gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

פלאצקער גאון · Plotzker Gaon — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: פלאצקער גאון · Plotzker Gaon

שבוע: וירא (2026-10-26)

פלאצקער גאון · Plotzker Gaon — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫פון‬ ‫פרשת‬ ‫וירא‬ ‫געקליבענע‬ ‫תשפ”ז‬ ‫געדאנקען‬ ‫גליון רט”ז‬ ‫אויף די‬ ‫פרשה‬ ‫בס"ד‬ ‫שנה ו’‬ ‫ארי’ לייב צינגץאון‬ ‫הגאון רבי‬ ‫זי”ע‬ ‫בס״ד‬ ‫אויף אידיש‬ ‫השי"ת האט ליב אברהם פאר'ן עצם‬ ‫די פעטע טעם פונעם מן איז געווען‬ ‫די מלאכים ווערן נתעלה און זעטיגן‬ ‫זאך אז ער איז גורם אז ער זאל אים‬ ‫בזכות די פוטער וואס אברהם האט‬ ‫זיך זייער נפש פון ממלא זיין דעם‬ ‫קענען גוטס טון‬ ‫געברענגט‬ ‫רצון ה'‬ ‫כי ידעתיו למען אשר יצוה את בניו‬ ‫ויקח חמאה וחלב‪( ...‬יח‪ ,‬ח)‬ ‫ואקחה פת לחם וסעדו לבכם‪( ...‬יח‪ ,‬ה)‬ ‫ואת ביתו אחריו ושמרו דרך ה'‪...‬‬ ‫די גמרא זאגט (ב"מ פו‪ ):‬אז אלעס וואס‬ ‫למען הביא ה' על אברהם את אשר‬ ‫לכאורה דארף מען פארשטיין‪ ,‬ווי פאסט צו‬ ‫אברהם אבינו האט געטון פאר די מלאכים‪,‬‬ ‫דבר עליו‪( .‬יח‪ ,‬יח)‬ ‫זאגן אויף די מלאכים די לשון "וסעדו לבכם"‪,‬‬ ‫האט דער אויבערשטער אויך געטון פאר זיינע‬ ‫קינדער אין מדבר במידה כנגד מידה‪ ,‬און בשכר‬ ‫האבן דען די מלאכים געהאט אן הנאת הלב פון‬ ‫לכאורה איז פשט דא אין פסוק‪ ,‬אז דער‬ ‫אייבערשטער זאגט "כי ידעתיו" איך האב‬ ‫פון "ויקח חמאה וחלב" האט דער אויבערשטער‬ ‫עסן און טרונקען?‬ ‫געשיקט פאר די אידן די מן‪ ,‬ווי עס שטייט (שמות‬ ‫ליב אברהם‪ ,‬למען אשר יצוה‪" ...‬למען הביא ה'‬ ‫קען מען עס מסביר זיין מיט דעם וואס די‬ ‫על אברהם את אשר דבר עליו" דארף מען צי‬ ‫טז‪ ,‬ד) "הנני ממטיר לכם לחם מן השמים"‪.‬‬ ‫מפרשים זאגן אויף די פסוק אין תהלים (קג‪ ,‬כ)‬ ‫פארשטיין פארוואס איז דאס א סיבה אז ער זאל‬ ‫דארף מען פארשטיין‪ ,‬פארוואס זאגט די‬ ‫"ברכו ה' מלאכיו גיבורי כח עושי דברו לשמוע‬ ‫אים ליב האבן?‬ ‫גמרא אז דאס איז א שכר אויף "ויקח חמאה‬ ‫בקול דברו" אז ווען די מלאכים זענען מקיים‬ ‫וחלב"‪ ,‬לכאורה וואלט עס געדארפט זיין א שכר‬ ‫נאר אין פרשת נצבים שטייט (דברים ל‪ ,‬ט) אז‬ ‫דעם רצון ה'‪ ,‬ווערן זיי דערהויבן צו העכערע‬ ‫פאר'ן צוגרייטן ברויט ווי עס שטייט "לושי ועשי‬ ‫ווען דער מענטש וועט תשובה טון זאגט דער‬ ‫מדריגות‪ ,‬און דאס זאגט דער פסוק‪" ,‬גיבורי כח"‬ ‫עוגות"‪ ,‬און ווי דער מדרש זאגט טאקע (ב"ר מח‪,‬‬ ‫פסוק "והותירך ה' לטובה‪ ...‬כי ישוב ה' לשוש‬ ‫יב) אז די אידן האבן זוכה געווען צו די מן בשכר‬ ‫אז זיי ווערן שטערקער און נתעלה צו העכערע‬ ‫עליך לטוב"‪ ,‬קען מען זאגן פשט‪ ,‬אז היות דער‬ ‫פון "לושי ועשי עוגות"?‬ ‫מדריגות‪ ,‬דורכדעם וואס "עושי דברו לשמוע‬ ‫אויבערשטער איז א חפץ חסד און ער גלוסט צו‬ ‫קען מען זאגן‪ ,‬אז אודאי האבן די אידן‬ ‫בקול דברו" און היות אז די סיבה פארוואס די‬ ‫גוטס טון פאר זיינע בריות‪ ,‬איז ווען א מענטש‬ ‫פירט זיך ערליך און ער איז ראוי צו באקומען‬ ‫טאקע באקומען דעם מן בשכר וואס ער האט‬ ‫מלאכים זענען געקומען צו אברהם איז געווען‬ ‫געברעגט די ברויט פאר די מלאכים‪ ,‬נאר די‬ ‫ווייל דער רבש"ע האט נישט געוואלט אז‬ ‫חסדים פונעם אויבערשטן‪ ,‬קומט זיך אים פאר‬ ‫גמרא וויל צולייגן‪ ,‬אז די צדיקים זענען דאך‬ ‫אברהם זאל זיך מצטער זיין אז ער האט נישט‬ ‫דעם אליין נאך גוטס‪ ,‬ווייל ער איז גורם אז‬ ‫אומרים מעט ועושים הרבה‪ ,‬און כאטש וואס‬ ‫דער אויבערשטער זאל קענען ממלא זיין זיין‬ ‫קיין געסט‪ ,‬קומט דאך אויס‪ ,‬אז מיט דעם וואס‬ ‫אברהם אבינו האט געזאגט נאר "לושי ועשי‬ ‫רצון גוטס צו טון‪ ,‬און דאס זאגט דער פסוק‪:‬‬ ‫זיי זענען געקומען צי אים‪ ,‬האבן זיי אויסגעפירט‬ ‫עוגות"‪ ,‬האט ער זיי למעשה געברענגט פיל‬ ‫"והותירך ה' לטובה" דער אויבערשטער וועט‬ ‫מער‪ ,‬ווי עס שטייט "ויקח חמאה וחלב"‪ ,‬איז פאר‬ ‫א שליחות פון דעם באשעפער‪ ,‬און זיי זענען‬ ‫דיר גוטס טון פאר די עצם זאך‪ ,‬אז "כי ישוב ה'‬ ‫דעם האט ער באקומען א באזונדערע שכר‪ ,‬אז‬ ‫נתעלה געווארן צי העכערע מדריגות‪.‬‬ ‫לשוש עליך לטוב" ווייל צוליב דיר פריידט ער‬ ‫חוץ פון דעם וואס די אידן האבן באקומען די‬ ‫זיך אז ער קען דיר גוטס טון‪.‬‬ ‫דאס האט זיי אברהם געזאגט‪" ,‬וסעדו‬ ‫מן כדי צו האבן ברויט צו עסן‪ ,‬האבן זיי געהאט‬ ‫לבכם"‪ ,‬ווייל דורך די סעודה‪ ,‬האבן זיי באמת‬ ‫דאס קען זיין פשט דא אין פסוק‪ ,‬אז דער‬ ‫א ספעציעלע פיינע טעם‪ ,‬ווי אין פסוק שטייט‬ ‫(במדבר יא‪ ,‬ח) "והיה טעמו כטעם לשד השמן"‪ ,‬און‬ ‫געהאט אן הנאת הלב אז זיי זענען נתעלה‬ ‫אויבערשטער זאגט "כי ידעתיו" איך האב ליב‬ ‫דאס איז געווען בשכר וואס אברהם אבינו האט‬ ‫געווארן צו אן העכערע דרגה‪ ,‬פארוואס? "כי על‬ ‫אברהם‪ ,‬זאגט דער פסוק פארוואס‪" :‬למען‬ ‫הביא ה' על אברהם את אשר דבר עליו" ווייל‬ ‫זיך נישט באגענוגט צו ברענגען בלויז ברויט‪,‬‬ ‫כן עברתם על עבדכם" ווייל עטס זענטס דאך‬ ‫ער איז גורם אז דער אויבערשטער זאל קענען‬ ‫נאר ער האט זיי געגעבן די פעטע מאכלים‪ ,‬ווי‬ ‫אהער געקומען מיט א שליחות פון הימל‪ ,‬און‬ ‫ממלא זיין זיין רצון אים צו גוטס טון‪ ,‬וואס דאס‬ ‫עס שטייט "ויקח חמאה וחלב"‪.‬‬ ‫דורכ'ן דאס אויספירן‪ ,‬וועט עטס נתעלה ווערן‬ ‫איז דאך זיין גאנצע תשוקה‪.‬‬ ‫'מעיני החכמה' ב"מ דף פו‪ :‬ד"ה שם ויקח חמאה‬ ‫צי פיל העכערע מדריגות‪.‬‬ ‫זכות פרנס החודש נתנדב ע"י הרבני הנכבד‬ ‫הר"ר אשר גאנז הי"ו‬ ‫לרגל נישואי בתו תחי' למז"ט‬ ‫זכות הפצת תורת רבינו זי"ע יגן בעדו שהזיווג יעלה יפה ויזכה לבנות בית נאמן בישראל‬ ‫דיהיילי עג‬ ‫ווען נישט לוט'ס ווייב האט געזינדיגט‬ ‫ווייל לוט אליינס האט נישט געקענט‬ ‫מיט זאלץ וואלט זי נישט נענש‬ ‫ניצול ווערן פונעם משחית האט ער‬ ‫געווארן פאר'ן צוריק קוקן‬ ‫מציל געווען מיט זיך גאנץ צוער‬ ‫צואה‬ ‫ומי שישתדל בהדפסתן‬ ‫ַַו ַַּת ֵֵּבט ִִא ְְׁשּתֹו ֵֵמ ַַא ֲֲח ָָריו ַַו ְְּת ִִהי ְנְ ִִציב ֶֶמ ַַלח‪( .‬יט‪ ,‬כו‬ ‫רש"י זאגט‪ ,‬אז ווייל זי האט נישט געוואלט‬ ‫געבן פאר די געסט זאלץ איז זי געשטראפט‬ ‫געווארן אז זי איז געווארן א שטיק זאלץ‪ .‬איז‬ ‫משמע‪ ,‬אז אויב זי וואלט ווען יא געגעבן זאלץ‬ ‫הנה העיר הזאת קרובה לנוס שמה‪...‬‬ ‫אמלטה נא שמה הלא מצער היא ותחי‬ ‫נפשי‪ :‬ויאמר אליו הנה נשאתי פניך גם‬ ‫לדבר הזה לבלתי הפכי את העיר אשר‬ ‫דברת‪( .‬יט‪ ,‬כ‪-‬כא)‬ ‫יהי' לו המחבר למליץ‬ ‫וואלט זי נישט נענש געווארן צוריק קוקנדיג‪.‬‬ ‫לכאורה דארף מען פארשטיין‪ ,‬וואס האט‬ ‫אם יהי' לו זכות‬ ‫איז לכאורה שווער‪ ,‬ווייל לוט האט דאך יא‬ ‫געוואלט געבן זאלץ‪ ,‬און אפילו אזוי האט דער‬ ‫אויפגעטוהן די בקשה פון לוט‪ ,‬ווייל ממה נפשך‪,‬‬ ‫מלאך אים געווארנט "אל תביט אחריך" און אויב‬ ‫אויב איז דער מלאך נישט נצטוה געווארן צו‬ ‫יא וועט ער שטארבן? און עס איז נישט מסתבר צו‬ ‫איבערדרייען צוער‪ ,‬איז וואס האט אויסגעפעלט‬ ‫זאגן אז לוט וואלט באקומען א צווייטע מיתה נאר‬ ‫די בקשה פון לוט‪ ,‬און אויב האט דאס דער מלאך‬ ‫זי איז געווארן זאלץ‪ ,‬ווייל וואס איז די עונש פון‬ ‫יא געדארפט איבערדרייען‪ ,‬איז ווי אזוי האט ער‬ ‫ווערן זאלץ ערגער פון אן אנדערע מיתה?‬ ‫געקענט נישט אויספירן די ציווי?‬ ‫קען מען זאגן‪ ,‬אז אינ'אמת'ן איז טאקע לוט'ס‬ ‫ווייב נישט מוזהר געווארן אז זי טאר נישט צוריק‬ ‫נאר די גמרא דערציילט (תענית כא‪ ):‬אז אין‬ ‫קוקן‪ ,‬אזויווי דער פשטות הפסוק וואס שטייט‬ ‫שטאט סורא איז געווען א מגיפה‪ ,‬און אין די‬ ‫(לעיל פס' יז) אז דער מלאך האט געזאגט פאר‬ ‫געגנט פון רב איז עס נישט געווען‪ ,‬האבן מענטשן‬ ‫לוט "אל תביט אחריך" און דאס איז געווען נאר‬ ‫געמיינט אז דאס איז בזכות רב‪ ,‬האט מען זיי‬ ‫פאר לוט אליין‪ ,‬און לעולם וואלט זיין ווייב נישט‬ ‫געדארפט נענש ווערן פאר'ן צוריקקוקן‪ ,‬נאר‬ ‫געוויזן אין חלום אז דאס איז נישט אין רב'ס‬ ‫טאקע נאר ווייל "במלח חטאה"‪ ,‬האט זי באקומען‬ ‫זכות‪ ,‬ווייל רב'ס זכות איז צו גרויס אז וועגן אים‬ ‫אן עונש אז "במלח לקתה"‪.‬‬ ‫זאל געשען אזא קליינע נס‪ ,‬נאר דאס איז בזכות‬ ‫איינער וואס האט פארבארגט כלים צו באגראבן‬ ‫די נפטרים‪.‬‬ ‫שרה האט פארשטאנען אז די נאמען‬ ‫פרעגן דארט די מפרשים‪ ,‬אז אויב אין רב'ס‬ ‫יצחק ווייזט אויף די גרויסע שמחה‬ ‫ווייל די י' פון די צען נסיונות האט‬ ‫זכות קען געשען א גרויסע נס‪ ,‬קען דאך אוודאי‬ ‫זיך נאכנישט געענדיגט‬ ‫אויך געשען אין זיין זכות א קליינע נס? ענטפערן‬ ‫ֹלִקים ָָּכל‬ ‫ֹאֶמר ָָׂש ָָרה ְְצֹחֹק ָָע ָָׂשה ִִלי ֱֱא ִ‬ ‫ַַוֹּת ֶ‬ ‫זיי‪ ,‬אז די זכות פון א צדיק וואס איז מגין פון א‬ ‫ּׁשֹוֵמ ַַע ִיִ ֲֲצ ַַחק ִִלי‪( .‬כא‪ ,‬ו)‬ ‫ַַה ֵ‬ ‫מגיפה איז‪ ,‬וויבאלד אז בשעת א מגיפה איז ניתנה‬ ‫הרשות למשחית‪ ,‬און ער איז נישט מבחין צווישן‬ ‫וואס האט שרה געוואלט זאגן מיט "צחק עשה‬ ‫א צדיק און א רשע‪ ,‬איז פאר דעם האלט ער אפ די‬ ‫לי אלקים כל השומע יצחק לי"‪ ,‬וואס איז אזוי‬ ‫גאנצע מגיפה‪ ,‬כדי אז ער זאל נישט צוקומען לידי‬ ‫וויכטיג אז אלע וואס וועלן דאס הערן וועלן זיך‬ ‫מיטפרייען מיט איר?‬ ‫סכנה‪ ,‬איז בשלמא א צדיק וואס האט א קליינע‬ ‫זכות און ער אליין קען נישט שטיין קעגן דעם‬ ‫קען מען זאגן‪ ,‬ווייל אין פרשת לך לך ווען‬ ‫משחית‪ ,‬מוז מען מונע זיין די גאנצע מגיפה‪ ,‬כדי‬ ‫דער אויבערשטער האט געזאגט פאר אברהם אז‬ ‫שרה גייט אים געבוירן א זון שטייט דארט (יז‪ ,‬יט)‬ ‫אז ער אליינ'ס זאל ניצול ווערן‪ ,‬משא"כ א צדיק‬ ‫"וקראת את שמו יצחק"‪ ,‬זאגט רש"י‪ ,‬אז אינעם‬ ‫וואס האט א גרויסע זכות און ער אליין קען ניצול‬ ‫נאמען יצחק איז מרומז י ‪ -‬די עשרה נסיונות‪,‬‬ ‫ווערן פונעם משחית אפילו אויב אלע ארום ווערן‬ ‫צ ‪ -‬אז שרה איז אלט געווען ניינציג יאר‪ ,‬ח ‪ -‬אז‬ ‫געשטראפט‪ ,‬באשיצט ער נישט זיין סביבה‪ ,‬ווייל‬ ‫איר קענט שיקן קוויטלעך‬ ‫יצחק איז גע'מל'עט געווארן ביי אכט טעג‪ ,‬ק ‪ -‬אז‬ ‫ער האט דאך יא די כח זיך צו ראטעווען‪.‬‬ ‫צום ציון הק'‬ ‫אברהם איז אלט געווען הונדערט יאר‪.‬‬ ‫לויט דעם איז זייער גוט‪ ,‬ווייל באמת האט‬ ‫להפקד בדבר ישועה ורחמים‬ ‫איז יעצט ווען יצחק איז געבוירן איז דאך‬ ‫למעשה געווען נאך פאר די צענטע נסיון פון די‬ ‫דער אויבערשטער יא געהייסן אז מען זאל איבער‬ ‫פאראינטרעסירטע ביטע פארבינדט אייך צום מערכת‬ ‫עקידה‪ ,‬האט שרה נישט פארשטאנען פארוואס‬ ‫דרייען די שטאט צוער‪ ,‬אבער וויבאלד אז לוט‬ ‫ער הייסט יצחק‪ ,‬ווייל די אות י' האט נישט געהאט‬ ‫האט נישט געהאט קיין אייגענע זכות צו שטיין‬ ‫קיין רמז ווייל עס איז דאך נאכנישט געווען‬ ‫ן נת‬ ‫קעגן דעם משחית‪ ,‬האט מען געמוזט מבטל זיין די‬ ‫גליו נדב ע‬ ‫קיין צען נסיונות‪ .‬האט שרה געזאגט‪" ,‬צחק"‬ ‫עשה לי אלקים די אותיות פון "צחק" האט דער‬ ‫גזירה פון די גאנצע שטאט נאך וואס לוט איז אהין‬ ‫ה‬ ‫"י‬ ‫געגאנגען‪ ,‬און ממילא האט לוט געמוזט בעטן‬ ‫הרבני הנכבד‬ ‫אויבערשטער מיר שוין געטון‪ ,‬אבער וואס קען‬ ‫הר"ר אליעזר גרינוואלד שליט"א‬ ‫מיינען די י'? האט זי פארשטאנען אז די נאמען‬ ‫פונעם מלאך אז ער איזָ דא בסכנת מוות‪ ,‬און ער‬ ‫לרגל נישואי בנו‬ ‫"יצחק" קומט מרמז זיין אויף כל השומע "יצחק"‬ ‫זאל אים לאזן גיין קיין צוער‪ ,‬און אזוי ראטעווען‬ ‫החתן יואל יהושע ני"ו למז"ט‬ ‫לי אז אלע פרייען זיך מיט מיט איר‪.‬‬ ‫אין איינוועגס די גאנצע שטאט‪.‬‬ ‫זכות הפצת תורת רבינו זי"ע יגן בעדו שהזיווג‬ ‫יעלה יפה ויזכה לבנות בית נאמן בישראל‬ ‫מנדב צו זיין א גליון לשבוע זוכה צו זיין להבטחת הצדיק‪ ,‬אדער אנטייל‬ ‫צו נעמען אין די הוצאות‪ ,‬ביטע זיך ווענדן צו‪.‬‬ ‫‪gilyonplotzk@gmail.com | plotzk.org | )929( 260-4868‬‬