א משל זוך צו לערנען · A Mushel Zich Tzi Lernen — וירא (2026-10-26)

פרשת וירא
ּשא ֵעינָ יו ַו ַי ְּרא ְו ִה ֵּנה ׁ ְשל ֹ ׁ ָשה ֲאנָ ׁ ִשים נִ ָ ּצ ִבים ָע ָליוַו ִי ּ ָ ׂ
אתם ִמ ֶּפ ַתח ָהא ֶֹהל ַו ִי ׁ ְּש ַּתח ּו ָא ְר ָצה: ַו ַי ְּרא ַו ָי ָּרץ ִל ְק ָר ָ
מען בלויז געזען פעלדער ,ביימער און לאנגע וועגן .קיין שטעטל עס איז געווען אין א קליין דערפל ,ווייט אוועק פון די גרויסע
האט זיך נישט אנגעזען אפילו פון דער ווייטנס ,און קיין אידישע שטעט ,וואו די הייזער זענען געווען צעזייט איינס פונעם צווייטן.
אכסניא האט ער נישט געקענט טרעפן .דער טאג איז שוין כמעט אין יענעם דערפל האט געוואוינט א וואוילער איד ,אן ערליכער
פארביי ,שבת קודש שטייט שוין ממש ביים שוועל ,און דער איד בעל-הבית מיט א ברייט הארץ ,וואס האט שטענדיג ליב געהאט
געפינט זיך נאך אלץ אינמיטן וועג! צו טון א טובה פאר א צווייטן איד .זיין שטוב איז געווען באקאנט
אלס אן ארט וואו א פרעמדער איד קען זיך אפשטעלן און טרעפן
ענדליך ,נאך א שטיקל וועג ,האט ער iupדער ווייטנס
אן אפענע טיר.
דערזען עטליכע קליינע הייזער .זיין הארץ האט אנגעהויבן
קלאפן פון פרייד ,אפשר וועט ער דא ענדליך טרעפן א פלאץ דער בעל-הבית איז נישט געווען פון די גרויסע עשירים,
וואו ער קען פארברענגען דעם שבת .ער איז שנעל צוגעפארן אבער וואס ער האט פארמאגט ,האט ער מיט א ברייט הארץ
צום דערפל און האט זיך נאכגעפרעגט צי עס וואוינט דארט א געטיילט מיט אנדערע .בפרט ווען עס איז געקומען צו דער
איד ביי וועמען ער וועט קענען איינשטיין .די איינוואוינער האבן הייליגער מצוה פון הכנסת אורחים ,האט ער זיך גארנישט
אים אנגעוויזן אויף א שיין הויז ,וואו עס וואוינט א וואוילער איד געשפארט .ער האט ליב געהאט צו זען א גאסט זיצן באקוועם
וואס נעמט גערן אויף געסט. ביי זיין טיש ,עסן מיט א גוטן אפעטיט און זיך דערקוויקן מיט די
מאכלים וואס מען האט פאר אים צוגעגרייט .די גרעסטע הנאה
דער גאסט איז צוגעגאנגען צום הויז און האט אנגעקלאפט
פונעם בעל-הבית איז געווען צו זען ווי א צווייטער איד האט
אין טיר .דער בעל-הבית האט געעפנט ,און פאר זיך דערזען א
הנאה ביי אים אין שטוב.
פרעמדן איד ,מיד פונעם וועג ,מיט א באזארגטן אויסדרוק אויפן
פנים" .גוט שבת ,ר' איד!" האט דער גאסט געזאגט" .איך בין איינמאל ,אין א פרייטאג נאכמיטאג ,איז א פרעמדער
דא א פרעמדער און דער טאג איז שוין זייער שפעט .איך האב איד געפארן אויפן וועג וואס האט געפירט דורך יענער געגנט.
געהאפט אנצוקומען ווייטער נאך פאר שבת ,אבער איך זעה אז דער איד איז געקומען פון א ווייטן ארט און האט געהאפט נאך
דאס איז שוין נישט מעגליך .אפשר קען איך ביי אייך איינשטיין אנצוקומען צו א געוויסע שטעטל פאר שבת .אבער דער וועג
ביז נאך שבת?" האט זיך פארצויגן פיל לענגער ווי ער האט זיך פארגעשטעלט.
די פערד זענען שוין געווען מיד ,דער וועג איז געווען שווער צו
דער בעל-הבית האט אים באטראכט מיט א פריינדליכן
פארן ,און די זון האט זיך אלץ נידעריגער אראפגעלאזט אויפן
בליק ,און האט אים תיכף געענטפערט אוודאי קענט איר בלייבן
הימל.
דא אויף שבת! .דער גאסט האט זיך זייער דערפרייט ,א גרויסע
זארג איז אים אראפגעפאלן פון הארץ .ער האט שוין געוואלט מיט יעדע פארבייגייענדע מינוט איז דער איד געווארן מער
זיך באדאנקען און אריינגיין ,אבער דא האט ער זיך דערמאנט באזארגט .ער האט אויפגעהויבן די אויגן און ארומגעקוקט,
אז ער דארף נאך אויסקלארן איין זאך" .זאגט מיר נאר ,ר' איד", אפשר וועט ער דערזען ערגעץ א שטעטל ,אדער כאטש א הויז
האט ער געפרעגט" ,וויפיל וועט עס מיר קאסטן צו פארברענגען וואו ער וועט קענען איבער נעכטיגן שבת .אבער ארום אים האט
גאס אן קיין אכסניא איז דאך אויך נישט קיין עצה .ער האט דעם שבת ביי אייך?"
איינגעזעהן אז ער האט נישט קיין אנדערע ברירה ,און מיט א
דער בעל-הבית האט נישט לאנג געטראכט .ער האט
שווער הארץ האט ער ענדליך מסכים געווען.
אנגעקוקט דעם גאסט און מיט א רואיגער שטימע געענטפערט:
"נו ,וואס קען איך שוין טון?" האט דער גאסט געזאגט מיט "איין גאלדענעם דינר ".דער גאסט האט זיך דערשראקן און איז
א קרעכץ" .איך זע אז איך האב נישט קיין אנדערע ברירה .איך פאר א רגע געבליבן שטיין אן א ווארט .ער האט געמיינט אז ער
וועל אייך געבן דעם גאלדענעם דינר ".ווי נאר דער בעל-הבית האט נישט גוט געהערט ,און האט איבערגעפרעגט צי דער בעל-
האט געהערט די ווערטער ,האט זיין פנים אויפגעלויכטן מיט א הבית מיינט טאקע א גאנצן גאלדענעם דינר פאר איין איינציגן
פריינדליכן שמייכל .ער האט תיכף אויפגעעפנט די טיר ברייט שבת .אבער דער בעל-הבית האט בלויז געענטפערט מיט דער
און אריינגערופן דעם גאסט אין שטוב" .פיין ,זייער גוט! יעצט זעלבער רואיגקייט" :יא ,א גאלדענעם דינר".
קומט אריין ,מאכט זיך באקוועם .איר זענט אונזער חשובער
דער גאסט האט נישט געקענט קומען צו זיך פון גרויס
שבת-גאסט!"
וואונדער .א גאלדענער דינר איז דאך א געוואלדיג גרויסע סומע
ווי נאר דער גאסט איז אריינגעקומען אין שטוב ,האט זיך געלט! פאר אזא סכום קען מען איינשטיין פאר א פיל לענגערע
פאר אים אנטפלעקט א גאר שיינע שבת'דיגע אטמאספער. צייט אין א שיינער אכסניא .ווי קען א איד פארלאנגען אזויפיל
דער טיש איז געווען באדעקט מיט א ריינעם ווייסן טישטעך, געלט פאר איין שבת? ער האט אנגעהויבן בעטן דעם בעל-הבית
די חלות זענען געלעגן שיין צוגעגרייט ,און פון דער קיך האט אז ער זאל אים אביסל נאכגעבן ,ווייל אזא גרויסע סומע איז פאר
זיך געשפירט דער אנגענעמער גערוך פון די שבת'דיגע מאכלים. אים זייער שווער צו באצאלן.
דער בעל-הבית האט תיכף זיכער געמאכט אז דער גאסט
"ר' איד" ,האט ער זיך איינגעבעטן" ,אפשר קענט איר מיר
באקומט א באקוועמען פלאץ ,זיך קענען אויפפרישן לכבוד שבת
אביסל נאכגעבן? איך בין דאך א פשוטער איד ,און א גאלדענער
און זיך אביסל אויסרוען פון דער לאנגער און שווערער נסיעה.
דינר איז פאר מיר א גרויסע סומע .איך וועל אייך באצאלן שיין
דער גאסט האט זיך טאקע באקוועם געמאכט ,אבער אין פארן עסן און פארן איינשטיין ,אבער פארוואס אזויפיל? האט
הארץ האט אים נאך אלץ געדריקט דער גרויסער פרייז .א גאנצן רחמנות אויף מיר און לאזט מיר בלייבן דא פאר א ביליגערן פרייז".
גאלדענעם דינר פאר איין שבת! ער האט זיך נישט געקענט דער בעל-הבית האט אים אויסגעהערט מיט געדולד ,אבער ער
פארשטיין פארוואס דער איד פארלאנגט אזא אומגעהויערע האט בשום אופן נישט געוואלט נאכגעבן" .עס טוט מיר זייער
סומע .פון איין זייט האט דער בעל-הבית אויסגעזען ווי א וואוילער לייד" ,האט ער געענטפערט" ,אבער דאס איז דער פרייז".
און גוטהארציגער מענטש ,מיט א פנים פול מיט פריינדליכקייט.
דער גאסט האט פרובירט נאך אמאל און נאך אמאל .אפשר
אבער פון דער אנדערער זייט ,ווער האט דען שוין געהערט אז
וועט דער בעל-הבית זיך דאך לאזן איבעררעדן? אפשר וועט ער
מען זאל פארלאנגען אזויפיל געלט פאר הכנסת אורחים?
איינזען אז א גאלדענער דינר איז באמת צופיל פאר איין שבת?
דער גאסט האט אבער באשלאסן נישט ווייטער צו טראכטן אבער אלעס איז געווען אומזיסט .דער בעל-הבית האט זיך נישט
דערפון .שבת קומט דאך שוין ,און ער דארף זיך צוגרייטן צו גערירט פון זיין פארלאנג ,און האט איבערגע'חזר'ט דער גאנצע
מקבל זיין דעם הייליגן טאג מיט שמחה .נאך קבלת שבת איז צייט אז דער פרייז פאר א שבת איז א גאלדענער דינר .נישט
דער בעל-הבית אהיימגעקומען מיטן גאסט ,און באלד האט זיך קיין פרוטה ווייניגער! דער גאסט האט אנגעהויבן שפירן אז ער
די גאנצע משפחה געזעצט צום שבת'דיגן טיש .דער בעל-הבית געפינט זיך אין א גאר שווערער לאגע.
האט געמאכט קידוש מיט א געהויבענער שטימע ,מען האט זיך
ער האט ארומגעקוקט אויף די פינסטערניש וואס האט זיך
געוואשן צו דער סעודה ,און דער בעל-הבית האט מכבד געווען
שוין אנגעהויבן אראפלאזן איבערן דערפל .די לעצטע שטראלן
דעם גאסט מיט א שיינעם שטיקל חלה.
פון דער זון זענען שוין כמעט פארשוואונדן ,און דער הייליגער
דערנאך האט מען אנגעהויבן אריינברענגען די שבת'דיגע שבת דערנענטערט זיך שוין .וואו זאל ער יעצט גיין? צו פארן
מאכלים .ערשט האט מען געברענגט די פיש ,שיין צוגעגרייט ווייטער איז שוין נישט געווען קיין צייט ,און צו בלייבן אויפן
שטוב ,ווייל דער בעל-הבית האט אים אזוי שיין אויפגענומען און מיט אלע צוגעהערן ,און דער בעל-הבית האט ארויפגעלייגט
אים געגעבן דאס געפיל אז ער קען זיך פירן מיט דער פולסטער פארן גאסט א גרויסע פארציע" .נעמט ,נעמט ,ר' איד" ,האט ער
הרחבה .ער האט נישט געדארפט טראכטן צי ער נעמט צופיל, געזאגט מיט גרויס פריינדליכקייט" ,איר זענט דאך געקומען פון
אדער צי ער מאכט דעם בעל-הבית שווער .פאר א גאלדענעם א לאנגן וועג ,און איר דארפט זיך גוט דערקוויקן ".דער גאסט
דינר האט ער דאך די רעכט צו געניסן פון אלעם! האט אנגעהויבן עסן ,און די פיש האט אים זייער גוט געשמעקט.
ווען ער האט געענדיגט ,האט אים דער בעל-הבית באלד
און דאס איז נישט געווען נאר ביי דער פרייטאג-צו-נאכטס אנגעבאטן נאך.
סעודה .שבת אינדערפרי האט אים דער בעל-הבית ווידער
אויפגענומען מיט דער זעלבער ברייטהארציגקייט .נאך דאווענען "נעמט נאך אביסל" ,האט דער בעל-הבית אים געבעטן,
האט מען זיך געזעצט צו דער שבת'דיגער סעודה ,און ווידער "עס איז דא גענוג ,ברוך השם!" דער גאסט האט זיך אבער א
האט דער בעל-הבית ארויסגעשטעלט אויפן טיש די בעסטע רגע געקווענקעלט .געווענליך ,ווען ער איז געווען א גאסט ביי
מאכלים וואס ער האט געהאט .ער האט נישט אויפגעהערט יענעם ,האט ער זיך נישט געוואלט אנשטרענגען אויף יענעמס
אנצובאטן דעם גאסט נאך א פארציע ,נאך א גוטע זאך ,און חשבון .אפילו ווען מען האט אים אנגעבאטן נאך א פארציע ,האט
דער גאסט האט זיך נישט געשעמט צו נעמען וויפיל ער האט ער אפטמאל געענטפערט אז ער האט שוין גענוג ,ווייל ער האט
געוואלט. זיך געשעמט צו נעמען צופיל .אבער יעצט איז דאך געווען א
גאנץ אנדערע מעשה.
אפילו ביי סעודה שלישית האט דער בעל-הבית זיך געזארגט
אז עס זאל דעם גאסט גארנישט פעלן .ער האט אים געגעבן א ער באצאלט דאך א גאנצן גאלדענעם דינר פאר דעם שבת!
באקוועמען פלאץ ,זיך געזארגט פאר אלע זיינע געברויכן ,און פאר אזא פרייז מעג ער זיך שוין ערלויבן נאך א שטיקל פיש...
זיך אויפגעפירט מיט אים ווי מיט א חשובן גאסט .דער גאסט "נו ,אויב אזוי" ,האט דער גאסט געזאגט" ,וועל איך טאקע
האט פארברענגט א הערליכן שבת ,פול מיט מנוחה און הרחבת נעמען נאך א שטיקל ".דער בעל-הבית האט אים תיכף געגעבן
הדעת .ער האט געגעסן מיט הנאה ,זיך אויסגערוט מיט א רואיגן נאך א שיינע פארציע ,מיט א פרייליכן שמייכל אויפן פנים .ווען
געמיט ,און אפילו איין מאל נישט געדארפט טראכטן אז ער מען האט שפעטער אריינגעברענגט די זופ ,האט זיך די זעלבע
נעמט אפשר צופיל פון יענעם. זאך איבערגע'חזר'ט .דער בעל-הבית האט אים געגעבן א פולן
טעלער ,און ווען דער גאסט האט פארענדיגט ,האט ער אים
מוצאי שבת ,ווען מען האט שוין געמאכט הבדלה ,האט דער
אנגעבאטן נאך .דער גאסט האט זיך ווידער דערמאנט דעם
גאסט אנגעהויבן זיך צוגרייטן צו דער ווייטערדיגער נסיעה .ער
גאלדענעם דינר און האט מסכים געווען.
האט צוזאמגענומען זיינע חפצים ,און איז צוגעגאנגען צום בעל-
הבית זיך ווארעם באדאנקען פאר דעם הערליכן שבת" .איך מוז אזוי איז ווייטער געגאנגען במשך דער גאנצער סעודה .מען
אייך זאגן" ,האט ער גערעדט מיט התרגשות" ,אז איך געדענק האט אריינגעברענגט נאך גוטע מאכלים ,איינס נאכן צווייטן,
נישט ווען איך האב שוין געהאט אזא שיינעם שבת .איר האט מיר און דער בעל-הבית האט נישט אויפגעהערט צו מכבד זיין דעם
מכבד געווען אויף א געוואלדיגן אופן .עס האט מיר גארנישט גאסט .יעדעס מאל וואס דער גאסט האט געענדיגט א פארציע,
געפעלט ,און איך האב ממש געשפירט ווי ביי מיר אינדערהיים". האט דער בעל-הבית אים אנגעבאטן נאך ,און דער גאסט האט
זיך שוין נישט געשעמט צו נעמען .ער האט דאך באצאלט פאר
דער בעל-הבית האט זיך צושמייכלט און געענטפערט:
אלעם! פארוואס זאל ער זיך דארפן שעמען? פארוואס זאל ער
"ברוך השם! דאס איז דאך וואס מיר האבן געוואלט .מיר פרייען
זיך איינהאלטן פון עסן די מאכלים וואס ער האט אזוי טייער
זיך זייער אז איר האט הנאה געהאט ".דער גאסט האט דאן
באצאלט?
אריינגעלייגט די האנט אין זיין טאש און ארויסגענומען זיין
געלט-בייטל .ער האט עס געעפנט ,און מיט א קליינעם קרעכץ דער גאסט האט געגעסן מיט גרויס הנאה ,און מיט יעדע
ארויסגענומען דעם גאלדענעם דינר .ער האט באטראכט די פארבייגייענדע מינוט האט ער זיך געשפירט מער באקוועם .ער
גאלדענע מטבע ,און עס איז אים נאכאמאל שווער געווארן אויפן האט שוין כמעט פארגעסן אז ער געפינט זיך אין א פרעמדע
וואס מיר האבן צוגעגרייט ,אז איר זאלט זיך גוט אפרוען ,און אז הארץ זיך צו שיידן פון אזא גרויסער סומע געלט.
איר זאלט האבן אלע באקוועמליכקייטן .איך האב זיך געפרייט
א גאנץ שבת האט דער גאסט געוואוסט אז ער וועט זיך
אז דער אויבערשטער האט מיר געשיקט א גאסט ,און איך האב
געוואלט אויסניצן די געלעגנהייט מקיים צו זיין די מצוה פון דארפן שיידן פון דעם טייערן דינר ,און יעצט איז געקומען
הכנסת אורחים מיט דער גרעסטער הרחבה .אבער איין זאך האט דער מאמענט פון באצאלן .ער האט אבער נישט געוואלט
מיר זייער געארט ,און איך האב געוואוסט אז איך מוז געפינען צוריקציען פון זיין צוזאג ,א ווארט איז דאך א ווארט .ער האט
אן עצה דערויף". אים דערלאנגט די מטבע און געזאגט" :אט ,ר' איד ,דא האט איר
דעם גאלדענעם דינר ,ווי מיר האבן אפגעשמועסט פאר שבת.
איך האב מורא געהאט אז איר וועט זיך שעמען! איך ווייס עס קומט אייך ערליך ,און איך דאנק אייך נאכאמאל פאר אלעס".
דאך ווי עס גייט ביי א גאסט .ווען א איד קומט איינשטיין ביי
א פרעמדן ,וויל ער נישט זיין קיין לאסט .אפילו ווען מען לייגט אבער דא האט פאסירט עפעס גאר אומגערישט .דער בעל-
פאר אים די בעסטע מאכלים ,האלט ער זיך צוריק ,ווייל ער הבית האט באטראכט דעם גאלדענעם דינר ,און האט גלייך
שפירט אז ער עסט פון יענעמס חשבון". צוריקגעשטופט די האנט פונעם גאסט" .ניין ,ניין ,ר' איד!" האט
ער געזאגט" .לייגט אוועק אייער געלט .איך דארף נישט קיין
"א גאסט טראכט ביי זיך :אפשר האב איך שוין גענומען גאלדענעם דינר!" דער גאסט האט אים אנגעקוקט מיט גרויס
צופיל? אפשר וועט דער בעל-הבית נישט האבן גענוג פאר זיין וואונדער .ער האט געמיינט אז ער הערט נישט גוט" .וואס
משפחה? אפשר איז נישט שיין צו בעטן נאך א פארציע? און הייסט?" האט ער איבערגעפרעגט" .איר ווילט נישט נעמען דאס
דערפאר ,אפילו ווען ער איז נאך הונגעריג ,זאגט ער אז ער האט געלט? מיר האבן דאך קלאר אפגעשמועסט אז איך וועל אייך
שוין גענוג .ער וויל נישט אז דער בעל-הבית זאל זיך דארפן
באצאלן!"
מטריח זיין פאר אים .און וואס קומט דערפון ארויס? דער בעל-
הבית האט צוגעגרייט א גאנצן שפע פון מאכלים ,אבער דער דער בעל-הבית האט געענטפערט אז ער געדענקט זייער
גאסט שעמט זיך צו געניסן דערפון!" גוט וואס זיי האבן אפגעשמועסט ,אבער ער וויל נישט נעמען
קיין געלט .דער גאסט איז געווארן נאך מער פארוואונדערט.
"דער גאסט בלייבט הונגעריג ,נישט ווייל עס פעלט עסן
וואס איז פלוצלינג געשען? פארוואס ווילט איר יעצט נישט
אויפן טיש ,נאר ווייל עס פעלט אים די פרייהייט צו נעמען!"
נעמען דעם גאלדענעם דינר?" דער בעל-הבית האט זיך ווידער
"דאס האב איך געוואלט פארמיידן .איך האב געוואלט אז צושמייכלט און רואיג געענטפערט אז ער האט פון אנהייב אן
איר זאלט דא זיין מיטן פולסטן הרחבת הדעת ,אז איר זאלט זיך נישט געוואלט נעמען קיין געלט.
פילן פריי צו נעמען וויפיל איר ווילט ,און אז עס זאל אייך נישט
"פון אנהייב אן האט איר נישט געוואלט נעמען קיין געלט?!"
איינפאלן אפילו פאר איין רגע אז איר נעמט פון מיר צופיל .איך
האט דער גאסט אויסגערופן מיט גרויס וואונדער" .נו ,אויב אזוי,
האב געוואלט אז איר זאלט עסן מיטן גרעסטן געשמאק ,אבער
פארוואס האט איר מיך אזוי געדריקט פרייטאג נאכמיטאג?!"
איך האב געוואוסט אז אויב איר וועט שפירן אז איר באקומט
אלעס אומזיסט ,וועט איר זיך צוריק האלטן". דער גאסט האט ממש נישט געקענט פארשטיין וואס דא
דער בעל-הבית האט געמאכט א קליינע הפסקה ,און דערנאך גייט פאר .זאגט מיר ,איך בעט אייך ,וואס איז דער פשט דערפון?"
האט ער אנטפלעקט דעם גרויסן סוד" .איך האב מחליט געווען ר' איד ,יעצט וועל איך אייך דערציילן דעם אמת .ווען איר
אז איך וועל פארלאנגען פון אייך א גאנצן גאלדענעם דינר! איך זענט אנגעקומען פרייטאג נאכמיטאג ,האב איך געזען פאר מיר
האב געוואוסט אז ווען איר וועט הערן אז איר דארפט באצאלן א מידן איד ,וואס האט זיך שוין לאנג געפלאגט אויפן וועג .איך
אזא גרויסע סומע ,וועט איר זיך שוין נישט שעמען צו נעמען האב געוואלט אייך מכבד זיין מיטן שענסטן שבת וואס איך אייך
פון אלעם .אדרבה ,איר וועט טראכטן אז פאר אזא טייערן פרייז
קען נאר צושטעלן".
מעגט איר זיך שוין ערלויבן צו עסן פון אלע מאכלים און נעמען
נאך ווען איר האט חשק". "איך האב געוואלט אז איר זאלט עסן פון אלע גוטע מאכלים
דער גאלדענער דינר איז נישט געווען דער פרייז פונעם און איר וועט נישט האבן קיין שום סיבה זיך איינצוהאלטן.
שבת -ער איז געווען די עצה וואס האט אים ערמעגליכט צו איר וועט עסן מיט א גוטן אפעטיט ,איר וועט זיך אויסרוען מיט
געניסן פונעם שבת! הרחבת הדעת ,און איר וועט קענען פארברענגען דעם גאנצן
שבת אן קיין בושה .און דאס איז דאך געווען מיין גאנצער ציל!"
דער גאסט האט געשפירט ווי זיין הארץ ווערט איבערגעפילט
מיט התרגשות .ער האט געמיינט אז ער איז אנגעקומען צו א א שטילקייט האט געהערשט אין שטוב .דער גאסט איז
מענטש וואס פארלאנגט א געוואלדיגן סכום געלט פאר הכנסת געבליבן שטיין מיטן גאלדענעם דינר נאך אין זיין האנט ,און
אורחים .אבער יעצט האט ער איינגעזען אז דער מענטש פאר האט נישט געקענט ארויסברענגען קיין ווארט .ער האט זיך
אים איז א בעל חסד וואס האט נישט בלויז געוואלט אים געבן דערמאנט דעם גאנצן שבת ,ווי ער האט געגעסן פון די פיש
צו עסן ,נאר האט אויך געזוכט אן עצה ווי אזוי ער זאל קענען און דערנאך גענומען נאך א פארציע ,ווי ער האט זיך נישט
עסן אן קיין שום בושה .דער בעל-הבית האט געוואלט עפענען געשעמט צו נעמען נאך זופ ,און ווי ער האט גענומען פון אלע
פאר אים נישט בלויז זיין טיר און זיין טיש ,נאר אויך זיין הארץ. גוטע מאכלים אן קיין שום צוריקגעהאלטנקייט .ער האט זיך
מיט א דערשטיקטער שטימע האט דער גאסט זיך אנגערופן: דערמאנט ווי באקוועם ער האט זיך געשפירט.
"ר' איד ,אזא שיינעם שבת ווי איר האט מיר געגעבן ,וועל איך
פלוצלינג האט דער גאסט אלעס פארשטאנען .ער האט
נישט פארגעסן .אבער נאך מער וועל איך נישט פארגעסן די
איינגעזען אז ווען דער בעל-הבית וואלט אים פון אנהייב אן
גרויסע חכמה וואס האט זיך באהאלטן אונטער אייער פארלאנג.
געזאגט אז ער קען בלייבן אומזיסט ,וואלט ער זיך גאנץ אנדערש
דער בעל-הבית האט דעם גאסט ווארעם געוואונטשן א אויפגעפירט .ער וואלט זיך געשעמט צו נעמען נאך א פארציע,
גוטע וואך ,און דער גאסט איז ארויסגעגאנגען פון שטוב מיט זיין און ער וואלט זיך צוריקגעהאלטן פון עסן וויפיל ער האט באמת
גאלדענעם דינר צוריק אין טאש .אבער ער האט מיטגענומען געוואלט .אבער וויבאלד ער האט געמיינט אז ער באצאלט א
נאך עפעס ,פיל טייערער פון גאלד .ער האט זיך אויסגעלערנט גאנצן גאלדענעם דינר ,האט ער זיך ערלויבט צו געניסן פון
וואס עס מיינט אמת'ע הכנסת אורחים: אלעם מיט דער פולסטער הרחבה.
הונגעריג ,ווייל ער שעמט זיך צו נעמען! אויף דעם הערליכן משל איז רבי ברוך מקאסוב זי"ע
מסביר דעם פסוק וואס שלמה המלך זאגט ביי דער
דאס האט דער דארפישער איד אינעם משל גוט
"צֹופיָ ּה ֲהלִ יכֹות בֵ ָּיתּה וְ לֶ ֶחם ַע ְצלּות ֹלא
ִ הייליגער אשת חיל:
פארשטאנען .ער האט געוואוסט אז אפילו ווען ער וועט
תֹאכֵ ל" (משלי לא ,כז) .אין די ווערטער ליגט א טיפער לימוד,
הונדערט מאל בעטן דעם גאסט צו נעמען נאך ,וועט יענער
ווי אזוי מען דארף מקיים זיין די מצוה פון הכנסת אורחים,
זיך נאך אלץ שעמען .דעריבער האט ער זיך באנוצט מיט
נישט בלויז מיט א ברייטן טיש ,נאר אויך מיט חכמה און
א קלוגער עצה .ער האט פארלאנגט א גאלדענעם דינר פארשטאנד.
פארן שבת ,כדי דער גאסט זאל מיינען אז ער באצאלט
פאר אלעם וואס ער באקומט .אזוי האט ער געקענט עסן ווען א איד נעמט אריין א גאסט אין זיין שטוב ,גרייט
מיט הרחבת הדעת ,אן זיך צו שעמען .דער בעל־הבית האט ער צו א שיינע סעודה און זארגט אז עס זאל אים גארנישט
פארלאנגט געלט ,נישט ווייל ער האט געוואלט נעמען ,נאר פעלן .אבער עס קען זיך מאכן אז דער גאסט זיצט פאר
ווייל ער האט געוואלט געבן! א טיש פול מיט גוטע מאכלים ,און דאך שעמט ער זיך צו
נעמען וויפיל ער דארף .ער טראכט אז אפשר האט ער שוין
"צֹופיָ ּה ֲהלִ יכֹות
ִ מיט דעם קען מען פארשטיין דעם פסוק: גענומען צופיל ,און אפילו ווען דער בעל־הבית בעט אים ער
בֵ ָּיתּה" -די אשת חיל קוקט גוט נאך וואס עס גייט פאר זאל נעמען נאך ,האלט ער זיך צוריק .דער בעל־הבית וויל
אין איר הויז .זי ווייסט אז עס איז נישט גענוג צו שטעלן געבן ,דער גאסט וויל עסן -און דאך בלייבט דער גאסט
ער האט זיי געגעבן דאס געפיל אז זיי זענען חשוב און גוטע מאכלים פאר די געסט ,נאר מען דארף אויך זארגן
געוואונטשן ביי אים .אזוי דארף אויך יעדער בעל־הבית זיך אז זיי זאלן זיך פילן באקוועם און נישט שעמען צו נעמען.
דעריבער" ,וְ לֶ ֶחם ַע ְצלּות ֹלא תֹאכֵ ל" -זי וויל נישט אז די געסט
זארגן ,אז דער גאסט זאל נישט שפירן ווי א לאסט ,נאר ווי
זאלן זיך צוריק האלטן ביים עסן ,נאר זיי זאלן קענען
איינער וועמען מען פרייט זיך באמת צו האבן אין שטוב. געניסן פונעם גאנצן שפע מיט הרחבת הדעת.
און דאס איז דער גרויסער יסוד וואס רבי ברוך מקאסוב דערמיט קען מען אויך פארשטיין דעם פריערדיגן
לערנט אונז :אמת'ע הכנסת אורחים איז נישט בלויז וואס תֹורת ֶח ֶסד ַעל לְ ׁשֹונָ ּה" (משלי לא ,כו) .די
"פ ָּיה ָפ ְּת ָחה בְ ָחכְ ָמה וְ ַ
פסוקִ :
מען לייגט פארן גאסט אויפן טיש ,נאר אויך וואס מען נעמט אשת חיל ווייסט ווי אזוי צו רעדן מיט חכמה ,כדי איר חסד
זאל דערגרייכן זיין פולן ציל .פונקט ווי דער דארפישער
אראפ פון זיין הארץ .ווען מען גיט פאר א צווייטן איד אויף
איד ,וואס האט מיט עטליכע קלוגע ווערטער אוועקגענומען
אזא אופן אז ער קען אננעמען דעם חסד אן קיין שום דעם גאסט'ס בושה ,און אים געגעבן די מעגליכקייט צו
בושה ,דעמאלס האט מען דערגרייכט דעם אמת'ן הידור געניסן פון אלעם וואס מען האט פאר אים צוגעגרייט.
פון דער מצוה .ווייל דער גרעסטער חסד איז נישט בלויז צו
דאס איז אויך א שיינער לימוד פון אברהם אבינו'ס
געבן -נאר צו געבן אויף אזא אופן ,אז יענער זאל זיך נישט אתם" -ער איז
הכנסת אורחים ,ווי די תורה זאגט" :וַ יַ ָּרץ לִ ְק ָר ָ
שעמען צו נעמען. אנטקעגן געלאפן די געסט מיט גרויס חשק און שמחה.
כל הזכויות שמורות
להערות והארות או לקבל הגליון מדי שבוע במייל,
למכון א משל זיך צו לערנען
musheltolearn@gmail.com אין להעתיק שום חלק מגליון זה בלי רשות המערכת
