gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish

שבוע: וירא (2026-10-26)

הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫ע"י אלימלך הנשטטר מלמד תשב"ר בת"ת דרכי אבותינו לייקוואד יצ"ו – כתה ד'‬ ‫לנדב וליטול חלק בזכות הפצת סיפורי צדיקים רופט ‪ ,347 678 0652‬או לאי מעיל ‪shabbosstory@gmail.com‬‬ ‫הבהרה‪ :‬מיר געבן רשות צו מאכן קאפיס פון די 'גאנצע' גליון פאר אייערע בית המדרש‪ ,‬מוסדות התורה וכדו'‪ ,‬אבער עס איז נישט ערלויבט צו‬ ‫ארויס נעמען שטיקלך און מאכן קאפיס פון בלויז א חלק דערפון‪ .‬אויך איז נישט ערלויבט צו נעמען אונזער מעשיות וואס מיר האבן אפגעטייפט‬ ‫און עס טוישען אויף סיי וועלכע וועג אז מען זאל עס קענען ניצען פאר אייגענע געברויך‪ ,‬מיר האבן אריין געלייגט אסאך ארבעט אין די מעשיות‬ ‫(אויב ווילט איהר אז מיר זאלן אייך שיקען מעשיות אויף א וועג וואס איהר קענט עס ניצען קען מען אונז רופען און מסדר זיין)‪.‬‬ ‫שבת וירא ‪ -‬שנה יד גליון ‪)574( 8‬‬ ‫געבוירען‪ :‬אין יאר תקי"ז צו זיין טאטע ר' דוב און צו זיין מאמע טאכטער פון ר' ארי' לייבוש קאנשיגער אב"ד הרובשוב‪ .‬אוועק‪ :‬כ"ב חשון תקע"ט‪ .‬חתונה געהאט‪ :‬טאכטער פון ר' בנימין‬ ‫בושקא‪ .‬קינדער‪ )1 :‬ר' דוד‪ )2 ,‬ר' שאול אפרים פישל‪ )3 ,‬איידעם הגאון ר' משה ליב בן ר' ישראל איסר אב"ד ריצוויל‪ )4 ,‬איידעם הצדיק ר' נתן נטע (גערופען ר' נטיל הגדול)‪ .‬זיינע חידושים‪:‬‬ ‫ליידער זענען זיינע חידושים נישט געדריקט געווארן נאר ‪ 150‬יאר נאך זיין פטירה איז געדריקט געווארן גאר א קליינע טייל פון זיינע חידושים אין דעם ספר תשובות וחידושי ראש הברזל‪.‬‬ ‫געווען רב ‪ :‬אין קראשניק לעבן לובלין און דערנאך געווארן רב אין באקאנטע שטאט לובלין ווי ער האט געדינט פאר ‪ 16‬יאר ביז זיין פטירה‪ .‬ער איז באקאנט מיט דער נאמען 'דער אייזערנע‬ ‫קאפ'‪ .‬ער ליגט‪ :‬לובלין‪.‬‬ ‫קלאר אז מען האט עס נישט געקענט אפפרעגן‪ .‬ער איז געווען באקאנט‬ ‫זיינע יונגע יארן‬ ‫אלס שטארק קלוג און פארשטענדליך‪ ,‬גוט געקענט ש"ס און פוסקים‪,‬‬ ‫אין זיינע יונגע יארן האט ער געלערנט אין שטאט זאמושטש‪,‬‬ ‫ער האט געלערנט גאר שטארק טיף‪ ,‬ער האט גאר שנעל געכאפט און‬ ‫ווי פון די גאר יונגע יארן האבן שוין אלע געוואוסט אז ער באקאנט מיט‬ ‫פארשטאנן אלעס וואס ער לערנט‪.‬‬ ‫גאר א שארפע אין גוטע קאפ‪ .‬אלע האבן געוואוסט אז ווער עס פרובירט‬ ‫זיך צו טענן מיט איהם אין לערנן‪ ,‬וועט ר' עזריאל איהם באזיגן צום‬ ‫רב אין לובלין‬ ‫סוף‪ .‬זיין שטארקע קענען איז נישט בלויז געקומען צוליב זיין גוטע קאפ‪,‬‬ ‫זייענדיג רב אין לובלין איז ער געווען שטארק געשעצט ביי די‬ ‫נאר ער האט זיך שטארק אוועק געגעבן אויף התמדה און זיך מוטשענען‬ ‫מענטשן אין שטאט‪ ,‬ווי אלע האבן איהם שטארק דערהויבן און איהם‬ ‫אין תורה‪ ,‬ער האט שטענדיג געבעטן פון תלמידי חכמים זאלן לערנן‬ ‫געהאלטן פאר זייער א הייליגע מענטש‪ ,‬מען האט זיך געוואנדן צו איהם‬ ‫מיט איהם‪ .‬שפעטער איז ער געפארן קיין זלאטשוב ווי זיין זיידע‪ ,‬זיין‬ ‫פאר אלע גאר שווערע און פארפלאנטערטע שאלות‪ .‬ער האט אלעמען‬ ‫מאמע'ס טאטע האט געלערנט מיט איהם און דארט איז ער‬ ‫אויס געהערט מיט די מערסטע מאס געדולד צו הערן וואס א יעדער‬ ‫אויפגעוואקסן‪ .‬נאך עטליכע יאר איז ער צוריק געפארן צו זיין היים‬ ‫האט צו זאגן און דערנאך האט ער געפסקנט לויט ווי די תורה זאגט‪.‬‬ ‫שטאט זאמושטש ווי ער איז אריין אין די ישיבה פון הגאון ר' יעקב יצחק‬ ‫פון די אנדערע זייט אויב איינער האט נישט געפאלגט לויט ווי ער האט‬ ‫הויכגילערנטער זצ"ל‪ ,‬ביז זיין נאמען איז שטארק פארשפרייט געווארן‬ ‫געזאגט איז ער געווען גאר שארף און שטארק ווי אייזען‪.‬‬ ‫אלס א געוואלדיגע עלוי‪ ,‬ווי אלע גדולים אין שטאט האבן זיך מחי'‬ ‫דער גאון האט זיך פון גארנישט דערשראקן צו טוהן וואס איז‬ ‫געווען מיט איהם צו רעדן מיט איהם אין לערנען‪.‬‬ ‫ריכטיג‪ ,‬עס איז נישט געווען מעגליך איהם צו אונטער קויפן מיט געלט‬ ‫אדער מיט סיי וועלכע כבוד‪ ,‬ער האט זיך נישט געבויגן פאר קיינעם‪.‬‬ ‫זיין חתונה‬ ‫אויף זיין מצבה שטייט טאקע 'נקי כפים' דאס מיינט ער האט ריינער‬ ‫קומעדיג אין די יארן פון שידוכים האבן אסאך חשובע יודען‬ ‫הענט אז ער האט זיך נישט געלאזט אפקויפן פאר קיין געלט צו טוהן‬ ‫געטוהן וואס זיי קענען איהם צו נעמען פאר אן איידעם‪ ,‬ביז עס האט‬ ‫פארקערט פון וואס עס איז איז ריכטיג‪.‬‬ ‫זוכה געווען אין איהם ר' בנימין בושקא וואס האט זיך אונטער גענומען‬ ‫איהם צו אויסהאלטן צו קענען לערנן‪.‬‬ ‫מיט די גדולי הדור‬ ‫נאך די חתונה איז ער געבליבן לערנן ביי זיין שווער ווי ער‬ ‫די גדולים אין זיין צייט האבן געזאגט אויף איהם געוואלדיגע‬ ‫האט אוועק געגעבן טעג און נעכט צו לערנן אהן אויפהער‪ ,‬אין יענער‬ ‫לויב רייד און איהם שטארק געשעצט‪ .‬אלע פון זיי זענען געקומען הערן‬ ‫צייט איז ער געלעגן אינגאנצן אין לערנן נישט וויסענדיג וואס טוט זיך‬ ‫וואס ער האלט איבער די שווערסטע הלכות‪.‬‬ ‫ארום איהם‪ .‬עס האט אפילו געקענט זיין אז ממש ארום איהם איז דא א‬ ‫ר' עזריאל איז געווען גאר נאנט מיט דער רב פון לובלין ר'‬ ‫שטארקע גערודער‪ ,‬דאך האט ער גארנישט געהערט און עס האט איהם‬ ‫יום טוב נעטיל וואס איז געווען פון די גאר נאנטע תלמידים פון דער‬ ‫בכלל נישט געשטערט פון ווייטער לערנן‪ ,‬צוליב זיין פארטיפטקייט אין‬ ‫חוזה פון לובלין‪ .‬ר' יום טוב פלעגט שיקען מענטשן פרעגן שאלות פון‬ ‫תורה‪.‬‬ ‫ר' עזריאל‪ ,‬ווי ער זאגט כסדר 'מען קען גארנישט טוהן אנטקעגן ר'‬ ‫עזריאל די תורה טוט דאך איהם באשיצן'‪.‬‬ ‫פאלגן איינמאל א יאר‬ ‫שפעטער איז ער אריבער צו די באקאנטע שטאט בראד ווי עס‬ ‫מיט דער רבי פון לובלין‬ ‫האבן זיך געפונען אסאך תלמידי חכמים וואס האבן געהארעוועט אין‬ ‫בשעת ער האט געדינט אלס רב אין לובלין האט דארט‬ ‫תורה‪ ,‬דארט האט ער זיך באפריינדעט מיט דער גאון ר' אפרים זלמן‬ ‫געוואוינט דער באקאנטע צדיק דער הייליגע רבי דער חוזה פון לובלין‪.‬‬ ‫מרגליות זצ"ל‪ ,‬ווי די צוויי גאונים פלעגן זיך ארום טענן אין לערנן‪.‬‬ ‫צוליב דעם וואס דער רבי פון לובלין האט זיך געפירט בדרך החסידות‬ ‫איין יאר ראש השנה האט ר' עזריאל געדינט אלס בעל תוקע‬ ‫און ר' עזריאל איז דאך געווען פון די מתנגדים צו די וועג פון חסידות‪,‬‬ ‫און ר' אפרים זלמן אלס בעל מקרא וואס רופט אויס פאר מען בלאזט‪.‬‬ ‫דערפאר איז ר' עזריאל געווען גאר שארף אנטקעגן דער צדיק דער חוזה‬ ‫זאגט איהם ר' אפרים זלמן 'א גאנץ יאר וואס איך זאג זאגסטו פארקערט‪,‬‬ ‫פון לובלין‪ .‬כאטש וואס ר' עזריאל ווי מען רופט איהם דעם אייזערנעם‬ ‫יעצט ראש השנה וואס איך זאג טוסטו פאלגן‪ ,‬איך זאג 'תקיעה' פאלגסטו‬ ‫קאפ‪ ,‬האט אסאך גערעדט אנטקעגן דער רבי פון לובלין‪ ,‬דאך האט דער‬ ‫און דו בלאזט א תקיעה און ווען איך זאגט תרועה בלאזטו א 'תרועה'‪,‬‬ ‫הייליגע חוזה שטארק מכבד געווען ר' עזריאל ווי ער פלעגט שיקען צו‬ ‫זאגט ר' עזריאל 'איינמאל א יאר זאגסטו גלייך און ריכטיג פאלג איך‬ ‫איהם זיינע חשובע תלמידים ווי דער ישמח משה און דער יוד הקדוש‬ ‫דיר'‪ ( .‬פארשטייט זיך אז עס איז געווען א ווערטעל‪ ,‬די צוויי גאונים‬ ‫פון פשיסחא‪ ,‬צו רעדן מיט איהם אין לערנן‪.‬‬ ‫האבן זיך שטארק ליב געהאט און זיך ארום געטענט אין תורה לשם‬ ‫דער רבי פון לובלין האט זיך אויסגעדריקט אויף ר' עזריאל‬ ‫שמים אנצוקומען צום אמת)‪.‬‬ ‫'ער לערנט תורה מיט א ריינקייט'‪.‬‬ ‫ר' עזריאל‪ ,‬איז געווען באקאנט מיט דעם נאמען 'דעם אייזערנע‬ ‫קאפ' צוליב דעם וואס ער האט געהאט א שארפע קאפ און געוואלדיגע‬ ‫באקאנטשאפט אין תורה‪ ,‬ער איז געווען זייער שטארק באקאנט אויף‬ ‫דער וועלט אלס א גאון הגאונים‪ .‬זיינע חידושים זענען געווען שארף אין‬ ‫איך האב אבער געוואלט העלפן די נשמה‪ ,‬וואס דערפאר האב‬ ‫פאראכטן די נשמה‬ ‫איך דיר געשיקט צו ר' עזריאל וויסענדיג אז יעצט וועט פאסירן די‬ ‫דער רבי דער חוזה פון לובלין האט איינאמל געבעטן פון זיין‬ ‫זעלבע זאך אז מען וועט נאכאמאל פסקנען אז ער דארף נישט באצאלן‬ ‫תלמיד ר' יעקב יצחק פון פשיסחא באקאנט אלס דער יוד הקדוש פון‬ ‫און זיין נשמה וועט נאכמאל דארפן אראפ קומען אויף די וועלט‪ ,‬אבער‬ ‫פשיסחא צו גיין צו דער אייזערנע קאפ און רעדן מיט איהם אין לערנן‪,‬‬ ‫ברוך השם אז דו האסט איהם געראטעוועט אז מען זאל פסקנן ריכטיג‬ ‫פון דאן איז דער יוד הקדוש שטענדיג געגאנגן צו דער גאון אין גערעדט‬ ‫אז ער זאל באצאלן וואס ער איז שולדיג‪ ,‬וואס יעצט איז זיין נשמה‬ ‫מיט איהם אין לערנן כאטש וואס ר' עזריאל איז געווען באקאנט שטארק‬ ‫פאראכטן געווארן‪.‬‬ ‫אנטקעגן דער חוזה פון לובלין‪.‬‬ ‫די מעשה האט פארציילט דער אמרי חיים פון וויזניץ‪ ,‬ווי ער‬ ‫האט זיך אמאל געמאכט אז בשעת ר' עזריאל האט געפירט א‬ ‫האט אויסגעפירט 'צו פארעכטן א נפש דארף מען אנקומען צו תלמידי‬ ‫דין תורה צווישן צוויי יודען פון זיין שטאט איבער געוויסע געלט זאכן‬ ‫בעל שם טוב'‪.‬‬ ‫וואס זיי האבן געהאט צווישן זיך‪ ,‬איז דער יוד הקדוש געווען אינדרויסן‬ ‫צדיקים האבן געזאגט 'מיר האבן נישט קיין אהנונג וואס מיינט‬ ‫פון די צימער ווי ער האט מיט געהאלטן די גאנצע דין תורה‪ ,‬און ער‬ ‫תלמידי בעל שם טוב‪ ,‬עס איז העכער אונזער השגה‪ ,‬דער וואס מיינט‬ ‫הערט ווי ר' עזריאל וויל שוין ארויס געבן די פסק‪ ,‬וואס לויט ווי ער‬ ‫ער פארשטייט האט א גרויסן טעות'‪.‬‬ ‫פארשטייט גייט ר' עזריאל נישט פסקנן ריכטיג און ער גייט זאגן פאר‬ ‫דער וואס איז נישט שולדיג אז ער איז יא שולדיג און פאר דעם נישט‬ ‫ער איז בעל הבית‬ ‫שולדיגן גייט ער יא מאכן שולדיג און דארפן באצאלן‪.‬‬ ‫ר' עזריאל האט אמאל געפרעגט דער צדיק דער חוזה פון‬ ‫ער האט נישט געוואוסט וואס צו טוהן‪ ,‬ווייל צו גיין זאגן אז‬ ‫לובלין 'פארוואס האסטו זוכה געווען צו פירען די גאנצע וועלט?'‬ ‫ער זאגט נישט ריכטיג איז דאך נישט קיין דרך ארץ‪ ,‬אבער צו זיין שטיל‬ ‫ענטפערט דער חוזה 'ווייל איך בין בעל הבית אויף גאנץ פולין'‪ .‬פרעגט‬ ‫קען ער אויך נישט‪ ,‬דערפאר האט ער געטראכט אז ער וועט אריין גיין‬ ‫ר' עזריאל 'פארוואס זענט איהר בעל הבית אויף גאנץ פולין?' זאגט דער‬ ‫מיט א גמרא און שלחן ערוך וואס רעט פון דעם הלכה‪ ,‬ווי ער וועט זיך‬ ‫צדיק 'ווייל איך בין בעל הבית אויף מיין בית המדרש'‪ .‬פרעגט ר' עזריאל‬ ‫זיך מאכן ווי ער פארשטייט נישט עפעס און ער בעט דער רב זאל עס‬ ‫'פארוואס זענט איהר בעל הבית אויף אייערע בית המדרש?' זאגט דער‬ ‫איהם מסביר זיין‪.‬‬ ‫צדיק 'ווייל איך בין בעל הבית ביי מיר אינדערהיים'‪ .‬פרעגט ר' עזריאל‬ ‫דער יוד הקדוש גייט אריין ווי ער בעט פון דעם גאון אז ער‬ ‫'פארוואס זענט איהר בעל הבית ביי אייך אינדערהיים?' זאגט דער צדיק‬ ‫האלט אינמיטן לערנן א שווערע סוגיא און ער בעט אויב דער רב קען‬ ‫'ווייל איך בין בעל הבית אויף מיר אליינס'‪ .‬מיינענדיג צו זאגן 'אז ער‬ ‫איהם העלפן פארשטיין‪ .‬דער רב זאגט אז ער זאל איהם אנטשולדיגן‬ ‫איז עהרליך‪ ,‬ער נערט זיך נישט פון דער יצר הרע און טוט נאר וואס‬ ‫ווייל ער האלט אינמיטן א שווערע דין תורה און ער זאל ווארטן ביז‬ ‫איז ריכטיג צו דינען דער באשעפער ווי ער געפונט זיך נאר און אין א‬ ‫מען ענדיגט‪ .‬דער יוד הקדוש לאזט אבער נישט נאך און בעט זיך אז עס‬ ‫יעדער צייט‪.‬‬ ‫זייער וויכטיג פאר איהם צו פארשטיין יעצט‪ .‬ר' עזריאל האט מסכים‬ ‫געווען ווי זיי האבן אדורך געטוהן די סוגיא‪ ,‬וואס נאכן עס גוט אדורך‬ ‫זיין פטירה‬ ‫לערנן האט ער געכאפט אז ער גייט דא נישט פסקנן ריכטיג‪ ,‬האט ער‬ ‫שבת ביינאכט תקע"ט איז ר' עזריאל נאך געווען געזונט און‬ ‫טאקע געטוישט זיין מיינונג און געפסקנט ריכטיג און דער יוד הקדוש‬ ‫שטארק‪ ,‬ווען מיט אמאל האט ער זיך גענומען רעדן גאר שטארקע לויב‬ ‫האט טאקע געהערט ווי ר' עזריאל האט געפסקנט ריכטיג‪.‬‬ ‫רייד אויף דער צדיק דער חוזה פון לובלין וואס איז שוין אוועק מיט‬ ‫צו מארגנס האט דער יוד הקדוש גערעדט מיט זיין גרויסן רבי‬ ‫מער ווי דריי יאר פריער‪ ,‬וואס ווי באקאנט איז ער דורך אויס די יארן‬ ‫דער חוזה פון לובלין‪ ,‬ווי דער צדיק פרעגט איהם 'צו ער גייט טאקע‬ ‫געווען שטארק אנטקעגן דעם צדיק און גערעדט שארפע זאכן אויף איהם‪.‬‬ ‫רעדן אין לערנן מיט דער גאון ר' עזריאל?' זאגט ער 'יא'‪ ,‬זאגט דער‬ ‫קומעדיגע צופרי האט דער גאון ר' עזריאל אויסגעהויכט זיין נשמה‪ .‬מען‬ ‫צדיק 'עס פעלט מער נישט אויס צו גיין צו איהם'‪.‬‬ ‫האט דארט גערעדט אז די צוויי צדיקים האבן זיך איבער געבעטן פאר‬ ‫דער יוד הקודש האט זיך געוואונדערט וואס האט זיך יעצט‬ ‫ער איז אוועק פון די וועלט‪.‬‬ ‫געטוישט? אבער צוליב דרך ארץ האט ער גארנישט געפרעגט‪ .‬דער חוזה‬ ‫ער ליגט אין לובלין‬ ‫קומעדיגע וואך וועלן מיר אי"ה באשרייבן‬ ‫פון לובלין האט אבער פארשטאנן אז דער יוד הקדוש פארשטייט נישט‪,‬‬ ‫הרה"ק ר' צבי הירש בן ר' יודא לייב מרימנוב‪ ,‬ל' חשון תר"ז‬ ‫און ווי עס איז אנגענומען ביי די‬ ‫צו מנדב זיין רופט ‪ ,3476780652‬אדער שיקט אן אימעיל צו‬ ‫האט ער איהם געזאגט אזוי‪.‬‬ ‫יודען פון לובלין אז ארום זיין‬ ‫‪shabbosstory@gmail.com‬‬ ‫וויסען זאלסטו אז יענער מענטש וואס האט געהאט א דין תורה‬ ‫קבר דארף זיין ‪ 4‬אמות ליידיג‪ ,‬וזכות פון די טויזענטער ליינערס איבער די וועלט יהא תלוי בכםמ יט‬ ‫איז שוין עטליכע מאל אראפ געקומען אויף דער וועלט צוליב די זעלבע‬ ‫אלע זאכן און ווי וועט מען יעצט גיין‪ .‬די‬ ‫ווייל עס איז גאר הייליג די‬ ‫מעשה‪ .‬א יעדעס מאל האט דער בית דין אויף דער וועלט געפסקנט אז‬ ‫צדיק ר' מיכל פון‬ ‫הייליגקייט‪.‬‬ ‫געלאפן צום‬ ‫צוליב זיין‬ ‫זענעןצדיק‬ ‫דעם‬ ‫יודען‬ ‫פלאץ אז מען טאר נישט גיין נאנט צו‬ ‫זלאטשוב זי"ע און זיך אויסגעוויינט דאס‬ ‫ער איז גערעכט און דארף נישט באצאלן‪ ,‬אבער די פסק איז געווען נישט‬ ‫הארץ אז ער זאל זיי העלפן צו פטור ווערן‬ ‫ריכטיג וואס צוליב דעם קען זיין נשמה נישט ווערן פאראכטן און ער‬ ‫פון די שרעקליכע גזירה‪.‬‬ ‫דארף נאכאמאל און נאכאמאל אראפ קומען אויף די וועלט‪.‬‬ ‫די הייליגער רבי ר' מיכל'ע האט‬ ‫האט געבעטן זיי‬‫זאכען‬ ‫גרויסע ער‬ ‫סגולה פאר‬ ‫אויסגעהערט און‬ ‫מעשה פון דער אור שבעת הימים דער הייליגע בעל שם טוב פאר מוצאי שבת‪ ,‬וואס איז א זיי‬ ‫איהם‬ ‫בעש"טהאט‬‫דעראון ער‬ ‫אפארהאט‬ ‫מינוט‬ ‫זיין פיס‪,‬‬ ‫זאלןאויף‬ ‫ווארטן‬ ‫דער בעש"ט איז אמאל געווען ביי א געוויסע פריץ‪ ,‬און יענער פריץ האט זיך אפגערעדט אז ער ליידט שרעקליך פון ווייטאגן‬ ‫נאכאמאל‬ ‫אויפןאיזטיש‪ ,‬נאך‬ ‫בעש"ט‬‫דערקאפ‬‫ווען זיין‬ ‫שפעטער‬ ‫געלייגט‬ ‫געזאגט 'אז אויב ער וועט אפלאזן געוויסע גויאישע גלוסטענישן וואס ער טוט‪ ,‬וועט זיין פיס אינגאנצן בעסער ווערן‪ .‬א שטיק צייטאראפ‬ ‫איהם‬ ‫בעש"ט איר‬ ‫דעראנגערופן‪:‬‬‫האטזיך‬ ‫האט ער‬‫דערפון‪.‬‬‫שרעקליךמינוט‬ ‫געווען ביי דער פריץ‪ ,‬האט ער זיך נאכמאל אפגערעדט אז די ווייטאגן פון זיין פיס זענען נאכנישט אוועק געגאנגן און ער ליידט אפאר‬ ‫געפרעגט 'האסטו טאקע אויפגעהערט צו טוהן די גויאישע גלוסטונגן וואס איך האב דיר באפוילן?' זאגט דער פריץ 'יא‪ ,‬איך האב געפאלגט'‪ ,‬זאגט דער בעש"ט 'דו ביסט א‬ ‫קענט אהיים פארן געזונטערהייט און איר‬ ‫ליגענער ווייל איך זעה אויף דיין הינט וואס דו האסט דא אז דו טוסט עס נאכאלס'‪ ,‬דעמאלסט האט דער פריץ מודה געווען אז ער טוט נאך אלס די גלוסטענישן‪ ,‬ווייל ער קען‬ ‫דארפט פון גארנישט מורא האבן‪ ,‬ווען די‬ ‫זיך נישט איינהאלטן‪.‬‬ ‫האבן זיי‬ ‫בעש"ט‬ ‫אהיימגעפארןדער‬ ‫מענטש? האט‬ ‫צוריק‬ ‫דאךזענען‬ ‫אויך א‬ ‫דער פריץ האט דאן געפרעגט דער בעש"ט 'ווי אזוי עס קען זיין אז ער (דער בעש"ט) האט נישט די גלוסטנישן‪ ,‬ער איזאידן‬ ‫נישט פלוצלינג‬ ‫גענטפערט‬ ‫זיידע איז‬ ‫דער פריץ‬ ‫האט די‬‫'פארוואס אז‬ ‫געזאגט 'איך בין שוין אן אלטע מענטש און איך האב נישט די גלוסטענישן'‪ .‬שפעטער האט זיין אייניקל דאס קינד ברוך געפרעגט געהערט‬ ‫די‬ ‫געווארן‬ ‫בטל‬ ‫איז‬ ‫אזוי‬ ‫און‬ ‫געשטארבן‬ ‫פאר דער פריץ אז ער איז א יוד און א יוד שטארקט זיך נישט צו האבן גליסטענישן ווייל דער אייבישטער העלפט איהם?' האט דער בעש"ט געזאגט 'מען קען נישט מסביר‬ ‫גזירה‪ ,‬שפעטער זענען די אידן צוריק‬ ‫זיין פאר א גוי וואס א יוד מיינט'‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫פארדיא יוד‬ ‫הייליגע‬ ‫אפילופאר‬ ‫מסביר זיין‬ ‫יישר כח‬ ‫צו זאגן א‬ ‫יארן שפעטער ווען ר' ר' ברוך דער אייניקל פון דער בעש"ט פלעגט פארציילן די מעשה‪ ,‬האט ער צוגעלייגט 'היינט איז שווער‬ ‫געקומען‬ ‫רבי‪ ,‬האט דער צדיק ר' מיכל פון זלאטשוב‬ ‫א יוד מיינט'‪.‬‬ ‫זיי געזאגט איר זאלט וויסן אז עס איז נישט‬ ‫מיין מופת‪ ,‬נאר איך האב דאס געהערט פון‬