היכל הקודש - אידיש · Heichel Hakodesh - Yiddish — וירא (2026-10-26)

זמנים )(NYC
הדלקת הנרות5:37...................
מוצאי שבת קודש7:06.............
שיעורים כסדרן
נ"ך............................מלכים-ב י"ג
גליון היכל הקודש
בבלי.......................בכורות מ"ג וועכענטליכע גליון ארויסגעגעבן דורך
ירושלמי................סנהדרין י"ב מוסדות היכל הקודש ברסלב וויליאמסבורג
תוספתא.......................חולין ג'
רמב"ם...........איסורי ביאה י"ב נתייסדה ע״י כ״ק מרן מוהרא״ש זי״ע
שנה ,16גליון (771) 6 פרשת וירא ,כ׳ חשון ,שנת תשפ״ז לפ״ק
ֵיילט
ֶערצ ְ
מו ַֹהרָא״שׁ ד ְ ָוארט אוֹיף ִדי ַפּ ְר ָשׁה
ַא ו ְ
וַ יּ ֵָרא ֵאלָ יו ה' בְּ ֵאנֵ י ַמ ְמ ֵרא וְ הוּא י ׁ ֵֹשב פֶּ ַתח ָהא ֶֹהל כְּ חֹם ַהיּוֹםֶ ,דער ֵהיילִ יגֶ ער ֶר ִבּי נָ ָתן ְשׁ ַרייבְּ ט
ִדי גָ אלְ ֶדענֶ ע נֶ עכְ ט ישׁט ַאיינְ ַהאלְ ְטן אוּן עֶ ר מוּז ִאין ַא בְּ ִריוו צוּ זַ יין זוּן )עָ לִ ים לִ ְתרוּפָ הִ ,מכְ ָתּב כ"ח( ַאז עֶ ר ֶקען זִ י נִ ְ
דֶ ער הֵ יילִ יגֶער צַ ִדיק ֶרבִּ י ִפּנְ חָ ס ארט אוֹיס ייט ְשׁט ָד ְ עדט ַשׁבָּ ת בַּ יי ָשׁלשׁ ְסעוּדוֹתֶ ,ר ִבּי נָ ָתן ַט ְ ער ְִאים ְשׁ ַרייבְּ ן וָ ואס עֶ ר ָהאט גֶ ֶ
אריצֶ ער זְ כוּת ֹו ָיגֵן עָ לֵינוּ פְ לֶעגְ ט ָק ִ ואר ְטן" ,כְּ חוֹם ַהיּוֹם" ,גֵ ייט ַארוֹיף אוֹיף יוֹשׁב" ִאיז ַא לָ שׁוֹן פוּן ַה ְמ ָתּנָ ה ,פוּן וַ ְ ֶדעם פָּ סוּק ַאז " ֵ
רוּפְ ן ִדי וִ וינְ טֶ ער נֶעכְ טִ ' :די ֶדעם בְּ ֶרענֶ ענְ ִדיגֶ ער יֵ ֶצר ָה ָרעֶ ,דער יֵ ֶצר ָה ָרע ְבּ ֶרענְ ט ִאינֶ עם ֶמענְ ְטשׁ אוּן ֶמען ֶקען פוּן ִאים
גָאלְ דֶ ענֶע נֶעכְ ט' ,וַ וייל מֶ ען ֶקען וערן פוּן ֶדעם ארפְ ט פָּ טוּר וֶ ְ עד ְ וערןַ ,א ֶמענְ ְטשׁ ְט ַראכְ ט ַאז עֶ ר וָ ואלְ ט שׁוֹין לַ אנְ ג גֶ ַ ישׁט לוֹיז וֶ ְ נִ ְ
ִאין ִדי וִ וינְ טֶ ער נֶעכְ ט זִ יְך זֵייעֶ ר ישׁע ַתּ ֲאווֹת אוּן ִמדוֹת אר ֶ ארפְ ט ָאפְּ לָ אזְ ן ַאלֶ ע נַ ִ עד ְ ישׁן יֵ ֶצר ָה ָרע ,עֶ ר וָ ואלְ ט שׁוֹין לַ אנְ ג גֶ ַ אר ְ נַ ִ
ער ְשׁ ְטן, ערן צוּם אֵ ייבֶּ ְ ערנֶענְ טֶ ְדֶ ְ וייטער ִאין ִאים; ִדי ַמ ֲעלָ ה פוּן ַא ִאיד ִאיז ָא ֶבּער ַאז ָרעוֹתָ ,אבֶּ ער ֶדער יֵ ֶצר ָה ָרע ְבּ ֶרענְ ט נָ א וַ ֶ
מֶ ען ֶקען זֵייעֶ ר מַ ְצלִ יחַ זַיין ִאין וארט בַּ יים ִטיר ,עֶ ר וִ ויל וארט "פֶּ ַתח ָהא ֶֹהל" ,עֶ ר וַ ְ ַאנְ ְשׁ ָטאט אוֹיפְ צוּגֶ עבְּ ן ,זִ ְיצט עֶ ר אוּן עֶ ר וַ ְ
עֲ בו ַֹדת הַ ֵשׁם ,גֵיין ְשׁלָאפְ ן פְ ִרי אוּן דוּשׁה ,עֶ ר וִ ויל זוֹכֶ ה זַ יין צוּ זַ יין עֶ ְרלִ י ,צוּ זַ יין ֵהיילִ יג ,צוּ זַ יין קוּמען צוּ ִדי ְק ָ ַא ַריינְ ֶ
ֶערנֶען אוּן אוֹיפְ ְשׁטֵ יין פְ ִרי ל ְ ישׁט אוֹיפְ ֶרעגְ ן ,זַ יין פְ ֵריילִ י. ערנֶ ען ,זִ י נִ ְשׁוּט'ער ִאידַ ,דאוֶ וענֶ ען אוּן לֶ ְ יטן ,זַ יין ַא פָּ ֶ עה ְ ָאפְּ גֶ ִ
ַדאוֶוענֶען ,וָ ואס ָדאס ִאיז ִדי עֶ כְ טֶ ע אשׁעפֶ ערִ ,אי וִ ויל זַ יין "היילִ יגֶ ער ַבּ ֶ עדן ָטאג נָ אכְ ַא ָמאלֵ , עֶ ר זִ ְיצט בַּ יים ִטיר אוּן עֶ ר בֶּ עט יֶ ְ
ֶעמטגָאלְ ד; וַ וייל )אָבוֹת ו ,ט( ,מֶ ען נ ְ ַאן עֶ ְרלִ יכֶ ער ִאידִ ,אי וִ ויל זוֹכֶ ה זַ יין צוּ זַ יין ֵהיילִ יגִ ,אי וִ ויל זוֹכֶ ה זַ יין צוּ ָהאבְּ ן ֵהיילִ יגֶ ע
ישׁט ִמיט אוֹיף יֶענֶע וֶ ועלְ ט ַקיין נִ ְ ישׁט אוֹיגְ ןִ ,אי וִ ויל זוֹכֶ ה זַ יין צוּ ָהאבְּ ן ֵריינֶ ע ַמ ְח ָשׁבוֹתִ ,אי וִ ויל זַ יין פְ ֵריילִ י ,אוּן ִאי וִ ויל נִ ְ
גָאלְ ד אוּן זִ ילְ בֶּ ער" ,אֶ לָא תּו ָֹרה ערע ישׁט ְט ַראכְ ְטן פוּן ַאנְ ֶד ֶ יח ַדעַ ת זַ יין פוּן ִדירִ ,אי וִ ויל נָ אר ְט ַראכְ ְטן פוּן ִדירִ ,אי וִ ויל נִ ְ ַמ ִס ַ
וּמַ עֲ ִשׂים טוֹבִ ים בִּ לְ בָ ד" ,נָאר ִדי ישׁט וארטֲ ,אפִ ילוּ עֶ ר זֶ עט ַאז ֶמען לָ אזְ ט ִאים נִ ְ זַ אכְ ן"ַ .אז ַא ֶמענְ ְטשׁ זִ ְיצט בַּ יים ִטיר אוּן וַ ְ
ֶערנְ ט
תּו ָֹרה וָ ואס מֶ ען הָ אט גֶעל ְ וייטער ישׁט אוֹיף ִדי ָרצוֹן ,עֶ ר בֶּ עט אוּן בֶּ ענְ ְקט וַ ֶ ישׁט ,עֶ ר גֶ עבְּ ט ָאבֶּ ער נִ ְ רוּקן זִ י נִ ְ
ַא ַריין ,זַ אכְ ן ְ
אוּן ִדי ִמ ְצווֹת וָ ואס מֶ ען הָ אט ער ְשׁ ֶטער דוּשׁהִ ,איז עֶ ר זוֹכֶ ה בַּ יים סוֹף צוּ "וַ י ֵָרא ֵאלָ יו ה'"ֶ ,דער ֵאייבֶּ ְ זוֹכֶ ה צוּ זַ יין צוּ ִדי ְק ָ
ֹיסגֶעכַאפְּ ט בְּ זֶה הָ ע ֹולָם; עַ ל כֵּן אַרו ְ ישׁט ַבּאוַ וייזְ ט זִ י צוּ ִאיםָ .דאס ִאיז ִדי ִה ְת ַחזְ קוּת פוּן ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ןַ ,א ֶמענְ ְטשׁ זָ אל זִ י נִ ְ
יצן ִדי ֹיסצוּנִ ְ
לִ יבֶּ ער בְּ רוּדֶ ער ,זֶע או ְ ישׁט ָאפְּ לָ אזְ ן ֶדעם ָרצוֹן. ישׁט אוֹיפְ גֶ עבְּ ן ,נִ ְ ְמיַ ֵיאשׁ זַ ייןַ ,א ֶמענְ ְטשׁ זָ אל נִ ְ
ֶערנֶען תּו ָֹרה, 'וִ וינְ טֶ ער נֶעכְ ט' ִמיט ל ְ אבּן ִמיר ִדי פַּ ְר ָשׁה פוּן ִדי ֲע ֵק ָידהַ ,א ְב ָר ָהם ָא ִבינוּ ִאיז עדיגֶ ע ֶס ְד ָרה ָה ְ ִאין ִדי וָ ואכֶ ִ
מַ אְך זִ יְך אַ סֵ דֶ ר צוּ גֵיין ְשׁלָאפְ ן וערן נִ ָסיוֹן ,עֶ ר ִאיז גֶ עוֶ וען גְ ֵרייט צוּ ֶשׁ ְח ְט'ן זַ יין זוּן אוֹיף ִדי עצ ְטן ְשׁוֶ ְ עשׁ ַטאנֶ ען ֶדעם לֶ ְ בֵּ ייגֶ ְ
ער ַמאנֶ ען כְּ ֵס ֶדר ִדי ֲע ֵק ַדת ֲע ֵק ָידהִ ,די נִ ָסיוֹן ְשׁ ֵטייט פַ אר אוּנְ ז נָ א בִּ יזְ 'ן ַהיינְ ִטיגְ ן ָטאגִ ,מיר ֶד ְ
ֶקענֶען ֶועסטוּ
ו ְ אַזוֹי פְ ִרי,
עדיגֶ ע פַּ ְר ָשׁה אוֹיפְ 'ן עהאלְ פְ ןַ .ר ִשׁ"י זָ אגְ ט ִאין ִדי וָ ואכֶ ִ וערן ִא ְידן גֶ ָיִ ְצ ָחק ,אוּן ִאין ֶדעם זְ כוּת וֶ ְ
ֶערנֶען ִדי ארטָ אגְ ס ל ְ אוֹיפְ ְשׁטֵ יין פַ ְ לוֹח לְ יִ ְשׂ ָר ֵאל בְּ כָ ל ָשׁנָ ה וּלְ ַה ִצּילָ ם ִמן ַהפֻּ ְרעָ נוּת"ֶ ,דער פָּ סוּק "ה' יִ ְר ֶאהֲ ,ע ֵק ָידה זוּ לִ ְס ַ
הֵ יילִ יגֶע תּו ָֹרה ,אוּן אוֹיבּ ִדיר ִאיז מוֹחלעדעס יָ אר רֹאשׁ ַה ָשׁנָ ה ִדי נִ ָסיוֹן פוּן ִדי ֲע ֵק ָידה ,אוּן ִמיט ֶדעם ֵ ער ְשׁ ֶטער וֶ ועט זֶ ען יֶ ֶ ייבּ ְ ֵא ֶ
<<<<<<
אטעוֶ וען פוּן ְשׁ ְט ָראף. ישׁע ִקינְ ֶדער אוּן זֵ יי ַר ֶ זַ יין ִדי ֲע ֵבירוֹת פוּן ִא ִיד ֶ
לֶערנְטְ דֶ ער ֶר ִבּי וערע דוּרכְ גֶ עגַ אנְ גֶ ען ֶצען ְשׁוֶ ֶ מוֹרא' ִדיגֶ ע ַק ְשׁיָ אַ ,א ְב ָר ָהם ָאבִ ינוּ ִאיז ָדאְ ְשׁ ֶטעלְ ט זִ יַ א ָ
אוּנְז וִ וי ַאזוֹי צוּ אקע גֶ עוֶ וען גְ ֵרייט עשׁ ַטאנֶ ען ,אוּן פּוּנְ ְקט ֶדעם נִ ָסיוֹן ,וָ ואס עֶ ר ִאיז ַט ֶ נִ ְסיוֹנוֹת וָ ואס עֶ ר ִאיז בֵּ ייגֶ ְ
נִיצן אוּנְזֶער מ ַֹח ַמ ְח ָשׁבָ ה ,אוּן ַאזוֹי ְ ער ְשׁ ֶטער ָהאט ִאים ייבּ ְישׁט גֶ עטוּן בַּ יים סוֹף ,וַ וייל ֶדער ֵא ֶ צוּ טוּןָ ,אבֶּ ער לְ ַמ ֲע ֶשׂה ָהאט עֶ ר עֶ ס נִ ְ
וֶוערע
ערגֵיין ְשׁ ֶ וֶועט ֶמען ֶקענֶען ַא ִריבֶּ ְ ער ְס ֶטע ,אוּן פּוּנְ ְקט ִדי נִ ָסיוֹן ְשׁ ֵטייט ער ַמאנְ ט ֶמען ִדי ֶמ ְ ישׁט גֶ עלָ אזְ ט ,פּוּנְ ְקט ֶדעם נִ ָסיוֹן ֶד ְ נִ ְ
מצָ ִבים .דֶ ער ֶר ִבּי זָאגְ ט )לִקּוּטֵ י מוֹהֲ ַר"ן ַ ישׁע ִקינְ ֶדער ִאין ֶדעם זְ כוּת. אטעוֶ וען אוּן ֶהעלְ פְ ן ִא ִיד ֶ ער ְשׁ ְטן אוֹיף ֵאייבִּ יג צוּ ַר ֶ אר'ן ֵאייבֶּ ְ פַ ְ
יִס ַתּכֵּל ָה ָאדָ ם ימן קצה(ִ " :אם ְ ֵחלֶק א'ִ ,ס ָ רוֹיס ֵקייט אוּן ֲח ִשׁיבוּת ַבּיים ָדאס ִאיז פַ אר אוּנְ ז ַא גֶ עוַ ואלְ ִדיגֶ ע ִחיזוּקָ ,דאס וַ וייזְ ט ִדי גְ ְ
ענְטשׁ וֶועט עַ ל חַ ְסדֵּ י ה'" ,אוֹיבּ ַא מֶ ְ עדענְ ֶקען ַאז ֶדער ער ְשׁ ְטן פוּן ִדי ָרצוֹן אוּן וִ וילְ ן פוּן ַא ִאיד ,זָ אל ֶמען ִאין ַאלֶ ע דוֹרוֹת גֶ ֶ ֵאייבֶּ ְ
קוּקן אוֹיף ִדי חֲ סָ ִדים וָואס דֶ ער ְ ער ְשׁ ֶטער וִ ויל פוּן ַא ִאיד ִאיז צוּ וֶ ועלְ ן נָ אכְ ַא ָמאל אוּן נָ אכְ ַא ָמאלֲ ,אפִ ילוּ ייבּ ְ
עִ ָיקר וָ ואס ֶדער ֵא ֶ
ער ְשׁטֶ ער טוּט; "י ְִר ֶאה ,שֶׁ אֲ פִ לּוּ ֵאייבֶּ ְ ענוּמען צוּ זַ יין וואוֹיל אוּן עֶ ְרלִ י אוּן ֶמען ארגֶ ֶ ֶמען זֶ עט ַאז ֶמען ָהאט שׁוֹין ַאזוֹיפִ יל ָמאל זִ י פָ ְ
יִתבָּ ַר� מֵ צֵ ר לוֹ" ,אֲ פִ ילוּ ְבּעֵ ת ֶשׁ ַהשֵּׁ ם ְ ישׁט אוֹיפְ גֶ עבְּ ן ֶדעם ָרצוֹן ,נָ אר יח גֶ עוֶ וען ,זָ אל ֶמען ֵקיינְ ָמאל נִ ְ ישׁט ַמ ְצלִ ַ ָהאט נָ אכְ ַאלְ ץ נִ ְ
וֶוערע טֶ עג" ,גַּם וֶוען עֶ ר ָהאט ְשׁ ֶ ער ְשׁ ְטן, קוּמען נָ אכְ ַא ָמאל צוּם ֵאייבֶּ ְ ֶ צוּריק
וייטער וֶ ועלְ ן נָ אכְ ַא ָמאל אוּן נָ אכְ ַא ָמאלִ , וַ ֶ
ְבּ ַהצָּ ָרה ְבּעַ צְ ָמהּ הַ ֵשּׁם י ְִתבָּ ַר� מַ ְר ִחיב
וּמגְ ִדּיל חַ ְסדּוֹ עִ מּוֹ" ,זָאל עֶ ר גוּט לוֹ ַ ער ְשׁ ְטן ,אוּן אוֹיבּ וֶ ועט ֶמען בְּ לַ ייבְּ ן ְשׁ ֵטיין בַּ יים ִטיר ,וֶ ועט ֶמען ייבּ ְ
עטן ֶדעם ֵא ֶ נָ אכְ ַא ָמאל בֶּ ְ
קוּקן ,וֶועט עֶ ר זֶען ַאז ִאין ִדי צָ ָרה ְ ער ְשׁ ְטן ,אוּן זַ יין ַאן ייבּ ְ ער ְשׁ ְטן ,צוּ ְשׁפִּ ְירן ֶדעם ֵא ֶ ייבּ ְ
זוֹכֶ ה זַ יין צוּם סוֹף צוּ זֶ ען ֶדעם ֵא ֶ
ער ְשׁ ֶטער גוּט. ַמאכְ ט ִאים ֶדער ֵאייבֶּ ְ אר'ן ֶמענְ ְטשׁ אוֹיף ִדי וֶ ועלְ ט אוּן אוֹיף ֱא ֶמת' ִדיגֶ ער עֶ ְרלִ יכֶ ער ִאיד ,אוּן עֶ ס וֶ ועט זַ יין ַאזוֹי גוּט פַ ְ
)עֲצָ תוֹ אֱ מוּ ָנה וַ י ֵָרא תשפ"ו( ישׁי וַ י ֵָרא תשפ"ה( ) ִשׁיעוּר לֵ יל ִשׁ ִ יֶ ענֶ ע וֶ ועלְ ט.
א
מוצאי שבת קודש רוקט מען צוריק דעם זייגער מיט איין שעה
צֵיילט
ער ְ >>>>>> מוֹהַ ָרא"שׁ ֶד ְ
ֶערנֶען בַּ יינַאכְ ט -זָאלְ ְסטוּ טוּן גְ ִרינְ גֶער אוֹיפְ צוּבְּ לַייבְּ ן אוּן ל ְ יט"א
ַא בְּ ִריוו פוּנֶ עם רֹאשׁ יְ ִשׁיבָ ה ְשׁלִ ָ
יקר זָאלְ ְסטוּ אַרבֶּ עט זִ יְך אוֹיס בַּ יי ִדיר ,דֶ ער ִע ָ וָ ואס עֶ ס ְ
אַרבֶּ עט זִ יְך בֶּ עסֶ ער אוֹיס יצן ִדי צַ ייט ,וַ וייל בַּ יי אֵ יינֶעם ְ
צוּ גֵיין ְשׁלָאפְ ן פְ ִרי אוּן אוֹיפְ ְשׁטֵ יין פְ ִרי ,אוּן אַ ְצוֵוייטֶ ער ,אַז
עֶ ר ְשׁטֵ ייט אוֹיף גָאר פְ ִרי -הָ אט עֶ ר נָאכְ דֶ עם ָקאפּ וֵויי אַ
ֹיסנִ ְ
או ְ
ערנֶ ען,
ַדאוֶ וענֶ ען ,לֶ ְ
ישׁט ִדי וֶועגִ ,איז בֶּ עסֶ ער בַּ יי
ֶערנֶען ִדי הֵ יילִ יגֶע תּו ָֹרה.
ערע זַאכְ ן ִאין עֲ בו ַֹדת הַ ֵשׁם טָ אר מֶ ען
אַרבֶּ עט נִ ְ גַאנְ צֶ ע טָ אג ,בַּ יי ִאים ְ
ִאים אוֹיפְ צוּבְּ לַייבְּ ן בַּ יינַאכְ ט אוּן ל ְ
אוֹיְך בַּ יי אַלֶע אַנְ דֶ ֶ
אוּן ָשׁלוֹם ַבּיִ ת
ישׁט ֵוייטן ,אוּן מֶ ען טָ אר זִ יְך נִ ְ ישׁט זוּכְ ן נָאכְ צוּמַ אכְ ן אַ ְצו ְ נִ ְ בְּ עֶ זְ ַרת ה' יִ ְתבָּ ַר
ֵוייטן ,אוּן אַז מֶ ען זֶעט אַ חַ בֶ ר ִאיז זֵייעֶ ר צֶ עבְּ ֶרעכְ ן פוּן אַ ְצו ְ יוֹם ג' פַּ ְר ַשׁת וַ י ֵָרא ,י"ג ַמ ְר ֶח ְשׁוָ ןְ ,שׁנַ ת תשפ"ו לִ פְ ָרט ָק ָטן
מַ ְצלִ יחַ ִאין עֲ בו ַֹדת הַ ֵשׁם ,עֶ ר ְשׁטֵ ייט אוֹיף גָאר פְ ִרי ִדינֶען ...נֵ רוֹ יָ ִאיר
ער ְשׁ ְטן ,אוּן מֶ ען פְּ ָראבִּ ְירט ָדאס אוֹיְך צוּ טוּן ,אוּן דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ בוֹדת ַה ֵשׁם בִּ ְת ִמימוּת וּפְּ ִשׁיטוּתַ ,דאוֶ וענֶ ען ארק זִ י בַּ ֲע ַ ְשׁ ַט ְ
ישׁט נָאכְ מַ אכְ ן -טָ אר מֶ ען וֶוען מֶ ען זֶעט אַז מֶ ען ֶקען ָדאס נִ ְ ערנֶ ען אוּן ִמיט ָשׁלוֹם בַּ יִ תִ .די ְד ֵריי זַ אכְ ן ָהאט ִמיר אוּן לֶ ְ
ארף ִדינֶען דֶ עם ערפוּן ,מֶ ען ַד ְ ֶוערן צֶ עבְּ ָראכְ ן דֶ ְ ישׁט ו ְ נִ ְ תּוֹרה ערנֶ ען כָּ ל ַה ָ עדן ִמיט ֶמענְ ְט ְשׁן; פוּן לֶ ְ מוֹה ָרא"שׁ צוּ ֶר ְ ֲ
ער ְשׁ ְטן וִ וי עֶ ס ִאיז ַשׁיָיְך פַ אר ִאים ,וַ וייל יֶעדֶ ער ִאיד אֵ ייבֶּ ְ מוֹה ָרא"שׁ ָהאט ִמיר כּוּלָ הּ ,פוּן ְתּפִ ילָ ה אוּן פוּן ָשׁלוֹם בַּ יִ תֲ .
קוּדה וִ וי אַזוֹי עֶ ר ִדינְ ט דֶ עם הָ אט זַיין וֶועג אוּן זַיין נְ ָ
ישׁט טוּן ,וַ וייל יֶעדֶ ער ער ְשׁ ְטן ,וָ ואס אַ ְצוֵוייטֶ ער ֶקען נִ ְ אֵ ייבֶּ ְ מוֹה ַר"ן ֵחלֶ ק ב', גֶ עזָ אגְ טָ ,דאס ִאיז פְּ ַשׁט וָ ואס ֶדער ֶרבִּ י זָ אגְ ט )לִ ֵ
קּוּטי ֲ
ישׁט מֶ עגְ לִ יְך נָאכְ צוּמַ אכְ ן מֶ ענְ ְטשׁ ִאיז אַ וֶועלְ ט פַ אר זִ יְךִ ,איז נִ ְ לשׁה ִס ָימן ב(" :וְ ָה ֱא ֶמת ֵמ ִאיר בְּ ִרבּוּעַ ַה ִדּבּוּר ַהנַּ "ל עַ ל יְ ֵדי ְשׁ ָ
ערע ,בַּ יי אֵ יינֶעם ַשׁיינְ ט צוּ ַדאוֶוענֶען מֶ ער ְשׁטֵ ייט אוּן בַּ יי אַנְ דֶ ֶ תוֹרה, קים ,ה'ֶ ,שׁ ֵהם בְּ ִחינַ ת ְתּפִ לָּ ה ,וְ ָ ֵשׁמוֹת ַהנַּ "ל ֶשׁ ֵהם ֵקלֱ ,א ִ
ֵוייטן ַשׁיינְ ט מֶ ער צוּ ַדאוֶוענֶען בִּ זְ ִריזוּת; אַזוֹי אוֹיְך וֶוען אַ ְצו ְ עדט פוּן ִדי ְד ֵריי זַ אכְ ן ִאיז וְ ִשׁדּוּכִ ים וְ זִ וּוּגִ ים" ,כָּ ל זְ ַמן ֶמען ֶר ְ
ֶערנֶען קוּמט צוּ לִ ימוּד הַ תּו ָֹרה ,אֵ יינֶעם ִציט מֶ ער צוּ ל ְ ְ עֶ ס יבּוּרים.ישׁט ַקיין ִד ִ ערשׁ ִאיז נִ ְ עדטַ ,אלֶ עס ַאנְ ֶד ְ ער ְ ָדאס ֱא ֶמת' ִדיג גֶ ֶ
ֶערנֶען בְּ ִעיוּן; אַזוֹי אוֹיְך בְּ ִקיאוּת ,אוּן אֵ יינֶעם ִציט מֶ ער צוּ ל ְ ארק זִ יִ מיט ִדי עֵ צוֹת פוּן ֶרבִּ י'ן, רוּדערְ ,שׁ ַט ְ ֵטייעֶ ֶרער בְּ ֶ
ִאין ִדי חֲ ל ִָקים פוּן ִדי תּו ָֹרה ,אֵ יינֶער הָ אט אַ גֶעפִ יל ִאין ערנֶ ען אוּן ַדאוֶ וענֶ ען אוּן ְמכַ בֵּ ד זַ יין ִדי וַ וייבּ בִּ ְת ִמימוּת לֶ ְ
ֶערנֶען שׁוּלְ חָ ן ֶערנֶען גְ מָ ָרא ,אֵ יינֶער הָ אט מֶ ער גֶעפִ יל ִאין ל ְ ל ְ וּפְּ ִשׁיטוּת בְּ לִ י שׁוּם ָחכְ מוֹת וַ ֲח ִקירוֹת כְּ לַ ל וּכְּ לַ ל א ,וַ וייל ָדאס
וּתשׁוּב ֹות ,אוּן אַ ְד ִריטֶ ער הָ אט גָאר עו ֵֹרְך אוּן ִספְ ֵרי ְשׁאֵ לוֹת ְ
ֶערנֶען אַג ָָדה. מֶ ער גֶעפִ יל ִאין ל ְ וארפְ ן ַאלֶ ע ָחכְ מוֹת אוּן עס ֶטע ָחכְ ָמהַ ,אוֶ ועק צוּ וַ ְ ִאיז ִדי גְ ֶר ְ
אר ִציגֶער חַ בֶ ר ,וֶוען דוּ וִ וילְ ְסט זִ יְך לִ יבֶּ ער בְּ רוּדֶ ער ,הַ ְ ער ְשׁ ְטן ָאן ָחכְ מוֹת ,נָ אר זַ יין פָּ שׁוּט בְּ ַתּכְ לִ ית ִדינֶ ען ֶדעם ֵאייבֶּ ְ
ישׁן ִאין עֲ בו ַֹדת הַ ֵשׁם זָאלְ ְסטוּ גֶעדֶ ענְ ֶקען אַז מֶ ען ֶקען אוֹיפְ פְ ִר ְ ַהפַּ ְשׁטוּת.
ארף ערע ,מֶ ען ַד ְ ערע ,זוּכְ ן נָאכְ מַ אכְ ן אַנְ דֶ ֶ קוּקן אוֹיף אַנְ דֶ ֶ ישׁט ְ נִ ְ ייטלִ יְ ,שׁ ֵטיי אוֹיף פְ ִרי ,זַ יי זִ י קוֹבֵ עַ צוּ גֵ יי ְשׁלָ אפְ ן ַצ ְ
ֶוערן
ישׁט ו ְ ֵוייטן ,נִ ְקוּקן אוֹיף אַ ְצו ְ ישׁט ְ קוּקן אוֹיף זִ יְך אוּן נִ ְ ְ יעוּרים ְקבוּעִ ים – ַח"י פְּ ָר ִקים ִמ ְשׁנַ יוֹת ,יוֹם ערנֶ ען ַאלֶ ע ַדיינֶ ע ִשׁ ִ לֶ ְ
ֵוייטן ,וַ וייל דֶ ער ישׁט טוּן וִ וי דֶ עם ְצו ְ צֶ עפַ אלְ ן אַז מֶ ען ֶקען נִ ְ אר ָטאגְ סַ ,אז בַּ יים גֵ יין ִאין ָאפִ יס חוּמשׁ ,גְ ָמ ָרא – פַ ְ ְתּ ִהילִ יםָ ,
הֵ יילִ יגֶער ֶרבִּ י זָאגְ ט )לִ קּוּטֵ י מוֹהֲ ַר"ן חֵ לֶק אִ ,סימָ ן לד( ,יֶעדֶ ער מֶ ענְ ְטשׁ תּוֹרה ,וֶ ועט ִדי עפילְ ט ִמיט ַא ַסאָ זָ אלְ ְסטוּ שׁוֹין זַ יין גוּט ָאנְ גֶ ִ
ישׁט; אַזוֹי וִ וי קוּדה וָ ואס אַ ְצוֵוייטֶ ער הָ אט נִ ְ הָ אט ִאין זִ יְך אַ נְ ָ ערשׁ. גַ אנְ ֶצע ָטאג גֵ יין גָ אר ַאנְ ֶד ְ
ייטן פוּן ערצֵ יילְ ן ) ַתּעֲ נִית כאִ ,(:אין ִדי צַ ְ ִדי הֵ יילִ יגֶע חֲ כ ִָמים דֶ ְ ) ֲע ָצתוֹ ֱאמוּנָ ה וַ י ֵָרא תשפ"ו(
ייסן
אקטֶ ער וָ ואס הָ אט גֶעהֵ ְ אַ בַּ יֵי אוּן ָרבָ א ִאיז גֶעוֶוען אַ ָד ְ
ֶעדן טָ אג אַ בַּ ת קוֹל ,אַ אוּמנָא ,עֶ ר פְ לֶעגְ ט בַּ אקוּמֶ ען י ְ ְ אַ בָּ א
ימל; אַ בַּ יֵי פְ לֶעגְ ט בַּ אקוּמֶ ען נָאר אֵ יין מָ אל אַ וָ ואְך גְ רוּס פוּן ִה ְ
ימל ,אוּן ָרבָ א הָ אט בַּ אקוּמֶ ען דֶ עם בַּ ת קוֹל נָאר
אֵ יין מָ אל אַ יָאר ,עֶ ֶרב יוֹם כִּ יפּוּר ,אוּן אַ בַּ יֵי הָ אט גֶעהַ אט
אַ גְ רוּס פוּן ִה ְ עדאנְ ֶקען
ְשׁמוּעֶ ְסן אוּן גֶ ַ
ימל: ערפוּן ,הָ אט מֶ ען ִאים גֶעזָאגְ ט פוּן ִה ְ חֲ לִ ישׁוּת הַ ַדעַ ת דֶ ְ "אפִ ילוּ ַא ֶרבִּ י נָ ָתן ָהאט גֶ עזָ אגְ ט פַ אר זַ יין ִה ְס ַתּלְ קוּתֲ ,
ישׁט טוּן וָ ואס עֶ ר טוּט"; זֶעט מֶ ען אַז יֶעדֶ ער "דוּ ֶקענְ ְסט נִ ְ ֶמענְ ְטשׁ זָ אל זַ יין ֶדער עֶ ְרגְ ְס ֶטער בַּ עַ ל ֲעבֵ ָירה ,אוֹיבּ וֶ ועט עֶ ר זִ י
ער ְשׁ ְטן ,אוּן ִאיד הָ אט זַיין וֶועג וִ וי אַזוֹי עֶ ר ִדינְ ט דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ ָאנְ כַ אפְּ ן ִאין ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ן ,וֶ ועט עֶ ר זִ יכֶ ער ָהאבְּ ן ַא ָהאפֶ ענוּנְ ג
ער ְשׁטֶ ער הָ אט אַ נַחַ ת רוּחַ פוּן ִאים ,אוּן אַזוֹי דֶ ער אֵ ייבֶּ ְ ת'דיג ְתּשׁוּבָ ה טוּן"ִ .די ַר ֲח ָמנוּת אר ֶרעכְ ְטן אוּן ֱא ֶמ ִ
ַאלֶ עס צוּ פַ ְ
זוּשׁא זְ כוּת ֹו ָיגֵן עָ לֵינוּ פְ לֶעגְ ט דֶ ער הֵ יילִ יגֶער צַ ִדיק ֶרבִּ י ר' ָ פוּן ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ן ִאיז ָאן ַא ִשׁיעוּר אוּן ָאן ַקיין גְ ֶרענִ יץ ,עֶ ר ִאיז
זָאגְ ן" :וֶוען ִאיְך וֶועל קוּמֶ ען בַּ יים בֵּ ית ִדּין ֶשׁל מַ עֲ לָה וֶועט עדן ִאיד ,אוּן ער ְשׁ ְטן אוֹיף יֶ ְ ַמ ְמ ִשׁיִ די ַר ֲח ָמנוּת פוּנֶ עם ֵאייבֶּ ְ
ֶעדינְ ט ישׁט ג ִ ארוָ ואס ִאיְך הָ אבּ נִ ְ ארהַ אלְ ְטן פַ ְ ישׁט פָ ְ מֶ ען ִמיְך נִ ְ ער ְשׁ ְטן. קוּמען צוּם ֵאייבֶּ ְ צוּריק צוּ ֶ ָהאט פַ אר יֶ ע ְדן ַא וֶ ועג ִ
ער ְשׁ ְטן אַזוֹי וִ וי מַ יין בְּ רוּדֶ ער דֶ ער צַ ִדיק ֶרבִּ י ר' דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ
ארהַ אלְ ְטן אוֹיף אֱ לִ ימֶ לְֶך זְ כוּת ֹו ָיגֵן עָ לֵינוּ ,מֶ ען וֶועט ִמיְך פָ ְ קוּרב צוּם ֵהיילִ יגְ ן וואוֹיל ִאיז ֶדעם וָ ואס ִאיז זוֹכֶ ה צוּ זַ יין ְמ ָ
ער ְשׁ ְטן ארק דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ ֶעדינְ ט אַזוֹי ְשׁטַ ְ ישׁט ג ִ וָ ואס ִאיְך הָ אבּ נִ ְ ימן פ'( מוֹה ָרא"שֵׁ ,חלֶ ק א'ִ ,ס ָ
) ִא ְמ ֵרי ֲ ֶרבִּ י'ן.
ער ְשׁ ְטן". ֶעקענְ ט ִדינֶען דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ זוּשׁא וָ ואלְ ט ג ֶ וִ וי ִאיְך ָ
ענְסט ֶוערן צֶ עבְּ ָראכְ ן אַז דוּ ֶק ְ ישׁט ו ְ עריבֶּ ער זָאלְ ְסטוּ נִ ְ דֶ ִ ֵספֶ ר ַה ִמדוֹת ְתּשׁוּבָ ה
אַרבֶּ עט ישׁט מַ אכְ ן וָ ואס ַדיינֶע חֲ בֵ ִרים מַ אכְ ן ,דוּ קוּק וָ ואס ְ נִ ְ
ֶערנֶען בַּ יינַאכְ ט - זִ יְך אוֹיס בַּ יי ִדיר ,אוּן אַז דוּ ֶקענְ ְסט ל ְ נטִ .מי ֶשׁ ֵאינוֹ יָ כוֹל לִ בְ כּוֹתַ ,ה ְסּגֻ לָּ ה ֶשׁיֵּ ֵשׁב בְּ ָמקוֹם ֶשׁשּׁוֹפְ כִ ים ָשׁם ְשׁנֵ י
יקר ֶערנֶען בַּ יינַאכְ ט ,דֶ ער ִע ָ זָאלְ ְסטוּ זִ יְך מַ אכְ ן אַ סֵ דֶ ר צוּ ל ְ ישׁט וֵ ויינֶ עןַ ,אז עֶ ר
נְ ָהרוֹת בְּ יַ ַחדַ .א ְסגוּלָ ה פַ אר ֵאיינֶ עם וָ ואס ֶקען נִ ְ
יצן ִדי צַ ייט. ֹיסנִ ְ
זָאלְ ְסטוּ או ְ זָ אל זִ ְיצן אוֹיף ַא פְּ לַ אץ וואוּ עֶ ס גִ ְיסן זִ י צוּזַ אם ְצוֵ ויי ַטייכְ ן.
)עֲ צָ ת ֹו אֱ מוּ ָנה וַ י ֵָרא תשפ"ז(
ב
ְשׁ ֵאלוֹת ְוּתשׁוּבוֹת בְּ ֶר ְסלֶ ב עשׁיכְ ֶטע פוּן
ִדי לֶ עבְּ נְ ְסגֶ ִ
ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ן )רסא(
אפן ַאלֵ יין?
ְשׁלָ ְ עטער ָהאט ֶדער ֶר ִבּי זִ יָ אנְ גֶ ערוּפְ ן,
קוּרצְ ן פוּן פְ ִריעֶ רְ :שׁמוּעֶ ְסן פוּן ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ן
לוֹמינוּ אוּם ָשׁבוּעוֹת ַבּיינַ אכְ ט
ִאין ְ
ִמיט ַאנְ ֵשׁי ְשׁ ֵ
ְשׁפֶּ ֶ
ישׁט זוּכְ ן ארף נִ ְ ְשׁ ֵאלָ ה:
" ִדי וֶ ועלְ ט זָ אגְ ט ַאז ֶמען ַד ְ
יט"א, רוֹיסע זַ אכְ ןָ ,אבֶּ ער ִאי זָ אג ַאז ֶמען לְ כָ בוֹד ֶדער רֹאשׁ יְ ִשׁ ָיבה ְשׁלִ ָ ַקיין גְ ֶ
עקס יָ אר ַאלְ ט ,שׁוֹין ַא לַ אנְ גֶ ע ַצייט ָהאט זִ י ְשׁ ֶרעקֶ ,מען ִאיז שׁוֹין ִאיָ האבּ ַא ָטאכְ ֶטער פוּן זֶ ְ ארף זוּכְ ן אוּן ארף ַדוְ ָקא זוּכְ ן גְ רוֹיסֶ ,מען ַד ְ ַד ְ
עטן עסערֶ ,מען ַהאלְ ט ִאין ֵאיין בֶּ ְ וארן בֶּ ֶישׁט גֶ עוָ ְ עראפִּ ְיס ְטןָ ,אבֶּ ער נָ אכְ ַאלְ ץ ִאיז עֶ ס נִ ְ גֶ עוֶ וען בַּ יי ֶט ָ עס ְטן ַצ ִדיק". אר'ן גְ ֶר ְ ערן פַ ְ ישׁ ֶט ְ נִ ְ
ארט נָ א אוֹיף ַא יְ שׁוּעָ ה ,זִ י וִ ויל נָ אר ְשׁלָ אפְ ן וערן ָאבֶּ ער ֶמען וַ ו ְ עסער וֶ ְ ער ְשׁ ְטן זִ י זָ אל בֶּ ֶ
מוֹה ַר"ןֵ ,חלֶ ק א'ִ ,ס ָימן ֶדעם ֵאייבֶּ ְ יקוּטי ֲ ] ֶדער ֶרבִּ י זָ אגְ ט )לִ ֵ
רוֹיסגֵ יין ַבּיינַ אכְ ט .וָ ואס ֶקען ֶדער ישׁט ַא ְ ימער אוּן ַמיין וַ וייבּ ָטאר ֵקיינְ ָמאל נִ ְ ארק ִאין אוּנְ זֶ ער ְשׁלָ אף ִצ ֶ ארף זֵ ייעֶ ר ְשׁ ַט ְ עדער ִאיד ַד ְ ל'( ַאז יֶ ֶ
ער ְשׁ ֶטער פוּן אוּנְ ז? ייבּ ְ
גוּטער ְמלַ ֵמד ,וָ ואס זָ אל ִאים ר ֹאשׁ יְ ִשׁיבָ ה אוּנְ ז גֶ עבְּ ן ַא עֵ ָצה אוּן וָ ואס וִ ויל ֶדער ֵא ֶ אוֹיפְ זוּכְ ן גָ אר ַא ֶ
יְ יַ ֵשׁר כּ ַֹח ֶקענֶ ען ַמ ְסבִּ יר זַ יין גָ אר הוֹיכֶ ע אוּן ִטיפֶ ע ֵשׂכֶ ל,
אר ְשׁ ֵטיין ְתּשׁוּבָ ה: ַאז ֶדער ֶמענְ ְטשׁ זָ אל ֶקענֶ ען פַ ְ
אבּלֶ עם? ַבּיי ַא ַסאִ קינְ ֶדער ִאיז ַאזוֹי ,זֵ יי וִ וילְ ן ְשׁלָ אפְ ן ִאין ישׁט ַא פְּ ָר ְ ארנִ ְוָ ואס ַמאכְ ְסטוּ פוּן גָ ְ ארף ָהאבְּ ן גָ אר ַה ָשׂגוֹת ֱאקוּת ,וַ וייל ֶמען ַד ְ
ישׁט ַקיין עֵ ֶסק פוּן ֶדעם ,לָ אז ִאיר ְשׁלָ אפְ ן ִמיט עֶ נְ ק אוּן ִמיט ֶדער ערן; ַמא נִ ְ רוֹיסער ֶר ִבּי פַ אר ֶדעם ,וָ ואס זָ אל ִדי ְשׁטוּבּ פוּן ִדי עֶ לְ ֶט ְ גָ אר ַא גְ ֶ
ועקגֵ יין.
עמען ַאזֶ עלְ כֶ ע הוֹיכֶ ע זַ אכְ ן אוּן עֶ ס ַצייט וֶ ועט עֶ ס ַאוֶ ְ ֶקענֶ ען נֶ ֶ
) ֲע ָצתוֹ ֱאמוּנָ ה לֶ תשפ"ו(
שׁוּטער ַא ָראפְּ ְבּ ֶרענְ גֶ ען אוֹיף ַא וֶ ועג ַאז ַא פָּ ֶ
>>>>>> נייעס אר ְשׁ ֵטיין. ֶמענְ ְטשׁ זָ אל עֶ ס אוֹיֶ קענֶ ען פַ ְ
שיין אויפגענומען אין די חדשים וואס ער איז געווען דאהי אין אמעריקע ,בפרט אין שטעטל איז ער
אויפגענומען געווארן מיט גרויס כבוד ,און חשוב'ע משפחות האבן זיך זייער שיין אפגעגעבן מיט אים און מיט ר ע מ ֶ ן אוּ ר ע יגֶ וִ וי ֶמער ַא ֶמענְ ְטשׁ ִאיז נִ ְיד ִר
ער ְשׁ ְטןַ ,אלְ ס ֶמער זיין פאמיליע ,פאר וואס די משפחה איז גאר שטארק מכיר טוב .אויך האט ער אריינגעכאפט צו באזוכן אין ייבּ ְ ערט פוּנֶ עם ֵא ֶ וייט ְ ערוַ ֶ ֶד ְ
ארף עֶ ר ָהאבְּ ןַ ,אזוֹי וִ וי קרית ברסלב ליבערטי בית הדפוס פון וואס ער האט גאר שטארק הנאה געהאט ,ווייל דאס איז דאך געווען ערער ֶרבִּ י ַד ְ עס ֶ ַא גְ ֶר ֶ
ישׁע ִקינְ ֶדער זֶ ענֶ ען וואס ער האט געטון זיין גאנצע לעבן. ִמיר זֶ עעֶ ן וֶ וען ִדי ִא ִיד ֶ
גֶ עוֶ וען ִאין גָ אר ַא נִ ְיד ִריגֶ ע ַמ ְד ֵריגָ הִ ,אין אסאך פון אנשי שלומינו האבן אים באזוכט אין שפיטאל אין די טעג וואס ער האט זיך דארט אויפגעהאלטן.
ִמ ְצ ַריִ ם ,וֶ וען זֵ יי זֶ ענֶ ען גֶ עוֶ וען ַאיינְ גֶ עזִ ינְ ֶקען אזוי אויך איז דער ראש ישיבה שליט"א אריבער צו אים אין שפיטאל עטליכע מאל ,פון וואס ר' שלמה ברוך
איז געווארן גאר שטארק מחוזק .דער ראש ישיבה שליט"א האט דערציילט ,אז איין מאל ביים באזוכן אין
טוּמ ָאהָ ,האבְּ ן זֵ יי ֶדע ָמאלְ ט שפיטאל האט ער אים געזאגט" :איך האב יעצט געענדיגט די '200סטע מאל מסכת כריתות". ִאין מ"ט ַשׁ ֲע ֵרי ְ
דער נפטר לאזט איבער נאך זיך זיין חשוב'ע אשת חיל עטרת בעלה תחי' ,א הערליכע דור פון ערליכע א ַ ר א גָ י, בּ ִ ר ֶ ר ע רוֹיס
ֶ גְ א ַ ר ארפְ ט ָהאבְּ ן גָ א עד ְ גֶ ַ
מוֹרא' ִדיגֶ ער ְמלַ ֵמד ,זֵ יי ָהאבְּ ן וואוילע קינדער און אייניקלעך וואס גייען בדרך התורה והחסידות ,און הונדערטער תלמידים וואס האבן זיך גֶ עוַ ואלְ ִדיגֶ ער ָ
געלערנט ביי אים. ארפְ ט ָהאבְּ ן מ ׁ ֶֹשה ַר ֵבּינוּ ַאלֵ יין. עד ְ גֶ ַ
וִ וי ֶמער ַא ֶמענְ ְטשׁ ִאיז נִ ְיד ִריג אוּן וַ וייט ,אינעם "מכתב יומי" פארגאנענע וואך מיטוואך שרייבט דער ראש ישיבה שליט"א" ,נעכטן בין איך געווען ביי
די לויה פון ר' שלמה ברוך בלוי עליו השלום ,איך בין נאכאמאל אזוי נתעורר געווארן צו זען וואס בלייבט פונעם
ארף עֶ ר ָהאבְּ ן ַא ְמלַ ֵמד וָ ואס ִאיז ֶמער מענטש ,וואס מען נעמט מיט; א תלמיד היכל הקודש גייט אוועק פון די וועלט אנגעפילט מיט תורה און מיט ַד ְ
ארף תפילה .איך בין געווען ביי אים אפאר מאל באזוכן אין שפיטאל ,איך האב געזען וואס איז א תלמיד היכל עסער אוּן ֶמער גֶ עלוּנְ גֶ עןֶ ,דער ְמלַ ֵמד ַד ְ גְ ֶר ֶ
עמען הוֹיכֶ ע הקודש ,ער איז געליגן מיט יסורים נוראים וואס מען קען זיך נישט פארשטעלן ,און געלערנט בלעטער גמרא זַ יין ַאזַ א פַ אכְ ַמאן צוּ ֶקענֶ ען נֶ ֶ
זַ אכְ ן אוּן עֶ ס ַאזוֹי ֵשׁיין צוּלֵ ייגְ ן אוּן ַמ ְסבִּ יר מיט אזא התמדה ,ווי א יונגער בחור וואס האט זיך יעצט דערוויסט פונעם דרך הלימוד )המבואר בשיחות הר"ן,
וייטער ֶמענְ ְטשׁ סימן עו( ,איך האב געזען די גרויסקייט פון תלמידי היכל הקודש" ,און דער ראש ישיבה שליט"א שרייבט אויף זַ יין ַאז ֶדער נִ ְיד ִריגֶ ער אוּן וַ ֶ
דעם" ,דערפאר בעט איך דיר ,לאז זיך נישט נארן ,כאפ ארויס יעדן טאג אביסל חומש רש"י מיטן תרגום -
זונטאג ביז שני ,מאנטאג ביז שלישי ,און אזוי ווייטער ,אזוי אז ווען עס קומט סוף וואך האט מען געענדיגט די י ד ִ ן ע עמ
ֶ נֶ ן, אר ְשׁ ֵטיי זָ אל עֶ ס אוֹיֶ קענֶ ען פַ ְ
סדרה ,און מען איז זוכה צו מקיים זיין וואס די הייליגע חכמים זאגן )ברכות ח ,(.דאס איז א סגולה פאר אריכות ט יי ק ֵ יכְ לִ עט ְ גֶ י ד ִ ת, הוֹיכֶ ע ַה ָשּׂגוֹת פוּן ֱאקוּ
ער ְשׁ ְטן ,אוּן עֶ ס ַא ַריינְ לֵ ייגְ ן ִאין ַא ימים ,און דאס ראטעוועט א מענטש פון אלעם שלעכטס; ווייל אט איז מען דא ,אט איז מען דארט ,און אט פוּנֶ עם ֵאייבֶּ ְ
ָקאפּ פוּן ַאזַ א ֶמענְ ְטשׁ וָ ואס ִאיז ַאזוֹי פירט מען שוין צום אייביגן ארט .די הייליגע חכמים זאגן )בבא קמא צז ,(:אויף די מטבע פון אברהם אבינו איז
ערט פוּנֶ עם געווען פון איין זייט אויסגעמאלן א בילד פון א בחור און א מיידל ,און פון די אנדערע זייט -א בילד פון אן אלטן וייט ְ ערוַ ֶ ויסנְ ד אוּן ֶד ְ אוּמוִ ְ ְ
מאן און אן אלטע פרוי ,און מוהרא"ש זאגט מורא'דיג ,מוהרא"ש זאגט :אברהם אבינו האט געלעבט מיט די
מחשבה' :אט איז מען א בחור ,און אט איז מען שוין אן אלטער איד'' ,אט איז מען א מיידל ,און אט איז מען אן ז י א ִ שׁ ט ְ ענְ מ ֶ א ַ ן וע וֶ י ו וִ י זוֹ א ַ ן. ט ְ שׁ ְ ער ְ ייבֶּ ֵא
ְק ַראנְ ק ,וִ וי ֶמער ְק ַראנְ ק ֶדער ֶמענְ ְטשׁ ִאיז ,אלטע אידענע' ,דאס איז פשט אין דעם מאמר חז"ל ,אז ער האט געלעבט זיין גאנצע לעבן אז אט אט גייט מען
אק ֶטער שוין צוריק צום אייבערשטן און מען דארף זיך אנגרייטן תורה ומצוות ומעשים טובים". ערער ָד ְ עס ֶ ערער אוּן ֶבּ ֶ עס ֶ ַאלְ ס ַא גְ ֶר ֶ
די לוי' איז פארגעקומען ביים ביאלע בית המדרש אין בארא פארק ,הונדערטער אידן זענען זיך ארף ֶמען ִאים ְבּ ֶרענְ גֶ ען. ַד ְ
ישׁט זָ אגְ ן" ,עֶ ס צוזאמגעקומען באוויינען דעם גרויסן פארלוסט ,פון דארט איז די מטה געפארן קיין ארץ ישראל ,וואו עס איז עריבֶּ ער ֶקען ַא ֶמענְ ְטשׁ נִ ְ ֶד ִ
קוּרב צוּ ַא ָחשׁוּבֶ ער פארקומען א לוי' אין זיין היימשטאט אשדוד ,עס האבן מספיד געווען יבלחט"א זיין חשובער טאטע שליט"א, ָ מ ְ ן יי זַ צוּ ג ענוּ גֶ ר ִאיז ִמי
זיין ברודער און קינדער שיחיו ,הגה"צ ר' יצחק לעזער שליט"א ,הגה"צ המשפיע ר' יצחק משה ערלאנגער
שליט"א ,און נאך. ט ישׁ ְ נִ ז י א ִ ר עֶ ס וא וָ שׁ אטְ כָ ם, יִ מ
ַ שׁ ָ א ר ֵ יְ א ִאידַ ,
כאטש וואס די פטירה איז א פארלוסט פאר גאנץ כלל ישראל ,שפירט זיך אבער דער חסרון גאר שטארק ביי ם קוֹד ֶ שׁ אט
ְ כָ י א ִ ל א זָ י א וַ לְ ה ַ ל ויי וַ ס, רוֹי ַאזוֹי גְ
ישׁ ֵקייט צוּ אונז אין היכל הקודש .ער האט איבערגעלאזט א גרויסן חלל וואס מיר אלע דארפן יעצט פרובירן אנצופילן. אר ְ זַ יין ַאזוֹי וִ וי ִאים"ָ ,דאס ִאיז ַא נַ ִ
ערט ,דערפאר וועלן אנשי שלומינו זיך מקבל זיין ווייטער ממשיך צו זיין אין זיינע וועגן ,אליין ארויסצוגיין מפיץ זיין, אר ֶק ְ זָ אגְ ן ,וַ וייל בֶּ ֱא ֶמת ִאיז עֶ ס פּוּנְ ְקט פַ ְ
וייסט בַּ יי זִ י זַ יין און העלפן און שטיצן די וואס זענען עוסק אין הפצה בטירחא דגופא ובממונא לעילוי נשמתו פון דעם גרויסן וִ וי ֶמער ַא ֶמענְ ְטשׁ וֵ ְ
נפטר ,וואס וועט זיכער זיין א מליץ ישר פאר אלע וואס גייען אין זיינע דרכים
<<<<<<ם תהא נשמתו צרורה בצרור החיים פוּנֶ ע וייט ֵקייט וַ ְ אוּן נִ ְיד ִריגְ ֵקייט
ג
>>>>>> לעבנ'ס געשיכטע פון רבי'ן
ארף עֶ ר אוֹיפְ זוּכְ ן ֶדעם ער ְשׁ ְטןַ ,אלְ ס ֶמער ַד ְ ֵאייבֶּ ְ
ברוך דיין האמת, אק ֶטער פַ אר זַ יין נְ ָשׁ ָמה,
אוֹיס ֵהיילְ ן .זֶ ע
עס ְטן ָד ְ עס ְטן אוּן בֶּ ְ
וָ ואס זָ אל ִאים ֶקענֶ ען ֶהעלְ פְ ן אוּן ְ
גְ ֶר ְ
הרה"ח ר' שלמה ברוך בלוי זצ"ל מוֹה ַר"ן.
ישׁע אר ֶ
יקוּטי ֲ תּוֹרה ִאינֶ עוֵ ויינִ יג ִאין לִ ֵ
ָדאס ִאיז אוֹיַ אן עֶ נְ ְטפֶ ער פַ אר ִדי נַ ִ
ִדי גַ אנְ ֶצע ָ
מיט פארקלעמטע הערצער באוויינען אנשי שלומינו די פטירה פון אונזער געטרייער חבר און איינער פון
די גאר נאנטע און געטרייע תלמידים פון מוהרא"ש זי"ע ,הרה"ח ר' שלמה ברוך בלוי זצ"ל .דער נפטר ֶמענְ ְט ְשׁן וָ ואס זָ אגְ ן ַאז ֶדעם ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ ינְ 'ס
האט די לעצטע תקופה געוויילט דא אין אמעריקע אין שפיטאל ,ליידנדיג ביטערע יסורים ,וואו ער האט ישׁט ְספָ ִרים זֶ ענֶ ען ַאזוֹי הוֹי ,אוּן עֶ ס ִאיז נִ ְ
צוריקגעגעבן זיין ריינע נשמה פאר'ן באשעפער אין דעם יונגן עלטער פון בלויז 55יאר ,נאך יארן פון אר'ן ַהיינְ ִטיגְ ן ְשׁוַ ואכְ ן דוֹר, וארן פַ ְ עמאכְ ט גֶ עוָ ְ גֶ ַ
שווערע יסורים וואס ער האט מקבל געווען באהבה ,געדינט דעם אייבערשטן ,געלערנט און געדאווענט, ייטן אוּן ישׁ ֵק ְ אר ְארט נַ ִ אוּן ָדאס גְ לַ ייכְ ן ַאזֶ עלְ כֶ ע ָס ְ
און נאך מחזק געווען און פרייליך געמאכט יעדן איינעם ,אויך אין די לעצטערע צייטן ווען ער איז געווען ערן פוּן טוּתים וָ ואס ֶמען ֶקען ַא ָמאל ֶה ְ ְשׁ ִ
אזוי מדוכא ביסורים.
דער נפטר איז געבוירן געווארן אין חודש כסלו תשל"א צו זיינע חשובע עלטערן ,יבדלחט"א הרב ר' אק ִטישׁ זֶ עט ֶמען ַאז בְּ גַ ְשׁ ִמיוּת, ֶמענְ ְט ְשׁן ,וַ וייל פַ ְ
אברהם בלוי שליט"א און זיין חשובע מאמע תחי' .אין זיינע יונגע יארן האט ער געלערנט מיט גרויס פלייס וֶ וען ַא ֶמענְ ְטשׁ ִאיז נֶ עבֶּ ע זֵ ייעֶ ר ְק ַראנְ ק ,גֵ ייט
אין ישיבת 'חכמי לובלין' בצל הקודש פונעם גרויסן גאון דער בעל 'שבט הלוי' זצ"ל .ער איז געווארן אק ֶטער עס ְטן ָד ְ עס ְטן אוּן בֶּ ְ ֶמען זוּכְ ן ֶדעם גְ ֶר ְ
מקורב צום רבי'ן דורך מוהרא"ש זי"ע נאך אלס בחור ,און פון דעמאלט אן איז ער געווען שטארק מקושר קוּמט צוּ וָ ואס זָ אל ִאים ֶהעלְ פְ ןָ ,אבֶּ ער וֶ וען עֶ ס ְ
צו מוהרא"ש בעבותות אהבה; ער איז געווארן איינער פון די סאמע נאנטסטע תלמידים ,און האט ארט בַּ אגֶ ענוּגְ ט זִ יַ א ֶמענְ ְטשׁ ִמיט ַא רוּחנִ יוּתָ ,ד ְ ְ
שטענדיג צוגעלייגט אן אויער אויפצוכאפן יעדעס ווארט וואס איז ארויס פון מוהרא"ש זי"ע.
זיין גאנץ לעבן האט ער געווידמעט צו דרוקן און מפיץ זיין די ספרים פון מוהרא"ש זי"ע .צענדליגער ארפְ ט זַ יין עד ְ ערן ַצ ִדיק ,עֶ ס וָ ואלְ ט וֶ וען גֶ ַ ְקלֶ ענֶ ְ
יארן האט ער אריינגעלייגט כוחות עצומות טאג און נאכט צו דרוקן ,מגיה זיין און פארשפרייטן די הייליגע ערט. אר ֶק ְ פּוּנְ ְקט פַ ְ
ספרים איבער די גאנצע וועלט ,אלס דער הויפט 'בעל מגיה' אויף אלע ספרים פון מוהרא"ש .פאר ער ַמה ָדא בַּ יי ַא גַ ְשׁ ִמיוּת' ִדיגֶ ע ְק ֶרענְ ק ,לֵ ייגְ ט
האט זיך אריינגעלייגט דערין זענען די ספרים געווען אן קיין ניקוד; ער האט עס פיל מתקן געווען, וערע כּוֹחוֹתֶ ,מען פְּ רוּבִּ ְירט אוֹיף ֶמען ַא ַריין ְשׁוֶ ֶ
איבערגעקוקט ,מסדר געווען דעם דקדוק ,און אריינגעלייגט דעם ניקוד אין פילע פון די ספרים .די עס ְטן עס ְטן אוּן גְ ֶר ְ ַאלֶ ע וֶ ועגְ ן צוּ ְט ֶרעפְ ן ֶדעם בֶּ ְ
באקאנטע סעריע "אשר בנחל"" ,חיי מוהרא"ש" ,און נאך הונדערטער ספרים און קונטרסים וואס מען אק ֶטער וָ ואס ֶקען ֶהעלְ פְ ן ֶדעם חוֹלֶ הִ ,איז ָדא ָד ְ
געפינט היינט אין די שאפעס פון אזויפיל אידישע שטיבער ,זענען אלעס זיינע פירות.
אויסער זיין ארבעט מיט די ספרים ,איז ער געווען א געוואלדיגער בעל מחנך וואס האט משפיע געווען רוּחנִ יוּת ,וֶ וען ִדי נְ ָשׁ ָמה קוּמט צוּ ְ זִ יכֶ ער וֶ וען עֶ ס ְ
אויף זיינע תלמידים מיט זיין ווארעמע הארץ .אין יבנאל האט ער געדינט אלס ראש ישיבה פון די ישיבה ארף ֶמען זִ יכֶ ער זוּכְ ן ֶדעם ִאיז נֶ עבֶּ עְ ק ַראנְ קַ ,ד ְ
'תפארת מוהרא"ש' ,וואו ער האט מיט זיין הארציגן צוגאנג צוגעצויגן די נשמות פון די יונגע תלמידים .ער עס ְטן ֶרבִּ י'ן ,וָ ואס ִאיז גָ אר גְ רוֹיס אוּן הוֹי. גְ ֶר ְ
האט זיך אפגעגעבן מיט יעדן בחור לויט זיין דרגה ,און ספעציעל האט ער געהאט א שפראך צו די עדט ִמיט ער ְ ר' לֵ וִ י יִ ְצ ָחק זַ "ל ָהאט ַא ָמאל גֶ ֶ
געפאלענע און צובראכענע בחורים וועמען ער האט מחזק געווען און צוריקגעברענגט צום דרך המלך, עוֹררוּת, לוֹמינוּ ִמיט ַא גֶ עוַ ואלְ ִדיגֶ ע ִה ְת ְ ַאנְ ֵשׁי ְשׁ ֵ
מיט זיין אומגעהויערע סבלנות און גוטע ווערטער האט ער זוכה געווען מקרב צו זיין אומצאליגע אידישע
קינדער צום אייבערשטן ,זיין טיר איז שטענדיג געווען אפן פאר יעדן וואס האט געדארפט א גוט ווארט, רוּקטִ " ,מיר ָהאבְּ ן עד ְ אוֹיסגֶ ְ
ְ אוּן עֶ ר ָהאט זִ י
זיך שואל עצה זיין איבער שלום בית ,חינוך ,אדער סיי וואס פאר א הילף. צוּריק, ערט יָ אר ִ ָדאַ א ֶרבִּ י פוּן פַ אר ְצוֵ ויי הוּנְ ֶד ְ
כאטש וואס ער איז די לעצטע יארן געווען נישט געזונט און זיך געמוטשעט מיט א שווערע מחלה ל"ע, ארוָ ואס ישׁט פָ אלְ גְ ן ,פַ ְ ארוָ ואס זָ אלְ ן ִמיר ִאים נִ ְ פַ ְ
האט ער זיך אבער שטענדיג געשטארקט מיט אמונה און בטחון אז אלעס איז פונעם באשעפער ,און אז ישׁט גֵ יין ִאין זַ יינֶ ע וֶ ועגְ ןִ ,מיר זָ אלְ ן ִמיר נִ ְ
אזוי ווי עס קומט פונעם אייבערשטן איז עס זיכער גוט .ער האט ווייטער ממשיך געווען מיט זיין עבודת וערן ֶבּ ֱא ֶמת ִאינְ גַ אנְ ְצן עקענְ ט וֶ ְ וָ ואלְ ְטן ָדא גֶ ֶ
הקודש און הרבצת התורה מיט א געוואלדיגע גבורת הנפש ,טראץ די שווערע יסורים וואס ער איז
דורכגעגאנגען .דעם לעצטן ראש השנה האט ער ליידער נישט געקענט פארן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן אקוּמען ַאן ֵאייבִּ יגֶ ע אוּן ֶ עהיילְ ט ,בַּ אוֹיסגֶ ֵ ְ
צוליב זיין געזונט צושטאנד .ער האט דאס זייער באוויינט און ממש נישט געקענט אויסהאלטן אז ער גייט פוּאה; ֶמען וִ ויל זַ יין ֲח ִס ִידים פוּן גֶ ענְ ְצלִ יכֶ ע ְר ָ
דארפן פארפאסן א ראש השנה ביים רבי'ן ,נאך יארן וואס ער האט זוכה געווען צו זיין יעדעס יאר ביים ייטן,ַהיינְ ט ,אוּן ָהאבְּ ן ַא ֶר ִבּי פוּן ַא ָמאלִ יגֶ ע ַצ ְ
רבי'ן אויף ראש השנה. ארפְ ן אוֹי זַ יין וִ וי ִדי ַא ָמאלִ יגֶ ע ֲח ִס ִידים, ִמיר ַד ְ
ער איז אלעמאל געווען גרייט זיך צו געזעגענען פון דער וועלט ווי א ריכטיגער תלמיד היכל הקודש .ער עדע עֵ ָצה פוּן ֵהיילִ יגְ ן וארט אוּן יֶ ֶ עדעס וָ ְ פָ אלְ גְ ן יֶ ֶ
האט שוין אנגעגרייט זיינע תכריכים מיט צוואנציג יאר צוריק ,ווייל ער האט געלעבט מיט'ן יום המיתה,
וויסנדיג אז אט אט וועט מען איין טאג דארפן אהיימגיין צום אייבערשטן און צוריקגעבן די נשמה. ֶרבִּ י'ן ,וֶ ועלְ ן ִמיר זוֹכֶ ה זַ יין צוּ ְמ ַק ֵבּל זַ יין אוּן
אין די לעצטע חדשים פון זיין לעבן האט ער זיך אויפגעהאלטן אין קרית ברסלב ליבערטי .ער איז אהין עהיילְ ט פוּנֶ עם ֵהיילִ יגְ ן ֶר ִבּי'ן פוּן אוֹיסגֶ ֵ
ְ וערן וֶ ְ
געקומען צו א שמחה ,אבער ער איז דארט געבליבן צוליב דעם וואס ער האט אנגעהויבן נישט גוט צו ַא ָמאל" ,וְ ִדבְ ֵרי פִּ י ָחכָ ם ֵחן[.
שפירן ,און ער איז אריינגעפירט געווארן אין א שפיטאל דא אין אמעריקע .אנשי שלומינו האבן אים זייער קוּמט אי"ה ארזֶ עצוּנְ ג ְפָ ְ
<<<<<< ענוּמען פוּן ֵספֶ ר "פְּ עֻ לַּ ת ַה ַצ ִדיק"
גֶ ֶ
חיזוק צום טיר יענער האט עס סימן טוב ומזל טוב
איר קענט באקומען אלע ספרי ברסלב, איך מוטשע זיך ,סיי בגשמיות און סיי ברוחניות, מו"ה גדלי' דוד בלום הי"ו בית שמש
קונטרסים" ,עצתו אמונה" ,דרשות ,ניגונים, און איך זע ווי 'יענער האט עס' ,יענעם גייט צו די געבורט פון א אינגל למזל טוב
סידי'ס'USB ,ס'SD ,ס ,און נאך; אלעס גוט ,ווי אזוי דארף איך דאס באטראכטן?
***
דעליווערט צו אייער טיר! הי"ו קרית יואל מו"ה יואל טייטלבוים
רופט אריין מיט אייער פארלאנג צו
קול ברסלב חשובער מלמד אין אונזערע הייליגע מוסדות
212-444-9191
וגבאי ביהמ"ד היכל הקודש ברסלב שכונת עצי תמרים
718-387-2691 צו די שמחת בר מצוה פון זיין זון למזל טוב
און מיר וועלן עס שיקן צו אייך אהיים בעז"ה 1, 2, 2, 12, 4 הבחור משה טייטלבוים הי"ו
קוואל פון אמונה )פרויען( -שיעורים; פערזענליכע מעשיות; רעסעפיס; און קול ברסלב -שיעורים; חיזוק יומי; ניגונים; פערזענליכע מעשיות; און נאך
נאך 845-351-0910 / 212-444-9191
845-351-9060 /212-444-9169 ארץ ישראל / 0797040066ענגלאנד / 03303502361קאנאדא 438-300-8080
ארץ ישראל / 0797040069ענגלאנד /03303502363קאנאדא 438-320-9090 בעלגיע / 3235003461ארגענטינא 1152354370
בעלגיע / 3235003462ארגענטינא 1152354380 ד צו באקומען דעם גליון אויף אימעיל breslevcenter@gmail.com
