gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

היכל הקודש - אידיש · Heichel Hakodesh - Yiddish — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: היכל הקודש - אידיש · Heichel Hakodesh - Yiddish

שבוע: וירא (2026-10-26)

היכל הקודש - אידיש · Heichel Hakodesh - Yiddish — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫זמנים )‪(NYC‬‬ ‫הדלקת הנרות‪5:37...................‬‬ ‫מוצאי שבת קודש‪7:06.............‬‬ ‫שיעורים כסדרן‬ ‫נ"ך‪............................‬מלכים‪-‬ב י"ג‬ ‫גליון היכל הקודש‬ ‫בבלי‪.......................‬בכורות מ"ג‬ ‫וועכענטליכע גליון ארויסגעגעבן דורך‬ ‫ירושלמי‪................‬סנהדרין י"ב‬ ‫מוסדות היכל הקודש ברסלב וויליאמסבורג‬ ‫תוספתא‪.......................‬חולין ג'‬ ‫רמב"ם‪...........‬איסורי ביאה י"ב‬ ‫נתייסדה ע״י כ״ק מרן מוהרא״ש זי״ע‬ ‫שנה ‪ ,16‬גליון ‪(771) 6‬‬ ‫פרשת וירא‪ ,‬כ׳ חשון‪ ,‬שנת תשפ״ז לפ״ק‬ ‫ֵיילט‬ ‫ֶערצ ְ‬ ‫מו ַֹהרָא״שׁ ד ְ‬ ‫ָוארט אוֹיף ִדי ַפּ ְר ָשׁה‬ ‫ַא ו ְ‬ ‫וַ יּ ֵָרא ֵאלָ יו ה' בְּ ֵא‪‬נֵ י ַמ ְמ ֵרא וְ הוּא י ׁ ֵֹשב פֶּ ַתח ָהא ֶֹהל כְּ חֹם ַהיּוֹם‪ֶ ,‬דער ֵהיילִ יגֶ ער ֶר ִבּי נָ ָתן ְשׁ ַרייבְּ ט‬ ‫ִדי גָ אלְ ֶדענֶ ע נֶ עכְ ט‬ ‫ישׁט ַאיינְ ַהאלְ ְטן אוּן עֶ ר מוּז‬ ‫ִאין ַא בְּ ִריוו צוּ זַ יין זוּן )עָ לִ ים לִ ְתרוּפָ ה‪ִ ,‬מכְ ָתּב כ"ח( ַאז עֶ ר ֶקען זִ י‪ ‬נִ ְ‬ ‫דֶ ער הֵ יילִ יגֶער צַ ִדיק ֶרבִּ י ִפּנְ חָ ס‬ ‫ארט אוֹיס‬ ‫ייט ְשׁט ָד ְ‬ ‫עדט ַשׁבָּ ת בַּ יי ָשׁלשׁ ְסעוּדוֹת‪ֶ ,‬ר ִבּי נָ ָתן ַט ְ‬ ‫ער ְ‬‫ִאים ְשׁ ַרייבְּ ן וָ ואס עֶ ר ָהאט גֶ ֶ‬ ‫אריצֶ ער זְ כוּת ֹו ָיגֵן עָ לֵינוּ פְ לֶעגְ ט‬ ‫ָק ִ‬ ‫ואר ְטן‪" ,‬כְּ חוֹם ַהיּוֹם"‪ ,‬גֵ ייט ַארוֹיף אוֹיף‬ ‫יוֹשׁב" ִאיז ַא לָ שׁוֹן פוּן ַה ְמ ָתּנָ ה‪ ,‬פוּן וַ ְ‬ ‫ֶדעם פָּ סוּק ַאז " ֵ‬ ‫רוּפְ ן ִדי וִ וינְ טֶ ער נֶעכְ ט‪ִ ' :‬די‬ ‫ֶדעם בְּ ֶרענֶ ענְ ִדיגֶ ער יֵ ֶצר ָה ָרע‪ֶ ,‬דער יֵ ֶצר ָה ָרע ְבּ ֶרענְ ט ִאינֶ עם ֶמענְ ְטשׁ אוּן ֶמען ֶקען פוּן ִאים‬ ‫גָאלְ דֶ ענֶע נֶעכְ ט'‪ ,‬וַ וייל מֶ ען ֶקען‬ ‫וערן פוּן ֶדעם‬ ‫ארפְ ט פָּ טוּר וֶ ְ‬ ‫עד ְ‬ ‫וערן‪ַ ,‬א ֶמענְ ְטשׁ ְט ַראכְ ט ַאז עֶ ר וָ ואלְ ט שׁוֹין לַ אנְ ג גֶ ַ‬ ‫ישׁט לוֹיז וֶ ְ‬ ‫נִ ְ‬ ‫ִאין ִדי וִ וינְ טֶ ער נֶעכְ ט זִ יְך זֵייעֶ ר‬ ‫ישׁע ַתּ ֲאווֹת אוּן ִמדוֹת‬ ‫אר ֶ‬ ‫ארפְ ט ָאפְּ לָ אזְ ן ַאלֶ ע נַ ִ‬ ‫עד ְ‬ ‫ישׁן יֵ ֶצר ָה ָרע‪ ,‬עֶ ר וָ ואלְ ט שׁוֹין לַ אנְ ג גֶ ַ‬ ‫אר ְ‬ ‫נַ ִ‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪,‬‬ ‫ערן צוּם אֵ ייבֶּ ְ‬ ‫ערנֶענְ טֶ ְ‬‫דֶ ְ‬ ‫וייטער ִאין ִאים; ִדי ַמ ֲעלָ ה פוּן ַא ִאיד ִאיז ָא ֶבּער ַאז‬ ‫ָרעוֹת‪ָ ,‬אבֶּ ער ֶדער יֵ ֶצר ָה ָרע ְבּ ֶרענְ ט נָ א‪ ‬וַ ֶ‬ ‫מֶ ען ֶקען זֵייעֶ ר מַ ְצלִ יחַ זַיין ִאין‬ ‫וארט בַּ יים ִטיר‪ ,‬עֶ ר וִ ויל‬ ‫וארט "פֶּ ַתח ָהא ֶֹהל"‪ ,‬עֶ ר וַ ְ‬ ‫ַאנְ ְשׁ ָטאט אוֹיפְ צוּגֶ עבְּ ן‪ ,‬זִ ְיצט עֶ ר אוּן עֶ ר וַ ְ‬ ‫עֲ בו ַֹדת הַ ֵשׁם‪ ,‬גֵיין ְשׁלָאפְ ן פְ ִרי אוּן‬ ‫דוּשׁה‪ ,‬עֶ ר וִ ויל זוֹכֶ ה זַ יין צוּ זַ יין עֶ ְרלִ י‪ ,‬צוּ זַ יין ֵהיילִ יג‪ ,‬צוּ זַ יין‬ ‫קוּמען צוּ ִדי ְק ָ‬ ‫ַא ַריינְ ֶ‬ ‫ֶערנֶען אוּן‬ ‫אוֹיפְ ְשׁטֵ יין פְ ִרי ל ְ‬ ‫ישׁט אוֹיפְ ֶרעגְ ן‪ ,‬זַ יין פְ ֵריילִ י‪.‬‬ ‫ערנֶ ען‪ ,‬זִ י‪ ‬נִ ְ‬‫שׁוּט'ער ִאיד‪ַ ,‬דאוֶ וענֶ ען אוּן לֶ ְ‬ ‫יטן‪ ,‬זַ יין ַא פָּ ֶ‬ ‫עה ְ‬ ‫ָאפְּ גֶ ִ‬ ‫ַדאוֶוענֶען‪ ,‬וָ ואס ָדאס ִאיז ִדי עֶ כְ טֶ ע‬ ‫אשׁעפֶ ער‪ִ ,‬אי‪ ‬וִ ויל זַ יין‬ ‫"היילִ יגֶ ער ַבּ ֶ‬ ‫עדן ָטאג נָ אכְ ַא ָמאל‪ֵ ,‬‬ ‫עֶ ר זִ ְיצט בַּ יים ִטיר אוּן עֶ ר בֶּ עט יֶ ְ‬ ‫ֶעמט‬‫גָאלְ ד; וַ וייל )אָבוֹת ו‪ ,‬ט(‪ ,‬מֶ ען נ ְ‬ ‫ַאן עֶ ְרלִ יכֶ ער ִאיד‪ִ ,‬אי‪ ‬וִ ויל זוֹכֶ ה זַ יין צוּ זַ יין ֵהיילִ יג‪ִ ,‬אי‪ ‬וִ ויל זוֹכֶ ה זַ יין צוּ ָהאבְּ ן ֵהיילִ יגֶ ע‬ ‫ישׁט ִמיט אוֹיף יֶענֶע וֶ ועלְ ט ַקיין‬ ‫נִ ְ‬ ‫ישׁט‬ ‫אוֹיגְ ן‪ִ ,‬אי‪ ‬וִ ויל זוֹכֶ ה זַ יין צוּ ָהאבְּ ן ֵריינֶ ע ַמ ְח ָשׁבוֹת‪ִ ,‬אי‪ ‬וִ ויל זַ יין פְ ֵריילִ י‪ ,‬אוּן ִאי‪ ‬וִ ויל נִ ְ‬ ‫גָאלְ ד אוּן זִ ילְ בֶּ ער‪" ,‬אֶ לָא תּו ָֹרה‬ ‫ערע‬ ‫ישׁט ְט ַראכְ ְטן פוּן ַאנְ ֶד ֶ‬ ‫יח ַדעַ ת זַ יין פוּן ִדיר‪ִ ,‬אי‪ ‬וִ ויל נָ אר ְט ַראכְ ְטן פוּן ִדיר‪ִ ,‬אי‪ ‬וִ ויל נִ ְ‬ ‫ַמ ִס ַ‬ ‫וּמַ עֲ ִשׂים טוֹבִ ים בִּ לְ בָ ד"‪ ,‬נָאר ִדי‬ ‫ישׁט‬ ‫וארט‪ֲ ,‬אפִ ילוּ עֶ ר זֶ עט ַאז ֶמען לָ אזְ ט ִאים נִ ְ‬ ‫זַ אכְ ן"‪ַ .‬אז ַא ֶמענְ ְטשׁ זִ ְיצט בַּ יים ִטיר אוּן וַ ְ‬ ‫ֶערנְ ט‬ ‫תּו ָֹרה וָ ואס מֶ ען הָ אט גֶעל ְ‬ ‫וייטער‬ ‫ישׁט אוֹיף ִדי ָרצוֹן‪ ,‬עֶ ר בֶּ עט אוּן בֶּ ענְ ְקט וַ ֶ‬ ‫ישׁט‪ ,‬עֶ ר גֶ עבְּ ט ָאבֶּ ער נִ ְ‬ ‫רוּקן זִ י‪ ‬נִ ְ‬ ‫ַא ַריין‪ ,‬זַ אכְ ן ְ‬ ‫אוּן ִדי ִמ ְצווֹת וָ ואס מֶ ען הָ אט‬ ‫ער ְשׁ ֶטער‬ ‫דוּשׁה‪ִ ,‬איז עֶ ר זוֹכֶ ה בַּ יים סוֹף צוּ "וַ י ֵָרא ֵאלָ יו ה'"‪ֶ ,‬דער ֵאייבֶּ ְ‬ ‫זוֹכֶ ה צוּ זַ יין צוּ ִדי ְק ָ‬ ‫ֹיסגֶעכַאפְּ ט בְּ זֶה הָ ע ֹולָם; עַ ל כֵּן‬ ‫אַרו ְ‬ ‫ישׁט‬ ‫ַבּאוַ וייזְ ט זִ י‪ ‬צוּ ִאים‪ָ .‬דאס ִאיז ִדי ִה ְת ַחזְ קוּת פוּן ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ן‪ַ ,‬א ֶמענְ ְטשׁ זָ אל זִ י‪ ‬נִ ְ‬ ‫יצן ִדי‬ ‫ֹיסצוּנִ ְ‬ ‫לִ יבֶּ ער בְּ רוּדֶ ער‪ ,‬זֶע או ְ‬ ‫ישׁט ָאפְּ לָ אזְ ן ֶדעם ָרצוֹן‪.‬‬ ‫ישׁט אוֹיפְ גֶ עבְּ ן‪ ,‬נִ ְ‬ ‫ְמיַ ֵיאשׁ זַ יין‪ַ ,‬א ֶמענְ ְטשׁ זָ אל נִ ְ‬ ‫ֶערנֶען תּו ָֹרה‪,‬‬ ‫'וִ וינְ טֶ ער נֶעכְ ט' ִמיט ל ְ‬ ‫אבּן ִמיר ִדי פַּ ְר ָשׁה פוּן ִדי ֲע ֵק ָידה‪ַ ,‬א ְב ָר ָהם ָא ִבינוּ ִאיז‬ ‫עדיגֶ ע ֶס ְד ָרה ָה ְ‬ ‫ִאין ִדי וָ ואכֶ ִ‬ ‫מַ אְך זִ יְך אַ סֵ דֶ ר צוּ גֵיין ְשׁלָאפְ ן‬ ‫וערן נִ ָסיוֹן‪ ,‬עֶ ר ִאיז גֶ עוֶ וען גְ ֵרייט צוּ ֶשׁ ְח ְט'ן זַ יין זוּן אוֹיף ִדי‬ ‫עצ ְטן ְשׁוֶ ְ‬ ‫עשׁ ַטאנֶ ען ֶדעם לֶ ְ‬ ‫בֵּ ייגֶ ְ‬ ‫ער ַמאנֶ ען כְּ ֵס ֶדר ִדי ֲע ֵק ַדת‬ ‫ֲע ֵק ָידה‪ִ ,‬די נִ ָסיוֹן ְשׁ ֵטייט פַ אר אוּנְ ז נָ א‪ ‬בִּ יזְ 'ן ַהיינְ ִטיגְ ן ָטאג‪ִ ,‬מיר ֶד ְ‬ ‫ֶקענֶען‬ ‫ֶועסטוּ‬ ‫ו ְ‬ ‫אַזוֹי‬ ‫פְ ִרי‪,‬‬ ‫עדיגֶ ע פַּ ְר ָשׁה אוֹיפְ 'ן‬ ‫עהאלְ פְ ן‪ַ .‬ר ִשׁ"י זָ אגְ ט ִאין ִדי וָ ואכֶ ִ‬ ‫וערן ִא ְידן גֶ ָ‬‫יִ ְצ ָחק‪ ,‬אוּן ִאין ֶדעם זְ כוּת וֶ ְ‬ ‫ֶערנֶען ִדי‬ ‫ארטָ אגְ ס ל ְ‬ ‫אוֹיפְ ְשׁטֵ יין פַ ְ‬ ‫לוֹח לְ יִ ְשׂ ָר ֵאל בְּ כָ ל ָשׁנָ ה וּלְ ַה ִצּילָ ם ִמן ַהפֻּ ְרעָ נוּת"‪ֶ ,‬דער‬ ‫פָּ סוּק "ה' יִ ְר ֶאה‪ֲ ,‬ע ֵק ָידה זוּ לִ ְס ַ‬ ‫הֵ יילִ יגֶע תּו ָֹרה‪ ,‬אוּן אוֹיבּ ִדיר ִאיז‬ ‫מוֹחל‬‫עדעס יָ אר רֹאשׁ ַה ָשׁנָ ה ִדי נִ ָסיוֹן פוּן ִדי ֲע ֵק ָידה‪ ,‬אוּן ִמיט ֶדעם ֵ‬ ‫ער ְשׁ ֶטער וֶ ועט זֶ ען יֶ ֶ‬ ‫ייבּ ְ‬ ‫ֵא ֶ‬ ‫<<<<<<‬ ‫אטעוֶ וען פוּן ְשׁ ְט ָראף‪.‬‬ ‫ישׁע ִקינְ ֶדער אוּן זֵ יי ַר ֶ‬ ‫זַ יין ִדי ֲע ֵבירוֹת פוּן ִא ִיד ֶ‬ ‫לֶערנְט‬‫ְ‬ ‫דֶ ער ֶר ִבּי‬ ‫וערע‬ ‫דוּרכְ גֶ עגַ אנְ גֶ ען ֶצען ְשׁוֶ ֶ‬ ‫מוֹרא' ִדיגֶ ע ַק ְשׁיָ א‪ַ ,‬א ְב ָר ָהם ָאבִ ינוּ ִאיז ָדא‪ְ ‬‬ ‫ְשׁ ֶטעלְ ט זִ י‪ַ ‬א ָ‬ ‫אוּנְז וִ וי ַאזוֹי צוּ‬ ‫אקע גֶ עוֶ וען גְ ֵרייט‬ ‫עשׁ ַטאנֶ ען‪ ,‬אוּן פּוּנְ ְקט ֶדעם נִ ָסיוֹן‪ ,‬וָ ואס עֶ ר ִאיז ַט ֶ‬ ‫נִ ְסיוֹנוֹת וָ ואס עֶ ר ִאיז בֵּ ייגֶ ְ‬ ‫נִיצן אוּנְזֶער מ ַֹח ַמ ְח ָשׁבָ ה‪ ,‬אוּן ַאזוֹי‬ ‫ְ‬ ‫ער ְשׁ ֶטער ָהאט ִאים‬ ‫ייבּ ְ‬‫ישׁט גֶ עטוּן בַּ יים סוֹף‪ ,‬וַ וייל ֶדער ֵא ֶ‬ ‫צוּ טוּן‪ָ ,‬אבֶּ ער לְ ַמ ֲע ֶשׂה ָהאט עֶ ר עֶ ס נִ ְ‬ ‫וֶוערע‬ ‫ערגֵיין ְשׁ ֶ‬ ‫וֶועט ֶמען ֶקענֶען ַא ִריבֶּ ְ‬ ‫ער ְס ֶטע‪ ,‬אוּן פּוּנְ ְקט ִדי נִ ָסיוֹן ְשׁ ֵטייט‬ ‫ער ַמאנְ ט ֶמען ִדי ֶמ ְ‬ ‫ישׁט גֶ עלָ אזְ ט‪ ,‬פּוּנְ ְקט ֶדעם נִ ָסיוֹן ֶד ְ‬ ‫נִ ְ‬ ‫מצָ ִבים‪ .‬דֶ ער ֶר ִבּי זָאגְ ט )לִקּוּטֵ י מוֹהֲ ַר"ן‬ ‫ַ‬ ‫ישׁע ִקינְ ֶדער ִאין ֶדעם זְ כוּת‪.‬‬ ‫אטעוֶ וען אוּן ֶהעלְ פְ ן ִא ִיד ֶ‬ ‫ער ְשׁ ְטן אוֹיף ֵאייבִּ יג צוּ ַר ֶ‬ ‫אר'ן ֵאייבֶּ ְ‬ ‫פַ ְ‬ ‫יִס ַתּכֵּל ָה ָאדָ ם‬ ‫ימן קצה(‪ִ " :‬אם ְ‬ ‫ֵחלֶק א'‪ִ ,‬ס ָ‬ ‫רוֹיס ֵקייט אוּן ֲח ִשׁיבוּת ַבּיים‬ ‫ָדאס ִאיז פַ אר אוּנְ ז ַא גֶ עוַ ואלְ ִדיגֶ ע ִחיזוּק‪ָ ,‬דאס וַ וייזְ ט ִדי גְ ְ‬ ‫ענְטשׁ וֶועט‬ ‫עַ ל חַ ְסדֵּ י ה'"‪ ,‬אוֹיבּ ַא מֶ ְ‬ ‫עדענְ ֶקען ַאז ֶדער‬ ‫ער ְשׁ ְטן פוּן ִדי ָרצוֹן אוּן וִ וילְ ן פוּן ַא ִאיד‪ ,‬זָ אל ֶמען ִאין ַאלֶ ע דוֹרוֹת גֶ ֶ‬ ‫ֵאייבֶּ ְ‬ ‫קוּקן אוֹיף ִדי חֲ סָ ִדים וָואס דֶ ער‬ ‫ְ‬ ‫ער ְשׁ ֶטער וִ ויל פוּן ַא ִאיד ִאיז צוּ וֶ ועלְ ן נָ אכְ ַא ָמאל אוּן נָ אכְ ַא ָמאל‪ֲ ,‬אפִ ילוּ‬ ‫ייבּ ְ‬ ‫עִ ָיקר וָ ואס ֶדער ֵא ֶ‬ ‫ער ְשׁטֶ ער טוּט; "י ְִר ֶאה‪ ,‬שֶׁ אֲ פִ לּוּ‬ ‫ֵאייבֶּ ְ‬ ‫ענוּמען צוּ זַ יין וואוֹיל אוּן עֶ ְרלִ י‪ ‬אוּן ֶמען‬ ‫ארגֶ ֶ‬ ‫ֶמען זֶ עט ַאז ֶמען ָהאט שׁוֹין ַאזוֹיפִ יל ָמאל זִ י‪ ‬פָ ְ‬ ‫יִתבָּ ַר� מֵ צֵ ר לוֹ"‪ ,‬אֲ פִ ילוּ‬ ‫ְבּעֵ ת ֶשׁ ַהשֵּׁ ם ְ‬ ‫ישׁט אוֹיפְ גֶ עבְּ ן ֶדעם ָרצוֹן‪ ,‬נָ אר‬ ‫יח גֶ עוֶ וען‪ ,‬זָ אל ֶמען ֵקיינְ ָמאל נִ ְ‬ ‫ישׁט ַמ ְצלִ ַ‬ ‫ָהאט נָ אכְ ַאלְ ץ נִ ְ‬ ‫וֶוערע טֶ עג‪" ,‬גַּם‬ ‫וֶוען עֶ ר ָהאט ְשׁ ֶ‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪,‬‬ ‫קוּמען נָ אכְ ַא ָמאל צוּם ֵאייבֶּ ְ‬ ‫ֶ‬ ‫צוּריק‬ ‫וייטער וֶ ועלְ ן נָ אכְ ַא ָמאל אוּן נָ אכְ ַא ָמאל‪ִ ,‬‬ ‫וַ ֶ‬ ‫ְבּ ַהצָּ ָרה ְבּעַ צְ ָמהּ הַ ֵשּׁם י ְִתבָּ ַר� מַ ְר ִחיב‬ ‫וּמגְ ִדּיל חַ ְסדּוֹ עִ מּוֹ"‪ ,‬זָאל עֶ ר גוּט‬ ‫לוֹ ַ‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪ ,‬אוּן אוֹיבּ וֶ ועט ֶמען בְּ לַ ייבְּ ן ְשׁ ֵטיין בַּ יים ִטיר‪ ,‬וֶ ועט ֶמען‬ ‫ייבּ ְ‬ ‫עטן ֶדעם ֵא ֶ‬ ‫נָ אכְ ַא ָמאל בֶּ ְ‬ ‫קוּקן‪ ,‬וֶועט עֶ ר זֶען ַאז ִאין ִדי צָ ָרה‬ ‫ְ‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪ ,‬אוּן זַ יין ַאן‬ ‫ייבּ ְ‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪ ,‬צוּ ְשׁפִּ ְירן ֶדעם ֵא ֶ‬ ‫ייבּ ְ‬ ‫זוֹכֶ ה זַ יין צוּם סוֹף צוּ זֶ ען ֶדעם ֵא ֶ‬ ‫ער ְשׁ ֶטער גוּט‪.‬‬ ‫ַמאכְ ט ִאים ֶדער ֵאייבֶּ ְ‬ ‫אר'ן ֶמענְ ְטשׁ אוֹיף ִדי וֶ ועלְ ט אוּן אוֹיף‬ ‫ֱא ֶמת' ִדיגֶ ער עֶ ְרלִ יכֶ ער ִאיד‪ ,‬אוּן עֶ ס וֶ ועט זַ יין ַאזוֹי גוּט פַ ְ‬ ‫)עֲצָ תוֹ אֱ מוּ ָנה וַ י ֵָרא תשפ"ו(‬ ‫ישׁי וַ י ֵָרא תשפ"ה(‬ ‫) ִשׁיעוּר לֵ יל ִשׁ ִ‬ ‫יֶ ענֶ ע וֶ ועלְ ט‪.‬‬ ‫א‬ ‫מוצאי שבת קודש רוקט מען צוריק דעם זייגער מיט איין שעה‬ ‫צֵיילט‬ ‫ער ְ‬ ‫>>>>>> מוֹהַ ָרא"שׁ ֶד ְ‬ ‫ֶערנֶען בַּ יינַאכְ ט ‪ -‬זָאלְ ְסטוּ טוּן‬ ‫גְ ִרינְ גֶער אוֹיפְ צוּבְּ לַייבְּ ן אוּן ל ְ‬ ‫יט"א‬ ‫ַא בְּ ִריוו פוּנֶ עם רֹאשׁ יְ ִשׁיבָ ה ְשׁלִ ָ‬ ‫יקר זָאלְ ְסטוּ‬ ‫אַרבֶּ עט זִ יְך אוֹיס בַּ יי ִדיר‪ ,‬דֶ ער ִע ָ‬ ‫וָ ואס עֶ ס ְ‬ ‫אַרבֶּ עט זִ יְך בֶּ עסֶ ער אוֹיס‬ ‫יצן ִדי צַ ייט‪ ,‬וַ וייל בַּ יי אֵ יינֶעם ְ‬ ‫צוּ גֵיין ְשׁלָאפְ ן פְ ִרי אוּן אוֹיפְ ְשׁטֵ יין פְ ִרי‪ ,‬אוּן אַ ְצוֵוייטֶ ער‪ ,‬אַז‬ ‫עֶ ר ְשׁטֵ ייט אוֹיף גָאר פְ ִרי ‪ -‬הָ אט עֶ ר נָאכְ דֶ עם ָקאפּ וֵויי אַ‬ ‫ֹיסנִ ְ‬ ‫או ְ‬ ‫ערנֶ ען‪,‬‬ ‫ַדאוֶ וענֶ ען‪ ,‬לֶ ְ‬ ‫ישׁט ִדי וֶועג‪ִ ,‬איז בֶּ עסֶ ער בַּ יי‬ ‫ֶערנֶען ִדי הֵ יילִ יגֶע תּו ָֹרה‪.‬‬ ‫ערע זַאכְ ן ִאין עֲ בו ַֹדת הַ ֵשׁם טָ אר מֶ ען‬ ‫אַרבֶּ עט נִ ְ‬ ‫גַאנְ צֶ ע טָ אג‪ ,‬בַּ יי ִאים ְ‬ ‫ִאים אוֹיפְ צוּבְּ לַייבְּ ן בַּ יינַאכְ ט אוּן ל ְ‬ ‫אוֹיְך בַּ יי אַלֶע אַנְ דֶ ֶ‬ ‫אוּן ָשׁלוֹם ַבּיִ ת‬ ‫ישׁט‬ ‫ֵוייטן‪ ,‬אוּן מֶ ען טָ אר זִ יְך נִ ְ‬ ‫ישׁט זוּכְ ן נָאכְ צוּמַ אכְ ן אַ ְצו ְ‬ ‫נִ ְ‬ ‫בְּ עֶ זְ ַרת ה' יִ ְתבָּ ַר‪‬‬ ‫ֵוייטן‪ ,‬אוּן אַז מֶ ען זֶעט אַ חַ בֶ ר ִאיז זֵייעֶ ר‬ ‫צֶ עבְּ ֶרעכְ ן פוּן אַ ְצו ְ‬ ‫יוֹם ג' פַּ ְר ַשׁת וַ י ֵָרא‪ ,‬י"ג ַמ ְר ֶח ְשׁוָ ן‪ְ ,‬שׁנַ ת תשפ"ו לִ פְ ָרט ָק ָטן‬ ‫מַ ְצלִ יחַ ִאין עֲ בו ַֹדת הַ ֵשׁם‪ ,‬עֶ ר ְשׁטֵ ייט אוֹיף גָאר פְ ִרי ִדינֶען‬ ‫‪ ...‬נֵ רוֹ יָ ִאיר‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪ ,‬אוּן מֶ ען פְּ ָראבִּ ְירט ָדאס אוֹיְך צוּ טוּן‪ ,‬אוּן‬ ‫דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ‬ ‫בוֹדת ַה ֵשׁם בִּ ְת ִמימוּת וּפְּ ִשׁיטוּת‪ַ ,‬דאוֶ וענֶ ען‬ ‫ארק זִ י‪ ‬בַּ ֲע ַ‬ ‫ְשׁ ַט ְ‬ ‫ישׁט נָאכְ מַ אכְ ן ‪ -‬טָ אר מֶ ען‬ ‫וֶוען מֶ ען זֶעט אַז מֶ ען ֶקען ָדאס נִ ְ‬ ‫ערנֶ ען אוּן ִמיט ָשׁלוֹם בַּ יִ ת‪ִ .‬די ְד ֵריי זַ אכְ ן ָהאט ִמיר‬ ‫אוּן לֶ ְ‬ ‫ארף ִדינֶען דֶ עם‬ ‫ערפוּן‪ ,‬מֶ ען ַד ְ‬ ‫ֶוערן צֶ עבְּ ָראכְ ן דֶ ְ‬ ‫ישׁט ו ְ‬ ‫נִ ְ‬ ‫תּוֹרה‬ ‫ערנֶ ען כָּ ל ַה ָ‬ ‫עדן ִמיט ֶמענְ ְט ְשׁן; פוּן לֶ ְ‬ ‫מוֹה ָרא"שׁ צוּ ֶר ְ‬ ‫ֲ‬ ‫ער ְשׁ ְטן וִ וי עֶ ס ִאיז ַשׁיָיְך פַ אר ִאים‪ ,‬וַ וייל יֶעדֶ ער ִאיד‬ ‫אֵ ייבֶּ ְ‬ ‫מוֹה ָרא"שׁ ָהאט ִמיר‬ ‫כּוּלָ הּ‪ ,‬פוּן ְתּפִ ילָ ה אוּן פוּן ָשׁלוֹם בַּ יִ ת‪ֲ .‬‬ ‫קוּדה וִ וי אַזוֹי עֶ ר ִדינְ ט דֶ עם‬ ‫הָ אט זַיין וֶועג אוּן זַיין נְ ָ‬ ‫ישׁט טוּן‪ ,‬וַ וייל יֶעדֶ ער‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪ ,‬וָ ואס אַ ְצוֵוייטֶ ער ֶקען נִ ְ‬ ‫אֵ ייבֶּ ְ‬ ‫מוֹה ַר"ן ֵחלֶ ק ב'‪,‬‬ ‫גֶ עזָ אגְ ט‪ָ ,‬דאס ִאיז פְּ ַשׁט וָ ואס ֶדער ֶרבִּ י זָ אגְ ט )לִ ֵ‬ ‫קּוּטי ֲ‬ ‫ישׁט מֶ עגְ לִ יְך נָאכְ צוּמַ אכְ ן‬ ‫מֶ ענְ ְטשׁ ִאיז אַ וֶועלְ ט פַ אר זִ יְך‪ִ ,‬איז נִ ְ‬ ‫לשׁה‬ ‫ִס ָימן ב(‪" :‬וְ ָה ֱא ֶמת ֵמ ִאיר בְּ ִרבּוּעַ ַה ִדּבּוּר ַהנַּ "ל עַ ל יְ ֵדי ְשׁ ָ‬ ‫ערע‪ ,‬בַּ יי אֵ יינֶעם ַשׁיינְ ט צוּ ַדאוֶוענֶען מֶ ער ְשׁטֵ ייט אוּן בַּ יי‬ ‫אַנְ דֶ ֶ‬ ‫תוֹרה‪,‬‬ ‫‪‬קים‪ ,‬ה'‪ֶ ,‬שׁ ֵהם בְּ ִחינַ ת ְתּפִ לָּ ה‪ ,‬וְ ָ‬ ‫ֵשׁמוֹת ַהנַּ "ל ֶשׁ ֵהם ֵקל‪ֱ ,‬א ִ‬ ‫ֵוייטן ַשׁיינְ ט מֶ ער צוּ ַדאוֶוענֶען בִּ זְ ִריזוּת; אַזוֹי אוֹיְך וֶוען‬ ‫אַ ְצו ְ‬ ‫עדט פוּן ִדי ְד ֵריי זַ אכְ ן ִאיז‬ ‫וְ ִשׁדּוּכִ ים וְ זִ וּוּגִ ים"‪ ,‬כָּ ל זְ ַמן ֶמען ֶר ְ‬ ‫ֶערנֶען‬ ‫קוּמט צוּ לִ ימוּד הַ תּו ָֹרה‪ ,‬אֵ יינֶעם ִציט מֶ ער צוּ ל ְ‬ ‫ְ‬ ‫עֶ ס‬ ‫יבּוּרים‪.‬‬‫ישׁט ַקיין ִד ִ‬ ‫ערשׁ ִאיז נִ ְ‬ ‫עדט‪ַ ,‬אלֶ עס ַאנְ ֶד ְ‬ ‫ער ְ‬ ‫ָדאס ֱא ֶמת' ִדיג גֶ ֶ‬ ‫ֶערנֶען בְּ ִעיוּן; אַזוֹי אוֹיְך‬ ‫בְּ ִקיאוּת‪ ,‬אוּן אֵ יינֶעם ִציט מֶ ער צוּ ל ְ‬ ‫ארק זִ י‪ִ ‬מיט ִדי עֵ צוֹת פוּן ֶרבִּ י'ן‪,‬‬ ‫רוּדער‪ְ ,‬שׁ ַט ְ‬ ‫ֵטייעֶ ֶרער בְּ ֶ‬ ‫ִאין ִדי חֲ ל ִָקים פוּן ִדי תּו ָֹרה‪ ,‬אֵ יינֶער הָ אט אַ גֶעפִ יל ִאין‬ ‫ערנֶ ען אוּן ַדאוֶ וענֶ ען אוּן ְמכַ בֵּ ד זַ יין ִדי וַ וייבּ בִּ ְת ִמימוּת‬ ‫לֶ ְ‬ ‫ֶערנֶען שׁוּלְ חָ ן‬ ‫ֶערנֶען גְ מָ ָרא‪ ,‬אֵ יינֶער הָ אט מֶ ער גֶעפִ יל ִאין ל ְ‬ ‫ל ְ‬ ‫וּפְּ ִשׁיטוּת בְּ לִ י שׁוּם ָחכְ מוֹת וַ ֲח ִקירוֹת כְּ לַ ל וּכְּ לַ ל ‪‬א‪ ,‬וַ וייל ָדאס‬ ‫וּתשׁוּב ֹות‪ ,‬אוּן אַ ְד ִריטֶ ער הָ אט גָאר‬ ‫עו ֵֹרְך אוּן ִספְ ֵרי ְשׁאֵ לוֹת ְ‬ ‫ֶערנֶען אַג ָָדה‪.‬‬ ‫מֶ ער גֶעפִ יל ִאין ל ְ‬ ‫וארפְ ן ַאלֶ ע ָחכְ מוֹת אוּן‬ ‫עס ֶטע ָחכְ ָמה‪ַ ,‬אוֶ ועק צוּ וַ ְ‬ ‫ִאיז ִדי גְ ֶר ְ‬ ‫אר ִציגֶער חַ בֶ ר‪ ,‬וֶוען דוּ וִ וילְ ְסט זִ יְך‬ ‫לִ יבֶּ ער בְּ רוּדֶ ער‪ ,‬הַ ְ‬ ‫ער ְשׁ ְטן ָאן ָחכְ מוֹת‪ ,‬נָ אר זַ יין פָּ שׁוּט בְּ ַתּכְ לִ ית‬ ‫ִדינֶ ען ֶדעם ֵאייבֶּ ְ‬ ‫ישׁן ִאין עֲ בו ַֹדת הַ ֵשׁם זָאלְ ְסטוּ גֶעדֶ ענְ ֶקען אַז מֶ ען ֶקען‬ ‫אוֹיפְ פְ ִר ְ‬ ‫ַהפַּ ְשׁטוּת‪.‬‬ ‫ארף‬ ‫ערע‪ ,‬מֶ ען ַד ְ‬ ‫ערע‪ ,‬זוּכְ ן נָאכְ מַ אכְ ן אַנְ דֶ ֶ‬ ‫קוּקן אוֹיף אַנְ דֶ ֶ‬ ‫ישׁט ְ‬ ‫נִ ְ‬ ‫ייטלִ י‪ְ ,‬שׁ ֵטיי אוֹיף פְ ִרי‪ ,‬זַ יי זִ י‪ ‬קוֹבֵ עַ צוּ‬ ‫גֵ יי ְשׁלָ אפְ ן ַצ ְ‬ ‫ֶוערן‬ ‫ישׁט ו ְ‬ ‫ֵוייטן‪ ,‬נִ ְ‬‫קוּקן אוֹיף אַ ְצו ְ‬ ‫ישׁט ְ‬ ‫קוּקן אוֹיף זִ יְך אוּן נִ ְ‬ ‫ְ‬ ‫יעוּרים ְקבוּעִ ים – ַח"י פְּ ָר ִקים ִמ ְשׁנַ יוֹת‪ ,‬יוֹם‬ ‫ערנֶ ען ַאלֶ ע ַדיינֶ ע ִשׁ ִ‬ ‫לֶ ְ‬ ‫ֵוייטן‪ ,‬וַ וייל דֶ ער‬ ‫ישׁט טוּן וִ וי דֶ עם ְצו ְ‬ ‫צֶ עפַ אלְ ן אַז מֶ ען ֶקען נִ ְ‬ ‫אר ָטאגְ ס‪ַ ,‬אז בַּ יים גֵ יין ִאין ָאפִ יס‬ ‫חוּמשׁ‪ ,‬גְ ָמ ָרא – פַ ְ‬ ‫ְתּ ִהילִ ים‪ָ ,‬‬ ‫הֵ יילִ יגֶער ֶרבִּ י זָאגְ ט )לִ קּוּטֵ י מוֹהֲ ַר"ן חֵ לֶק א‪ִ ,‬סימָ ן לד(‪ ,‬יֶעדֶ ער מֶ ענְ ְטשׁ‬ ‫תּוֹרה‪ ,‬וֶ ועט ִדי‬ ‫עפילְ ט ִמיט ַא ַסא‪ָ ‬‬ ‫זָ אלְ ְסטוּ שׁוֹין זַ יין גוּט ָאנְ גֶ ִ‬ ‫ישׁט; אַזוֹי וִ וי‬ ‫קוּדה וָ ואס אַ ְצוֵוייטֶ ער הָ אט נִ ְ‬ ‫הָ אט ִאין זִ יְך אַ נְ ָ‬ ‫ערשׁ‪.‬‬ ‫גַ אנְ ֶצע ָטאג גֵ יין גָ אר ַאנְ ֶד ְ‬ ‫ייטן פוּן‬ ‫ערצֵ יילְ ן ) ַתּעֲ נִית כא‪ִ ,(:‬אין ִדי צַ ְ‬ ‫ִדי הֵ יילִ יגֶע חֲ כ ִָמים דֶ ְ‬ ‫) ֲע ָצתוֹ ֱאמוּנָ ה וַ י ֵָרא תשפ"ו(‬ ‫ייסן‬ ‫אקטֶ ער וָ ואס הָ אט גֶעהֵ ְ‬ ‫אַ בַּ יֵי אוּן ָרבָ א ִאיז גֶעוֶוען אַ ָד ְ‬ ‫ֶעדן טָ אג אַ בַּ ת קוֹל‪ ,‬אַ‬ ‫אוּמנָא‪ ,‬עֶ ר פְ לֶעגְ ט בַּ אקוּמֶ ען י ְ‬ ‫ְ‬ ‫אַ בָּ א‬ ‫ימל; אַ בַּ יֵי פְ לֶעגְ ט בַּ אקוּמֶ ען נָאר אֵ יין מָ אל אַ וָ ואְך‬ ‫גְ רוּס פוּן ִה ְ‬ ‫ימל‪ ,‬אוּן ָרבָ א הָ אט בַּ אקוּמֶ ען דֶ עם בַּ ת קוֹל נָאר‬ ‫אֵ יין מָ אל אַ יָאר‪ ,‬עֶ ֶרב יוֹם כִּ יפּוּר‪ ,‬אוּן אַ בַּ יֵי הָ אט גֶעהַ אט‬ ‫אַ גְ רוּס פוּן ִה ְ‬ ‫עדאנְ ֶקען‬ ‫ְשׁמוּעֶ ְסן אוּן גֶ ַ‬ ‫ימל‪:‬‬ ‫ערפוּן‪ ,‬הָ אט מֶ ען ִאים גֶעזָאגְ ט פוּן ִה ְ‬ ‫חֲ לִ ישׁוּת הַ ַדעַ ת דֶ ְ‬ ‫"אפִ ילוּ ַא‬ ‫ֶרבִּ י נָ ָתן ָהאט גֶ עזָ אגְ ט פַ אר זַ יין ִה ְס ַתּלְ קוּת‪ֲ ,‬‬ ‫ישׁט טוּן וָ ואס עֶ ר טוּט"; זֶעט מֶ ען אַז יֶעדֶ ער‬ ‫"דוּ ֶקענְ ְסט נִ ְ‬ ‫ֶמענְ ְטשׁ זָ אל זַ יין ֶדער עֶ ְרגְ ְס ֶטער בַּ עַ ל ֲעבֵ ָירה‪ ,‬אוֹיבּ וֶ ועט עֶ ר זִ י‪‬‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪ ,‬אוּן‬ ‫ִאיד הָ אט זַיין וֶועג וִ וי אַזוֹי עֶ ר ִדינְ ט דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ‬ ‫ָאנְ כַ אפְּ ן ִאין ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ן‪ ,‬וֶ ועט עֶ ר זִ יכֶ ער ָהאבְּ ן ַא ָהאפֶ ענוּנְ ג‬ ‫ער ְשׁטֶ ער הָ אט אַ נַחַ ת רוּחַ פוּן ִאים‪ ,‬אוּן אַזוֹי‬ ‫דֶ ער אֵ ייבֶּ ְ‬ ‫ת'דיג ְתּשׁוּבָ ה טוּן"‪ִ .‬די ַר ֲח ָמנוּת‬ ‫אר ֶרעכְ ְטן אוּן ֱא ֶמ ִ‬ ‫ַאלֶ עס צוּ פַ ְ‬ ‫זוּשׁא זְ כוּת ֹו ָיגֵן עָ לֵינוּ‬ ‫פְ לֶעגְ ט דֶ ער הֵ יילִ יגֶער צַ ִדיק ֶרבִּ י ר' ָ‬ ‫פוּן ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ן ִאיז ָאן ַא ִשׁיעוּר אוּן ָאן ַקיין גְ ֶרענִ יץ‪ ,‬עֶ ר ִאיז‬ ‫זָאגְ ן‪" :‬וֶוען ִאיְך וֶועל קוּמֶ ען בַּ יים בֵּ ית ִדּין ֶשׁל מַ עֲ לָה וֶועט‬ ‫עדן ִאיד‪ ,‬אוּן‬ ‫ער ְשׁ ְטן אוֹיף יֶ ְ‬ ‫ַמ ְמ ִשׁי‪ִ ‬די ַר ֲח ָמנוּת פוּנֶ עם ֵאייבֶּ ְ‬ ‫ֶעדינְ ט‬ ‫ישׁט ג ִ‬ ‫ארוָ ואס ִאיְך הָ אבּ נִ ְ‬ ‫ארהַ אלְ ְטן פַ ְ‬ ‫ישׁט פָ ְ‬ ‫מֶ ען ִמיְך נִ ְ‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪.‬‬ ‫קוּמען צוּם ֵאייבֶּ ְ‬ ‫צוּריק צוּ ֶ‬ ‫ָהאט פַ אר יֶ ע ְדן ַא וֶ ועג ִ‬ ‫ער ְשׁ ְטן אַזוֹי וִ וי מַ יין בְּ רוּדֶ ער דֶ ער צַ ִדיק ֶרבִּ י ר'‬ ‫דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ‬ ‫ארהַ אלְ ְטן אוֹיף‬ ‫אֱ לִ ימֶ לְֶך זְ כוּת ֹו ָיגֵן עָ לֵינוּ‪ ,‬מֶ ען וֶועט ִמיְך פָ ְ‬ ‫קוּרב צוּם ֵהיילִ יגְ ן‬ ‫וואוֹיל ִאיז ֶדעם וָ ואס ִאיז זוֹכֶ ה צוּ זַ יין ְמ ָ‬ ‫ער ְשׁ ְטן‬ ‫ארק דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ‬ ‫ֶעדינְ ט אַזוֹי ְשׁטַ ְ‬ ‫ישׁט ג ִ‬ ‫וָ ואס ִאיְך הָ אבּ נִ ְ‬ ‫ימן פ'(‬ ‫מוֹה ָרא"שׁ‪ֵ ,‬חלֶ ק א'‪ִ ,‬ס ָ‬ ‫) ִא ְמ ֵרי ֲ‬ ‫ֶרבִּ י'ן‪.‬‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪".‬‬ ‫ֶעקענְ ט ִדינֶען דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ‬ ‫זוּשׁא וָ ואלְ ט ג ֶ‬ ‫וִ וי ִאיְך ָ‬ ‫ענְסט‬ ‫ֶוערן צֶ עבְּ ָראכְ ן אַז דוּ ֶק ְ‬ ‫ישׁט ו ְ‬ ‫עריבֶּ ער זָאלְ ְסטוּ נִ ְ‬ ‫דֶ ִ‬ ‫ֵספֶ ר ַה ִמדוֹת ְתּשׁוּבָ ה‬ ‫אַרבֶּ עט‬ ‫ישׁט מַ אכְ ן וָ ואס ַדיינֶע חֲ בֵ ִרים מַ אכְ ן‪ ,‬דוּ קוּק וָ ואס ְ‬ ‫נִ ְ‬ ‫ֶערנֶען בַּ יינַאכְ ט ‪-‬‬ ‫זִ יְך אוֹיס בַּ יי ִדיר‪ ,‬אוּן אַז דוּ ֶקענְ ְסט ל ְ‬ ‫נט‪ִ .‬מי ֶשׁ ֵאינוֹ יָ כוֹל לִ בְ כּוֹת‪ַ ,‬ה ְסּגֻ לָּ ה ֶשׁיֵּ ֵשׁב בְּ ָמקוֹם ֶשׁשּׁוֹפְ כִ ים ָשׁם ְשׁנֵ י‬ ‫יקר‬ ‫ֶערנֶען בַּ יינַאכְ ט‪ ,‬דֶ ער ִע ָ‬ ‫זָאלְ ְסטוּ זִ יְך מַ אכְ ן אַ סֵ דֶ ר צוּ ל ְ‬ ‫ישׁט וֵ ויינֶ ען‪ַ ,‬אז עֶ ר‬ ‫נְ ָהרוֹת בְּ יַ ַחד‪ַ .‬א ְסגוּלָ ה פַ אר ֵאיינֶ עם וָ ואס ֶקען נִ ְ‬ ‫יצן ִדי צַ ייט‪.‬‬ ‫ֹיסנִ ְ‬ ‫זָאלְ ְסטוּ או ְ‬ ‫זָ אל זִ ְיצן אוֹיף ַא פְּ לַ אץ וואוּ עֶ ס גִ ְיסן זִ י‪ ‬צוּזַ אם ְצוֵ ויי ַטייכְ ן‪.‬‬ ‫)עֲ צָ ת ֹו אֱ מוּ ָנה וַ י ֵָרא תשפ"ז(‬ ‫ב‬ ‫ְשׁ ֵאלוֹת ְוּתשׁוּבוֹת בְּ ֶר ְסלֶ ב‬ ‫עשׁיכְ ֶטע פוּן‬ ‫ִדי לֶ עבְּ נְ ְסגֶ ִ‬ ‫ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ן )רסא(‬ ‫אפן ַאלֵ יין?‬ ‫ְשׁלָ ְ‬ ‫עטער ָהאט ֶדער ֶר ִבּי זִ י‪ָ ‬אנְ גֶ ערוּפְ ן‪,‬‬ ‫קוּרצְ ן פוּן פְ ִריעֶ ר‪ְ :‬שׁמוּעֶ ְסן פוּן ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ י'ן‬ ‫לוֹמינוּ אוּם ָשׁבוּעוֹת ַבּיינַ אכְ ט‬ ‫ִאין ְ‬ ‫ִמיט ַאנְ ֵשׁי ְשׁ ֵ‬ ‫ְשׁפֶּ ֶ‬ ‫ישׁט זוּכְ ן‬ ‫ארף נִ ְ‬ ‫ְשׁ ֵאלָ ה‪:‬‬ ‫" ִדי וֶ ועלְ ט זָ אגְ ט ַאז ֶמען ַד ְ‬ ‫יט"א‪,‬‬ ‫רוֹיסע זַ אכְ ן‪ָ ,‬אבֶּ ער ִאי‪ ‬זָ אג ַאז ֶמען לְ כָ בוֹד ֶדער רֹאשׁ יְ ִשׁ ָיבה ְשׁלִ ָ‬ ‫ַקיין גְ ֶ‬ ‫עקס יָ אר ַאלְ ט‪ ,‬שׁוֹין ַא לַ אנְ גֶ ע ַצייט ָהאט זִ י ְשׁ ֶרעק‪ֶ ,‬מען ִאיז שׁוֹין‬ ‫ִאי‪ָ ‬האבּ ַא ָטאכְ ֶטער פוּן זֶ ְ‬ ‫ארף זוּכְ ן אוּן‬ ‫ארף ַדוְ ָקא זוּכְ ן גְ רוֹיס‪ֶ ,‬מען ַד ְ‬ ‫ַד ְ‬ ‫עטן‬ ‫עסער‪ֶ ,‬מען ַהאלְ ט ִאין ֵאיין בֶּ ְ‬ ‫וארן בֶּ ֶ‬‫ישׁט גֶ עוָ ְ‬ ‫עראפִּ ְיס ְטן‪ָ ,‬אבֶּ ער נָ אכְ ַאלְ ץ ִאיז עֶ ס נִ ְ‬ ‫גֶ עוֶ וען בַּ יי ֶט ָ‬ ‫עס ְטן ַצ ִדיק"‪.‬‬ ‫אר'ן גְ ֶר ְ‬ ‫ערן פַ ְ‬ ‫ישׁ ֶט ְ‬ ‫נִ ְ‬ ‫ארט נָ א‪ ‬אוֹיף ַא יְ שׁוּעָ ה‪ ,‬זִ י וִ ויל נָ אר ְשׁלָ אפְ ן‬ ‫וערן ָאבֶּ ער ֶמען וַ ו ְ‬ ‫עסער וֶ ְ‬ ‫ער ְשׁ ְטן זִ י זָ אל בֶּ ֶ‬ ‫מוֹה ַר"ן‪ֵ ,‬חלֶ ק א'‪ִ ,‬ס ָימן ֶדעם ֵאייבֶּ ְ‬ ‫יקוּטי ֲ‬ ‫] ֶדער ֶרבִּ י זָ אגְ ט )לִ ֵ‬ ‫רוֹיסגֵ יין ַבּיינַ אכְ ט‪ .‬וָ ואס ֶקען ֶדער‬ ‫ישׁט ַא ְ‬ ‫ימער אוּן ַמיין וַ וייבּ ָטאר ֵקיינְ ָמאל נִ ְ‬ ‫ארק ִאין אוּנְ זֶ ער ְשׁלָ אף ִצ ֶ‬ ‫ארף זֵ ייעֶ ר ְשׁ ַט ְ‬ ‫עדער ִאיד ַד ְ‬ ‫ל'( ַאז יֶ ֶ‬ ‫ער ְשׁ ֶטער פוּן אוּנְ ז?‬ ‫ייבּ ְ‬ ‫גוּטער ְמלַ ֵמד‪ ,‬וָ ואס זָ אל ִאים ר ֹאשׁ יְ ִשׁיבָ ה אוּנְ ז גֶ עבְּ ן ַא עֵ ָצה אוּן וָ ואס וִ ויל ֶדער ֵא ֶ‬ ‫אוֹיפְ זוּכְ ן גָ אר ַא ֶ‬ ‫יְ יַ ֵשׁר כּ ַֹח‬ ‫ֶקענֶ ען ַמ ְסבִּ יר זַ יין גָ אר הוֹיכֶ ע אוּן ִטיפֶ ע ֵשׂכֶ ל‪,‬‬ ‫אר ְשׁ ֵטיין ְתּשׁוּבָ ה‪:‬‬ ‫ַאז ֶדער ֶמענְ ְטשׁ זָ אל ֶקענֶ ען פַ ְ‬ ‫אבּלֶ עם? ַבּיי ַא ַסא‪ִ ‬קינְ ֶדער ִאיז ַאזוֹי‪ ,‬זֵ יי וִ וילְ ן ְשׁלָ אפְ ן ִאין‬ ‫ישׁט ַא פְּ ָר ְ‬ ‫ארנִ ְ‬‫וָ ואס ַמאכְ ְסטוּ פוּן גָ ְ‬ ‫ארף ָהאבְּ ן גָ אר‬ ‫ַה ָשׂגוֹת ֱא‪‬קוּת‪ ,‬וַ וייל ֶמען ַד ְ‬ ‫ישׁט ַקיין עֵ ֶסק פוּן ֶדעם‪ ,‬לָ אז ִאיר ְשׁלָ אפְ ן ִמיט עֶ נְ ק אוּן ִמיט ֶדער‬ ‫ערן; ַמא‪ ‬נִ ְ‬ ‫רוֹיסער ֶר ִבּי פַ אר ֶדעם‪ ,‬וָ ואס זָ אל ִדי ְשׁטוּבּ פוּן ִדי עֶ לְ ֶט ְ‬ ‫גָ אר ַא גְ ֶ‬ ‫ועקגֵ יין‪.‬‬ ‫עמען ַאזֶ עלְ כֶ ע הוֹיכֶ ע זַ אכְ ן אוּן עֶ ס ַצייט וֶ ועט עֶ ס ַאוֶ ְ‬ ‫ֶקענֶ ען נֶ ֶ‬ ‫) ֲע ָצתוֹ ֱאמוּנָ ה לֶ ‪ ‬תשפ"ו(‬ ‫שׁוּטער‬ ‫ַא ָראפְּ ְבּ ֶרענְ גֶ ען אוֹיף ַא וֶ ועג ַאז ַא פָּ ֶ‬ ‫>>>>>> נייעס‬ ‫אר ְשׁ ֵטיין‪.‬‬ ‫ֶמענְ ְטשׁ זָ אל עֶ ס אוֹי‪ֶ ‬קענֶ ען פַ ְ‬ ‫שיין אויפגענומען אין די חדשים וואס ער איז געווען דאהי אין אמעריקע‪ ,‬בפרט אין שטעטל איז ער‬ ‫אויפגענומען געווארן מיט גרויס כבוד‪ ,‬און חשוב'ע משפחות האבן זיך זייער שיין אפגעגעבן מיט אים און מיט‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫מ‬ ‫ֶ‬ ‫ן‬ ‫אוּ‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫יגֶ‬ ‫וִ וי ֶמער ַא ֶמענְ ְטשׁ ִאיז נִ ְיד ִר‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪ַ ,‬אלְ ס ֶמער זיין פאמיליע‪ ,‬פאר וואס די משפחה איז גאר שטארק מכיר טוב‪ .‬אויך האט ער אריינגעכאפט צו באזוכן אין‬ ‫ייבּ ְ‬ ‫ערט פוּנֶ עם ֵא ֶ‬ ‫וייט ְ‬ ‫ערוַ ֶ‬ ‫ֶד ְ‬ ‫ארף עֶ ר ָהאבְּ ן‪ַ ,‬אזוֹי וִ וי קרית ברסלב ליבערטי בית הדפוס פון וואס ער האט גאר שטארק הנאה געהאט‪ ,‬ווייל דאס איז דאך געווען‬ ‫ערער ֶרבִּ י ַד ְ‬ ‫עס ֶ‬ ‫ַא גְ ֶר ֶ‬ ‫ישׁע ִקינְ ֶדער זֶ ענֶ ען וואס ער האט געטון זיין גאנצע לעבן‪.‬‬ ‫ִמיר זֶ עעֶ ן וֶ וען ִדי ִא ִיד ֶ‬ ‫גֶ עוֶ וען ִאין גָ אר ַא נִ ְיד ִריגֶ ע ַמ ְד ֵריגָ ה‪ִ ,‬אין אסאך פון אנשי שלומינו האבן אים באזוכט אין שפיטאל אין די טעג וואס ער האט זיך דארט אויפגעהאלטן‪.‬‬ ‫ִמ ְצ ַריִ ם‪ ,‬וֶ וען זֵ יי זֶ ענֶ ען גֶ עוֶ וען ַאיינְ גֶ עזִ ינְ ֶקען אזוי אויך איז דער ראש ישיבה שליט"א אריבער צו אים אין שפיטאל עטליכע מאל‪ ,‬פון וואס ר' שלמה ברוך‬ ‫איז געווארן גאר שטארק מחוזק‪ .‬דער ראש ישיבה שליט"א האט דערציילט‪ ,‬אז איין מאל ביים באזוכן אין‬ ‫טוּמ ָאה‪ָ ,‬האבְּ ן זֵ יי ֶדע ָמאלְ ט שפיטאל האט ער אים געזאגט‪" :‬איך האב יעצט געענדיגט די ‪'200‬סטע מאל מסכת כריתות"‪.‬‬ ‫ִאין מ"ט ַשׁ ֲע ֵרי ְ‬ ‫דער נפטר לאזט איבער נאך זיך זיין חשוב'ע אשת חיל עטרת בעלה תחי'‪ ,‬א הערליכע דור פון ערליכע‬ ‫א‬ ‫ַ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫גָ‬ ‫י‪,‬‬ ‫בּ‬ ‫ִ‬ ‫ר‬ ‫ֶ‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫רוֹיס‬ ‫ֶ‬ ‫גְ‬ ‫א‬ ‫ַ‬ ‫ר‬ ‫ארפְ ט ָהאבְּ ן גָ א‬ ‫עד ְ‬ ‫גֶ ַ‬ ‫מוֹרא' ִדיגֶ ער ְמלַ ֵמד‪ ,‬זֵ יי ָהאבְּ ן וואוילע קינדער און אייניקלעך וואס גייען בדרך התורה והחסידות‪ ,‬און הונדערטער תלמידים וואס האבן זיך‬ ‫גֶ עוַ ואלְ ִדיגֶ ער ָ‬ ‫געלערנט ביי אים‪.‬‬ ‫ארפְ ט ָהאבְּ ן מ ׁ ֶֹשה ַר ֵבּינוּ ַאלֵ יין‪.‬‬ ‫עד ְ‬ ‫גֶ ַ‬ ‫וִ וי ֶמער ַא ֶמענְ ְטשׁ ִאיז נִ ְיד ִריג אוּן וַ וייט‪ ,‬אינעם "מכתב יומי" פארגאנענע וואך מיטוואך שרייבט דער ראש ישיבה שליט"א‪" ,‬נעכטן בין איך געווען ביי‬ ‫די לויה פון ר' שלמה ברוך בלוי עליו השלום‪ ,‬איך בין נאכאמאל אזוי נתעורר געווארן צו זען וואס בלייבט פונעם‬ ‫ארף עֶ ר ָהאבְּ ן ַא ְמלַ ֵמד וָ ואס ִאיז ֶמער מענטש‪ ,‬וואס מען נעמט מיט; א תלמיד היכל הקודש גייט אוועק פון די וועלט אנגעפילט מיט תורה און מיט‬ ‫ַד ְ‬ ‫ארף תפילה‪ .‬איך בין געווען ביי אים אפאר מאל באזוכן אין שפיטאל‪ ,‬איך האב געזען וואס איז א תלמיד היכל‬ ‫עסער אוּן ֶמער גֶ עלוּנְ גֶ ען‪ֶ ,‬דער ְמלַ ֵמד ַד ְ‬ ‫גְ ֶר ֶ‬ ‫עמען הוֹיכֶ ע הקודש‪ ,‬ער איז געליגן מיט יסורים נוראים וואס מען קען זיך נישט פארשטעלן‪ ,‬און געלערנט בלעטער גמרא‬ ‫זַ יין ַאזַ א פַ אכְ ַמאן צוּ ֶקענֶ ען נֶ ֶ‬ ‫זַ אכְ ן אוּן עֶ ס ַאזוֹי ֵשׁיין צוּלֵ ייגְ ן אוּן ַמ ְסבִּ יר מיט אזא התמדה‪ ,‬ווי א יונגער בחור וואס האט זיך יעצט דערוויסט פונעם דרך הלימוד )המבואר בשיחות הר"ן‪,‬‬ ‫וייטער ֶמענְ ְטשׁ סימן עו(‪ ,‬איך האב געזען די גרויסקייט פון תלמידי היכל הקודש"‪ ,‬און דער ראש ישיבה שליט"א שרייבט אויף‬ ‫זַ יין ַאז ֶדער נִ ְיד ִריגֶ ער אוּן וַ ֶ‬ ‫דעם‪" ,‬דערפאר בעט איך דיר‪ ,‬לאז זיך נישט נארן‪ ,‬כאפ ארויס יעדן טאג אביסל חומש רש"י מיטן תרגום ‪-‬‬ ‫זונטאג ביז שני‪ ,‬מאנטאג ביז שלישי‪ ,‬און אזוי ווייטער‪ ,‬אזוי אז ווען עס קומט סוף וואך האט מען געענדיגט די‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫ִ‬ ‫ן‬ ‫ע‬ ‫עמ‬ ‫ֶ‬ ‫נֶ‬ ‫ן‪,‬‬ ‫אר ְשׁ ֵטיי‬ ‫זָ אל עֶ ס אוֹי‪ֶ ‬קענֶ ען פַ ְ‬ ‫סדרה‪ ,‬און מען איז זוכה צו מקיים זיין וואס די הייליגע חכמים זאגן )ברכות ח‪ ,(.‬דאס איז א סגולה פאר אריכות‬ ‫ט‬ ‫יי‬ ‫ק‬ ‫ֵ‬ ‫יכְ‬ ‫לִ‬ ‫עט‬ ‫ְ‬ ‫גֶ‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫ִ‬ ‫ת‪,‬‬ ‫הוֹיכֶ ע ַה ָשּׂגוֹת פוּן ֱא‪‬קוּ‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪ ,‬אוּן עֶ ס ַא ַריינְ לֵ ייגְ ן ִאין ַא ימים‪ ,‬און דאס ראטעוועט א מענטש פון אלעם שלעכטס; ווייל אט איז מען דא‪ ,‬אט איז מען דארט‪ ,‬און אט‬ ‫פוּנֶ עם ֵאייבֶּ ְ‬ ‫ָקאפּ פוּן ַאזַ א ֶמענְ ְטשׁ וָ ואס ִאיז ַאזוֹי פירט מען שוין צום אייביגן ארט‪ .‬די הייליגע חכמים זאגן )בבא קמא צז‪ ,(:‬אויף די מטבע פון אברהם אבינו איז‬ ‫ערט פוּנֶ עם געווען פון איין זייט אויסגעמאלן א בילד פון א בחור און א מיידל‪ ,‬און פון די אנדערע זייט ‪ -‬א בילד פון אן אלטן‬ ‫וייט ְ‬ ‫ערוַ ֶ‬ ‫ויסנְ ד אוּן ֶד ְ‬ ‫אוּמוִ ְ‬ ‫ְ‬ ‫מאן און אן אלטע פרוי‪ ,‬און מוהרא"ש זאגט מורא'דיג‪ ,‬מוהרא"ש זאגט‪ :‬אברהם אבינו האט געלעבט מיט די‬ ‫מחשבה‪' :‬אט איז מען א בחור‪ ,‬און אט איז מען שוין אן אלטער איד'‪' ,‬אט איז מען א מיידל‪ ,‬און אט איז מען אן‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ִ‬ ‫שׁ‬ ‫ט‬ ‫ְ‬ ‫ענְ‬ ‫מ‬ ‫ֶ‬ ‫א‬ ‫ַ‬ ‫ן‬ ‫וע‬ ‫וֶ‬ ‫י‬ ‫ו‬ ‫וִ‬ ‫י‬ ‫זוֹ‬ ‫א‬ ‫ַ‬ ‫ן‪.‬‬ ‫ט‬ ‫ְ‬ ‫שׁ‬ ‫ְ‬ ‫ער‬ ‫ְ‬ ‫ייבֶּ‬ ‫ֵא‬ ‫ְק ַראנְ ק‪ ,‬וִ וי ֶמער ְק ַראנְ ק ֶדער ֶמענְ ְטשׁ ִאיז‪ ,‬אלטע אידענע'‪ ,‬דאס איז פשט אין דעם מאמר חז"ל‪ ,‬אז ער האט געלעבט זיין גאנצע לעבן אז אט אט גייט מען‬ ‫אק ֶטער שוין צוריק צום אייבערשטן און מען דארף זיך אנגרייטן תורה ומצוות ומעשים טובים‪".‬‬ ‫ערער ָד ְ‬ ‫עס ֶ‬ ‫ערער אוּן ֶבּ ֶ‬ ‫עס ֶ‬ ‫ַאלְ ס ַא גְ ֶר ֶ‬ ‫די לוי' איז פארגעקומען ביים ביאלע בית המדרש אין בארא פארק‪ ,‬הונדערטער אידן זענען זיך‬ ‫ארף ֶמען ִאים ְבּ ֶרענְ גֶ ען‪.‬‬ ‫ַד ְ‬ ‫ישׁט זָ אגְ ן‪" ,‬עֶ ס צוזאמגעקומען באוויינען דעם גרויסן פארלוסט‪ ,‬פון דארט איז די מטה געפארן קיין ארץ ישראל‪ ,‬וואו עס איז‬ ‫עריבֶּ ער ֶקען ַא ֶמענְ ְטשׁ נִ ְ‬ ‫ֶד ִ‬ ‫קוּרב צוּ ַא ָחשׁוּבֶ ער פארקומען א לוי' אין זיין היימשטאט אשדוד‪ ,‬עס האבן מספיד געווען יבלחט"א זיין חשובער טאטע שליט"א‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫מ‬ ‫ְ‬ ‫ן‬ ‫יי‬ ‫זַ‬ ‫צוּ‬ ‫ג‬ ‫ענוּ‬ ‫גֶ‬ ‫ר‬ ‫ִאיז ִמי‬ ‫זיין ברודער און קינדער שיחיו‪ ,‬הגה"צ ר' יצחק לעזער שליט"א‪ ,‬הגה"צ המשפיע ר' יצחק משה ערלאנגער‬ ‫שליט"א‪ ,‬און נאך‪.‬‬ ‫ט‬ ‫ישׁ‬ ‫ְ‬ ‫נִ‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ִ‬ ‫ר‬ ‫עֶ‬ ‫ס‬ ‫וא‬ ‫וָ‬ ‫שׁ‬ ‫אט‬‫ְ‬ ‫כָ‬ ‫ם‪,‬‬ ‫יִ‬ ‫מ‬ ‫ַ‬ ‫שׁ‬ ‫ָ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ֵ‬ ‫יְ‬ ‫א‬ ‫ִאיד‪ַ ,‬‬ ‫כאטש וואס די פטירה איז א פארלוסט פאר גאנץ כלל ישראל‪ ,‬שפירט זיך אבער דער חסרון גאר שטארק ביי‬ ‫ם‬ ‫קוֹד‬ ‫ֶ‬ ‫שׁ‬ ‫אט‬ ‫ְ‬ ‫כָ‬ ‫י‪‬‬ ‫א‬ ‫ִ‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫זָ‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫וַ‬ ‫לְ‬ ‫ה‬ ‫ַ‬ ‫ל‬ ‫ויי‬ ‫וַ‬ ‫ס‪,‬‬ ‫רוֹי‬ ‫ַאזוֹי גְ‬ ‫ישׁ ֵקייט צוּ אונז אין היכל הקודש‪ .‬ער האט איבערגעלאזט א גרויסן חלל וואס מיר אלע דארפן יעצט פרובירן אנצופילן‪.‬‬ ‫אר ְ‬ ‫זַ יין ַאזוֹי וִ וי ִאים"‪ָ ,‬דאס ִאיז ַא נַ ִ‬ ‫ערט‪ ,‬דערפאר וועלן אנשי שלומינו זיך מקבל זיין ווייטער ממשיך צו זיין אין זיינע וועגן‪ ,‬אליין ארויסצוגיין מפיץ זיין‪,‬‬ ‫אר ֶק ְ‬ ‫זָ אגְ ן‪ ,‬וַ וייל בֶּ ֱא ֶמת ִאיז עֶ ס פּוּנְ ְקט פַ ְ‬ ‫וייסט בַּ יי זִ י‪ ‬זַ יין און העלפן און שטיצן די וואס זענען עוסק אין הפצה בטירחא דגופא ובממונא לעילוי נשמתו פון דעם גרויסן‬ ‫וִ וי ֶמער ַא ֶמענְ ְטשׁ וֵ ְ‬ ‫נפטר‪ ,‬וואס וועט זיכער זיין א מליץ ישר פאר אלע וואס גייען אין זיינע דרכים‬ ‫<<<<<<ם תהא נשמתו צרורה בצרור החיים‬ ‫פוּנֶ ע‬ ‫וייט ֵקייט‬ ‫וַ ְ‬ ‫אוּן‬ ‫נִ ְיד ִריגְ ֵקייט‬ ‫ג‬ ‫>>>>>> לעבנ'ס געשיכטע פון רבי'ן‬ ‫ארף עֶ ר אוֹיפְ זוּכְ ן ֶדעם‬ ‫ער ְשׁ ְטן‪ַ ,‬אלְ ס ֶמער ַד ְ‬ ‫ֵאייבֶּ ְ‬ ‫ברוך דיין האמת‪,‬‬ ‫אק ֶטער פַ אר זַ יין נְ ָשׁ ָמה‪,‬‬ ‫אוֹיס ֵהיילְ ן‪ .‬זֶ ע‬ ‫עס ְטן ָד ְ‬ ‫עס ְטן אוּן בֶּ ְ‬ ‫וָ ואס זָ אל ִאים ֶקענֶ ען ֶהעלְ פְ ן אוּן ְ‬ ‫גְ ֶר ְ‬ ‫הרה"ח ר' שלמה ברוך בלוי זצ"ל‬ ‫מוֹה ַר"ן‪.‬‬ ‫ישׁע‬ ‫אר ֶ‬ ‫יקוּטי ֲ‬ ‫תּוֹרה ִאינֶ עוֵ ויינִ יג ִאין לִ ֵ‬ ‫ָדאס ִאיז אוֹי‪ַ ‬אן עֶ נְ ְטפֶ ער פַ אר ִדי נַ ִ‬ ‫ִדי גַ אנְ ֶצע ָ‬ ‫מיט פארקלעמטע הערצער באוויינען אנשי שלומינו די פטירה פון אונזער געטרייער חבר און איינער פון‬ ‫די גאר נאנטע און געטרייע תלמידים פון מוהרא"ש זי"ע‪ ,‬הרה"ח ר' שלמה ברוך בלוי זצ"ל‪ .‬דער נפטר‬ ‫ֶמענְ ְט ְשׁן וָ ואס זָ אגְ ן ַאז ֶדעם ֵהיילִ יגְ ן ֶרבִּ ינְ 'ס‬ ‫האט די לעצטע תקופה געוויילט דא אין אמעריקע אין שפיטאל‪ ,‬ליידנדיג ביטערע יסורים‪ ,‬וואו ער האט‬ ‫ישׁט‬ ‫ְספָ ִרים זֶ ענֶ ען ַאזוֹי הוֹי‪ ,‬אוּן עֶ ס ִאיז נִ ְ‬ ‫צוריקגעגעבן זיין ריינע נשמה פאר'ן באשעפער אין דעם יונגן עלטער פון בלויז ‪ 55‬יאר‪ ,‬נאך יארן פון‬ ‫אר'ן ַהיינְ ִטיגְ ן ְשׁוַ ואכְ ן דוֹר‪,‬‬ ‫וארן פַ ְ‬ ‫עמאכְ ט גֶ עוָ ְ‬ ‫גֶ ַ‬ ‫שווערע יסורים וואס ער האט מקבל געווען באהבה‪ ,‬געדינט דעם אייבערשטן‪ ,‬געלערנט און געדאווענט‪,‬‬ ‫ייטן אוּן‬ ‫ישׁ ֵק ְ‬ ‫אר ְ‬‫ארט נַ ִ‬ ‫אוּן ָדאס גְ לַ ייכְ ן ַאזֶ עלְ כֶ ע ָס ְ‬ ‫און נאך מחזק געווען און פרייליך געמאכט יעדן איינעם‪ ,‬אויך אין די לעצטערע צייטן ווען ער איז געווען‬ ‫ערן פוּן‬ ‫טוּתים וָ ואס ֶמען ֶקען ַא ָמאל ֶה ְ‬ ‫ְשׁ ִ‬ ‫אזוי מדוכא ביסורים‪.‬‬ ‫דער נפטר איז געבוירן געווארן אין חודש כסלו תשל"א צו זיינע חשובע עלטערן‪ ,‬יבדלחט"א הרב ר'‬ ‫אק ִטישׁ זֶ עט ֶמען ַאז בְּ גַ ְשׁ ִמיוּת‪,‬‬ ‫ֶמענְ ְט ְשׁן‪ ,‬וַ וייל פַ ְ‬ ‫אברהם בלוי שליט"א און זיין חשובע מאמע תחי'‪ .‬אין זיינע יונגע יארן האט ער געלערנט מיט גרויס פלייס‬ ‫וֶ וען ַא ֶמענְ ְטשׁ ִאיז נֶ עבֶּ ע‪ ‬זֵ ייעֶ ר ְק ַראנְ ק‪ ,‬גֵ ייט‬ ‫אין ישיבת 'חכמי לובלין' בצל הקודש פונעם גרויסן גאון דער בעל 'שבט הלוי' זצ"ל‪ .‬ער איז געווארן‬ ‫אק ֶטער‬ ‫עס ְטן ָד ְ‬ ‫עס ְטן אוּן בֶּ ְ‬ ‫ֶמען זוּכְ ן ֶדעם גְ ֶר ְ‬ ‫מקורב צום רבי'ן דורך מוהרא"ש זי"ע נאך אלס בחור‪ ,‬און פון דעמאלט אן איז ער געווען שטארק מקושר‬ ‫קוּמט צוּ‬ ‫וָ ואס זָ אל ִאים ֶהעלְ פְ ן‪ָ ,‬אבֶּ ער וֶ וען עֶ ס ְ‬ ‫צו מוהרא"ש בעבותות אהבה; ער איז געווארן איינער פון די סאמע נאנטסטע תלמידים‪ ,‬און האט‬ ‫ארט בַּ אגֶ ענוּגְ ט זִ י‪ַ ‬א ֶמענְ ְטשׁ ִמיט ַא‬ ‫רוּחנִ יוּת‪ָ ,‬ד ְ‬ ‫ְ‬ ‫שטענדיג צוגעלייגט אן אויער אויפצוכאפן יעדעס ווארט וואס איז ארויס פון מוהרא"ש זי"ע‪.‬‬ ‫זיין גאנץ לעבן האט ער געווידמעט צו דרוקן און מפיץ זיין די ספרים פון מוהרא"ש זי"ע‪ .‬צענדליגער‬ ‫ארפְ ט זַ יין‬ ‫עד ְ‬ ‫ערן ַצ ִדיק‪ ,‬עֶ ס וָ ואלְ ט וֶ וען גֶ ַ‬ ‫ְקלֶ ענֶ ְ‬ ‫יארן האט ער אריינגעלייגט כוחות עצומות טאג און נאכט צו דרוקן‪ ,‬מגיה זיין און פארשפרייטן די הייליגע‬ ‫ערט‪.‬‬ ‫אר ֶק ְ‬ ‫פּוּנְ ְקט פַ ְ‬ ‫ספרים איבער די גאנצע וועלט‪ ,‬אלס דער הויפט 'בעל מגיה' אויף אלע ספרים פון מוהרא"ש‪ .‬פאר ער‬ ‫ַמה ָדא‪ ‬בַּ יי ַא גַ ְשׁ ִמיוּת' ִדיגֶ ע ְק ֶרענְ ק‪ ,‬לֵ ייגְ ט‬ ‫האט זיך אריינגעלייגט דערין זענען די ספרים געווען אן קיין ניקוד; ער האט עס פיל מתקן געווען‪,‬‬ ‫וערע כּוֹחוֹת‪ֶ ,‬מען פְּ רוּבִּ ְירט אוֹיף‬ ‫ֶמען ַא ַריין ְשׁוֶ ֶ‬ ‫איבערגעקוקט‪ ,‬מסדר געווען דעם דקדוק‪ ,‬און אריינגעלייגט דעם ניקוד אין פילע פון די ספרים‪ .‬די‬ ‫עס ְטן‬ ‫עס ְטן אוּן גְ ֶר ְ‬ ‫ַאלֶ ע וֶ ועגְ ן צוּ ְט ֶרעפְ ן ֶדעם בֶּ ְ‬ ‫באקאנטע סעריע "אשר בנחל"‪" ,‬חיי מוהרא"ש"‪ ,‬און נאך הונדערטער ספרים און קונטרסים וואס מען‬ ‫אק ֶטער וָ ואס ֶקען ֶהעלְ פְ ן ֶדעם חוֹלֶ ה‪ִ ,‬איז ָדא‪‬‬ ‫ָד ְ‬ ‫געפינט היינט אין די שאפעס פון אזויפיל אידישע שטיבער‪ ,‬זענען אלעס זיינע פירות‪.‬‬ ‫אויסער זיין ארבעט מיט די ספרים‪ ,‬איז ער געווען א געוואלדיגער בעל מחנך וואס האט משפיע געווען‬ ‫רוּחנִ יוּת‪ ,‬וֶ וען ִדי נְ ָשׁ ָמה‬ ‫קוּמט צוּ ְ‬ ‫זִ יכֶ ער וֶ וען עֶ ס ְ‬ ‫אויף זיינע תלמידים מיט זיין ווארעמע הארץ‪ .‬אין יבנאל האט ער געדינט אלס ראש ישיבה פון די ישיבה‬ ‫ארף ֶמען זִ יכֶ ער זוּכְ ן ֶדעם‬ ‫ִאיז נֶ עבֶּ ע‪ְ ‬ק ַראנְ ק‪ַ ,‬ד ְ‬ ‫'תפארת מוהרא"ש'‪ ,‬וואו ער האט מיט זיין הארציגן צוגאנג צוגעצויגן די נשמות פון די יונגע תלמידים‪ .‬ער‬ ‫עס ְטן ֶרבִּ י'ן‪ ,‬וָ ואס ִאיז גָ אר גְ רוֹיס אוּן הוֹי‪.‬‬ ‫גְ ֶר ְ‬ ‫האט זיך אפגעגעבן מיט יעדן בחור לויט זיין דרגה‪ ,‬און ספעציעל האט ער געהאט א שפראך צו די‬ ‫עדט ִמיט‬ ‫ער ְ‬ ‫ר' לֵ וִ י יִ ְצ ָחק זַ "ל ָהאט ַא ָמאל גֶ ֶ‬ ‫געפאלענע און צובראכענע בחורים וועמען ער האט מחזק געווען און צוריקגעברענגט צום דרך המלך‪,‬‬ ‫עוֹררוּת‪,‬‬ ‫לוֹמינוּ ִמיט ַא גֶ עוַ ואלְ ִדיגֶ ע ִה ְת ְ‬ ‫ַאנְ ֵשׁי ְשׁ ֵ‬ ‫מיט זיין אומגעהויערע סבלנות און גוטע ווערטער האט ער זוכה געווען מקרב צו זיין אומצאליגע אידישע‬ ‫קינדער צום אייבערשטן‪ ,‬זיין טיר איז שטענדיג געווען אפן פאר יעדן וואס האט געדארפט א גוט ווארט‪,‬‬ ‫רוּקט‪ִ " ,‬מיר ָהאבְּ ן‬ ‫עד ְ‬ ‫אוֹיסגֶ ְ‬ ‫ְ‬ ‫אוּן עֶ ר ָהאט זִ י‪‬‬ ‫זיך שואל עצה זיין איבער שלום בית‪ ,‬חינוך‪ ,‬אדער סיי וואס פאר א הילף‪.‬‬ ‫צוּריק‪,‬‬ ‫ערט יָ אר ִ‬ ‫ָדא‪ַ ‬א ֶרבִּ י פוּן פַ אר ְצוֵ ויי הוּנְ ֶד ְ‬ ‫כאטש וואס ער איז די לעצטע יארן געווען נישט געזונט און זיך געמוטשעט מיט א שווערע מחלה ל"ע‪,‬‬ ‫ארוָ ואס‬ ‫ישׁט פָ אלְ גְ ן‪ ,‬פַ ְ‬ ‫ארוָ ואס זָ אלְ ן ִמיר ִאים נִ ְ‬ ‫פַ ְ‬ ‫האט ער זיך אבער שטענדיג געשטארקט מיט אמונה און בטחון אז אלעס איז פונעם באשעפער‪ ,‬און אז‬ ‫ישׁט גֵ יין ִאין זַ יינֶ ע וֶ ועגְ ן‪ִ ,‬מיר‬ ‫זָ אלְ ן ִמיר נִ ְ‬ ‫אזוי ווי עס קומט פונעם אייבערשטן איז עס זיכער גוט‪ .‬ער האט ווייטער ממשיך געווען מיט זיין עבודת‬ ‫וערן ֶבּ ֱא ֶמת ִאינְ גַ אנְ ְצן‬ ‫עקענְ ט וֶ ְ‬ ‫וָ ואלְ ְטן ָדא‪ ‬גֶ ֶ‬ ‫הקודש און הרבצת התורה מיט א געוואלדיגע גבורת הנפש‪ ,‬טראץ די שווערע יסורים וואס ער איז‬ ‫דורכגעגאנגען‪ .‬דעם לעצטן ראש השנה האט ער ליידער נישט געקענט פארן קיין אומאן צום הייליגן רבי'ן‬ ‫אקוּמען ַאן ֵאייבִּ יגֶ ע אוּן‬ ‫ֶ‬ ‫עהיילְ ט‪ ,‬בַּ‬ ‫אוֹיסגֶ ֵ‬ ‫ְ‬ ‫צוליב זיין געזונט צושטאנד‪ .‬ער האט דאס זייער באוויינט און ממש נישט געקענט אויסהאלטן אז ער גייט‬ ‫פוּאה; ֶמען וִ ויל זַ יין ֲח ִס ִידים פוּן‬ ‫גֶ ענְ ְצלִ יכֶ ע ְר ָ‬ ‫דארפן פארפאסן א ראש השנה ביים רבי'ן‪ ,‬נאך יארן וואס ער האט זוכה געווען צו זיין יעדעס יאר ביים‬ ‫ייטן‪,‬‬‫ַהיינְ ט‪ ,‬אוּן ָהאבְּ ן ַא ֶר ִבּי פוּן ַא ָמאלִ יגֶ ע ַצ ְ‬ ‫רבי'ן אויף ראש השנה‪.‬‬ ‫ארפְ ן אוֹי‪ ‬זַ יין וִ וי ִדי ַא ָמאלִ יגֶ ע ֲח ִס ִידים‪,‬‬ ‫ִמיר ַד ְ‬ ‫ער איז אלעמאל געווען גרייט זיך צו געזעגענען פון דער וועלט ווי א ריכטיגער תלמיד היכל הקודש‪ .‬ער‬ ‫עדע עֵ ָצה פוּן ֵהיילִ יגְ ן‬ ‫וארט אוּן יֶ ֶ‬ ‫עדעס וָ ְ‬ ‫פָ אלְ גְ ן יֶ ֶ‬ ‫האט שוין אנגעגרייט זיינע תכריכים מיט צוואנציג יאר צוריק‪ ,‬ווייל ער האט געלעבט מיט'ן יום המיתה‪,‬‬ ‫וויסנדיג אז אט אט וועט מען איין טאג דארפן אהיימגיין צום אייבערשטן און צוריקגעבן די נשמה‪.‬‬ ‫ֶרבִּ י'ן‪ ,‬וֶ ועלְ ן ִמיר זוֹכֶ ה זַ יין צוּ ְמ ַק ֵבּל זַ יין אוּן‬ ‫אין די לעצטע חדשים פון זיין לעבן האט ער זיך אויפגעהאלטן אין קרית ברסלב ליבערטי‪ .‬ער איז אהין‬ ‫עהיילְ ט פוּנֶ עם ֵהיילִ יגְ ן ֶר ִבּי'ן פוּן‬ ‫אוֹיסגֶ ֵ‬ ‫ְ‬ ‫וערן‬ ‫וֶ ְ‬ ‫געקומען צו א שמחה‪ ,‬אבער ער איז דארט געבליבן צוליב דעם וואס ער האט אנגעהויבן נישט גוט צו‬ ‫ַא ָמאל"‪ ,‬וְ ִדבְ ֵרי פִּ י ָחכָ ם ֵחן‪[.‬‬ ‫שפירן‪ ,‬און ער איז אריינגעפירט געווארן אין א שפיטאל דא אין אמעריקע‪ .‬אנשי שלומינו האבן אים זייער‬ ‫קוּמט אי"ה‬ ‫ארזֶ עצוּנְ ג ְ‬‫פָ ְ‬ ‫<<<<<<‬ ‫ענוּמען פוּן ֵספֶ ר "פְּ עֻ לַּ ת ַה ַצ ִדיק"‬ ‫גֶ ֶ‬ ‫חיזוק צום טיר‬ ‫יענער האט עס‬ ‫סימן טוב ומזל טוב‬ ‫איר קענט באקומען אלע ספרי ברסלב‪,‬‬ ‫איך מוטשע זיך‪ ,‬סיי בגשמיות און סיי ברוחניות‪,‬‬ ‫מו"ה גדלי' דוד בלום הי"ו בית שמש‬ ‫קונטרסים‪" ,‬עצתו אמונה"‪ ,‬דרשות‪ ,‬ניגונים‪,‬‬ ‫און איך זע ווי 'יענער האט עס'‪ ,‬יענעם גייט‬ ‫צו די געבורט פון א אינגל למזל טוב‬ ‫סידי'ס‪'USB ,‬ס‪'SD ,‬ס‪ ,‬און נאך;‬ ‫אלעס גוט‪ ,‬ווי אזוי דארף איך דאס באטראכטן?‬ ‫***‬ ‫דעליווערט צו אייער טיר!‬ ‫הי"ו קרית יואל‬ ‫מו"ה יואל טייטלבוים‬ ‫רופט אריין מיט אייער פארלאנג צו‬ ‫קול ברסלב‬ ‫חשובער מלמד אין אונזערע הייליגע מוסדות‬ ‫‪212-444-9191‬‬ ‫וגבאי ביהמ"ד היכל הקודש ברסלב שכונת עצי תמרים‬ ‫‪718-387-2691‬‬ ‫צו די שמחת בר מצוה פון זיין זון למזל טוב‬ ‫און מיר וועלן עס שיקן צו אייך אהיים בעז"ה‬ ‫‪1, 2, 2, 12, 4‬‬ ‫הבחור משה טייטלבוים הי"ו‬ ‫קוואל פון אמונה )פרויען( ‪ -‬שיעורים; פערזענליכע מעשיות; רעסעפיס; און‬ ‫קול ברסלב ‪ -‬שיעורים; חיזוק יומי; ניגונים; פערזענליכע מעשיות; און נאך‬ ‫נאך‬ ‫‪845-351-0910 / 212-444-9191‬‬ ‫‪845-351-9060 /212-444-9169‬‬ ‫ארץ ישראל ‪ / 0797040066‬ענגלאנד ‪ / 03303502361‬קאנאדא ‪438-300-8080‬‬ ‫ארץ ישראל ‪ / 0797040069‬ענגלאנד ‪ /03303502363‬קאנאדא ‪438-320-9090‬‬ ‫בעלגיע ‪ / 3235003461‬ארגענטינא ‪1152354370‬‬ ‫בעלגיע ‪ / 3235003462‬ארגענטינא ‪1152354380‬‬ ‫ד‬ ‫צו באקומען דעם גליון אויף אימעיל ‪breslevcenter@gmail.com‬‬