬‬ ‫וועל איך עס מפרסם זיין‬ ‫יָ דוּעַ ִמזו ַֹה"ק וְ כַ ָמה ְספָ ַה"ק‬ ‫יעצט צו מיין מעשה‪.‬‬ ‫לרבים‪.‬‬ ‫ָה ִאסוּר לְ ִא ׁ ְש ָּתעִ י ְּבבֵ י‬ ‫*‬ ‫ווערט א‬ ‫קודם כל וויל איך קלאר‬ ‫יש ָּתא‪ ...‬ע"כ יִ ָז ֵהר‬ ‫ּ ְכנִ ׁ ְ‬ ‫קאנסטרוקציע‬ ‫איך ארבעט אין די ָ‬ ‫דא אין ניו ָיארק‪ .‬ליידער‬ ‫אינדוסטריע ָ‬ ‫מיליאָנער‬ ‫מאכן‪ :‬איך בין ַא ּפשוט׳ער איד‪,‬‬ ‫פאר פרנסה‪.‬‬ ‫וואס ארבעט שווער ַ‬ ‫ַ‬ ‫ָ‬ ‫לְ פָ חוֹת ְמאֹ ד ְמאֹ ד ׁ ֶשל ֹא‬ ‫איז עס אין דעם פעלד נישט קיין‬ ‫שרייבט אייך איין‪ ,‬נעמט‬ ‫די קבלות‪ ,‬און זייט קונה‬ ‫דער‬ ‫א‬‫ָ‬ ‫תורה‪,‬‬ ‫בן‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫בין‬ ‫איך‬ ‫לְ ִא ׁ ְש ָּתעִ י ְּבעוֹד ׁ ֶש ַהצִ בּ וּר‬ ‫עּפעס ַא חשוב׳ער איד; איך בין‬ ‫זאך‪ ,‬צו זען ווי מענטשן‬ ‫סאב‪-‬קאנטראקטארס‬ ‫זעלטענע ַ‬ ‫שרייען אויף ָ‬ ‫ביידע וועלטן!‬ ‫וואס‬ ‫איינפאכער ׳ארבייטער׳‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫ַאן‬ ‫ִמ ְת ּ ַפלְ לִ ין ַהגַ ם ׁ ֶשהוּא ֵאינ ֹו‬ ‫׳ווענדארס׳‪ָ ,‬אדער פירן זיך אויף צו‬ ‫ָ‬ ‫און‬ ‫‪212.299.9185‬‬ ‫פירט ַא ביזנעס‪ ,‬און מוטשעט זיך‬ ‫ִמ ְת ּ ַפלֵ ל עַ כְ ׁ ָשיו‪.‬‬ ‫‪Fax: 212.244.6551‬‬ ‫מיט דעם טאג‪-‬טעגליכן דרוק פון‬ ‫זיי ָאן קיין רעסּפעקט‪.‬‬ ‫‪million@ktyt.org‬‬ ‫(משמרת שלום‪ ,‬טו‪ ,‬ג)‬ ‫המשך אויף עמוד ב'‬ ‫כאטש מיין‬ ‫פרנסה‪.‬‬ ‫ויש להזהר על קדושת הגליון‬ ‫אין לקרותו בשעת התפלה וקריאת התורה‬ ‫יענו ּ‬ ‫הוּא מוֹ ִשׁ ֵ‬ ‫סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה‬ ‫ַא ִד ּיר וְ ָחזָ ק‬ ‫פאון! עס‬ ‫״ווען איך רוף‪ ,‬מוזטו אויפהייבן דעם ָ‬ ‫האבן ב"ה‬ ‫המשך פון עמוד א' ׳טיעם׳ און איך‪ָ ,‬‬ ‫ציטוטים קצרים מספה"ק‬ ‫דאווענסט ָאדער‬ ‫אינטערעסירט מיר נישט צי דו ַ‬ ‫געווענליך נישט אזעלכע‬ ‫על עוצם כחה של תפלה‬ ‫דארפסטו ענטפערן!״‬ ‫דו לערנסט‪ .‬ווען איך רוף — ַ‬ ‫האנדלונגען‪ ,‬דער אויבערשטער העלפט‪,‬‬ ‫בא ַ‬ ‫ַ‬ ‫הוו זהירין בתפילה שאין לך מדה אחרת‬ ‫קלאר‪ :‬אין‬ ‫ָ‬ ‫פארשטיין זייער‬ ‫לאמיר ַ‬ ‫יעצט ָ‬ ‫נאר מיט רעסּפעקטפולע‬ ‫האנדלען ָ‬ ‫און מיר ַ‬ ‫יפה הימנה‬ ‫קאלס‪,‬‬ ‫דא דרוק‪ ,‬דרינגנדע ָ‬ ‫קאנסטראקשן איז ָ‬ ‫האב איך שוין אבער‬ ‫ָארנטליכע קליענטן‪ָ ,‬‬ ‫אמר להם הקב"ה לישראל‪ ,‬הוו זהירין בתפילה‪,‬‬ ‫דאס‬ ‫ָ‬ ‫סיטואציעס‪ .‬איך קען‬ ‫ַ‬ ‫׳סטרעספולע׳‬ ‫בייגעוואוינט גענוג דערפון אין דעם אינדוסטריע‪.‬‬ ‫שאין לך מדה אחרת יפה הימנה‪ ,‬ואפילו אין אדם‬ ‫געווענליך הענדלען‪ .‬ס׳קען זיך אלעס מאכן‪ ,‬און‬ ‫רגאנגענעם זומער איז ביזנעס געווען‬ ‫פא ַ‬ ‫דעם ַ‬ ‫כדאי לענות לתפלתו‪ ,‬ולעשות חסד עמו‪ ,‬כיון‬ ‫דארפסטו קענען‬ ‫'אויב ווילסטו זיין אין דער קיך‪ַ ,‬‬ ‫שוואכער ווי געווענליך‪ַ .‬אזויווי ַאסאך מענטשן‬ ‫שמתפלל ומרבה בתחנונים אני עושה חסד עמו‪.‬‬ ‫נעמען די היץ‪'...‬‬ ‫קאנטרי‪ ,‬און בכלל זומער‬ ‫זענען געווען אין דער ָ‬ ‫(מדרש תנחומא בפרשתינו)‬ ‫סמאל איז עס געווען אנדערש‪.‬‬ ‫דא ָ‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫ּפראיעקטן‬ ‫ָ‬ ‫׳שלאפן מענטשן איין׳‪ ,‬זענען די‬ ‫זאגן אין ּפנים אריין‪ ,‬אז‬ ‫זאל מיר ָ‬ ‫ַאז ַא מענטש ָ‬ ‫האבן ַאקטיוו‬ ‫ּפאמעליך‪ ,‬און מיר ָ‬ ‫געגאנגען זייער ַ‬ ‫אע"פ שרואה שאין תפילתו מועלת‪ ,‬אל‬ ‫דאווען ָאדער לערן' — מוז איך‬ ‫'אפילו ווען איך ַ‬ ‫געזוכט ַאריינצוברענגען נייע דזשאבס‪.‬‬ ‫ימנע מן הרחמים‬ ‫קאלס?!‬ ‫טעלעפאן ָ‬ ‫ָ‬ ‫ענטפערן זיינע‬ ‫קאל‬‫באקום איך ַא טעלעפאן ָ‬ ‫טאג ַ‬ ‫איין ָ‬ ‫ואברהם שב למקומו‪ .‬ר"ל אע"פ שהלך הקב"ה‬ ‫דאס איז איבערגעטראטן דעם גבול!‬ ‫פון ַא ׳סייט‪-‬מענעדזשער׳ פון ַא געוויסע‬ ‫ממנו‪ ,‬ולא הועיל בתפילתו כלום על סדום‪ ,‬אעפ"כ‬ ‫האבן‬ ‫מּפאני‪ ,‬מיט וועמען מיר ָ‬ ‫קא ַ‬ ‫קאנסטראקשן ָ‬ ‫אברהם שב למקומו להתפלל על בני ישראל‪,‬‬ ‫האב איך עס געשּפירט‪:‬‬ ‫אין יענע סעקונדע ָ‬ ‫זאלן‬ ‫מאל געהאט געארבעט‪ .‬ער וויל מיר ָ‬ ‫שוין ַא ָ‬ ‫ואברהם עודנו עומד בתפילה על עמו ישראל‪,‬‬ ‫האט מיר ּפונקט יעצט‬ ‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫פאר ַא היבש גרויסן‬ ‫ּפאוזעל׳‪ַ ,‬‬ ‫׳ּפרא ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַאריינשיקן ַא‬ ‫וכן נכון לכל איש ישראל‪ ,‬אע"פ שרואה שאין‬ ‫האב אים געבעטן!!!‬ ‫וואס איך ָ‬ ‫געשיקט דעם סימן ָ‬ ‫פאר איינעם פון זייערע קליענטן‪.‬‬ ‫ּפראיעקט ַ‬ ‫ָ‬ ‫מאל זאג איך אים‪" :‬אויב‬ ‫ָאן טראכטן צוויי ָ‬ ‫תפילתו מועלת‪ ,‬אעפ"כ אל ימנע מן הרחמים‬ ‫פיין‪ .‬איך האב זיך תיכף צוגעכאּפט דערצו;‬ ‫להעתיר אל ד' תמיד‪( .‬תפארת שלמה בפרשתינו)‬ ‫דאס איז דער מצב — ַאז איך דארף דיך ענטפערן‬ ‫ָ‬ ‫פארשלאפענער‬ ‫ָ‬ ‫ַא גרויסער ּפראיעקט אין אזא‬ ‫דאן זיי ַאזוי גוט‪ ,‬און מעק‬ ‫אינמיטן מיין עבודת ה׳‪ַ ,‬‬ ‫וואסער‬ ‫טראּפן ַ‬ ‫ָ‬ ‫סעזאן‪ ,‬איז דאך ממש ווי ַא‬ ‫ָ‬ ‫אויס מיין נומער!״‬ ‫מדבר‪-‬טאג‪ .‬איך האב זיך באלד‬ ‫ָ‬ ‫אין ַא זוניגן‬ ‫ער איז געווען שאקירט‪.‬‬ ‫זאל 'דעליטן'‬ ‫״ביסטו זיכער אז דו ווילסט איך ָ‬ ‫האבן‬ ‫ָ‬ ‫אריינגעלייגט דערינען‪ ,‬און מיר‬ ‫יענו ּ‬ ‫וְ יַ ְשׁ ִמ ֵ‬ ‫אויסגעארבעט די ּפרייזן‪.‬‬ ‫דיין נומער?״ פרעגט ער‪.‬‬ ‫ידיעות שונות ומטמוניות‬ ‫דאס‬ ‫ּפאוזעל — ָ‬ ‫ּפרא ָ‬ ‫איך רוף אים צוריק‪ :‬די ָ‬ ‫נפלאות בנושא של תפלה‬ ‫״וויאזוי דו ווילסט עס טון‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫״יא״‪ ,‬ענטפער איך‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫טייטש דער ּפרייז פאר דעם ּפראיעקט — קומט‬ ‫צי דעליטן ָאדער ַאנדערש‪ .‬דער עיקר איז‪ :‬רוף‬ ‫נאנט צו הונדערט טויזנט דאלער‪ַ .‬א‬ ‫אויס ָ‬ ‫יצחק אבינו תיקן ברכת מחיה המתים‬ ‫סארט ַארבעט‪.‬‬ ‫פאר קיין שום ָ‬ ‫מיך מער נישט‪ַ ,‬‬ ‫באדייטנדע סומע‪.$100,000 :‬‬ ‫ַ‬ ‫כיון שהגיע החרב על צוארו של יצחק בשעת‬ ‫האנדלען‪.‬‬ ‫ווייל איך וועל מיט דיר מער נישט ַ‬ ‫העקידה‪ ,‬פרחה ויצאה נשמתו‪ ,‬כיון שהשמיע‬ ‫שטארקע צווייפל‪ ,‬צי איך‬ ‫ַ‬ ‫געהאט ַא‬ ‫ַ‬ ‫האב‬ ‫איך ָ‬ ‫האט ער — ווי‬ ‫האט דאס געהערט‪ָ ,‬‬ ‫ווען ער ָ‬ ‫זאל נעמען דעם דזשאב ָאדער נישט‪ .‬מצד אחד‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫קולו מבין שני הכרובים‪ ,‬ואמר 'אל תשלח ידך‬ ‫טעלעפאן‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫פארשטענדליך — אראּפגעלייגט דעם‬ ‫ַ‬ ‫ּפראיעקט‬ ‫איז עס נישט געווען ּפונקט די סארט ָ‬ ‫אל הנער'‪ ,‬חזרה הנפש לגופו‪ ,‬וידע יצחק שכך‬ ‫ָאן זיך געזעגענען‪...‬‬ ‫וואס מיר טוען געווענליך‪ .‬יעדע קאמּפאני‬ ‫ָ‬ ‫עתידין לחיות המתים‪ ,‬באותה שעה פתח ואמר‬ ‫ּפאוזעל‬ ‫ּפרא ָ‬‫און ָיא‪ ,‬די הונדערט אלפים׳דיגע ָ‬ ‫וואס זיי צייכענען זיך‬ ‫גלייכט צו טון עּפעס אין ָ‬ ‫בא"י מחיה המתים‪( .‬פרקי דר"א‪ ,‬פל"א)‬ ‫פאר אייביג!‬ ‫שלאפן! ַ‬ ‫ָ‬ ‫געגאנגען‬ ‫ַ‬ ‫איז‬ ‫טאמער נישט‪ ,‬איז דא ַא ריזיקע ַאז די‬ ‫אויס‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫וויל איך אייך פרעגן טייערע אידן‪ :‬מיינט איר‬ ‫ַארבעט וועט נישט גוט דורכגעפירט ווערן‪ .‬מצד‬ ‫כוונת ויעקוד את יצחק‬ ‫צעבראכן און מלא חרטה?‬ ‫ָ‬ ‫אז איך בין געווארן‬ ‫האבן‬ ‫שוואך‪ ,‬און מיר ָ‬ ‫ַ‬ ‫שני‪ ,‬איז ביזנעס געווען‬ ‫כשיאמר 'ויעקוד את יצחק בנו'‪ ,‬יכוין שיעקוד‬ ‫ניין‪ ,‬ניין‪ ,‬און נאכאמאל ניין!!!‬ ‫געדארפט די ארבעט‪.‬‬ ‫ד' שרי מעלה כשהם מקטרגים על ישראל‪.‬‬ ‫בקיצור‪ ,‬איך דריי זיך ַאהין און אהער‪ ,‬און קען‬ ‫(עבודת הקודש להחיד"א)‬ ‫נאך‬ ‫באשרייבן דעם געפיל ָ‬ ‫איך קען נישט ַ‬ ‫נישט מחליט זיין וואס צו טון‪ .‬יענעם אינדערפרי‬ ‫האב געשּפירט‬ ‫קאל! איך ָ‬ ‫טעלעפאן ָ‬ ‫ָ‬ ‫יענעם‬ ‫אמירת פרשת העקידה במנחה‪ ,‬ובשבת‬ ‫שטאלץ און גליקליך‪ ,‬א צופרידנהייט אין אלע‬ ‫האב איך געבעטן דעם‬ ‫ָ‬ ‫דאווענען‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫ביים‬ ‫דאס ריכטיגע‪ .‬איך‬ ‫האב געטון ָ‬ ‫גלידער‪ ,‬אז איך ָ‬ ‫וואס‬ ‫אויבערשטן‪ :‬״העלף מיר‪ ,‬שיק מיר ַא סימן ָ‬ ‫עיין בס' עבודת הקודש להחיד"א‪ ,‬לומר‬ ‫האב געבעטן הדרכה פונעם אויבערשטן — און‬ ‫ָ‬ ‫זאל טון! זאל איך עס ָאננעמען ָאדער נישט״‪.‬‬ ‫איך ָ‬ ‫פרשת העקידה במנחה‪ ,‬כי הוא הזמן היותר‬ ‫האט מיר געגעבן מיין ענטפער‪.‬‬ ‫ער ָ‬ ‫דאווענען‪ ,‬קוק איך‬ ‫ווען איך קום ַאהיים פון ַ‬ ‫ראוי לאמירת העקידה‪ ,‬ועיין בסידור ר' שבתי‪,‬‬ ‫פאל איז ‪100,000‬‬ ‫וואס אין אונזער ַ‬ ‫די רעשט‪ָ ,‬‬ ‫איבערגעלאזט‬ ‫ָ‬ ‫האב‬ ‫וואס איך ָ‬ ‫אויפן פאון — ָ‬ ‫שאין אומרים פרשת העקידה בשבת‪ ,‬והטעם‪,‬‬ ‫האט טאקע‬ ‫היסטאריע‪ .‬ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫דאלער‪ ,‬איז‬ ‫קאלס׳ פון‬ ‫אינדערהיים — און איך זע‪ :‬דריי ׳מיסד ָ‬ ‫כי סגולת העקידה להמתיק הדינים‪ ,‬ובשבת‬ ‫קיינמאל נישט צוריקגערופן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫מער‬ ‫דעם זעלבן סייט‪-‬מענעדזשער‪.‬‬ ‫ויו"ט אין לעורר הדינים‪ ,‬אך דעת כמה גדולים‬ ‫געזאגט‪ :‬אויב די‬ ‫ָ‬ ‫און צו מיר אליין האב איך‬ ‫האב‬ ‫וואס איך ָ‬ ‫ַאלע דריי‪ּ ,‬פונקט אין די צייט ָ‬ ‫לאמרה גם בשבת ויו"ט‪ ,‬רק לדלג התפילה שלפני‬ ‫פאר מיר‪ ,‬וועט עס מיר‬ ‫באשערט ַ‬ ‫דזשאב איז ַ‬ ‫געדאווענט‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫העקידה ולאחריה‪ ,‬ועיין במדרש פינחס מהרב‬ ‫דער אויבערשטער שיקן אויף מיין וועג‪ .‬און אויב‬ ‫איך רוף אים צוריק און ַאנטשולדיג זיך‪' :‬איך‬ ‫הקדוש ר' פינחס מקאריץ זצ"ל‪ ,‬לומר התפילה גם‬ ‫נישט‪ ,‬וועט ער שיקן עּפעס בעסערס‪.‬‬ ‫דאווענען'‪.‬‬ ‫געהאלטן אינמיטן ַ‬ ‫ַ‬ ‫האב‬ ‫ָ‬ ‫בשבת‪( .‬ליקוטי מהרי"ח)‬ ‫ֿ'אין אדם שומע לי ומפסיד' — נישט דא‬ ‫דאס‪ ,‬הייבט ער ָאן שרייען‬ ‫נאר ער הערט ָ‬ ‫ווי ָ‬ ‫המשך אויף עמוד ז'‬ ‫פאלגן דעם‬ ‫אזא זאך ווי ָ‬ ‫אויף מיר קולות וברקים‪:‬‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ב‬ ‫נ ַֹעם ִשׂ ַיח‬ ‫דבר המערכת • הרב ב‪ .‬צ‪ .‬הירש‬ ‫וימלא משאלותינו‪...‬‬ ‫באקומט ער‪" ,‬רצון יראיו יעשה ואת שועתם‬ ‫*‬ ‫ישמע ויושיעם"‪..‬‬ ‫מענין לענין‪:‬‬ ‫האסט געבעטן אן אייזל? נאדיר אן אייזל!‬ ‫אבער א איד וואס זוכט נישט קיין וועגן זיך‬ ‫ארויסצודרייען‪ ,‬און ער טוט נישט די מצוות ווייל‬ ‫ער "מוז"‪ ,‬נאר ווייל ער וויל טון דעם רצון ה'‪ ,‬ביי‬ ‫אזא איינעם פירט מען זיך אודאי לפנים משורת‬ ‫ער אור החיים הק' אין פרשת ואתחנן‬ ‫ברענגט ארויס‪ ,‬אז כדי א איד זאל פועל'ן‬ ‫ביי זיין דאווענען‪ ,‬דארף ער רעדן קלאר‪.‬‬ ‫ער ברענגט אראפ דעם מדרש (מגילת אסתר)‪ ,‬אז‬ ‫ד‬ ‫ס'איז געווען א איד וואס איז געווען אויפן וועג‪,‬‬ ‫שבת נאכ'ן דאווענען קומט א איד צו זאגן‪:‬‬ ‫הדין‪ .‬און אפילו אויב ער האט אמאל נישט געבעטן‬ ‫און ער איז געווען זייער אויסגעמוטשעט‪ ,‬און‬ ‫"איך האב פריער געזען ווי צוויי בחורים פירן א‬ ‫ריכטיג‪ ,‬פארשטייט מען אין הימל זיין בקשה‪ ,‬און‬ ‫ער האט נישט געהאט קיין כח צו גיין ווייטער‪.‬‬ ‫שמועס מיט די ליפן בשעת חזרת הש"ץ‪ ,‬אבער‬ ‫מען איז עס ממלא לרחמים ולרצון‪.‬‬ ‫האט ער געבעטן פונעם אויבערשטן‪" :‬שיק מיר‬ ‫ס'איז געווען ָאן השמעת קול‪ .‬פון איין זייט"‪ ,‬זאגט‬ ‫אן אייזל"‪ .‬דערציילט דער מדרש‪ ,‬אז פונקט איז‬ ‫דער איד‪" ,‬איז געווען שיין צו זען אז זיי האלטן‬ ‫בנוגע לענינינו‪ :‬עס מאכט זיך אמאל‪ ,‬אז א‬ ‫דארט דורכגעגאנגען א גוי‪ ,‬וואס האט געהאט א‬ ‫זיך אפ פון רעדן‪ ,‬כמבואר אין שולחן ערוך‪ .‬איך‬ ‫איד נעמט אונטער א קבלה נישט צו רעדן ביים‬ ‫ניי‪-‬געבוירן אייזל וואס האט נאכנישט געקענט‬ ‫האב זיך אבער געוואונדערט‪ ,‬אז אויב ביי די‬ ‫דאווענען‪ .‬ער האלט זיך טאקע שטארק‪ ,‬און‬ ‫גיין‪ ,‬און ער האט געצוואונגען דעם איד צו שלעפן‬ ‫שטילע שמונה עשרה זאגן זיי די ווערטער אויף‬ ‫רעדט נישט קיין אות אחת ביים דאווענען‪ .‬אבער‬ ‫דעם אייזל אויף זיין אקסל‪.‬‬ ‫דעם זעלבן אופן‪ ,‬הייסט עס דאך יא 'גערעדט'‪,‬‬ ‫צוהערן א שמועס בשעת'ן דאווענען‪ ,‬דאס האט‬ ‫אויב אזוי‪ ,‬ווי קען מען פירן אזא שמועס בשעת‬ ‫ער דאך נישט 'אונטערגענומען‪ '...‬ער שטייט און‬ ‫דער אור החיים הק' לערנט ארויס פון דעם‪ ,‬אז‬ ‫חזרת הש"ץ?‪"...‬‬ ‫הערט צו ווי יענער רעדט‪ ,‬און ער האט אפילו‬ ‫ווען מ'וויל עפעס פונעם אויבערשטן‪ ,‬זאל מען‬ ‫הנאה פונעם שמועס‪ ,‬אדער ער ווינקט מיט די‬ ‫ארויסזאגן די בקשה קלאר; מ'זאל בעטן‪" :‬שיק‬ ‫דעם הלכה'דיגן חלק לאמיר לייגן אין א זייט‪,‬‬ ‫הענט‪ ,‬און לאזט זיך אפילו הערן‪" :‬נו‪ ,‬נע‪ ,‬אהא"‪,‬‬ ‫מיר אן אייזל אויף וואס צו רייטן דערויף"‪ ,‬ווייל‬ ‫אבער מצד השקפה איז‬ ‫און ער זעט בכלל נישט‬ ‫אויב נישט‪ ,‬קען ארויסקומען דאס פארקערטע‪...‬‬ ‫כדאי אויסצושמועסן‬ ‫דעם ענין‪.‬‬ ‫קיין חסרון אין דעם‪.‬‬ ‫אויבנאויף איז אביסל שווער צו פארשטיין‪,‬‬ ‫עס מאכט זיך אמאל‪,‬‬ ‫"יעדער בר דעת‬ ‫ער האט גארנישט עובר‬ ‫מיר ווייסן דאך אז דער אויבערשטער איז א קל‬ ‫געווען אויף זיין קבלה‪.‬‬ ‫מלא רחמים‪ ,‬און אסאך מער ווי א מענטש וויל‬ ‫אז קינדער און יונגע‬ ‫פארשטייט‪ ,‬אז‬ ‫ער האט מקבל געווען‬ ‫באקומען‪ ,‬וויל דער באשעפער אונז געבן‪ .‬חז"ל‬ ‫בחורים קענען הלכות‬ ‫פסוקות‪ ,‬נאר עס פעלט‬ ‫די גאנצע מטרה‬ ‫"נישט צו רעדן"‪ ,‬און‬ ‫זאגן אויך אין הקב"ה בא בטרוניא עם בריותיו‬ ‫זיי דער הסבר הדברים‪.‬‬ ‫פונעם קבלה‪ ,‬איז‬ ‫ער האלט עס אן מיט א‬ ‫שטארקייט‪...‬‬ ‫‪ -‬ער זוכט נישט צו כאפן א מענטש ביים ווארט‪,‬‬ ‫נאר פארקערט‪ .‬פארוואס עפעס דא‪ ,‬נאר ווייל‬ ‫מען דארף אבער אויך‬ ‫וויסן דעם טעם המצוה;‬ ‫אפצוגעבן כבוד‬ ‫פארשטייט‬ ‫יעדער‬ ‫ער האט נישט געבעטן מיט די ריכטיגע ווערטער‪,‬‬ ‫כאטש וואס אין שולחן‬ ‫פארן באשעפער‪.‬‬ ‫אבער‪ ,‬אז כאטש ער איז‬ ‫האט ער אנשטאט א ישועה באקומען אן אייזל‬ ‫וואס ער האט געדארפט שלעפן?‪...‬‬ ‫אפשר טאקע נישט עובר‬ ‫ערוך ווערט נישט‬ ‫דערמאנט דער ענין‬ ‫ארומווינקען ביי א‬ ‫אויף זיין קבלה‪ ,‬איז דאס‬ ‫נאכמער‪ ,‬דער באשעפער איז דאך דער בוחן‬ ‫פון ווינקען בשעת'ן‬ ‫קופקע‪ ,‬איז בכלל‬ ‫בכלל נישט דער עיקר‬ ‫כליות ולב‪ ,‬און ער ווייסט וואס א מענטש טראכט‪.‬‬ ‫נקודה! יעדער בר דעת‬ ‫מיר זאגן דאך ביי יעדע תפילה 'יהיו לרצון אמרי‬ ‫דאווענען‪ ,‬רעדן מיט‬ ‫שטום‪-‬שפראך‪ ,‬אדער‬ ‫נישט קיין כבוד‬ ‫פארשטייט‪ ,‬אז די גאנצע‬ ‫פי והגיון לבי לפניך'‪ ,‬מיר בעטן אז דער באשעפער‬ ‫ווייזן אותיות אין א‬ ‫שמים‪ ,‬און אפילו‬ ‫מטרה פונעם קבלה‪ ,‬איז‬ ‫זאל אננעמען אונזערע בקשות פונעם הארץ‪.‬‬ ‫ס'איז דאך פשוט אז דער איד וואס איז געווען‬ ‫סידור‪ ,‬אבער ווען‬ ‫איינער פארשטייט וואו‬ ‫נאר צוהערן ווי‬ ‫אפצוגעבן כבוד פארן‬ ‫באשעפער‪ .‬ארומווינקען‬ ‫אזוי אויסגעמוטשעט‪ ,‬האט נישט אינזין געהאט אז‬ ‫ער געפינט זיך‪ ,‬און‬ ‫יענער שמועסט‪" ...‬‬ ‫ביי א קופקע‪ ,‬איז בכלל‬ ‫ער זאל דארפן שלעפן נאך עפעס?‬ ‫פאר וועמען ער שטייט‪,‬‬ ‫נישט קיין כבוד שמים‪,‬‬ ‫דער חיד"א ענטפערט אויף דעם‪ ,‬און ער‬ ‫פארשטייט ער אליין‬ ‫און אפילו נאר צוהערן‬ ‫טייטשט די משנה אין פרקי אבות‪" ,‬בטל רצונך"‪,‬‬ ‫וואס עס איז ריכטיג און וואס נישט‪ .‬אסאך זייטיגע‬ ‫ווי יענער שמועסט ‪ -‬וואס דאס איז גורם א‬ ‫אז אזא סארט זאך פאסירט נישט סתם אזוי‬ ‫הלכות ווערן זעלבסט‪-‬פארשטענדליך‪.‬‬ ‫היפך פון א נחת רוח פארן באשעפער ‪ -‬איז ווי‬ ‫פאר יעדן‪ ,‬נאר ביי איינעם וואס זיין גאנצער‬ ‫אויסצושפילן דעם אמת'ן נקודה פון דער גאנצער‬ ‫מהלך אין עבודת ה' און אין קיום המצוות איז‪,‬‬ ‫אויב איינער פארשטייט‪ ,‬אז דאווענען איז נישט‬ ‫ענין‪ .‬ביי אזא איינעם פירט מען זיך אויך מידה‬ ‫אז ער טוט פונקטליך נאר דאס וואס ס'שטייט‪,‬‬ ‫סתם 'געדאווענט‪ '...‬נאר מ'שטייט דא און מ'רעדט‬ ‫כנגד מידה‪ .‬מ'איז ממלא זיינע בקשות פונקט ווי‬ ‫און נישט קיין ברעקל מער ווי ער מוז‪ ,‬און‬ ‫צום מלך מלכי המלכים‪ ,‬פארשטייט ער פון זיך‬ ‫ער האט געבעטן‪ ,‬לא פחות ולא יותר‪.‬‬ ‫אפילו דאס טוט ער אויך טרוקן אן קיין שום‬ ‫אליין אז 'נו'קענען און ווינקען קומט בכלל נישט‬ ‫אין באטראכט‪ ,‬נישט קיין חילוק צי עס ווערט‬ ‫ווידעראמאל‪ ,‬א איד וואס פרובירט צו טון‬ ‫געפיל‪ ,‬ווי א געצוואונגענער קנעכט‪ .‬פאר‬ ‫דערמאנט אין שלחן ערוך צי נישט‪' .‬עומד לפני‬ ‫דעם רצון ה' בשלימות‪ ,‬ער איז מהדר מיט אלע‬ ‫אזא איינעם זאגט מען אים פון הימל‪ :‬אז דו‬ ‫המלך' באדייט‪ :‬מ'טוט גארנישט‪ ,‬נאר רעדן צום‬ ‫הידורים לעשות רצון הבורא‪ ,‬פאר אזא איד גיבט‬ ‫טוסט נאר פונקטליך וואס ס'שטייט‪ ,‬און דו‬ ‫באשעפער!‬ ‫מען פון הימל וואס ער וויל‪ ,‬אפילו זיינע בקשות‬ ‫זוכסט זיך ארויסצודרייען וואו דו קענסט‪,‬‬ ‫זענען נישט קלאר ארויסגעזאגט אדער מסודר‪,‬‬ ‫וועט מען זיך מיט דיר אויך אזוי פירן‪.‬‬ ‫ג‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫אוֹמ ִרים‬ ‫ְמ ַשׁ ְבּ ִחים וְ ְ‬ ‫ביאור רחב על סדר התפלה שהתקינו חז"ל‬ ‫ווער עס האט עס מתקן געווען‪ ,‬וואס שאדט עס‬ ‫ברענגט שוין (סי' רפא)‪' :‬ואומרים באשכנז בקדושה‬ ‫דען צו זאגן? עס איז דאך א תוספת שבח פארן‬ ‫של שחרית ממקומך מלכנו‪ ,‬ואז בקול רעש גדול‪,‬‬ ‫אויבערשטן אין א טאג ווען עס ברענגט נישט קיין‬ ‫והכי שדר רב נטרונאי ריש מתיבתא דמתא מחסיא‬ ‫ביטול מלאכה פארן פאלק‪ ,‬און שוין הונדערטער‬ ‫מנהג בכל ישיבות לומר בקדושה כתר יתנו לך‪,‬‬ ‫יש ְך‬ ‫תפלת יום שב"ק‬ ‫נַ ְק ִ ּד ׁ ָ‬ ‫יארן וואס עס איז דער מנהג דאס צו זאגן אין‬ ‫וממקומך מלכנו‪ ,‬ואז בקול רעש גדול‪ ,‬ובמוסף‬ ‫אונזערע מדינות‪ ,‬און עס איז שוין געווארן אזויווי‬ ‫של שבת וי"ט ויה"כ ובנעילה אנו אומרים פעמים‬ ‫וְ נַ עֲ ִריצָ ְך‬ ‫א חובה‪ ,‬ווי דער מגן אברהם שרייבט‪ .‬דער חתם‬ ‫ולהיות לכם לאלהים‪ ,‬אבל בר"ח ובחולו של מועד‬ ‫סופר פירט אויס‪ :‬וכל שחביריו שבכל בתי כנסיות‬ ‫אין אומרים אותו'‪.‬‬ ‫נמנים לדבר מצוה והוא אינו נמנה עמהם וכו'‪ ,‬יהי'‬ ‫דער לבוש ערקלערט‪ ,‬פארוואס פונקט שבת‬ ‫לו אשר לו‪ ,‬וכי טעמא דפרושים ניקום ונפרש?"‬ ‫לייגט מען צו די הוספות‪ .‬ער שרייבט‪ ,‬אז שבת‬ ‫קודש דערהייבט זיך די כסא הכבוד‪ ,‬און אלע צבאי‬ ‫שבַּת קׇדְ שֶך ָ‬ ‫וְהַנְחִיל ֵנו ּה"א ‪ׁ ַ ...‬‬ ‫השמים ווייסן נישט וואו עס געפינט זיך‪ ,‬דעריבער‬ ‫זאגן זיי בלשון נסתר 'ברוך כבוד ה' ממקומו'‪ ,‬אז אין‬ ‫הרה"ק ר' זאב וואלף מזיטאמיר זצ"ל פרעגט‬ ‫סיי‪-‬וועלכן פלאץ עס געפינט זיך‪ ,‬זאל פון דארט‬ ‫אין זיין ספר 'אור המאיר'‪ :‬וואס איז פשט פון די‬ ‫זיין 'ממקומך מלכינו תופיע'‪.‬‬ ‫שבת זאגן אידן קדושה אנשטאט די‬ ‫תפילה וואס מיר בעטן אז דער באשעפער זאל אונז‬ ‫מנחיל זיין דעם שבת? בפרט ווען מיר בעטן דאס‬ ‫מלאכים‬ ‫ונקדשתי‬ ‫תוספות אין מסכת סנהדרין (לז‪ :‬ד"ה מכנף הארץ)‬ ‫איינמאל און נאכאמאל ביי יעדע תפילה פון שב"ק?‬ ‫ער וואונדערט זיך‪' :‬הלא כבר פנה ועבר היום‬ ‫דער באר היטב (סי' קה) ברענגט פונעם אריז"ל‪,‬‬ ‫ברענגט אן אינטערעסאנטע ידיעה‪ ,‬אז די בני ארץ‬ ‫אז ווען מ'זאגט קדושה‪ ,‬זאל מען אינזין האבן צו‬ ‫ישראל פלעגן זאגן קדושה נאר אום שבת‪ .‬דאס‬ ‫הקדוש‪ ,‬וביום הששי כבר קבלנו והוספנו מחול על‬ ‫מקיים זיין די מצות עשה פון 'ונקדשתי בתוך בני‬ ‫איז געבויט אויף דעם מדרש‪ ,‬וואס טייטשט אויס‬ ‫הקודש ואחר כך בקבלת שבת וקידוש היום‪ ,‬ואחר‬ ‫ישראל'‪ ,‬און אז עס זאל רוען אויף אים א קדושה‬ ‫ׁׁש‬ ‫ׂר ִפים ע ְֹמ ִדים ִמ ַמ ַּעל לֹו ֵש‬‫דעם פסוק (ישעיה ו‪ ,‬ב)‪ְ :‬ש ָ‬ ‫כך תפלת שחרית ומוסף וקדושה רבה‪ ,‬ומה לעשות‬ ‫עליונה‪.‬‬ ‫ׁׁש ְכּנָ ַפיִ ם ְל ֶא ָחד‪ ,‬אויף וואס דער מדרש‬ ‫ְכּנָ ַפיִ ם ֵש‬ ‫עוד לאיש הישראלי שאנו שואלין אחר כל אלה‬ ‫זאגט‪ ,‬אז דורכאויס די ששת ימי המעשה זאגן די‬ ‫והנחילנו וגו' שבת קדשך‪ ,‬ומה שעשוי עשוי?'‬ ‫דער חזן זאל זינגען לשם שמים‬ ‫שרפים שירה איין טאג פונעם וואך מיט יעדן כנף‪.‬‬ ‫דער ענטפער איז‪ ,‬אז עס איז דא א גרויסער‬ ‫אין סידור הרוקח שטייט‪ ,‬אז ווען דער שליח‬ ‫ווען עס קומט שבת זאגן זיי פארן אויבערשטן‪:‬‬ ‫חילוק צווישן אונזער שבת וואס מיר האלטן דא‬ ‫ציבור איז מסלסל בקולו הנעים ביי קדושה‪ ,‬זאל ער‬ ‫מיר האבן נישט נאך א כנף צו זאגן שירה?! אויף‬ ‫בעולם הזה‪ ,‬און דער שבת פון הקב"ה וואס איז אן‬ ‫וואס דער באשעפער ענטפערט זיי‪ :‬איך האב נאך‬ ‫אור הנעלם מכל חי‪ .‬דעריבער בעטן מיר און מיר‬ ‫זיך מתבונן זיין פאר וועמען ער שטייט‪ ,‬און וועמען‬ ‫א כנף אויף דער אונטערשטער וועלט (ד"ה כלל‬ ‫זענען זיך מתחנן; 'עשינו מה שמוטל עלינו ואתה‬ ‫ער לויבט‪ ,‬און ער זאל הייליגן דעם באשעפער מיט‬ ‫א הויך קול‪ ,‬מיט א זיס קול‪ ,‬מיט שמחה און מורא‪,‬‬ ‫ישראל)‪ ,‬וואס זיי וועלן היינט זאגן שירה‪ ,‬ווי עס‬ ‫עשה מה שמוטל עליך‪' ,‬והנחילנו ה' אלקינו שבת‬ ‫ׁמ ְענּו‪.‬‬ ‫שטייט (ישעיה כד‪ ,‬טז)‪ִ :‬מ ְכּנַ ף ָה ָא ֶרץ ְז ִמרֹת ָש ַ‬ ‫קדשך'‪ ,‬דייקא‪ ,‬ליתן לנו לב טהור‪ ,‬להשיג במשכלות‬ ‫ויכוין לבו לשמים‪.‬‬ ‫במצות שבת שאתה מקיים בעצמך וכבודך'‪.‬‬ ‫דער חתם סופר קעגן די 'מתחדשים'‬ ‫מנהגי בבל און מנהגי ארץ ישראל‬ ‫אינעם בארימטן תשובת חתם סופר (חלק ו‪ ,‬סימן‬ ‫אין פארשידענע אלטע מקורות מזמן הגאונים‪,‬‬ ‫פו)‪ ,‬וואו ער טרעט ארויס קעגן די פארשידענע‬ ‫טרעפט מען אויך פארשידענע רמזים איבער די‬ ‫זינגען א שיינעם 'ממקומך'‬ ‫שינויים אינעם נוסח התפילה וואס די רעפארמער‬ ‫קעגנזייטיגע מנהגים פון זאגן קדושה‪ ,‬ווען אין בבל‬ ‫ער הייליגער צאנזער רב זי"ע‪ ,‬האט‬ ‫מקפיד געווען אז מ'זאל זינגען א ניגון‬ ‫ביי ממקומך‪ ,‬אפילו שבת ערב פסח‪ ,‬ווען‬ ‫ד‬ ‫האבן געוואלט איינפירן‪ ,‬רעדט ער אויך וועגן די‬ ‫פיוטים וואס מ'לייגט צו אינמיטן דעם שבת'דיגן‬ ‫'נקדישך'‪ ,‬ווי 'אז בקול רעש גדול'‪' ,‬כבודו מלא‬ ‫פלעגט מען זאגן יעדן טאג קדושה‪ ,‬האט מען אבער‬ ‫אין אסאך פלעצער אין ארץ ישראל נאר געזאגט‬ ‫שבתים און ימים טובים‪.‬‬ ‫מ'יאגט זיך ביים דאווענען‪.‬‬ ‫עולם'‪ ,‬און 'ממקומו הוא יפן'‪ ,‬וואס די מתחדשים‬ ‫אין מסכת סופרים (פרק כ) געפינען מיר א שורה‪:‬‬ ‫אמאל איז א חזן צוגעגאנגען צום‬ ‫האבן געוואלט ארויסשניידן פונעם נוסח התפילה‪.‬‬ ‫'כל יום שיש בו מוסף יש בו קדושה‪ ,‬חוץ מן החנוכה‬ ‫עמוד און נישט געזונגען ממקומך‪ ,‬איז‬ ‫נאכן באהאנדלען א לאנגע ליסטע פון שינויים‪,‬‬ ‫שאף על פי שאין בו מוסף יש בו קדושה‪ ,‬מפני שיש‬ ‫דער צאנזער רב צוגעגאנגען צו אים‬ ‫און זיי אפווענדן איינס נאכן צווייטן‪ ,‬קומט דער‬ ‫בה הלל'‪ ,‬וי"א אף בפורים‪ ,‬מפני שיש בה מגילה'‪.‬‬ ‫נאכן דאווענען און אים אנגעשריגן‪" :‬דו‬ ‫חתם סופר ביים סוף פון דער תשובה צו די‬ ‫אין דער בארימטער 'קאירא גניזה' איז געפונען‬ ‫גאלגאן! קוק אריין אין סידור! עס שטייט‬ ‫פיוטים אין קדושה‪ ,‬און ער שרייבט‪' :‬דאס וואס‬ ‫געווארן אן 'אגרת' פון א חכם 'פירקוי בן באבוי'‪,‬‬ ‫דאך 'וכולם פותחים את פיהם בשירה‬ ‫די מתחדשים האבן געשריבן און מתקן געווען‪,‬‬ ‫וועלכער שילדערט‪ ,‬אז עס איז געווען א גרויסער‬ ‫ובזמרה ומברכין'‪ ,‬די מלאכים זינגען‬ ‫נישט צו זאגן אין די קדושה פון שבת אינדערפרי‬ ‫מריבה ומחלוקה צווישן די קהילות אין ארץ ישראל‪,‬‬ ‫שירה‪ ,‬אבער קודם דארפן מיר זינגען‪ .‬זיי‬ ‫דעם פיוט 'אז בקול רעש גדול' וכו'‪ ,‬און 'כבודו‬ ‫'עד שקבלו עליהם לומר קדושה בכל יום'‪.‬‬ ‫שטייען מיט אפענע מיילער‪ ,‬און ווארטן‬ ‫מלא'‪ ,‬ווייל מיר ווייסן נישט ווער עס האט זיי מתקן‬ ‫אז מיר זאלן זינגען‪ .‬און דו גיבסט אזוי א‬ ‫געווען ‪ -‬איז קודם כל‪ ,‬דער נוסח פון 'ממקומו הוא‬ ‫די צוגעלייגטע פיוטים‬ ‫ווערזע אפ א ממקומך?!"‬ ‫יפן' ווערט דערמאנט אין תוספתא דעבודה זרה‪...‬‬ ‫שבת און יום טוב לייגט מען צו ספעציעלע‬ ‫'און אפילו מיר זאלן זאגן אז מיר ווייסן נישט‬ ‫פיוטים און בקשות אין די קדושה‪ .‬ווי דער טור‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ד‬ ‫ַעל ֵיְדי ִצ ְד ֶק ָך‬ ‫סיפורי קודש בעניני "עבודת התפלה" אצל צדיקים הק' בעלי ההילולא‬ ‫ְמ ָשׁ ְר ָתיו‬ ‫ש ֲׁוֹא ִלים‬ ‫אויפצוהאלטן אן ארטיגן תלמוד‬ ‫תולדות צדיק‬ ‫שו"ת בהלכות תפלה‬ ‫תורה‪ ,‬וואס האט פונקציאנירט‬ ‫עבודת‬ ‫הרה"ק רבי גדליה משה‬ ‫דאווענען בשעת אמירת קדיש‬ ‫באהאלטענערהייט‪.‬‬ ‫ווען עס איז געקומען נענטער‬ ‫התפילה‬ ‫מזוועהיל זי"ע איז געבוירן‬ ‫געווארן כ"ו אייר שנת תרמ"ז‪,‬‬ ‫צו ראש השנה‪ ,‬האט ער געבעטן‬ ‫אצל הרה"ק רבי‬ ‫צו זיין הייליגן פאטער הרה"ק‬ ‫שאלה‪ :‬ווען מען האלט אינמיטן‬ ‫די אפיצירן אז זיי זאלן אים‬ ‫רבי שלמה‪ ,‬באקאנט אלס רבי‬ ‫דאווענען‪ ,‬און דער שליח ציבור‬ ‫הייבט אן זאגן קדיש‪ ,‬אויף א פלאץ‬ ‫פארשאפן א שופר‪ ,‬כדי צו קענען‬ ‫גדליה משה‬ ‫שלמה'קע זוועהילער‪ .‬ער איז‬ ‫וואו מען מעג ענטפערן אמן‪ ,‬צי‬ ‫מקיים זיין די מצות עשה פון‬ ‫תקיעת שופר אום ראש השנה‪.‬‬ ‫מזוועהיל‬ ‫געווארן אן איידעם ביי הרה"ק‬ ‫רבי דוד שלמה מקאברין זי"ע‪.‬‬ ‫מעג מען נאכן ענטפערן אמן אויף‬ ‫זיעועכי"א‬ ‫זיי האבן אים טאקע פארשאפט‬ ‫אין יאר תרס"ט איז ער‬ ‫'יהא שמיה רבה'‪ ,‬ממשיך זיין‬ ‫א שופר‪ ,‬אבער מיט דעם איז‬ ‫נפטר כ"ד חשון‬ ‫אויפגענומען געווארן אלס רב‬ ‫דאס דאווענען ביז דער ש"ץ זאגט‬ ‫ער נאכנישט גענצליך געהאלפן‬ ‫תש"י לפ"ק‬ ‫אין שטאט זוועהיל‪ ,‬וואו ער האט‬ ‫'ויקרב משיחיה'‪ ,‬אא"וו צווישן אלע‬ ‫געווארן‪ .‬ער האט פארשטאנען‬ ‫משמש געווען ברבנות ביז ווען די‬ ‫שטיקלעך ביזן סוף קדיש?‬ ‫אז אויב מ'וועט אים כאפן בלאזן‬ ‫קאמוניסטן ימ"ש האבן אים פארטריבן‬ ‫שופר איז אחת דתו להמית רח"ל‪.‬‬ ‫קיין סיביר‪ ,‬וואו ער האט זיך געפונען בגיא‬ ‫תשובה‪ :‬מען מעג ווייטער ממשיך‬ ‫ווען עס איז געקומען ראש השנה‪ ,‬האט ער במשך‬ ‫צלמות פאר עטליכע יאר‪ .‬בשנת תרצ"ז איז אים‬ ‫זיין‪ ,‬נאר ביים ענטפערן אמן‪ ,‬זאל‬ ‫דעם גאנצן טאג מתפלל געווען‪ ,‬און געבעטן ביים‬ ‫געלונגען זיך ארויסצוכאפן פון רוסלאנד‪ ,‬און‬ ‫מען אינזין האבן אויף וואס דאס‬ ‫רבוש"ע‪ ,‬אז ער זאל זוכה זיין צו קענען מקיים זיין די‬ ‫ארויפגיין קיין ארץ ישראל‪ ,‬וואו ער האט זיך‬ ‫גייט ארויף‪.‬‬ ‫מצוה פון תקיעת שופר‪ .‬עס איז שוין געווארן שפעט‬ ‫ווידעראמאל באגעגנט מיט זיין הייליגן פאטער‪.‬‬ ‫נאכמיטאג‪ ,‬ווען ער האט נאכנישט געטראפן א‬ ‫נאך די פטירה פון זיין פאטער איז ער אויפגענומען‬ ‫געלעגנהייט צו קענען בלאזן‪ ,‬האט ער זיך געשטעלט‬ ‫געווארן אלס ממשיך דרכו‪ ,‬ביז צו זיין פטירה מיט‬ ‫די שאלות ווערן געענטפערט דורך‬ ‫הרה"ג ר' נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א‬ ‫דאווענען מנחה‪ ,‬זיך אויסגיסנדיג דאס הארץ פארן‬ ‫פינף יאר שפעטער‪ ,‬כ"ד תשרי שנת תש"י‪ .‬ער איז‬ ‫מו"ץ בשיכון סקווירא‪ ,‬ובעל הליכות החיים‬ ‫באשעפער‪ ,‬אז ער זאל מאכן מיט אים א נס צו קענען‬ ‫נטמן געווארן אינעם שייך‪-‬באדר ביה"ח אין ירושלים‪.‬‬ ‫איר קענט אנפרעגן א שאלה בעניני תפלה וקרה"ת‬ ‫בלאזן שופר‪.‬‬ ‫*‬ ‫דורכן רופן דעם קרן תוי"ט האטליין און דרוקן ‪#2‬‬ ‫סוף טאג פלעגט מען געבן רשות פאר די‬ ‫ארעסטאנטן ארויסצוגיין פארן טעגליכן שפאציר‪,‬‬ ‫די תקיעות אין סיביר‬ ‫אבער אויך דעמאלס זענען געבליבן וועכטער אינעם‬ ‫עס האט דערציילט הרה"ג ר' שמעון רובין זצ"ל‪ ,‬יד‬ ‫האט זיך פלוצלינג אנגעהויבן אזוי צו יאגן?‬ ‫בנין‪ .‬פלוצלינג איז אנטשטאנען א מהומה צווישן‬ ‫ימינו און מקורב ביי רבי שלמה'קע‪ ,‬און פערזענליכער‬ ‫האט דער רבי געענטפערט‪ ,‬אז אינמיטן דאווענען‬ ‫די ארעסטאנטן אינדרויסן‪ ,‬און די וועכטער זענען‬ ‫האט ער געהערט ווי צוויי קינדער שמועסן צווישן‬ ‫חברותא פון רבי גדלי' משה‪ ,‬א מעשה וואס רבי גדלי'‬ ‫ארויסגעלאפן איינצושטעלן סדר‪ .‬בשעת עס זענען‬ ‫משה האט אים אליין אמאל דערציילט‪:‬‬ ‫זיך‪ ,‬אז 'דער רבי ציהט אזוי לאנג דאס דאווענען‪ ,‬און‬ ‫געגאנגען די קולות אינדרויסן‪ ,‬האט רבי גדלי' משה‬ ‫איך בין שוין הונגעריג און אפגעמוטשעט'‪ ,‬דעריבער‬ ‫זייענדיג פארווארפן אין סיביר‪ ,‬איז ער איין טאג‬ ‫געכאפט דעם געלעגנהייט‪ ,‬און געמאכט די ברכות‬ ‫האט ער זיך צוגעאיילט‪ ,‬כדי די קינדער זאלן קענען‬ ‫דורכגעגאנגען צוויי רוסישע אפיצירן‪ ,‬וועלכע זענען‬ ‫מיט גרויס דביקות און כונה‪ ,‬און געבלאזן דרייסיג‬ ‫אהיימגיין און בארואיגן זייער הונגער (איש חסיד היה)‪.‬‬ ‫געזעסן און געשפילט א שאך‪-‬שפיל‪ .‬אינמיטן האט‬ ‫קולות‪.‬‬ ‫זיך דער שפיל פארהאנקעט‪ ,‬און זיי האבן נישט‬ ‫*‬ ‫אזוי האט ער יענעם יאר זוכה געווען מיט‬ ‫געוואוסט וויאזוי צו גיין ווייטער‪ .‬ביידע אפיצירן‬ ‫געוואלדיגע סייעתא דשמיא צו מקיים זיין די מצוה‬ ‫זענען געזעסן פארזונקען אין זייערע מחשבות‪ ,‬ווען‬ ‫נפשי בשאלתי ועמי בבקשתי‬ ‫פון תקיעת שופר‪.‬‬ ‫זיי האבן נישט געקענט אויפקומען אויף א מהלך צו‬ ‫אמאל נאך סליחות האט רבי גדלי' משה זיך‬ ‫*‬ ‫רוקן דעם שפיל פאראויס‪.‬‬ ‫געוואנדן צו איינעם פון די חסידים‪ ,‬און געפרעגט‪:‬‬ ‫רבי גדליה משה איז צוגעגאנגען צו זיי‪ ,‬און זיי‬ ‫האסטו צוגעהערט וואס מען האט געזאגט היינט ביי‬ ‫זיך צוגעאיילט צוליב די קינדער‬ ‫געוויזן וויאזוי צו רוקן זייערע שטיקלעך אויפן ברעט‪,‬‬ ‫סליחות?!‬ ‫אמאל אינעם טאג פונעם יארצייט פון איינע פון‬ ‫וואס האט זיי ביידע שטארק מחיה געווען‪ .‬זיי האבן‬ ‫'נפשי בשאלתי‪ ,‬ועמי בבקשתי' ‪ -‬די זאכן וואס האבן‬ ‫זיינע מקורבים‪ ,‬איז ר' גדלי' משה צוגעגאנגען צום‬ ‫גאר שטארק באוואונדערט זיין קלוגשאפט‪ ,‬און‬ ‫צו טון מיט 'נפשי'‪ ,‬מיט מיינע אייגענע געברויכן‪ ,‬דאס‬ ‫עמוד אלס שליח ציבור‪ .‬ווי זיין שטייגער האט ער‬ ‫זינט דאן האבן זיי אים באהאנדלט מיט ספעציעלע‬ ‫איז גענוג 'בשאלתי'‪ ,‬מען בעט פונעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫געדאווענט מיט גרויס מתינות‪ ,‬ארויסזאגנדיג יעדעס‬ ‫באדינגונגען‪ ,‬אים ארויסצוהעלפן‪.‬‬ ‫אבער וואס עס איז נוגע פאר 'ועמי'‪ ,‬פאר אידישע‬ ‫ווארט ממש ווי מ'ציילט דיאמאנטן‪ .‬פלוצלינג האט‬ ‫די אפיצירן פלעגן אויך האנדלען אויפן שווארצן‬ ‫קינדער‪ ,‬דארף זיין 'בבקשתי'‪ ,‬מען זאל זיך בעטן און‬ ‫ער זיך אנגעהויבן צוצויאגן‪ ,‬און שנעל צוגעענדיגט‬ ‫מארקעט‪ ,‬און זעענדיג די חכמה פונעם רבי'ן‪ ,‬האבן זיי‬ ‫בעטן‪ ,‬איינמאל און נאכאמאל‪ ,‬ביז כלל ישראל וועט‬ ‫דאס דאווענען‪.‬‬ ‫מסכים געווען אז רבי גדלי' משה זאל דינען אלס זייער‬ ‫ווערן אויפגעראכטן‪.‬‬ ‫דער געטרייער משב"ק הרה"צ ר' אלי' ראטה זצ"ל‪,‬‬ ‫פארמיטלער און עצה‪-‬געבער פאר יעדע פראגע‬ ‫און ער האט אויסגעפירט‪" :‬דאס איז די נקודה פון‬ ‫וועלכער האט נישט מוותר געווען קיין קוצו של יוד‬ ‫און סכסוך צווישן זיי‪ .‬ביי יעדן הסכם און פשרה‬ ‫סליחות" (צדיק יסוד עולם‪ ,‬ח"ב‪ ,‬עמ' ‪.)5‬‬ ‫פון לערנען זיין רבינ'ס הנהגות‪ ,‬איז צוגעגאנגען צו‬ ‫האבן זיי געגעבן א חלק פון די רווחים פארן רבי'ן‪,‬‬ ‫*‬ ‫אים נאכן דאווענען‪ ,‬און געפרעגט פארוואס דער רבי‬ ‫וועלכער פלעגט עס תיכף אפשיקן קיין מאסקווע‪,‬‬ ‫ה‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫עצות‬ ‫ו‬ ‫געוואלדיגע ציטער און מורא‪ ,‬מיט די ריכטיגע כוונה‪,‬‬ ‫און דאס איז א גרויסע תועלת צו זוכה זיין צו השראת‬ ‫טובו‪++++‬ת‬ ‫ְחֻּבּלֹות‬ ‫ת ְ‬ ‫ְבְ ַ‬ ‫רוח הקודש'‪ .‬דאס מיינט נישט אלעמאל דוקא דאס‬ ‫ֲעֶׂשׂה ְּל ְָך ָ‬ ‫ַּת ֲ‬ ‫ַ‬ ‫וואס מיר רופן אן 'רוח הקודש'‪ ,‬נאר אז א איד האלט‬ ‫ְחָמָה‬ ‫ָמל ְ ָ‬ ‫ִ‬ ‫ּותְׁשּוֲעָה‬ ‫זיך איין פון רעדן‪ ,‬איז ער זוכה צו א סייעתא דשמיא‬ ‫ֻּבְֹר ְֹב יֹוֲעֵץ‬ ‫וואס וועט אים העלפן אין אלע זיינע עניינים‪.‬‬ ‫שלימות און השגה‬ ‫נאך שרייבט רבי חיים וויטאל אין זיין ספר 'שער‬ ‫הכוונות' (ענין בית הכנסת‪ ,‬דף ג)‪' :‬ווער עס קומט אריין אין‬ ‫בית המדרש‪ ,‬מוז זיין זייער נזהר זיך אפצושטעלן‬ ‫א רגע ביים טיר פארן אריינגיין‪ ,‬און ווייזן אז ער‬ ‫האט מורא און ער ציטערט‪ ...‬און דאס העלפט גאר‬ ‫לשמור‪.‬‬ ‫שטארק פאר א מענטש צוצוקומען צו שלימות און‬ ‫ולעשות‪.‬‬ ‫צו השגות'‪.‬‬ ‫די נשמה וועט לייכטן‬ ‫ולקיים‪.‬‬ ‫אינעם ספר 'אור צדיקים' פון רבי מאיר פאפירוש‬ ‫זי"ע שטייט (עבודת השם‪ ,‬פרק ט)‪' :‬דעריבער זאל א בעל‬ ‫נפש זיין נזהר‪ ,‬און דאן וועט זיין נשמה לייכטן מיטן‬ ‫צו קענען אנהאלטן‬ ‫פופצן למעשה'דיגע עצות און‬ ‫אור החיים'‪ ,‬אמן סלה‪.‬‬ ‫די קבלה און זיין נזהר‬ ‫בקדושת ביהכ"נ ותפילה‬ ‫געדאנקען פאר אנשים כערכינו‬ ‫מקרב די גאולה‬ ‫איבערגעזעצט פונעם גליון 'נועם נתיבותינו' שע"י קהל עדת חסידי באיאן‬ ‫אין בית המדרש דארף מען שטיין באימה וביראה‪,‬‬ ‫דורכדעם געבט מען כבוד פאר די שכינה הק' וואס‬ ‫רוהט אין בית המדרש; דורכדעם איז מען מקרב די‬ ‫גאולה‪ ,‬און די ישועה וועט קומען בקרוב (אך פרי תבואה‪,‬‬ ‫אז מען קען זוכה זיין פאר זיך אליין און מזכה זיין‬ ‫הוי מחשב הפסד‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫ריש פרשת וישלח)‪.‬‬ ‫עצה י"ד‬ ‫מצוה כנגד שכרה (ב)‬ ‫תיקון לפגם בכבוד השכינה‬ ‫קבלת תורה מסיני‬ ‫דער חיד"א שרייבט (ציפורן שמיר‪ ,‬ט‪ ,‬קלא)‪' :‬מען זאל‬ ‫די וואס הערן אויס קריאת התורה‪ ,‬ווערט‬ ‫זיין נזהר בשום אופן נישט צו רעדן אין בית המדרש‬ ‫גערעכנט זייער צוהערן אזויווי זיי וואלטן יעצט‬ ‫אפילו נאכן דאווענען‪ ,‬צוליב דעם כבוד השכינה וואס‬ ‫מקבל געווען די תורה ביים הר סיני (אזוי קומט אויס פון‬ ‫רוהט דארט‪ ,‬און דאס וועט זיין א תיקון פאר אלעס‬ ‫זוהר הקדוש‪ ,‬וואס ווערט אראפגעברענגט אין יסוד ושורש העבודה‪,‬‬ ‫וואס מען האט פוגם געווען אינעם כבוד השכינה'‪.‬‬ ‫שער ה‪ ,‬פרק ח)‪ .‬עס שטייט אין ספר הק' עבודת ישראל‬ ‫אפגעהיטן ווערן פון א‬ ‫(מסכת אבות פרק ה‪ ,‬משנה ה)‪ ,‬אז כל שכן ביי חזרת הש"ץ‬ ‫מגיפה‬ ‫נ‬ ‫זיך נישט דערשרעקן פון‬ ‫און קריאת התורה‪ ,‬דארף מען צוהערן צו די ווערטער‬ ‫קיין שום שונא‬ ‫פונעם ש"ץ‪ ,‬ווייל ער איז דאן אזויווי משה רבינו וואס‬ ‫אך שרייבט דער 'ספר הגן ודרך משה' (מאמר ליום‬ ‫ט)‪ :‬אויב איר ווילט זיך ראטעווען פון א מגיפה‬ ‫השי"ת וועט מלחמה האלטן פאר אייך‪ ,‬אויב‬ ‫איז געשטאנען אויפן בארג סיני‪ ,‬און איבערגעגעבן‬ ‫ח"ו‪ ,‬און היטן אייערע קליינע קינדער פון מיתות‬ ‫'ואתם תחרישון' ‪ -‬אויב איר וועט שווייגן אין בית‬ ‫די ווערטער פונעם אויבערשטן פאר די אידן‪.‬‬ ‫המדרש‪ ,‬און נישט רעדן ביים דאווענען (חידת שמשון‪,‬‬ ‫משונות רח"ל‪ ,‬זאלט איר זיך צוריקהאלטן פון רעדן‬ ‫מובא בפרדס יוסף פרשת שלח)‪.‬‬ ‫אלעס גוטס ברוחניות‬ ‫דברים בטלים‪ ,‬איר זאלט נישט רעדן אין בית המדרש‬ ‫'ה' ילחם לכם' ‪ -‬פאר אייערט וועגן‪ .‬און ווען וועט‬ ‫ובגשמיות‬ ‫קיין שום דברים בטלים‪.‬‬ ‫דאס זיין? אויב 'ואתם תחרישון'‪ ,‬דאס מיינט‪ :‬ווען‬ ‫הרה"ק רבי מרדכי מטשערנאביל זי"ע שרייבט‬ ‫(ליקוטי תורה ל‪ ,‬הדרכה ז)‪ :‬א איד דארף פילן א בושה און‬ ‫די אומות זאלן נישט האבן‬ ‫איר שווייגט אין בית המדרש‪ ,‬דאן דארפט איר זיך‬ ‫נישט דערשרעקן פון קיין שום שונא‪ ,‬ווייל השי"ת‬ ‫פחד ווען ער טרעט אריין אין ביהמ"ד‪ ...‬און זיך ערשט‬ ‫קיין שליטה‬ ‫וועט קעמפן פאר אייך (ספר הגן ודרך משה‪ ,‬מאמר ליום טו)‪.‬‬ ‫מכניע זיין צוליב די מורא מקדש‪ ...‬און נישט רעדן‬ ‫אינעם ספר ברית אברהם (סוף פרשת מצורע) שטייט‪:‬‬ ‫קיין ווארט פון דעם מאמענט וואס ער גייט אריין‪,‬‬ ‫אויב כלל ישראל וואלט געהיטן די קדושה פון בית‬ ‫מ'איז זוכה צו יראת שמים‬ ‫ביז ער גייט ארויס‪ .‬אויב ער מוז עפעס רעדן‪ ,‬זאל ער‬ ‫המדרש‪ ,‬און מען וואלט גארנישט גערעדט דארט‪,‬‬ ‫און טהרת הנפש‬ ‫ארויסגיין אינדרויסן‪' .‬אם תאבו ושמעתם טוב הארץ‬ ‫וואלטן די אומות העולם נישט געקענט צורירן צו די‬ ‫אין 'ארחות צדיקים' (שער השתיקה) שטייט‪ :‬אז‬ ‫תאכלו' ‪ -‬אויב וועט איר צוהערן‪ ,‬וועט איר זוכה זיין‬ ‫בתי מדרשים‪.‬‬ ‫שווייגן איז א גרויסע גדר פאר יראת שמים‪ ,‬ווייל‬ ‫צו גוטס סיי ברוחניות און סיי בגשמיות‪ ,‬סיי אויף‬ ‫ס'איז אוממעגליך אז א מענטש וואס רעדט אסאך‬ ‫דער וועלט און סיי אויף יענע וועלט‪.‬‬ ‫א תיקון פאר זיינע עבירות‬ ‫זאל האבן יראת שמים‪ .‬אזוי שטייט אויך אין 'יסוד‬ ‫אין 'ספר הגן ודרך משה' ווערט געברענגט‪ ,‬אז‬ ‫ושורש העבודה' (שער י‪ ,‬פרק ד)‪ ,‬אז ס'איז נישט דא נאך‬ ‫השראת רוח הקדוש‬ ‫ווער עס האט עובר געווען און גערעדט אין בית‬ ‫א זאך אויף דער וועלט וואס העלפט אזוי שטארק‬ ‫עס שטייט אין ספר הקדוש 'שער רוח הקדוש' פון‬ ‫המדרש‪ ,‬קען האבן א תיקון דורכדעם וואס ער וועט‬ ‫פאר טהרת הנפש‪ ,‬ווי דאס וואס א מענטש האלט זיך‬ ‫רבי חיים וויטאל (דף יא)‪' :‬ווען מען גייט אריין אין בית‬ ‫פון היינט און ווייטער מעורר זיין און מוסר זאגן‬ ‫(המשך יבא בעז"ה)‬ ‫צוריק פון רעדן דברים בטלים‪.‬‬ ‫המדרש און מען זיצט דארט‪ ,‬דארף עס זיין מיט א‬ ‫פאר אנדערע; און די כח פון תשובה איז אזוי גרויס‪,‬‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ו‬ ‫יענו ּ‬ ‫הוּא מוֹ ִשׁ ֵ‬ ‫קבלתי ו[עדיין]לא נושעתי‬ ‫‪$‬‬ ‫מדור מיוחד אויף 'דברי חיזוק והדרכה' ווען מען זעהט נישט קיין ישועה נאכן נעמען די קבלה‬ ‫בהכרח געדארפט טון‪ .‬ווען עס קומט אבער‬ ‫צו רוחניות'דיגע עניינים‪ ,‬דעמאלס קומט‬ ‫דער שטן האלט עס נישט אויס!‬ ‫פארלירן דערפון‪ .‬אינמיטן‬ ‫רבוש״ע‪ ,‬און ַ‬ ‫דאווענען טוט מען נישט ביזנעס;‬ ‫ַ‬ ‫דא ענדיגט זיך נישט די מעשה‪ .‬אט הערט‪.‬‬ ‫*‬ ‫המשך פון עמוד ב'‬ ‫יעבור עלי מה!‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫יישר כח פארן נייעם קאלום‪ ,‬וואס גיבט‬ ‫דינסטאג ּפרשת כי תצא‪ ,‬ה׳ אלול‪ ,‬ערב דער ָיארצייט‬ ‫ָ‬ ‫אריין אזא פחד‪' ,‬אפשר דארף מען עס נישט‬ ‫חיזוק פאר אלע שעדיין מצפים לישועה‪ .‬איך‬ ‫באקום איך עּפעס‬ ‫פונעם הייליגן תוספות יום טוב זי״ע‪ַ ,‬‬ ‫טון?'‪ .‬דער רבי האט אויסגעפירט‪" :‬די‬ ‫האב זיך געוואלט באציען צום מאמר פון‬ ‫אומגעראכטן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫אינגאנצן‬ ‫ַ‬ ‫סארט מחשבות זענען נאר עצת היצר!"‬ ‫הרב ב‪ .‬צ‪ .‬הירש פון די פארגאנגענע וואך‪,‬‬ ‫׳אינבאקס׳‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫פיר באזונדערע ׳אימעילס׳ גרייכן מיין‬ ‫בנוגע לעניינינו‪:‬‬ ‫וואס האט ארויפגעברענגט די שטארקע‬ ‫אין יעדע איינע ווערט מען געבעטן ַאריינצושיקן ַא‬ ‫בענייני גשמיות זעען מיר‪ ,‬אז אידן‬ ‫נקודה‪ ,‬אז די ארבעט פון א איד איז צו טון‬ ‫ּפראיעקט‪.‬‬ ‫פאר ַא ָ‬ ‫ּפאוזעל ַ‬ ‫ּפרא ָ‬ ‫ָ‬ ‫פרובירן אויס ביזנעסער‪ ,‬טאנצן אריין אין‬ ‫דעם רצון ה'‪ ,‬און נישט קוקן אויפן פועל‬ ‫דאס זענען נישט געווען קיין קליינע דזשאבס‪.‬‬ ‫און ָ‬ ‫נייע געשעפטן‪ ,‬און מאכן אינוועסטמענטס‪,‬‬ ‫יוצא‪ ,‬דער שכר אדער די מתנה‪.‬‬ ‫מען מוטשעט זיך א יאר‪-‬צוויי יאר‪ ,‬און‬ ‫ּפראיעקט‬ ‫יעדע איינע איז געווען פיל גרעסער פון דעם ָ‬ ‫יעצט צום נקודה‪ :‬יעדער איינער ווייסט‪,‬‬ ‫על פי רוב‪ ,‬איז מען בעז"ה מצליח‪ .‬כאטש‬ ‫איבערגעלאזט‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫האב יעצט‬ ‫וואס איך ָ‬ ‫ָ‬ ‫אז ארויסווארפן א בחור פון א ישיבה איז‬ ‫מ'הערט דא און דארט אז געשעפטן זענען‬ ‫גאר א גרויסע אחריות און א סכנה‪ .‬אבער‬ ‫ַאלע פיר אינאיינעם? כמעט ַא האלב מיליאן דאלאר!!!‬ ‫דורכגעפאלן‪ ,‬זעט מען דאך אז אידן פרובירן‬ ‫מצד שני פארשטייט יעדער בר דעת‪ ,‬אז א‬ ‫האב באמת געשּפירט ווי דער אויבערשטער ווייזט‬ ‫איך ָ‬ ‫איינמאל און נאכאמאל‪ ,‬און דער שטן איז‬ ‫בחור וואס באלאנגט נישט אין א ישיבה‪,‬‬ ‫פארלירט‬ ‫פאר זיין כבוד‪ַ ,‬‬ ‫מיר‪ :‬ווען ַא איד איז מקריב עּפעס ַ‬ ‫שטיל‪ ,‬ער לאזט דורכפאלן און נאכאמאל‬ ‫און לייגט חלילה קאליע אנדערע‪ ,‬איז דאס‬ ‫קיינמאל נישט‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ער‬ ‫פרובירן‪.‬‬ ‫נישט קיין קלענערע אחריות און סכנה‪.‬‬ ‫צוגעזאגט‪ :‬אויב מיר וועלן‬ ‫ָ‬ ‫האב איך‬ ‫אין יענעם מאמענט ָ‬ ‫אבער ווען ס'קומט צו רוחניות‪ ,‬א איד‬ ‫א מנהל האט דערציילט‪ ,‬אז ער האט‬ ‫ּפראיעקטן‪ ,‬דאס טייטש‪ ,‬אז אונזער‬ ‫׳קלאוזן׳ די ָ‬ ‫ָ‬ ‫טאקע‬ ‫ַ‬ ‫נעמט א קבלה טובה‪ ,‬דעמאלס קומט דער‬ ‫געהאט א בחור אין ישיבה וואס האט נישט‬ ‫דזשאבס‪ ,‬וועל איך מפרסם זיין‬ ‫ַ‬ ‫פירמע גייט באקומען די‬ ‫יצר הרע גאנץ שנעל צו גיין און הייבט אן‬ ‫געטויגט צו זיין אין דער ישיבה‪ .‬נאכן‬ ‫זאלן קענען נעמען חיזוק דערפון‪.‬‬ ‫די מעשה‪ ,‬כדי ַאנדערע ָ‬ ‫דרייען א קאפ‪' :‬ביי דיר ארבעט עס נישט‪,‬‬ ‫דורכרעדן מיט די אנדערע איינגעשטעלטע‬ ‫געשלאסן ַא ׳דיעל׳‬ ‫ָ‬ ‫האט מען שוין‬ ‫האלטן יעצט‪ָ ,‬‬ ‫ווי מיר ַ‬ ‫וואס האסטו דערפון?' ער זוכט ווי אזוי‬ ‫אין די ישיבה‪ ,‬האט מען מחליט געווען אז‬ ‫פאר פיל מער ווי‬ ‫ּפראיעקטן — ַ‬ ‫אויף איינס פון די פיר ָ‬ ‫שוואך צו מאכן דעם מענטש‪ .‬ער קומט מיט‬ ‫דעם בחור'ס פלאץ איז נישט דא‪ .‬אלע האבן‬ ‫דאס ַאליין איז שוין מער ווי די‬ ‫הונדערט טויזנט דאלער‪ָ .‬‬ ‫טענות ומענות אז נישט פאר יעדעם ארבעט‬ ‫מיטגעשטימט מיט דעם באשלוס‪ ,‬אויסער‬ ‫האב געהאט אויפגעגעבן!‬ ‫וואס איך ָ‬ ‫גאנצע דזשאב ָ‬ ‫ַ‬ ‫עס‪ ,‬והא ראי'‪ ,‬עס איז שוין אדורך ‪ 120‬טעג‪,‬‬ ‫איינער וואס האט זיך אנטקעגנגעשטעלט‪:‬‬ ‫און דו ביסט נאכנישט געהאלפן געווארן‪...‬‬ ‫זאכן‬ ‫נאך אינמיטן‪ַ .‬‬ ‫האלטן ָ‬ ‫ּפראיעקטן ַ‬ ‫די ַאנדערע דריי ָ‬ ‫דאס איז געווען די ב"ב פונעם מנהל‪ .‬זי האט‬ ‫שלעפן זיך ַאביסל זינט יום טוב‪ָ ,‬אבער מיר האפן‪ ,‬מיטן‬ ‫די ספרים הק' טייטשן דעם פסוק "וילך‬ ‫גע'טענה'ט‪ ,‬אז זי ווייסט פון מעשיות איבער‬ ‫אברם כאשר דבר אליו ה'‪ ,‬וילך אתו לוט"‪,‬‬ ‫הילף פונעם אויבערשטן‪ ,‬אויך די דריי צו שליסן בקרוב‪.‬‬ ‫מענטשן וואס האבן וויי‪-‬געטון אנדערע‪ ,‬און‬ ‫ווען א איד וויל זיך דערהייבן למעלה‪ ,‬און‬ ‫ס'האט נאכדעם חלילה נישט געטויגט‪...‬‬ ‫איך טייל יעצט מיט די מעשה‪ ,‬סיי כדי צו מקיים זיין‬ ‫טון דעם רצון ה'‪ ,‬זאל ער וויסן אז "וילך אתו‬ ‫האט מען מחליט געווען אריינצוגיין צום‬ ‫זאלן זוכה זיין צו‬ ‫פאר ַא זכות‪ ,‬אז מיר ָ‬ ‫מיין הבטחה‪ ,‬און סיי ַ‬ ‫לוט"‪ ,‬דער שטן באגלייט אים‪ ,‬ער האלט‬ ‫רבי'ן‪ ,‬דער מנהיג העדה פון יענע קהילה‬ ‫ּפראיעקטן‪.‬‬ ‫שליסן די איבריגע דריי ָ‬ ‫נישט אויס אז איינער האט זיך גענומען א‬ ‫און ישיבה‪ ,‬צו הערן זיין חוות דעת‪ .‬דער‬ ‫פאר‬‫איך האף אז די מעשה וועט געבן חיזוק‪ ,‬אפילו ַ‬ ‫חיזוק נישט צו רעדן בשעת התפלה‪ ,‬אדער‬ ‫מנהל האט פארגעלייגט פארן רבי'ן די‬ ‫וואס מוטשעט זיך מיטן נסיון פון רעדן ביים‬ ‫איין מענטש ָ‬ ‫אוועקגעלייגט די סעלפאן‪ ,‬ספרים וגליונות‪,‬‬ ‫גאנצע שקלא וטריא‪ ,‬און זיין פרוי האט‬ ‫אויסגעלאשן — זייט‬‫ָ‬ ‫לאזן דעם פאון‬ ‫דאווענען‪ָ ,‬אדער פון ָ‬ ‫ַ‬ ‫בשעת התפלה‪.‬‬ ‫פארגעלייגט איר טענה‪ ,‬אז זי ציטערט פון‬ ‫פאר די אויגן דעם‬ ‫האלט ַ‬ ‫זאך!!! ַ‬ ‫וויסן‪ :‬איר טוט די ריכטיגע ַ‬ ‫ביי א ביזנעס אינוועסטמענט ווייסט מען‪,‬‬ ‫וויי‪-‬טון א צווייטן איד‪.‬‬ ‫יסוד‪' :‬אין אדם שומע לי ומפסיד'‪ .‬געב נישט אויף דיין‬ ‫אז ווילאנג דער 'קרן' איז פארזיכערט‪ ,‬איז‬ ‫נאכן אויסהערן האט דער רבי שליט"א‬ ‫גלאנציג!‬ ‫וואס קוקט אויס ַ‬ ‫דאלער ָ‬ ‫פאר ַא ָ‬ ‫עבודת ה׳‪ַ ,‬‬ ‫דער מענטש רואיגער‪ ,‬אז ער גייט כאטש‬ ‫געזאגט‪" :‬עס קומען כסדר אריין צו מיר אלע‬ ‫ביזנעסמאן‪ ,‬ווייס איך גוט ווי שווער עס קען זיין‬ ‫ַ‬ ‫ַאלס ַא‬ ‫נישט דערלייגן וואס ער האט משקיע‬ ‫סארט עניינים‪ .‬עס האט זיך שוין געמאכט‬ ‫ווארט אויף וויכטיגע‬ ‫ּפצוהאקן‪ ,‬סּפעציעל ווען מען ַ‬ ‫ַ‬ ‫זיך ָא‬ ‫געווען‪ .‬א איד וואס נעמט א קבלה טובה‪,‬‬ ‫מענטשן וואס האבן ביזנעסער וועלכע‬ ‫דארף זיך‬ ‫נאך דזשאבס‪ ,‬און מען ַ‬ ‫קאלס‪ ,‬מען ָיאגט זיך ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאל וויסן אז זיין 'קרן' איז פארזיכערט; ער‬ ‫האבן געדארפט ארויסשיקן ארבעטער‪,‬‬ ‫סּפראווען מיט די דאגות פון פרנסה‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫טוט א ריכטיגע זאך‪ ,‬און ער מאכט א נחת‬ ‫ווייל זיי האבן געפילט אז יענער טויג נישט‬ ‫דאס געזען מיט מיינע אייגענע אויגן‪:‬‬ ‫האב ָ‬ ‫ָאבער איך ָ‬ ‫רוח פארן באשעפער‪ ,‬וואס דאס איז דאך‬ ‫פארן געשעפט‪ .‬אזוי אויך מאכט זיך אז מען‬ ‫׳קאסטומער׳‪ ,‬און קיין איין‬ ‫קאל‪ ,‬קיין איין ָ‬ ‫קיין איין פאון ָ‬ ‫דער תכלית העולם‪.‬‬ ‫דארף ארויסשיקן אידן פון דירות ווייל מען‬ ‫וואס‬‫ביזנעס געלעגנהייט‪ ,‬איז נישט וויכטיגער ווי די צייט ָ‬ ‫איי די בקשה האט ער נישט גע'פועל'ט?‪...‬‬ ‫דארף עס האבן וכדומה‪ ,‬און קיינער זארגט‬ ‫פאר זיך‪ ,‬און‬ ‫פארן רבונו של עולם‪ ,‬צו בעטן ַ‬ ‫מיר שטייען ַ‬ ‫דא קומען שוין אריין אלע פשט'לעך‪ ,‬ער‬ ‫זיך נישט צו זאגן 'אפשר וועגן דעם וועלן‬ ‫פאר די ביזנעס ַאנגעלעגנהייטן זעלבסט!‬ ‫טאקע ַ‬ ‫ַ‬ ‫ווייסט דאך נישט וואס זיין הצלחה איז‪...‬‬ ‫קומען צרות אדער פראבלעמען'‪ .‬יעדער‬ ‫באקומט מען די שפע פאר די ביזנעס! ווילסטו‬ ‫'יעצט' ַ‬ ‫נישט אלעמאל איז שייך צו פועל'ן‪ ,‬וכו' וכו'‪,‬‬ ‫פארשטייט אז מען דארף עס אודאי טון‬ ‫דאס אּפהאקן מיטן נעמען א ביזנעס קאל?!‬ ‫אבער ווילאנג דער 'קרן איז קיימת'‪ ,‬לוינט‬ ‫אויפן איידלסטן אופן וואס שייך‪ ,‬אבער‬ ‫זיך אנצוהאלטן אפילו 'עדיין לא נושעתי!'‬ ‫יעדער פארשטייט אויך אז דאס האט מען‬ ‫זאלן מיר ַאלע זוכה זיין צו זען ברכה והצלחה אין ַאלעס‬ ‫ָ‬ ‫זאל זיין‬ ‫פארעפנטליכן די מעשה ָ‬ ‫דאס ַ‬ ‫וואס מיר טוען‪ ,‬און ָ‬ ‫ָ‬ ‫גאנץ כלל ישראל!‬ ‫פאר ַ‬ ‫פאר ווייטערדיגע ישועות ַ‬ ‫ַא זכות ַ‬ ‫ז‬ ‫ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער‬ ‫ַאריין אין ביהמ"ד‪.‬‬ ‫האב איך געגעבן צוויי פרוטות לע"נ דעם‬ ‫ָ‬ ‫דארט אריין‪,‬‬‫טאקע אלעמאל ָ‬ ‫איך לייג עס ַ‬ ‫אינדרויסן ביים שער ביהמ"ד‪ ,‬און דאס מאכט‬ ‫געזאגט‪ :‬״איך‬ ‫ָ‬ ‫הייליגן תוספות יום טוב‪ ,‬און‬ ‫בין דאך אזוי אּפגעהיטן אלעמאל אין קדושת‬ ‫זֶה ָלזֶה‬ ‫מיר פערזענליך מורא׳דיג גרינג‪ ,‬וויסנדיג אז‬ ‫ביהמ״ד‪ַ ,‬אזויווי דער תוספות יו״ט האט אזויפיל‬ ‫מכתבים • הערות • והארות‬ ‫ס׳ליגט דא‪ ,‬און פארטיג‪ .‬ס׳קומט נישט אריין אין‬ ‫מעורר געווען דערויף‪ ,‬בעט איך‪ ,‬אז בזכותו זאל‬ ‫היכל ה׳‪.‬‬ ‫איך נישט צוקומען צו קיין נסיון!״‬ ‫ס׳איז נישט ַאדורך קיין צוויי ָאדער דריי‬ ‫א דילעמע מיטן סעלפאן‬ ‫געהאט ַא ַזא באקס‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫וואלט יעדע ביהמ"ד‬ ‫אויב ָ‬ ‫וואלט געווען ַא גרויסער תועלת‪,‬‬ ‫מיין איך אז עס ָ‬ ‫מינוט‪ ,‬און יענער האט מיר צוריקגערופן!‬ ‫שלום וברכה‬ ‫און ַא געוואלדיגער זיכוי הרבים‪ .‬עס וואלט ממש‬ ‫מיר האבן אּפגערעדט‪ ,‬און מסדר געווען וואס‬ ‫יונגערמאן פון ירושלים‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫דא רופט ַא‬ ‫ָ‬ ‫געטוישט די צורה פון אונזערע בתי מדרשים!‬ ‫געדארפט‬ ‫ַ‬ ‫האב נישט‬‫מ׳האט געדארפט‪ ,‬און איך ָ‬ ‫האב איך זיך‬ ‫דריי ָיאר צוריק‪ ,‬חודש אלול‪ָ ,‬‬ ‫פאון אין ביהמ"ד‪ .‬הודו לה׳!!!‬ ‫ַאריינברענגען מיין ָ‬ ‫האב‬‫שטארק גענויטיגט אין ַא ישועה‪ .‬איך ָ‬ ‫ס'האט די יכולת אדורכצופירן אזא‬ ‫ָ‬ ‫ווער‬ ‫רעוואלוציע אין יעדן ביהמ״ד ביי כלל ישראל‪,‬‬ ‫ס׳איז געווען מיין ׳פריוואטע ישועה׳‪.‬‬ ‫געליינט 'נקדישך'‪ ,‬וואס קומט ָאן צו אונז אויך‬ ‫‪$‬‬ ‫בין איך זיכער אז ס'וועט זיין ַא גרויסער זכות‬ ‫נאך איין ַזאך וויל איך צולייגן‪ ,‬אולי וועט עס‬ ‫ָ‬ ‫אהער‪ ,‬און גענומען חיזוק דערפון‪.‬‬ ‫פאר אים‪ ,‬און א ריזן אויפטו פאר כלל ישראל‪.‬‬ ‫זיין ַא זיכוי הרבים‪.‬‬ ‫זעענדיג וויפיל אידן דערציילן איבער ישועות‬ ‫האבן ַא ַזא קעסטל‬ ‫געוויסע בתי מדרשים ָ‬ ‫געמאכט‬ ‫ַ‬ ‫דאן‬ ‫האב איך ַ‬ ‫געהאט‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫האבן‬ ‫וואס זיי ָ‬ ‫כל טוב‪ ,‬הצלחה רבה‪.‬‬ ‫אינדרויסן פון ביהמ"ד‪ ,‬צו קענען ַאריינשטעלן‬ ‫טעלעפאן ביים‬ ‫ָ‬ ‫האבן קיין‬ ‫ַא קבלה‪' ,‬נישט צו ָ‬ ‫פאון‪ַ ,‬אזוי ברענגען עס מענטשן נישט‬ ‫דארט די ָ‬ ‫דאווענען'‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫הודו לה׳‪ ,‬איך קען זאגן מיט א פולן מויל‪,‬‬ ‫אז ס'איז שוין יעצט דריי ָיאר פון דעמאלס‪,‬‬ ‫ג ַּם בָּחו ּר ג ַּם בְּתו ּל ָה!‬ ‫געהאט מיין‬ ‫ַ‬ ‫דאווענען‪ ,‬נישט ביי קיין‬ ‫האב נישט‬ ‫וואס איך ָ‬ ‫און כמעט ָ‬ ‫טעלעפאן אינמיטן ַ‬ ‫ָ‬ ‫גליקליכערהייט‪.‬‬ ‫איך וויל איבערגעבן א מעשה פלא‪ ,‬וואס‬ ‫תפילות‪ ,‬און נישט ביים לערנען‪.‬‬ ‫ווען דער בחור האט געהערט וועגן די‬ ‫האט זיך ָאּפגעשפילט אין ק״ק יאוואזשנא‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫טאג‪ ,‬און סיי‬ ‫גאנצן ָ‬ ‫ב"ה אז איך לערן ַא ַ‬ ‫אלע זכותים וואס די בחורים האבן זיך‬ ‫דרייסיג‪-‬יאריגער‬ ‫ָ‬ ‫ס'איז געווען דא ַא‬ ‫בשעת׳ן לערנען‪ ,‬און סיי בשעת׳ן דאווענען‪ ,‬בין‬ ‫אונטערגענומען לזכותו‪ ,‬האט ער אליין‬ ‫געווארט אויף ַא‬ ‫ַ‬ ‫לאנג‬ ‫האט גאר ַ‬ ‫וואס ָ‬ ‫בחור‪ָ ,‬‬ ‫וואס ס'טוט‬ ‫ּפגעהאקט פון ָ‬ ‫ַ‬ ‫אינגאנצן ָא‬ ‫ַ‬ ‫איך ב״ה‬ ‫אנגעהויבן קאמּפיינען‪ ,‬אז אידישע קינדער‬ ‫שידוך‪ .‬זייער ַאסאך בחורים‪ ,‬תלמידים פון‬ ‫זיך אויף דער וועלט‪ .‬ווען איך בין אין ביהמ"ד‪,‬‬ ‫זאלן נעמען קבלות לזכות פון זיין טייערע‬ ‫האבן זיך מקבל‬ ‫דער יאוואזשנער ישיבה ָ‬ ‫בין איך אין ביהמ"ד!‬ ‫שוועסטער‪.‬‬ ‫געווען ַא קבלה לזכות פון דעם בחור נישט‬ ‫איך פיל עס פאר א מורא׳דיגע זכי׳‪ ,‬און דער‬ ‫דאס איז פארגעקומען אינמיטן ווינטער‪.‬‬ ‫צו רעדן ביים דאווענען אויף פערציג טאג‪.‬‬ ‫אויבערשטער ָזאל העלפן איך זאל עס ווייטער‬ ‫האט מקבל געווען קבלות‪ ,‬איינמאל‬ ‫מען ָ‬ ‫ָאבער‪ ,‬דער בחור איז ניטאמאל‬ ‫קענען אנהאלטן ביתר שאת וביתר עז‪.‬‬ ‫און נאכמאל‪ .‬די גוטע פריינד האבן גענומען‬ ‫געהאט ַא‬‫ַ‬ ‫נאך‬ ‫האט ָ‬ ‫געווען נעקסט‪ ...‬ער ָ‬ ‫איר זאלט אבער ּפשוט וויסן וואספארא‬ ‫קבלות פון 'פערציג טעג' נישט צו רעדן‬ ‫פאר זיך‪ .‬ביידע זענען געזעסן‬ ‫שוועסטער ַ‬ ‫גרויסע‪ ,‬געוואלדיגע 'מזכי הרבים' איר זענט!‬ ‫בשעת התפילה‪.‬‬ ‫געווארט‬ ‫ַ‬ ‫מיט פארבלוטיגטע הערצער‪ ,‬און‬ ‫אויף ַא שידוך‪.‬‬ ‫לעצטנס‪ ,‬האב איך געהאט א מעשה אזוי‪.‬‬ ‫הפלא ופלא‪ :‬זיין שוועסטער איז ב״ה‬ ‫געווארן‪ ,‬און איר ווייסט‬ ‫ָ‬ ‫גליקליך ַא כלה‬ ‫ס׳איז לא יאומן כי יסוּפר‪ָ ,‬אבער 'פערציג‬ ‫געדארפט רעדן מיט איינעם זייער‬ ‫ַ‬ ‫איך האב‬ ‫טאג פונעם תוס' יו"ט'ס‬ ‫ווען? אין דעם ָ‬ ‫האט זיך עס ָאנגעהויבן‬ ‫נאך די קבלה'‪ָ ,‬‬‫טעג ָ‬ ‫געזאגט אז ער רופט‬ ‫ָ‬ ‫האט מיר‬ ‫וויכטיג‪ .‬יענער ָ‬ ‫רוקן‪.‬‬ ‫מיר צוריק אין די קומענדיגע עטליכע שעה‪.‬‬ ‫ָיארצייט!‬ ‫האר‪-‬אויפשטעלנד‪.‬‬ ‫די מעשה איז ממש ָ‬ ‫דאס הייסט‬ ‫און צוויי טעג שּפעטער‪ָ ,‬‬ ‫איך בין געווען אויפן וועג צום ביהמ"ד‪ ,‬און‬ ‫וואס‬ ‫ס'איז ַא ּפחד ּפחדים'דיגע מעשה‪ָ ,‬‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫טאג איז זיין שידוך‬ ‫ביים ‪42‬׳סטן ָ‬ ‫וואס צו טון‪.‬‬ ‫כ׳האב נישט געוואוסט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווייזט די גרויסקייט פון קדושת התפילה‬ ‫געשלאסן! אלט זייענדיג ד‪-‬ר‪-‬י‪-‬י‪-‬ס‪-‬י‪-‬ג‬ ‫ָ‬ ‫האט מיר ׳געברענט׳ צו רעדן‬ ‫פון איין זייט ָ‬ ‫און קבלת טובות‪.‬‬ ‫ָיאר!‬ ‫מיט יענעם‪ָ ,‬אבער פון די ַאנדערע זייט מיינט‬ ‫האבן זייער הנאה‬ ‫הצלחה וברכה‪ .‬מיר ָ‬ ‫פארטיג‪.‬‬ ‫נאכנישט ַ‬ ‫ָאבער די מעשה איז ָ‬ ‫דארף ַאריינברענגען מיין טעלעפאן‬ ‫דאס אז איך ַ‬ ‫פון אייער גליון‪ .‬דער אויבערשטער ָזאל‬ ‫געהאט ׳געסקיּפט׳ זיין‬ ‫ַ‬ ‫האט‬‫אזויווי מען ָ‬ ‫אין ביהמ"ד!‪ ...‬ס׳איז דאך שוין אזויפיל יארן‬ ‫באגלייטן‪,‬‬ ‫העלפן‪ ,‬אז דער זכות ָזאל אייך ַ‬ ‫שוועסטער‪ ,‬האט דאס דעם בחור מורא׳דיג‬ ‫וואס איך האלט ָאן די הייליגע קבלה חק ולא‬ ‫און איר ָזאלט ווייטער קענען אויפטון למען‬ ‫וויי‪-‬געטון‪ ,‬ס׳איז אים געגאנגען בנפשו איר‬ ‫יעבור!‬ ‫כבוד שמו יתברך‪.‬‬ ‫שוין צו זען א כלה פרייליכערהייט און‬ ‫וואס טו איך?‪..‬‬ ‫האב איך געטראכט צו מיר‪ָ :‬‬ ‫איך בין שוין ב״ה אזוי נזהר‪ ,‬איך האלט ָאן די‬ ‫וואס איז די עצה?‬ ‫קבלה בכל עת ובכל שעה‪ָ .‬‬ ‫מי שברך שחיבר מרן בעל תוס' יו"ט זיע"א‬ ‫ִמי ׁ ֶש ֵּב ַר ְך ֲאבו ֵֹתינ ּו ַאבְ ָרהָ ם יִ צְ חָ ק וְ יַ עֲ קֹב ׁ ֶ‬ ‫משה וְ ַאהֲ רֹן ָ ּדוִ ד ו ׁ ְּשל ֹמֹ ה‪ ,‬הוּא יְ בָ ֵר ְך הַ ׁשו ֵֹמר ּ ִפיו וּלְ ׁשוֹנ ֹו‬ ‫ִמלְ הַ פְ ִסיק ְּב ׁשוּם ִדיבּ וּר‪ִ .‬מן ָּברו ְּך ׁ ֶש ָא ַמר עַ ד גְ ַמר הַ ְּתפִ ָּלה ו ִּּב ׁ ְשעַ ת קְ ִר ַיאת ֵספֶ ר ּתו ָֹרה‬ ‫‪KEREN TOSFES YOM TOV‬‬ ‫ׁ ֶש ְּבצִ יבּ וּר‪ַ :‬אפִ יל ּו ְּב ִדבְ ֵרי ּתו ָֹרה וְ ֵאיזֶה ִדיבּ וּר ּ ָכל ׁ ֶש ּ ֵכן ְּב ִשׂיחַ ת חוּלִ ין וְ ִס ּיפו ֵּרי ׁ ְשמוּעוֹת‪ .‬וְ יָ חוֹל ּו עָ לָ יו ּ ָכל‬ ‫‪670 M y r t l e A v e # 6 4 4 9‬‬ ‫משה ַר ֵּבינ ּו עָ לָ יו הַ ּׁ ָשלוֹם ו ְּּבכָ ל ִספְ ֵרי הַ ְנּבוּאוֹת‪ :‬יִ ְר ֶאה ז ֶַרע ּ ָכ ׁ ֵשר חָ ִיּים‬ ‫הַ ְּב ָרכוֹת הַ ּ ְכתוּבוֹת ְּב ּתו ַֹרת ׁ ֶ‬ ‫‪Brooklyn NY 11205‬‬ ‫וְ קַ ָי ִּמים‪ .‬וְ יִ ז ּ ְֶכה לִ ׁ ְשנֵ י ׁשוּלְ חָ נוֹת ׁ ֶש ִּב ׁ ְשנֵ י עוֹלָ ִמים‪ֶ ׁ :‬שהֵ ם הָ עוֹלָ ם הַ זֶּה ׁ ֶשעָ לָ יו נֶ ֱא ַמר וְ הִ ֵּנה טוֹב‪ .‬וְ הָ עוֹלָ ם הַ ָּבא‬ ‫ׁ ֶשהוּא יוֹם ׁ ֶש ּ ֻכלּ ֹו ָארו ְּך גַ ם טוֹב‪ :‬וְ נֹ ַ‬ ‫‪Tel: 212.299.9185‬‬ ‫‪Fax: 212.244.6551‬‬ ‫אמר ָא ֵמן‪:‬‬ ‫‪Email: Gilyon@KTYT.org‬‬