gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א טיפערן בליק · A Tiferen Blick — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: א טיפערן בליק · A Tiferen Blick

שבוע: וירא (2026-10-26)

א טיפערן בליק · A Tiferen Blick — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫א קלאר ע‬ ‫בליק‬ ‫·‬ ‫בג‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫ב הגליו ן‬ ‫וירא‬ ‫מדברי‬ ‫כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע‬ ‫לחיזוק יסודות היהדות והחסידות‪ ,‬בשייכות‬ ‫לפרשיות השבוע ומועדי השנה‬ ‫נדפס לע"נ הילדה חי' מנוחה בת יבלחט"א ר' יעקב דוד הכהן‬ ‫נפטרה יא מרחשון‬ ‫ת‪.‬נ‪.‬צ‪.‬ב‪.‬ה‪.‬‬ ‫דבר המערכת‬ ‫לקוטי שיחות‪ ,‬או שיחות קודש‪,‬‬ ‫תש"י‪-‬‬ ‫השנים‬ ‫במשך‬ ‫כפי שמצויין בסוף כל שיחה‪ ,‬עם‬ ‫תשנ"ב התוועד כ"ק אדמו"ר‬ ‫קצת ביאור באותיות קטנות וכותרות‬ ‫מליובאוויטש זי"ע התוועדויות‬ ‫שנעשו על ידינו‪.‬‬ ‫רבות ובמשך שעות ארוכות‬ ‫במשך הדורות‪ ,‬הרבו כ"ק‬ ‫השמיע שיחות קודש ומאמרים‬ ‫האדמו"רים נשיאי חב"ד ללמד‬ ‫בכל חלקי התורה‪.‬‬ ‫ולהשפיע חסידות‪ ,‬מיוסד על‬ ‫שיחות אלו שנאמרו באידיש‬ ‫תורת כ"ק מורנו הבעש"ט‪,‬‬ ‫נרשמו בשעתם ונדפסו בסדרת‬ ‫והדריכו את החסידים בעבודת‬ ‫שיחות קודש‪ ,‬אח"כ תורגמו ג"כ‬ ‫ה' בהתאם למצבו של כל דור‬ ‫ללה"ק ונדפסו בסדרת תורת‬ ‫ודור‪ .‬בשיחות קודש שלו מבאר‬ ‫מנחם התוועדויות‪.‬‬ ‫כ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זי"ע‬ ‫חלקים מתוך אלפי שיחות קודש‬ ‫את עבודת ה' עפ"י דרך החסידות‬ ‫אלו לוקטו והוגהו על ידו במשך‬ ‫השייכת למצב של דורנו זה‪ ,‬מרחיב‬ ‫השנים ונדפסו בל"ט הכרכים של‬ ‫עלי' ומסביר אותה בשפה קלה‬ ‫לקוטי שיחות‪.‬‬ ‫ופשוטה לאנשים כערכינו‪.‬‬ ‫בקונטרס "א טיפערן בליק"‬ ‫מערכת "א טיפערן בליק"‬ ‫הננו מביאים קטעים מספרי‬ ‫מתן שכרו בצדו!‬ ‫בע"ה בכל שבוע יתקיים מבחן על הקונטרס "א טיפערן‬ ‫בליק" של אותו שבוע על ידי הטלפון‪.‬‬ ‫בכל יום שישי יעלה המבחן על הסיסטעם עד יום שני‪.‬‬ ‫תנאי ההשתתפות במבחן‪:‬‬ ‫א‪ .‬ללמוד את הקונטרס לכל הפחות פעם אחת‪.‬‬ ‫ב‪ .‬לא להקשיב לשאלות המבחן לפני עשיית המבחן‪.‬‬ ‫במבחן יהיו ‪ 3-4‬שאלות‪ ,‬העונה תשובות נכונות יזכה‬ ‫במתן שכר של ‪ $10‬לכל מבחן (שיינתן פעם בחודש לערך)‪.‬‬ ‫לעשיית המבחן ולשאלות נוספות ניתן להתקשר‬ ‫ל‪718.977.5099‬‬ ‫© כל הזכויות שמורות‬ ‫הטעקסט של הלקוטי שיחות נדפס ברשות קה"ת‬ ‫הרוצה לקבל הקונטרס באימייל או לנדב‬ ‫נא לשלוח בקשה ל‪atifernblik@gmail.com‬‬ ‫?רעטשרעביוא רעד רעדא דיא רעד – תירב םעד טכאמ רעוו‬ ‫וירא‬ ‫ווער מאכט דעם ברית – דער איד אדער‬ ‫דער אויבערשטער?‬ ‫א‪.‬‬ ‫אין מדרש‪ 1‬ווערט דערציילט‪ַ ,‬אז "יצחק וישמעאל היו מדיינים‬ ‫זה עם זה‪ ,‬זה אומר אני חביב ממך שנמלתי לשלש עשרה שנה וזה‬ ‫אמר חביב אני ממך שנמלתי לח' ימים"‪.‬‬ ‫וואס "נמלתי לשלש עשרה שנה" קען זיין מער "חביב" איז‬ ‫דאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫דערנאך ממשיך‪ַ ,2‬אז ישמעאל‬ ‫ָ‬ ‫מובן בפשטות (ווי דער מדרש איז‬ ‫האט גע'טענה'ט) – "שהי' ספק בידי למחות ולא מחיתי"; מען‬ ‫ָ‬ ‫דא ביי‬ ‫פאר ַא יתרון מעלה איז ָ‬ ‫וואס ַ‬ ‫פארשטיין ָ‬‫דארף ָאבער ַ‬ ‫ַ‬ ‫געזאגט "חביב‬ ‫ָ‬ ‫האט יצחק‬ ‫וואס צוליב דעם ָ‬ ‫"נמלתי לח' ימים" ָ‬ ‫אני ממך"‪?3‬‬ ‫וואס "מצוה בשעתה‬ ‫זאגן‪ַ ,‬אז די מעלה איז אין דעם ָ‬‫מפרשים‪ָ 4‬‬ ‫דאך זמנה "לח' ימים"‪.5‬‬ ‫עדיף" – און מילה איז ָ‬ ‫‪ .1‬בראשית רבה פרשתנו פנ"ה‪ ,‬ד‪ .‬וראה הנסמן בהערה הבאה‪.‬‬ ‫‪ .2‬ועד"ז הוא בתיב"ע ופרש"י פרשתנו כב‪ ,‬א‪ .‬נ"א בב"ר שם‪ .‬תנחומא באבער‬ ‫פרשתנו מב‪ .‬וראה רש"י לך טז‪ ,‬ז‪.‬‏–‏ ובתנחומא פרשתנו (יח)‪ :‬וסבלתי את הצער‪.‬‬ ‫אבל להעיר שמאריכות הלשון בב"ר שם משמע‪ ,‬דמה שישמעאל טען "שהי' ספק‬ ‫בידי למחות כו'" הו"ע נוסף על מה שאמר לפנ"ז "שנמלתי לי"ג שנה" (ודוקא ע"ז אמר‬ ‫יצחק "הלואי כו'")‪ .‬וראה נזר הקודש השלם לב"ר שם (ד"ה נ"א)‪.‬‬ ‫וי"ל שהמעלה ב"נמלתי לי"ג שנה" היא כפשטות הלשון ‏ ‏– שהי' לו קיום מצוה של‬ ‫בר חיובא (– גם קודם מ"ת‪ ,‬ראה דחז"ל‏ ‏– כולל פרש"י‏ ‏– עה"פ (תולדות כה‪ ,‬כז) ויגדלו‬ ‫הנערים)‪ ,‬משא"כ יצחק שנימול לח' ימים אין שייך אצלו קיום מצוה‪ .‬ולהעיר מלשון‬ ‫הגמרא (סנהדרין פט‪ ,‬ב)‪ :‬אני גדול ממך במצות‪.‬‬ ‫‪ .3‬ולהעיר‪ ,‬שבמקומות שבהערה הקודמת (תיב"ע ופרש"י (פרשתנו)‪ ,‬סנהדרין‪,‬‬ ‫תנחומא‪ ,‬תנחומא באבער ונ"א שבב"ר) ‏ ‏– הובאה רק טענת ישמעאל שהוא גדול‬ ‫מיצחק‪ ,‬ולא מה שאמר יצחק "אני חביב ממך"‪.‬‬ ‫‪ .4‬יפה תואר לב"ר שם‪ .‬וראה יפה תואר השלם שם עוד ביאורים (בהדיון שבין‬ ‫יצחק וישמעאל)‪ .‬ואכ"מ‪.‬‬ ‫‪ .5‬לך יז‪ ,‬יב‪.‬‬ ‫ג‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫גלאטיק ווייל‬ ‫דאס איז ניט ַ‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫האט דער‬ ‫וויבאלד ַאז אויף מילת ישמעאל ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫[נוסף לזה‪ָ ,‬‬ ‫נגעזאגט ערשט ווען ער איז געווען ַא בן י"ג‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטער ָא‬ ‫האט געפעלט אין "מצוה‬ ‫זאגן ַאז ביי אים ָ‬ ‫האט ניט קיין ָארט צו ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאן (בן י"ג שנה) געווען די "שעתה"‬ ‫בשעתה"‪ ,‬ווייל ביי אים איז ַ‬ ‫פון דער מצוה‪,6‬‬ ‫רוואס אברהם אבינו‬‫פא ָ‬‫מאל‪ 7‬בנוגע דעם טעם ַ‬ ‫(און ווי גערעדט ַא ָ‬ ‫האט זיך געקענט מל זיין ביום הכפורים‪ ,8‬בעת ַאז דער דין איז ַאז‬ ‫ָ‬ ‫מילה שלא בזמנה איז ניט דוחה שבת ויו"ט‪ – 9‬און אברהם אבינו‬ ‫דאך מקיים געווען כל התורה כולה עד שלא ניתנה‪ַ – 10‬אז‬ ‫האט ָ‬ ‫ָ‬ ‫געווארן על המילה‪ ,‬איז עס ביי‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט נצטווה‬‫ָ‬ ‫וויבאלד ער איז‬ ‫ַ‬ ‫אים געווען ַא מילה בזמנה)‪,‬‬ ‫איז נוסף לזה]‪:‬‬ ‫דער ענין פון "מצוה בשעתה עדיף" איז בלויז ַא מעלה פרטית אין‬ ‫פארגלייכן‬ ‫קיום המצוה – זמן המצוה‪ ,‬היינט אויב אזוי ווי קען מען ַ‬ ‫די חביבות פון קיום המצוה "בשעתה" צו דער מעלה פון מילת‬ ‫ישמעאל‪ַ ,‬א מעלה בשייכות צו כללות קיום המצוה ("שהי' ספק‬ ‫זאגן "חביב‬ ‫זאל יצחק ָ‬‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫בידי למחות ולא מחיתי")‪ ,‬ביז ַאז‬ ‫אני ממך"?‬ ‫נאר‬‫זאגן‪ַ ,‬אז דער ענין פון נימול לשמונה ימים איז ניט ָ‬ ‫מוז מען ָ‬ ‫דאס איז נוגע צו כללות ענין‬‫נאר ָ‬ ‫ַא פרט אין דער מצוה – זמנה‪ָ ,‬‬ ‫האט ַאן ַאנדער גדר‪ ,‬איכות‪.‬‬ ‫המילה; מילה לשמונה ימים ָ‬ ‫‪ .6‬אבל בזה י"ל שכוונת המדרש היא‪ ,‬שזה שדוקא ביצחק נתקיימה המצוה בשעתה‬ ‫כפי שנצטווה אברהם (לך שם) לדורות ‏–‏ מורה על חביבותו בעיני ה' (ויומתק עפ"ז‬ ‫לשון המדרש "חביב ממך" ולא "גדול ממך" ע"ד הלשון בהמקומות שבהערה ‪.)2‬‬ ‫וישמעאל טען דמה שניתנה לו לי"ג שנה כשהוא בר חיובא (כנ"ל הערה ‪ )2‬מורה על‬ ‫חביבותו‪.‬‬ ‫‪ .7‬לקו"ש חי"ז ע' ‪ 126‬הערה ‪.16‬‬ ‫‪ .8‬פרקי דר"א פכ"ט (הובא גם בתוס' דלקמן‪ .‬בחיי לך יז‪ ,‬יג)‏ ‏– או בט"ו ניסן‪ ,‬היו"ט‬ ‫דפסח (ראה תוד"ה אלא‏–‏ ר"ה יא‪ ,‬א‪ .‬וראה חדא"ג מהרש"א שם‪ .‬סה"ד ב"א מז)‪.‬‬ ‫‪ .9‬שבת קלב‪ ,‬ב‪.‬‬ ‫‪ .10‬משנה סוף קידושין‪ .‬יומא כח‪ ,‬ב‪.‬‬ ‫ד‬ ‫?רעטשרעביוא רעד רעדא דיא רעד – תירב םעד טכאמ רעוו‬ ‫זאגן‪" :‬אדם הראשון‬ ‫וואס חז"ל‪ָ 11‬‬ ‫דאס איז אויך מוכח פון דעם ָ‬ ‫ָ‬ ‫נצטווה על שבע מצות כו' נח ניתוסף לו אבר מן החי כו' אברהם‬ ‫נצטוה על המילה‪ ,‬יצחק חנכה לשמונה ימים" (ווייל יצחק "הי'‬ ‫הראשון הנימול לשמונה ימים"‪.)12‬‬ ‫נאנדער דער מדרש מצות מילה‬ ‫פא ַ‬ ‫רוואס טיילט ַ‬ ‫פא ָ‬‫ולכאורה‪ַ :‬‬ ‫אויף צוויי‪ – 13‬דער ציווי אויף דעם (צו אברהם) און דער ענין פון‬ ‫וואס ביי יצחק'ן‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫"חנכה לשמונה ימים" (דורך יצחק) – צי‬ ‫געווארן דער (איין) פרט פון "נימול לשמונה ימים"‬‫ָ‬ ‫איז נתוסף‬ ‫דאס מספיק אויף מייחס זיין צו אים דעם "חנוך" פון מצות‬ ‫איז ָ‬ ‫דאס אויסטיילן בפ"ע בפני עצמו – מעין‬ ‫מילה‪ ?14‬ויתרה מזה – ָ‬ ‫החילוק (וההוספה) פון מילה לגבי אבר מן החי וכו'?‬ ‫איז דערפון געדרונגען‪ַ ,‬אז דער ענין פון נימול לשמונה ימים‬ ‫טוט אויף ַא חידוש עיקרי אין כללות ענין המילה‪.‬‬ ‫ב‪.‬‬ ‫וי"ל די ערקלערונג אין דעם‪:‬‬ ‫דער תוכן פון ברית מילה איז (בלשון הפסוק‪" – )15‬והיתה בריתי‬ ‫אויפגעטאן ַאן‬ ‫ָ‬ ‫בבשרכם לברית עולם"‪ :‬דורך ברית מילה ווערט‬ ‫פארבונד צווישן דעם נימול מיטן אויבערשטן‪ ,‬כביכול‪.‬‬‫אייביקער ַ‬ ‫ַאזוי ווי ַא כריתת ברית צווישן צוויי אוהבים‪ :‬בשעת זיי ווילן‬ ‫פארזיכערן אויף שטענדיק די אהבה צווישן זיי באופן ַאז קיין‬ ‫ַ‬ ‫‪ .11‬שהש"ר עה"פ (שה"ש א‪ ,‬ב) ישקני גו' (ה)‪ .‬ועד"ז הוא בפסיקתא דר"כ פ' בחודש‬ ‫השלישי בתחלתו‪ .‬וראה סיום הערה הבאה‪.‬‬ ‫‪ .12‬מת"כ לשהש"ר שם‪ .‬ובתנחומא שמות ד‪ :‬שהוא התחיל במילה תחלה לשמונה‪.‬‬ ‫וראה ב"ר (פנ"ג ז) "יצא חוק לעולם"‪ ,‬ובמדרש לקח טוב שם (פרשתנו כא‪ ,‬ג) "למול‬ ‫בן ח' ימים" (כפי' הרד"ל ומהרז"וו בב"ר שם)‪ .‬וי"ג בהמשך המאמר בב"ר שם "שחינכה‬ ‫לשמונה" (כהלשון בשהש"ר (ועד"ז בפסיקתא דר"כ) שם) ולא "שניתנה לשמונה"‬ ‫(ראה ב"ר הוצאת תיאודור־אלבק)‪.‬‬ ‫‪ .13‬ראה יפה קול לשהש"ר שם‪.‬‬ ‫‪ .14‬וראה שמו"ר (פ"ל‪ ,‬ט) דחשיב רק אברהם‪ .‬וכ"ה ברמב"ם הל' מלכים פ"ט ה"א‪.‬‬ ‫‪ .15‬לך יז‪ ,‬יג‪ .‬ועד"ז שם‪ ,‬ז‪.‬‬ ‫ה‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫דאס‬ ‫רשטארקן זיי ָ‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫דאס ניט צעשטערן – ַ‬ ‫זאל ָ‬‫זאך ָאדער מצב ָ‬ ‫ַ‬ ‫מאכן צווישן זיך ַא כריתת ברית‪.16‬‬ ‫בתוקף ועוז דורך ַ‬ ‫וואס ביי ַא נברא‪,‬‬‫נאר בנוגע ַא כריתת ברית צווישן מענטשן – ָ‬ ‫ָ‬ ‫דערנאך‬ ‫ָ‬ ‫זאל‬ ‫זיינען שייך שינויים – איז מעגלעך ַאז אויך דער ברית ָ‬ ‫מאכט ַא "ברית"‪,‬‬ ‫בטל ווערן; בשעת ָאבער דער אויבערשטער ַ‬ ‫בנדו"ד בנדון דידן – מיט ַא אידן (דורך דעם ָ‬ ‫וואס ַא איד איז זיך מל)‬ ‫איז עס ַא "ברית עולם"‪ ,‬אין וועלכן ס'איז ניט שייך קיין שינוי‪.17‬‬ ‫רוואס אברהם אבינו‬ ‫פא ָ‬‫דאס איז איינער פון די ביאורים‪ַ 18‬‬‫וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫נגעזאגט‬ ‫ָ‬ ‫האט אים ָא‬‫האט זיך ניט מל געווען ביז דער אויבערשטער ָ‬ ‫ָ‬ ‫אויף דעם – אע"פ ַאז קיים אברהם אבינו כל התורה כולה עד‬ ‫שלא ניתנה‪ – 10‬ווייל ַא נברא‪ ,‬זייענדיק ַא בעל שינוי‪ ,‬קען בכח‬ ‫אויפטאן ַאן ענין עולם‪ַ ,‬א "ברית עולם"‪ַ ,‬אן אייביקן‬ ‫ָ‬ ‫עצמו ניט‬ ‫זאגט ָאן‬ ‫וואס ָ‬‫אויפטאן בלויז מיטן כח הבורא ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאס קען זיך‬‫ברית; ָ‬ ‫דאס גיט כח) ַאז "והיתה בריתי גו' לברית עולם"‪.‬‬ ‫(וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫ג‪.‬‬ ‫רוואס דער זמן פון ברית מילה‬ ‫פא ָ‬‫פארשטיין ַ‬ ‫דערמיט וועט מען ַ‬ ‫נאך‬ ‫איז דוקא בקטנות קטנותו לשמונה ימים‪ ,‬ווען דער נימול איז ָ‬ ‫ַא תינוק און קען זיך לגמרי ניט משתתף זיין בכח עצמו אין דעם‬ ‫קיום המצוה‪:‬‬ ‫וואס דער מענטש פירט דורך מיט זיינע אייגענע כוחות‪,‬‬‫זאך ָ‬ ‫ַא ַ‬ ‫האט די‬ ‫פאדערט ַא הכנה אין זמן ביז ער איז גענוג גרייט און ָ‬‫ָ‬ ‫אויפגעטאן‬ ‫ָ‬ ‫וואס ווערט‬ ‫טאן; משא"כ דער "ברית" ָ‬ ‫דאס צו ָ‬ ‫יכולת ָ‬ ‫ניטא‬ ‫ָ‬ ‫אינגאנצן מצד דעם בורא – ס'איז‬ ‫ַ‬ ‫דורך מצות מילה קומט‬ ‫קיין תפיסת ידי האדם הנימול אין דעם‪.‬‬ ‫‪ .16‬לקו"ת ר"פ נצבים (מד‪ ,‬ב) ובכ"מ‪ .‬וראה תו"א ס"פ לך (בנוגע למילה)‪ .‬וראה‬ ‫הערה הבאה‪.‬‬ ‫‪ .17‬להעיר מתו"ח ס"פ לך (צד‪ ,‬ג ואילך) ש"ענין הברית דמילה הוא בחי' כר"ב‬ ‫העצמות" שהוא רק לאות וזכרון "ולא בשביל שלא יפרדו‪ ,‬שא"א להם להפרד כלל‬ ‫לעולם"‪ .‬ע"ש‪.‬‬ ‫‪ .18‬ראה בארוכה (ע"ד החסידות) ד"ה בעצם היום הזה‏–‏ תו"א ותו"ח ס"פ לך‪ .‬ועוד‪.‬‬ ‫ו‬ ‫?רעטשרעביוא רעד רעדא דיא רעד – תירב םעד טכאמ רעוו‬ ‫געטאן דורך ַאן אדם‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫טאקע‬ ‫די פעולת המצוה גופא ווערט ַ‬ ‫אויפגעטאן‬ ‫ָ‬ ‫שאפט זיך דורך דעם ווערט‬ ‫וואס ַ‬ ‫ָאבער דער ברית ָ‬ ‫אינגאנצן מצד דעם אויבערשטן‪ .19‬ד‪.‬ה‪ .‬דאס הייסט ס'איז ניט דער‬ ‫ַ‬ ‫פארבינדט זיך דער מענטש מיטן‬ ‫פשט‪ַ ,‬אז דורך מצות מילה ַ‬ ‫פארבינדט‬‫פארקערט‪ :‬בשעת ַא איד איז זיך מל‪ַ ,‬‬‫נאר ַ‬ ‫אויבערשטן‪ָ ,‬‬ ‫דער אויבערשטער דעם אידן מיט אים אין ַא "ברית עולם"‪.‬‬ ‫ווארטן ביז דער קינד‬ ‫מ'זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫ניטא קיין טעם‬ ‫ָ‬ ‫און דעריבער איז‬ ‫וועט ווערן ַא גדול און קענען ַאליין משתתף זיין זיך אין דעם קיום‬ ‫דאס לגמרי ניט זיין זיינער ַאן אויפטו;‬‫המצוה‪ ,‬ווייל סיי ווי וועט ָ‬ ‫און דעריבער איז‪ ,‬אדרבה – ביי דער ערשטער מעגלעכקייט (ווי‬ ‫שטארק‪ )20‬איז מען אים מל‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫נאר דער קינד איז גענוג‬ ‫ָ‬ ‫ד‪.‬‬ ‫פארשטיין די מעלה אין מילת יצחק –‬‫עפ"ז וועט מען אויך ַ‬ ‫‪21‬‬ ‫דער "ראשון הנימול לשמונה ימים"‪ – 12‬לגבי מילת אברהם‬ ‫(וישמעאל)‪:22‬‬ ‫נאכדעם ווי‬ ‫געווארן מצות מילה ערשט ָ‬ ‫ָ‬ ‫צו אברהם'ן איז געגעבן‬ ‫האט זיך דערצו מכין געווען‪ ,‬דורך זיין פריערדיקער עבודה‬ ‫ער ָ‬ ‫ביז ווערנדיק צ"ט שנה‪ ,‬מיט ַא סדר והדרגה‪ָ :‬אנהויבנדיק פון‬ ‫פארשידענע מדריגות אין דעם‪ :23‬בן‬ ‫"הכיר את בוראו" (מיט די ַ‬ ‫‪ .19‬כמבואר בכ"מ (ד"ה למנצח על השמינית לקו"ת תזריע (כ‪ ,‬סע"ג ואילך)‪ ,‬סדור‬ ‫שער המילה (קלט‪ ,‬א ואילך)‪ ,‬אוה"ת ויקרא (כרך ב') ע' תקב ואילך‪ .‬סהמ"צ להצ"צ‬ ‫מצות מילה חלק ב (ט‪ ,‬ב ואילך)‪ .‬ועוד) שמילה היא בחי' אתעדל"ע שאין אתעדל"ת‬ ‫מגעת שם‪ ,‬ופעולת המילה היא רק הסרת הערלה המסתירה על גילוי זה‪ .‬ע"ש‪.‬‬ ‫‪ .20‬ראה מו"נ (ח"ג פמ"ט קרוב לסופו) בטעם שמלין לשמונת ימים‪ .‬‏–‏ וראה‬ ‫במקומות שבהערה הקודמת השייכות בין מילה ליום השמיני דוקא (בחי' שמיני‬ ‫שלמעלה מהשתל'‏–‏ וראה שו"ת הרשב"א (ח"א ס"ט) שמיני שומר ההיקף)‪.‬‬ ‫‪ .21‬וראה תו"ח לך (פח‪ ,‬א) ש"הי' נפש יעקב יותר שלם" מיצחק‪ ,‬כי "יצחק הוליד‬ ‫ליעקב כשהי' מהול בן ח' ימים" (משא"כ יצחק‪ ,‬אף שנולד מאור שפר דאברהם‬ ‫בהיותו מהול‪ ,‬הרי אברהם נימול בן צ"ט)‪.‬‬ ‫‪ .22‬ראה גם בארוכה לקו"ש ח"א ע' ס"ע ‪ 19‬ואילך ‏ ‏– בההפרש בין מילת יצחק‬ ‫ומילת ישמעאל‪.‬‬ ‫‪ .23‬ראה בכ"ז בארוכה‏–‏ לקו"ש ח"כ ע' ‪ 14‬ואילך‪ .‬וש"נ‪.‬‬ ‫ז‬ ‫א טיפערן ב<>ליק‬ ‫שלש‪ ,‬בן ארבעים‪ ,‬בן מ"ח)‪ ,‬זיין עבודה צו מפרסם זיין אלקות‬ ‫וואס‬ ‫האט דערגרייכט די העכסטע שלימות ָ‬ ‫בעולם‪ ,‬וכו'‪ ,‬ביז ער ָ‬ ‫דערנאך איז אים געגעבן‬ ‫ָ‬ ‫איז מעגלעך ביי ַא נברא – און ערשט‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫געווארן (מלמעלה) מצות מילה‪ ,‬דורך וועלכער ער איז‬ ‫ָ‬ ‫"תמים"‪.24‬‬ ‫און דעריבער איז אין זיין קיום מצות מילה ניט געווען מודגש‬ ‫וואס קומט לגמרי‬ ‫דאס איז ַא "ברית" און קשר ָ‬ ‫וניכר בגילוי ַאז ָ‬ ‫נאר מלמעלה‪.‬‬ ‫אינגאנצן ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאס הייסט‪ ,‬אויך ביי אברהם איז עס ניט געווען באופן ַאז זיין‬ ‫ָ‬ ‫פריערדיקע עבודה איז געווען ַא כלי צום ברית‪ַ ,‬א עילה וגרם צום‬ ‫אויפגעטאן דורך‬ ‫ָ‬ ‫וואס ווערט‬ ‫ווארום‪ ,‬כנ"ל‪ :‬דער ברית ָ‬ ‫ברית – ָ‬ ‫ווארום כל‬ ‫מילה – ברית עולם‪ ,‬נצחיות – איז ניט בחיק הנברא‪ָ ,‬‬ ‫אויפטאן אין דעם‪ַ ,‬א גדול שבגדולים‬ ‫ָ‬ ‫הווה נפסד‪ 25‬קען ַא נברא ניט‬ ‫פארשטייט המצוה לבורי') איז ניט "נעענטער" צו דעם‬ ‫(וועלכער ַ‬ ‫ווי ַא קטן שבקטנים –‬ ‫נאר זיין עבודה איז בלויז געווען ַאן ענין פון הכנה צום ברית‪ַ ,‬אז‬ ‫ָ‬ ‫געטאן זיין עבודה בשלימות‪ ,‬וויפל‬‫ָ‬ ‫האט‬ ‫וואס אברהם ָ‬ ‫דורך דעם ָ‬ ‫האט אים דער אויבערשטער‬ ‫אויפטאן ַאלס נברא‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫ַא נברא קען‬ ‫האבן דעם "ברית‬ ‫דערנאך געגעבן ַא מתנה מלמעלה‪ַ ,26‬אז ער ָ‬ ‫זאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫עולם"‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫(ע"ד "אי לאו דעביד נייחא לנפשי' לא יהיב לי' מתנתא"‪ָ – 27‬‬ ‫פאר דער מתנה און‬ ‫דער "נייחא לנפשי'" איז ניט קיין תשלום ַ‬ ‫זאל אים מוזן געבן די מתנה‪,‬‬ ‫אוודאי ניט קיין דבר המכריח מען ָ‬ ‫ווייל ַא מתנה קומט מצד הנותן; ָאבער‪ ,‬מאידך‪ ,‬ווערט די מתנה‬ ‫דא דער "עביד נייחא לנפשי' ")‪.‬‬ ‫געגעבן דוקא בשעת ס'איז ָ‬ ‫‪ .24‬לך יז‪ ,‬א ובפרש"י שם (מב"ר רפמ"ו)‪ .‬וראה נדרים (לב‪ ,‬א)‪.‬‏ ‏– וראה לקו"ש ח"ה‬ ‫(ע' ‪ 83‬ואילך) שע"י המילה נתוסף באברהם (לא רק עוד פרט‪ ,‬כ"א) עילוי ושלימות‬ ‫בכללות עבודתו‪ ,‬וגם בעבודתו שלפנ"ז‪ .‬ע"ש‪.‬‬ ‫‪ .25‬מו"נ ח"ב פכ"ז‪ .‬ובכ"מ‪.‬‬ ‫‪ .26‬ראה לעיל הערה ‪ – 19‬והרי זוהי בחי' מתנה (לקו"ת שה"ש כד‪ ,‬ב)‪.‬‬ ‫‪ .27‬כן הובא בכ"מ‪ .‬וראה גיטין נ‪ ,‬ב‪ .‬ב"ב קנו‪ ,‬רע"א‪ .‬וראה גם מגילה כו‪ ,‬ב‪ .‬ב"מ‬ ‫טז‪ ,‬א‪.‬‬ ‫ח‬ ‫?רעטשרעביוא רעד רעדא דיא רעד – תירב םעד טכאמ רעוו‬ ‫נאך דער הקדמת‬‫דאך געקומען ָ‬‫וויבאלד עס איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫ָאבער אעפ"כ‪,‬‬ ‫העבודה פון אברהם'ן – איז אין זיין קיום מצות מילה געווען‬ ‫"אריינגעמישט" זיין עבודה‪ ,28‬ביז ַאז אויך די מצות מילה עצמה‬ ‫ַ‬ ‫דארף‬ ‫"אז ער ַ‬ ‫פארבונדן מיט זיין "החלטה"‪ַ ,‬‬‫איז ביי אים געווען ַ‬ ‫זיך מל זיין"‪.29‬‬ ‫און דעריבער איז אין דעם ניט געווען מודגש וניכר בגילוי ווי‬ ‫אינגאנצן מלמעלה‪.30‬‬ ‫ַ‬ ‫דער ברית קומט‬ ‫האט זיך מל געווען צו י"ג שנה ווען‬ ‫וואס ָ‬‫[ועד"ז ביי ישמעאל ָ‬ ‫האט מיט זיין שכל‬ ‫מ'איז שוין ַא בר דעת – קומט אויס‪ַ ,‬אז ישמעאל ָ‬ ‫פארבינדן זיך מיטן אויבערשטן‪.]31‬‬ ‫מסכים געווען צו זיך מל'ן און ַ‬ ‫וואס נימול לשמונה ימים איז געווען גלוי ווי‬‫דוקא ביי יצחק‪ָ ,‬‬ ‫געשאפן‬ ‫ַ‬ ‫וואס ווערט‬ ‫פארבונד ָ‬‫דער ענין פון ברית מילה איז – ַא ַ‬ ‫אינגאנצן מצד דעם‬ ‫ַ‬ ‫נאר)‬ ‫(ניט מצד דעם אדם הנימול‪ַ ,‬א נברא‪ָ ,‬‬ ‫אויבערשטן‪.‬‬ ‫(משיחת אחרון של פסח תשמ"א)‬ ‫[נדפס בלקוטי שיחות חלק כה]‬ ‫‪ .28‬וי"ל שזהו ג"כ פי' מש"נ (נחמי' ט‪ ,‬ח‪ .‬וקאי (גם) על מילה‏–‏ ב"ר פמ"ט‪ ,‬ב‪ .‬רש"י‬ ‫ישן לך יז‪ ,‬כד) וכרות עמו הברית ‏–‏ נוסף על פשש"מ – שעשיית המילה הייתה ע"י‬ ‫אברהם‪.‬‬ ‫‪" .29‬היום יום" ט' חשון‪ .‬‏ ‏– והיינו שקיום מצות מילה דאברהם הי' לא רק בקב"ע‬ ‫לבד‪ ,‬כ"א שגם מצד שכלו הוא‪" ,‬החליט" שצריך למול א"ע (ומצד החלטתו זכה ל"וירא‬ ‫אליו ה'"‏–‏ היום יום שם)‪.‬‬ ‫‪ .30‬סוג בפ"ע (בנדו"ז) ‏–‏ מילה דגרות (וכללות ענין הגירות)‪ :‬אינו בר הכנה ולא‬ ‫עוד אלא אפילו עבר על כל מצות דילי' (היפך דעביד נייחא) – ניתנה לו ברית (וגרות)‬ ‫עולם‏ ‏– אבל (מאידך גיסא) תלוי זה אך ורק בהחלטתו מצ"ע להתגייר‪ ,‬כי אין כל ציווי‬ ‫כלל לב"נ להתגייר (משא"כ באברהם וישמעאל)‪ .‬ואכ"מ‪.‬‬ ‫‪ .31‬ראה בארוכה לקו"ש שצויין בהערה ‪.22‬‬ ‫ט‬ ‫המשך המכתב שמתחיל בעמוד האחרון‬ ‫זיינען על טהרת הקדש‪ ,‬און ווי איך האב אייך געזאגט מערערע‬ ‫מאל אין אונזערע שמועסין‪ ,‬דארפט איר זיין בשמחה וכמו שכתוב‬ ‫עבדו את ה' בשמחה דוקא‪ ,‬און וויבאלד אז השם יתברך פאדערט‬ ‫דאס פון אלע אידען און פון יעדער אידען‪ ,‬גיט ער ‪ -‬ברוך הוא ‪-‬‬ ‫כח אז מען זאל קענען אויספירען זיין פאדערונג‪.‬‬ ‫‪...‬‬ ‫און ווי עס איז באוואוסט דער סיפור פון מיין שווער כ"ק‬ ‫אדמו"ר וואס ער האט דערציילט וועגען זיין פאטער כ"ק אדמו"ר‬ ‫‪ -‬זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע‪ ,‬אז ווען ער איז אלט געווארען פיר אדער‬ ‫פינף יאר איז אין דעם געבורסטאג זיינעם איז ער אריינגעגאנגען‬ ‫צו זיין זיידען דעם צמח צדק נעמען א ברכה (זיין געבורסט‬ ‫טאג איז כ' חשון‪ ,‬און יענעם יאר איז דעס אויסגעפאלן אין דער‬ ‫סדרה וירא) אריינגייענדיק צום זיידען דעם צמח צדק‪ ,‬האט ער‬ ‫אנגעהויבען וויינען‪ ,‬פרעגט עם דער צמח צדק וואס וויינסטו‪,‬‬ ‫ענטפער ער‪ ,‬אז ער האט געהערט אין חדר די וואך אז וירא ד'‬ ‫אליו‪ ,‬אז הקב"ה האט זיך באוויזען צו אברהם אבינו‪ ,‬וויינט ער‪,‬‬ ‫ער וואלט אויך וועלען זעהען עם ‪ -‬הקב"ה ‪ -‬און צו עם‪ ,‬האט ער ‪-‬‬ ‫הקב"ה ‪ -‬זיך ניט באוויזען‪ .‬האט עם דער צמח צדק געענטפערט‪,‬‬ ‫א איד א צדיק פון ‪ 99‬יאר ווייס אז ער דארף זיך נאך מל זיין (ד‪.‬ה‪.‬‬ ‫אז עם דארף נאך צוקומען‪ ,‬ווארום ער האט נאך ניט דעם ענין והי'‬ ‫תמים) איז ער ווערט אז הקב"ה זאל זיך באווייזען צו עם‪.‬‬ ‫דברי צדיקים אפילו ווען זיי ווערען געזאגט צו איינעם בפרט‪,‬‬ ‫און אפילו ווען דאס איז געזאגט געווארען צו א קינד פון ‪ 4 - 5‬יאר‪,‬‬ ‫אבער וויבאלד מען האט דאס אונז דערציילט‪ ,‬און דאס זיינען‬ ‫דאך דברי צדיקים‪ ,‬ענטהאלט דאס א הוראה ומוסר א לערנונג‬ ‫פאר כמה וכמה מבני ישראל און אפילו אין אנדערע ערטער און‬ ‫אין אנדערע צייטען‪ .‬והנמשל מובן‪.‬‬ ‫השם יתברך זאל העלפען יעדערען פון אונז צו שטייגען אין‬ ‫תורה ומצות מיטן גאנצען ווילען און השי"ת זאל געבען כחות אויף‬ ‫י‬ ‫המשך‬ ‫דעם‪ ,‬און שטענדיג געדיינקען אז עס פעלט נאך און מען דארף‬ ‫זיין א "והי' תמים" און האבען בטחון אין השם יתברך אז אין לך‬ ‫דבר העומד בפני הרצון און אז מען וויל אויף א אמת העלפט השם‬ ‫יתברך‪.‬‬ ‫בברכה להוספה בקיום המצות ובשיעורים קבועים לתורה‬ ‫לאריכות ימים ושנים טובות‪.‬‬ ‫[נדפסה באגרות קודש חלק י מכתב ג'יג]‬ ‫דער סיפור‪ :‬ראה היום יום לט' מ"ח‪ .‬לקו"ש ח"ה ע' ‪ .86‬לעיל ח"ה‬ ‫אגרת א'רלט‪.‬‬ ‫◄ רוב מכתבי כ"ק אדמו"ר זי"ע שנדפסו באגרות קודש נכתבו לאנשים פרטיים‬ ‫ולמצבים מסוימים‪ ,‬ולכן לא כל הוראה נוגעת בהכרח לכל אחד‪ .‬אך בכל זאת‪ ,‬בהם באה‬ ‫לידי ביטוי גישתו הכללית והברורה בכל ענייני התורה והחיים‪ ,‬ומכל מכתב ניתן לשאוב‬ ‫הדרכה והשקפה לחיי היום־יום‪.‬‬ ‫אי‬ ‫בריוון פון ליובאוויטשער רבי זצ"ל‪ ,‬מיט פראקטישע תורה'דיגע עצות פארן טאג טעגליכען לעבן‬ ‫אויך איך וויל זען דעם אויבערשטן!‬ ‫‪1‬‬ ‫ב"ה‬ ‫שלום וברכה!‬ ‫איך בין געווען צופרידען צו באקומען אייער בריף פון ז' חשון‪,‬‬ ‫און בין אפילו צופרידען פון דעם וואס איר באקלאגט זיך אז‬ ‫מען פאדערט פון אייך אז איר זאלט ארבעטען פאר עטליכע‬ ‫מוסדות‪ ,‬און הלואי אויף אלע אידען געזאגט געווארען אזא ניט‬ ‫צופרידענקייט וועלכעס איז פארבונדען מיט מוסדות חינוך על‬ ‫טהרת הקדש און אין ענינים פון צדקה בכלל און עניני חינוך‬ ‫הכשר בפרט‪,‬‬ ‫זיכער אז מען דארף אויספאלגען די אנווייזונג פון דאקטאר‬ ‫וואס זאגט אז מען דארף זיך אפהיטען‪ ,‬וואס דאס איז די אנווייזונג‬ ‫פון תורתנו הק' "ונשמרתם מאד לנפשותיכם"‪ ,‬אבער ווען השם‬ ‫יתברך האט דאס אריינגעשריבען אין דער תורה האט ער‬ ‫גלייכצייטיג אריינגעשריבען די נויטיגקייט צו טאן צדקה וחסד‪,‬‬ ‫איז דאך זיכער אז מען קען דאס טאן און ניט נאר אז דאס זאל ניט‬ ‫שאדען נאר אדרבה דער פארגעניגען וואס מען פילט טוענדיק‬ ‫א גוטע זאך שטארק[ט] דאס און מאכט גרעסער דעם געזונט‬ ‫צושטאנד אפילו פון גוף בא א אידען‪,‬‬ ‫און אזוי אויך איז בנוגע צו אייך‪ ,‬אז זיכער ווען איר וועט ניט‬ ‫ריידין הויך וועט מען אויך הערין וואס איר זאגט‪ ,‬און זיכער וועט‬ ‫איר געפינען אויך צייט צו טאן פאר די מוסדות און ענינים וועלכע‬ ‫‪ .1‬י"א מ"ח‪ ,‬תשט"ו‬ ‫ברוקלין‪.‬‬ ‫המשך אויף עמודים י‪-‬יא‬