gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish

שבוע: וירא (2026-10-26)

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫||| שנת תשפ"ז לפ"ק ||| גליון קע"ד‬ ‫פרשת וירא‬ ‫שיעורי‪.‬‬ ‫באידיש‬ ‫הרב שמעון‬ ‫שפיצער‬ ‫שליט"א‬ ‫‪+‬א‬ ‫בך‬ ‫א‪+‬בטח‬ ‫ד‬ ‫‪+‬ברית‬ ‫‪+‬מילה‬ ‫בשובה ונחת תושעון;‬ ‫פאר יעדע השתדלות‬ ‫וואס איז וויכטיג ַ‬ ‫די ישוב הדעת ָ‬ ‫חובת הלבבות שער הבטחון שיעור פ"ג‪ ,‬יום ראשון פרשת שמות‪ ,‬י"ט טבת תשפ"א‬ ‫בך א‪+‬בטח‬ ‫חלק ב'‬ ‫ח‬ ‫‪+‬נקוּ‪+‬דה‬ ‫‪+‬ל‪+‬מחש‪+‬בה‬ ‫א‬ ‫בעפאר מ‘טוט סיי וועלכע שריט‬ ‫ָ‬ ‫אל תבהל ברוחך; די מתנה פון ישוב הדעת‬ ‫ַאז ווען ַא איד איז זיך מתבונן אין דער ידיעה ַאז‬ ‫האט נישט געברענגט‬ ‫וואס ָ‬‫מארקעטינג ָ‬‫ַ‬ ‫פאר‘ן ָאנהויבן ַאדווערטייזן‬ ‫געווארט ַ‬ ‫ַ‬ ‫דעמאלט קומט‬‫ָ‬ ‫דער רבוש“ע פירט די וועלט‪,‬‬ ‫רעזולטאטן‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫קיין‬ ‫האט‬‫האט לעצטנס פארציילט‪ :‬ער ָ‬ ‫יונגערמאן ָ‬ ‫ַ‬ ‫ַא‬ ‫ַאריין די ברכה‪ .‬ס‘איז זייער מעגליך ַאז ער וועט‬ ‫זאך‪ :‬למעשה‬ ‫דערציילט דער איד ַא ּפלא'דיגע ַ‬ ‫זאכן‪ ,‬און‬ ‫פארשידענע ַ‬ ‫פארקויפט ַ‬ ‫וואס ַ‬ ‫ַא געשעפט ָ‬ ‫יא‪,‬‬ ‫דארפן טון‪ ,‬און אפילו אויב ָ‬‫גארנישט ַ‬ ‫שוין ָ‬ ‫האט אים‬‫האט זיך ַארויסגעשטעלט ַאז דער סעיל ָ‬ ‫ָ‬ ‫געמאכט ַא סעיל אויף מערערע‬ ‫ַ‬ ‫האט ער‬ ‫לעצטנס ָ‬ ‫זאל טון די‬‫באגלייטן ַאז ער ָ‬ ‫וועט די ברכה אים ַ‬ ‫נישט געברענגט קיין גרויסע רווחים‪ ,‬ווייל די‬ ‫ּפראדוקטן פונעם געשעפט‪ .‬ווי דער שטייגער‬ ‫ָ‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫ריכטיגע ַ‬ ‫רעקלאמעס זענען‬ ‫ַ‬ ‫האבן געזען די‬ ‫וואס ָ‬ ‫קליענטן ָ‬ ‫רעקלאמעס‬ ‫ַ‬ ‫געזאלט ַארויסלייגן‬ ‫ָ‬ ‫האט מען‬ ‫איז‪ָ ,‬‬ ‫קוואליפיצירט צו קויפן די סעיל‬ ‫ַ‬ ‫נישט געווען‬ ‫צו מפרסם זיין דעם סעיל‪ָ ,‬אבער ער איז ַא איד‬ ‫באמערקט די אבידה אינמיטן ‘ויברך‬ ‫ַ‬ ‫דוד‘‬ ‫יא געקענט קויפן ביים‬‫האבן ָ‬ ‫וואס ָ‬‫ּפרייזן‪ ,‬און די ָ‬ ‫האט געשּפירט‬‫וואס לערנט חובת הלבבות‪ ,‬און ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫רעקלאמעס‪ .‬פון די‬ ‫ַ‬ ‫האבן נישט געזען די‬ ‫סעיל ָ‬ ‫מארקעטינג‬ ‫ַאז אויב ער וועט ַארויסלייגן גרויסע ַ‬ ‫וואס מ‘דערציילט‬ ‫סאך מעשיות ָ‬ ‫דא ַא ַ‬ ‫עס זענען ָ‬ ‫גארנישט ַארויסגעקומען‪.‬‬ ‫מארקעטינג איז ָ‬ ‫גאנצע ַ‬ ‫ַ‬ ‫האבן די הרגשה‬‫פאר זיין סעיל‪ ,‬וועט ער שּפעטער ָ‬ ‫פארצייטישע‬ ‫קלארן ישוב הדעת פון ַ‬ ‫ָ‬ ‫איבער דעם‬ ‫חסידים ואנשי מעשה‪ .‬זייער ישוב הדעת איז‬ ‫האט זיך‬ ‫ָאבער ממש אין דער זעלבער צייט ָ‬ ‫האט אים געברענגט די‬ ‫כאילו די השתדלות ָ‬ ‫האבן געלעבט מיט‘ן‬ ‫וויבאלד זיי ָ‬‫ַ‬ ‫געקומען‬ ‫פארבינדן מיט אים ַא גרויסע פירמע‪ ,‬וועלכע‬ ‫ַ‬ ‫געהאט ַאז די מחשבות‬ ‫ַ‬ ‫האט מורא‬ ‫הצלחה‪ ,‬און ער ָ‬ ‫אויבערשטן‪ .‬און ווען דער אויבערשטער איז מיט‘ן‬ ‫האט‬‫דאס ָ‬‫באשטעלט ַא ריזיגן ָארדער‪ ,‬און ָ‬‫האט ַ‬ ‫ָ‬ ‫וועלן אים חלילה דערווייטערן פונעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫נארישקייטן‪,‬‬‫דעמאלט טוט מען נישט קיין ַ‬ ‫ָ‬ ‫מענטש‬ ‫פארדינסטן מיט ַא‬ ‫אים ַאריינגעברענגט הערליכע ַ‬ ‫דאך דער‬ ‫אבער פון דער ַאנדערער זייט איז ָ‬ ‫מ‘האט סייעתא דשמיא נישט צו טון קיין געאיילטע‬ ‫ָ‬ ‫געוואלדיגע ברכה‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫מ‘מאכט ַא‬ ‫ַ‬ ‫סדר העולם צו מפרסם זיין ווען‬ ‫שריט‪ ,‬סיי במילי דעלמא און סיי במילי דשמיא‪.‬‬ ‫קלאר‬ ‫האט ער געזען ָ‬ ‫מיט ַא בליק אויף צוריק ָ‬ ‫האט ער מחליט געווען ַאז ער‬ ‫סעיל‪ ,‬דעריבער ָ‬ ‫האט‬ ‫סלאנימער זצ“ל ָ‬ ‫ָ‬ ‫מאטיל‬ ‫הרה“צ רבי ָ‬ ‫געארבעט‬ ‫יא גוט ַ‬ ‫וואלט ָ‬ ‫מארקעטינג ָ‬ ‫ַאז אויב די ַ‬ ‫אויפהאלטן די‬ ‫ַ‬ ‫ווארטן‪ ,‬ער וועט‬‫וועט ַאביסל ַ‬ ‫האט געהערט פון הרה“ק רבי‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫דערציילט ָ‬ ‫סאך מענטשן צום‬ ‫ס‘וואלטן ָאנגעקומען ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫און‬ ‫מארקעטינג‪ ,‬ביז ער וועט אמת‘דיג שּפירן אין‬ ‫ַ‬ ‫מסלאנים זי“ע (דער עלטסטער זון פון הרה“ק‬ ‫ָ‬ ‫ישכר לייב‬ ‫פארלוירן די גרויסע‬ ‫וואלט ער זיכער ַ‬ ‫ָ‬ ‫סעיל‪,‬‬ ‫גארנישט‬ ‫הארץ ַאז די ַאלע השתדלות קענען ָ‬ ‫ַ‬ ‫מאל‪ ,‬זייענדיג אין‬ ‫מסלאנים זי“ע) ַאז ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫בעל דברי שמואל‬ ‫וואלט זיך נישט געקענט‬ ‫באשטעלונג‪ ,‬ווייל ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫טאקע‬ ‫שלאסן ַאז מען מעג ַ‬ ‫בא ָ‬‫האט ַ‬ ‫אויפטון‪ .‬ער ָ‬ ‫דארט געזען אן‬ ‫האט ער ָ‬ ‫שטאט אדעסע‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫דער‬ ‫וואלט‬ ‫איינמאל‪ ,‬ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫ָאּפגעבן מיט ביידע אויף‬ ‫טון די השתדלות‪ָ ,‬אבער מ‘קען נישט צוגיין דערצו‬ ‫געדאוונט‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫וואס ָ‬ ‫ליובאוויטשער חסיד ָ‬ ‫ַ‬ ‫עלטערן‬ ‫פארנומען צו סערווירן זיינע קליענטן מיט‬ ‫געווען ַ‬ ‫שטארק מתבונן געווען ַאז ַאלעס‬‫ַ‬ ‫מ‘האט זיך‬ ‫ָ‬ ‫פאר‬ ‫שחרית מיט ַא דביקות‪ָ .‬אנקומענדיג צו ‘ויברך דוד‘‬ ‫דאלער ָאדער צוויי‪ ,‬און ער‬ ‫קלייניגקייטן פאר ַא ָ‬ ‫איז פונעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫טאש‬ ‫האנט אין ַ‬ ‫האט דער חסיד ַאריינגעלייגט זיין ַ‬ ‫ָ‬ ‫פאקוסירן‬ ‫געהאט די מעגליכקייט צו ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואלט נישט‬ ‫ָ‬ ‫טאקע ַאזוי געטון‪ ,‬ער‬ ‫האט ַ‬ ‫און דער איד ָ‬ ‫ַארויסצונעמען עטליכע ּפרוטות צו געבן צדקה‪,‬‬ ‫קאסטומערס‬ ‫אויף דעם גרויסן ָארדער‪ .‬ב“ה ַאז די ָ‬ ‫האט זיך גוט‬‫געווארט‪ ,‬ביז ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫געווארט און‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫ָ‬ ‫גאנצע‬ ‫באמערקט ַאז זיין ַ‬ ‫האט ער ַ‬ ‫דאן ָ‬ ‫ָאבער ַ‬ ‫געהאט די‬ ‫ַ‬ ‫האט ער‬ ‫זענען נישט געקומען‪ַ ,‬אזוי ָ‬ ‫גארנישט‬‫איינגע‘חזר‘ט ַאז קיין שום השתדלות טוט ָ‬ ‫געווארן ווייס ווי‬ ‫ָ‬ ‫נישטא‪ .‬דער איד איז‬ ‫ָ‬ ‫בערזל איז‬ ‫צייט און די רואיגקייט זיך צו קענען ָאּפגעבן‬ ‫דאס איז דער סדר פון‬ ‫אויף‪ ,‬מ‘טוט עס בלויז ווייל ָ‬ ‫גאר‬‫וואנט‪ ,‬מסתם איז אין דעם בערזל געליגן ָ‬ ‫די ַ‬ ‫האט אים געברענגט ַאן‬ ‫וואס ָ‬ ‫באשטעלונג‪ָ ,‬‬ ‫מיט‘ן ַ‬ ‫וואס די ידיעה‬‫נאכדעם ָ‬ ‫דער וועלט‪ ,‬און הערשט ָ‬ ‫אינגאנצן‬ ‫ַ‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫סאך געלט‪ ,‬און ער איז ממש‬ ‫ַא ַ‬ ‫אויסטערלישע הצלחה‪.‬‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫ריינגעגאנגען אין זיין מח‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫שטארק ַא‬ ‫ַ‬ ‫איז‬ ‫פארלוירן פון דער אבידה‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫דער עיקר מוסר השכל פון דער מעשה איז‪,‬‬ ‫מארקעטן דעם סעיל‪.‬‬ ‫האט ער ָאנגעהויבן ַ‬ ‫ָ‬ ‫גליון הבינני || ‪1‬‬ ‫ראטעווען‬ ‫געוואלט לויפן צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫האב גלייך‬ ‫איך ָ‬ ‫האט זיך‬ ‫ָ‬ ‫ָאבער דער חסידי‘שער איד‬ ‫האב זיך מיישב געווען‪:‬‬ ‫מיין געלט‪ָ ,‬אבער איך ָ‬ ‫האט זיך מתבונן געווען‪ ,‬און‬ ‫ַאוועקגעזעצט‪ ,‬ער ָ‬ ‫דארט‪ .‬די‬‫בדרך הטבע איז דער בערזל שוין נישט ָ‬ ‫דאך ַא רשות הרבים וואו עס דרייען זיך‬ ‫מקוה איז ָ‬ ‫נו‪ ,‬אויב ס'איז‬ ‫געווארן רואיג‬ ‫ָ‬ ‫נאך עטליכע רגעים איז ער צוריק‬ ‫קאליר פונעם ּפנים איז‬ ‫מיט ַא ישוב הדעת‪ ,‬זיין ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס? קען זיין ַאז דער‬ ‫האט‬ ‫סארט מענטשן‪ ,‬נאר ָ‬ ‫געמאכט ַא נס ַאז קיינער ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט מיר‬ ‫ַאלע ָ‬ ‫רבוש“ע ָ‬ ‫ממילא ַא נס‪,‬‬ ‫געדאוונט‬ ‫ַ‬ ‫האט ווייטער‬ ‫צוריקגעקומען און ער ָ‬ ‫באמערקט ביז יעצט‪ .‬נו‪ ,‬אויב ס‘איז‬ ‫נאכנישט ַ‬ ‫עס ָ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫מיט‘ן זעלבן דביקות ּפונקט ווי פריער‪ ,‬כאילו לא‬ ‫האט ער אויסגעטון‬ ‫נאך שמונה עשרה ָ‬ ‫היה‪ .‬ערשט ָ‬ ‫דארף איך ַאהינגיין אינמיטן‬ ‫באשעפער איז נישט מעלה‬ ‫רוואס ַ‬‫פא ָ‬ ‫פאר‘ן ַ‬ ‫ממילא ַא נס‪ַ ,‬‬ ‫דאווענען? ַ‬ ‫ַ‬ ‫דארף איך‬ ‫ַ‬ ‫רויסגעגאנגען פון ביהמ“ד‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫די תפילין‪ ,‬ער איז ַא‬ ‫נאך ַא קורצע צייט איז ער צוריקגעקומען מיט ַא‬ ‫ָ‬ ‫האט מיר‬‫ומוריד די עטליכע מינוט‪ ...‬די מחשבה ָ‬ ‫דאווענען געהעריג‪.‬‬ ‫בארואיגט צו קענען ווייטער ַ‬ ‫ַ‬ ‫ַאהינגיין‬ ‫שמייכל‪ ,‬מיט‘ן בערזל אין זיינע הענט‪.‬‬ ‫שטוינענדער ישוב הדעת פון ַאן‬ ‫הינגעגאנגען און‬ ‫ַ‬ ‫דאווענען בין איך ַא‬ ‫געטראפן ליגן אויף דער ערד!‬ ‫ָ‬ ‫נאכ‘ן ַ‬ ‫טאקע‬ ‫יעצט ָ‬ ‫כ‘האב עס ַ‬‫ָ‬ ‫אינמיטן‬ ‫מאליגן חסיד‬ ‫ַא ָ‬ ‫האט אויסגעפירט‪“ :‬דער‬ ‫דאווענען‪,‬‬ ‫און רבי ישכר לייב ָ‬ ‫כ‘האב געזען ביי דעם איד‘ס ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫קאך ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאווענען?‬ ‫ַ‬ ‫דאווענען‪ ,‬איז‬ ‫האט געענדיגט ַ‬ ‫צוגעגאנגען און אים געפרעגט‪:‬‬ ‫ַ‬ ‫ווען דער איד ָ‬ ‫רבי ישכר לייב‬ ‫האב‬ ‫זיין אריכות התפלה און זיין השתּפכות הנפש‪ָ ,‬‬ ‫כ'האב נישט‬‫ָ‬ ‫דאווענען ַאז‬ ‫באמערקט אינמיטן ַ‬ ‫ַ‬ ‫באמערקט‬ ‫האט ַ‬ ‫געטראכט ווען איר ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט איר‬ ‫וואס ָ‬ ‫ָ‬ ‫איך געזען אויך ביי ַאנדערע חסידים‪ָ .‬אבער דער‬ ‫רשטאנען ַאז ס'איז‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫האב איך גלייך ַ‬‫דעם בערזל‪ָ ,‬‬ ‫דא‬ ‫וואס איז ָ‬ ‫פארלוירן? ָ‬ ‫ַאז דער בערזל איז ַ‬ ‫האב‬‫דאס ָ‬ ‫רמאגט‪ָ ,‬‬ ‫פא ָ‬ ‫האט ַ‬ ‫וואס ער ָ‬‫ישוב הדעת ָ‬ ‫טאש זייענדיג אין מקוה‬ ‫רויסגעפאלן פון מיין ַ‬ ‫ַ‬ ‫ַא‬ ‫פארגעקומען?‬ ‫ָ‬ ‫איך נישט געזען ביי ַאנדערע!“‬ ‫דאווענען‪.‬‬ ‫פאר‘ן ַ‬ ‫ַ‬ ‫כ‘האב‬ ‫ָ‬ ‫האט אים דער איד ערקלערט‪ :‬ווען‬ ‫ָ‬ ‫ב‬ ‫הארץ‬ ‫האלטן רואיג און ַאריינזעצן די אמונה אין ַ‬ ‫שובי נפשי למנוחיכי; זיך ַ‬ ‫באס‬ ‫ראבישן ָ‬ ‫ַא בערזל אויפ‘ן ַא ַ‬ ‫האט‬‫טראכטן איין מינוט‪ :‬ווער ָ‬ ‫ַ‬ ‫לאמיר‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫די ָאּפטייטש פון ישוב הדעת‬ ‫וואס‬‫דא ביים שיעור זיצט יעצט ַא איד ָ‬ ‫ָ‬ ‫פארלירן? הכל בחזקת‬ ‫ס‘זאל זיך ַ‬ ‫ָ‬ ‫געמאכט ַאז‬‫ַ‬ ‫מאל מיינט מען ַאז ישוב הדעת איז ַא‬ ‫ַא ָ‬ ‫באס‬‫ראבישן ָ‬‫פארלוירן אויף ַאן ַא ַ‬‫האט לעצטנס ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווילאנג‬ ‫ַ‬ ‫סומין עד שהקב“ה מאיר את עיניהם‪,‬‬ ‫נאטור‪ַ ,‬א תכונת הנפש פון רואיגקייט‪,‬‬ ‫געוויסע ַ‬ ‫טאשקע וואו ס‘זענען געליגן זיינע קרעדיט‬ ‫ַא ַ‬ ‫דער אויבערשטער וויל נישט‪ ,‬קען מען עס נישט‬ ‫ַאז דער מענטש איז נישט איבערגעאיילט‪ ,‬ער איז‬ ‫האט ער ּפרובירט צו רופן‬ ‫וואכן ָ‬ ‫קארטלעך‪ .‬צוויי ָ‬ ‫ַ‬ ‫זען‪ .‬און ווען דער אויבערשטער עפנט די אויגן‪,‬‬ ‫פאר‘ן טון‬ ‫טראכט זיך דורך ַ‬ ‫ַ‬ ‫אויסגערועט און ער‬ ‫ערפאלג‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫כאּפן דעם דרייווער‪ָ ,‬אבער ָאן קיין‬ ‫און ַ‬ ‫בארואיג זיך! זיי‬‫דעמאלט טרעפט מען עס גלייך‪ַ .‬‬ ‫ָ‬ ‫סיי וועלכע שריט‪ָ .‬אבער דער ריכטיגער ָאּפטייטש‬ ‫ס‘איז נישט געווען צו וועמען צו רעדן‪ .‬במשך‬ ‫טראכט ַאריין אין דער ידיעה ַאז‬ ‫זיך מיישב דעת‪ַ ,‬‬ ‫פון ישוב הדעת איז‪ַ :‬אז דער דעת זעצט זיך‬ ‫נאכגעקוקט און געזען‬ ‫האט ער ָ‬ ‫וואכן ָ‬‫די צוויי ָ‬ ‫יא‬ ‫זאלסט ָ‬ ‫געוואנדן אין השי“ת אויב דו ָ‬ ‫ָ‬ ‫ס‘איז בלויז‬ ‫הארץ‪.‬‬ ‫ַאריין אין ַ‬ ‫רויסגעגאנגען קיין געלט פון די‬ ‫ַ‬ ‫ַאז ס‘איז נישט ַא‬ ‫זאך‪ .‬און אויב דו געפינסט‬ ‫ָאדער נישט טרעפן די ַ‬ ‫קאמּפלימענט‬ ‫האט געהערט ַא ָ‬ ‫ווען ַא מענטש ָ‬ ‫נאכנישט‬‫האט ער עס ָ‬ ‫קארטלעך‪ ,‬און דעריבער ָ‬ ‫ַ‬ ‫עס נישט‪ ,‬איז עס ַא השגחה ּפרטית‪.‬‬ ‫האב הנאה פון‬ ‫“זאלסט וויסן איך ָ‬ ‫פון זיין חבר‪ָ :‬‬ ‫ָאּפגעשטעלט‪.‬‬ ‫אינטערעסאנט צו זען ווי מענטשן‬ ‫ַ‬ ‫צומאל איז‬ ‫ָ‬ ‫דאווענען‪,‬‬ ‫דיר“‪“ ,‬איך זע ווי דו שאקלסט זיך ביים ַ‬ ‫האט ער ָאנגעהויבן ווערן‬ ‫וואכן ָ‬ ‫נאך צוויי ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאגן ‘אמר רבי בנימין‘‪ ,‬און בשעת מעשה דרייט‬ ‫ָ‬ ‫דאס‬‫דו גיבסט מיר ַא התעוררות“‪ .‬חזר‘ט ער ָ‬ ‫האט מחליט געווען ַאז ער גייט‬ ‫נערוועז און ער ָ‬ ‫דאס הויז מיט ַא ווילדקייט צו טרעפן‬ ‫מען איבער ָ‬ ‫ס‘זאל טיף ַאריינגיין אין‬ ‫ָ‬ ‫איבער אין זיין מח‪ַ ,‬אז‬ ‫דאן‬ ‫קארטלעך‪ָ .‬אבער ַ‬ ‫ַאריינרופן צו ָאּפשטעלן די ַ‬ ‫מ‘זאגט אמר רבי בנימין אינמיטן די‬ ‫ָ‬ ‫די אבידה‪.‬‬ ‫הארץ‪ ...‬ווען איינער וויל דורכפירן ַא געוויסע‬ ‫זיין ַ‬ ‫געזאגט‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫האט ער זיך ַאביסל מיישב געווען‪ ,‬ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫העפטיגע זוכענישן‪ ...‬די מימרא פון רבי בנימין‬ ‫סאך ּפרטים‪,‬‬‫פארבינדן מיט ַא ַ‬‫וואס איז ַ‬‫געשעפט ָ‬ ‫‘אמר רבי בנימין‘ און געגעבן ַא ּפרוטה פאר צדקה‪.‬‬ ‫פארקערטע‬ ‫דאס ַ‬‫דאך ממש ַארויס ָ‬ ‫ברענגט ָ‬ ‫מאכן ַאלע‬‫האבן ישוב הדעת צו ַ‬ ‫וויל ער קודם ָ‬ ‫וואס‬ ‫ממש אין יענע מינוט רופט אים ַאריין ַא איד ָ‬ ‫וואס דו טוסט! שטעל זיך ָאּפ אויף ַא וויילע‬ ‫ָ‬ ‫פארדינען און וואו איך‬ ‫חשבונות; וואו איך קען ַ‬ ‫באס‪,‬‬‫ראבישן ָ‬ ‫זאגט‪“ :‬איך געפין זיך יעצט אויף ַאן ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫און זיי זיך מתבונן ַאז ‘הכל בחזקת סומין‘‪ ,‬ס‘איז‬ ‫פארלירן‪ ,‬און אויב דער ריווח איז מער ווי‬ ‫קען ַ‬ ‫טאשקע‪ ,‬מיט קרעדיט‬ ‫געטראפן ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דא‬ ‫כ‘האב ָ‬ ‫ָ‬ ‫און‬ ‫געוואנדן אין דיינע זוכענישן‪ ,‬אויב‬ ‫ָ‬ ‫בכלל נישט‬ ‫שאדן א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫דער ָ‬ ‫נאמען“‪...‬‬‫קארטלעך אויף אייער ָ‬‫ַ‬ ‫דער אויבערשטער וועט וועלן‪ -‬וועסטו עס‬ ‫ָאבער דער ריכטיגער ישוב הדעת מיינט‪ ,‬ווען‬ ‫קיינמאל‬ ‫ָ‬ ‫וואלט‬‫זאגט ווייטער‪“ :‬איך ָ‬‫דער איד ָ‬ ‫טרעפן‪ ,‬און אויב ער וועט נישט וועלן – וועסטו‬ ‫הארץ דעם אמת‘ן דעת – די‬ ‫מ‘נעמט ַאריין אין ַ‬ ‫טעלעפאן נומער‪ ,‬נאר‬ ‫ָ‬ ‫נישט געוואוסט אייער‬ ‫עס נישט טרעפן‪.‬‬ ‫אמונה בהשגחה ּפרטית‪ַ ,‬אז דער אויבערשטער‬ ‫באס אויב ער‬ ‫כ‘האב געפרעגט מיין שכן אויפ‘ן ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫ּפראבלעם צו זוכן ַא חפץ ָ‬ ‫ס‘איז נישט קיין ָ‬ ‫וויאזוי ס‘איז‬ ‫האט געפירט דעם מצב ּפונקטליך ַ‬ ‫ָ‬ ‫קארטל‪ ,‬און‬‫וואס שטייט אויפ‘ן ַ‬ ‫נאמען ָ‬‫קען דעם ָ‬ ‫טאקע עּפעס‬ ‫מ‘דארף ַ‬ ‫ַ‬ ‫פארלוירן‪ .‬מעגליך ַאז‬‫איז ַ‬ ‫האט עס‬ ‫יעצט‪ .‬און אויב דער אויבערשטער ָ‬ ‫וואך‬ ‫באקענט מיט אייך ַא ָ‬ ‫האט זיך ּפונקט ַ‬‫יענער ָ‬ ‫זאג ‘אמר רבי בנימין‘‪,‬‬ ‫טון דערצו‪ָ .‬אבער צוערשט ָ‬ ‫זאל איך ַארויסגיין פון די כלים?‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬‫געפירט‪ַ ,‬‬ ‫וואס‬‫באס איז געווען ַא איד ָ‬ ‫צוריק“‪ ...‬אויפ‘ן זעלבן ָ‬ ‫האב דעם ישוב הדעת‪ַ ,‬אריינצולייגן אין‬ ‫און ָ‬ ‫הארץ‪.‬‬ ‫ָאט דער דעת דארף זיך ַאריינזעצן טיף אין ַ‬ ‫געפארן צו דעם געגנט וואו דער בעל האבידה‬ ‫ָ‬ ‫איז‬ ‫האט יעצט‬ ‫הארץ די ידיעה ַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫ַ‬ ‫פאר‘ן ָאנהויבן זוכן‬ ‫ַא מינוט ישוב הדעת ַ‬ ‫טאשקע‪,‬‬ ‫מ‘האט אים געגעבן די ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט געוואוינט‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫נאך דעם‬ ‫זאך‪ .‬ס‘איז זייער מעגליך ַאז ָ‬ ‫האלטן די ַ‬‫בא ַ‬‫ַ‬ ‫און ביז ַא קורצע צייט איז עס ָאנגעקומען צוריק‬ ‫גאר ַא וויכטיגע‬ ‫פארלוירן ָ‬ ‫האט ַ‬ ‫דער מענטש ָ‬ ‫דארפן טון‪ ,‬ווייל‬‫גארנישט ַ‬ ‫ישוב הדעת וועסטו שוין ָ‬ ‫צום בעל הבית!‬ ‫גאנצן הויז‪ָ ,‬אבער‬ ‫זאך‪ ,‬ער זוכט עס ַארום אין זיין ַ‬ ‫ַ‬ ‫זאלסט עס‬ ‫פון הימל וועט מען שוין העלפן ַאז דו ָ‬ ‫ס‘איז נישט צום געפינען‪ .‬ער גייט ממש ַארויס פון‬ ‫די בענעפיטן פון ישוב הדעת‬ ‫טרעפן‪ָ ,‬אדער וועט השי“ת דיר ַאריינשיינען ַאז דו‬ ‫דארט‪ ,‬ער‬‫דא און ָ‬ ‫מאל פון ָ‬ ‫כא ָ‬‫נא ַ‬ ‫די כלים‪ ,‬ער זוכט ָ‬ ‫זאך איז געליגן‪.‬‬ ‫דערמאנען וואו די ַ‬ ‫ַ‬ ‫וועסט זיך‬ ‫זאך? ַאן ָאנגעפולטער‬ ‫זא ַ‬ ‫מ‘קען מסביר זיין ַא ַ‬ ‫דרייט איבער די שטוב‪.‬‬ ‫‪ || 2‬גליון הבינני‬ ‫ּפאסירן איינס פון די‬‫דעמאלט וועט ַ‬ ‫ָ‬ ‫אמונה‪ ,‬און‬ ‫מאכט דעם‬ ‫וויאזוי די וועלט ַארבעט‪ :‬ווען ַא איד ַ‬ ‫ַ‬ ‫ראבישן‬ ‫וואכן אויף ַאן ַא ַ‬ ‫וואלגערט זיך צוויי ָ‬ ‫בערזל ַ‬ ‫דארפן טון‪.‬‬ ‫גארנישט ַ‬ ‫צוויי‪ָ :‬אדער וועט ער מער ָ‬ ‫גאר‬ ‫דאס ברענגען ַאז ָ‬ ‫ריכטיגן ישוב הדעת וועט ָ‬ ‫אומבאמערקט‪ ,‬און ּפונקט ווען דער בעל‬ ‫ַ‬ ‫באס‬ ‫ָ‬ ‫דארפן טון‪ָ ,‬אבער די‬ ‫יא עּפעס ַ‬ ‫ָאדער וועט ער ָ‬ ‫דארפן טון!‬ ‫גארנישט ַ‬ ‫מאל וועט ער מער ָ‬‫סאך ָ‬‫ַא ַ‬ ‫דערמאנט פון השי“ת און‬ ‫ַ‬ ‫האט זיך‬ ‫האבידה ָ‬ ‫ליכטיגקייט פון דעם ישוב הדעת וועט אים‬ ‫וואס‬ ‫געזאגט ‘אמר רבי בנימין‘‪ ,‬טרעפט עס ַא איד ָ‬‫ָ‬ ‫באגלייטן מיט סייעתא דשמיא‪ ,‬ס‘וועט אים געבן‬ ‫ַ‬ ‫מאל ווען מ‘טרעפט זיך אין ַאן‬ ‫יעדעס ָ‬ ‫וואס קען דעם נומער‪,‬‬ ‫זיצט ‘ּפונקט‘ נעבן איינעם ָ‬ ‫זאל טון‪ָ ,‬אן קיין‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫די ריכטיגע דעת צו וויסן ָ‬ ‫דארף מען זיך מיישב‬ ‫סיטואציע ַ‬ ‫ַ‬ ‫ָאנגעשטרענגטער‬ ‫און ‘ּפונקט‘ קען מען עס גלייך ָאּפשיקן צו דער‬ ‫געאיילטע פיזור הנפש‪.‬‬ ‫דעת זיין‪ַ ,‬אריינצונעמען אין זיך די ידיעה פון‬ ‫דאס איז ַא גוטער ביישּפיל‬ ‫ריכטיגער אדרעסע‪ָ .‬‬ ‫ג‬ ‫נארישקייט פון טון השתדלות ָאן קיין ישוב הדעת‬ ‫כל רוחו יוציא כסיל; די ַ‬ ‫פארזיכערט אין די ריכטיגע השתדלות‪,‬‬ ‫ַאזוי ַ‬ ‫דאס אויך קומען פון‬‫די ריכטיגע ישוב הדעת‪ ,‬קען ָ‬ ‫מ‘האט עּפעס ַאליין‬ ‫ָ‬ ‫ַאן איינרעדעניש ַאז‬ ‫ווערסטו נאר דערווייטערט פון השי“ת! דו טוסט‬ ‫ַא בטחון ַאז די אייגענע השתדלות קען ברענגען‬ ‫באוויזן‬ ‫ַ‬ ‫פארקערטע‬‫דאס ַ‬‫מאכסט‪ ,‬און ס‘ברענגט ָ‬‫און דו ַ‬ ‫מאכט זיך דעם חשבון‪:‬‬ ‫רואיגקייט‪ .‬דער מענטש ַ‬ ‫נאך ַא וויכטיגע נקודה‪ :‬אויב ַא מענטש הייבט‬ ‫ָ‬ ‫פונעם תכלית!‬ ‫קאסט‬‫ּפראבלעם‪ ,‬וויפיל ָ‬ ‫ָ‬ ‫“איך וויל ענדיגן דעם‬ ‫זאכן‪,‬‬ ‫אן טון ּפעולות צו ערלעדיגן און דורכפירן ַ‬ ‫דאלער? פיין‪ ,‬כ‘בין מסכים מוותר‬ ‫עס? טויזנט ָ‬ ‫ראּפזעצן מיט‬‫זאל קודם זיך ַא ָ‬ ‫וואס ער ָ‬‫ָאן דעם ָ‬ ‫ָאן קיין ישוב הדעת קומט מען אין‬ ‫פארטיג‬‫לאמיר זיין ַ‬ ‫דאס געלט און ָ‬ ‫צו זיין אויף ָ‬ ‫ערגעץ נישט ָאן‬ ‫ַא ישוב הדעת צו געדענקן די ידיעה פון אמונה‪,‬‬ ‫האב ב“ה געלט‪ ,‬איך‬ ‫זאגט‪“ :‬איך ָ‬‫דערמיט“‪ ...‬ער ָ‬ ‫האבן די הרגשה‬ ‫לעמאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט וועט ער כמעט ַא‬‫ָ‬ ‫סארט‬‫לעמאל‪ ,‬אין יעדן ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאס זען ַא‬ ‫מ‘קען ָ‬ ‫יאר‪,‬‬ ‫דאלער און ַא גוט ָ‬‫בין מוותר אויף די טויזנט ָ‬ ‫האב‬‫ַאז “איך קען עס ַאליין טון און מסדר זיין‪ .‬איך ָ‬ ‫רעאגירט גלייך אויף‬ ‫ַ‬ ‫מצב‪ַ ,‬אז אויב דער מענטש‬ ‫געענדיגט מיט די נושא“‪.‬‬ ‫מצליח געווען מיט מיינע ּפעולות צו ברענגען די‬ ‫וואס איז געשען צו אים‪,‬‬ ‫זאך ָ‬ ‫דער סעקונדע צו ַא ַ‬ ‫דער אמת איז ָאבער‪ַ ,‬אז מ‘קען נישט ענדיגן‬ ‫רעזולטאטן“‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫געוואונטשענע‬ ‫ענדיגט זיך עס נישט גוט‪ ,‬ווייל ער איז נישט‬ ‫קיין שום נושא מיט די אייגענע השתדלות! ַ‬ ‫טראכט‬ ‫נאטור‪ :‬אויב ַא מענטש האט‬ ‫ַאזוי איז אונזער ַ‬ ‫צוגעגאנגען דערצו מיט ַא ישוב הדעת פון אמונה‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫רוואס ביזטו בכלל ָאנגעקומען צו דעם‬ ‫פא ָ‬ ‫ַאריין‪ַ :‬‬ ‫נישט קיין ישוב הדעת‪ַ ,‬ארבעט ער לויט זיין‬ ‫נארישער משל דערצו‪ :‬ראובן שמועסט מיט‬ ‫ַא ַ‬ ‫געוואלט פון הימל ַאז דו‬ ‫ָ‬ ‫מ‘האט‬ ‫ָ‬ ‫ּפלאנטער? ווייל‬ ‫ָ‬ ‫ערשטן אינסטינקט‪“ :‬אויב יענער שטייט מיר אין‬ ‫פארט ער אים ַאריין‬ ‫שמעון‪ ,‬און ַאזוי איידלערהייט ָ‬ ‫זאלסט געדענקן פונעם אויבערשטן‪ .‬קומט אויס‬ ‫ָ‬ ‫דעמאלט הייבט‬ ‫ָ‬ ‫פארשיקן“‪ ,‬און‬ ‫וועג‪ ,‬וועל איך אים ַ‬ ‫מיט עטליכע גוטע טשעּפעס‪ ,‬אים צו שטעלן אין‬ ‫ַאז אפילו ווען דו טוסט די ריכטיגע השתדלות‪,‬‬ ‫מען אן שּפירן כאילו מ‘קען זיך ַאליין העלפן‪.‬‬ ‫האלט זיך‬‫ּפלאץ‪ ...‬שמעון בייסט זיך די ליּפן‪ ,‬ער ַ‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט ַאז דו ביזט ָאנגעקומען צום‬ ‫דאס ָ‬ ‫מיינט ָ‬ ‫נישטא די אמת‘ע טיפע הכרה ַאז “נאר דער‬ ‫ָ‬ ‫ס‘איז‬ ‫צוריק פון ענטפערן‪ ,‬ביז ער שּפירט ַאז ַאלעס‬ ‫תכלית פון געדענקן דעם אויבערשטן‪ .‬מ‘קען‬ ‫אויבערשטער קען מיר העלפן“‪.‬‬ ‫לעמאל וועט ער‬‫ָ‬ ‫איינמאל פאר ַא‬ ‫ָ‬ ‫האט ַא גבול‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫קיינמאל נישט ַארויסדרייען פון דעם ערשטן‬ ‫ָ‬ ‫זיך‬ ‫זאגן‬ ‫יענעם צוריקגעבן ‘מנה אחת אפים‘ און אים ָ‬ ‫דערמאנען ַאז דער אויבערשטער‬‫ַ‬ ‫שטאּפל‪ :‬זיך צו‬ ‫ַ‬ ‫בטחון אין די אייגענע ּפעולות ‪ַ -‬א סיבה‬ ‫איינגעהאלטן ביז יעצט‪:‬‬ ‫ַ‬ ‫האט זיך‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫ַאלעס ָ‬ ‫לאמיר צוערשט געדענקן ווער‬ ‫רעדט צו דיר‪ָ .‬‬ ‫געהאלפן ווערן‬ ‫ָ‬ ‫מ'זאל נישט‬ ‫ַאז ָ‬ ‫דארף זיך‬ ‫וואס ַ‬‫דא דער ָ‬ ‫“אנטשולדיגט‪ ,‬איך בין ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאכדעם וועלן מיר‬ ‫דא געברענגט‪ ,‬און ָ‬ ‫ס‘האט דיר ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס דער‬ ‫דאס ברענגט אונז צוריק צום יסוד ָ‬‫ָ‬ ‫פארבעסערן? כ‘ווייס זייער גוט ַאלעס‪ ,‬איך בין‬ ‫ַ‬ ‫מ‘זאל טון‪.‬‬‫וואס ָ‬ ‫זען ָ‬ ‫ראּפ אין דער הקדמה‬ ‫חובת הלבבות שטעלט ַא ָ‬ ‫נאר“‪...‬‬ ‫נישט דיין ַ‬ ‫פונעם שער הבטחון‪ַ ,‬אז אויב דער מענטש איז‬ ‫האט זיך יעצט‬ ‫באדייט ַאז דער מענטש ָ‬ ‫דאס ַ‬ ‫ָ‬ ‫רוואס זע איך זיך נישט ַארויס פון‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫זיך בוטח אין עּפעס ַאנדערש אויסער דעם‬ ‫ּפלאנטער?‬ ‫מיין ָ‬ ‫האט‬ ‫רלאזט אויף זיין אייגענע פעולה‪ ,‬ווייל ער ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫רוואס ער‬ ‫פא ָ‬‫דאס ַאליין די סיבה ַ‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬איז ָ‬ ‫אויב דער מענטש הייבט גלייך ָאן צו טון‬ ‫וועט נישט מצליח זיין! ווייל דורכדעם ַ‬ ‫פארלירט‬ ‫געמאכט דיך מצער‬ ‫ַ‬ ‫ס‘האט יענעם‬ ‫ָ‬ ‫פארגעסן ווער‬‫ַ‬ ‫ּפעולות ָאן קיין ישוב הדעת‪ ,‬איז ממש אוממעגליך‬ ‫וואס קומט פון אויבן‪.‬‬ ‫מען די שפע ָ‬ ‫נארישע השתדלות‪,‬‬ ‫זיין‪ .‬אייגנטליך איז עס סתם ַא ַ‬ ‫רלאזן אויף זיין אייגענע‬ ‫פא ָ‬‫זאל זיך נישט ַ‬ ‫ַאז ער ָ‬ ‫זאגן (קידושין מא‪ ,‬א) רגזן לא עלתה בידו אלא‬ ‫ווי חז“ל ָ‬ ‫פאל ווען דער מענטש‬ ‫דאס מיינט אויך ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫השתדלות‪ .‬און ווען ער איז זיך בוטח אין זיין‬ ‫וואס רעגט זיך‪ ,‬מיינט ַאז ער‬ ‫רגזנותא‪ .‬דער מענטש ָ‬ ‫רלאזט זיך אויף זיינע אייגענע ּפעולות פון‬ ‫פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫השתדלות‪ ,‬ברענגט ער זיך ַאליין צרות‪ ,‬און ער‬ ‫קלאּפן‬ ‫ַ‬ ‫פארדינען דערפון‪“ :‬איך וועל‬ ‫גייט עּפעס ַ‬ ‫אויסגעהאלטענע‬ ‫ַ‬ ‫השתדלות‪ ,‬אפילו אויב ס‘איז ַאן‬ ‫ווערט דורכדעם דערווייטערט פונעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫זאל‬‫אויפ‘ן טיש‪ ,‬איך וועל אויפהייבן מיין קול‪ָ ,‬‬ ‫האט בטחון דערויף‪,‬‬ ‫השתדלות‪ָ ,‬אבער אויב מען ָ‬ ‫דארף מען פון הימל אים צושטעלן ַא‬ ‫ַאצינד ַ‬ ‫לעמאל“‪ ...‬ס‘העלפט‬ ‫ָ‬ ‫איינמאל פאר ַא‬ ‫ָ‬ ‫יענער וויסן‬ ‫דאס‬‫דאס גייט זיכער ברענגען די ישועה‪ ,‬איז ָ‬ ‫כאילו ָ‬ ‫נאנטער‬ ‫זאל אים ָ‬ ‫וואס ָ‬‫צווייטע שוועריגקייט ָ‬ ‫גארנישט‪ .‬לא עלתה בידו אלא רגזנותא‪.‬‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫זאל נישט ָאנקומען‪,‬‬ ‫ַאליין ַא סיבה ַאז די ישועה ָ‬ ‫דאס איז דאך געווען דער‬‫ברענגען צו השי“ת‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫וואס ליגט אונטער דעם אויפרעגונג?‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫וואס‬ ‫גאנצער תכלית פון דעם ערשטן שוועריגקייט ָ‬ ‫ַ‬ ‫רלאזט אויף זיינע אייגענע‬ ‫פא ָ‬‫האט זיך ַ‬ ‫ווייל ער ָ‬ ‫מאנגל אין ישוב הדעת‪ .‬עס פעלט‬ ‫דא ַא ַ‬ ‫עס ליגט ָ‬ ‫געהאט‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫ער ָ‬ ‫ּפעולות און כוחות‪“ :‬איך וועל ערלעדיגן‪ ,‬איך וועל‬ ‫פאר‘ן מענטש די רואיגקייט ַאז “דער אויבערשטער‬ ‫ַ‬ ‫דא‬ ‫פארזיכערן ַאז ָ‬‫צאלן‪ ,‬כ‘וועל ַ‬ ‫רעדן‪ ,‬איך וועל ָ‬ ‫רּפלאנטערט‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫דאס ברענגט ַאז דער מענטש ַ‬ ‫ָ‬ ‫כ‘זאל דורכגיין דעם מצב‪ ,‬ער‬ ‫ָ‬ ‫געוואלט ַאז‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫ָ‬ ‫מ‘זאל געדענקן דעם אמת‬ ‫נשטאט ָ‬‫ָ‬ ‫ווערט סדר“‪ַ ...‬א‬ ‫כאּפן‬ ‫זיך אין עּפעס ַאן ענין‪ ,‬און ער קען נישט ַ‬ ‫באקומען די טשעּפע“‪.‬‬ ‫כ‘זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫געוואלט ַאז‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫ָ‬ ‫גארנישט ַאליין טון“‪.‬‬‫ַאז “איך קען ָ‬ ‫רוואס ער דרייט זיך ממש נישט ַארויס דערפון‪.‬‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫נאכנישט ַאזוי שנעל ווייטער‪ .‬זיי‬‫נעם עס ָאן‪ .‬לויף ָ‬ ‫“אלעס איז געווען‬‫זיך מתבונן מיט ַא רואיגקייט‪ַ :‬‬ ‫האב דאך געטון די‬ ‫ער וואונדערט זיך‪“ :‬איך ָ‬ ‫אפילו ‘מוותר זיין‘ קען זיין ַאן אופן פון‬ ‫רוואס זע איך זיך‬ ‫פא ָ‬‫זאך פאר השתדלות‪ַ ,‬‬ ‫ריכטיגע ַ‬ ‫השתדלות‬ ‫דאס איז גוט פאר מיר‪ ,‬און ס‘וועט‬ ‫באשערט‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫ּפראבלעם?“‪.‬‬ ‫נישט ַארויס פון דעם ָ‬ ‫מ‘כאּפט‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫דאס איז אן איידעלע הרגשה ָ‬ ‫ָ‬ ‫גארנישט העלפן אויב כ‘וועל ענטפערן‪ ,‬ווייל איך‬ ‫ָ‬ ‫גארנישט זיך ַאליין ַאן עצה געבן“‪.‬‬‫קען ָ‬ ‫דער תירוץ איז ָאבער זייער ּפשוט‪ :‬אפילו אויב‬ ‫לעמאל ווי טיף עס גייט ַאריין ביי אונז‬ ‫ָ‬ ‫נישט ַא‬ ‫וואס איז מותר‪ ,‬מיינט‬ ‫דו האסט געטון ַא השתדלות ָ‬ ‫האט ַא געלט‬‫אין נפש‪ .‬צום ביישּפיל‪ ,‬ווען ַא איד ָ‬ ‫ישוב הדעת ביי חינוך‬ ‫נאכנישט ַאז דו געדענקסט דעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫עס ָ‬ ‫סכסוך און ער איז מחליט ַאז ער וויל מוותר זיין‬ ‫האט מען געזען ביי ערליכע אידן‪ַ ,‬אז‬ ‫ַאזוי ָ‬ ‫מאל זיין ַאז ווייל דו ביזט‬ ‫פארקערט‪ ,‬ס‘קען ַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫גאנצע געלט‪ .‬אויב מ‘טוט עס נישט מיט‬ ‫אויף די ַ‬ ‫גליון הבינני || ‪3‬‬ ‫ַאריינגעלייגט אין דעם ספק‪‘ ,‬עמו אנכי בצרה‘‪ ,‬ער‬ ‫שטראפן ַא קינד‪ ,‬ווייל‬ ‫ָ‬ ‫בא‬ ‫געדארפט ַ‬ ‫ַ‬ ‫האבן‬ ‫ווען זיי ָ‬ ‫זאל‬ ‫ווארטן ַאז ער ָ‬ ‫כ‘דארף ּפשוט ַ‬ ‫ַ‬ ‫איז מיט מיר‪ ,‬און‬ ‫ס‘פאדערט זיך פאר חינוך‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫געהאלטן ַאז‬ ‫ַ‬ ‫האבן‬ ‫זיי ָ‬ ‫מאכן“‪.‬‬ ‫מיר ליכטיג ַ‬ ‫אפילו אויב דו‬ ‫“מארגן וועט מען‬ ‫ָ‬ ‫געווארט‪:‬‬‫ַ‬ ‫האבן זיי צוערשט‬ ‫ָ‬ ‫האבן‬‫זאל מען ָ‬ ‫באשלוס ָ‬ ‫איידער יעדן ביזנעס ַ‬ ‫דעם ישוב הדעת צו געדענקן דעם אמת‪ :‬השי“ת‬ ‫האסט געטון‬ ‫ּפאטש‬‫געדארפט געבן ַא ַ‬ ‫מ‘האט ָאנגעטון‬ ‫ָ‬ ‫ַ‬ ‫געווארט‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫מאל‬ ‫מ‘האט ַא ָ‬ ‫האט מען‬ ‫ָ‬ ‫זען“‪ַ ...‬אז‬ ‫פאר ַא קינד‪ָ ,‬‬ ‫האט אונז געגעבן דעם תפקיד פון טון השתדלות‪,‬‬ ‫זאלן עוסק זיין בישובו של עולם‪ .‬ווען‬ ‫ָ‬ ‫כדי ַאז מיר ָ‬ ‫ַא השתדלות‬ ‫צוגעגאנגען דערצו‬ ‫געזאגט? ַא‬ ‫ָ‬ ‫ַ‬ ‫גארטל‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬מ‘איז נישט‬ ‫האסטו יעצט‬ ‫“וואס ָ‬ ‫מיט ַא ווילדקייט‪ָ :‬‬ ‫ַא ַ‬ ‫דארף מען נישט‬ ‫מאכן די‬ ‫מ‘איז עוסק אין ַאן ענין פון ּפרנסה‪ַ ,‬‬ ‫פארנומען אויב מ‘וועט קענען חתונה ַ‬ ‫זיין ַ‬ ‫וואס איז מותר‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫ּפאטש!“‪...‬‬ ‫האסטו ַא ַ‬ ‫דא ָ‬ ‫חוצּפה! ָ‬ ‫קינדער ָאדער נישט‪ ,‬די שאלה איז איין זאך‪ :‬איך‬ ‫מיינט עס‬ ‫לאנגט נישט בלויז פאר די סוגיא‬ ‫בא ַ‬ ‫דאס ַ‬ ‫פון חינוך‪ָ ,‬אדער די סוגיא פון כעס‪ָ ,‬אדער‬ ‫ָ‬ ‫מאך זיך‬ ‫פארדינען‬ ‫העלף צו פאר ישובו של עולם? ָאדער איך ַ‬ ‫דאס לעבן‪ַ ,‬אלעס ווייל איך וויל ַ‬ ‫חרוב ָ‬ ‫נאכנישט ַאז‬‫ָ‬ ‫דא ליגט ַא‬ ‫פאר די סוגיא פון ישוב הדעת‪ ,‬נאר ָ‬ ‫לאזט די ליכטיגקייט‬‫כלליות‘דיגע נקודה‪ :‬אויב מען ָ‬ ‫מ‘האט דעם ריכטיגן ישוב הדעת צו‬ ‫ָ‬ ‫געלט? אויב‬ ‫געדענקן ַאז בעצם איז מיין תפקיד צו עוסק זיין‬ ‫דו געדענקסט‬ ‫פון אמונה ַאריינגיין אינעם מענטש‪ ,‬נישט בלויז‬ ‫בישובו של עולם‪ ,‬און דרייען מיט געלט איז נישט‬ ‫דעם‬ ‫זאל‬‫נאר ער ָ‬‫ס‘זאל דורכלויפן זיין מחשבה‪ָ ,‬‬ ‫דעמאלט ווערט מען‬ ‫ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַאז‬ ‫דאס ַארייננעמען אין זיך‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטן‪.‬‬ ‫גארנישט העלפן‪.‬‬ ‫מיין תפקיד און ס‘וועט מיר ָ‬ ‫געבענטשט מיט סייעתא דשמיא!‬ ‫מאכן די ריכטיגע החלטות!‬ ‫דעמאלט קען מען ַ‬ ‫ָ‬ ‫כללו של דבר‪ :‬סיי וועלכע פעולה פון‬ ‫באשלוסן מיט ַא ישוב הדעת‬ ‫פאסן ַ‬ ‫ַ‬ ‫וואס ווארט‬ ‫שותף‪ָ ,‬אדער ַא קונה‪ָ ,‬אדער ַא מוכר‪ָ ,‬‬ ‫נאכדעם‬ ‫השתדלות קען נאר מצליח זיין בלויז ָ‬ ‫דאס איז אויך ַאקטועל ווען ַא מענטש דארף‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך מתבונן געווען‪ ,‬ער‬ ‫וואס דער מענטש ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס איז די ריכטיגע‬ ‫אויף ַא תשובה‪ .‬ער ווייסט נישט ָ‬ ‫פינאנציעלע החלטה‪ .‬מ‘רעדט פון ַאן‬ ‫ַ‬ ‫מאכן ַא‬ ‫ַ‬ ‫האבן דעם‬‫געלאזט ָ‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך‬ ‫געדאוונט און ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫האט‬‫ָ‬ ‫זאל‬ ‫דאוונט ַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫החלטה‪ .‬ער ַ‬ ‫נישטא קיין שקר און‬ ‫ָ‬ ‫זאך‪ ,‬ס‘איז‬ ‫אויסגעהאלטענע ַ‬ ‫ַ‬ ‫ריכטיגן ישוב הדעת‪ .‬דורכדעם איז מען זוכה צו ַא‬ ‫אים געבן די ריכטיגע מחשבה‪ָ .‬אבער גלייכצייטיג‬ ‫‘יא‬ ‫דארף מחליט זיין‪ָ :‬‬ ‫נישט קיין גזילה‪ָ ,‬אבער ער ַ‬ ‫געוואלדיגע הצלחה‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫ברכה און ַא‬ ‫האט מיר‬ ‫דארף ער געדענקן‪“ :‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫ַ‬ ‫ָאדער ניין‘‪ .‬אויף דער ַאנדערער זייט איז ָ‬ ‫דא ַא‬ ‫וכרות עמו הברית;‬ ‫זיך מחבר זיין צו דער ּפנימיות פון ברית מילה‬ ‫יום ראשון‪ ,‬פרשת לך לך‪ ,‬ד' מרחשון תשפ"ו‬ ‫‪+‬ברית ‪+‬מילה‬ ‫חלק ב'‬ ‫א‬ ‫וצאצאיו חתם באות ברית קודש; דער וואונדערליכער 'חותם' פון מצות מילה‬ ‫אותיות מחכימות‬ ‫גאנץ‪ ,‬ביז דו וועסט‬ ‫נאכנישט ַ‬ ‫האסט געטון ביזטו ָ‬ ‫מ'דארף לערנען וועגן דער מצוה‬ ‫ַ‬ ‫דא‪ָ ,‬אבער‬ ‫דערמאנען ָ‬ ‫ַ‬ ‫געשמאק צו‬ ‫ַ‬ ‫ס'איז נישט‬ ‫דאך מקיים‬ ‫האט ָ‬ ‫מקיים זיין מצות מילה‪ .‬אברהם ָ‬ ‫זעלבסט‬ ‫נאציס ימ"ש‬‫האבן די ַ‬ ‫להבדיל אלף אלפי הבדלות‪ָ ,‬‬ ‫נאכדעם‬‫געווען כל התורה כולה‪ָ ,‬אבער בלויז ָ‬ ‫באדייט פון‬ ‫ווען מ'וויל לערנען וועגן דעם ַ‬ ‫ַאריינגעלייגט נומערן אין די הענט‪ .‬עס זענען‬ ‫גאנץ‪.‬‬ ‫געווארן ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך גע'מל'ט‪ ,‬איז ער‬‫וואס ער ָ‬‫ָ‬ ‫סאך חלקים צו דער‬ ‫דא זייער ַא ַ‬ ‫מצות מילה‪ ,‬איז ָ‬ ‫לאנגע‬‫וואס לעבן צווישן אונז‪ ,‬צו ַ‬ ‫דא אידן ָ‬ ‫נאך ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫דארף מען לערנען און דערהערן‪ָ :‬‬ ‫אויב ַאזוי‪ַ ,‬‬ ‫אינטערעסאנט ַאז אפילו‬ ‫ַ‬ ‫מצוה‪ ,‬און ס'איז ַאביסל‬ ‫נאך ביי זיי זען די‬ ‫וואס מ'קען ָ‬‫יארן‪ָ ,‬‬‫געזונטע ָ‬ ‫ליגט אין דער גרויסער מצוה?‬ ‫יא עוסק אין דער מצוה‬ ‫וואס זענען שוין ָ‬‫מענטשן ָ‬ ‫דארט איז עס געווען דער צד שכנגד‬ ‫נומערן‪ .‬נאר ָ‬ ‫פארנומען מיט‬ ‫מאל ַ‬‫סאך ָ‬ ‫פון מילה‪ ,‬זענען ַא ַ‬ ‫ַא 'חותם' אין דעם גוף פונעם עבד‬ ‫‪ -‬עבד לעבדים‪ .‬אויך די עבירה פון 'כתובת‬ ‫די ַארומיגע ּפרטים‪ .‬מ'לערנט ענינים וועגן די‬ ‫דער בני יששכר אין ספה"ק דרך פקודיך (מצוה‬ ‫קעקע' קומט פון דעם צד שכנגד‪ ,‬דער מענטש‬ ‫חשיבות פון סנדקאות‪ ,‬וועגן דעם ענין פון געבן‬ ‫זאגט‪ַ ,‬אז דער‬‫וואס דער ספר החינוך ָ‬ ‫ב') ברענגט ָ‬ ‫זאגט‪" :‬דער גוף וועט זיין‬‫נעמט זיין גוף און ער ָ‬ ‫נאמען‪ ,‬די ענינים פון אליהו הנביא‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫ַא ָ‬ ‫האט‬‫טעם פון מצות מילה איז‪ ,‬ווייל דער רבוש"ע ָ‬ ‫משועבד צו ַא בשר ודם‪ ,‬דער גוף וועט איינקריצן‬ ‫זאכן זענען בעצם נאר 'פרפראות'‬ ‫וואס די ַאלע ַ‬‫ָ‬ ‫ס'זאל ווערן ַאריינגעקריצט אין דעם‬‫געוואלט ַאז ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס איז נישט אמת"‪.‬‬‫זאך ָ‬ ‫ַא סימן אויף ַא ַ‬ ‫בארייכערן די מצוה‪ָ .‬אבער‬ ‫באגלייטן און ַ‬‫וואס ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס ווייזט‬‫גוף פון אידישע קינדער ַא 'חותם' ָ‬ ‫דא רעדט מען וועגן דעם אמת‪ :‬דער‬ ‫ָאבער ָ‬ ‫דארף מען לערנען וועגן מילה ַאליין‪ ,‬זיך‬ ‫צוערשט ַ‬ ‫פאר'ן אויבערשטן‪ַ .‬אזויווי‬‫ַאז מיר זענען עבדים ַ‬ ‫שאפן‪ ,‬און ער איז‬ ‫בא ַ‬ ‫האט אונז ַ‬‫בורא כל עולמים ָ‬ ‫מאליגע צייטן איינקריצן ַא חותם‬ ‫מען פלעגט ַא ָ‬ ‫דא‪.‬‬ ‫וואס טוט זיך ָ‬ ‫פארשטיין ָ‬ ‫פרייען דערמיט‪ ,‬און ַ‬ ‫אונז מחיה יעדע סעקונדע‪ַ ,‬אלעס מיט'ן תכלית‬ ‫צו וויסן אויב איינער איז ַא קנעכט‪ .‬היינט קען‬ ‫מילה איז דאך ַא מורא'דיגע מתנה פון שלימות‬ ‫זאלן אים זוכה זיין צו דינען ווי געטרייע‬ ‫ַאז מיר ָ‬ ‫נאך זען ביי בעלי חיים‪ַ ,‬אז מ'קריצט איין‬‫מען עס ָ‬ ‫האט אונז געגעבן! דער‬ ‫וואס דער רבוש"ע ָ‬ ‫ָ‬ ‫עבדים‪ .‬און ווען ַא איד דינט דעם אויבערשטן‬ ‫ס'זאל זיין ַא סימן פאר‬ ‫ָ‬ ‫ַא צייכן אין זייער גוף‪,‬‬ ‫פאר אברהם אבינו‪:‬‬ ‫געזאגט ַ‬‫ָ‬ ‫האט‬‫אויבערשטער ָ‬ ‫איז ער מלא חיות און מלא תענוג‪ָ ,‬אבער מ'לעבט‬ ‫לאנגט‪.‬‬ ‫בא ַ‬ ‫וועמען די בהמה ַ‬ ‫וואס דו‬ ‫נאך ַאלע מצוות ָ‬ ‫ִה ְת ַהּלֵ ְך לְ ָפנַ י וֶ ְהיֵ ה ָת ִמים‪ָ -‬‬ ‫‪ || 4‬גליון הבינני‬ ‫וואס שלעּפט‬ ‫זא שווערע עולם הזה ָ‬ ‫דאך אין ַא ַ‬ ‫ספה“ק דרך פקודיך מצוה ב‘‬ ‫‪+‬אותיות מחכימות ‬ ‫פארגעסן ַאז מיר זענען‬ ‫מ'זאל ַ‬ ‫מאכט ַאז ָ‬ ‫ראּפ און ַ‬ ‫ַא ָ‬ ‫האט דער רבוש"ע געהייסן ַאז‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫עבדי ה'‪,‬‬ ‫וְ ִה ֵּנה ְּכבָ ר ָּכ ַתבְ נוּ‪ ,‬דְּ ִמ ְצוָ ה ׁ ֶש ַה ּ ַט ַעם ְמפ ָֹר ׁש ַּב ּתוֹ ָרה‪ָ ,‬צ ִריְך לְ כַ ֵ ּון ַ ּגם ַה ּ ַט ַעם‪ .‬וְ ִה ֵּנה‪ַ ,‬ה ִּמ ְצוָ ה ַה ֹזּאת‪ ,‬נִ ְר ֶאה‬ ‫לִ י‪ַ ,‬ה ּ ַט ַעם ׁ ֶש ָּכ ַתב ָה ַרב ַּב ַעל ַה ִח ּנוְּך הוּא ַה ְמ ַע ֵּכב‪ִּ ,‬כי לְ ַד ְע ִּתי הוּא ַה ְמב ָֹאר ַּב ּתוֹ ָרה‪ .‬וְ זֶ ה ַה ּ ַט ַעם ׁ ֶש ָּכ ַתב‬ ‫מאכן ַא טויש אין‬‫מ'זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫מ'זאל עס ַאריינקריצן‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫שם אוֹ ָתנ ּו ׁ ֶש ֲאנַ ְחנ ּו ֲעבָ ָדיו ְמיֻ ָח ִדים לוֹ יוֹ ֵתר ִמ ָּכל ֻא ָּמה וְ לָ ׁשוֹ ן‪ְּ ,‬כמוֹ ַה ֶּמלֶ ְך‬ ‫ַה ִח ּנוְּך‪ֶ ׁ ,‬שצִּ ָ ּונ ּו ַה ׁ ּ ֵשם יִ ְת ָּב ַרְך לִ ְר ׁ ֹ‬ ‫זאל זיין ַא‬ ‫דאס ָ‬ ‫דער צורה פון אונזער גוף‪ ,‬כדי ָ‬ ‫ָהרוֹ ׁ ֵשם ֶאת ֲעבָ ָדיו‪ ,‬לְ ַמ ַען יִ זְ ְּכר ּו וְ יַ ִּכיר ּו וְ יֵ ְדע ּו ׁ ֶש ֵהם ֲעבָ ָדיו‪.‬‬ ‫פאר'ן רבוש"ע‪.‬‬‫סימן ַאז דער איד איז ַאן עבד ַ‬ ‫וְ ֶה ֱע ִמיק ָּבזֶ ה ְּביוֹ ֵתר ָה ַרב מוֹ ֵרנ ּו ָה ַרב ַר ִּבי מ ׁ ֶֹשה ָחאגִ יז‪ִּ ,‬ב ְק ָצת ׁ ִש ּנוּי‪ ,‬וְ הוּא ׁ ֶש ַה ִּמ ְצוָ ה ַה ֹזּאת הוּא דִּ ְמיוֹ ן‬ ‫וואס מ'קען נישט‬ ‫אן אייביגער חותם ָ‬ ‫אוֹ ת וּכְ ִר ַיתת ְּב ִרית ֵּבין ׁ ְשנֵ י אוֹ ֲהבִ ים‪ ,‬לְ בַ ל ִּת ׁ ּ ָשכַ ח ַא ֲהבָ ָתם וּלְ בַ ל יִ ּ ָפ ְרדוּ‪.‬‬ ‫ראּפנעמען‬‫ַא ָ‬ ‫וְ ִה ֵּנה‪ַ ,‬ה ּ ְט ָע ִמים ַה ָּלל ּו נִ ְר ֶאה לִ י דִּ ְמב ָֹא ִרין ַּב ּתוֹ ָרה‪ :‬״וּנְ ַמלְ ֶּתם ֵאת ְּב ַ ׂשר ָע ְרלַ ְתכֶ ם‪ ,‬וְ ָהיָ ה לְ אוֹ ת ְּב ִרית‬ ‫געטראפן אין מרחץ‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך‬ ‫ווען דוד המלך ָ‬ ‫ֵּבינִ י וּבֵ ינֵ יכֶ ם״‪ .‬וְ ִה ֵּנה‪ ,‬לְ ַד ְע ִּתי ַה ּ ְט ָע ִמים ַה ָּלל ּו ְמ ַע ְּכבִ ין‪ ,‬וְ ָצ ִריְך ָה ָאב וְ ַה ּמוֹ ֵהל לְ כַ ֵ ּון‪ִ :‬הנְ נִ י ְמ ַק ֵ ּים ַה ִּמ ְצוָ ה ַּכ ֲא ׁ ֶשר‬ ‫דערמאנט‬ ‫ַ‬ ‫האט זיך‬‫'ערום מן המצוות'‪ ,‬און ער ָ‬ ‫ִצ ָ ּונ ּו ה׳ ֱאל ֵֹקינ ּו ַּב ּתוֹ ָרה וכו‘‪ ,‬וְ ַה ּ ַט ַעם ׁ ֶש ָּנ ַתן ַה ׁ ּ ֵשם יִ ְת ָּב ַרְך ָּבנ ּו ר ׁ ֶֹשם‪ ,‬לְ הוֹ רוֹ ת ׁ ֶש ֲאנַ ְחנ ּו ֲעבָ ָדיו ְמיֻ ָח ִדים לוֹ‬ ‫לָ ֲעבוֹ ָדה‪ ,‬וְ הוּא ְּכ ִר ַיתת ְּב ִרית לָ נ ּו לְ זִ ָּכרוֹ ן לְ בַ ל ִּת ּ ָפ ֵרד ַא ֲהבָ ֵתנוּ‪ .‬זֶ ה ַמה ׁ ּ ֶש ִּנ ְר ֶאה לִ י‪.‬‬ ‫האט ער‬ ‫האט אויף זיך די מצוה פון מילה ָ‬ ‫ַאז ער ָ‬ ‫וּלְ פִ י ַמה ׁ ּ ֶש ֶה ֱע ִמיק ַּב ּ ַט ַעם ָה ַרב מוֹ ֵרנ ּו ָה ַרב ַר ִּבי מ ׁ ֶֹשה ָחאגִ יז‪ֶ ׁ ,‬שהוּא ְּכ ִר ַיתת ְּב ִרית ֵּבין ׁ ְשנֵ י אוֹ ֲהבִ ים‪,‬‬ ‫געזאגט‪:‬‬‫ָ‬ ‫האט‬ ‫זיך געפריידט (מנחות מג‪ ,‬ב)‪ ,‬ווייל ער ָ‬ ‫ִה ֵּנה זֶ ה ָּכל ָה ָא ָדם ָּכל יְ ֵמי ַח ָ ּייו‪ְּ ,‬בזָ כְ רוֹ ַּב ְּב ִרית ֶה ָחתוּם ִּבבְ ָ ׂש ֵרנוּ‪ ,‬יִ זְ ֹּכר ְּב ִמ ְצוַ ת ַא ֲהבַ ת ַה ׁ ּ ֵשם יִ ְת ָּב ַרְך‪ֶ ׁ ,‬שהוּא‬ ‫ראּפנעמען‬ ‫ראּפנעמען די ציצית‪ ,‬מ'קען ַא ָ‬ ‫מ'קען ַא ָ‬ ‫לְ אוֹ ת ְּב ִרית ֵּבינֵ ינ ּו לְ בַ ל ִּת ּ ָפ ֵרד ַא ֲהבָ ֵתנ ּו ִמ ֶּמ ּנ ּו יִ ְת ָּב ַרְך ׁ ְשמוֹ‪ .‬וְ ִה ֵּנה יִ ְתבּ וֹנֵ ן ָה ָא ָדם ֵאיְך ֲא ׁ ֶשר יִ ְמ ָצא ֶאת ַע ְצמוֹ‬ ‫קיינמאל‬ ‫ָ‬ ‫די תפילין‪ָ ,‬אבער ברית מילה קען מען‬ ‫ָח ֵסר ִמ ִּמ ְצוַ ת ָה ַא ֲהבָ ה‪ ,‬וְ יָ ׁשוּב ֶאל ה׳ וִ ַיר ֲח ֵמהוּ‪.‬‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬ ‫פארשטיי איך ַ‬ ‫ראּפנעמען‪ .‬יעצט ַ‬ ‫נישט ַא ָ‬ ‫מ'זאל‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט געגעבן די מצוה פון מילה‪ ,‬כדי‬ ‫ָ‬ ‫קיינמאל נישט בלייבן ָאן דעם 'אות ברית'!‬ ‫ָ‬ ‫דאס אויסטון‪ .‬מצות מילה איז‬ ‫ַא בגד און מ'קען ָ‬ ‫פאר'ן רבוש"ע‪ ,‬ווי דער אור החיים הק' ָ‬ ‫זאגט אין‬ ‫ַ‬ ‫וואס איז ממש איינגעקריצט‬‫די איינציגע מצוה ָ‬ ‫ּפרשת שלח ַאז ציצית איז ווי ַא סימן ַאז מיר זענען‬ ‫פארשטיין די‬ ‫דאס איז די ערשטע נקודה צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫דאס נישט‬‫אינעם גוף פונעם מענטש און מ'קען ָ‬ ‫עבדים לה'‪ ,‬וראיתם אותו וזכרתם את כל מצוות‬ ‫וואס איז משעבד דעם‬‫מצוה‪ַ ,‬אז מילה איז ַא חותם ָ‬ ‫ראּפנעמען‪.‬‬ ‫ַא ָ‬ ‫ה' ועשיתם אותם‪ָ .‬אבער למעשה איז עס נאר‬ ‫מענטש‪ .‬די מצוה פון ציצית איז אויך ַא שיעבוד‬ ‫ב‬ ‫יזכור לעולם בריתו; ַאן אייביגע 'כריתת ברית' צווישן השי"ת מיט אידן‬ ‫גאנצע געלט‪ ,‬דו האסט מיר סתם‬ ‫דאס ַ‬‫איך צוריק ָ‬ ‫האב כורת ברית געווען!‬ ‫איך ָ‬ ‫ַא בונד צווישן צוויי אוהבים‬ ‫זאגט אים דער לוה‪" :‬חס ושלום‪,‬‬ ‫איינגערעדט!" ָ‬ ‫וואס דער דרך פקודיך ברענגט‬ ‫נאכדעם ָ‬ ‫ָ‬ ‫'כריתת ברית' – די אהבה זאל בלייבן‬ ‫האב‬ ‫האב דיר נישט סתם איינגערעדט‪ ,‬איך ָ‬ ‫איך ָ‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫ַא‬ ‫ראּפ דעם ערשטן טעם פונעם חינוך‪ ,‬ברענגט‬ ‫ַא ָ‬ ‫האב ָאבער‬ ‫צאלן אין צייט‪ ,‬איך ָ‬ ‫געּפלאנט צו ָ‬ ‫ַ‬ ‫חאגיז‪ַ ,‬אז די מצוה‬ ‫נאך ַא טעם פונעם מהר"ם ַ‬ ‫ער ָ‬ ‫רוואס צוויי‬ ‫פא ָ‬ ‫לעמאל די סיבה ַ‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז ַא‬‫ָ‬ ‫ּפאסירן‪ ,‬כ'בין‬ ‫דאס גייט ַ‬ ‫נישט געקענט וויסן ַאז ָ‬ ‫איז ווי ַא צייכן און ַא ברית צווישן צוויי אוהבים‪,‬‬ ‫מאכן ַא ברית צווישן זיך‪ ,‬ווייל זיי וויסן‬ ‫מענטשן ַ‬ ‫ממש אן אונס"‪...‬‬ ‫פארגעסן‬‫ס'זאל נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫מאכן ַא סימן ַאז‬ ‫וואס זיי ַ‬‫ָ‬ ‫דא אן אהבה צווישן אונז‪ ,‬יעצט‬ ‫טאקע ָ‬ ‫יעצט איז ַ‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫ָ‬ ‫זאלן זיך‬‫ווערן זייער אהבה און זיי ָ‬ ‫פארזיכערט די אהבה‪ָ ,‬אּפגעזען‬ ‫ַא ברית ַ‬ ‫געוואלדיג‪ָ ,‬אבער מ'קען נישט וויסן‬ ‫ַ‬ ‫איז ַאלעס‬ ‫פון די אומשטענדן‬ ‫שטאּפל העכער‪,‬‬‫ַ‬ ‫שיידן‪ .‬דער טעם איז שוין ַא‬ ‫מארגן‪ ,‬און דעריבער איז מען כורת‬ ‫וואס גייט זיין ָ‬ ‫ָ‬ ‫דא ביי יעדן קנעכט‬ ‫ווייל ַא חותם פון ַאן עבד איז ָ‬ ‫קיינמאל נישט וויסן‬ ‫ָ‬ ‫דאס מיינט ַאז מ'קען‬ ‫ָ‬ ‫לעמאל בלייבן‪ ,‬אפילו‬‫ָ‬ ‫ברית ַאז די אהבה זאל ַא‬ ‫מיט זיין האר‪ָ ,‬אבער ַא 'כריתת ברית' איז ַאן‬ ‫דא ַא‬ ‫טאקע ָ‬ ‫וואס ס'גייט געשען‪ .‬יעצט איז ַ‬ ‫ָ‬ ‫אויב די אומשטענדן וועלן זיך טוישן!‬ ‫נאר אידישע‬ ‫וואס ָ‬ ‫נאנטקייט ָ‬ ‫אויסדרוק פון ָ‬ ‫געוואלדיגע אהבה צווישן די צוויי חברים‪ָ ,‬אבער‬ ‫ַ‬ ‫געבארגט פון זיין חבר‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫למשל‪ ,‬איינער ָ‬ ‫האבן מיט'ן רבוש"ע‪.‬‬ ‫קינדער ָ‬ ‫פארשידענע מצבים‬ ‫ּפאסירן ַ‬ ‫ס'קען שּפעטער ַ‬ ‫ַא הלואה‪ ,‬און דער מלוה פרעגט אים‪" :‬ווען‬ ‫וואס וועלן ַאוועקנעמען די סיבות פאר די אהבה‪.‬‬‫ָ‬ ‫ווען מ'איז זיך מתבונן אין די ּפסוקים פונעם‬ ‫זאגט דער לווה‪ּ" :‬פונקטליך‬ ‫צאלן?"‪ָ ,‬‬‫גייסטו מיר ָ‬ ‫דא קומט ַאריין דער מושג פון כריתת‬ ‫– און ָ‬ ‫סדר זכרונות ראש השנה‪ ,‬זעט מען ַאז ביי דעם‬ ‫טאג‪ ,‬וועל איך‬ ‫אין ַא חודש ַארום‪ ,‬ממש אויפ'ן ָ‬ ‫זאגט ַאז אפילו אויב‬ ‫ברית! דער אויבערשטער ָ‬ ‫דא צוויי חלקים‪ :‬ס'איז‬ ‫מושג פון כריתת ברית איז ָ‬ ‫זאך"‪ .‬ס'גייט דורך ַא‬ ‫גאנצע ַ‬ ‫צאלן די ַ‬ ‫בא ָ‬ ‫דיר ַ‬ ‫דארפן ווען ָאּפקילן‬ ‫וואס ַ‬ ‫זאכן ָ‬‫ס'וועלן געשען ַ‬ ‫דא דער חלק פונעם כריתת ברית ַאליין‪ ,‬און‬ ‫ָ‬ ‫חודש‪ ,‬און דער מלוה הערט נישט פון יענעם‪.‬‬ ‫האב כורת ברית געווען מיט‬‫די אהבה‪ָ ,‬אבער איך ָ‬ ‫דא דער חלק ַאז דער אויבערשטער‬ ‫נאכדעם איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫ער ּפרובירט אים צו רופן און ער הייבט נישט‬ ‫אידישע קינדער!‬ ‫מאל כורת‬ ‫האט ַא ָ‬ ‫געדענקט שטענדיג ַאז ער ָ‬ ‫פארשטייט זיך ַאז דער‬ ‫טעלעפאן‪ַ .‬‬ ‫ָ‬ ‫אויף דעם‬ ‫ברית געווען‪.‬‬ ‫הארציגע‬ ‫דא ַאזעלכע ַ‬ ‫טאקע ָ‬ ‫דערפאר זענען ַ‬ ‫ַ‬ ‫מלוה ווערט ַאביסל ברוגז‪ ,‬ס'גייען דורך עטליכע‬ ‫ווערטער ביי די ּפסוקים פון זכרונות‪ַ .‬א מענטש‬ ‫טעג און דער מלוה טרעפט דעם לוה אויפ'ן‬ ‫דאס ביי נח‪ :‬צוערשט‬‫צום ביישּפיל זעט מען ָ‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫דא אויף דער וועלט און נישט ַא‬‫דרייט זיך ָ‬ ‫זאגט‬ ‫"וואס איז געשען?" ָ‬ ‫ָ‬ ‫גאס און ער פרעגט‪:‬‬ ‫ַ‬ ‫געזאגט‪" :‬איך בין‬ ‫ָ‬ ‫האט אים דער אויבערשטער‬ ‫ָ‬ ‫מ'דארף‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫ּפראצענט ווי‬ ‫פירט ער זיך אויף הונדערט ָ‬ ‫כ'האב‬ ‫ָ‬ ‫גאנצע ּפרשה‪,‬‬ ‫דער לוה‪" :‬פרעג נישט‪ַ ,‬א ַ‬ ‫כורת ברית מיט דיר‪ַ ,‬אז דו וועסט בלייבן לעבן‪,‬‬ ‫זאגט דער ּפסוק‪' :‬טרף נתן ליראיו'‪ ,‬דער איד‬ ‫ָ‬ ‫געווארן ַא‬ ‫ָ‬ ‫פארקויפן מיין הויז‪ ...‬כ'בין‬ ‫געדארפט ַ‬ ‫ַ‬ ‫דאס עסן וועט נישט ווערן פארדארבן‪,‬‬ ‫און ַאז ָ‬ ‫האט‬ ‫געשטארבן פון הונגער‪ .‬איי‪ ,‬ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫איז נישט‬ ‫גרויסער בעל חוב‪"...‬‬ ‫האט זיך ָאנגעהויבן‬ ‫דאן ָ‬ ‫קלאּפן"‪ַ .‬‬ ‫ַ‬ ‫ַאלעס וועט‬ ‫זאגט‬ ‫דאך געזינדיגט? ָאבער דער אויבערשטער ָ‬ ‫ָ‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫גאנצע וועלט איז‬ ‫דער מבול ווען די ַ‬ ‫דער מלוה פרעגט ָאבער מיט אויפברויז‪" :‬דו‬ ‫צוגעזאגט‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫כ'האב‬ ‫ָ‬ ‫'יזכור לעולם בריתו' ‪ -‬אויב‬ ‫דערנאך שטייט 'ויזכור אלקים‬ ‫ָ‬ ‫אויסגעמעקט‪ ,‬און‬ ‫האב דיר געפרעגט‬‫צוגעזאגט‪ ,‬איך ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאך‬ ‫האסט מיר ָ‬ ‫טאטע‪ ,‬און ַאז‬ ‫צוגעזאגט! איך בין דיין ַ‬ ‫ָ‬ ‫האב איך‬ ‫ָ‬ ‫האט געדענקט זיין‬‫את נח'‪ ,‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫צאלן‪ ,‬און‬ ‫בא ָ‬ ‫מאל אויב דו וועסט עס קענען ַ‬ ‫צען ָ‬ ‫כ'האב מבטיח געווען‪ ,‬וועל איך עס מקיים זיין‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫ברית‪ .‬אפילו ס'קוקט אויס ַאז די וועלט איז חרוב‬ ‫האב‬ ‫דו האסט מיר מבטיח געווען ַאז ביז ַא חודש ָ‬ ‫און מ'קען שוין נישט מקיים זיין די הבטחה‪ָ ,‬אבער‬ ‫גליון הבינני || ‪5‬‬ ‫קריצט ַאריין אינעם מענטש‪ .‬לויט‘ן טעם פונעם‬ ‫על בריתך שחתמת בבשרינו ‪ -‬דער רבוש"ע ָ‬ ‫האט‬ ‫ס'זאל זיין‪ ,‬פון מיין זייט וועל איך‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫זאל זיין ָ‬‫ָ‬ ‫חינוך איז עס ַא חותם ַאז מיר זענען ‘עבדים‘‪ ,‬און‬ ‫האט‬ ‫וואס ער ָ‬ ‫זיך צוגעבינדן צו אונז‪ ,‬דורכדעם ָ‬ ‫האב כורת ברית געווען ַאז‬‫דיר העלפן‪ ,‬ווייל איך ָ‬ ‫חאגיז איז עס ַא חותם‬ ‫לויט‘ן טעם פונעם מהר“ם ַ‬ ‫ַאריינגעקריצט זיין חותם אין אונזער גוף!‬ ‫לעמאל העלפן! ָאט דעם ברית זענען‬ ‫ָ‬ ‫כ'וועל דיר ַא‬ ‫ַאז מיר זענען ‘בנים למקום‘‪ .‬און ביידע זענען‬ ‫מ'זאגט די ּפסוקים פון זכרונות‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫מיר מעורר ווען‬ ‫דער תכלית פונעם חותם – געדענקן די‬ ‫אמת‪ ,‬אם כבנים ואם כעבדים‪ .‬דער אויבערשטער‬ ‫וואו ס'ווערט דערמאנט ַאז דער אויבערשטער‬ ‫אהבה‬ ‫איז סיי ‘אבינו‘ און סיי ‘מלכינו‘! און ַא איד‬ ‫לעמאל‪ .‬ברוך אתה‬ ‫ָ‬ ‫געדענקט דעם ברית ַא‬ ‫מאליגער וועג פון ַא חותם פלעגט זיין ַאז‬ ‫דער ַא ָ‬ ‫דארף דינען השי“ת סיי אין מצבים פון אהבה‬ ‫ה' זוכר הברית‪.‬‬ ‫צעלאזטע‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט עס צוערשט ַאריינגעלייגט אין‬ ‫ָ‬ ‫און סיי אין מצבים פון טונקלקייט‪ .‬ווען מ‘איז‬ ‫וואקס‪ ,‬און ַאזוי איז געבליבן איינגעקריצט די‬ ‫ַ‬ ‫דו ביזט מיינער און כביכול איך בין‬ ‫דעמאלט דינט מען‬ ‫ָ‬ ‫ַארומגענומען מיט די חסדי ה‘‬ ‫דיינער!‬ ‫קיינמאל נישט געקענט‬ ‫ָ‬ ‫מ'האט עס‬‫ָ‬ ‫צורה ַאז‬ ‫דעם אויבערשטן מיט דער בחינה פון ַא ‘בן‘‪ ,‬און‬ ‫ַארויסנעמען‪ַ ,‬אזויווי מ'קריצט היינט איין אין‬ ‫זאגט ַאז גלייך ווען ַא איד‬‫חאגיז ָ‬‫דער מהר"ם ַ‬ ‫סיטואציע פון חושך‪,‬‬‫ַ‬ ‫ווען מען געפינט זיך אין ַא‬ ‫ראּפגיין‪ .‬דער‬‫ס'זאל נישט קענען ַא ָ‬‫ָ‬ ‫זילבער‪ַ ,‬אז‬ ‫מאכט מען אים ַא כריתת ברית‬ ‫ווערט געבוירן‪ַ ,‬‬ ‫דעמאלט דינט מען אים ווי ַא געטרייער ‘עבד‘‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫האט כורת ברית געווען מיט אונז‪ ,‬כדי‬ ‫רבוש"ע ָ‬ ‫צומאל וועט דער מענטש‬ ‫ָ‬ ‫מיט'ן אויבערשטן‪.‬‬ ‫טאקע‬‫אין דעם מושג פון ‘כריתת ברית‘ איז ַ‬ ‫זאלן געדענקן זיך אויפצופירן ריכטיג‪ ,‬און‬ ‫מיר ָ‬ ‫דאס קינד קליין און‬ ‫פרעגן‪" :‬פיין‪ ,‬יעצט איז ָ‬ ‫סארט מצבים פון ‘בן‘ און ‘עבד‘‪.‬‬ ‫רהאן ביידע ָ‬‫פא ַ‬‫ַ‬ ‫וואס ער‬ ‫זאלן געדענקן די גרויסע אהבה ָ‬ ‫כדי מיר ָ‬ ‫טאג ַאלט‪ ,‬איך‬‫תמימות'דיג‪ ,‬ער איז בסך הכל ַאכט ָ‬ ‫וואס מ‘טוט מחמת‬ ‫ווייל ַא ברית איז בעצם עּפעס ָ‬ ‫האט צו אונז‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫וועל רעדן מיט דיר אי"ה ווען ס'וועט זיך ָאנהויבן‬ ‫ס‘פאדערט זיך‬ ‫ָ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬‫אהבה‪ָ ,‬אבער די סיבה ַ‬ ‫יאר‬ ‫לאמיר זען אויב ביי די זיבעצן ָ‬ ‫די נסיונות‪ָ ...‬‬ ‫טאקע ַאז לויט'ן טעם‬ ‫זאגט ַ‬‫דער דרך פקודיך ָ‬ ‫מאכן ַא ברית‪ ,‬איז ווייל מ‘ווייסט ַאז ס‘וועלן‬‫צו ַ‬ ‫זאגט‬‫וועט ער אויך זיין ַאזוי תמימות'דיג‪ָ "...‬‬ ‫דארף ַא איד געדענקן‬ ‫חאגיז‪ַ ,‬‬‫פונעם מהר"ם ַ‬ ‫פארגעסן פון דער‬ ‫קומען זמנים ווען מ‘וועט ַ‬ ‫דאס איז גענוי דער‬ ‫ָאבער דער אויבערשטער‪ָ :‬‬ ‫וואס איז חתום‬ ‫גאנץ לעבן פון דעם ברית ָ‬ ‫ַא ַ‬ ‫פארזיכערן ַאז דער רבוש“ע‬ ‫אהבה און מ‘וויל ַ‬ ‫באדייט פון דעם כריתת ברית! איך ווייס ַאז דער‬ ‫ַ‬ ‫דאס וועט אים אויפוועקן זיין אהבת‬ ‫בבשרינו‪ָ ,‬‬ ‫לעמאל בלייבן ‘אבינו‘ און ‘מלכינו‘ און‬‫ָ‬ ‫וועט ַא‬ ‫קליינער וועט גרויס ווערן‪ ,‬ער וועט אי"ה לעבן‬ ‫מאכן דעם חשבון "אויב‬ ‫ה'‪ ,‬ווייל ער וועט זיך ַ‬ ‫קיינמאל נישט געטוישט ווערן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ס‘וועט‬ ‫יארן אויף דער גרויסער וועלט און ס'וועט‬ ‫לאנגע ָ‬ ‫ַ‬ ‫האב איך‬‫האט מיר ַאזוי ליב‪ָ ,‬‬‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫דאס איז איינס פון די יסודות פון אידישקייט‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫דערפאר בין איך‬ ‫ַ‬ ‫טאקע‬‫וואס ס'וועט זיין‪ ,‬און ַ‬ ‫זיין ָ‬ ‫ריינטראכטן‬ ‫ַ‬ ‫אים אויך ליב!"‪ַ .‬א איד דארף ַא‬ ‫האט‬‫דורכגעפאלן‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫ַאז אפילו ווען ַא איד איז חלילה‬ ‫זאך‪ ,‬פאר ַאלעם‪ ,‬כורת ברית מיט דעם‬ ‫די ערשטע ַ‬ ‫נאנטקייט צום‬ ‫זא ָ‬ ‫טאקע מיט ַא ַ‬ ‫צי ער לעבט ַ‬ ‫דער רבוש“ע אים מקדים געווען ַא ‘רפואה למכה‘‪,‬‬ ‫איד‪" :‬דו ביזט מיינער און כביכול איך בין דיינער‪,‬‬ ‫זאל תשובה טון אויב זיין‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬און ער ָ‬ ‫לעמאל וואו צוריקצוגיין‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫האט ַא‬ ‫און דער איד ָ‬ ‫אני לדודי ודודי לי"‪.‬‬ ‫אהבת ה‘ איז נישט געווען בשלימות‪.‬‬ ‫האב כורת‬ ‫זאגט אים‪“ :‬איך ָ‬ ‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫דאס גיבט דאך ַאזויפיל חיזוק פאר ַא איד!‬‫ָ‬ ‫לעמאל מיט דיר און‬ ‫ָ‬ ‫ברית געווען ‪ -‬איך בין ַא‬ ‫אם כבנים אם כעבדים‬ ‫שטארקע תביעה‪ָ ,‬אבער‬ ‫ַ‬ ‫אודאי איז עס אויך ַא‬ ‫דו ביזט מיט מיר! קום צוריק‪ ,‬וועסטו זען ווי‬ ‫דאס איז די ‘אלף בית‘ פון מצות‬ ‫על כל ּפנים‪ָ ,‬‬ ‫געוואלדיגער חיזוק‪ .‬ביים‬ ‫ַ‬ ‫קודם כל איז עס ַא‬ ‫ס‘ווערט צוריק ערוועקט אונזער ַאלטע אהבה!“‬ ‫וואס דער אויבערשטער‬ ‫מילה‪ :‬ס‘איז ַא חותם ָ‬ ‫דאנקן מיר דעם אויבערשטן דערויף‪:‬‬ ‫בענטשן ַ‬ ‫ג‬ ‫ראּפנעמען די ‘ערלה‘ פון ַאלע אונזערע חושים‬ ‫שש אנכי על אמרתך; ַא ָ‬ ‫וואס‬ ‫האט ַא געוויסע נשמה און ַא דערהער ָ‬‫מצוה ָ‬ ‫דאס וועט דיר אויסלייטערן“‪.‬‬ ‫ווייל ָ‬ ‫דאס‬ ‫ראּפצושניידן ָ‬ ‫די שלימות איז‪ַ :‬א ָ‬ ‫מ‘דארף מקיים‬ ‫ַ‬ ‫ליגט אין דעם מהות פון דער מצוה‪.‬‬ ‫איבריגע‬ ‫מילה אויף ַאלע חושים‬ ‫האט דער רבוש“ע‬ ‫ָאט דעם חותם פון מילה ָ‬ ‫זיין די מצוה אויף למעשה ווי ס‘שטייט אין דער‬ ‫דארף מען דערהערן דעם‬ ‫נאכדעם ַ‬ ‫תורה‪ ,‬און ָ‬ ‫דער ענין דערפון ווערט ערקלערט אין‬ ‫באפוילן ַאריינצוקריצן דוקא אויף ַא געוויסע‬ ‫אונז ַ‬ ‫ספה“ק עבודת יששכר (ּפרשת וירא‪ ,‬מהרה“ק רבי יששכר‬ ‫שאפן דעם מענטש מיט אן‬ ‫בא ַ‬ ‫האט ַ‬ ‫צורה‪ַ ,‬אז ער ָ‬ ‫זאכן‪.‬‬ ‫מהות פון דער מצוה לגבי ַאלע ַאנדערע ַ‬ ‫דוב מוואלברוז זי“ע) ‪ -‬און דער זעלבער יסוד שטייט‬ ‫האט אונז געגעבן די מצוה‬‫איבריגע הויט‪ ,‬און ער ָ‬ ‫דאס זעלבע איז ביי ברית מילה‪ :‬אויב דו זעסט‬ ‫ָ‬ ‫סאך ַאנדערע ספרים הק‘ ‪ַ -‬אז דער מושג‬ ‫אין ַא ַ‬ ‫זאל‬ ‫ראּפשניידן‪ ,‬כדי ַאז דורכדעם ָ‬ ‫דאס ַא ָ‬ ‫מ'זאל ָ‬ ‫ַאז ָ‬ ‫געמאכט ַאז די כריתת‬‫ַ‬ ‫האט‬‫ַאז דער רבוש“ע ָ‬ ‫ראּפצונעמען איבריגע מותרות‪,‬‬ ‫פון ‘מילה‘‪ַ ,‬א ָ‬ ‫גאנץ‪.‬‬ ‫מען ווערן ַ‬ ‫סארט אופן‪ ,‬נישט סתם‬ ‫זא ָ‬‫זאל זיין אויף ַא ַ‬ ‫ברית ָ‬ ‫איז שייך ביי ַאלע איברים פונעם מענטש‪ .‬צום‬ ‫נאר‬ ‫מאכן ַא סימן אויף דיין פינגער‪ָ ,‬‬ ‫מ‘זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַאז‬ ‫עס שטייט אין מדרש תנחומא (ּפרשת תזריע)‬ ‫ביישּפיל‪ :‬כלּפי דעם חוש פונעם ‘דיבור‘ מיט‘ן‬ ‫שאפן ַאן איבריגע ‘מותרות‘ צום גוף‬ ‫בא ַ‬‫האט ַ‬ ‫ער ָ‬ ‫האט געפרעגט פון‬ ‫ַאז טורנוסרופוס הרשע ָ‬ ‫ראּפשניידן‬ ‫מ‘זאל ַא ָ‬ ‫מויל‪ ,‬איז די מצוה פון מילה ַאז ָ‬ ‫דאס‬‫ראּפנעמען‪ ,‬איז ָ‬ ‫האט עס געהייסן ַא ָ‬ ‫און ער ָ‬ ‫רבי עקיבא‪ :‬אויב דער אויבערשטער וויל ַאז‬ ‫מ‘זאל נישט רעדן ַאלעס‬ ‫די איבריגע דיבורים און ָ‬ ‫רוואס איז דער‬ ‫פא ָ‬‫ראּפנעמען די ערלה‪ַ ,‬‬ ‫מ‘זאל ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫געוואלדיגער לימוד אויך אויף ַאלע ַאנדערע‬ ‫ַ‬ ‫ַא‬ ‫מ‘האט אויפ‘ן צינג; כלּפי דעם חוש פון‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫ָ‬ ‫אברים און חושים‪.‬‬ ‫האט אים‬ ‫געווארן מהול? ָ‬ ‫ָ‬ ‫מענטש נישט געבוירן‬ ‫‘ראיה‘ מיט די אויגן‪ ,‬איז די מצוה פון מילה ַאז‬ ‫רבי עקיבא געענטפערט‪ :‬לפי שלא נתן הקב“ה‬ ‫פאר‘ן אויבערשטן‬ ‫נוצן די חושים נאר ַ‬ ‫ראּפשניידן די איבריגע ראיות און קוקן‬ ‫מ‘זאל ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫לישראל את המצוות אלא כדי לצרף בהן ‪ -‬די‬ ‫פאר‘ן מענטש‬‫האט געגעבן ַ‬ ‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫נאר וואו ס‘איז מותר; כלּפי דעם חוש פון ‘הליכה‘‬ ‫זאלן זיך משלים‬ ‫געווארן ַאז מיר ָ‬ ‫ָ‬ ‫מצוה איז געגעבן‬ ‫מורא‘דיגע כוחות פון חיים‪ ,‬פון שכל‪ ,‬פון כח‪,‬‬ ‫מ‘זאל‬ ‫ָ‬ ‫מיט די פיס‪ ,‬איז די מצוה פון מילה ַאז‬ ‫געמאכט‬ ‫ַ‬ ‫האט סּפעציעל‬ ‫זיין‪ .‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫דאס זענען ממש‬ ‫פון דיבור‪ ,‬פון הולדה א‪.‬א‪.‬וו‪ָ .‬‬ ‫מ‘דארף נישט‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫צוריקהאלטן פון גיין וואו‬ ‫ַ‬ ‫זיך‬ ‫ס‘זאל זיין אן איבעריג‬ ‫ָ‬ ‫סארט מציאות ַאז‬ ‫זא ָ‬ ‫ַא ַ‬ ‫האט דער מענטש‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫געטליכע כוחות‪ַ .‬‬ ‫פאר ַא דבר‬ ‫מ‘דארף ַ‬‫ַ‬ ‫דארט וואו‬ ‫מ‘זאל גיין נאר ָ‬ ‫ָ‬ ‫האב‬‫פאר‘ן איד‪“ :‬איך ָ‬ ‫זאגט ַ‬ ‫שטיקל הויט‪ ,‬און ער ָ‬ ‫האט ַא תפקיד ַאז‬ ‫באקומען די כוחות? ווייל ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫מצוה‪ .‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫ראּפנעמען‪ָ ,‬אבער איך וויל‬ ‫עס ַאליין געקענט ַא ָ‬ ‫די שכינה זאל רוען אויף אים‪ָ .‬אבער היות דער‬ ‫לעמאל‪ַ ,‬אז יעדע‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז אייגנטליך ַא יסוד ַא‬ ‫ָ‬ ‫ראּפצונעמען‪,‬‬ ‫דאס ַא ָ‬ ‫זאלסט עוסק זיין ָ‬ ‫דוקא ַאז דו ָ‬ ‫‪ || 6‬גליון הבינני‬ ‫געהאט שכל‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫האב‬‫נאך איידער איך ָ‬‫זא מתנה ָ‬ ‫ַא ַ‬ ‫זאל זיין‬ ‫געוואלט ַאז דער מענטש ָ‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫רבוש“ע ָ‬ ‫ראּפגענומען מיין‬‫מ‘האט ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫ס‘איז דאך ַא נס ַאז‬ ‫האט ער אים אויך‬ ‫ַא חידוש מער ווי די מלאכים‪ָ ,‬‬ ‫געוואלדיגן כח צו‬ ‫ַ‬ ‫דאס גיבט מיר דעם‬ ‫ראּפנעמען די ערלה פון מיינע‬ ‫ערלה‪ָ ,‬‬ ‫קענען ווייטער ַא ָ‬ ‫דעריבער איז‬ ‫געגעבן ַא גרויסן יצר הרע‪ .‬און ַאצינד‪ ,‬אויב דער‬ ‫דארף ער‬ ‫פאר‘ן רבוש“ע‪ַ ,‬‬‫איד וויל זיין אן עבד ַ‬ ‫אברים און חושים“‪.‬‬ ‫מען כורת ברית‬ ‫מ‘דארף‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫מ‘דארף און ווען‬ ‫ַ‬ ‫נוצן די חושים נאר וואו‬ ‫ַא סעודת ברית אויפ‘ן ערלת הלב‪...‬‬ ‫הרה“ק רבי שלום שכנא פון פראהבישט זי“ע‬ ‫ַאז די אהבה‬ ‫וואס דער גוף ווערט געבוירן‪,‬‬ ‫אין דער מינוט ָ‬ ‫הייבט ער שוין ָאן צו וויינען און שטויסן‪ .‬ער‬ ‫מאל זיך ָאּפגעשטעלט אויפ‘ן וועג ביי‬ ‫האט ַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫זאל ַא‬ ‫האט שוין רצונות‪ ...‬און‬ ‫האט שוין ַא דעה‪ ,‬ער ָ‬ ‫היות די נשמה איז צוגעבינדן צו ַא גוף‪ ,‬וועט‬ ‫ָ‬ ‫האט געבעטן פון דעם בעל‬ ‫זאל ַארויסברענגען ַאביסל לחיים‬ ‫אן אכסני‘‪ ,‬און ער ָ‬ ‫האכסני‘ ַאז ער ָ‬ ‫בלייבן‬ ‫דער גוף שלעפן ַאז די חושים זאלן ווערן גענוצט‬ ‫וואס זענען איבריג‪.‬‬ ‫אויך פאר ַאזעלכע אופנים ָ‬ ‫וואס זענען מיטגעקומען‪ָ .‬אבער‬ ‫פאר די חסידים ָ‬ ‫רויסגעכאּפט‬ ‫ַ‬ ‫מ‘האט עס ַא‬ ‫ָ‬ ‫ווייל ‘כמוצא שלל רב‘ ‪-‬‬ ‫געזאגט‪ :‬איך‬‫ָ‬ ‫האט דער אויבערשטער‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫געוואלדיגער‬ ‫ַ‬ ‫דער בעל האכסני‘ איז געווען ַא‬ ‫פאר‘ן אויבערשטן‪.‬‬ ‫און געברענגט ַ‬ ‫געב דיר ַא מצוה מיט ַא חותם‪ ,‬צו געדענקן ַאז‬ ‫האט ַארויסגעגעבן בלויז ַא ּפיצל‬ ‫קמצן‪ ,‬און ער ָ‬ ‫דו ביזט מיין קינד און מיין עבד‪ ,‬דער חותם איז‬ ‫מ‘האט קוים געקענט טועם‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫גלעזל‪ ,‬פון ָ‬ ‫זאגט ַאז ברית מילה איז מגלה‬ ‫דער שפת אמת ָ‬ ‫ראּפשניידן‬‫זאלסט ַא ָ‬‫זא אופן ַאז דו ָ‬ ‫דוקא אויף ַא ַ‬ ‫האט הרה“ק רבי שלום‬ ‫זיין‪ .‬זעענדיג דעם מצב ָ‬ ‫ראּפ די מותרות‪ ,‬ווערט זיין‬ ‫ַאז ווען ַא איד נעמט ַא ָ‬ ‫זאלסט נוצן די חושים נאר וואו‬ ‫די מותרות‪ ,‬דו ָ‬ ‫גאנצע‬‫טאש ַא ַ‬‫שכנא זי“ע ַארויסגענומען פון זיין ַ‬ ‫מאטיש מחובר צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫אויטא ַ‬ ‫ָ‬ ‫ּפנימיות‬ ‫זאלסטו‬ ‫פאר עבודת ה‘‪ ,‬און אויב נישט‪ָ ,‬‬ ‫מ‘דארף ַ‬ ‫ַ‬ ‫דאס אויסגעטיילט‬ ‫האט ָ‬ ‫בראנפן און ער ָ‬ ‫פלעשל ָ‬ ‫דאס איז דער זעלבער יסוד ווי פריער‪ ,‬נאר מיט‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז דער יסוד פון ַא איד!‬ ‫עס נישט נוצן‪ָ .‬‬ ‫האבן זיך געוואונטשן‬ ‫פאר יעדן‪ .‬די חסידים ָ‬ ‫נאך ַא קנייטש פון חיזוק‪ :‬דער מהות פון ַא איד‬ ‫ָ‬ ‫נאך ַא קורצע צייט איז דער צדיק‬ ‫לחיים‪ ,‬און ָ‬ ‫דא‬ ‫נאנט מיט‘ן רבוש“ע‪ ,‬נאר ס‘איז ָ‬ ‫לעמאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫איז ַא‬ ‫דארפסט נישט זוכן קיין תענוג‬‫ַ‬ ‫רויסגעפארן ווייטער אין וועג‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ַא‬ ‫דאס ָאּפ‪ָ ,‬אבער אין דער‬ ‫האלטן ָ‬ ‫וואס ַ‬ ‫לבושים ָ‬ ‫אינדרויסן!‬ ‫ראּפ דעם לבוש‪ ,‬קומט‬ ‫וואס מ‘נעמט ַא ָ‬ ‫מינוט ָ‬ ‫פאר‘ן‬ ‫ווען ַא איד נוצט זיינע חושים נאר ַ‬ ‫נאכ‘ן פארן ַאביסל ווייטער‪ ,‬זעען די חסידים‬ ‫ָ‬ ‫צוריק דער ָאריגינעלער אמת‪ ,‬און ער איז ווערט‬ ‫דאס דער חותם פון ַא קנעכט ָ‬ ‫וואס‬ ‫רבוש“ע‪ ,‬איז ָ‬ ‫נאך און שרייט‪:‬‬ ‫ווי דער בעל האכסני‘ לויפט זיי ָ‬ ‫האפטן צום אויבערשטן!‬ ‫בא ָ‬ ‫ַ‬ ‫האר‪ ,‬און ס‘איז‬ ‫איז נכנע און איז משועבד צו זיין ַ‬ ‫מאך‬‫וועקגעפארן‪ ,‬איך ַ‬ ‫ָ‬ ‫רוואס זענט איר שוין ַא‬ ‫“פא ָ‬ ‫ַ‬ ‫טאטע‪ .‬ווייל‬ ‫אויך דער חותם פון ַא קינד צו זיין ַ‬ ‫דאך ַא סעודת ברית ביי מיר אין שטוב‪ ,‬קומט‬ ‫ָ‬ ‫גאנצן לעבן‬ ‫פאר‘ן ַ‬ ‫מצות מילה ַ‬ ‫רוואס וויל ַא מענטש נוצן די חושים אויפ‘ן‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫צוריק זיך צו משתתף זיין ביי דער סעודה“‪ .‬זיי‬ ‫קומט אויס ַאז ווען ַא מענטש איז זיך‬ ‫דאס‬‫וויבאלד ער שּפירט ַאז ָ‬ ‫ַ‬ ‫ּפלאץ?‬ ‫אומריכטיגן ַ‬ ‫דאך‬ ‫האבן זיך ַאלע געוואונדערט‪“ :‬מיר זענען ָ‬ ‫ָ‬ ‫פארשטייט ער ַאז דער‬ ‫מתבונן אין מצות מילה‪ַ ,‬‬ ‫גייט אים ברענגען ַא געוויסע תענוג און חיות‪.‬‬ ‫מ‘האט נישט‬‫ָ‬ ‫יעצט געווען ביי דיר אין שטוב‪ ,‬און‬ ‫זאל אונז‬‫וואס ָ‬ ‫האט אונז געגעבן ַא מצוה ָ‬ ‫רבוש“ע ָ‬ ‫נאנט ער איז‬ ‫ָאבער אויב ער וועט דערהערן ווי ָ‬ ‫דא ַא יולדת מיט ַא‬ ‫ווארט ַאז ס‘איז ָ‬ ‫געהערט קיין ָ‬ ‫גאנץ לעבן‪ַ .‬א איד דארף שטענדיג‬ ‫באגלייטן ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫מיט'ן מלך מלכי המלכים‪ ,‬און וויפיל תענוגים‬ ‫געזאגט‪“ :‬ניין ניין‪,‬‬‫ָ‬ ‫האט דער בעל אכסני‘‬ ‫קינד?“‪ָ ,‬‬ ‫ראּפצונעמען די ערלה פון ַאלע זיינע‬ ‫ַארבעטן ַא ָ‬ ‫זאל זיך ַאביסעלע‬ ‫האבן ווען ער ָ‬ ‫ער קען ָ‬ ‫האט‬ ‫איך בין דער רך הנימול!‪ ...‬ווען דער רבי ָ‬ ‫זאגט‪‘ :‬ומלתם‬ ‫אברים און חושים‪ ,‬ווי דער ּפסוק ָ‬ ‫דערנענטערן צום אויבערשטן‪ ,‬וועט ער שוין‬ ‫ראּפגענומען‬ ‫האט ער ַא ָ‬ ‫בראנפן ָ‬ ‫געטיילט פונעם ָ‬ ‫זאל נישט לויפן‬ ‫הארץ ָ‬ ‫את ערלת לבבכם‘ – דיין ַ‬ ‫דערמאנט‬ ‫ַ‬ ‫דארפן די מותרות! דער חותם‬ ‫נישט ַ‬ ‫האט זיך געטוישט‬ ‫הארץ ָ‬ ‫מיין ערלת הלב‪ ,‬מיין ַ‬ ‫ס‘זאל זיין געווידמעט‬‫ָ‬ ‫ס‘דארף נישט‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫וואו‬ ‫וואס‬‫וואס טוסטו? די תענוג ָ‬ ‫אים‪ :‬וואו גייסטו? ָ‬ ‫געווארן די מדה פון‬ ‫ָ‬ ‫און ס‘איז ַארויסגעשניטן‬ ‫הארץ איז‬ ‫יא טון‪ .‬די ַ‬ ‫ס‘דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫זאכן ָ‬ ‫פאר די ַ‬ ‫דא אין דעם חותם ַאליין‪,‬‬ ‫דו זוכסט געפינט זיך ָ‬ ‫טאקע צוגעשטעלט‬ ‫האט זיי ַ‬ ‫קמצנות“‪ ...‬דער איד ָ‬ ‫דארפסט‬ ‫זאך‪ ,‬דו ַ‬ ‫ווארימע און לעכטיגע ַ‬ ‫זא ַ‬ ‫דאך ַא ַ‬ ‫טאטן אין הימל‪ ,‬דו‬ ‫נאנט מיט‘ן ַ‬ ‫דו ביזט דאך ַאזוי ָ‬ ‫טאג איז זיין‬ ‫ַא גרויסע סעודה‪ ,‬און זינט יענעם ָ‬ ‫ראּפנעמען די לבושים דערפון‪.‬‬ ‫נאר ַא ָ‬ ‫באקומען ַאלע תענוגים!‬ ‫קענסט פון אים ַ‬ ‫האט‬ ‫פאר ָארימעלייט און ער ָ‬ ‫שטוב געווען ָאפן ַ‬ ‫איינס פון די לבושים פונעם הארץ איז דער‬ ‫פאר‘ן‬ ‫שטארקייט ַ‬‫ַ‬ ‫טאקע די‬ ‫ָאט די ידיעה גיבט ַ‬ ‫האנט‪.‬‬ ‫פארטיילט צדקה מיט ַא ברייטע ַ‬ ‫ַ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬ ‫דארט‪ַ .‬‬‫וואס זיצט ָ‬ ‫געפיל פון ‘קנאה‘ ָ‬ ‫וואס‬ ‫קאנט ָ‬ ‫בא ַ‬ ‫מענטש צו זיין ָאּפגעהיטן‪ .‬ס‘איז ַ‬ ‫מילה העלפט ָאּפצושיילן די לבושים‬ ‫נאך‬ ‫צולאזן? לייג צוביסלעך ַאריין ָ‬‫ָ‬ ‫זאלסטו עס‬ ‫ָ‬ ‫דער רמב“ם ברענגט אין מורה נבוכים ַאז די‬ ‫דאס איז דער‬ ‫ַאלע צדיקים זענען מסביר ַאז ָ‬ ‫ראּפ די קנאה‪ ,‬און‬ ‫וואס נעמט ַא ָ‬ ‫ַאביסל אמונה ָ‬ ‫ּפשוואכן דעם כח‬ ‫ַ‬ ‫מצוה פון מילה טוט במציאות ָא‬ ‫ּפשוט‘ער ּפשט פון מצות מילה‪ .‬די מדה פון ‘יסוד‘‬ ‫הארץ הייבט אן‬ ‫וויאזוי דיין ַ‬ ‫דעמאלט וועסטו זען ַ‬ ‫ָ‬ ‫ּפראקטישע חלק פון‬ ‫ַ‬ ‫התאוה‪ .‬קומט אויס ַאז די‬ ‫וואס איז ‘מקשר‘ ַאלע חושים‪ .‬קומט‬ ‫איז די מדה ָ‬ ‫גיין אויפ‘ן ריכטיגן וועג‪.‬‬ ‫דער מצוה און דער ּפנימיות'דיגער כוונה דערפון‪,‬‬ ‫ראּפצונעמען‬ ‫אויס ַאז די מצוה פון מילה העלפט ַא ָ‬ ‫הארץ זענען די געפילן‬ ‫נאך ַא לבוש פונעם ַ‬ ‫ָ‬ ‫זענען ממש דער זעלבער ענין‪ַ ,‬אז דער מענטש‬ ‫ס‘האט אין זיך ַא‬ ‫ָ‬ ‫די ערלה פון ַאלע אברים‪ ,‬ווייל‬ ‫פון ‘אהבה חיצוניות‘‪ .‬דער מענטש איז משוגע‬ ‫זאל זיך משעבד זיין צום רבוש“ע און נישט נוצן‬ ‫ָ‬ ‫התקשרות צו ַאלע חושים און צו ַאלע איברים‪.‬‬ ‫שטארק‪ ,‬ער לויפט‬ ‫ַ‬ ‫אויף עּפעס‪ ,‬ער וויל עס ַאזוי‬ ‫זיינע חושים פאר עּפעס ַאנדערש‪.‬‬ ‫האט ַאזויפיל חושים און‬ ‫יעדער מענטש ָ‬ ‫ראּפ דעם‬ ‫נאך‪ ...‬קום ַאהער ַא מינוט! נעם ַא ָ‬ ‫עס ָ‬ ‫כאּפ עס ַארויס!‬ ‫כמוצא שלל רב – ַ‬ ‫וואס זענען ַארומגענומען מיט‬ ‫געטליכע כוחות ָ‬ ‫באקומען די ָאריגינעלע‬ ‫לבוש‪ ,‬וועסטו קענען ַ‬ ‫דער משך חכמה (הפטרת ּפרשת לך) איז מסביר‬ ‫אן ערלה‪ .‬און די ערלה איז גורם ַאז דער מענטש‬ ‫געשמאק‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫תענוג פון קרבת ה‘ ָ‬ ‫וואס איז ַאזוי‬ ‫וואס חז“ל דרש‘נען (מנחות מג‪ ,‬ב) אויפ‘ן ּפסוק ‘שש‬ ‫ָ‬ ‫זאל נוצן די חושים צו ווערן דערווייטערט פון זיין‬ ‫באקומט די כוחות דערויף ווען‬ ‫יעדער איד ַ‬ ‫דאס מיינט‬ ‫אנכי על אמרתך כמוצא שלל רב‘‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫ווילאנג די‬ ‫ַ‬ ‫ַא ‘בן‘ און אן ‘עבד‘ צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫מ‘מאכט אים ַא ברית מילה ַאלס קליין קינד‪.‬‬‫ַ‬ ‫מ‘האט‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫מצות מילה‪ ,‬ווייל ‘שלל‘ איז עּפעס ָ‬ ‫לבושים זענען צוגעבינדן צו די חושים און צו די‬ ‫דאנקט ער‬‫דאס‪ַ ,‬‬‫פארשטייט ָ‬ ‫און ווען דער איד ַ‬ ‫צוגענומען פון ַא צווייטן‪ .‬ביי מילה נעמט דער‬ ‫אברים‪ ,‬ווערט ער דערווייטערט פון השי“ת‪ ,‬די‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫דעם אויבערשטן‪“ :‬ברוך ה‘ ַאז איך בין‬ ‫וואלט געקענט נכשל‬ ‫ּפלאץ וואו ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫מענטש ַא‬ ‫אויגן שלעפן אים ַאוועק‪ ,‬דער דיבור שלעּפט אים‬ ‫דארף נישט‬ ‫דאס מיינט ַאז איך ַ‬ ‫גע‘מל‘ט! ָ‬ ‫כאּפט עס ַארויס פון דער סטרא אחרא‪,‬‬ ‫ווערן‪ ,‬ער ַ‬ ‫נאך איינגערעדט‬ ‫ַאוועק‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬דער מענטש איז ָ‬ ‫כ‘האב שוין די סייעתא‬ ‫ָ‬ ‫ָאנהויבן פון פריש נאר‬ ‫דאס‬‫פאר‘ן רבוש“ע‪ָ .‬‬‫לאזט זיך גיסן בלוט ַ‬ ‫און ער ָ‬ ‫איבעראל און רעדן‬ ‫ָ‬ ‫רמאל‘ צו קוקן‬ ‫‘נא ַ‬ ‫ַאז ס‘איז ָ‬ ‫האט מיר געגעבן‬ ‫דשמיא‪ .‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫איז די גרויסע שמחה פון ‘שש אנכי על אמרתך‘‪,‬‬ ‫גליון הבינני || ‪7‬‬ ‫פאר‘ן מענטש דעם‬ ‫די מצוה פון מילה גיבט ַ‬ ‫באקומען‪ַ :‬א‬ ‫האבן ַ‬ ‫געוואלדיגע מתנה מיר ָ‬ ‫ַ‬ ‫רא‬ ‫פא ַ‬ ‫ַ‬ ‫פארקרומט! נעם‬ ‫דאס איז דאך ַאזוי ַ‬‫ַאלעס‪ָ ,‬אבער ָ‬ ‫ראּפנעמען‬ ‫כח צו גיין ווייטער‪ ,‬עס העלפט אים ַא ָ‬ ‫חותם פון ‘עבד‘ און ַא חותם פון ‘בן‘‪ .‬דער חותם‬ ‫ראּפ דעם לבוש פון דיינע אברים און ַ‬ ‫באנוץ‬ ‫ַא ָ‬ ‫דעם לבוש פון ַאלע ַאנדערע חושים‪ ,‬און עס‬ ‫געווארן סּפעציעל אויף‬ ‫ָ‬ ‫פון מילה איז געגעבן‬ ‫פאר‘ן אמת‘ן תכלית אויף‬ ‫זיך מיט דיינע חושים ַ‬ ‫דא‬ ‫וואס איז ָ‬ ‫דערמאנט אים די אהבה ָ‬ ‫ַ‬ ‫באגלייט און‬ ‫ַ‬ ‫ראּפנעמען דעם ‘ערלה‘‬‫מ‘דארף ַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫זא צורה ַאז‬ ‫ַא ַ‬ ‫סאך‬ ‫דאס איז ַא ַ‬‫געווארן‪ָ .‬‬ ‫ָ‬ ‫שאפן‬ ‫בא ַ‬‫וואס זיי זענען ַ‬ ‫ָ‬ ‫צווישן דעם איד מיט‘ן רבוש“ע‪ .‬ווען מ‘געדענקט‬ ‫וואס דער‬ ‫וואס נעמט ַארום די געטליכע כוחות ָ‬ ‫ָ‬ ‫סאך גלייכער‪.‬‬‫סאך געזונטער‪ ,‬און ַא ַ‬‫רמאלער‪ַ ,‬א ַ‬ ‫נא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דאס ַאליין די בעסטע עצה ַאז ָ‬ ‫מ'זאל‬ ‫די אהבה איז ָ‬ ‫זאלן ווערן‬ ‫האט אונז געגעבן כדי מיר ָ‬ ‫רבוש“ע ָ‬ ‫ַאזוי קומט באמת דער מציאות פונעם מענטש!‬ ‫זיין ָאּפגעהיטן און הייליג!‬ ‫נאנט מיט אים‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫כאּפן נישט ָ‬ ‫מיר דרייען זיך ַארום און מיר ַ‬ ‫עקידת יצחק; די ישועה איז געקומען דוקא ‘צוליב‘‬ ‫די שוועריגקייט‪...‬‬ ‫האבן קיין קינדער‪ ,‬ווייל זיין נשמה איז‬ ‫האט יצחק נישט געקענט ָ‬ ‫צוערשט ָ‬ ‫דער גרויסער נסיון פון אברהם אבינו‬ ‫געווארן אויפ‘ן‬ ‫ָ‬ ‫וואס ער איז נעקד‬‫נאכדעם ָ‬‫געווען פון ‘סטרא דנוקבא‘‪ ,‬נאר ָ‬ ‫זאגן ַאז איינס פון די שווערסטע נסיונות פון ‘עקידת‬ ‫די ספרים הק' ָ‬ ‫וואס קען ָיא ברענגען‬ ‫געווארן זיין נשמה צו ַא נשמה ָ‬ ‫ָ‬ ‫מזבח איז אויפגעטוישט‬ ‫געהאט אין‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫וואס אברהם אבינו ָ‬ ‫יצחק‘ איז געווען די גרויסע סתירה ָ‬ ‫קינדער‪ .‬קומט אויס ַאז די הבטחה פון השי“ת ‘כי ביצחק יקרא לך זרע‘ איז‬ ‫קלארע הבטחה פון השי“ת‬ ‫באקומען ַא ָ‬ ‫האט ער ַ‬ ‫זיין מחשבה‪ .‬פון איין זייט ָ‬ ‫צושטאנד געקומען‪ ,‬דוקא דורך די פעולה פון ‘עקידת יצחק‘‪ָ ,‬‬ ‫וואס‬ ‫ַ‬ ‫למעשה‬ ‫פאלק פון יצחק‪‘ ,‬כי ביצחק יקרא‬ ‫אליינס ַאז עס גייט ַארויסקומען ַא אידיש ָ‬ ‫האט אויסגעקוקט ווי די גרעסטע סתירה צו דער הבטחה!‬ ‫ָ‬ ‫זאגט אים יעצט דער אויבערשטער ַאז‬ ‫לך זרע‘‪ ,‬און פון דער ַאנדערער זייט ָ‬ ‫צוגעזאגט ַאז ס‘וועט‬ ‫ָ‬ ‫דער מענטש טענה‘ט‪“ :‬רבוש“ע‪ ,‬האסט דאך מיר‬ ‫האט אים‬ ‫פאר ַא קרבן אויפ‘ן מזבח‪ָ .‬אט די סתירה ָ‬ ‫זאל מקריב זיין יצחק ַ‬ ‫ער ָ‬ ‫צוגעזאגט‪ ,‬און‬ ‫ָ‬ ‫האב איך דיר‬ ‫זאגט אים דער רבוש“ע‪ :‬אודאי ָ‬ ‫מיר זיין גוט“‪ָ ,‬‬ ‫זאגט מיר דער רבוש“ע ַאז ס‘וועט זיין ‘טוב‬ ‫“דא ָ‬ ‫מורא‘דיג מבלבל געווען‪ָ :‬‬ ‫טאקע זיין גוט‪ָ ,‬אבער‬ ‫ס‘זאל דיר ַ‬ ‫טאקע אינמיטן אויספירן ַאז ָ‬ ‫האלט עס ַ‬ ‫איך ַ‬ ‫כ'זאל אים מקריב זיין אויפ‘ן מזבח“‪.‬‬ ‫דא הייסט ער ַאז ָ‬ ‫הנגלה‘‪ ,‬און ָ‬ ‫זאך‪ ,‬בינד זיך גוט צו צום מזבח! זיי גרייט אויף אמונה מיט‬ ‫איך בעט דיר איין ַ‬ ‫וואס איך‬ ‫מסירת נפש! דורך דיין מסירת נפש וועסטו זוכה זיין צו דעם גוטס ָ‬ ‫הארץ‪ ,‬איז‬ ‫דא ‘עקידת יצחק‘ אין ַ‬ ‫ַאז ס‘איז ָ‬ ‫האב דיר ָאנגעגרייט!‬ ‫ָ‬ ‫נישטא קיין קשיות‬ ‫ָ‬ ‫געדארפט זיין ַא חלק פון דעם נסיון פון דער עקידה‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫ָאט די סתירה ָ‬ ‫דער ‘טוב הנגלה‘ וועט זיכער ָאנקומען‬ ‫וואלט‬ ‫וואלט אברהם אבינו געוואוסט די תשובה פון ָאנהויב‪ָ ,‬‬ ‫ווייל אויב ָ‬ ‫מאכן‬ ‫דא ַ‬ ‫דארף ָ‬ ‫“אה‪ ,‬מען ַ‬‫געטראכט‪ָ :‬‬ ‫ַ‬ ‫געפעלט פון זיין מסירת נפש‪ .‬ער ָ‬ ‫וואלט‬ ‫ַא איד דארף גלייבן ַאז דער רבוש“ע ברענגט אים שטענדיג צו ַא בעסערן‬ ‫האט אים‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫וואס וועט ברענגען ישועות“‪...‬‬ ‫עּפעס ַא פרישע סגולה ָ‬ ‫פאר‬ ‫ּפלאץ! דער רבוש“ע איז דער גרעסטער ‘טוב ומטיב‘‪ ,‬ער וויל גוטס טון ַ‬ ‫ַ‬ ‫באליבטן‬‫געזאגט‪“ :‬מען רעדט נישט פון קיין שום סגולה‪ .‬נעם דיין ַ‬ ‫ָ‬ ‫השי“ת‬ ‫יעדן איד מיט ַא ‘טוב הנגלה‘‪ ,‬ער וויל אונז געבן ָאפענע גוטס‪ ,‬סיי אויף דער‬ ‫זאך‪ ,‬אפילו דו‬ ‫דאס איז די בעסטע ַ‬ ‫קינד יצחק‪ ,‬זיי אים מקריב‪ ,‬און גלייב ַאז ָ‬ ‫דארף דער‬‫זאל געשען ַ‬ ‫דאס ָ‬ ‫וועלט און סיי אויף יענער וועלט‪ָ .‬אבער כדי ָ‬ ‫דאס איז גוט“‪.‬‬‫וויאזוי ָ‬ ‫פארשטייסט נישט ַ‬ ‫ַ‬ ‫דארף ער יעצט ַארבעטן‬‫דערפאר ַ‬ ‫ַ‬ ‫ּפראצעדור‪ ,‬און‬ ‫מענטש צוערשט דורכגיין ַא ָ‬ ‫דאס איז זיין עבודה‪.‬‬ ‫אויף מסירות נפש‪ָ .‬‬ ‫ַא איד גייט ַארויס אויפ‘ן וועג צו ַא לוי‘ ל“ע‪ ,‬און ער פרעגט מיט ַא‬ ‫דאס איז גוט?“‪ָ ,‬אבער די עבודה‬ ‫זאגן ַאז ָ‬ ‫“וויאזוי קען מען ָ‬ ‫ַ‬ ‫צעבראכנקייט‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫דאס‬ ‫זאגן ‘חייב אדם לברך על הרעה כשם שמברך על הטובה‘‪ָ .‬‬ ‫חז“ל ָ‬ ‫האט‬ ‫הארץ‪ַ ,‬אזויווי אברהם אבינו ָ‬ ‫וואס ָ‬ ‫מאכן אן ‘עקידת יצחק‘ אין ַ‬‫איז צו ַ‬ ‫מיינט ַאז השי“ת איז מטיב מיט‘ן מענטש אפילו ווען עס קוקט אויס שלעכט‪,‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫פארענטפערט‬‫נישט געפרעגט קיין קשיות‪ ,‬און שּפעטער איז ַאלעס ַ‬ ‫פאר'ן מענטש ַא טובה‬ ‫נאכמער‪ ,‬דער יעצטיגער מצב וועט זיכער ברענגען ַ‬ ‫און ָ‬ ‫געווארן די הבטחה!‬ ‫ָ‬ ‫דוקא דורך די עקידה איז אויסגעפירט‬ ‫וויאזוי דער ‘טוב הנגלה‘ וועט‬ ‫נאכנישט וויסן ווען און ַ‬ ‫כאטש ער קען ָ‬‫‘בנגלה‘‪ָ ,‬‬ ‫אים ָאנקומען‪.‬‬ ‫טאקע אין אור החיים הק' ַאז‬ ‫ביי דער מעשה פון ‘עקידת יצחק‘ שטייט ַ‬ ‫פטרון הפצה‬ ‫פטרון חודש חשון‬ ‫‪718. 686. 8300‬‬ ‫קול הבינני‬ ‫ארה"ב‬ ‫‪072. 257. 7726‬‬ ‫א"י‬ ‫נתנדב על ידי‬ ‫נתנדב על ידי‬ ‫הי"ו‬ ‫ר' יואל צבי בן רבקה גענענדיל‬ ‫‪0333. 070. 6585‬‬ ‫בריטניה‬ ‫הרוצה בעילום שם‬ ‫לברכה והצלחה בכל הענינים‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך‬ ‫‪0480. 20. 16. 18‬‬ ‫בלגיה‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל יעמוד להם ולב"ב להתברך‬ ‫בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫בבני חיי מזוני רויחי מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫לקבל הגליון בקביעות ע"י אימייל ‪info machonhavineini. com -‬‬ ‫ביהמ"ד ויואל משה ביהמ"ד נצח ישראל‬ ‫בית‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 26‬לאקער ‪42‬‬ ‫ביהמ"ד אהל פיגא ביהמ"ד ישמח‬ ‫סאטמאר לאקער ‪ 40‬פארשעי‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר–בנין בראך–לאקער ‪#213‬‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 53‬לאקער ‪#62‬‬ ‫המדרש‬ ‫ביהמ"ד וויזשניץ לונדון לאקאר ‪25‬‬ ‫משה‬ ‫ביהמ"ד בית‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 13‬ביהמ"ד סטאלין‬ ‫ביהמ"ד בראשוב–לאקער ‪58Central Market‬‬ ‫ביהמ"ד קראסנא לאקער ‪#166‬‬ ‫קהל חרדים‬ ‫בואנוס איירעס‬ ‫לאנדאן‪ :‬ביהמ"ד ביאלא ‪ 45‬לאקער ‪33‬‬ ‫ביהמ"ד אבני צדק‬ ‫קרית יואל‪ :‬אלעזר‬ ‫ביהמ"ד ראדאשיץ‬ ‫לאקער ‪25‬‬ ‫ביהמ"ד הגדול וויזניץ עירמאנט‬ ‫מאנסי‪:‬‬ ‫ביהמ"ד וויען–שמש שטיבעל‬ ‫וויליאמסבורג‪:‬‬ ‫ביהמ"ד ראחמיסטריווקא–ליד המקוה‬ ‫בארא פארק‪:‬‬ ‫ניתן להשיג הגליון‬ ‫לאקער‬ ‫ביהמ"ד בּית התלמוד ליד הביהמ״ד‬ ‫ביהמ"ד רב טוב‬ ‫ביהמ"ד בית‬ ‫לאקער ‪219‬‬ ‫ביהמ״ד קראלי–שמש שטיבעל‬ ‫ביהמ"ד טאהש–ליד המקוה‬ ‫במקומות הבאים‪:‬‬ ‫‪109‬‬ ‫ביהמ"ד חברה ש"ס בביהמ"‬ ‫ביהמ"ד בית דוב‬ ‫מנחם זאב‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר‬ ‫‪The Winery 18 Ave‬‬ ‫ביהמ"ד ווילעדניק בנין שיף‬ ‫‪ || 8‬גליון הבינני‬