gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish

שבוע: וירא (2026-10-26)

יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫לשבוע הבעל"ט‬ ‫ספה"ק מאור עינים (פנחס‪-‬מטות)‬ ‫מד"ה‬ ‫יום‬ ‫וזה נקרא שלום‬ ‫ראשון‬ ‫מערכת "קול דודי"‬ ‫כללו של דבר‬ ‫שני‬ ‫מתחילים פרשת מטות‬ ‫שלישי‬ ‫א וועלט פון ליכטיגע חסיד'ישע שמועסן‬ ‫אין אמעריקע‬ ‫אין אידיש‬ ‫וכשמאמין אמונה שלימה‬ ‫רביעי‬ ‫‪605.313.6695‬‬ ‫ובפרט שכל עבודתו‬ ‫עד ד"ה וכן כל הדברים‬ ‫חמישי‬ ‫אין ענגלאננד‬ ‫‪033.0551.7811‬‬ ‫צו באקומען אינדערהיים דעם חודש'ליכן קונטרס‬ ‫ערשטע חודש האלב פרייז‪ ,‬רופט ‪848-243-1624‬‬ ‫אין ארץ ישראל‬ ‫‪035.‬‬ ‫‪100.200‬‬ ‫פרשת וירא תשפ''ז ‪ /‬גליון ר"ג‬ ‫אלע מעלדונגען און פרישקייטן‬ ‫אויף שבת קול דודי‬ ‫חסיד'יש גערעדט‬ ‫חיי שרה אין מצפה יריחו‬ ‫אין 'קול דודי' נומער ‪77‬‬ ‫א חסידי'שע דערהער פון די פרשה אויף למעשה‬ ‫א טיפערע‬ ‫ַה ָּכת ּוב ַ'ע ָּתה יָ ַד ְע ִּתי'‪ ,‬לְ ׁשוֹ ן ִה ְפ ִעיל‪ֶ ׁ ,‬שהוֹ ַד ְע ִּתי לְ ֵעין ּכֹל‪'ִּ ,‬כי יְ ֵרא ֱאלֹקים‬ ‫טעלעפאן קאל פון הויפט אויפזעער‪" :‬האלט! בשום אופן נישט‬ ‫ַא ָּתה ְולֹא ָחשַׂ ְכ ָּת ֶאת ִּבנְ ָך ֶאת יְ ִח ְיד ָך ִמ ֶּמ ִּני' ‪ַּ -‬דיְ ָקא ֵמ ֲח ַמת יִ ְר ָא ִתי ָעשִׂ ָ‬ ‫ית‬ ‫אויספירן די מיסיע! שטעל זיך אפ שוין יעצט‪ ,‬דאס איז געווען‬ ‫ית לְ ַה ֲעלוֹ ת‬ ‫ֶאת ַה ָּד ָבר ַה ֶּזה ׁ ֶשלּ ֹא ָחשַׂ ְכ ָּת ֶאת ִּבנְ ָך‪ְּ ,‬כ ִפי ַמ ְח ׁ ְשבוֹ ֶת ָ‬ ‫יך ׁ ֶש ָר ִצ ָ‬ ‫בלויז א פראבע!"‪.‬‬ ‫ליבשאפט‬ ‫אוֹ תוֹ לְ עוֹ לָ ה‪ְ ,‬ו ֵאין יְ כוֹ לִ ין לא ַֹמר ֵמ ֲח ַמת ַט ַעם"‪ .‬אויב איז נישטא אזא‬ ‫מצוה ווי 'עקדת יצחק'‪ ,‬האט דאך אברהם אבינו נישט געהאט‬ ‫וואס משיג צו זיין דערין‪ ...‬אלא מאי‪ ,‬ער האט עס געטון בלויז‬ ‫אן עכטער פריינד טוט אן‬ ‫ווייל דער ליבער באשעפער האט אים געהייסן‪.‬‬ ‫פארשטיין‬ ‫די טרוקענע זמנים טראגן א‬ ‫אהבת ה' אדער 'אהבת‬ ‫דער 'קדושת לוי' אין אונזער פרשה זאגט א געוואלדיג ווארט‪,‬‬ ‫אויפן פסוק‪" :‬כי עתה ידעתי כי ירא אלקים אתה ולא חשכת את‬ ‫משונה'דיגע באדייט – דארט‬ ‫הרגשים'?‬ ‫בנך את יחידך ממני"‪.‬‬ ‫געפונט זיך א טרוקענע 'חיבור' צום‬ ‫מיר לערנען חסיד'ישע ספרים וועלכע באלייכטן יעדע מצוה מיט‬ ‫און אזוי שרייבט ער מיט זיין הייליג לשון‪" :‬נִ ְר ֶאה ְּב ִס ַ ּי ְע ָּתא ִּד ׁ ְש ַמ ָ ּיא‬ ‫ְּדיֵ ׁש ב' ְּב ִחינוֹ ת‪ֶ ,‬א ָחד ׁ ֶש ָא ָדם עוֹ שֶׂ ה ִמ ְצ ָוה ׁ ֶשיּוֹ ֵד ַע ַט ַעם ַה ִּמ ְצוֹת ְו ֶא ָחד‬ ‫אויבערשטן – אן קיין פעפער און‬ ‫'השגות'‪' ,‬טעמים' און 'אורות'‪ .‬אבער מיר דארפן געדענקען דעם‬ ‫יעת ַט ַעם‬ ‫ׁ ֶשעוֹ שֶׂ ה ִמ ְצוֹת ְו ֵאינוֹ יוֹ ֵד ַע ַט ַעם‪ְ .‬וגָ דוֹ ל ה ּוא ָהעוֹ שֶׂ ה ְּבלִ י יְ ִד ַ‬ ‫זאלץ – אבער עס איז אמת'דיג און‬ ‫אמת‪ :‬אין די פעלער וואו מיר שפירן נישט און ווייסן נישט‪ ,‬עס‬ ‫איז טרוקן און שטומפיג‪ ,‬און די סיבה פארוואס מיר טוען עס‬ ‫ִמ ִּמי ׁ ֶשיּוֹ ֵד ַע ַה ּ ַט ַעם‪ֶ ׁ .‬ש ַּביּוֹ ֵד ַע ַה ּ ַט ַעם ֵאינוֹ נִ ָּכר ׁ ֶשעוֹ שֶׂ ה ַה ִּמ ְצוֹת ֵמ ַא ֲה ַבת‬ ‫ַה ּבוֹ ֵרא‪ֶ ׁ ,‬ש ֶא ְפ ׁ ָשר ֵמ ֲח ַמת ׁ ֶשיּוֹ ֵד ַע ַה ּ ַט ַעם ה ּוא עוֹ שֶׂ ה‪ַ ,‬מה ׁ ֶש ֵאין ֵּכן ָהעוֹ שֶׂ ה‬ ‫עכט‬ ‫– איז בלויז צוליב א 'ביטול' צום רצון ה' – דארט קומט ארויס‬ ‫יעת ַט ַעם‪ ,‬נִ ָּכר ׁ ֶשעוֹ שֶׂ ה ַה ּכֹל ֵמ ַא ֲה ַבת ה'"‪ .‬א איד וועלכער‬ ‫ְּבלִ י יְ ִד ַ‬ ‫שמואל איז נאכגעקומען אלע פראפעאסינאלע פאדערונגען‬ ‫אסאך מער אהבת ה' און יראת שמים‪ .‬ווייל דארט וואו מיר זעען‬ ‫פארשטייט און ווייסט וואספארא ליכטיגקייט און אויפטוה עס‬ ‫וועלכע האבן אויסגעפעלט פאר דעם פאך‪ ,‬ער איז טאלאנטפול‪,‬‬ ‫די 'אורות' פון דער מצוה – קען גאר זיין אז מיר דינען אונזער‬ ‫קומט ארויס פון תורה און מצוות – איז שוין נישט קלאר וואס‬ ‫אן עילוי'אישן קאפ‪ ,‬אן אויפטרעפער‪ ,‬א מענטש וואס טרעפט‬ ‫אייגענע געשמאק ברוחניות‪ .‬אבער דארט וואו מיר זענען טרוקן‬ ‫עס ברענגט אים צו טון א מצוה‪ ,‬עס קען זיין אז ער טוט דאס פון‬ ‫אלעמאל א לעזונג‪ ,‬ער קען פארנעמען דרוק‪ ,‬ער לאזט זיך אראפ‬ ‫– דינען מיר זיכער דעם איינציגן באשעפער‪.‬‬ ‫אהבת ה'‪ ,‬אבער עס קען אויך זיין אז ער טוט דאס צוליב 'זיין‬ ‫ביז צו קליינע דעטאלן‪ ,‬און דערצו איז ער גאר א געשמאקער‬ ‫איבערגעדרייט די יוצרות‪ :‬געווענליך איז מען צוגעוואוינט צו‬ ‫פארשטאנד'‪ .‬מען זעט נאכנישט דא די אהבת ה' פון א איד צום‬ ‫מענטש‪ .‬ממש אלעס וואס פעלט זיך אויס פאר דער הויכער‬ ‫טראכטן‪ ,‬אז דייקא ווען עס איז דא א גרויסע 'הארה' – ברענגט זיך‬ ‫באשעפער‪ .‬אבער ווען א איד איז מקיים תורה און מצוות אן‬ ‫שטעלע אינעם ריזיגן פאבריק‪ .‬עס שיינט אז אזא קאנדידאט‬ ‫ארויס די ריכטיגע דביקות‪ .‬אבער דער אמת איז‪ ,‬אז די ריכטיגע‬ ‫פארשטיין דערין קיין שום טעם – קומט ארויס אפן און קלאר די‬ ‫האט נאך די פירמע קיינמאל נישט באוויזן צו האבן אין זייער‬ ‫אהבה אנטפלעקט זיך דוקא אן קיין אפענע אהבה'דיגע געפילן‪,‬‬ ‫ריינע אהבת ה' וואס ברענט אין אים‪.‬‬ ‫אפיס‪.‬‬ ‫ווייל טאמער זענען די געפילן אנגעצינדן – קען אפשר זיין אז‬ ‫דאס איז די סיבה פארוואס דער עיקר 'עמידה בנסיון' פון אברהם‬ ‫די הנהלה איז שוין געווען גרייט צו מאכן די ענדגילטיגע החלטה‪,‬‬ ‫מען האט פשוט ליב די 'הרגשים' און נישט דעם אויבערשטן‬ ‫אבינו – האט זיך ערשט ארויסגעשטעלט נאר נאכן אראפנעמען‬ ‫אבער איין זאך איז נאכנישט אויסגעקלארט‪ ,‬יעדער פרעגט די‬ ‫אליינס‪ .‬אבער ווען מען איז אין א 'קטנות'‪ ,‬דעמאלט קומט ארויס‬ ‫יצחק'ן פונעם מזבח‪"ְ .‬ו ִה ֵּנה ק ֶֹדם ׁ ֶש ָא ַמר לוֹ ַה ַּמלְ ָא ְך ַ'אל ִּת ׁ ְשלַ ח יָ ְד ָך‬ ‫זעלבע שאלה‪" :‬וויאזוי איז ער אין 'דיסציפלין'? מיר האבן זיך‬ ‫די ריינע אהבה און דביקות צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫ֶאל ַה ַּנ ַער'‪ָ ,‬הי ּו ְסב ּו ִרים ַה ּכֹל ׁ ֶש ִ ּי ְצ ָחק יַ ֲעלֶ ה לְ ָק ְר ָּבן ֶאל ַה ִּמזְ ֵּב ַח‪ְ ,‬ולֹא ָהיָ ה‬ ‫שוין איינמאל אפגעבריהט מיט אן ארבייטער וועלכער האט‬ ‫נִ ָּכר ָּכל ָּכ ְך ּג ֶֹדל ַה ִּנ ָּסיוֹ ן ׁ ֶשל ַא ְב ָר ָהם ָא ִבינ ּו ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ ם ָּב ֲע ֵק ָדה‪ֶ ׁ ,‬ש ָהי ּו‬ ‫דער דאזיגער יסוד וואס דער קדושת לוי שטעלט דא אוועק –‬ ‫געטון בלויז וואס ער פארשטייט‪ ,‬און אונזער פירמע האט געליטן‬ ‫יְ כוֹ לִ ין לוֹ ַמר ׁ ֶש ָ ּי ַדע ַט ַעם ׁ ֶש ִּב ׁ ְש ִביל זֶ ה ֵמ ָה ָרא ּוי ׁ ֶש ַ ּי ֲעלֶ ה יִ ְצ ָחק לְ ָק ְר ָּבן‪,‬‬ ‫גיסט אריין א חיות אין יעדן טרוקענעם מצב‪ .‬אויב האבן מיר ביז‬ ‫דערפון שווערע געלט שאדנס! מיר דארפן אן ארבייטער וועלכער‬ ‫ְו ָעשָׂ ה ַא ְב ָר ָהם ָא ִבינ ּו ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ ם ֵמ ֲח ַמת ַה ּ ַט ַעם"‪ .‬ווילאנג אברהם‬ ‫היינט געמיינט‪ ,‬אז די טרוקענע זמנים זענען ליידיג פון באדייט –‬ ‫פאלגט וואס מען הייסט אים – אפילו אויב ער פארשטייט נישט‬ ‫אבינו איז נאך געווען פארנומען מיטן מקיים זיין דעם ציווי‬ ‫ווערן מיר געוואויר‪ ,‬אז פונקט דארט קען מען טרעפן דעם עכטן‬ ‫'פארוואס'! וויאזוי קען מען דאס אונטערזוכן?"‪.‬‬ ‫ה' פון עקידה‪ ,‬האט מען געקענט מיינען‪ ,‬אז ער ווייסט און איז‬ ‫און טיפערן 'חיבור' צום אויבערשטן‪ .‬עס איז אפשר א טרוקענע‬ ‫נאכן זיצן א לאנגע וויילע – פרובירנדיג אויפצוקומען מיט א‬ ‫משיג גאר הויכע טעמים און באהאלטענע סודות אינעם ענין‬ ‫'חיבור' – אן קיין פעפער און זאלץ – אבער עס איז אמת'דיג‬ ‫געדאנק‪ ,‬איז מען צוגעקומען צו א אויסגעבויעטער מהלך‪" :‬מיר‬ ‫פארוואס דער אויבערשטער הייסט שחט'ן יצחק‪ ,‬און דאס איז‬ ‫און עכט‪ .‬עס איז דער 'חיבור' אליין – אן צולייגן זייטיגע זאכן‬ ‫וועלן אים אויפנעמען דורכצופירן א מיסיע וועלכע האט נישט‬ ‫וואס ס'פירט אים‪.‬‬ ‫ארום און ארום‪ .‬און ווען מיר וועלן דאס ריכטיג דערהערן – וועט‬ ‫קיין שום נוצן‪ ,‬א מיסיע וועלכע ברענגט נישט קיין שום גוטע‬ ‫דער סארט חיבור ווערן ביי אונז דאס מערסט לעבעדיגער און‬ ‫יע ַה ַּמלְ ָא ְך ַ'אל ִּת ׁ ְשלַ ח יָ ְד ָך ֶאל ַה ַּנ ַער'‪ֶ ׁ ,‬ש ִ ּי ְצ ָחק‬ ‫"מה ׁ ֶש ֵאין ֵּכן ַא ַחר ׁ ֶשהוֹ ִד ַ‬ ‫ַ‬ ‫רעזולטאטן‪ ,‬נאר פארקערט‪ ,‬אויב וועט ער דאס דורכפירן – וועט‬ ‫געשמאקער חיבור‪.‬‬ ‫לֹא יַ ֲעלֶ ה לְ ָק ְר ָּבן‪ִ ,‬אם ֵּכן לְ ַמ ְפ ֵר ַע ָהיָ ה הוֹ ָכ ָחה ׁ ֶש ְרצוֹ ן ַא ְב ָר ָהם ָא ִבינ ּו‬ ‫דאס ברענגען מאסיווע שאדנס‪ .‬דאס איז אזא מיסיע‪ ,‬וואס אפילו‬ ‫ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ ם לְ ַה ֲעלוֹ ת יִ ְצ ָחק ְּבנוֹ ַעל ַ ּג ֵּבי ַה ִּמזְ ֵּב ַח ֵמ ַא ֲה ַבת ה'‪ ,‬לֹא ִּב ׁ ְש ִביל‬ ‫זעלבסט פארשטענדליך‪ :‬דאס זאגט אונז נישט אז מיר דארפן‬ ‫אויב ער וועט זיצן און טראכטן יארן לאנג – וואספארא ציל און‬ ‫יח ׁ ֶש ֵאין ַט ַעם לַ ֲע ֵק ָדה ׁ ֶש ַ ּי ֲעלֶ ה יִ ְצ ָחק לְ ָק ְר ָּבן‪ְּ ,‬ד ִאם‬ ‫ַה ּ ַט ַעם‪ְּ ,‬ד ַע ָּתה מוֹ ִכ ַ‬ ‫אויפהערן צו לערנען חסיד'ישע ספרים – וועלכע שענקען אונז‬ ‫תכלית די מיסיע טראגט – וועט ער נישט צוקומען צו גארנישט‪,‬‬ ‫ָהיָ ה ַט ַעם ׁ ֶש ַ ּי ֲעלֶ ה לְ ָק ְר ָּבן‪ַ ,‬מ ּד ּו ַע ִצ ָ ּוה ַה ַּמלְ ָא ְך ׁ ֶשלּ ֹא יַ ֲעלֵ ה ּו לְ ָק ְר ָּבן‪ֲ ,‬הלֹא‬ ‫'השגה' און ליכטיגקייט‪ .‬דאס זאגט אונז אבער‪ ,‬אז מיר דארפן‬ ‫יֵ ׁש ַט ַעם ׁ ֶשצָּ ִר ְ‬ ‫ווייל באמת האט עס טאקע נישט קיין שום ציל און תועלת‪...‬‬ ‫יך ׁ ֶש ַ ּי ֲעלֵ ה ּו לְ ָק ְר ָּבן‪ּ ,‬ו ִמ ֵּכ ָיון ְּד ֵאין ַט ַעם יֵ ְדע ּו ַה ּכֹל ַּכ ָ ּונַ ת‬ ‫דאס לערנען פאר אן אנדערע סיבה ווי ביז היינט! מיר לערנען‬ ‫דערפאר‪ ,‬טאמער וועט ער אויספירן די דאזיגע מיסיע מיט א‬ ‫ַא ְב ָר ָהם ָא ִבינ ּו ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ ם ְּדלָ א ָהיָ ה ִּב ׁ ְש ִביל ַט ַעם‪ְּ ,‬ד ָהא מ ּו ָכח ַע ָּתה‬ ‫עס נישט צוליב אונזערע געשמאקע 'הרגשים'‪ ,‬נאר ווייל דער‬ ‫תמימות – אן פרעגן שאלות – איז א סימן אז ער איז געטריי פאר‬ ‫ְּד ֵאין ַט ַעם ׁ ֶש ִ ּי ְהיֶ ה יִ ְצ ָחק ָק ְר ָּבן ַרק ִמ ִ ּי ְר ַאת ה' ּ ָפ ַעל ָּכל ֵא ֶּלה‪ .‬זֶ ה ּו ּ ֵפר ּו ׁש‬ ‫אויבערשטער וויל אז מיר זאלן האבן 'השגות' אין‬ ‫זיינע אויבערהארן און מען קען אים אנפארטרויען די‬ ‫א מצוה! פאר דער זעלבער סיבה פארוואס דו ביסט‬ ‫נתנדב לטובת נשמת‬ ‫דאזיגע הויכע פאזיציע אין אונזער פירמע!"‪.‬‬ ‫הרה"ק ר' שלום ב"ר יעקב יוסף זי"ע מקאמינקא‬ ‫הפצת הגליון‬ ‫מחויב צו טון רצון ה' – אויך ווען דו ביסט אין 'קטנות'‬ ‫שמואל – וועלכער שטעלט זיך טאקע ארויס צו זיין‬ ‫לרגל ההילולא קדישא כ' חשון‬ ‫און שפירסט גארנישט – פארן זעלבן סיבה ביסטו‬ ‫הרה"ק ר' ישכר דוב ב"ר יהושע זי"ע מבעלזא‬ ‫א געטרייער און באגלייבטער מענטש – האט שוין‬ ‫מחויב צו שפירן דעם אויבערשטנ'ס ליכטיגקייט ווען‬ ‫לרגל ההילולא קדישא ט"ו חשון‬ ‫בק"ק וויען‬ ‫געהאלטן ביי די לעצטע פאזע פון דער מיסיע‪ ,‬נאך‬ ‫דו ביסט אין 'גדלות'‪ .‬אלעס קומט פון איין פלאץ‪:‬‬ ‫לזכות הרב ישראל בן אסתר הדסה הי"ו‬ ‫לזיווג הגון בקרוב ובניקל‬ ‫נתנדב ע"י‬ ‫איין מינוט איז די מיסיע אויסגעפירט‪ ...‬אבער אין‬ ‫ביטול צום רצון ה'‪.‬‬ ‫יענע מינוט האט ער באקומען אן עמערדזשענסי‬ ‫א‬ ‫אפענע שמועס צווישן דעם משפיע און בחור'ל‬ ‫א חסיד'ישער בחור‬ ‫איך גלייב‬ ‫פארוואס דארף א איד גלייבן אז ער גלייבט? • וואס בכלל מיינט 'אמונה'?‬ ‫יתי ִע ָּמ ְך'‪,‬‬ ‫י"ח‪ּ ,‬ו ֵפר ּו ׁש ָּבזֶ ה ַה ָּכת ּוב ַ'ו ֲאנִ י ַב ַער ְולֹא ֵא ָדע ְּב ֵהמוֹ ת ָהיִ ִ‬ ‫זיך קלאר מאכן די נושא אליינס‪ .‬צוערשט דארפן מיר וויסן‪,‬‬ ‫משפיע‪ :‬אה‪ ,‬האבן מיר דא אברהם יצחק‪...‬‬ ‫ּ ֵפר ּו ׁש ַעל יְ ֵדי זֶ ה (דורכדעם וואס איך בין ממש א ַ'ב ַּער'‪ ,‬א נאר אזויווי‬ ‫אז יעדער איד האט אמונה‪ .‬יעדער איד‪ ,‬אפגעזען ווער און‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬יא‪ ,‬א גוטן‪.‬‬ ‫א בהמה און כ'גלייב אן קיין שום השגה און הבנה) ֲ'אנִ י ָּת ִמיד ִע ָּמ ְך'‪"...‬‬ ‫וואו‪ ,‬האט טיף ביי זיך אין הארץ א קלארע‪ ,‬ריינע אמונה!‬ ‫משפיע‪ :‬נו‪ ,‬וואס דערציילסטו?‬ ‫אייגנטליך קענסטו אליינס דורכלערנען זיין לשון‪ ,‬וועסט זיך‬ ‫און אפילו אויב מאמענטאל שפירט ער עס נישט‪ ,‬אפילו‬ ‫מחיה זיין‪.‬‬ ‫אויב ס'זעט אים אויס אז ער האט נישט קיין אמונה‪ ,‬דארף‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬כ'וויל פרעגן עפעס וואס באדערט מיר‪ .‬איך‬ ‫ער וויסן און געדענקען אז ער האט אמונה‪ .‬טיף אין הארץ‬ ‫שעם זיך אביסל צו פרעגן אזא שאלה‪ ,‬אבער איך האף אז‬ ‫אגב‪ ,‬כ'האב דיר גלייך געוואלט זאגן‪ ,‬אז איבער די סוגיא‬ ‫דער משפיע וועט מיר פארשטיין‪...‬‬ ‫ווייסט ער און ער גלייבט אז ס'איז דא בורא עולם וואס פירט‬ ‫וואס מיר טוען יעצט דורך‪ ,‬האבן מיר דעם וואונדערליכן‬ ‫ספר וואס רבינו הזקן האט אונז איבערגעלאזט‪ ,‬ווי‬ ‫און זעט אלעס‪ .‬אמונה איז א חלק פון א איד'ס טבע‪ ,‬ס'איז‬ ‫משפיע‪ :‬פרעג‪ ,‬שעם זיך נישט‪ .‬פארקערט‪ ,‬פארשטיקן‬ ‫אין זיין הארץ און נפש‪ .‬דאס איז די ערשטע זאך‪.‬‬ ‫פראגעס טוט גארנישט אויף‪ .‬לאמיר עס אויסקלארן‬ ‫ס'ווערט מבואר אלע יסודות פון אמונה און התחזקות מיט‬ ‫א מורא'דיגע קלארקייט‪ .‬דעריבער איז כדאי זיך צו מאכן‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬כ'הער‪ .‬דער משפיע טענה'ט אז כ'דארף‬ ‫צוזאמען‪.‬‬ ‫א קביעות'דיגע סדר דערין‪ ,‬און עס דערנאך אסאך מאל‬ ‫גלייבן אז איך גלייב‪ .‬וויסן אז יענדספאל האב איך אמונה‪,‬‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬איך האב א שאלה אויף אמונה‪ .‬כ'וויל‬ ‫איינ'חזר'ן‪.‬‬ ‫אפילו ווען כ'שפיר עס נישט‪ .‬נו‪ ,‬וואס איז ווייטער?‬ ‫פארשטיין; וואס פונקטליך מיינט אמונה? וואס איז דאס?‬ ‫לאמיר דיר ווייזן נאך א לשון וואס דער אלטער רבי זי"ע‬ ‫משפיע‪ :‬יעצט דארף מען פארשטיין וואס איז דאס בכלל‬ ‫און פארוואס דארף מען דאס בכלל האבן‪...‬‬ ‫שרייבט אין זיינע בריוון‪ ,‬ווי ער טוט מורא'דיג שטארק‬ ‫'אמונה'? דאס איז די צווייטע נקודה‪ ,‬און אויף דעם וויל‬ ‫משפיע‪ :‬כ'האב נישט פארשטאנען‪ .‬פרוביר זיך אביסל מער‬ ‫ארויסברענגען די גדלות פון אזא אמונה און אז ס'איז‬ ‫איך דיר זאגן אז אמונה מיינט גלייבן‪ .‬אמונה מיינט נישט אז‬ ‫ארויסצוברענגען‪ .‬וואס באדערט דיר‪ ,‬און פארוואס האט עס‬ ‫ברענגט דעם מענטש צו אלע השגות און מדריגות‪ .‬דא‬ ‫מ'שפירט‪ ,‬ס'מיינט נישט אז מ'פארשטייט און אז מ'זעט‪ ,‬נאר‬ ‫דיר נאר יעצט אנגעהויבן באדערן?‬ ‫האסטו זיין לשון‪ ,‬אין ספר הקדוש 'אגרות שומר אמונים'‬ ‫פשוט אז מ'גלייבט‪ .‬איך גלייב אפילו ווען איך שפיר נישט‪,‬‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬די זאך איז‪ ,‬אז לעצטנס קומט מיר ארויף‬ ‫(אגרת לו)‪:‬‬ ‫איך פארשטיי נישט‪ ,‬איך זעה נישט‪ .‬איך גלייב!‬ ‫אלע סארט מחשבות‪ ,‬וואס מאכן מיר טראכטן אז איך האב‬ ‫יך ׁ ֶש ֶּת ֱאחֹז ֶּב ֱאמ ּונָ ה ַה ּ ְפ ׁש ּו ָטה ְולֹא ְּת ַבלְ ֵּבל ַּד ְע ְּת ָך‬‫" ּו ְכ ָבר ִהזְ ַה ְר ִּת ָ‬ ‫און ווי שוין געזאגט; דאס איז די‬ ‫ְּב ִענְ יְ נֵ י ָח ְכמוֹ ת ׁ ֶש ְּל ַמ ְעלָ ה ֵמ ַה ּ ָׂשגָ ְת ָך‪ְּ ,‬כמוֹ ׁ ֶש ָּנ ֲהג ּו ָּכל ַהצַּ ִּד ִיקים‬ ‫'עצמיות'‪ ,‬ס'איז די 'מהות' פון יעדער‬ ‫ְועוֹ ְב ֵדי ַה ּׁ ֵשם ׁ ֶש ָעשׂ ּו ַה ּכֹל ֶּב ֱאמ ּונָ ה ְ ּגדוֹ לָ ה ִּב ְמ ִס ַירת נֶ ֶפ ׁש‪ְּ ,‬ד ַהיְ נ ּו ֵא ֶצל‬ ‫איד‪ .‬פון נאטור אויס – איז ער א מאמין!‬ ‫ארן‬ ‫ַהחוֹ זֶ ה ִמלּ ּו ְּבלִ ין זי"ע ׁ ֶש ָא ְמר ּו ַהצַּ ִּד ִיקים ׁ ֶש ָהי ּו ַא ְר ַּבע ֵמאוֹ ת ִרינְ ַד ְ‬ ‫ער גלייבט מכח זיין נשמה‪ ,‬מכח דעם‬ ‫וואס ער איז א חלק אלוק ממעל‪ ,‬און‬ ‫(‪-‬העכסט פשוט'ע מענטשן) ַּב ֲעלֵ י ר ּו ַח ַה ּק ֶֹד ׁש‪ְ ,‬ולֹא ׁ ָש ַמ ְענ ּו זֹאת ְּב ָמקוֹ ם‬ ‫ַא ֵחר ְולֹא ִמ ְּק ָצת ִמ ֶּזה‪( ,‬און דאס אלעס איז) ִמ ְּל ַבד ְ ּגדוֹ לֵ י ַהצַּ ִּד ִיקים‬ ‫דעריבער‪ ,‬אפילו ווען חיצוניות'דיג‬ ‫איז אונזער ארבעט צו לאזן די אמונה‬ ‫יהם אוֹ ַעל יְ ֵדי‬ ‫ַה ְּמיֻ ָח ִדים ַה ְּמ ֻפ ְר ָס ִמים ְּב ָכל ָהעוֹ לָ ם ַעל יְ ֵדי ִח ּב ּו ֵר ֶ‬ ‫שפירט ער נישט ווי ער גלייבט‪ ,‬אבער‬ ‫למעשה געפינט זיך די אמונה שטענדיג‬ ‫פשוטה וואס אונזער נשמה האט‪,‬‬ ‫יסק‬ ‫ַאלְ ֵפי ַה ֲח ִס ִידים ְו ַתלְ ִמ ִידים ׁ ֶש ָהי ּו לָ ֶהם‪ְ ,‬ו ֵכן ְּב ַק ְרלִ ין ּו ְב ַס ְט ֶרעלִ ְ‬ ‫ימלֶ ְך ְו ַכ ּדוֹ ֶמה לָ ֶהם‪ָ ,‬ה ִע ָּקר ָהיָ ה ַרק ֶּב ֱאמ ּונָ ה‬ ‫ְו ֵא ֶצל ַר ֵּבנ ּו ַר ִּבי ֱאלִ ֶ‬ ‫אין אים!‬ ‫ארויסקומען מכח אל הפועל‪ .‬עס באלעבן‬ ‫יך לִ ְהיוֹ ת ַה ּכֹל ַעל יְ ֵדי ֱאמ ּונָ ה‬ ‫ּ ְפ ׁש ּו ָטה‪ְּ ...‬כלָ ל ּות ֶּד ֶר ְך ָה ֲעבוֹ ָדה ָצ ִר ְ‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬ס'ארבעט אבער נישט אזוי!‬ ‫ּ ְפ ׁש ּו ָטה ְּבלִ י ִה ְת ַח ְּכמ ּות‪ְ ,‬וזֶ ה (‪-‬די 'אמונה פשוטה') ֻס ָּלם ֻמצָּ ב ַא ְר ָצה‬ ‫ס'איז שווער צו גלייבן אין א זאך וואס‬ ‫יע ַה ּׁ ָש ָמיְ ָמה"‪.‬‬‫ֹאשוֹ ַמ ִ ּג ַ‬ ‫ְור ׁ‬ ‫מ'פארשטייט נישט און מ'זעט נישט! וואלט נישט‬ ‫מיט די ווערטער ברענגט ער ארויס‪ ,‬ווי ווייט די עבודה‬ ‫געווען בעסער ווען מ'וואלט געקענט זען און קלאר‬ ‫פון 'אמונה פשוטה' קען אנקומען‪ .‬און 'אמונה פשוטה'‪ ,‬ווי‬ ‫פארשטיין דעם מציאות ה'? פארוואס דארפן מיר נאר גלייבן‬ ‫נישט קיין אמונה חלילה‪ ,‬אזוי ווייט אזש ס'לאזט מיר נישט‬ ‫געזאגט‪ ,‬מיינט אז מ'פארשטייט אז ס'איז אוממעגליך צו‬ ‫דערין?‬ ‫דאווענען און לערנען‪ ,‬ווייל 'האב איך אמונה אדער נישט'‪?...‬‬ ‫פארשטיין‪.‬‬ ‫משפיע‪ :‬ביסט פשוט נישט גערעכט‪ .‬אדרבא‪ ,‬ס'איז פונקט‬ ‫איך האף אז דער משפיע פארשטייט וואס איך וויל‪.‬‬ ‫פארקערט‪ .‬א זאך וואס מ'פארשטייט אדער וואס מ'זעט‬ ‫משפיע‪ :‬כ'מיין אז איך פארשטיי וואס ס'שטערט דיר‪ .‬לאמיר‬ ‫– דארף מען דאך נישט גלייבן‪ ,‬ווייל מ'פארשטייט אדער‬ ‫עס פרובירן אויסצוקלארן אינאיינעם‪ ,‬מיטן אויבערשטנ'ס‬ ‫מ'זעט עס! די גאנצע מושג פון גלייבן‪ ,‬איז דייקא נאר ביי‬ ‫הילף‪ .‬אבער קודם לאמיר הערן‪ ,‬וועלכע מחשבות זענען דיר‬ ‫ארויסברענגען 'מכח אל‬ ‫אזעלכע זאכן וואס מ'קען נישט זען אדער פארשטיין‪.‬‬ ‫ארויפגעקומען?‬ ‫די שאלה איז נאר‪ ,‬פארוואס טאקע קענען מיר עס נישט‬ ‫הפועל'‬ ‫זען און פארשטיין? און די ענטפער דערויף איז‪ ,‬אז א איד‬ ‫פארשטייט אז די גאנצע מושג פון א 'בורא' און 'אלקותו‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬כ'בין זייער נישט‪-‬קלאר וואס מיינט בכלל די‬ ‫מושג 'אמונה'‪ .‬וואס איז טייטש אז 'מען גלייבט'? גלייבן אין‬ ‫מציאות ה' און אז ער איז משגיח אויף די בריאה ‪ -‬איז דאך‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬אהא‪ ,‬איז דער משפיע זאגט אז באמת האט‬ ‫יתברך' איז נישט קיין זאך וואס פאר א מענטשליכע שכל‬ ‫אן אמת'ע פאקט; אויב אזוי‪ ,‬קען איך עס דאך דורכלערנען‬ ‫יעדער איינער אמונה און יעדער פארשטייט אז מ'קען נישט‬ ‫איז עס שייך צו כאפן; ס'איז נאר שייך צו 'גלייבן' דערין‪.‬‬ ‫און 'פארשטיין'! וואס מיינט אז 'מ'גלייבט דערין'? וואס איז‬ ‫פארשטיין‪ .‬אבער למעשה‪ ,‬וואס זאל איך טון ווען ער שפיר‬ ‫אין פארגלייך צו דעם אויבערשטנ'ס מציאות‪ ,‬ווערט‬ ‫פשט אז מ'פאדערט פון אונז צו 'גלייבן'?‬ ‫אז איך האב נישט דער אמונה? פלוצלונג טרעפט מען זיך‬ ‫אפילו דער גרעסטער חכם וואס די וועלט האט נאר געזען‬ ‫פאררעכנט ווי א פולקאמער טיפש‪ .‬אונזער שכל איז פשוט‬ ‫משפיע‪ :‬כ'האב פארשטאנען דיין פראגע‪ .‬אלזא‪ ,‬לאמיר‬ ‫אן קיין אמונה‪...‬‬ ‫נישט פראגראמירט צו קענען דערהערן וואס א 'בורא עולם'‬ ‫קלאר ווערן דערין‪ ,‬בעזרת ה'‪.‬‬ ‫משפיע‪ :‬ס'איז פשוט נישט אמת‪ .‬דו מיינסט נאר אז דו האסט‬ ‫מיינט‪ ,‬און דעריבער פארשטייט א איד אז ער דארף גלייבן‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬אבער מיין שאלה איז א נארמאלע שאלה?‬ ‫נישט קיין אמונה‪ ,‬אבער באמת גלייבסטו מיט דיין גאנצע‬ ‫– פשוט ווייל ס'איז נישט שייך צו פארשטיין‪ .‬ווען מ'רעדט‬ ‫דער משפיע האט שוין אמאל געהערט אזעלכע שאלות?‬ ‫הארץ‪ .‬די סיבה פארוואס דו טראכסט אזוי‪ ,‬איז נאר ווייל‬ ‫כלפי השגת הבורא‪ ,‬זענען מיר גרויסע נאראנים‪...‬‬ ‫משפיע‪ :‬ס'איז הונדערט פראצענט אקעי‪ .‬ביסט‬ ‫ביסט נאך פארנומען צו פרובירן פארשטיין‪ ,‬צו פרובירן‬ ‫שפירן‪ ,‬און ווי נאר דו זעסט אז דו פארשטייסט נישט און‬ ‫אט די הבנה – אז מיר קענען נישט פארשטיין – קומט‬ ‫אויסדריקליך נישט דער ערשטער וואס פרעגט עס‪ ,‬ביסט‬ ‫קענסט גארנישט שפירן‪ ,‬קומסטו צום באשלוס אז 'דו האסט‬ ‫פון אונזער נשמה‪ ,‬אזויווי כ'האב דיר געזאגט‪ .‬די אמונה‬ ‫נישט דער ערשטער וואס פארמעסט זיך מיט אזעלכע סארט‬ ‫נישט קיין אמונה'‪ .‬אבער ס'איז נישט אמת! אזויווי כ'האב‬ ‫געפינט זיך ביי יעדן איינעם‪ ,‬ווייל די נשמה וואס מיר האבן‬ ‫צעמישענישן‪ .‬און אויב האסט געהאט די שכל אהערצוקומען‬ ‫דיר געזאגט‪ :‬אמונה מיינט נישט פארשטיין‪ ,‬ס'מיינט נישט‬ ‫ענטהאלט א קלארע‪ ,‬ריינע אמונה אין דעם‪.‬‬ ‫כדי זיך צו לאזן העלפן‪ ,‬איז שוין א גוטע סימן‪.‬‬ ‫שפירן – ס'מיינט גלייבן‪ .‬און ווילאנג דו האסט א נשמה א‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬איך הער דא נייע זאכן‪ .‬כ'מיין אז ס'איז‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬וואס דארף איך טון למעשה?‬ ‫חלק אלוק ממעל‪ ,‬וואס איז איין שטיק אמונה טהורה אן די‬ ‫די ערשטע מאל וואס איך הער די זאץ "פארשטיין אז‬ ‫מינדעסטע צווייפל‪ ,‬האסטו דאס!‬ ‫מ'קען נישט פארשטיין"‪ .‬מ'פארשטייט אז מ'דארף גלייבן‪.‬‬ ‫אייגנטליך איז דאס די 'התחכמות' אנטקעגן וואס דער‬ ‫מ'פארשטייט אז מ'איז א טיפש‪.‬‬ ‫אלטער רבי רעדט דא‪ .‬ס'מיינט אז דער מענטש הייבט אן‬ ‫משפיע‪ :‬פונקט אזוי‪ .‬לאמיר דיר נאר צואווייזן די הייליגע‬ ‫פארשטיין אז מ'קען נישט‬ ‫פארשטיין‬ ‫זוכן ביי זיך אין נפש אויב און וויפיל ער שפירט און וויפיל‬ ‫ווערטער וואס דער אלטער רבי זי"ע שרייבט דערוועגן אין‬ ‫ער פארשטייט‪ ,‬און ווי נאר ער זעט איין אז ס'פעלט אים די‬ ‫ספר 'שומר אמונים'‪ ,‬אין מאמר 'נחמות ישראל וירושלים'‬ ‫הבנה אדער די הרגשה‪ ,‬רעדט ער זיך איין אז ס'פעלט אים‬ ‫(פרק ו)‪"ְ :‬וזֶ ה ּכ ַֹח ָה ֱאמ ּונָ ה ַה ֵּמ ִאיר ִּבלְ ָב ֵבנ ּו ַעד סוֹ ף ָּכל ַה ּדוֹ רוֹ ת‪ִּ ...‬כי‬ ‫אמונה‪ .‬אבער אין אמת'ן אריין פעלט אים נישט קיין שום‬ ‫ֵא ֶצל ָה ֱאמ ּונָ ה ַה ּכֹל ִּכ ְפ ָת ִאים‪ַּ ,‬כ ּמ ּו ָבא ַּב ֵּס ֶפר ַה ָּקדוֹ ׁש ַ'ה ַּתנְ יָ א' ּ ֶפ ֶרק‬ ‫משפיע‪ :‬איין מינוט‪ .‬פאר מיר הייבן אן מיט עצות‪ ,‬לאמיר‬ ‫ב‬ ‫דאס חסיד'ישע לעבן‬ ‫ווען דאס הארץ איז גראד‬ ‫על פיו"‪ .‬דאס אלעס ברענגט ארויס‬ ‫די אמונה מכח אל הפועל‪ ,‬און‬ ‫אמונה‪ ,‬ס'איז נישט קיין שאלה אז ער‬ ‫איז א מאמין און אז ער פארשטייט‬ ‫"כ'מיין אז אזא שאלה דארף מען‬ ‫קירבה מ'באקומט? די קשר איז‬ ‫'קאזשניץ' ‪ -‬האט געמאלדן די‬ ‫ס'טרייבט אוועק די ספיקות וואס‬ ‫אז ס'איז נישט שייך צו פארשטיין‪.‬‬ ‫פרעגן דעם רבי'ן אליינס"‪ ,‬האט‬ ‫דאך פיל‪-‬פאכיג טיפער און מער‬ ‫שילדל אויפן וועג‪ ,‬און די אויגן‬ ‫פארדעקן עס‪.‬‬ ‫דעריבער‪ ,‬האט ער נישט וואס צו‬ ‫דער רבי ר' בונים אפגעשטעלט‬ ‫באדייטנד ווי בלויז אזעלכע‬ ‫פון די צוויי האבן אנגעהויבן‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬און אויב מ'טוט די‬ ‫זוכן צו פארשטיין‪ .‬ער דארף נאר‬ ‫זיין גאנג‪" ,‬לאמיר צוריקגיין און‬ ‫אויסערליכע גילויים‪.‬‬ ‫בלאשקען‪ .‬די רויטע דעכער פון‬ ‫אלע זאכן‪ ,‬איז מען פארזיכערט אז‬ ‫געדענקען אז מיר זענען 'מאמינים‬ ‫פרעגן דעם מגיד וועמען ער האט‬ ‫די הייזער האבן ארויסגעשטארצט‬ ‫אלע צומישענישן אין אמונה וועלן‬ ‫בני מאמינים'‪ ,‬און אז ס'איז אונז‬ ‫יעדנספאל‪ ,‬דער רבי ר' בונים'ס‬ ‫ארויסבאגלייט; מיר אדער דיר"‪.‬‬ ‫פון צווישן די ביימער‪ ,‬צייגן‬ ‫אויאטאמאטיש אוועקפליען?‬ ‫קלאר אז ס'איז אוממעגליך צו‬ ‫חבר איז געווען זיכער אז‬ ‫אויף נאנטן יישוב‪" .‬קאזשניץ!"‬ ‫פארשטיין‪.‬‬ ‫"מאכסט זיך נאריש?" האט‬ ‫ערב שבת איז פארגעקומען‬ ‫דער חסיד נישט פארשטאנען‪,‬‬ ‫א מיספארשטענדעניש‪ ,‬ווייל‬ ‫איז ספאנטאניש ארויס דאס‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬אויב אזוי‪ ,‬איז נישטא‬ ‫"ווילסט יעצט באמת צוריקגיין‬ ‫לענגאויס דעם גאנצן שבת‬ ‫איין ווארט פון זייערע מיילער‪,‬‬ ‫קיין שום עבודה צו 'גלייבן'! אויב‬ ‫קיין קאזשניץ? מיר האלטן שוין‬ ‫האט זיך אלעס געפירט פונקט‬ ‫פארקערט‪ .‬דער מגיד האט אים‬ ‫ארויסקומענדיג פון הערצער‬ ‫אנגעלאדנט מיט כיסופים‪ .‬אט‪-‬אט‬ ‫א חלק פון א‬ ‫יעדער איד גלייבט סייווי‪ ,‬און‬ ‫מ'דארף נישט פארשטיין אדער‬ ‫מענטש'ס תיקון‬ ‫אינמיטן וועג אהיים"‪.‬‬ ‫מקרב געווען‪ ,‬אים געשאנקען‬ ‫קומען זיי אן צום ארויסגעקוקטן‬ ‫עפעס שפירן‪ ,‬דעמאלטס פאלט‬ ‫אבער דער רבי ר' בונים איז‬ ‫שטעטל‪ ,‬דער לייכט‪-‬טורעם‬ ‫אוועק די גאנצע עבודה פון 'אמונה'?!‬ ‫כיבודים און פארטיילט גרויס‬ ‫געווען אנטשלאסן‪" .‬ניין‪ ,‬מיר מוזן‬ ‫אינעם עולם החסידות‪.‬‬ ‫כבוד‪ ,‬און אויפן רבי'ן ר' בונים‬ ‫משפיע‪ :‬ס'מוז נישט זיין‪ .‬ס'קומט‬ ‫משפיע‪ :‬אונזער עבודה איז צו‬ ‫צוריקגיין און פרעגן די שאלה"‪.‬‬ ‫האט זיך דער מגיד בכלל נישט‬ ‫שוין צוויי וואכן וואס דער‬ ‫נישט מיט איינמאל‪ ,‬און צומאל‬ ‫שפירן און באלעבן די אמונה וואס מיר‬ ‫און אזוי‪ ,‬נישט האבנדיג קיין‬ ‫אומגעקוקט‪.‬‬ ‫הייליגער רבי ר' בונים פון‬ ‫דארף מען אסאך ארבעטן דערויף‪.‬‬ ‫האבן שוין אין זיך‪ .‬עס קענען ממש‬ ‫אנדערע ברירה‪ ,‬האט זיך דער‬ ‫פרשיסחא זי"ע גייט צופוס‪,‬‬ ‫ווייל באמת‪ ,‬איז דאס א חלק פון די‬ ‫טאפן‪ .‬אמונה איז אוודאי א כח פון‬ ‫מוצאי שבת‪ ,‬ווען די צוויי זענען זיך‬ ‫חסיד אויסגעדרייט צוזאמען‬ ‫צוזאמען מיט זיין גוטן פריינד‪,‬‬ ‫נסיון פון א מענטש‪ ,‬ס'איז א חלק פון‬ ‫די נשמה‪ ,‬און אוודאי גלייבן מיר‬ ‫געקומען געזעגענען פונעם מגיד‪,‬‬ ‫מיטן צדיק און זיך געוואנדן קיין‬ ‫אויפן וועג צום הייליגן קאזשניצער‬ ‫זיין תיקון אויף די וועלט דורך וואס‬ ‫אפגעזען ווי מ'האלט מיטן פארשטיין‬ ‫האט זיך דער רבי אויפגעשטעלט‬ ‫קאזשניץ‪.‬‬ ‫מגיד זי"ע‪ .‬און אט‪ ,‬זיי שטייען שוין‬ ‫ער איז זוכה זיך צו משלים זיין און‬ ‫אדער שפירן‪ ,‬אבער ס'איז אונזער‬ ‫פון זיין ארט און באגלייט די צוויי‬ ‫ביזן טירמיט אויסערגעווענליכע‬ ‫ביי די טויערן פון קאזשניץ און‬ ‫ווערן אינגאנצן מתוקן‪.‬‬ ‫פליכט אריינצוארבעטן ביז מיר‬ ‫ליבשאפט‪ ,‬ווי גלייך צו זאגן "קשה‬ ‫זייערע הערצער זידן פון הייסע‬ ‫גראדע שרייבט שוין דער אלטער‬ ‫וועלן זוכה זיין צו שפירן די אמונה‬ ‫זיי האבן נישט געדארפט פארלייגן‬ ‫געפילן‪ .‬השתוקקות‪ ,‬שמחה און‬ ‫רבי דערוועגן‪ ,‬אין 'שומר אמונים'‬ ‫בחוש! אוודאי האט יעדער איד אן‬ ‫עלי פרידתכם"‪.‬‬ ‫זייער פראגע פארן קאזשניצער‬ ‫תענוג – אלעס אינאיינעם‪.‬‬ ‫אין 'מאמר האמונה' פרק ח‪ .‬דא‬ ‫אריינגעווארצלטע אמונה אין זיך‪,‬‬ ‫מגיד‪ ,‬וויבאלד דער מגיד מיט‬ ‫האסטו זיין לשון‪:‬‬ ‫אבער מיט דעם אלעם זעט מען‬ ‫געווען איז עס פרייטאג נאכמיטאג‪,‬‬ ‫זיינע ליכטיגע אויגן האט פאראויס‬ ‫אפטמאל מענטשן וואס הייבן נישט‬ ‫"איז וועמען האט דער רבי‬ ‫די גאסן זענען געווען פול מיט‬ ‫ְ"ו ַדע ִּכי ַ ּגם ְ ּגדוֹ לֵ י ּו ְקדוֹ ׁ ֵשי ֶעלְ יוֹ ן ָהיָ ה לָ ֶהם‬ ‫געזען אז זיינע תלמידים גייען זיך‬ ‫אן צו וויסן דערפון‪ ,‬ווייל זיי האבן‬ ‫געמיינט?" האט זיך דער רבי ר'‬ ‫אידן וואס האבן איינגעקויפט‬ ‫ֵאלּ ּו ַה ִּנ ְסיוֹ נוֹ ת ׁ ֶשל ֱאמ ּונָ ה‪ְ ,‬ויֵ ׁש ְמ ַעט ְויֵ ׁש‬ ‫אומקערן‪ ,‬און נאך איידער סיי‬ ‫קיינמאל נישט געארבעט עס צו‬ ‫בונים געוואנדן צו זיין פריינד‪ ,‬ווען‬ ‫לכבוד שבת קודש‪ ,‬די מארקן‬ ‫ַה ְר ֵּבה‪ִּ .‬כי ָּכל ָא ָדם ֻמ ְכ ָרח לַ ֲעבֹר ֵאיזֶ ה‬ ‫ווער האט געקענט עפענען דאס‬ ‫שפירן‪ ,‬עס צו באלעבן ווי אן אמת'ע‬ ‫זיי האבן שוין געהאלטן אינמיטן‬ ‫האבן געפיבערט‪.‬‬ ‫זְ ַמן ַעל ֵאלּ ּו ַה ִּנ ְסיוֹ נוֹ ת‪ְ ,‬וה ּוא ֶא ָחד ִמ ְ ּגדוֹ לֵ י‬ ‫מויל האט דער מגיד אויסגערופן‪:‬‬ ‫ִּת ּק ּונֵ י ַה ֶּנ ֶפ ׁש ׁ ֶשצָּ ִר ְ‬ ‫מציאות‪.‬‬ ‫פארלאזן די שטאט‪" ,‬וועמען האט‬ ‫יך לַ ֲעבֹר ַעל ַּבר‬ ‫"דיך בונים האב איך געמיינט!"‬ ‫אבער די צוויי האבן גארנישט‬ ‫דער רבי אינזין געהאט‪ ,‬ווען ער‬ ‫יִ שְׂ ָר ֵאל לְ ַב ּ ֵטל ֵאלּ ּו ַה ַּמ ֲח ׁ ָשבוֹ ת ַה ְּמנֻ ָ ּולוֹ ת‬ ‫דעריבער איז אונזער ארבעט צו‬ ‫געזען פאר זיך‪ ,‬זיי זענען געווען‬ ‫ָהעוֹ לִ ים ִּבלְ ָבבוֹ ‪ְ ,‬ויֵ ׁש ׁ ֶשצָּ ִר ְ‬ ‫צוריק‬ ‫זענען‬ ‫און די צוויי‬ ‫האט אונז ארויסבאגלייט מוצאי‬ ‫יך לִ ְס ּבֹל זֶ ה‬ ‫לאזן די אמונה פשוטה וואס אונזער‬ ‫קאנצענטרירט אויפן בית המדרש‬ ‫אהיימגעגאנגען‪.‬‬ ‫שבת?"‬ ‫ַּכ ָּמה ׁ ָשנִ ים ח"ו‪ְּ ,‬כ ִפי ֵע ֶר ְך ּ ְפגָ ם ׁ ֶש ְּבנַ ְפ ׁשוֹ‬ ‫נשמה האט‪ ,‬ארויסקומען מכח אל‬ ‫וואס איז געשטאנען אין צענטער‬ ‫"כ'וועל דיר מסביר זיין פשט"‪,‬‬ ‫ְוצ ֶֹר ְך ִּת ּקוּנוֹ ‪ְ .‬ו ִע ָּקר ׁ ֶש ִ ּי ְס ּבֹל ְולֹא יִ ְפ ַחד‬ ‫הפועל‪ .‬עס באלעבן אזוי שטארק‪ ,‬אז‬ ‫"וואס איז די שאלה?" האט זיך‬ ‫פון שטאט‪ ,‬אהין האבן זיי‬ ‫ֵמ ֶהם‪ַ ,‬רק ֵּת ֶכף יִ ְמ ָא ֵסם ְויִ ְב ָטלֵ ם‪ְ ,‬ולֹא‬ ‫מיר זאלן עס ווירקליך קענען שפירן‬ ‫האט דער פרשיסחער צדיק‬ ‫דער חסיד געוואונדערט‪" ,‬האסט‬ ‫געריכטעט זייערע טריט‪.‬‬ ‫יְ ָת ֵרץ ׁש ּום ֵּתר ּו ִצים לָ ֶהם ח"ו‪ִּ ,‬כי ה ּוא‬ ‫ביז ס'וועט ווערן א טייל פון אונזער‬ ‫פארשטיין געגעבן זיין פריינד‪,‬‬ ‫דאך געזען דורכאויס גאנץ שבת‬ ‫זיי האבן נישט געדארפט קיין‬ ‫ַס ָּכנָ ה ְ ּגדוֹ לָ ה לִ ְטעֹן ִעם ֵאלּ ּו ַה ַּמ ְח ׁ ָשבוֹ ת‬ ‫מציאות החיים!‬ ‫"דער רבי לערנט אונז דאך‬ ‫וועמען דער רבי האט מקרב געווען‬ ‫סאך ווארטן אינעם ווארט‪-‬שטוב‪,‬‬ ‫ְט ָענוֹ ת ְו ֵתר ּו ִצים‪ַּ ,‬כ ְּמ ֻק ָּבל ִמ ּ ִפי ְקדוֹ ׁ ֵשי‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬וויאזוי טוט מען דאס?‬ ‫אלעמאל ווי נידריג ישות און‬ ‫און וועמען ער האט מדחה געווען"‬ ‫הינטערן בית המדרש‪ .‬מ'האט זיי‬ ‫ֶעלְ יוֹ ן ַצ ִּד ֵיקי עוֹ לָ ם"‪.‬‬ ‫וואס דארף מען טון צו קענען אזוי‬ ‫גאוה איז‪ .‬דעריבער האט ער אונז‬ ‫– ווי היבש קלאר אנצודייטן‬ ‫גלייך אריינגעלאזט צום מגיד‪.‬‬ ‫קוק נאר ווייטער ווי ער שרייבט‪:‬‬ ‫שטארק שפירן די אמונה?‬ ‫אויספרובירט‪:‬‬ ‫וועמען דער רבי געמיינט ביים זיי‬ ‫"שלום עליכם‪ ,‬בונים!" האט דער‬ ‫ַ"רק ֲחזַ ק ֶו ֱא ָמץ ּו ְת ַב ֵּק ׁש ֵמה' ִּכי יַ צִּ ילֶ ָך‬ ‫"ערב שבת – האט ער מיר מקרב‬ ‫ארויסבאגלייטן‪.‬‬ ‫משפיע‪ :‬א גאנצע צייט רעדן‬ ‫הייליגער מגיד אויסגעשטרעקט‬ ‫ְּברֹב ַר ֲח ָמיו ִמ ּ ִט ְרדוֹ ת ַה ַּמ ֲח ׁ ָשבוֹ ת ַה ָּלל ּו‪,‬‬ ‫געווען און דערביי געוואלט זען‬ ‫"ניין‪ ,‬מיין פריינד"‪ ,‬האט דער‬ ‫דערוועגן! דאס איז די עצה‪,‬‬ ‫זיין האנט‪ ,‬מיט א ליכטיגע שטראל‪.‬‬ ‫ִּכי ַה ּכֹל ְּביַ ד ה'‪ַ .‬ה ַ ּגם ׁ ֶש ִּת ְר ֶאה ִּכי יְ ַצ ֲער ּו‬ ‫אויב איך שפיר סיי וועלכע ישות‬ ‫פרשיסחער צדיק גע'טענה'ט‪,‬‬ ‫און אייגנטליך איז דאס אונזער‬ ‫"שלום עליך‪ ,‬רבי ומורי"‪ ,‬האט זיך‬ ‫אוֹ ְת ָך ֵאלּ ּו ַה ַּמ ֲח ׁ ָשבוֹ ת זְ ַמן ּוזְ ַמ ִּנים ט ּו ָבא‪,‬‬ ‫אויפגאבע‪ .‬מיר דארפן יעדן טאג‬ ‫דערפון‪ ,‬חלילה‪ .‬אבער איך בין‬ ‫"דער רבי האט מיר געוואלט‬ ‫דער יונגער צדיק אראפגעבויגן‬ ‫ֲא ִפלּ ּו ַּכ ָּמה ׁ ָשנִ ים ח"ו‪ַ ,‬אל ִּת ָירא ְו ִת ְפ ַחד‪,‬‬ ‫איינ'חזר'ן די דרייצן 'אני מאמין'ס'‬ ‫בייגעשטאנען דעם נסיון‪ ,‬ווייל‬ ‫ארויסבאגלייטן"‪.‬‬ ‫צו קושן דאס הייליג האנט פונעם‬ ‫ִּכי לֹא לְ עוֹ לָ ם יִ זְ נַ ח ה'‪ִּ .‬כי יֵ ׁש ֲע ֵברוֹ ת‬ ‫ווען דאס הארץ איז גראד‪ ,‬שאדט‬ ‫פונדאסניי‪ ,‬און זיך אויך איינ'חזר'ן‬ ‫"פארוואס טראכסטו אז דיר האט‬ ‫מגיד‪ ,‬זיך דערנאך אויסגעדרייט‬ ‫ח"ו ִמ ִ ּגלְ גּ ּול זֶ ה אוֹ ִמ ִ ּגלְ גּ ּולִ ים ַה ּקוֹ ְד ִמים‬ ‫אז "איך גלייב" און גלייכצייטיג‬ ‫נישט קיין קירבה‪.‬‬ ‫דער רבי געמיינט?" האט דער‬ ‫און פארלאזט די צימער‪.‬‬ ‫ַהגּוֹ ְר ִמים ֵאלּ ּו ַה ַּמ ֲח ׁ ָשבוֹ ת‪ ,‬ה' יִ ׁ ְש ְמ ֵרנ ּו‪,‬‬ ‫אוועקשטופן אלע מחשבות און‬ ‫"במשך דעם גאנצן שבת האט מיר‬ ‫חסיד בשום אופן נישט געקענט‬ ‫פארן רבי ר' בונים'ס באגלייטער‬ ‫ְויֵ ׁש ׁ ִשע ּור ַעד ַּכ ָּמה זְ ַמ ִּנים יְ ַצ ֲער ּו אוֹ תוֹ ‪,‬‬ ‫צעמישענישן דערין‪ ,‬אזויווי ס'ווערט‬ ‫דער רבי אויסגעפרואווט מיט די‬ ‫פארשטיין‪" ,‬האסט דאך געזען‬ ‫– האט דער מגיד נישט געשאנקען‬ ‫ְו ַא ַחר ָּכ ְך ְּב ַר ֲח ֵמי ה' חוֹ לְ ִפים ְועוֹ ְב ִרים‬ ‫ארומגערעדט באריכות אין 'שומר‬ ‫פארקערטע – ער האט מיר בכלל‬ ‫וועמען ער האט ליב געהאט‬ ‫דאס מינדעסטע בליק‪ .‬ער האט זיך‬ ‫ֵאלּ ּו ַה ַּמ ְח ׁ ָשבוֹ ת‪ְ ,‬ו ָכל ָה ִר ׁ ְש ָעה ֻּכ ָּל ּה ְּב ָע ׁ ָשן‬ ‫אמונים' אין 'מאמר האמונה'‪ .‬אזוי‬ ‫נישט מקרב געווען‪ .‬און נאך אלץ‪,‬‬ ‫און וועמען נישט‪ .‬האסט דאך‬ ‫אינגאנצן נישט וויסנדיג געמאכט‬ ‫ִּת ְכלֶ ה‪ִּ ,‬כי ְּכ ָבר ָהיָ ה לִ י ֵע ֶסק ִעם ֲאנָ ׁ ִשים‬ ‫אויך דארפן מיר זיך איינגעוואוינען‬ ‫ווען דאס הארץ איז גראד טוט‬ ‫געזען א גאנץ שבת ווער ס'האט‬ ‫פון אים‪ ,‬ווי גלייך ער געפינט זיך‬ ‫ְמצ ָֹע ִרים ָּכ ֵאלּ ּו ַה ְר ֵּבה ְּבלִ י ׁ ִשע ּור‪ּ ,‬ו ְברֹב‬ ‫צו בעטן און מתפלל זיין צום‬ ‫אפילו ריחוק נישט שאטן‪ .‬די קשר‬ ‫באקומען אן עליה לתורה‪ ,‬ווער‬ ‫יעצט נישט אין צימער‪.‬‬ ‫ַר ֲח ֵמי ה' ַה ַּמ ְח ׁ ָשבוֹ ת ָחלְ פ ּו ְו ָע ְבר ּו"‪.‬‬ ‫אויבערשטן אויף יעדע איינציגע‬ ‫צווישן רבי און חסיד ווענדט זיך‬ ‫ס'איז געזעצן ביים מזרח‪-‬וואנט‪,‬‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬אוהו‪ .‬מורא'דיג‬ ‫זאך‪ ,‬נישט קיין חילוק ווי קליין‪,‬‬ ‫נישט לויט וויפיל קירבה אדער‬ ‫ווער ס'האט באקומען שיריים און‬ ‫קלארע ווערטער! איך האף אז ס'וועט‬ ‫אזוי אז ס'זאל זיין "שם שמים שגור‬ ‫ריחוק ער באקומט‪.‬‬ ‫פאר וועמען מ'האט מכבד געווען‬ ‫"כ'וועל נישט לייקענען‪ ,‬ס'האט‬ ‫"דעריבער"‪ ,‬האט דער צדיק‬ ‫אנצוהייבן א ניגון‪ .‬איך אדער דו?"‬ ‫"פונדעסטוועגן"‪ ,‬האט זיך דער‬ ‫מיר אביסל וויי געטון"‪ ,‬האט זיך‬ ‫דער חסיד אויסגערעדט פארן‬ ‫פונקען ‪ /‬קורצע יסודות פון תלמידי הבעש"ט זי"ע‬ ‫אויסגעפירט‪" ,‬איז מיר געווען‬ ‫וויכטיג אז מיר זאלן זיך אומקערן‬ ‫רבי ר' בונים פאר'עקשנ'ט‪" ,‬ס'איז‬ ‫הייליגן רבי'ן רבי בונים‪ ,‬ווי נאר‬ ‫קיין קאזשניץ‪ ,‬וויבאלד כ'האב‬ ‫מיר קלאר אז דער רבי האט מיר‬ ‫זיי זענען ארויס פונעם מגיד‪,‬‬ ‫קוק נאך וועסטו זען‪ ,‬אז שפע וואס קומט‬ ‫מורא געהאט אז ס'זאל נישט‬ ‫געמיינט ביים ארויסבאגלייטן‪ ,‬און‬ ‫"פארוואס האט מיר דער רבי אזוי‬ ‫דורך די תפילה פון צדיקים‪ ,‬אפילו די שפע‬ ‫ארויסקומען קיין מכשול פונעם‬ ‫רבי'ן‪ ,‬ח"ו‪ ,‬אז זאלסט נישט‬ ‫נישט דיר"‪.‬‬ ‫מרחק געווען?"‬ ‫אבער דער רבי ר' בונים האט‬ ‫קומט אראפ אין גשמיות‪ ,‬ברענגט עס דעם‬ ‫אריינפאלן אין קיין גאוה חלילה‬ ‫"כ'ווייס נישט פון וואו דו‬ ‫נעמסט דאס צו טענה'ן מיט‬ ‫נישט געקענט פארשטיין זיין‬ ‫איד צו תשובה טון‪.‬‬ ‫א דאנק דעם וואס ער האט דיר‬ ‫אזא זיכערקייט‪ .‬האסט עפעס‬ ‫חבר'ס ווייטאג‪ .‬צי דען מעסט זיך‬ ‫('זכרון זאת' בחוקותי)‬ ‫הרה"ק ר' ה'חוזה מלובלין' זי"ע‬ ‫מקרב געווען"‪.‬‬ ‫באווייזן דערויף?" האט דער חסיד‬ ‫די קשר צווישן א רבי מיט זיין‬ ‫מקור‪ :‬דעהו (בשם הרה"ק מאמשינאוו זי"ע)‬ ‫געפרעגט‪.‬‬ ‫תלמיד מיט דעם? לויט וויפיל‬ ‫ג‬ ‫שאלות ותשובות אין עבודת ה' מיט א חסיד'ישע בליק‬ ‫א קלארקייט אין לעבן‬ ‫מלחמה צווישן די צוויי נפשות (א)‬ ‫יעדער איד האט צוויי נפשות אין זיך – אבער וויאזוי פירט מען דאס קריג צווישן די צוויי?‬ ‫שאלה‪:‬‬ ‫הייבט זיך עס נישט אן‪ .‬אין די אלע זאכן איז נישטא קיין שום רגש‬ ‫אנטפלעקט זיך מיט איר גאנצע עקל‪ ,‬און דעמאלטס דארף מען וויסן‪,‬‬ ‫וואס ערפילט‪ ,‬און די מינוט די תאוה ענדיגט זיך‪ ,‬קלארט זיך אויס‬ ‫וויאזוי שטעלט מען איר אפ? וואס זענען די 'מלחמה טאקטיקן'?‬ ‫ס'איז קיינמאל נישט געווען קיין אהבה‪ .‬קיין נפש'דיגע תענוג‪.‬‬ ‫און די מערקווירדיגע ענטפער איז‪ :‬מיטן כח השכל‪.‬‬ ‫אין דער פארגאנגענהייט איז דא געווען אן אריכות‬ ‫און דא הייבט דער גוי אן א נפש'דיגע קאמף‪ ...‬אויב ער וויל‬ ‫אבער‪ ,‬כדי צו קענען ריכטיג פארשטיין די ענטפער‪ ,‬דארף מען‬ ‫איבער די יסוד פון 'שתי נפשות'‪ .‬ס'איז געווארן‬ ‫זיך באמת גוט שפירן און נישט אריינפאלן אין די נעצן וואס די‬ ‫זיך אביסל באקענען מיט די נפש הבהמית‪ ,‬אירע כוחות און די‬ ‫אויסגעשמועסט אז יעדער איד ענטהאלט אין זיך צוויי‬ ‫רייצענישן שטעלן פאר‪ ,‬דארף ער זיך אנהייבן באנוצן מיט זיין‬ ‫דיפערענצן דערצווישן‪ .‬ערשט דעמאלטס וועט מען פארשטיין אז‬ ‫סארט נפשות‪ ,‬און אז די קאנטראסט צווישן זיי צוויי‬ ‫שכל‪.‬‬ ‫די מלחמה צווישן די צוויי נפשות שפילט זיך בעיקר אויס אין מח‪.‬‬ ‫איז שמים‪-‬וארץ; נעמליך‪ ,‬אז די 'נפש האלקית' ציט‬ ‫דא הייבן מיר אן זיך צו באקענען מיטן 'חלק השכלי' פון די נפש‬ ‫אלזא‪ ,‬לאמיר ארויסגיין אין גאס און נוצן סיי וועלכער גוי‬ ‫נאכאנאנד צום אויבערשטן‪ ,‬דאקעגן די 'נפש הטבעית'‬ ‫הבהמית‪.‬‬ ‫אלס ביישפיל‪ ,‬און לאמיר פארשטיין פון וואס זיין נפש איז‬ ‫(‪'-‬הבהמית') ציט די גאנצע צייט צו 'ישות' און 'פירוד'‪.‬‬ ‫אבער דא קומט אריין א מורא'דיגע שאלה‪ :‬למעשה‪,‬‬ ‫די 'שכל' פירט א מלחמה‬ ‫צוזאמגעשטעלט‪ .‬כאטש ס'מוז ווערן אויסגעקלארט‪ ,‬אז אין אמת'ן‬ ‫אריין האבן מיר נישט די סארט נפש הבהמית וואס א גוי האט‪,‬‬ ‫וואס טוט מען ווען איין נפש ציט דא און די אנדערע‬ ‫וויבאלד אונזער נפש הבהמית קומט פון 'קליפת נוגה' וואס איז‬ ‫ציט דארט?! וויאזוי באקעמפט מען און באזיגט מען דעם‬ ‫מאנכע זענען געוואוינט צו זען א מענטש'ס שכל‪ ,‬אפילו א גוי'ס‪,‬‬ ‫א געמיש פון 'טוב ורע'‪ ,‬בשעת זיינ'ס איז פון די 'שלש קליפות‬ ‫נפש הבהמית?‬ ‫אלס ריין פון נגיעות (אביעקטיוו)‪ .‬אבער דאס איז ווייט פון אמת‪.‬‬ ‫הטמאות'‪ ,‬וואס איז בלויז שלעכטס‪ .‬און אדרבא; די ציל פון אונזער‬ ‫תשובה‪:‬‬ ‫די שכל פונעם נפש הבהמית איז פונקט ווי א לויער‪ .‬דער לויער‬ ‫שטודירט אלע געזעץ‪-‬ביכער כדי אויפצואווייזן אז דווקא זיין‬ ‫גאנצע מלחמה אנטקעגן די נפש הבהמית איז הויפטזעכליך צו‬ ‫קליענט איז גערעכט‪ ...‬אזוי אויך די שכל; זי לערנט און פארשטייט‬ ‫מברר און מקדש זיין און איר איבערדרייען צו גילוי אלקות‪ ,‬אין‬ ‫אלעס‪ ,‬אבער מיט איין מטרה‪ :‬זיך צו אליינס שפירן!‬ ‫ווי געשמועסט‪ ,‬א מענטש איז א באשעפעניש וואס גלייכט זיך צו‬ ‫א בחינה פון 'אתהפכא'‪.‬‬ ‫(ווען די מטרה וואלט נאר געווען צו באקעמפן און מאכן אן 'אתכפיא' פארן נפש‬ ‫לאז דיין נשמה לעבן!‬ ‫הבהמית‪ ,‬דאן וואלט מען נאר געדארפט טון אין מגלה זיין די נפש האלקית‪ ,‬און‬ ‫די ערשטע ענטפער איז‪ ,‬אז פאר אלעס דארף מען געבן דער נפש‬ ‫שפירן‪ ,‬שעפן פארגעניגן פון זיך‪ .‬די פשוט'ע שכל העלפט דאס צו‬ ‫מכניע זיין די נפש הבהמית‪ .‬אבער למעשה‪ ,‬אונזער עיקר מלחמה מיטן נפש‬ ‫האלקית צו 'לעבן' – דארט וואו זי קען לעבן‪ .‬אין תורה ומצוות‪ ,‬אין‬ ‫ריכטיג טון‪ .‬א מענטש'ס חלק השכל העלפט זיין חלק הרגשי צו‬ ‫הבהמית איז איר איבערצודרייען אויף קדושה)‪.‬‬ ‫תפילה‪ ,‬אין שבת קודש און אין יעדע פלאץ וואו די נפש האלקית‬ ‫שפירן ריכטיג‪ ,‬און נישט אריינפאלן אין פאלשע‪ ,‬רייץ‪-‬געטריבענע‬ ‫לעבט 'נאטורליך'‪.‬‬ ‫הרגשים וואס זענען באמת ליידיג פון רגש און תענוג‪.‬‬ ‫האבן מיר אים דא‪ ,‬מיסטער איוואן‪ .‬לאמיר זען פון וואס באשטייט זיין‬ ‫נפש הבהמית‪...‬‬ ‫פאר מ'פרובירט צו באקעמפן די נפש הבהמית ביי פארשידענע‬ ‫שטייט דער קלוגער גוי און טראכט‪ :‬וואס האב איך פון אריינפאלן‬ ‫גשמיות'דיגע זאכן אדער צייטן‪ ,‬און יעדעס מאל זי קריכט ארויס‬ ‫צווישן 'יצרים' און 'רגשות'‬ ‫אין א תאוה פון פאלשע אהבה? לאמיר בעסער אינוועסטירן אין א‬ ‫פון איר לעכל‪ ,‬איידער מ'לאזט זיך אריין אין שלאכטן‪ ,‬דארף מען‬ ‫געזונטע אהבה וואס וועט מיר ברענגען גוטס! פארוואס אריינפאלן‬ ‫מגלה זיין און פארשטארקן די כח פונעם נפש האלקית – דייקא אין‬ ‫אין פוסטע רחמנות; לאמיר האבן אמת'ע רחמנות און זיך אזוי‬ ‫א נפש הבהמית איז צוזאמגעשטעלט פון דריי חלקים‪ :‬חלק היצרי‬ ‫אירע נאטורליכע‪ ,‬רוחניות'דיגע געביטן‪ .‬סיי ווייל דאס איז אייגנטליך‬ ‫שפירן גוט! עס זענען דא אומצאליגע העכסט‪-‬לאגישע געדאנקען‪,‬‬ ‫– די וועלט פון רייצונגען און תאוות‪ ,‬חלק הרגשי – די וועלט פון‬ ‫אן עיקר ציל פאר זיך‪ ,‬אז די נפש האלקית זאל לעבן שטענדיג דבוק‬ ‫וואס קענען מאכן א גוי פארשטיין אז ס'איז נישט כדאי צו משקיע‬ ‫פארשידענע געפילן‪ ,‬ווי ליבשאפט‪ ,‬פחד‪ ,‬רחמנות אד"ג‪ .‬חלק‬ ‫מיטן אויבערשטן‪ ,‬אבער אויך ווייל ווען ס'קומט צו דעם קאמף‬ ‫זיין די געפילן אין בהמה'ישע זאכן און יצרים‪ ,‬וואס וועלן זיך‬ ‫השכלי – די וועלט פון לאגישע פארשטאנד און קענטעניס‪.‬‬ ‫אנטקעגן די נפש הבהמית און אירע גשמיות'דיגע עניינים‪ ,‬קען‬ ‫ענדיגן מיט גארנישט‪ .‬ס'איז בעסער צו זיין א געזונטער גוי – וואס‬ ‫וועלכע איז די 'שפיץ' פון די אלע דריי? וואס 'איז' די נפש‬ ‫זיך דער קאמף נאר אנהייבן ווען 'ס'איז דא איינער וואס קעמפט'‪.‬‬ ‫מיינט‪ ,‬א געזונטע רגש‪ ,‬ווי דער מענטש שפירט זיך ביז זיינע האר‬ ‫ווארצלען‪...‬‬ ‫הבהמית? די חלק הרגשי‪ .‬דאס פלאץ וואו די נפש הבהמית געפינט‬ ‫אויב די נפש האלקית וועט נישט אנטדעקט און פארשטארקט‬ ‫זיך איז אין די חלל הלב השמאלי‪ ,‬טאקע ווייל זי איז פאקטיש א‬ ‫ווערן‪ ,‬און אויב מ'וועט חלילה נישט שפירן ווי מ'איז א נפש‬ ‫דערביי פאנגט זיך אן די 'זיך' יאגד פון א גוי‪ .‬זיין שכל שטעלט אים‬ ‫הארץ‪-‬געפילישע באשעפעניש‪ .‬אייגנטליך קען מען זען בחוש‪ ,‬אז‬ ‫האלקית; דאס מיינט‪ ,‬מ'וועט נישט שפירן אירע רצונות און די‬ ‫יצרים אנטקעגן רגשות‪ ,‬און רעדט אים איבער צו לעבן בעסער‪,‬‬ ‫א מענטש‪ ,‬אדער בעסער געזאגט א מין 'מדבר'‪ ,‬איז א געפילישע‬ ‫ציאונג קראפט וואס זי האט צו געטליכקייט – איז דען צו ערווארטן‬ ‫מער געזונט און מיט ריכטיגע געפילן‪ .‬זי עצה'ט אים צו מוותר זיין‬ ‫בריה‪ .‬וויאזוי קומט מען אין קאנטאקט מיטן נפש? דורך געפילן‪ .‬און‬ ‫אז מ'זאל קענען קעמפן אנטקעגן דעם נפש הבהמית?! א מלחמה‬ ‫אויף פארשידענע רייצן‪ ,‬פשוט כדי ער זאל קענען וואס מער לעבן‬ ‫א מענטש וויל זיך שפירן די גאנצע צייט‪.‬‬ ‫קען נאר זיין צווישן צוויי פיינט‪ ,‬אבער אויב איין פיינט איז חלילה‬ ‫זיין זיך און זיין ישות‪.‬‬ ‫א מענטש 'איז' נישט זיין שכל‪ ,‬א מענטש 'איז' נישט זיינע יצרים‪.‬‬ ‫פארשלאפן אין די צייט וואס נאר דער אנדערער בייסט און רייסט‪,‬‬ ‫הייסט אזוי‪ :‬דאס לעבן פונעם נפש הבהמית איז איינגעטיילט‬ ‫דעמאלטס איז די נידערלאגע קלאר נאך פארן אנהייבן!‬ ‫א מענטש 'איז' זיינע געפילן‪ .‬ער וויל זיך שפירן‪.‬‬ ‫צווישן 'נפש' און 'יצרים'‪ .‬די חלק השכלי טענה'ט אז מ'קען לעבן‬ ‫א געפיל‪-‬געזונטע לעבן‪ ,‬און די חלק היצרי פרובירט שטופן אויף‬ ‫די שאלה איז נאר‪ ,‬וויאזוי שפירט מען זיך‪ ...‬און דא הייבט זיך אן די‬ ‫דעריבער דארף מען פאר אלעס פשוט געבן פאר די נשמה צו 'לעבן'‬ ‫א בהמה'ישע‪ ,‬רייץ‪-‬אנגעפילטע לעבן‪ .‬טאקע דערפאר טיילט דער‬ ‫נפש'דיגע מלחמה אין די אינערליכע וועלט פון א גוי‪...‬‬ ‫איר נאטורליכע לעבן‪ ,‬מיט רוחניות'דיגע זאכן‪ .‬ווי דעמאלטס‬ ‫'בעל התניא' איין די 'נפש הטבעית' אליינס אויף צוויי נפשות‪ :‬די‬ ‫אויסגעשמועסט; די 'פינטל' פון די נשמה‪ ,‬די 'עצם' באשטייט פון‬ ‫פון איין זייט‪ ,‬די חלק היצרי פאדערט איר'ס‪ .‬און מ'דארף וויסן‪ :‬די‬ ‫נפש השכלית און די נפש הבהמית‪ .‬די נפש השכלית וויל לעבן מיט‬ ‫; אירע 'כוחות' זענען‬ ‫אמונה און ביטול צום אויבערשטן‬ ‫גאנצע עולם היצרים האט גארנישט מיטן עולם הרגש! יצרים זענען‬ ‫געזונטע געפילן‪ ,‬דאקעגן די נפש הבהמית שלעפט צו נידריגע‬ ‫געטליכע השגות‪ ,‬אהבה און יראה; און אירע 'ביטויים' און פלעצער‬ ‫פונקט ווי הונגער און דארשט‪ ,‬אדער אפילו דאס נישט‪ ,‬נאר זיי‬ ‫בהמה'ישקייטן‪ .‬פארשטייט זיך אז ביידע קומען פון 'פירוד' און‬ ‫ווי זי דרוקט זיך אויס זענען תורה און מצוות‪ .‬דעריבער דארף מען‬ ‫זענען רעאקציעס צו חיצוניות'דיגע רייצענישן‪ .‬זיי קומען נישט פון‬ ‫קלי' וסט"א (ווי ס'ווערט שפעטער אויסגעשמועסט)‪.‬‬ ‫פשוט לעבן נשמה'דיג‪ ,‬וואס דאס מיינט‪ :‬וואס אלץ טראכטן און‬ ‫די נפש‪ ,‬און זיי ערפילן נישט די נפש‪ .‬זיי זענען נאר א דראנג‪ .‬זיי‬ ‫רעדן איבער 'אמונה'‪ ,‬אפטער לערנען איבער אהבה ויראה און‬ ‫דעריבער‪ ,‬פארן פארזעצן‪ ,‬לאמיר זיך אפשטעלן און נעמען דערפון‬ ‫זענען נישט געאייגנט צו שפירן‪ ,‬און נישט צו געבן סיי וואס‪ .‬זיי‬ ‫עניינים אלקיים‪ ,‬אלץ מער און בעסער מקיים זיין תורה ומצוות‪,‬‬ ‫א וויכטיגע נקודה אויף למעשה‪ ,‬אין א בחינה פון 'דרך ארץ קדמה‬ ‫זענען די זעלבע ביי א מענטש ווי ביי א בהמה‪ ,‬וואס פארשטייט זיך‬ ‫און פארשטייט זיך אויך זיין מקושר מיט צדיקים – וואס זענען‬ ‫לתורה'‪:‬‬ ‫האט נישט קיין רגש‪ .‬זי איז כמעט אינגאנצן פיזיש‪ ,‬אין איר ארבעט‬ ‫די 'נשמה הכללית' וואס איז מגלה אלע 'נשמות פרטיות'‪ ,‬זיך‬ ‫וויבאלד א מענטש איז א 'געפילישע באשעפעניש'‪ ,‬ווי געזאגט‪,‬‬ ‫די נפש ווי גלייך א מאשין‪ ,‬און ווען אימער זי זעט עפעס אדער‬ ‫צו דערהייבן אין צייטן וואס זענען מסוגל פאר גילוי הנשמה‪ ,‬א‬ ‫דארף ער וויסן אז ס'איז אוממעגליך צו סיי ווען אויסמעקן די געפילן‬ ‫שפירט ווי עפעס פעלט איר‪ ,‬פרובירט זי עס צו פארשטילן דורך‬ ‫שטייגער ווי שבת ויום טוב‪ ,‬און צום לעצט‪ ,‬בעטן רחמי שמים אז די‬ ‫פונעם נפש הבהמית‪ .‬ס'איז נישט דער וועג‪ .‬וויבאלד דעמאלטס‬ ‫אלע מיני וועגן‪ .‬פארשטילן; נישט ערפילן‪.‬‬ ‫אייגענע נשמה זאל ווערן אלץ מער אנטפלעקט און פארשטארקט‪.‬‬ ‫טוסטו פאקטיש 'אויסמעקן' די נפש הבהמית – וואס איז נישט‬ ‫געפילן – ליבשאפט‪ ,‬פחד‪ ,‬רחמנות‪ ,‬עהרע‪ ,‬שאצונג‪ ,‬באנייאונג‪,‬‬ ‫דעמאלטס‪ ,‬ווי נאר די כח הנשמה וועט ווערן באפולמעכטיגט דורך‬ ‫שייך במציאות‪ .‬דערצו איז די ריכטיגע עבודה איינצונעמען און‬ ‫שעפערישקייט – זענען זאכן וואס ערפילן די נפש‪ .‬ווילאנג ס'רעדט‬ ‫תורה‪ ,‬מצוות אא"וו‪ ,‬וועט די מלחמה אנטקעגן די נפש הבהמית זיכער‬ ‫'אריינברענגען' די נפש הבהמית אין בילד‪ ,‬און איר איבערצייגן צו‬ ‫זיך פון מענטשליכע געפילן (און נישט געטליך)‪ ,‬זענען זיי טאקע זייער‬ ‫זיין אסאך גרינגער‪ .‬אזויווי א קריגס‪-‬העלד‪ ,‬וואס אויב ער וועט‬ ‫עבודת ה'‪ .‬נישט איר אויסמעקן‪.‬‬ ‫באגרעניצט‪ ,‬אבער טוען פארט עטוואס ערפילן‪ .‬ס'ברענגט תענוג‪.‬‬ ‫שטארק איבן זיינע מוסקלען‪ ,‬דאן ווי נאר ער וועט הייבן א שטייף‬ ‫צומאל זעט מען אז מענטשן וואס הייבן אן זיך צו אינגאנצן‬ ‫דאקעגן יצרים קענען אויף קיין פאל נישט ערפילן‪ .‬זיי ארבעטן‬ ‫האנט אויף זיין פיינט וועט ער שוין זיגן אין קריג‪ .‬און וואס מער ער‬ ‫פארהוילן פון זייערע נפש הבהמית'דיגע געפילן‪ ,‬טוען זיך אויך‬ ‫פשוט ווי א מאשין‪ .‬די מאשין פאדערט פלייש צו מאלן‪ ,‬די פלייש‬ ‫וועט איבן זיינע מוסקלען און אלץ מער ארויסברענגען זיין גבורה‬ ‫פארהוילן פון מענטשליכע געפילן פון אהבה אדער יראה – און‬ ‫ווערט סערווירט צום מויל און די מאשין ווערט בארואיגט – אויף‬ ‫מן הכח אל הפועל‪ ,‬וועט ער אלץ גרינגער געווינען‪ .‬דעריבער‪ ,‬די‬ ‫נאך מיט די איינרעדעניש אז אויב זיי וועלן אזוי טון‪ ,‬וועט זייער‬ ‫דערווייל‪ ,‬ביזן נעקסטן מאל‪.‬‬ ‫עיקר מלחמה איז אייגנטליך צו פארשטארקן די נפש האלקית און אלץ‬ ‫נפש הבהמית ווערן אויסגעראטן‪ .‬אבער אויסער דעם וואס ס'איז‬ ‫פאר יצרים גייט נישט אן אויב ס'איז כדאי צי נישט‪ .‬ס'איז נישט‬ ‫מער פארמערן איר אור‪.‬‬ ‫נישט ריכטיג‪ ,‬ארבעט עס ניטאמאל‪ .‬מ'קען זיך פארהוילן און‬ ‫געראטן פארן נפש‪ ,‬ס'געבט איר גארנישט צו און ס'שלעפט איר‬ ‫קאנטראלירן די יצרים פונעם נפש הבהמית‪ ,‬וויבאלד זיי דרוקן‬ ‫אראפ – אבער פארן חלק היצרי אינטערעסירט דאס נישט! זי‬ ‫איבערדרייען דעם נפש‬ ‫הבהמית‬ ‫נישט אויס איר 'מהות'‪ ,‬אבער נישט אירע הרגשים‪ ,‬ווייל דאס איז‬ ‫ווייסט אז די עסן שאדט פארן מענטש‪ ,‬אבער זי עסט‪ .‬פארוואס?‬ ‫זי אליין‪.‬‬ ‫ווייל ס'איז א דראנג‪ ,‬ס'איז א רייץ‪ .‬ס'מאכט נישט אויס וואס ס'וועט‬ ‫אצינד ווען מיר האבן קענענגעלערנט די נפש הבהמית און די מלחמה‬ ‫מיר ברענגען און וויפיל יאר פון דייעטס וועט נאכפאלגן‪ .‬זי עסט‪...‬‬ ‫יעצט‪ ,‬נאך וואס מ'האט מגלה געווען די נשמה און איר געלאזט‬ ‫וואס זי פירט אין זיך אליינס‪ ,‬וועלן מיר בעז"ה קענען אריבערגיין צו‬ ‫דאס יא‪ ,‬יצרים ווילן אוועק'גנב'ענען געפילן‪ .‬די 'תאוה' שטעלט‬ ‫ארויסשיינען איר אור‪ ,‬אזוי אז די נפש האלקית איז געווארן‬ ‫איר מלחמה מיטן נפש אלקית‪ .‬דערוועגן – אינעם קומענדיגן גליון‪,‬‬ ‫זיך אהער ווי ליבשאפט אדער פארגעניגן‪ ,‬ענקזייעטי ווי פחד‪,‬‬ ‫מאכטפול און קאמפס גרייט‪ ,‬קומט מען צו די פראגע‪ :‬וויאזוי פירט‬ ‫בעז"ה‪.‬‬ ‫און אויסנוצער נוצן 'רחמנות' דיר אויסצונוצן‪ ...‬אבער אין אמת'ן‬ ‫מען קריג מיט די נפש הבהמית? ס'קומט א מינוט ווען די נפש הבהמית‬ ‫אידישער הערצער ווארטן אויף אביסל ליכטיגקייט אבער מ'ווארט אויף אייער שותפות‬ ‫צו מנדב זיין א מאמר‪/‬אפטיילונג‪ ,‬אדער הפצה ביי אייך אין ביהמ"ד און דאס גלייכן רופט‪848.243.1624 :‬‬ ‫אימעיל ‪ | DD0722531385@gmail.com‬תורם צו זיין אויטאמאטיש‪347-428-6483 :‬‬ ‫ד‬