מיט א טיפערן בליק · MIT A TIFEREN BLICK — וירא (2026-10-26)

לאגערט זיין שטוב שרייענדיג אז מ'זאל ארויסגעבן די געסט ,און זיי האבן
בא ַ
ַ
זיך געוואלט אריינברעכן אינעווייניג. מיט א טיפערן בליק
אין די המשך המעשה זאגט די תורה" ,וְ ֶאת ָה ֲאנָ ִׁשים ֲא ֶׁשר ֶּפ ַתח ַה ַּביִ ת ִהּכּו פרשת וירא תשפ"ז
ַּב ַסנְ וֵ ִרים ִמ ָּקטֹן וְ ַעד גָּ דֹול" די מענטשן פון סדום וואס זענען געווען פארזאמלט
ביים טיר פון לוט'ס הויז זענען געשלאגן געווארן מיט בלינדקייט ,אלע פון גרויס וואו קוקסטו און וואס זעהסטו?
ביז קליין האבן אויפגעהערט צו זעהן ,וַ יִּ ְלאּו ִל ְמצֹא ַה ָּפ ַתח ,זיי זענען מיד געווארן
בס"ד
פון טרעפן די אריינגאנג צו לוט'ס הויז.
א גוטן טייערע חברים וידידים!..
דערנאך נעמען די מלאכים ארויס לוט מיט זיין משפחה פון סדום ,און דער
אנגעווארנט פאר לוט אז זיי טארן נישט צוריקקוקן צום שטאט.
ָ מלאך האט מיר שטייען אצינד אין פרשת וירא ,א פרשה וואס האט אין זיך פילע און
לוט'ס ווייב האט זיך יא צוריקגעדרייט און געקוקט וואס עס פאסירט אין די פארשידענע ענינים פון די השתלשלות פון אברהם אבינו ,זיינע נסיונות און
שטאט ,און זי איז געווארן א שטיק זאלץ. אדורכגענג.
צווישן אנדערע האבן מיר די מעשה פון הגר מיט ישמעאל .ישמעאל איז ארויס לאמיר כאפן א קורצע און שנעלע בליק אויף פארשידענע טיילן פון אונזער
לתרבות רעה ,און שרה האט נישט געוואלט אז ער זאל בלייבן ביי זיי אין שטוב אן מיט אברהם אבינו וואס זיצט ביים טויער פון זיין
פרשה .די פרשה הייבט זיך ָ
און ירש'ענען אברהם צוזאמען מיט איר זוהן יצחק .שרה האט פארלאנגט אז ווארט צו זעהן אויב עס וועלן אדורכגיין געסט וואס ער קען
געצעלט און ַ
אברהם זאל פארטרייבן הגר אינאיינעם מיט איר זון ישמעאל .כאטש אברהם לשה
ארייננעמען .די תורה הקדושה דערציילט אונז ,וַ יִ ָׂשא ֵעינָ יו וַ יַּ ְרא וְ ִהנֵּ ה ְׁש ָׁ
אבינו האט עס נישט געוואלט טוהן ,האט איהם השי"ת באפוילן" ,כֹּל ֲא ֶׁשר ֲאנָ ִׁשים נִ ָּצ ִבים ָע ָליו ,אברהם אבינו הייבט אויף זיינע אויגן און זעהט אז עס קומען
ֹּאמר ֵא ֶליָך ָׂש ָרה ְׁש ַמע ְּבק ָֹלּה" ער זאל פאלגן וואס שרה הייסט ,און אזוי האט
ת ַ אתם ִמ ֶּפ ַתח ָהא ֶֹהל ,ער זעהט און ער
צו גיין די דריי מלאכים ,וַ יַּ ְרא וַ יָּ ָרץ ִל ְק ָר ָ
אברהם געטוהן ,ער האט אוועקגעשיקט הגר מיט ישמעאל .ער האט איר לויפט זיי אנטקעגן .רש"י ערקלערט "מהו וַ יַּ ְרא וַ יַּ ְרא ב' פעמים? הראשון
מיטגעגעבן ברויט מיט א קריגל וואסער ,און אזוי האט זי זיך ארויסגעלאזט כמשמעו ,והשני לשון הבנה" ,דער צווייטער וַ יַּ ְרא איז א לשון פון פארשטיין,
בלאנדזשענדיג אינעם מדבר פון באר שבע.
ָ אויפן וועג, אברהם אבינו האט געזעהן אז זיי ווילן זיך דערווייטערן פון איהם ,האט ער
פארשטאנען אז זיי ווילן איהם נישט מטריח זיין ,איז ער זיי קעגן געלאפן.
צוביסלעך איז אויסגעגאנגען די וואסער ,ישמעאל איז געווען קראנק מיט היץ,
און זי האט געשפירט אז ער גייט אויסגיין .נישט קענענדיג צוקוקן זיין צער האט דערנאך איז די תורה הקדושה מאריך אין די גאנצע סדר פון די הכנסת אורחים
אראפגעווארפן אונטער איינס פון די ביימער ,און זי האט זיך
ָ זי איהם וואס אברהם אבינו האט געטוהן מיט די מלאכים ,ער נעמט זיי אויף שיין און
דערווייטערט פון איהםִּ " .כי ָא ְמ ָרה ַאל ֶא ְר ֶאה ְּבמֹות ַהיָּ ֶלד" ,זי האט נישט ברענגט צו עסן און טרינקן .צום סוף האבן זיי מבשר געווען די בשורה טובה אז
געוואלט זעהן ווי ער שטארבט. ֹלתי
שרה וועט געהאלפן ווערן מיט א קינד" .וַ ִּת ְצ ַחק ָׂש ָרה ְּב ִק ְר ָּבּה ֵלאמֹר ַא ֲח ֵרי ְב ִ
ָהיְ ָתה ִּלי ֶע ְדנָ ה" צום ערשט האט שרה געלאכט דערפון ,טראכטנדיג צו זיך אז
דערציילט אונז די תורה אז הקב"ה האט געהערט די קול פון ישמעאל'ס געוויין,
דאס קען נישט פאסירן ,נאכדעם וואס זי איז שוין אן אלטע פרוי איז שוין נישט
און א מלאך האט זיך באוויזן צו הגר און געזאגטַ ,מה ָּלְך ָהגָ ר ַאל ִּת ְיר ִאי ִּכי
במציאות אז זי זאל קענען געבוירן א קינד .אבער השי"ת האט טענותָ ,ל ָּמה זֶּ ה
ָׁש ַמע ֱאֹלקִים ֶאל קֹול ַהנַּ ַער וגו' וואס האט פאסירט מיט דיר הגר? האב נישט
ָצ ֲח ָקה ָׂש ָרה ,פארוואס האט שרה געלאכט? ֲהיִ ָּפ ֵלא ֵמה' ָּד ָבר צו דען איז עפעס
קיין מורא ,דער אייבישטער האט אויסגעהערט די קול פון ישמעאל .דער מלאך
פארהוילן פונעם אייבערשטן? דער אייבישטער קען אייביג העלפן אין יעדן מצב.
יקי ֶאת יָ ֵדְך ּבֹו
קּומי ְׂש ִאי ֶאת ַהנַּ ַער וְ ַה ֲחזִ ִ
רעדט ווייטער צו איר און זאגט אירִ ,
ווי עס איז טאקע געווען צום סוף אז שרה איז געהאלפן געווארן ביי די ניינציג
אן ביי די האנט ,ווייל
וגו' שטעל דיך אויף ,הייב אויף דאס קינד און כאפ איהם ָ
יאר.
ער וועט נאך איין טאג זיין א גרויסער פאלק.
אינצווישן האבן מיר די מעשה מיט סדום .די מענטשן פון סדום זענען געווען
נאכדעם וואס הגר האט צוריק גענומען ישמעאל צו זיך ,האט דער אייבישטער
גאר שטארק פארזינדיגט פארן אייבערשטן ,און דער אייבישטער קומט
געעפנט אירע אויגן און זי האט געזעהן פלוצלינג א ברונעם פון וואסער ,וַ יִּ ְפ ַקח
פלאנט איבערצוקערן סדום ,ער גייט זיי
ַ דערציילן פאר אברהם אבינו אז ער
יה וַ ֵּת ֶרא ְּב ֵאר ָמיִ ם ,זי איז געגאנגען און אנגעפילט דעם קריגל
ֱאֹלקִים ֶאת ֵעינֶ ָ
באשטראפן און אפמעקן פון די וועלט .אברהם אבינו שטעלט זיך מתפלל זיין
מיט וואסער ,און זי האט איהם געגעבן צו טרינקן און דערמונטערט.
און איינרייסן אפשר זענען פארהאן צדיקים וואס זייער זכות קען מגין זיין אויף
צום סוף פון די פרשה האבן מיר די מעשה פון עקידת יצחק ,ווי דער אייבישטער סדום אז זיי זאלן נישט באשטראפט ווערן .אבער השי"ת געפונט נישט דארט
האט געהייסן פאר אברהם אבינו צו ברענגען יצחק פאר א קרבן עולה .דעם קיין צדיקים וואס זאלן קענען ראטעווען סדום פון איר עונש.
המשך ווייסן מיר אז פון הימל האט מען איהם געזאגט " ַאל ִּת ְׁש ַלח יָ ְדָך ֶאל ַהנַּ ַער
ווייטער געפונען מיר אז צוויי פון די מלאכים וואס זענען געווען ביי אברהם אבינו
אּומה" .אברהם אבינו האט אויפגעהויבן זיינע אויגן און ער האט
וְ ַאל ַּת ַעׂש לֹו ְמ ָ
קומען צו גיין קיין סדום און באזוכן ביי לוט .בשעת זיי געפונען זיך ביי לוט ,זענען
געזעהן א ווידער וואס איז געווען פארכאפט ביי זיינע הערנער צווישן די צווייגן
די מענטשן פון סדום געקומען צו גיין און ארומגענומען די הויז פון לוט ,זיי האבן
פון א בוים .אברהם אבינו האט גענומען דעם ווידער און ער האט עס מקריב
געווען פאר א קרבן עולה אנשטאט זיין זוהן.
1
באלייכט זיינע אויגן ,קען ער פלוצלינג זעהן און טרעפן דאס וואס ס'איז שוין פון לויף נישט אוועק פון דיין גן עדן!
לאנג געווען אנגעגרייט פאר איהם ...פלאי פלאים! דא שטייט אז די ישועה איז
לאמיר זיך אביסל פארטיפן אין די עניני הפרשה און זעהן אויב די אלע זאכן
שטענדיג אנגעגרייט אין יעדן מצב ,מען דארף נאר גלייבן אין השי"ת און מתפלל
זענען באזונדערע געשעענישן וואס האבן פאסירט איינס נאך די אנדערע אבער
זיין צו איהם אז מען זאל זוכה זיין צו זעהן די ישועה מיט די אויגן .אזויווי דוד
האבן נישט קיין שייכות ,אדער זענען זיי געקניפט און געבינדן איינס מיט די
מאך אויף מיינע אויגן ,זיי
המלך ע"ה האט געבעטן "גַּ ל ֵעינַ י" רבונו של עולם ַ
אנדערע.
זאלן זיין ָאפן און זוכה זיין צו זעהן.
אויך דארף מען פארשטיין ביי די מעשה פון הגר מיט ישמעאל ,אויב האט
אגב ,דער מדרש פירט אויס דארט "הדא אמרת ,מחוסרת אמנה היתה" אז
השי"ת געוואלט מאכן א נס אז פלוצלינג זאל זיך באווייזן דארט א קוואל פון
הגר האט נישט געהאט קיין אמונה ,ווייל אויב זי וואלט געגלייבט אין השי"ת
וואסער פאר הגר ,פארוואס האט אויסגעפעלט די הקדמה פון פריער אז דער
וואלט זי זוכה געווען צו זעהן דעם קוואל.
אנכאפן ביי די האנט?
ַ מלאך זאל הייסן הגר גיין צוריקנעמען ישמעאל און איהם
לכאורה וואלט באלד געקענט פאסירן דער נס אז אירע אויגן זאלן זיך עפענען
זיך אדורכרעדן מיט'ן רייכן טאטן... און זי זאל זעהן דעם ברונעם און אנשעפן וואסער ,און מיט דעם וועט זי קענען
איידער מיר זענען ממשיך ווייטער ,איז פאסיג צו דערמאנען א הערליכע מעשה צוגיין צו ישמעאל איהם ראטעווען .וואס באדייט דער ענין אז קודם איז געקומען
וואס עס האט אונז דערציילט א איד וואס האט דאס אליינס מיטגעהאלטן פון יקי ֶאת יָ ֵדְך
קּומי ְׂש ִאי ֶאת ַהנַּ ַער וְ ַה ֲחזִ ִ
דער ציווי פון " ַמה ָּלְך ָהגָ ר ַאל ִּת ְיר ִאי וגו' ִ
די נאנט און צוגעזעהן מיט די אייגענע אויגן. יה אז אירע
ּבֹו" און ערשט נאכדעם האט פאסירט דעם וַ יִּ ְפ ַקח ֱאֹלקִים ֶאת ֵעינֶ ָ
אויגן האבן זיך געעפנט און זי האט געזעהן די וואסער.
געווען איז דאס מיט אסאך יארן צוריק ,ווען ער איז געווען אלס יונגערמאן אויף
א שבת ביי זיין שווער און שוויגער .זיין שווער איז א דערהויבענער איד ,אן די ישועה איז אלעמאל גרייט פאר אונזערע אויגן
אמת'ע ערליכן איד א עובד השם וואס איז עוסק אין תורה און גמילות חסדים.
אין יענע תקופה האט זיין שווער געהאלטן בעפארן חתונה מאכן א קינד ,און אז מיר וועלן זיך פארטיפן אין די עניני הפרשה וועלן מיר בעזהשי"ת זעהן אז
זיין געלט מצב איז געווען היבש געדרוקט .דורכאויס דעם שבת האט זיין ווייב דא שטייט א יסוד נפלא ,דברים נשגבים וואס זענען נוגע פאר יעדער איד אין
(דער יונגערמאן'ס שוויגער) כסדר גערעדט פון זייער דחקות ,זי האט יעדן זמן .די תורה הקדושה לערנט אונז דעם וועג וויאזוי מיר דארפן קוקן און
ארויפגעברענגט דעם נושא אויפן טיש עטליכע מאל ,זייענדיג מרמז אז עס איז טראכטן אין אלע מצבים.
כמעט נישטא קיין פרוטה אין שטוב בשעת זיי שטייען איידער א חתונה .ווייזט
עס איז באקאנט די ווערטער פונעם מדרש אין אונזער פרשה ביי די מעשה פון
אויס אז זי האט געוואלט דירעקט ציען א שמועס דערוועגן ,אפשר כדי די
הגר מיט ישמעאל" ,ויפקח אלקים את עיניה ותרא באר מים ,מכאן שהכל
קינדער זאלן הערן אז עס איז נישטא דאס מינדנסטע צו קענען דעקן די וויכטיגע
בחזקת סומין עד שהקב"ה מאיר עיניהם" ,חכמינו ז"ל זאגן אונז אז דער מענטש
הוצאות .זיין שווער זייענדיג א בעל בטחון האט נישט געמאכט קיין עסק פון די
איז ממש בלינד ,ער זעהט נישט ,ווילאנג דער אייבישטער מאכט איהם אויף די
רייד ,ער האט געזינגען זמירות ,געשמועסט דברי תורה ,און איז בכלל נישט
אויגן ער זאל קענען זעהן .פונקט ווי דארט איז געווען א ברונעם מיט וואסער
אריין אין די דברי חול בנוגע די הוצאות החתונה.
נאר הגר האט עס פשוט נישט געזעהן ביז ס'איז געווען 'וַ יִּ ְפ ַקח' ֱאֹלקִים ֶאת
מוצאי שבת הערט ער ווי די שוויגער רעדט צום שווער און זי זאגט איהם אז יה ,השי"ת האט געדארפט 'עפענען אירע אויגן' אז זי זאל עס קענען זעהן.
ֵעינֶ ָ
דער מצב איז באמת נישט גוט ,און מ'דארף דא דרינגענד זעהן עפעס צו טוהן. דאס זעלבע איז אלעמאל ,זאכן קענען ליגן ָאפן פארנט פון אונזערע אויגן ,אבער
האלבוועגס
אן אזוי ַ
זיין שווער האט געצויגן מיט די פלייצעס ,און ער רופט זיך ָ מיר וועלן עס נישט זעהן ווילאנג מען ווייזט עס נישט פון הימל .נאר ווען השי"ת
דאך א רייכע טאטע ,איז אין
האלב צו זיין איידעם" ,נו ,כ'האב ָ
צו זיך אליין און ַ באלייכט די אויגן פונעם מענטש ,דעמאלטס זעהט ער[ .ווי עס איז טאקע
פאל וועל איך דארפן גיין זיך צונויפרעדן מיט מיין רייכן טאטן" .און דערביי
אזא ַ איינגעפירט ביי כלל ישראל דורכאויס אלע דורות אז מען זאגט די ווערטער
מאנטל און איז ארויסגעגאנגען פון שטוב.
האט ער אנגעטון זיין ַ פונעם מדרש אלס א סגולה צו טרעפן אן אבידה וואס מ'האט פארלוירן,
וויבאלד מיר גלייבן אז דער מענטש איז בחזקת סומא ביז מען וועט איהם נישט
דערציילט דער מספר ,איך האב תיכף פארשטאנען זיין כוונה אז ער גייט אין ווייזן פון הימל וואו דער זאך געפונט זיך].
בית המדרש אריין ,ער גייט זיך זעצן לערנען ,אפשר אביסל דאווענען צום
אייבערשטן .איך האב פארשטאנען אז ער רעדט מתוך בטחון ,אז ער גייט זיך קומט דער שפת אמת זי"ע (שנת תרנ"ה) און ער ברענגט בשם זיין גרויסן זיידן
צונויפרעדן מיט דעם רייכן טאטע אין הימל דער כל יכול וואס פארלאזט איהם דער חידושי הרי"ם זי"ע ,וזה לשון קדשו" :ואדוני מורי זקיני ז"ל הגיד להוכיח
קיינמאל נישט... מזה המדרש כי כל הנצרך לאדם עומד לפניו תמיד ,ורק שצריכין להיות פקוח
יטה".
עינים לראות .ועל זה ביקש דוד המלך ע"ה גַּ ל ֵעינַ י וְ ַא ִּב ָ
איך שעם זיך צו זאגן ,אבער הגם איך שעץ זייער שטארק מיין שווער און איך
ווייס אז ער איז א איד א בעל מדרגה וואס מיינט עס אמת'דיג ,אבער טיף אין דער חידושי הרי"ם זי"ע לערנט אונז אז די מעשה פון הגר איז נישט געווען בלויז
הארץ האב איך געהאלטן אז ער טוט נישט זיין פליכט .כ'האב געהאלטן אז עס אן איינמאליגע זאך וואס האט דעמאלטס פאסירט ,נאר אזוי איז אלעמאל אין
איז א געוויסע לייכטזיניגקייט פון זיין זייט ,ער נעמט נישט ערנסט דעם עול אז יעדע צייט ביי יעדעם איינעם .יעדע זאך אין וואס א מענטש נויטיגט זיך איז
ער דארף דא חתונה מאכן א קינד .יא ,ער רעדט טאקע דערהויבענע רייד פון שטענדיג אנגעגרייט פאר איהם פון הימל ,זיין ישועה ליגט שוין בעצם דא פאר
זיין פנים ,נאר ער קען ע ס פשוט נישט זעהן ,אין די רגע וואס דער אייבישטער
2
ווי מיר האבן דערמאנט פון מדרש אז זי איז געווען א "מחוסרת אמנה" ,עס דאך האט געגרידזשעט
בטחון און אמונה אז ער האט א רייכע טאטע ,אבער ָ
האט איר געפעלט אמונה .אז מען גלייבט נישט און מען געבט נישט האפענונג, אזא קליינע ווערעמל אין מיין הארץ ,ווער זאגט אז דאס איז די ריכטיגע וועג
דאן קען מען נישט געהאלפן ווערן .האט איר דער מלאך באפוילן ,צום ערשט זיך צו פירן?
אן צו קוקן
נעם איהם צוריק און הייב ָאן מיט'ן טוישן דיין בליק אויף איהם! הייב ָ
הכלל ,עס זענען אדורך עטליכע מינוטן ,און איינער קלאפט אויפן טיר .עס
אויף איהם מיט א בליק אז ער לעבט ,אז ער האט נאך א שאנס ,ער האט
שטייט דארט א פרעמדער איד וואס דערציילט אז מיט יארן צוריק איז ער
האפענונג ,און נאר נאכדעם וועסטו קענען געהאלפן ווערן .נאר נאכדעם האט
געווען א טענענט וואס האט געדינגען א געוויסע דירה ביי מיין שווער .ער איז
יה' אז אירע אויגן האבן זיך
טאקע געקענט פאסירן דעם 'וַ יִּ ְפ ַקח ֱאֹלקִים ֶאת ֵעינֶ ָ
דעמאלטס אדורכגעגאנגען שווערע צייטן ,און ער האט געהאט א גרויסע חוב
געעפנט און זי האט געזעהן די וואסער.
פון אסאך חדשים וואס ער האט נישט באצאלט די רענט .דער סוף איז געווען
אז ער איז ארויסגעגאנגען פון די דירה ,ער האט זיך אוועקגעצויגן פון דארטן
קוקן אויף יעדע זאך מיט א העכערע בליק
און געלאזט אונטער זיך א ריזיגע באלאנס וואס ער האט קיינמאל נישט
וואס דאס איז א לימוד נפלא פאר אונז אלע .לויט ווי מיר האבן פריער געלערנט באצאלט.
פונעם חידושי הרי"ם ,אז אין יעדן מצב איז אלעמאל גרייט די ישועה פונעם
דער איד האט דערציילט אז די חוב האט איהם אלעמאל געדרוקט וויסענדיג
מענטש ,מען דארף נאר זוכה זיין אז די אויגן זאלן זיך עפענען און מען זאל עס
אז ער איז שולדיג געלט ,אבער ער האט פשוט נישט געהאט פון וואו צו
קענען זעהן .עס איז אבער דא א תנאי קודם למעשה ,דער מענטש מוז גלייבן,
באצאלן .אצינד האט איהם דער אייבישטער געהאלפן אז ער האט שיין
וויסן און אנערקענען אז 'די זאך לעבט' און עס איז דא א האפענונג! מה שאין
פארדינט ,און ער איז געקומען אפצאלן דעם אלטן חוב .און ער איז געקומען
כן אויב דער מענטש איז זיך אינגאנצן מייאש ,און אין זיינע אויגן און מחשבה
מיט א קאנווערט וואס האט ענהאלטן אין זיך גאר א שיינע סכום געלט ,און ער
רגא נגענהייט ,כאילו א געשטארבענע זאך ,דאן וויאזוי
פא ַ
איז די זאך כאילו א ַ
האט עס איבערגעגעבן פאר מיין שוויגער.
וויל ער געהאלפן ווערן און זוכה זיין צו זעהן די ישועה?!
בערך א שעה שפעטער קומט מיין שווער אהיים פון בית המדרש ,נישט
די ערשטע כלל געהאלפן צו ווערן איז ,צו קוקן אלעמאל מיט א פאזיטיווע בליק,
וויסענדיג פון וואס עס האט זיך אפגעשפילט בשעת ער איז נישט דא געווען,
א ברייטע בליק ,צו עפענען דעם טויער און לאזן די מעגליכקייט פאר א ישועה.
און ער זאגט מיר מיט א פרישקייט" ,נו ,יעצט האב איך שוין גערעדט צו מיין
שאצן מיר אפ א מצב און מיר קוקן דעראויף בלויז מיט א
ַ אסאך מאל
רייכע טאטע ,אצינד איז די צייט עוסק צו זיין אביסל מיט השתדלות ,לאמיר
אויבערפלעכליכע בליק ,מיר קוקן לויט ווי די מציאות זעהט אויס פאר די
זעהן וואס מ'קען טוהן" ...אין יענע מינוט איז מיין שוויגער געקומען צו גיין און
פליישיגע אויגן .און אויב זאכן זעען נישט אויס אזוי גוט ,איז זיך דער מענטש
איהם דערציילט וועגן דעם קאנווערט מיט געלט וואס איז אנגעקומען אזוי
מייאש .ווי נאר מען זעהט א מצב וואס שיינט נישט אזוי שטארק ,ווערט דער
פלוצלינג און אומגעראכטן .איבריג צו זאגן ,אז איך האב מיך איבערצייגט דעם
רגאנגענהייט
פא ַמענטש צובראכן ביי זיך און ער באשליסט אז עס איז שוין א ַ
אפענעם יַד ה' און די כוח פונעם רייכן טאטן אין הימל וואס פארלאזט נישט
ח"ו .אבער דעמאלטס קען מען נישט געהאלפן ווערן ,און מען לאזט נישט
זיינע קינדער ,און די זכות פון בטחון וואס איז בייגעשטאנען פאר מיין שווער.
יה צו טרעפן די ישועה וואס
איבער די געלעגנהייט צום וַ יִּ ְפ ַקח ֱאֹלקִים ֶאת ֵעינֶ ָ
ווארט אונז אפ.
ַ
מאך נישט צו דעם טויער פאר די ישועה
א איד מוז שטענדיג קוקן מיט א טיפערן בליק ,מיט א העכערע בליק ,א בליק
אצינד קערן מיר זיך צוריק צו אונזער פרשה .ווי מיר האבן מדייק געווען פריער
וואס איז פול מיט אמונה און האפענונג ,מיר דארפן זיך פירן ווי דער מלאך
אין די פסוקים ,פארוואס האט אויסגעפעלט די הקדמה פון " ַמה ָּלְך ָהגָ ר ַאל
יקי ֶאת יָ ֵדְך ּבֹו,
קּומי ְׂש ִאי ֶאת ַהנַּ ַער וְ ַה ֲחזִ ִ
האט געזאגט צו הגרַ ,אל ִּת ְיר ִאי וגו' ִ
יקי ֶאת יָ ֵדְך ּבֹו" ,פארוואס האט הגר
קּומי ְׂש ִאי ֶאת ַהנַּ ַער וְ ַה ֲחזִ ִ
ִ ִּת ְיר ִאי וגו'
שטארק זיך און האב נישט קיין מורא און גלייב אז די זאך קען נאך ווערן
געדארפט צום ערשט צוריקנעמען ישמעאל צו זיך און איהם אנכאפן איידער
בעסער ,און נאר אזוי קען מען זוכה זיין צו די ישועה.
זיך געפונט וואסער.
די עבודה פון אברהם אבינו צו קוקן העכער דער תירוץ איז ,אויב א מענטש גלייבט אליינס נישט אין זיין ישועה ,אויב קוקט
ער ָאן דעם מצב ווי לאחר ייאוש אז עס איז שוין נישט דא קיין שום האפענונג,
ווען מיר קוקן צוריק אויף די אנהייב פון אונזער פרשה ,וועלן מיר זעהן אז
דאן וויאזוי קען ער געהאלפן ווערן? אויב דער מענטש זעהט נישט קיין
פארשפרייטער פון
פאן-טרעגער און ַ
אברהם אבינו ,דער 'ראש המאמינים' דער ָ
פארשּפארט ער ח"ו
ַ מעגליכקייט און פאטענציאל אז זאכן זאלן ווערן בעסער,
אמונה האט אלעמאל געקוקט מיט א לעכטיגע בליק .אברהם אבינו גיבט
דעם טויער פאר די ישועה .און דאס האט דער מלאך דא געזאגט צו הגר ,אויב
קיינמאל נישט אויף קיין האפענונג אין קיין שום מצב .אדרבה ,ער קוקט
שפירסטו ביי דיר אז מ'האלט שוין ביי א מצב פון ' ְּבמֹות ַהיָּ ֶלד' דאס קינד גייט
אלעמאל מיט א טיפערע בליק ,פיל ווייטער ווי די מענטשליכע אויג קען זעהן
שטארבן ,און דו אנטלויפסט פון איהם ווייל דו קענסט עס נישט צוקוקן ,דאן
און משיג זיין.
וועסטו נישט געהאלפן ווערן! אויב אין דיינע אויגן איז ער שוין ווי א טויטער
אפילו ווען ער זיצט מיט יסורים ְּכחֹם ַהּיֹום ,עס איז הייס אינדרויסן און קיינער מענטש חלילה ,דאן איז באמת נישט דא קיין האפענונג און ס'איז נישט דא די
גייט נישט ארויס אויף די גאס ,אברהם אבינו איז זיך נישט מייאש" ,וַ יִּ ָּׂשא ֵעינָ יו מעגליכקייט אז דו זאלסט זוכה זיין צו זעהן און טרעפן די וואסער.
וַ יַּ ְרא " ער הייבט אויף זיינע אויגן און קוקט .ער קוקט מיט העכערע בליק ,א
3
אביסל העכערקייט און חשבון הנפש ,וואלט זיך זיכער אפגעשטעלט טראכטן בליק פון תקוה און האפענונג אין אלע אומשטענדן .און ער זעהט טאקע ווי דריי
און מתבונן געווען פארוואס איז געקומען אויף איהם די שטראף. מענטשן קומען צו גיין .די בליק פון אברהם איז מיט א טיפע פארשטאנד ,ווי
רש"י זאגט אז די צווייטע וירא איז א 'לשון הבנה' .אברהם אבינו פארשטייט
פלאנעט .זיי זענען ווייטער
ַ אבער די מענטשן פון סדום לעבן ווי אין אן אנדערע
אלעמאל אז עס זענען דא שאנסן און מעגליכקייטן פאר פיל מער ווי וואס עס
פארנומען צו טוהן די שלעכטע מעשים וואס זיי טוען ,אפילו ווען זיי זענען
דאכט זיך אונז אויבנאויף.
ַ
געווארן בלינד ...זיי לעבן אין א ענדלאזע חשכות און בלינדקייט .אפילו ווען
מ'ווייזט זיי זאכן פון הימל ,זיי זעען קלארע און דייטליכע סימנים ,לערנען זיי פאר ווען דער מלאך איז מבשר פאר אברהם אבינו אז זיי גייען
די זעלבע קומט ָ
דאס נישט אפ ,זיי מאכן נישט אויף זייערע רוחניות'דיגע אויגן צו קוקן און געהאלפן ווערן מיט א קינד ,כאטש בדרך הטבע איז דאס שווער צו גלייבן,
דערהערן וואס מען ווייזט זיי. איינפאכע בליק ,אברהם אבינו קוקט
ַ אבער אברהם אבינו קוקט נישט מיט א
אייביג טיפער ,ער גלייבט און ער זעהט די מעגליכקייט פון א ישועה .שרה האט
די זעלבע זאך איז געווען ווען לוט מיט זיין ווייב זענען אנטלאפן פון סדום און
געלאכט ,זי האט נישט געהאט די זעלבע דרגה אין אמונה ווי אברהם אבינו,
ווארנט זיי נישט צו קוקן אויף צוריק ,אבער זי קען זיך נישט
דער מלאך ָ
אבער דער אייבישטער זאגט" ,היפלא מה' דבר?" קען דען דער אייבישטער
איינגעווארצלט אין סדום,
ָ אוועקרייסן .זי איז נאך טיף און שטארק פארבינדן און
נישט העלפן? אז א איד האט די ריכטיגע אמונה ,קען ער אודאי געהאלפן ווערן
זי קוקט יא צוריק .דאס הייסט ,זי קען נישט טראכטן ריכטיג ,זי קען זיך נישט
אין יעדע מצב.
דערהייבן און קוקן מיט א קלארקייט און פארשטיין אז ס'איז געקומען די צייט
צו אנטלויפן ,זיך אוועקצורייסן פון סדום אינגאנצן ,זיך אפטיילן פון זיי אויף די זעלבע זאך איז ווען סדום ווערט פאר'משפט פאר א שטראף .אברהם אבינו
אייביג .די ווייב פון לוט איז געווען אזוי פארזינקען און אזוי טיף אריינגעשלעפט זעה ט אבער נאך אלץ האפענונג ,ער שטייט און איז מתפלל אויף פארשידענע
אין די מציאות פון סדום ,אז זי קען זיך נישט טוישן און שיידן דערפון. אופנים אז דער אייבישטער זאל זיי העלפן .ווייל דאס איז דער סוד פון אברהם
אבינו ,ער קוקט קיינמאל נישט מיט א ייאוש'דיגן בליק ,ער קוקט מיט האפענונג
קוקן מיט א טיפערן בליק און גלייבן מיט אמונה און שטרעבונג פאר א ישועה .און אפילו נאכדעם וואס סדום איז שוין געווארן
איבערגעדרייט ,שטייט אין פסוק (י"ט כ"ח) 'וַ יַּ ְׁש ֵקף' ַעל ְּפנֵ י ְסד ֹם וַ ֲעמ ָֹרה וגו'
אונזער עבודה איז צו גיין אין די פיסטריט פון אונזער זיידע אברהם אבינו וואס
אברהם אבינו קוקט נאך ,ער זוכט וואס מען קען נאך אויפטוהן יעצט .ווייל ער
לערנט אונז די וועג פון קוקן אייביג מיט א טיפע און ברייטע בליק ,אייביג גלייבן
קוקט אלעמאל מיט א טיפערע און ברייטערע בליק .הגם זיין תפלה איז טאקע
און האפן אויף מער ,אסאך מער ווי די מענטשליכע אויג זעהט.
נישט נתקבל געווארן ,ווייל השי"ת האט אזוי געוואלט ,די מענטשן פון סדום
דאס איז נוגע אין אזויפיל הינזיכטן אין אונזער לעבן .צומאל ווען מ'גייט עפעס האבן געדארפט באשטראפט ווערן ,אבער אברהם אבינו פון זיין זייט געבט
אדורך אין פרנסה ,געזונט ,נחת ,אדער סיי וועלכע שוועריגקייט רח"ל ,אויב קיינמאל נישט אויף.
טראכטן דעם מצב ווי עס איז חלילה אפגעשטארבן ,א בחינה פון ' ְּבמֹות
בא ַ
מיר ַ
ווי מיר געפונען אויך סוף פון די פרשה ביי די עקידה ,אפילו נאכדעם וואס דער
ַהיָּ ֶלד' ,עס איז שוין אפגעזיגלט מיט א סטעמפל אז ס'איז שלעכט ,דאן זענען
מלאך זאגט איהם אז ער זאל נישט שחט'ן יצחק ,שטייט "וַ יִּ ָּׂשא ַא ְב ָר ָהם ֶאת
ווען א איד קומט מיט א - מיר מצמצם די מעגליכקייט פאר א ישועה.
ֵעינָ יו וַ יַּ ְרא וְ ִהנֵּ ה ַאיִ ל ַא ַחר נֶ ֱא ַחז ַּב ְּס ַבְך ְּב ַק ְרנָ יו" .אברהם אבינו 'הייבט אויף זיינע
ברייטע בליק ,א אפענע בליק ,און ער זעהט א פיל גרעסערע בילד ,א ענדלאזע
אויגן' הויעך און ער קוקט ווייטער ,ער גיבט נישט אויף אזוי שנעל ,ער שטעלט
בילד ,וואס האט אין זיך דעם מקום און די מעגליכקייט פאר א גוטע ענדע,
זיך נישט אפ באלד אויפן ערשטן בליק ,ער זוכט נאך געלעגנהייט און
אחרית ותקוה טובה ,און בפרט אז מיר אידן זענען מאמינים בני מאמינים ,מיר
מעגליכקייט צו קענען טוהן פארן אייבערשטן .ווייל דאס איז דער בליק פון
גלייבן און ווייסן אז ס'איז דא א באשעפער וואס קען אלעמאל העלפן ,זענען די
אברהם אבינו און דער כוח וואס ער געבט אונז איבער לדורות ,אלעמאל צו
מעגליכקייטן באמת ענדלאז ,און דאס איז גורם און עפנט א פתח צו וַ יִּ ְפ ַקח
זעהן און צו קוקן ברייטער און טיפער אין יעדן מצב.
יה זוכה צו זיין און זעהן די ישועה וואס איז אנגעגרייט פאר אונז.
ֱאֹלקִים ֶאת ֵעינֶ ָ
לסיכום געדענק: די בלינדקייט פון די אנשי סדום
• דער חידושי הרי"ם זי"ע זאגט אז יעדע ישועה וואס א מענטש נויטיגט זיך
די פארקערטע פון דעם זענען די מענטשן פון סדום ,וְ ֶאת ָה ֲאנָ ִׁשים ֲא ֶׁשר ֶּפ ַתח
איז שטענדיג אנגעגרייט פון הימל פאר זיין פנים ,ער קען עס פשוט נישט
ַה ַּביִ ת ִהּכּו ַּב ַסנְ וֵ ִרים ,זיי זענען גענצליך בלינד .פונעם לשון הפסוק איז משמע אז
זעהן ביז השי"ת באלייכט זיינע אויגן.
אפילו נאכדעם וואס זיי זענען געשלאגן געווארן מיט בלינדקייט האבן זיי נישט
• די ערשטע זאך וואס מיר דארפן טוהן איז טוישן אונזער בליק אין יעדן
קאמף .זיי האבן נאך פראבירט צו טאַּפן אין די פינסטערניש
אויפגעגעבן זייער ַ
מצב .וויסן און גלייבן אז עס איז נאך דא א שאנס ,מעגליכקייט ,האפענונג,
און טרעפן דעם וועג אריין צו לוט'ס שטוב ,ביז זיי זענען מיד געווארן און
און נאר נאכדעם קען מען געהאלפן ווערן.
אויפגעגעבן .זאגן די בעלי מוסר ,אז דאס אליינס איז דאָך די גרעסטע
• מיר דארפן זיך מחזק זיין אין אמונה ,און מתפלל זיין גל עיני ,רבוש"ע העלף
געשטראפט
ָ רהאן .ווען א מענטש זעהט ווי ער ווערט
פא ַ
בלינדקייט וואס איז ַ
מיך זעהן די ישועה.
און ווערט פלוצלינג בלינד רח"ל ,איז די ערשטע זאך וואס ער וואלט געדארפט
א לעכטיגע שבת קודש! טוהן איז אפשטעלן זיין געלויף ,אויפהערן צו טוהן דאס וואס ער טוט .א
נארמאלער מענטש וואלט זיך דערשראקן ,ער וואלט געלאפן צום דאקטער און
לע"נ הר"ר משה שמעון הלוי ז"ל
בן יבלחט"א אבי מורי הרה"ח ר' שרגא פייביל שליט"א פראבירט צו דערגיין וואס האט פאסירט מיט איהם .איינער וואס לעבט מיט
4
