יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish — וירא (2026-10-26)

לשבוע הבעל"ט
ספה"ק מאור עינים (פנחס-מטות)
מד"ה יום
וזה נקרא שלום ראשון
מערכת "קול דודי" כללו של דבר שני
מתחילים פרשת מטות שלישי
א וועלט פון ליכטיגע חסיד'ישע שמועסן
אין אמעריקע אין אידיש וכשמאמין אמונה שלימה רביעי
605.313.6695 ובפרט שכל עבודתו
עד ד"ה וכן כל הדברים
חמישי
אין ענגלאננד
033.0551.7811 צו באקומען אינדערהיים דעם חודש'ליכן קונטרס
ערשטע חודש האלב פרייז ,רופט 848-243-1624
אין ארץ ישראל
035. 100.200 פרשת וירא תשפ''ז /גליון ר"ג
אלע מעלדונגען און פרישקייטן
אויף שבת קול דודי
חסיד'יש גערעדט
חיי שרה אין מצפה יריחו
אין 'קול דודי' נומער 77
א חסידי'שע דערהער פון די פרשה אויף למעשה
א טיפערע
ַה ָּכת ּוב ַ'ע ָּתה יָ ַד ְע ִּתי' ,לְ ׁשוֹ ן ִה ְפ ִעילֶ ׁ ,שהוֹ ַד ְע ִּתי לְ ֵעין ּכֹל'ִּ ,כי יְ ֵרא ֱאלֹקים טעלעפאן קאל פון הויפט אויפזעער" :האלט! בשום אופן נישט
ַא ָּתה ְולֹא ָחשַׂ ְכ ָּת ֶאת ִּבנְ ָך ֶאת יְ ִח ְיד ָך ִמ ֶּמ ִּני' ַּ -דיְ ָקא ֵמ ֲח ַמת יִ ְר ָא ִתי ָעשִׂ ָ
ית אויספירן די מיסיע! שטעל זיך אפ שוין יעצט ,דאס איז געווען
ית לְ ַה ֲעלוֹ ת ֶאת ַה ָּד ָבר ַה ֶּזה ׁ ֶשלּ ֹא ָחשַׂ ְכ ָּת ֶאת ִּבנְ ָךְּ ,כ ִפי ַמ ְח ׁ ְשבוֹ ֶת ָ
יך ׁ ֶש ָר ִצ ָ בלויז א פראבע!".
ליבשאפט
אוֹ תוֹ לְ עוֹ לָ הְ ,ו ֵאין יְ כוֹ לִ ין לא ַֹמר ֵמ ֲח ַמת ַט ַעם" .אויב איז נישטא אזא
מצוה ווי 'עקדת יצחק' ,האט דאך אברהם אבינו נישט געהאט
וואס משיג צו זיין דערין ...אלא מאי ,ער האט עס געטון בלויז אן עכטער פריינד טוט אן
ווייל דער ליבער באשעפער האט אים געהייסן.
פארשטיין די טרוקענע זמנים טראגן א
אהבת ה' אדער 'אהבת דער 'קדושת לוי' אין אונזער פרשה זאגט א געוואלדיג ווארט,
אויפן פסוק" :כי עתה ידעתי כי ירא אלקים אתה ולא חשכת את משונה'דיגע באדייט – דארט
הרגשים'? בנך את יחידך ממני". געפונט זיך א טרוקענע 'חיבור' צום
מיר לערנען חסיד'ישע ספרים וועלכע באלייכטן יעדע מצוה מיט
און אזוי שרייבט ער מיט זיין הייליג לשון" :נִ ְר ֶאה ְּב ִס ַ ּי ְע ָּתא ִּד ׁ ְש ַמ ָ ּיא
ְּדיֵ ׁש ב' ְּב ִחינוֹ תֶ ,א ָחד ׁ ֶש ָא ָדם עוֹ שֶׂ ה ִמ ְצ ָוה ׁ ֶשיּוֹ ֵד ַע ַט ַעם ַה ִּמ ְצוֹת ְו ֶא ָחד
אויבערשטן – אן קיין פעפער און
'השגות'' ,טעמים' און 'אורות' .אבער מיר דארפן געדענקען דעם יעת ַט ַעם ׁ ֶשעוֹ שֶׂ ה ִמ ְצוֹת ְו ֵאינוֹ יוֹ ֵד ַע ַט ַעםְ .וגָ דוֹ ל ה ּוא ָהעוֹ שֶׂ ה ְּבלִ י יְ ִד ַ זאלץ – אבער עס איז אמת'דיג און
אמת :אין די פעלער וואו מיר שפירן נישט און ווייסן נישט ,עס
איז טרוקן און שטומפיג ,און די סיבה פארוואס מיר טוען עס
ִמ ִּמי ׁ ֶשיּוֹ ֵד ַע ַה ּ ַט ַעםֶ ׁ .ש ַּביּוֹ ֵד ַע ַה ּ ַט ַעם ֵאינוֹ נִ ָּכר ׁ ֶשעוֹ שֶׂ ה ַה ִּמ ְצוֹת ֵמ ַא ֲה ַבת
ַה ּבוֹ ֵראֶ ׁ ,ש ֶא ְפ ׁ ָשר ֵמ ֲח ַמת ׁ ֶשיּוֹ ֵד ַע ַה ּ ַט ַעם ה ּוא עוֹ שֶׂ הַ ,מה ׁ ֶש ֵאין ֵּכן ָהעוֹ שֶׂ ה
עכט
– איז בלויז צוליב א 'ביטול' צום רצון ה' – דארט קומט ארויס יעת ַט ַעם ,נִ ָּכר ׁ ֶשעוֹ שֶׂ ה ַה ּכֹל ֵמ ַא ֲה ַבת ה'" .א איד וועלכער ְּבלִ י יְ ִד ַ שמואל איז נאכגעקומען אלע פראפעאסינאלע פאדערונגען
אסאך מער אהבת ה' און יראת שמים .ווייל דארט וואו מיר זעען פארשטייט און ווייסט וואספארא ליכטיגקייט און אויפטוה עס וועלכע האבן אויסגעפעלט פאר דעם פאך ,ער איז טאלאנטפול,
די 'אורות' פון דער מצוה – קען גאר זיין אז מיר דינען אונזער קומט ארויס פון תורה און מצוות – איז שוין נישט קלאר וואס אן עילוי'אישן קאפ ,אן אויפטרעפער ,א מענטש וואס טרעפט
אייגענע געשמאק ברוחניות .אבער דארט וואו מיר זענען טרוקן עס ברענגט אים צו טון א מצוה ,עס קען זיין אז ער טוט דאס פון אלעמאל א לעזונג ,ער קען פארנעמען דרוק ,ער לאזט זיך אראפ
– דינען מיר זיכער דעם איינציגן באשעפער. אהבת ה' ,אבער עס קען אויך זיין אז ער טוט דאס צוליב 'זיין ביז צו קליינע דעטאלן ,און דערצו איז ער גאר א געשמאקער
איבערגעדרייט די יוצרות :געווענליך איז מען צוגעוואוינט צו פארשטאנד' .מען זעט נאכנישט דא די אהבת ה' פון א איד צום מענטש .ממש אלעס וואס פעלט זיך אויס פאר דער הויכער
טראכטן ,אז דייקא ווען עס איז דא א גרויסע 'הארה' – ברענגט זיך באשעפער .אבער ווען א איד איז מקיים תורה און מצוות אן שטעלע אינעם ריזיגן פאבריק .עס שיינט אז אזא קאנדידאט
ארויס די ריכטיגע דביקות .אבער דער אמת איז ,אז די ריכטיגע פארשטיין דערין קיין שום טעם – קומט ארויס אפן און קלאר די האט נאך די פירמע קיינמאל נישט באוויזן צו האבן אין זייער
אהבה אנטפלעקט זיך דוקא אן קיין אפענע אהבה'דיגע געפילן, ריינע אהבת ה' וואס ברענט אין אים. אפיס.
ווייל טאמער זענען די געפילן אנגעצינדן – קען אפשר זיין אז דאס איז די סיבה פארוואס דער עיקר 'עמידה בנסיון' פון אברהם די הנהלה איז שוין געווען גרייט צו מאכן די ענדגילטיגע החלטה,
מען האט פשוט ליב די 'הרגשים' און נישט דעם אויבערשטן אבינו – האט זיך ערשט ארויסגעשטעלט נאר נאכן אראפנעמען אבער איין זאך איז נאכנישט אויסגעקלארט ,יעדער פרעגט די
אליינס .אבער ווען מען איז אין א 'קטנות' ,דעמאלט קומט ארויס יצחק'ן פונעם מזבח"ְ .ו ִה ֵּנה ק ֶֹדם ׁ ֶש ָא ַמר לוֹ ַה ַּמלְ ָא ְך ַ'אל ִּת ׁ ְשלַ ח יָ ְד ָך
זעלבע שאלה" :וויאזוי איז ער אין 'דיסציפלין'? מיר האבן זיך
די ריינע אהבה און דביקות צום אויבערשטן. ֶאל ַה ַּנ ַער'ָ ,הי ּו ְסב ּו ִרים ַה ּכֹל ׁ ֶש ִ ּי ְצ ָחק יַ ֲעלֶ ה לְ ָק ְר ָּבן ֶאל ַה ִּמזְ ֵּב ַחְ ,ולֹא ָהיָ ה
שוין איינמאל אפגעבריהט מיט אן ארבייטער וועלכער האט
נִ ָּכר ָּכל ָּכ ְך ּג ֶֹדל ַה ִּנ ָּסיוֹ ן ׁ ֶשל ַא ְב ָר ָהם ָא ִבינ ּו ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ ם ָּב ֲע ֵק ָדהֶ ׁ ,ש ָהי ּו
דער דאזיגער יסוד וואס דער קדושת לוי שטעלט דא אוועק – געטון בלויז וואס ער פארשטייט ,און אונזער פירמע האט געליטן
יְ כוֹ לִ ין לוֹ ַמר ׁ ֶש ָ ּי ַדע ַט ַעם ׁ ֶש ִּב ׁ ְש ִביל זֶ ה ֵמ ָה ָרא ּוי ׁ ֶש ַ ּי ֲעלֶ ה יִ ְצ ָחק לְ ָק ְר ָּבן,
גיסט אריין א חיות אין יעדן טרוקענעם מצב .אויב האבן מיר ביז דערפון שווערע געלט שאדנס! מיר דארפן אן ארבייטער וועלכער
ְו ָעשָׂ ה ַא ְב ָר ָהם ָא ִבינ ּו ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ ם ֵמ ֲח ַמת ַה ּ ַט ַעם" .ווילאנג אברהם
היינט געמיינט ,אז די טרוקענע זמנים זענען ליידיג פון באדייט – פאלגט וואס מען הייסט אים – אפילו אויב ער פארשטייט נישט
אבינו איז נאך געווען פארנומען מיטן מקיים זיין דעם ציווי
ווערן מיר געוואויר ,אז פונקט דארט קען מען טרעפן דעם עכטן 'פארוואס'! וויאזוי קען מען דאס אונטערזוכן?".
ה' פון עקידה ,האט מען געקענט מיינען ,אז ער ווייסט און איז
און טיפערן 'חיבור' צום אויבערשטן .עס איז אפשר א טרוקענע נאכן זיצן א לאנגע וויילע – פרובירנדיג אויפצוקומען מיט א
משיג גאר הויכע טעמים און באהאלטענע סודות אינעם ענין
'חיבור' – אן קיין פעפער און זאלץ – אבער עס איז אמת'דיג געדאנק ,איז מען צוגעקומען צו א אויסגעבויעטער מהלך" :מיר
פארוואס דער אויבערשטער הייסט שחט'ן יצחק ,און דאס איז
און עכט .עס איז דער 'חיבור' אליין – אן צולייגן זייטיגע זאכן וועלן אים אויפנעמען דורכצופירן א מיסיע וועלכע האט נישט
וואס ס'פירט אים.
ארום און ארום .און ווען מיר וועלן דאס ריכטיג דערהערן – וועט קיין שום נוצן ,א מיסיע וועלכע ברענגט נישט קיין שום גוטע
דער סארט חיבור ווערן ביי אונז דאס מערסט לעבעדיגער און יע ַה ַּמלְ ָא ְך ַ'אל ִּת ׁ ְשלַ ח יָ ְד ָך ֶאל ַה ַּנ ַער'ֶ ׁ ,ש ִ ּי ְצ ָחק "מה ׁ ֶש ֵאין ֵּכן ַא ַחר ׁ ֶשהוֹ ִד ַ ַ
רעזולטאטן ,נאר פארקערט ,אויב וועט ער דאס דורכפירן – וועט
געשמאקער חיבור. לֹא יַ ֲעלֶ ה לְ ָק ְר ָּבןִ ,אם ֵּכן לְ ַמ ְפ ֵר ַע ָהיָ ה הוֹ ָכ ָחה ׁ ֶש ְרצוֹ ן ַא ְב ָר ָהם ָא ִבינ ּו
דאס ברענגען מאסיווע שאדנס .דאס איז אזא מיסיע ,וואס אפילו
ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ ם לְ ַה ֲעלוֹ ת יִ ְצ ָחק ְּבנוֹ ַעל ַ ּג ֵּבי ַה ִּמזְ ֵּב ַח ֵמ ַא ֲה ַבת ה' ,לֹא ִּב ׁ ְש ִביל
זעלבסט פארשטענדליך :דאס זאגט אונז נישט אז מיר דארפן אויב ער וועט זיצן און טראכטן יארן לאנג – וואספארא ציל און
יח ׁ ֶש ֵאין ַט ַעם לַ ֲע ֵק ָדה ׁ ֶש ַ ּי ֲעלֶ ה יִ ְצ ָחק לְ ָק ְר ָּבןְּ ,ד ִאם ַה ּ ַט ַעםְּ ,ד ַע ָּתה מוֹ ִכ ַ
אויפהערן צו לערנען חסיד'ישע ספרים – וועלכע שענקען אונז תכלית די מיסיע טראגט – וועט ער נישט צוקומען צו גארנישט,
ָהיָ ה ַט ַעם ׁ ֶש ַ ּי ֲעלֶ ה לְ ָק ְר ָּבןַ ,מ ּד ּו ַע ִצ ָ ּוה ַה ַּמלְ ָא ְך ׁ ֶשלּ ֹא יַ ֲעלֵ ה ּו לְ ָק ְר ָּבןֲ ,הלֹא
'השגה' און ליכטיגקייט .דאס זאגט אונז אבער ,אז מיר דארפן יֵ ׁש ַט ַעם ׁ ֶשצָּ ִר ְ ווייל באמת האט עס טאקע נישט קיין שום ציל און תועלת...
יך ׁ ֶש ַ ּי ֲעלֵ ה ּו לְ ָק ְר ָּבןּ ,ו ִמ ֵּכ ָיון ְּד ֵאין ַט ַעם יֵ ְדע ּו ַה ּכֹל ַּכ ָ ּונַ ת
דאס לערנען פאר אן אנדערע סיבה ווי ביז היינט! מיר לערנען דערפאר ,טאמער וועט ער אויספירן די דאזיגע מיסיע מיט א
ַא ְב ָר ָהם ָא ִבינ ּו ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ ם ְּדלָ א ָהיָ ה ִּב ׁ ְש ִביל ַט ַעםְּ ,ד ָהא מ ּו ָכח ַע ָּתה
עס נישט צוליב אונזערע געשמאקע 'הרגשים' ,נאר ווייל דער תמימות – אן פרעגן שאלות – איז א סימן אז ער איז געטריי פאר
ְּד ֵאין ַט ַעם ׁ ֶש ִ ּי ְהיֶ ה יִ ְצ ָחק ָק ְר ָּבן ַרק ִמ ִ ּי ְר ַאת ה' ּ ָפ ַעל ָּכל ֵא ֶּלה .זֶ ה ּו ּ ֵפר ּו ׁש
אויבערשטער וויל אז מיר זאלן האבן 'השגות' אין זיינע אויבערהארן און מען קען אים אנפארטרויען די
א מצוה! פאר דער זעלבער סיבה פארוואס דו ביסט נתנדב לטובת נשמת דאזיגע הויכע פאזיציע אין אונזער פירמע!".
הרה"ק ר' שלום ב"ר יעקב יוסף זי"ע מקאמינקא
הפצת הגליון
מחויב צו טון רצון ה' – אויך ווען דו ביסט אין 'קטנות' שמואל – וועלכער שטעלט זיך טאקע ארויס צו זיין
לרגל ההילולא קדישא כ' חשון
און שפירסט גארנישט – פארן זעלבן סיבה ביסטו
הרה"ק ר' ישכר דוב ב"ר יהושע זי"ע מבעלזא א געטרייער און באגלייבטער מענטש – האט שוין
מחויב צו שפירן דעם אויבערשטנ'ס ליכטיגקייט ווען לרגל ההילולא קדישא ט"ו חשון בק"ק וויען געהאלטן ביי די לעצטע פאזע פון דער מיסיע ,נאך
דו ביסט אין 'גדלות' .אלעס קומט פון איין פלאץ: לזכות הרב ישראל בן אסתר הדסה הי"ו
לזיווג הגון בקרוב ובניקל
נתנדב ע"י איין מינוט איז די מיסיע אויסגעפירט ...אבער אין
ביטול צום רצון ה'. יענע מינוט האט ער באקומען אן עמערדזשענסי
א
אפענע שמועס צווישן דעם משפיע און בחור'ל א חסיד'ישער בחור
איך גלייב
פארוואס דארף א איד גלייבן אז ער גלייבט? • וואס בכלל מיינט 'אמונה'?
יתי ִע ָּמ ְך',
י"חּ ,ו ֵפר ּו ׁש ָּבזֶ ה ַה ָּכת ּוב ַ'ו ֲאנִ י ַב ַער ְולֹא ֵא ָדע ְּב ֵהמוֹ ת ָהיִ ִ זיך קלאר מאכן די נושא אליינס .צוערשט דארפן מיר וויסן, משפיע :אה ,האבן מיר דא אברהם יצחק...
ּ ֵפר ּו ׁש ַעל יְ ֵדי זֶ ה (דורכדעם וואס איך בין ממש א ַ'ב ַּער' ,א נאר אזויווי אז יעדער איד האט אמונה .יעדער איד ,אפגעזען ווער און אברהם יצחק :יא ,א גוטן.
א בהמה און כ'גלייב אן קיין שום השגה און הבנה) ֲ'אנִ י ָּת ִמיד ִע ָּמ ְך'"... וואו ,האט טיף ביי זיך אין הארץ א קלארע ,ריינע אמונה!
משפיע :נו ,וואס דערציילסטו?
אייגנטליך קענסטו אליינס דורכלערנען זיין לשון ,וועסט זיך און אפילו אויב מאמענטאל שפירט ער עס נישט ,אפילו
מחיה זיין. אויב ס'זעט אים אויס אז ער האט נישט קיין אמונה ,דארף אברהם יצחק :כ'וויל פרעגן עפעס וואס באדערט מיר .איך
ער וויסן און געדענקען אז ער האט אמונה .טיף אין הארץ שעם זיך אביסל צו פרעגן אזא שאלה ,אבער איך האף אז
אגב ,כ'האב דיר גלייך געוואלט זאגן ,אז איבער די סוגיא דער משפיע וועט מיר פארשטיין...
ווייסט ער און ער גלייבט אז ס'איז דא בורא עולם וואס פירט
וואס מיר טוען יעצט דורך ,האבן מיר דעם וואונדערליכן
ספר וואס רבינו הזקן האט אונז איבערגעלאזט ,ווי
און זעט אלעס .אמונה איז א חלק פון א איד'ס טבע ,ס'איז משפיע :פרעג ,שעם זיך נישט .פארקערט ,פארשטיקן
אין זיין הארץ און נפש .דאס איז די ערשטע זאך. פראגעס טוט גארנישט אויף .לאמיר עס אויסקלארן
ס'ווערט מבואר אלע יסודות פון אמונה און התחזקות מיט
א מורא'דיגע קלארקייט .דעריבער איז כדאי זיך צו מאכן אברהם יצחק :כ'הער .דער משפיע טענה'ט אז כ'דארף צוזאמען.
א קביעות'דיגע סדר דערין ,און עס דערנאך אסאך מאל גלייבן אז איך גלייב .וויסן אז יענדספאל האב איך אמונה, אברהם יצחק :איך האב א שאלה אויף אמונה .כ'וויל
איינ'חזר'ן. אפילו ווען כ'שפיר עס נישט .נו ,וואס איז ווייטער? פארשטיין; וואס פונקטליך מיינט אמונה? וואס איז דאס?
לאמיר דיר ווייזן נאך א לשון וואס דער אלטער רבי זי"ע משפיע :יעצט דארף מען פארשטיין וואס איז דאס בכלל און פארוואס דארף מען דאס בכלל האבן...
שרייבט אין זיינע בריוון ,ווי ער טוט מורא'דיג שטארק 'אמונה'? דאס איז די צווייטע נקודה ,און אויף דעם וויל משפיע :כ'האב נישט פארשטאנען .פרוביר זיך אביסל מער
ארויסברענגען די גדלות פון אזא אמונה און אז ס'איז איך דיר זאגן אז אמונה מיינט גלייבן .אמונה מיינט נישט אז ארויסצוברענגען .וואס באדערט דיר ,און פארוואס האט עס
ברענגט דעם מענטש צו אלע השגות און מדריגות .דא מ'שפירט ,ס'מיינט נישט אז מ'פארשטייט און אז מ'זעט ,נאר דיר נאר יעצט אנגעהויבן באדערן?
האסטו זיין לשון ,אין ספר הקדוש 'אגרות שומר אמונים' פשוט אז מ'גלייבט .איך גלייב אפילו ווען איך שפיר נישט, אברהם יצחק :די זאך איז ,אז לעצטנס קומט מיר ארויף
(אגרת לו): איך פארשטיי נישט ,איך זעה נישט .איך גלייב! אלע סארט מחשבות ,וואס מאכן מיר טראכטן אז איך האב
יך ׁ ֶש ֶּת ֱאחֹז ֶּב ֱאמ ּונָ ה ַה ּ ְפ ׁש ּו ָטה ְולֹא ְּת ַבלְ ֵּבל ַּד ְע ְּת ָך" ּו ְכ ָבר ִהזְ ַה ְר ִּת ָ און ווי שוין געזאגט; דאס איז די
ְּב ִענְ יְ נֵ י ָח ְכמוֹ ת ׁ ֶש ְּל ַמ ְעלָ ה ֵמ ַה ּ ָׂשגָ ְת ָךְּ ,כמוֹ ׁ ֶש ָּנ ֲהג ּו ָּכל ַהצַּ ִּד ִיקים 'עצמיות' ,ס'איז די 'מהות' פון יעדער
ְועוֹ ְב ֵדי ַה ּׁ ֵשם ׁ ֶש ָעשׂ ּו ַה ּכֹל ֶּב ֱאמ ּונָ ה ְ ּגדוֹ לָ ה ִּב ְמ ִס ַירת נֶ ֶפ ׁשְּ ,ד ַהיְ נ ּו ֵא ֶצל איד .פון נאטור אויס – איז ער א מאמין!
ארן ַהחוֹ זֶ ה ִמלּ ּו ְּבלִ ין זי"ע ׁ ֶש ָא ְמר ּו ַהצַּ ִּד ִיקים ׁ ֶש ָהי ּו ַא ְר ַּבע ֵמאוֹ ת ִרינְ ַד ְ ער גלייבט מכח זיין נשמה ,מכח דעם
וואס ער איז א חלק אלוק ממעל ,און
(-העכסט פשוט'ע מענטשן) ַּב ֲעלֵ י ר ּו ַח ַה ּק ֶֹד ׁשְ ,ולֹא ׁ ָש ַמ ְענ ּו זֹאת ְּב ָמקוֹ ם
ַא ֵחר ְולֹא ִמ ְּק ָצת ִמ ֶּזה( ,און דאס אלעס איז) ִמ ְּל ַבד ְ ּגדוֹ לֵ י ַהצַּ ִּד ִיקים דעריבער ,אפילו ווען חיצוניות'דיג איז אונזער ארבעט צו לאזן די אמונה
יהם אוֹ ַעל יְ ֵדי ַה ְּמיֻ ָח ִדים ַה ְּמ ֻפ ְר ָס ִמים ְּב ָכל ָהעוֹ לָ ם ַעל יְ ֵדי ִח ּב ּו ֵר ֶ שפירט ער נישט ווי ער גלייבט ,אבער
למעשה געפינט זיך די אמונה שטענדיג
פשוטה וואס אונזער נשמה האט,
יסק ַאלְ ֵפי ַה ֲח ִס ִידים ְו ַתלְ ִמ ִידים ׁ ֶש ָהי ּו לָ ֶהםְ ,ו ֵכן ְּב ַק ְרלִ ין ּו ְב ַס ְט ֶרעלִ ְ
ימלֶ ְך ְו ַכ ּדוֹ ֶמה לָ ֶהםָ ,ה ִע ָּקר ָהיָ ה ַרק ֶּב ֱאמ ּונָ ה ְו ֵא ֶצל ַר ֵּבנ ּו ַר ִּבי ֱאלִ ֶ אין אים! ארויסקומען מכח אל הפועל .עס באלעבן
יך לִ ְהיוֹ ת ַה ּכֹל ַעל יְ ֵדי ֱאמ ּונָ ה ּ ְפ ׁש ּו ָטהְּ ...כלָ ל ּות ֶּד ֶר ְך ָה ֲעבוֹ ָדה ָצ ִר ְ אברהם יצחק :ס'ארבעט אבער נישט אזוי!
ּ ְפ ׁש ּו ָטה ְּבלִ י ִה ְת ַח ְּכמ ּותְ ,וזֶ ה (-די 'אמונה פשוטה') ֻס ָּלם ֻמצָּ ב ַא ְר ָצה ס'איז שווער צו גלייבן אין א זאך וואס
יע ַה ּׁ ָש ָמיְ ָמה".ֹאשוֹ ַמ ִ ּג ַ
ְור ׁ מ'פארשטייט נישט און מ'זעט נישט! וואלט נישט
מיט די ווערטער ברענגט ער ארויס ,ווי ווייט די עבודה געווען בעסער ווען מ'וואלט געקענט זען און קלאר
פון 'אמונה פשוטה' קען אנקומען .און 'אמונה פשוטה' ,ווי פארשטיין דעם מציאות ה'? פארוואס דארפן מיר נאר גלייבן
נישט קיין אמונה חלילה ,אזוי ווייט אזש ס'לאזט מיר נישט
געזאגט ,מיינט אז מ'פארשטייט אז ס'איז אוממעגליך צו דערין?
דאווענען און לערנען ,ווייל 'האב איך אמונה אדער נישט'?...
פארשטיין. משפיע :ביסט פשוט נישט גערעכט .אדרבא ,ס'איז פונקט איך האף אז דער משפיע פארשטייט וואס איך וויל.
פארקערט .א זאך וואס מ'פארשטייט אדער וואס מ'זעט
משפיע :כ'מיין אז איך פארשטיי וואס ס'שטערט דיר .לאמיר
– דארף מען דאך נישט גלייבן ,ווייל מ'פארשטייט אדער
עס פרובירן אויסצוקלארן אינאיינעם ,מיטן אויבערשטנ'ס
מ'זעט עס! די גאנצע מושג פון גלייבן ,איז דייקא נאר ביי
הילף .אבער קודם לאמיר הערן ,וועלכע מחשבות זענען דיר
ארויסברענגען 'מכח אל
אזעלכע זאכן וואס מ'קען נישט זען אדער פארשטיין.
ארויפגעקומען?
די שאלה איז נאר ,פארוואס טאקע קענען מיר עס נישט
הפועל' זען און פארשטיין? און די ענטפער דערויף איז ,אז א איד
פארשטייט אז די גאנצע מושג פון א 'בורא' און 'אלקותו
אברהם יצחק :כ'בין זייער נישט-קלאר וואס מיינט בכלל די
מושג 'אמונה' .וואס איז טייטש אז 'מען גלייבט'? גלייבן אין
מציאות ה' און אז ער איז משגיח אויף די בריאה -איז דאך
אברהם יצחק :אהא ,איז דער משפיע זאגט אז באמת האט יתברך' איז נישט קיין זאך וואס פאר א מענטשליכע שכל
אן אמת'ע פאקט; אויב אזוי ,קען איך עס דאך דורכלערנען
יעדער איינער אמונה און יעדער פארשטייט אז מ'קען נישט איז עס שייך צו כאפן; ס'איז נאר שייך צו 'גלייבן' דערין.
און 'פארשטיין'! וואס מיינט אז 'מ'גלייבט דערין'? וואס איז
פארשטיין .אבער למעשה ,וואס זאל איך טון ווען ער שפיר אין פארגלייך צו דעם אויבערשטנ'ס מציאות ,ווערט
פשט אז מ'פאדערט פון אונז צו 'גלייבן'?
אז איך האב נישט דער אמונה? פלוצלונג טרעפט מען זיך אפילו דער גרעסטער חכם וואס די וועלט האט נאר געזען
פאררעכנט ווי א פולקאמער טיפש .אונזער שכל איז פשוט משפיע :כ'האב פארשטאנען דיין פראגע .אלזא ,לאמיר
אן קיין אמונה...
נישט פראגראמירט צו קענען דערהערן וואס א 'בורא עולם' קלאר ווערן דערין ,בעזרת ה'.
משפיע :ס'איז פשוט נישט אמת .דו מיינסט נאר אז דו האסט
מיינט ,און דעריבער פארשטייט א איד אז ער דארף גלייבן אברהם יצחק :אבער מיין שאלה איז א נארמאלע שאלה?
נישט קיין אמונה ,אבער באמת גלייבסטו מיט דיין גאנצע
– פשוט ווייל ס'איז נישט שייך צו פארשטיין .ווען מ'רעדט דער משפיע האט שוין אמאל געהערט אזעלכע שאלות?
הארץ .די סיבה פארוואס דו טראכסט אזוי ,איז נאר ווייל
כלפי השגת הבורא ,זענען מיר גרויסע נאראנים... משפיע :ס'איז הונדערט פראצענט אקעי .ביסט
ביסט נאך פארנומען צו פרובירן פארשטיין ,צו פרובירן
שפירן ,און ווי נאר דו זעסט אז דו פארשטייסט נישט און אט די הבנה – אז מיר קענען נישט פארשטיין – קומט אויסדריקליך נישט דער ערשטער וואס פרעגט עס ,ביסט
קענסט גארנישט שפירן ,קומסטו צום באשלוס אז 'דו האסט פון אונזער נשמה ,אזויווי כ'האב דיר געזאגט .די אמונה נישט דער ערשטער וואס פארמעסט זיך מיט אזעלכע סארט
נישט קיין אמונה' .אבער ס'איז נישט אמת! אזויווי כ'האב געפינט זיך ביי יעדן איינעם ,ווייל די נשמה וואס מיר האבן צעמישענישן .און אויב האסט געהאט די שכל אהערצוקומען
דיר געזאגט :אמונה מיינט נישט פארשטיין ,ס'מיינט נישט ענטהאלט א קלארע ,ריינע אמונה אין דעם. כדי זיך צו לאזן העלפן ,איז שוין א גוטע סימן.
שפירן – ס'מיינט גלייבן .און ווילאנג דו האסט א נשמה א אברהם יצחק :איך הער דא נייע זאכן .כ'מיין אז ס'איז אברהם יצחק :וואס דארף איך טון למעשה?
חלק אלוק ממעל ,וואס איז איין שטיק אמונה טהורה אן די די ערשטע מאל וואס איך הער די זאץ "פארשטיין אז
מינדעסטע צווייפל ,האסטו דאס! מ'קען נישט פארשטיין" .מ'פארשטייט אז מ'דארף גלייבן.
אייגנטליך איז דאס די 'התחכמות' אנטקעגן וואס דער מ'פארשטייט אז מ'איז א טיפש.
אלטער רבי רעדט דא .ס'מיינט אז דער מענטש הייבט אן משפיע :פונקט אזוי .לאמיר דיר נאר צואווייזן די הייליגע
פארשטיין אז מ'קען נישט
פארשטיין
זוכן ביי זיך אין נפש אויב און וויפיל ער שפירט און וויפיל ווערטער וואס דער אלטער רבי זי"ע שרייבט דערוועגן אין
ער פארשטייט ,און ווי נאר ער זעט איין אז ס'פעלט אים די ספר 'שומר אמונים' ,אין מאמר 'נחמות ישראל וירושלים'
הבנה אדער די הרגשה ,רעדט ער זיך איין אז ס'פעלט אים (פרק ו)"ְ :וזֶ ה ּכ ַֹח ָה ֱאמ ּונָ ה ַה ֵּמ ִאיר ִּבלְ ָב ֵבנ ּו ַעד סוֹ ף ָּכל ַה ּדוֹ רוֹ תִּ ...כי
אמונה .אבער אין אמת'ן אריין פעלט אים נישט קיין שום ֵא ֶצל ָה ֱאמ ּונָ ה ַה ּכֹל ִּכ ְפ ָת ִאיםַּ ,כ ּמ ּו ָבא ַּב ֵּס ֶפר ַה ָּקדוֹ ׁש ַ'ה ַּתנְ יָ א' ּ ֶפ ֶרק משפיע :איין מינוט .פאר מיר הייבן אן מיט עצות ,לאמיר
ב
דאס חסיד'ישע לעבן
ווען דאס הארץ איז גראד על פיו" .דאס אלעס ברענגט ארויס
די אמונה מכח אל הפועל ,און
אמונה ,ס'איז נישט קיין שאלה אז ער
איז א מאמין און אז ער פארשטייט
"כ'מיין אז אזא שאלה דארף מען קירבה מ'באקומט? די קשר איז 'קאזשניץ' -האט געמאלדן די ס'טרייבט אוועק די ספיקות וואס אז ס'איז נישט שייך צו פארשטיין.
פרעגן דעם רבי'ן אליינס" ,האט דאך פיל-פאכיג טיפער און מער שילדל אויפן וועג ,און די אויגן פארדעקן עס. דעריבער ,האט ער נישט וואס צו
דער רבי ר' בונים אפגעשטעלט באדייטנד ווי בלויז אזעלכע פון די צוויי האבן אנגעהויבן אברהם יצחק :און אויב מ'טוט די זוכן צו פארשטיין .ער דארף נאר
זיין גאנג" ,לאמיר צוריקגיין און אויסערליכע גילויים. בלאשקען .די רויטע דעכער פון אלע זאכן ,איז מען פארזיכערט אז געדענקען אז מיר זענען 'מאמינים
פרעגן דעם מגיד וועמען ער האט די הייזער האבן ארויסגעשטארצט אלע צומישענישן אין אמונה וועלן בני מאמינים' ,און אז ס'איז אונז
יעדנספאל ,דער רבי ר' בונים'ס
ארויסבאגלייט; מיר אדער דיר". פון צווישן די ביימער ,צייגן אויאטאמאטיש אוועקפליען? קלאר אז ס'איז אוממעגליך צו
חבר איז געווען זיכער אז
אויף נאנטן יישוב" .קאזשניץ!" פארשטיין.
"מאכסט זיך נאריש?" האט ערב שבת איז פארגעקומען
דער חסיד נישט פארשטאנען, א מיספארשטענדעניש ,ווייל איז ספאנטאניש ארויס דאס אברהם יצחק :אויב אזוי ,איז נישטא
"ווילסט יעצט באמת צוריקגיין לענגאויס דעם גאנצן שבת איין ווארט פון זייערע מיילער, קיין שום עבודה צו 'גלייבן'! אויב
קיין קאזשניץ? מיר האלטן שוין האט זיך אלעס געפירט פונקט
פארקערט .דער מגיד האט אים
ארויסקומענדיג פון הערצער
אנגעלאדנט מיט כיסופים .אט-אט א חלק פון א יעדער איד גלייבט סייווי ,און
מ'דארף נישט פארשטיין אדער
מענטש'ס תיקון
אינמיטן וועג אהיים".
מקרב געווען ,אים געשאנקען קומען זיי אן צום ארויסגעקוקטן עפעס שפירן ,דעמאלטס פאלט
אבער דער רבי ר' בונים איז שטעטל ,דער לייכט-טורעם אוועק די גאנצע עבודה פון 'אמונה'?!
כיבודים און פארטיילט גרויס
געווען אנטשלאסן" .ניין ,מיר מוזן אינעם עולם החסידות.
כבוד ,און אויפן רבי'ן ר' בונים משפיע :ס'מוז נישט זיין .ס'קומט משפיע :אונזער עבודה איז צו
צוריקגיין און פרעגן די שאלה".
האט זיך דער מגיד בכלל נישט שוין צוויי וואכן וואס דער נישט מיט איינמאל ,און צומאל שפירן און באלעבן די אמונה וואס מיר
און אזוי ,נישט האבנדיג קיין אומגעקוקט. הייליגער רבי ר' בונים פון דארף מען אסאך ארבעטן דערויף. האבן שוין אין זיך .עס קענען ממש
אנדערע ברירה ,האט זיך דער פרשיסחא זי"ע גייט צופוס, ווייל באמת ,איז דאס א חלק פון די טאפן .אמונה איז אוודאי א כח פון
מוצאי שבת ,ווען די צוויי זענען זיך
חסיד אויסגעדרייט צוזאמען צוזאמען מיט זיין גוטן פריינד, נסיון פון א מענטש ,ס'איז א חלק פון די נשמה ,און אוודאי גלייבן מיר
געקומען געזעגענען פונעם מגיד,
מיטן צדיק און זיך געוואנדן קיין אויפן וועג צום הייליגן קאזשניצער זיין תיקון אויף די וועלט דורך וואס אפגעזען ווי מ'האלט מיטן פארשטיין
האט זיך דער רבי אויפגעשטעלט
קאזשניץ. מגיד זי"ע .און אט ,זיי שטייען שוין ער איז זוכה זיך צו משלים זיין און אדער שפירן ,אבער ס'איז אונזער
פון זיין ארט און באגלייט די צוויי
ביזן טירמיט אויסערגעווענליכע ביי די טויערן פון קאזשניץ און ווערן אינגאנצן מתוקן. פליכט אריינצוארבעטן ביז מיר
ליבשאפט ,ווי גלייך צו זאגן "קשה זייערע הערצער זידן פון הייסע גראדע שרייבט שוין דער אלטער וועלן זוכה זיין צו שפירן די אמונה
זיי האבן נישט געדארפט פארלייגן געפילן .השתוקקות ,שמחה און רבי דערוועגן ,אין 'שומר אמונים' בחוש! אוודאי האט יעדער איד אן
עלי פרידתכם".
זייער פראגע פארן קאזשניצער תענוג – אלעס אינאיינעם. אין 'מאמר האמונה' פרק ח .דא אריינגעווארצלטע אמונה אין זיך,
מגיד ,וויבאלד דער מגיד מיט האסטו זיין לשון: אבער מיט דעם אלעם זעט מען
געווען איז עס פרייטאג נאכמיטאג,
זיינע ליכטיגע אויגן האט פאראויס אפטמאל מענטשן וואס הייבן נישט
"איז וועמען האט דער רבי די גאסן זענען געווען פול מיט ְ"ו ַדע ִּכי ַ ּגם ְ ּגדוֹ לֵ י ּו ְקדוֹ ׁ ֵשי ֶעלְ יוֹ ן ָהיָ ה לָ ֶהם
געזען אז זיינע תלמידים גייען זיך אן צו וויסן דערפון ,ווייל זיי האבן
געמיינט?" האט זיך דער רבי ר' אידן וואס האבן איינגעקויפט ֵאלּ ּו ַה ִּנ ְסיוֹ נוֹ ת ׁ ֶשל ֱאמ ּונָ הְ ,ויֵ ׁש ְמ ַעט ְויֵ ׁש
אומקערן ,און נאך איידער סיי קיינמאל נישט געארבעט עס צו
בונים געוואנדן צו זיין פריינד ,ווען לכבוד שבת קודש ,די מארקן ַה ְר ֵּבהִּ .כי ָּכל ָא ָדם ֻמ ְכ ָרח לַ ֲעבֹר ֵאיזֶ ה
ווער האט געקענט עפענען דאס שפירן ,עס צו באלעבן ווי אן אמת'ע
זיי האבן שוין געהאלטן אינמיטן האבן געפיבערט. זְ ַמן ַעל ֵאלּ ּו ַה ִּנ ְסיוֹ נוֹ תְ ,וה ּוא ֶא ָחד ִמ ְ ּגדוֹ לֵ י
מויל האט דער מגיד אויסגערופן: ִּת ּק ּונֵ י ַה ֶּנ ֶפ ׁש ׁ ֶשצָּ ִר ְ מציאות.
פארלאזן די שטאט" ,וועמען האט יך לַ ֲעבֹר ַעל ַּבר
"דיך בונים האב איך געמיינט!" אבער די צוויי האבן גארנישט
דער רבי אינזין געהאט ,ווען ער יִ שְׂ ָר ֵאל לְ ַב ּ ֵטל ֵאלּ ּו ַה ַּמ ֲח ׁ ָשבוֹ ת ַה ְּמנֻ ָ ּולוֹ ת דעריבער איז אונזער ארבעט צו
געזען פאר זיך ,זיי זענען געווען ָהעוֹ לִ ים ִּבלְ ָבבוֹ ְ ,ויֵ ׁש ׁ ֶשצָּ ִר ְ
צוריק זענען און די צוויי האט אונז ארויסבאגלייט מוצאי יך לִ ְס ּבֹל זֶ ה לאזן די אמונה פשוטה וואס אונזער
קאנצענטרירט אויפן בית המדרש
אהיימגעגאנגען. שבת?" ַּכ ָּמה ׁ ָשנִ ים ח"וְּ ,כ ִפי ֵע ֶר ְך ּ ְפגָ ם ׁ ֶש ְּבנַ ְפ ׁשוֹ נשמה האט ,ארויסקומען מכח אל
וואס איז געשטאנען אין צענטער
"כ'וועל דיר מסביר זיין פשט", ְוצ ֶֹר ְך ִּת ּקוּנוֹ ְ .ו ִע ָּקר ׁ ֶש ִ ּי ְס ּבֹל ְולֹא יִ ְפ ַחד הפועל .עס באלעבן אזוי שטארק ,אז
"וואס איז די שאלה?" האט זיך פון שטאט ,אהין האבן זיי
ֵמ ֶהםַ ,רק ֵּת ֶכף יִ ְמ ָא ֵסם ְויִ ְב ָטלֵ םְ ,ולֹא מיר זאלן עס ווירקליך קענען שפירן
האט דער פרשיסחער צדיק דער חסיד געוואונדערט" ,האסט געריכטעט זייערע טריט.
יְ ָת ֵרץ ׁש ּום ֵּתר ּו ִצים לָ ֶהם ח"וִּ ,כי ה ּוא ביז ס'וועט ווערן א טייל פון אונזער
פארשטיין געגעבן זיין פריינד, דאך געזען דורכאויס גאנץ שבת זיי האבן נישט געדארפט קיין ַס ָּכנָ ה ְ ּגדוֹ לָ ה לִ ְטעֹן ִעם ֵאלּ ּו ַה ַּמ ְח ׁ ָשבוֹ ת מציאות החיים!
"דער רבי לערנט אונז דאך וועמען דער רבי האט מקרב געווען סאך ווארטן אינעם ווארט-שטוב, ְט ָענוֹ ת ְו ֵתר ּו ִציםַּ ,כ ְּמ ֻק ָּבל ִמ ּ ִפי ְקדוֹ ׁ ֵשי אברהם יצחק :וויאזוי טוט מען דאס?
אלעמאל ווי נידריג ישות און און וועמען ער האט מדחה געווען" הינטערן בית המדרש .מ'האט זיי ֶעלְ יוֹ ן ַצ ִּד ֵיקי עוֹ לָ ם". וואס דארף מען טון צו קענען אזוי
גאוה איז .דעריבער האט ער אונז – ווי היבש קלאר אנצודייטן גלייך אריינגעלאזט צום מגיד. קוק נאר ווייטער ווי ער שרייבט: שטארק שפירן די אמונה?
אויספרובירט: וועמען דער רבי געמיינט ביים זיי "שלום עליכם ,בונים!" האט דער ַ"רק ֲחזַ ק ֶו ֱא ָמץ ּו ְת ַב ֵּק ׁש ֵמה' ִּכי יַ צִּ ילֶ ָך
"ערב שבת – האט ער מיר מקרב ארויסבאגלייטן. משפיע :א גאנצע צייט רעדן
הייליגער מגיד אויסגעשטרעקט ְּברֹב ַר ֲח ָמיו ִמ ּ ִט ְרדוֹ ת ַה ַּמ ֲח ׁ ָשבוֹ ת ַה ָּלל ּו,
געווען און דערביי געוואלט זען "ניין ,מיין פריינד" ,האט דער דערוועגן! דאס איז די עצה,
זיין האנט ,מיט א ליכטיגע שטראל. ִּכי ַה ּכֹל ְּביַ ד ה'ַ .ה ַ ּגם ׁ ֶש ִּת ְר ֶאה ִּכי יְ ַצ ֲער ּו
אויב איך שפיר סיי וועלכע ישות פרשיסחער צדיק גע'טענה'ט, און אייגנטליך איז דאס אונזער
"שלום עליך ,רבי ומורי" ,האט זיך אוֹ ְת ָך ֵאלּ ּו ַה ַּמ ֲח ׁ ָשבוֹ ת זְ ַמן ּוזְ ַמ ִּנים ט ּו ָבא, אויפגאבע .מיר דארפן יעדן טאג
דערפון ,חלילה .אבער איך בין "דער רבי האט מיר געוואלט דער יונגער צדיק אראפגעבויגן ֲא ִפלּ ּו ַּכ ָּמה ׁ ָשנִ ים ח"וַ ,אל ִּת ָירא ְו ִת ְפ ַחד, איינ'חזר'ן די דרייצן 'אני מאמין'ס'
בייגעשטאנען דעם נסיון ,ווייל ארויסבאגלייטן". צו קושן דאס הייליג האנט פונעם ִּכי לֹא לְ עוֹ לָ ם יִ זְ נַ ח ה'ִּ .כי יֵ ׁש ֲע ֵברוֹ ת
ווען דאס הארץ איז גראד ,שאדט פונדאסניי ,און זיך אויך איינ'חזר'ן
"פארוואס טראכסטו אז דיר האט מגיד ,זיך דערנאך אויסגעדרייט ח"ו ִמ ִ ּגלְ גּ ּול זֶ ה אוֹ ִמ ִ ּגלְ גּ ּולִ ים ַה ּקוֹ ְד ִמים אז "איך גלייב" און גלייכצייטיג
נישט קיין קירבה. דער רבי געמיינט?" האט דער און פארלאזט די צימער. ַהגּוֹ ְר ִמים ֵאלּ ּו ַה ַּמ ֲח ׁ ָשבוֹ ת ,ה' יִ ׁ ְש ְמ ֵרנ ּו, אוועקשטופן אלע מחשבות און
"במשך דעם גאנצן שבת האט מיר חסיד בשום אופן נישט געקענט פארן רבי ר' בונים'ס באגלייטער ְויֵ ׁש ׁ ִשע ּור ַעד ַּכ ָּמה זְ ַמ ִּנים יְ ַצ ֲער ּו אוֹ תוֹ , צעמישענישן דערין ,אזויווי ס'ווערט
דער רבי אויסגעפרואווט מיט די פארשטיין" ,האסט דאך געזען – האט דער מגיד נישט געשאנקען ְו ַא ַחר ָּכ ְך ְּב ַר ֲח ֵמי ה' חוֹ לְ ִפים ְועוֹ ְב ִרים ארומגערעדט באריכות אין 'שומר
פארקערטע – ער האט מיר בכלל וועמען ער האט ליב געהאט דאס מינדעסטע בליק .ער האט זיך ֵאלּ ּו ַה ַּמ ְח ׁ ָשבוֹ תְ ,ו ָכל ָה ִר ׁ ְש ָעה ֻּכ ָּל ּה ְּב ָע ׁ ָשן אמונים' אין 'מאמר האמונה' .אזוי
נישט מקרב געווען .און נאך אלץ, און וועמען נישט .האסט דאך אינגאנצן נישט וויסנדיג געמאכט ִּת ְכלֶ הִּ ,כי ְּכ ָבר ָהיָ ה לִ י ֵע ֶסק ִעם ֲאנָ ׁ ִשים אויך דארפן מיר זיך איינגעוואוינען
ווען דאס הארץ איז גראד טוט געזען א גאנץ שבת ווער ס'האט פון אים ,ווי גלייך ער געפינט זיך ְמצ ָֹע ִרים ָּכ ֵאלּ ּו ַה ְר ֵּבה ְּבלִ י ׁ ִשע ּורּ ,ו ְברֹב צו בעטן און מתפלל זיין צום
אפילו ריחוק נישט שאטן .די קשר באקומען אן עליה לתורה ,ווער יעצט נישט אין צימער. ַר ֲח ֵמי ה' ַה ַּמ ְח ׁ ָשבוֹ ת ָחלְ פ ּו ְו ָע ְבר ּו". אויבערשטן אויף יעדע איינציגע
צווישן רבי און חסיד ווענדט זיך ס'איז געזעצן ביים מזרח-וואנט, אברהם יצחק :אוהו .מורא'דיג זאך ,נישט קיין חילוק ווי קליין,
נישט לויט וויפיל קירבה אדער ווער ס'האט באקומען שיריים און קלארע ווערטער! איך האף אז ס'וועט אזוי אז ס'זאל זיין "שם שמים שגור
ריחוק ער באקומט. פאר וועמען מ'האט מכבד געווען "כ'וועל נישט לייקענען ,ס'האט
"דעריבער" ,האט דער צדיק
אנצוהייבן א ניגון .איך אדער דו?"
"פונדעסטוועגן" ,האט זיך דער
מיר אביסל וויי געטון" ,האט זיך
דער חסיד אויסגערעדט פארן
פונקען /קורצע יסודות פון תלמידי הבעש"ט זי"ע
אויסגעפירט" ,איז מיר געווען
וויכטיג אז מיר זאלן זיך אומקערן רבי ר' בונים פאר'עקשנ'ט" ,ס'איז הייליגן רבי'ן רבי בונים ,ווי נאר
קיין קאזשניץ ,וויבאלד כ'האב מיר קלאר אז דער רבי האט מיר זיי זענען ארויס פונעם מגיד, קוק נאך וועסטו זען ,אז שפע וואס קומט
מורא געהאט אז ס'זאל נישט געמיינט ביים ארויסבאגלייטן ,און "פארוואס האט מיר דער רבי אזוי דורך די תפילה פון צדיקים ,אפילו די שפע
ארויסקומען קיין מכשול פונעם
רבי'ן ,ח"ו ,אז זאלסט נישט
נישט דיר". מרחק געווען?"
אבער דער רבי ר' בונים האט
קומט אראפ אין גשמיות ,ברענגט עס דעם
אריינפאלן אין קיין גאוה חלילה
"כ'ווייס נישט פון וואו דו
נעמסט דאס צו טענה'ן מיט נישט געקענט פארשטיין זיין איד צו תשובה טון.
א דאנק דעם וואס ער האט דיר אזא זיכערקייט .האסט עפעס חבר'ס ווייטאג .צי דען מעסט זיך ('זכרון זאת' בחוקותי) הרה"ק ר' ה'חוזה מלובלין' זי"ע
מקרב געווען". באווייזן דערויף?" האט דער חסיד די קשר צווישן א רבי מיט זיין
מקור :דעהו (בשם הרה"ק מאמשינאוו זי"ע) געפרעגט. תלמיד מיט דעם? לויט וויפיל
ג
שאלות ותשובות אין עבודת ה' מיט א חסיד'ישע בליק א קלארקייט אין לעבן
מלחמה צווישן די צוויי נפשות (א)
יעדער איד האט צוויי נפשות אין זיך – אבער וויאזוי פירט מען דאס קריג צווישן די צוויי?
שאלה:
הייבט זיך עס נישט אן .אין די אלע זאכן איז נישטא קיין שום רגש אנטפלעקט זיך מיט איר גאנצע עקל ,און דעמאלטס דארף מען וויסן,
וואס ערפילט ,און די מינוט די תאוה ענדיגט זיך ,קלארט זיך אויס וויאזוי שטעלט מען איר אפ? וואס זענען די 'מלחמה טאקטיקן'?
ס'איז קיינמאל נישט געווען קיין אהבה .קיין נפש'דיגע תענוג. און די מערקווירדיגע ענטפער איז :מיטן כח השכל.
אין דער פארגאנגענהייט איז דא געווען אן אריכות
און דא הייבט דער גוי אן א נפש'דיגע קאמף ...אויב ער וויל אבער ,כדי צו קענען ריכטיג פארשטיין די ענטפער ,דארף מען איבער די יסוד פון 'שתי נפשות' .ס'איז געווארן
זיך באמת גוט שפירן און נישט אריינפאלן אין די נעצן וואס די זיך אביסל באקענען מיט די נפש הבהמית ,אירע כוחות און די אויסגעשמועסט אז יעדער איד ענטהאלט אין זיך צוויי
רייצענישן שטעלן פאר ,דארף ער זיך אנהייבן באנוצן מיט זיין דיפערענצן דערצווישן .ערשט דעמאלטס וועט מען פארשטיין אז סארט נפשות ,און אז די קאנטראסט צווישן זיי צוויי
שכל. די מלחמה צווישן די צוויי נפשות שפילט זיך בעיקר אויס אין מח. איז שמים-וארץ; נעמליך ,אז די 'נפש האלקית' ציט
דא הייבן מיר אן זיך צו באקענען מיטן 'חלק השכלי' פון די נפש אלזא ,לאמיר ארויסגיין אין גאס און נוצן סיי וועלכער גוי נאכאנאנד צום אויבערשטן ,דאקעגן די 'נפש הטבעית'
הבהמית. אלס ביישפיל ,און לאמיר פארשטיין פון וואס זיין נפש איז ('-הבהמית') ציט די גאנצע צייט צו 'ישות' און 'פירוד'.
אבער דא קומט אריין א מורא'דיגע שאלה :למעשה,
די 'שכל' פירט א מלחמה
צוזאמגעשטעלט .כאטש ס'מוז ווערן אויסגעקלארט ,אז אין אמת'ן
אריין האבן מיר נישט די סארט נפש הבהמית וואס א גוי האט, וואס טוט מען ווען איין נפש ציט דא און די אנדערע
וויבאלד אונזער נפש הבהמית קומט פון 'קליפת נוגה' וואס איז ציט דארט?! וויאזוי באקעמפט מען און באזיגט מען דעם
מאנכע זענען געוואוינט צו זען א מענטש'ס שכל ,אפילו א גוי'ס,
א געמיש פון 'טוב ורע' ,בשעת זיינ'ס איז פון די 'שלש קליפות נפש הבהמית?
אלס ריין פון נגיעות (אביעקטיוו) .אבער דאס איז ווייט פון אמת.
הטמאות' ,וואס איז בלויז שלעכטס .און אדרבא; די ציל פון אונזער
תשובה:
די שכל פונעם נפש הבהמית איז פונקט ווי א לויער .דער לויער
שטודירט אלע געזעץ-ביכער כדי אויפצואווייזן אז דווקא זיין גאנצע מלחמה אנטקעגן די נפש הבהמית איז הויפטזעכליך צו
קליענט איז גערעכט ...אזוי אויך די שכל; זי לערנט און פארשטייט מברר און מקדש זיין און איר איבערדרייען צו גילוי אלקות ,אין
אלעס ,אבער מיט איין מטרה :זיך צו אליינס שפירן!
ווי געשמועסט ,א מענטש איז א באשעפעניש וואס גלייכט זיך צו
א בחינה פון 'אתהפכא'.
(ווען די מטרה וואלט נאר געווען צו באקעמפן און מאכן אן 'אתכפיא' פארן נפש
לאז דיין נשמה לעבן!
הבהמית ,דאן וואלט מען נאר געדארפט טון אין מגלה זיין די נפש האלקית ,און די ערשטע ענטפער איז ,אז פאר אלעס דארף מען געבן דער נפש
שפירן ,שעפן פארגעניגן פון זיך .די פשוט'ע שכל העלפט דאס צו
מכניע זיין די נפש הבהמית .אבער למעשה ,אונזער עיקר מלחמה מיטן נפש האלקית צו 'לעבן' – דארט וואו זי קען לעבן .אין תורה ומצוות ,אין
ריכטיג טון .א מענטש'ס חלק השכל העלפט זיין חלק הרגשי צו
הבהמית איז איר איבערצודרייען אויף קדושה). תפילה ,אין שבת קודש און אין יעדע פלאץ וואו די נפש האלקית
שפירן ריכטיג ,און נישט אריינפאלן אין פאלשע ,רייץ-געטריבענע
לעבט 'נאטורליך'.
הרגשים וואס זענען באמת ליידיג פון רגש און תענוג. האבן מיר אים דא ,מיסטער איוואן .לאמיר זען פון וואס באשטייט זיין
נפש הבהמית... פאר מ'פרובירט צו באקעמפן די נפש הבהמית ביי פארשידענע
שטייט דער קלוגער גוי און טראכט :וואס האב איך פון אריינפאלן
גשמיות'דיגע זאכן אדער צייטן ,און יעדעס מאל זי קריכט ארויס
צווישן 'יצרים' און 'רגשות'
אין א תאוה פון פאלשע אהבה? לאמיר בעסער אינוועסטירן אין א
פון איר לעכל ,איידער מ'לאזט זיך אריין אין שלאכטן ,דארף מען
געזונטע אהבה וואס וועט מיר ברענגען גוטס! פארוואס אריינפאלן
מגלה זיין און פארשטארקן די כח פונעם נפש האלקית – דייקא אין
אין פוסטע רחמנות; לאמיר האבן אמת'ע רחמנות און זיך אזוי
א נפש הבהמית איז צוזאמגעשטעלט פון דריי חלקים :חלק היצרי אירע נאטורליכע ,רוחניות'דיגע געביטן .סיי ווייל דאס איז אייגנטליך
שפירן גוט! עס זענען דא אומצאליגע העכסט-לאגישע געדאנקען,
– די וועלט פון רייצונגען און תאוות ,חלק הרגשי – די וועלט פון אן עיקר ציל פאר זיך ,אז די נפש האלקית זאל לעבן שטענדיג דבוק
וואס קענען מאכן א גוי פארשטיין אז ס'איז נישט כדאי צו משקיע
פארשידענע געפילן ,ווי ליבשאפט ,פחד ,רחמנות אד"ג .חלק מיטן אויבערשטן ,אבער אויך ווייל ווען ס'קומט צו דעם קאמף
זיין די געפילן אין בהמה'ישע זאכן און יצרים ,וואס וועלן זיך
השכלי – די וועלט פון לאגישע פארשטאנד און קענטעניס. אנטקעגן די נפש הבהמית און אירע גשמיות'דיגע עניינים ,קען
ענדיגן מיט גארנישט .ס'איז בעסער צו זיין א געזונטער גוי – וואס
וועלכע איז די 'שפיץ' פון די אלע דריי? וואס 'איז' די נפש זיך דער קאמף נאר אנהייבן ווען 'ס'איז דא איינער וואס קעמפט'.
מיינט ,א געזונטע רגש ,ווי דער מענטש שפירט זיך ביז זיינע האר
ווארצלען... הבהמית? די חלק הרגשי .דאס פלאץ וואו די נפש הבהמית געפינט אויב די נפש האלקית וועט נישט אנטדעקט און פארשטארקט
זיך איז אין די חלל הלב השמאלי ,טאקע ווייל זי איז פאקטיש א ווערן ,און אויב מ'וועט חלילה נישט שפירן ווי מ'איז א נפש
דערביי פאנגט זיך אן די 'זיך' יאגד פון א גוי .זיין שכל שטעלט אים
הארץ-געפילישע באשעפעניש .אייגנטליך קען מען זען בחוש ,אז האלקית; דאס מיינט ,מ'וועט נישט שפירן אירע רצונות און די
יצרים אנטקעגן רגשות ,און רעדט אים איבער צו לעבן בעסער,
א מענטש ,אדער בעסער געזאגט א מין 'מדבר' ,איז א געפילישע ציאונג קראפט וואס זי האט צו געטליכקייט – איז דען צו ערווארטן
מער געזונט און מיט ריכטיגע געפילן .זי עצה'ט אים צו מוותר זיין
בריה .וויאזוי קומט מען אין קאנטאקט מיטן נפש? דורך געפילן .און אז מ'זאל קענען קעמפן אנטקעגן דעם נפש הבהמית?! א מלחמה
אויף פארשידענע רייצן ,פשוט כדי ער זאל קענען וואס מער לעבן
א מענטש וויל זיך שפירן די גאנצע צייט. קען נאר זיין צווישן צוויי פיינט ,אבער אויב איין פיינט איז חלילה
זיין זיך און זיין ישות.
א מענטש 'איז' נישט זיין שכל ,א מענטש 'איז' נישט זיינע יצרים. פארשלאפן אין די צייט וואס נאר דער אנדערער בייסט און רייסט,
הייסט אזוי :דאס לעבן פונעם נפש הבהמית איז איינגעטיילט דעמאלטס איז די נידערלאגע קלאר נאך פארן אנהייבן!
א מענטש 'איז' זיינע געפילן .ער וויל זיך שפירן.
צווישן 'נפש' און 'יצרים' .די חלק השכלי טענה'ט אז מ'קען לעבן
א געפיל-געזונטע לעבן ,און די חלק היצרי פרובירט שטופן אויף די שאלה איז נאר ,וויאזוי שפירט מען זיך ...און דא הייבט זיך אן די דעריבער דארף מען פאר אלעס פשוט געבן פאר די נשמה צו 'לעבן'
א בהמה'ישע ,רייץ-אנגעפילטע לעבן .טאקע דערפאר טיילט דער נפש'דיגע מלחמה אין די אינערליכע וועלט פון א גוי... איר נאטורליכע לעבן ,מיט רוחניות'דיגע זאכן .ווי דעמאלטס
'בעל התניא' איין די 'נפש הטבעית' אליינס אויף צוויי נפשות :די אויסגעשמועסט; די 'פינטל' פון די נשמה ,די 'עצם' באשטייט פון
פון איין זייט ,די חלק היצרי פאדערט איר'ס .און מ'דארף וויסן :די
נפש השכלית און די נפש הבהמית .די נפש השכלית וויל לעבן מיט ; אירע 'כוחות' זענען אמונה און ביטול צום אויבערשטן
גאנצע עולם היצרים האט גארנישט מיטן עולם הרגש! יצרים זענען
געזונטע געפילן ,דאקעגן די נפש הבהמית שלעפט צו נידריגע געטליכע השגות ,אהבה און יראה; און אירע 'ביטויים' און פלעצער
פונקט ווי הונגער און דארשט ,אדער אפילו דאס נישט ,נאר זיי
בהמה'ישקייטן .פארשטייט זיך אז ביידע קומען פון 'פירוד' און ווי זי דרוקט זיך אויס זענען תורה און מצוות .דעריבער דארף מען
זענען רעאקציעס צו חיצוניות'דיגע רייצענישן .זיי קומען נישט פון
קלי' וסט"א (ווי ס'ווערט שפעטער אויסגעשמועסט). פשוט לעבן נשמה'דיג ,וואס דאס מיינט :וואס אלץ טראכטן און
די נפש ,און זיי ערפילן נישט די נפש .זיי זענען נאר א דראנג .זיי
רעדן איבער 'אמונה' ,אפטער לערנען איבער אהבה ויראה און
דעריבער ,פארן פארזעצן ,לאמיר זיך אפשטעלן און נעמען דערפון זענען נישט געאייגנט צו שפירן ,און נישט צו געבן סיי וואס .זיי
עניינים אלקיים ,אלץ מער און בעסער מקיים זיין תורה ומצוות,
א וויכטיגע נקודה אויף למעשה ,אין א בחינה פון 'דרך ארץ קדמה זענען די זעלבע ביי א מענטש ווי ביי א בהמה ,וואס פארשטייט זיך
און פארשטייט זיך אויך זיין מקושר מיט צדיקים – וואס זענען
לתורה': האט נישט קיין רגש .זי איז כמעט אינגאנצן פיזיש ,אין איר ארבעט
די 'נשמה הכללית' וואס איז מגלה אלע 'נשמות פרטיות' ,זיך
וויבאלד א מענטש איז א 'געפילישע באשעפעניש' ,ווי געזאגט, די נפש ווי גלייך א מאשין ,און ווען אימער זי זעט עפעס אדער
צו דערהייבן אין צייטן וואס זענען מסוגל פאר גילוי הנשמה ,א
דארף ער וויסן אז ס'איז אוממעגליך צו סיי ווען אויסמעקן די געפילן שפירט ווי עפעס פעלט איר ,פרובירט זי עס צו פארשטילן דורך
שטייגער ווי שבת ויום טוב ,און צום לעצט ,בעטן רחמי שמים אז די
פונעם נפש הבהמית .ס'איז נישט דער וועג .וויבאלד דעמאלטס אלע מיני וועגן .פארשטילן; נישט ערפילן.
אייגענע נשמה זאל ווערן אלץ מער אנטפלעקט און פארשטארקט.
טוסטו פאקטיש 'אויסמעקן' די נפש הבהמית – וואס איז נישט געפילן – ליבשאפט ,פחד ,רחמנות ,עהרע ,שאצונג ,באנייאונג,
דעמאלטס ,ווי נאר די כח הנשמה וועט ווערן באפולמעכטיגט דורך
שייך במציאות .דערצו איז די ריכטיגע עבודה איינצונעמען און שעפערישקייט – זענען זאכן וואס ערפילן די נפש .ווילאנג ס'רעדט
תורה ,מצוות אא"וו ,וועט די מלחמה אנטקעגן די נפש הבהמית זיכער
'אריינברענגען' די נפש הבהמית אין בילד ,און איר איבערצייגן צו זיך פון מענטשליכע געפילן (און נישט געטליך) ,זענען זיי טאקע זייער
זיין אסאך גרינגער .אזויווי א קריגס-העלד ,וואס אויב ער וועט
עבודת ה' .נישט איר אויסמעקן. באגרעניצט ,אבער טוען פארט עטוואס ערפילן .ס'ברענגט תענוג.
שטארק איבן זיינע מוסקלען ,דאן ווי נאר ער וועט הייבן א שטייף
צומאל זעט מען אז מענטשן וואס הייבן אן זיך צו אינגאנצן דאקעגן יצרים קענען אויף קיין פאל נישט ערפילן .זיי ארבעטן
האנט אויף זיין פיינט וועט ער שוין זיגן אין קריג .און וואס מער ער
פארהוילן פון זייערע נפש הבהמית'דיגע געפילן ,טוען זיך אויך פשוט ווי א מאשין .די מאשין פאדערט פלייש צו מאלן ,די פלייש
וועט איבן זיינע מוסקלען און אלץ מער ארויסברענגען זיין גבורה
פארהוילן פון מענטשליכע געפילן פון אהבה אדער יראה – און ווערט סערווירט צום מויל און די מאשין ווערט בארואיגט – אויף
מן הכח אל הפועל ,וועט ער אלץ גרינגער געווינען .דעריבער ,די
נאך מיט די איינרעדעניש אז אויב זיי וועלן אזוי טון ,וועט זייער דערווייל ,ביזן נעקסטן מאל.
עיקר מלחמה איז אייגנטליך צו פארשטארקן די נפש האלקית און אלץ
נפש הבהמית ווערן אויסגעראטן .אבער אויסער דעם וואס ס'איז פאר יצרים גייט נישט אן אויב ס'איז כדאי צי נישט .ס'איז נישט מער פארמערן איר אור.
נישט ריכטיג ,ארבעט עס ניטאמאל .מ'קען זיך פארהוילן און געראטן פארן נפש ,ס'געבט איר גארנישט צו און ס'שלעפט איר
קאנטראלירן די יצרים פונעם נפש הבהמית ,וויבאלד זיי דרוקן אראפ – אבער פארן חלק היצרי אינטערעסירט דאס נישט! זי
איבערדרייען דעם נפש
הבהמית
נישט אויס איר 'מהות' ,אבער נישט אירע הרגשים ,ווייל דאס איז ווייסט אז די עסן שאדט פארן מענטש ,אבער זי עסט .פארוואס?
זי אליין. ווייל ס'איז א דראנג ,ס'איז א רייץ .ס'מאכט נישט אויס וואס ס'וועט
אצינד ווען מיר האבן קענענגעלערנט די נפש הבהמית און די מלחמה מיר ברענגען און וויפיל יאר פון דייעטס וועט נאכפאלגן .זי עסט... יעצט ,נאך וואס מ'האט מגלה געווען די נשמה און איר געלאזט
וואס זי פירט אין זיך אליינס ,וועלן מיר בעז"ה קענען אריבערגיין צו דאס יא ,יצרים ווילן אוועק'גנב'ענען געפילן .די 'תאוה' שטעלט ארויסשיינען איר אור ,אזוי אז די נפש האלקית איז געווארן
איר מלחמה מיטן נפש אלקית .דערוועגן – אינעם קומענדיגן גליון, זיך אהער ווי ליבשאפט אדער פארגעניגן ,ענקזייעטי ווי פחד, מאכטפול און קאמפס גרייט ,קומט מען צו די פראגע :וויאזוי פירט
בעז"ה. און אויסנוצער נוצן 'רחמנות' דיר אויסצונוצן ...אבער אין אמת'ן מען קריג מיט די נפש הבהמית? ס'קומט א מינוט ווען די נפש הבהמית
אידישער הערצער ווארטן אויף אביסל ליכטיגקייט אבער מ'ווארט אויף אייער שותפות
צו מנדב זיין א מאמר/אפטיילונג ,אדער הפצה ביי אייך אין ביהמ"ד און דאס גלייכן רופט848.243.1624 :
אימעיל | DD0722531385@gmail.comתורם צו זיין אויטאמאטיש347-428-6483 :
ד
