פלאצקער גאון · Plotzker Gaon — וירא (2026-10-26)

פון
פרשת
וירא געקליבענע
תשפ”ז געדאנקען
גליון רט”ז אויף די
פרשה בס"ד
שנה ו’
ארי’ לייב צינגץאון הגאון רבי
זי”ע
בס״ד
אויף אידיש
השי"ת האט ליב אברהם פאר'ן עצם די פעטע טעם פונעם מן איז געווען די מלאכים ווערן נתעלה און זעטיגן
זאך אז ער איז גורם אז ער זאל אים בזכות די פוטער וואס אברהם האט זיך זייער נפש פון ממלא זיין דעם
קענען גוטס טון געברענגט רצון ה'
כי ידעתיו למען אשר יצוה את בניו ויקח חמאה וחלב( ...יח ,ח)
ואקחה פת לחם וסעדו לבכם( ...יח ,ה)
ואת ביתו אחריו ושמרו דרך ה'...
די גמרא זאגט (ב"מ פו ):אז אלעס וואס
למען הביא ה' על אברהם את אשר לכאורה דארף מען פארשטיין ,ווי פאסט צו
אברהם אבינו האט געטון פאר די מלאכים,
דבר עליו( .יח ,יח) זאגן אויף די מלאכים די לשון "וסעדו לבכם",
האט דער אויבערשטער אויך געטון פאר זיינע
קינדער אין מדבר במידה כנגד מידה ,און בשכר האבן דען די מלאכים געהאט אן הנאת הלב פון
לכאורה איז פשט דא אין פסוק ,אז דער
אייבערשטער זאגט "כי ידעתיו" איך האב פון "ויקח חמאה וחלב" האט דער אויבערשטער עסן און טרונקען?
געשיקט פאר די אידן די מן ,ווי עס שטייט (שמות
ליב אברהם ,למען אשר יצוה" ...למען הביא ה' קען מען עס מסביר זיין מיט דעם וואס די
על אברהם את אשר דבר עליו" דארף מען צי טז ,ד) "הנני ממטיר לכם לחם מן השמים".
מפרשים זאגן אויף די פסוק אין תהלים (קג ,כ)
פארשטיין פארוואס איז דאס א סיבה אז ער זאל דארף מען פארשטיין ,פארוואס זאגט די "ברכו ה' מלאכיו גיבורי כח עושי דברו לשמוע
אים ליב האבן? גמרא אז דאס איז א שכר אויף "ויקח חמאה
בקול דברו" אז ווען די מלאכים זענען מקיים
וחלב" ,לכאורה וואלט עס געדארפט זיין א שכר
נאר אין פרשת נצבים שטייט (דברים ל ,ט) אז דעם רצון ה' ,ווערן זיי דערהויבן צו העכערע
פאר'ן צוגרייטן ברויט ווי עס שטייט "לושי ועשי
ווען דער מענטש וועט תשובה טון זאגט דער מדריגות ,און דאס זאגט דער פסוק" ,גיבורי כח"
עוגות" ,און ווי דער מדרש זאגט טאקע (ב"ר מח,
פסוק "והותירך ה' לטובה ...כי ישוב ה' לשוש יב) אז די אידן האבן זוכה געווען צו די מן בשכר אז זיי ווערן שטערקער און נתעלה צו העכערע
עליך לטוב" ,קען מען זאגן פשט ,אז היות דער פון "לושי ועשי עוגות"? מדריגות ,דורכדעם וואס "עושי דברו לשמוע
אויבערשטער איז א חפץ חסד און ער גלוסט צו
קען מען זאגן ,אז אודאי האבן די אידן בקול דברו" און היות אז די סיבה פארוואס די
גוטס טון פאר זיינע בריות ,איז ווען א מענטש
פירט זיך ערליך און ער איז ראוי צו באקומען טאקע באקומען דעם מן בשכר וואס ער האט מלאכים זענען געקומען צו אברהם איז געווען
געברעגט די ברויט פאר די מלאכים ,נאר די ווייל דער רבש"ע האט נישט געוואלט אז
חסדים פונעם אויבערשטן ,קומט זיך אים פאר
גמרא וויל צולייגן ,אז די צדיקים זענען דאך אברהם זאל זיך מצטער זיין אז ער האט נישט
דעם אליין נאך גוטס ,ווייל ער איז גורם אז
אומרים מעט ועושים הרבה ,און כאטש וואס
דער אויבערשטער זאל קענען ממלא זיין זיין קיין געסט ,קומט דאך אויס ,אז מיט דעם וואס
אברהם אבינו האט געזאגט נאר "לושי ועשי
רצון גוטס צו טון ,און דאס זאגט דער פסוק: זיי זענען געקומען צי אים ,האבן זיי אויסגעפירט
עוגות" ,האט ער זיי למעשה געברענגט פיל
"והותירך ה' לטובה" דער אויבערשטער וועט מער ,ווי עס שטייט "ויקח חמאה וחלב" ,איז פאר א שליחות פון דעם באשעפער ,און זיי זענען
דיר גוטס טון פאר די עצם זאך ,אז "כי ישוב ה' דעם האט ער באקומען א באזונדערע שכר ,אז נתעלה געווארן צי העכערע מדריגות.
לשוש עליך לטוב" ווייל צוליב דיר פריידט ער חוץ פון דעם וואס די אידן האבן באקומען די
זיך אז ער קען דיר גוטס טון. דאס האט זיי אברהם געזאגט" ,וסעדו
מן כדי צו האבן ברויט צו עסן ,האבן זיי געהאט
לבכם" ,ווייל דורך די סעודה ,האבן זיי באמת
דאס קען זיין פשט דא אין פסוק ,אז דער א ספעציעלע פיינע טעם ,ווי אין פסוק שטייט
(במדבר יא ,ח) "והיה טעמו כטעם לשד השמן" ,און געהאט אן הנאת הלב אז זיי זענען נתעלה
אויבערשטער זאגט "כי ידעתיו" איך האב ליב
דאס איז געווען בשכר וואס אברהם אבינו האט געווארן צו אן העכערע דרגה ,פארוואס? "כי על
אברהם ,זאגט דער פסוק פארוואס" :למען
הביא ה' על אברהם את אשר דבר עליו" ווייל זיך נישט באגענוגט צו ברענגען בלויז ברויט, כן עברתם על עבדכם" ווייל עטס זענטס דאך
ער איז גורם אז דער אויבערשטער זאל קענען נאר ער האט זיי געגעבן די פעטע מאכלים ,ווי אהער געקומען מיט א שליחות פון הימל ,און
ממלא זיין זיין רצון אים צו גוטס טון ,וואס דאס עס שטייט "ויקח חמאה וחלב". דורכ'ן דאס אויספירן ,וועט עטס נתעלה ווערן
איז דאך זיין גאנצע תשוקה. 'מעיני החכמה' ב"מ דף פו :ד"ה שם ויקח חמאה צי פיל העכערע מדריגות.
זכות פרנס החודש נתנדב ע"י הרבני הנכבד
הר"ר אשר גאנז הי"ו
לרגל נישואי בתו תחי' למז"ט
זכות הפצת תורת רבינו זי"ע יגן בעדו שהזיווג יעלה יפה ויזכה לבנות בית נאמן בישראל
דיהיילי עג
ווען נישט לוט'ס ווייב האט געזינדיגט ווייל לוט אליינס האט נישט געקענט
מיט זאלץ וואלט זי נישט נענש ניצול ווערן פונעם משחית האט ער
געווארן פאר'ן צוריק קוקן מציל געווען מיט זיך גאנץ צוער
צואה
ומי שישתדל בהדפסתן
ַַו ַַּת ֵֵּבט ִִא ְְׁשּתֹו ֵֵמ ַַא ֲֲח ָָריו ַַו ְְּת ִִהי ְנְ ִִציב ֶֶמ ַַלח( .יט ,כו
רש"י זאגט ,אז ווייל זי האט נישט געוואלט
געבן פאר די געסט זאלץ איז זי געשטראפט
געווארן אז זי איז געווארן א שטיק זאלץ .איז
משמע ,אז אויב זי וואלט ווען יא געגעבן זאלץ
הנה העיר הזאת קרובה לנוס שמה...
אמלטה נא שמה הלא מצער היא ותחי
נפשי :ויאמר אליו הנה נשאתי פניך גם
לדבר הזה לבלתי הפכי את העיר אשר
דברת( .יט ,כ-כא)
יהי' לו המחבר למליץ וואלט זי נישט נענש געווארן צוריק קוקנדיג.
לכאורה דארף מען פארשטיין ,וואס האט
אם יהי' לו זכות איז לכאורה שווער ,ווייל לוט האט דאך יא
געוואלט געבן זאלץ ,און אפילו אזוי האט דער אויפגעטוהן די בקשה פון לוט ,ווייל ממה נפשך,
מלאך אים געווארנט "אל תביט אחריך" און אויב אויב איז דער מלאך נישט נצטוה געווארן צו
יא וועט ער שטארבן? און עס איז נישט מסתבר צו איבערדרייען צוער ,איז וואס האט אויסגעפעלט
זאגן אז לוט וואלט באקומען א צווייטע מיתה נאר די בקשה פון לוט ,און אויב האט דאס דער מלאך
זי איז געווארן זאלץ ,ווייל וואס איז די עונש פון יא געדארפט איבערדרייען ,איז ווי אזוי האט ער
ווערן זאלץ ערגער פון אן אנדערע מיתה?
געקענט נישט אויספירן די ציווי?
קען מען זאגן ,אז אינ'אמת'ן איז טאקע לוט'ס
ווייב נישט מוזהר געווארן אז זי טאר נישט צוריק נאר די גמרא דערציילט (תענית כא ):אז אין
קוקן ,אזויווי דער פשטות הפסוק וואס שטייט שטאט סורא איז געווען א מגיפה ,און אין די
(לעיל פס' יז) אז דער מלאך האט געזאגט פאר געגנט פון רב איז עס נישט געווען ,האבן מענטשן
לוט "אל תביט אחריך" און דאס איז געווען נאר געמיינט אז דאס איז בזכות רב ,האט מען זיי
פאר לוט אליין ,און לעולם וואלט זיין ווייב נישט
געדארפט נענש ווערן פאר'ן צוריקקוקן ,נאר געוויזן אין חלום אז דאס איז נישט אין רב'ס
טאקע נאר ווייל "במלח חטאה" ,האט זי באקומען זכות ,ווייל רב'ס זכות איז צו גרויס אז וועגן אים
אן עונש אז "במלח לקתה". זאל געשען אזא קליינע נס ,נאר דאס איז בזכות
איינער וואס האט פארבארגט כלים צו באגראבן
די נפטרים.
שרה האט פארשטאנען אז די נאמען פרעגן דארט די מפרשים ,אז אויב אין רב'ס
יצחק ווייזט אויף די גרויסע שמחה
ווייל די י' פון די צען נסיונות האט זכות קען געשען א גרויסע נס ,קען דאך אוודאי
זיך נאכנישט געענדיגט אויך געשען אין זיין זכות א קליינע נס? ענטפערן
ֹלִקים ָָּכל
ֹאֶמר ָָׂש ָָרה ְְצֹחֹק ָָע ָָׂשה ִִלי ֱֱא ִ
ַַוֹּת ֶ זיי ,אז די זכות פון א צדיק וואס איז מגין פון א
ּׁשֹוֵמ ַַע ִיִ ֲֲצ ַַחק ִִלי( .כא ,ו)
ַַה ֵ מגיפה איז ,וויבאלד אז בשעת א מגיפה איז ניתנה
הרשות למשחית ,און ער איז נישט מבחין צווישן
וואס האט שרה געוואלט זאגן מיט "צחק עשה א צדיק און א רשע ,איז פאר דעם האלט ער אפ די
לי אלקים כל השומע יצחק לי" ,וואס איז אזוי גאנצע מגיפה ,כדי אז ער זאל נישט צוקומען לידי
וויכטיג אז אלע וואס וועלן דאס הערן וועלן זיך
מיטפרייען מיט איר? סכנה ,איז בשלמא א צדיק וואס האט א קליינע
זכות און ער אליין קען נישט שטיין קעגן דעם
קען מען זאגן ,ווייל אין פרשת לך לך ווען
משחית ,מוז מען מונע זיין די גאנצע מגיפה ,כדי
דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אז
שרה גייט אים געבוירן א זון שטייט דארט (יז ,יט) אז ער אליינ'ס זאל ניצול ווערן ,משא"כ א צדיק
"וקראת את שמו יצחק" ,זאגט רש"י ,אז אינעם וואס האט א גרויסע זכות און ער אליין קען ניצול
נאמען יצחק איז מרומז י -די עשרה נסיונות, ווערן פונעם משחית אפילו אויב אלע ארום ווערן
צ -אז שרה איז אלט געווען ניינציג יאר ,ח -אז געשטראפט ,באשיצט ער נישט זיין סביבה ,ווייל
איר קענט שיקן קוויטלעך יצחק איז גע'מל'עט געווארן ביי אכט טעג ,ק -אז ער האט דאך יא די כח זיך צו ראטעווען.
צום ציון הק' אברהם איז אלט געווען הונדערט יאר.
לויט דעם איז זייער גוט ,ווייל באמת האט
להפקד בדבר ישועה ורחמים איז יעצט ווען יצחק איז געבוירן איז דאך
למעשה געווען נאך פאר די צענטע נסיון פון די דער אויבערשטער יא געהייסן אז מען זאל איבער
פאראינטרעסירטע ביטע פארבינדט אייך צום מערכת עקידה ,האט שרה נישט פארשטאנען פארוואס דרייען די שטאט צוער ,אבער וויבאלד אז לוט
ער הייסט יצחק ,ווייל די אות י' האט נישט געהאט האט נישט געהאט קיין אייגענע זכות צו שטיין
קיין רמז ווייל עס איז דאך נאכנישט געווען
ן נת קעגן דעם משחית ,האט מען געמוזט מבטל זיין די
גליו נדב ע קיין צען נסיונות .האט שרה געזאגט" ,צחק"
עשה לי אלקים די אותיות פון "צחק" האט דער
גזירה פון די גאנצע שטאט נאך וואס לוט איז אהין
ה
"י
געגאנגען ,און ממילא האט לוט געמוזט בעטן
הרבני הנכבד אויבערשטער מיר שוין געטון ,אבער וואס קען
הר"ר אליעזר גרינוואלד שליט"א מיינען די י'? האט זי פארשטאנען אז די נאמען פונעם מלאך אז ער איזָ דא בסכנת מוות ,און ער
לרגל נישואי בנו "יצחק" קומט מרמז זיין אויף כל השומע "יצחק" זאל אים לאזן גיין קיין צוער ,און אזוי ראטעווען
החתן יואל יהושע ני"ו למז"ט לי אז אלע פרייען זיך מיט מיט איר. אין איינוועגס די גאנצע שטאט.
זכות הפצת תורת רבינו זי"ע יגן בעדו שהזיווג
יעלה יפה ויזכה לבנות בית נאמן בישראל מנדב צו זיין א גליון לשבוע זוכה צו זיין להבטחת הצדיק ,אדער אנטייל
צו נעמען אין די הוצאות ,ביטע זיך ווענדן צו.
gilyonplotzk@gmail.com | plotzk.org | )929( 260-4868
