gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish

שבוע: וירא (2026-10-26)

עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫‪605 615 7777 #66‬‬ ‫אויסגעפירט קיין הכנסת אורחים‪ ,‬נישט צוריק‬ ‫צובראכן געווארן פון דאסניי אז זיין גאנצע‬ ‫הארוואניע איז געווען פאר אומזיסט?‬ ‫נאר דערין ליגט א שטארקע יסוד‪ :‬ביי אלע‬ ‫מצוות אין דער תורה פאדערט זיך צו פאלגן און‬ ‫וואלט יעצט געווען סוכות‪ ,‬מ'זאל קענען מקיים זיין‬ ‫אויספירן דעם ווילן פונעם באשעפער‪ .‬אבער ביי דער‬ ‫די מצוה פון סוכה!" וועט יעדער פארשטיין אז דאס‬ ‫הייליגער מדה פון חסד זוכט דער אייבערשטער‬ ‫איז נישט צום זאך — יעצט איז דאך נישט סוכות‪ ,‬עס‬ ‫עפעס פיל טיפער — ער וויל אז דער מענטש זאל גיין‬ ‫איז קיין שום חיוב נישט פאראן‪ ,‬און עס איז אינגאנצן‬ ‫אין זיינע וועגן‪ ,‬און אז זיין גאנצע נאטור זאל‬ ‫נישט די צייט דערפון; וואס פאר א שייכות האט דא‬ ‫פארוואנדלט ווערן אין אן עמוד החסד‪ .‬מען זאל‬ ‫א צער?‬ ‫נישט טון גוטס בלויז ווייל מען מוז מקיים זיין א‬ ‫שטייט די וואך מבואר די גאנצע מסכת פון‬ ‫מצוה‪ ,‬נאר דער מענטש זאל פילן אז זיין הארץ‬ ‫אברהם אבינו'ס געוואלדיגע הכנסת אורחים‪ .‬ברענגט‬ ‫לעכצט נאך צו טוהן גוטסקייט מיט מענטשן ‪.‬‬ ‫רש"י הקדוש די גמרא אין בבא מציעא (דף פ"ו‪ ):‬אז‬ ‫אין דער משנה שטייט אז איינער וואס זאגט‬ ‫דער אייבערשטער האט געזען ווי אברהם אבינו איז‬ ‫"שלי שלי ושלך שלך"‪ ,‬זאגן חז"ל יש אומרים זו מדת‬ ‫אפגעשוואכט נאך זיין ברית מילה‪ ,‬הוציא הקב"ה חמה‬ ‫סדום‪ .‬איז דאך שווער‪ :‬אויב ער גיבט נישט‪,‬‬ ‫מנרתיקה כדי שלא להטריחו באורחים ער זאל זיך‬ ‫פארוואס ווערט ער אויסגערעכנט ביי "ארבע מדות‬ ‫נישט איבערשטרענגען יום שלישי למילתו‪ .‬ולפי‬ ‫בנותני צדקה"? און פארוואס איז דאס מדת סדום?‬ ‫שראהו מצטער שלא היו האורחים באים אבער‬ ‫וויבאלד דער באשעפער האט געזען אז אברהם אבינו‬ ‫זאגט דער הייליגער רבינו יונה א געוואלדיגן‬ ‫יסוד‪ :‬מען רעדט נישט פון איינעם וואס גיבט נישט‬ ‫!‬ ‫איז שטארק בצער פארוואס עס קומען נישט קיין‬ ‫געסט‪ ,‬האט ער געשיקט דריי מלאכים אין געשטאלט‬ ‫קיין צדקה — ער גיבט יא‪ ,‬ער טיילט געלט פאר‬ ‫פון מענטשן‪.‬‬ ‫ארעמעלייט! נאר וואס דען? זיין הארץ און געפיל‬ ‫אויב אזוי‪ ,‬ווען עס וואלטן געווען געסט וואס‬ ‫זענען פארשלאסן‪ .‬ער האלט ביי זיך אז דאס געלט‬ ‫וואלטן געקלאפט אויף דער טיר‪ ,‬און צוליב זיין‬ ‫באלאנגט בלויז פאר אים‪ ,‬און ער טוט סך הכל אפ א‬ ‫שוואכקייט וואלט אברהם אבינו זיי נישט געקענט‬ ‫פליכט ווייל דער אייבערשטער האט געהייסן‪ .‬עס‬ ‫אויפנעמען און באדינען‪ ,‬וואלט געווען‬ ‫די מפרשים מוטשענען זיך ארום‪ .‬צו פארשטיין‬ ‫פעלט אים די הארציגע פארבינדונג מיטן צווייטן‬ ‫פארשטענדליך פארוואס ער האט צער אויף דער‬ ‫וואס איז די צער וואס אברהם אבינו האט געהאט?‬ ‫איד‪ ,‬ער שפירט נישט יענעמ'ס ווייטאג‪ ,‬און ער‬ ‫מצוה וואס גייט אים פארביי‪ .‬אבער דא זענען דאך‬ ‫למשל‪ :‬ווען א איד ליגט ליידער אין בעט חול המועד‬ ‫פארגעסט אז דער באשעפער האט אים געשאנקען‬ ‫בכלל נישט געווען קיין מענטשן אויפן וועג — דער‬ ‫סוכות‪ ,‬ער איז קראנק און קען צוליב דעם נישט‬ ‫פארמעגן בלויז כדי צו פארשפרייטן רחמנות און‬ ‫אייבערשטער אליין האט דאך געזארגט אז קיין שום‬ ‫אראפגיין זיצן אין דער סוכה‪ ,‬דער וואס באמערקט‬ ‫ליבשאפט אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫אורח זאל נישט קומען! איז וואס פאר א פלאץ און‬ ‫אויף אים א צער אין פרעגט דעם חולה ‪ :‬פארוואס‬ ‫דער תכלית פון חסד איז פיל מער ווי בלויז‬ ‫וואס פאר א שייכות האט דא געהאט דער צער פון‬ ‫ביסטו אזוי בצער‪ ,‬דו ביסט דאך פטור פון דער מצוה ‪.‬‬ ‫אפטון א מצוה — דער אייבערשטער וויל אז חסד‬ ‫אברהם אבינו!?‬ ‫וועט ער ענטפערן‪ :‬אמת‪ ,‬פטור בין איך‪ ,‬אבער מיין‬ ‫זאל ווערן דיין עצמיות און דיין אטעם פון לעבן!‬ ‫הארץ בענקט און לעכצט נאך דער הייליגער מצוה!‬ ‫מיין נשמה שטרעבט צו קענען זיצן בצלא‬ ‫אברהם אבינו איז נישט בלויז געווען א מענטש‬ ‫דמהימנותא‪ ,‬און איך בין בצער אז מיר פעלט די‬ ‫וואס טוט חסד — ער אליין איז געווען דער חסד! זיין‬ ‫נאך דארף מען פארשטיין‪ :‬אויב אברהם אבינו‬ ‫מעגליכקייט עס אויסצופירן‪ .‬דאס איז א‬ ‫גאנצער וועזן האט געברענט צו טון גוטס מיט‬ ‫האט בלויז געזוכט מקיים צו זיין א מצוה‪ ,‬און עס‬ ‫פארשטענדליכע צער און א נאטירליכע בענקשאפט‪.‬‬ ‫מענטשן און זיי מקרב זיין צום באשעפער‪ .‬ווען די‬ ‫האט אים אזוי וויי געטון ווען ער האט זי נישט‬ ‫וועגן זענען געווען ליידיג‪ ,‬האט אים נישט געארט‬ ‫געקענט מקיים זיין — פארוואס איז ער שפעטער‪,‬‬ ‫אבער שטעלט אייך פאר‪ :‬א איד ליגט חנוכה אין‬ ‫בלויז דער פארפעלטער חיוב המצוה‪ ,‬נאר זיין הארץ‬ ‫ווען ער איז געוואויר געווארן אז די געסט זענען‬ ‫בעט‪ ,‬און די בני בית זעט אויף אים א טיפן צער און‬ ‫האט געקרעכצט ווייל מען האט אים צוגענומען די‬ ‫מלאכים און ער האט למעשה בכלל נישט‬ ‫פרעגט אים‪ :‬וואס גייט פאר? ענטפערט ער‪" :‬הלואי‬ ‫לופט צום אטעמען — די מעגליכקייט צו לעבן און פילעווען אין אמת'ן חסד!‬ ‫ווען מען טראכט אריין‪ ,‬פרעגט זיך א געוואלדיגע קשיא ‪:‬די הייליגע תורה‬ ‫וויל דאך נישט סתם באשרייבן די פעולות נשגבות פון אברהם אבינו'ס ריזיגע‬ ‫קירוב‪-‬אימפעריע — ווי ער האט יארן לאנג אויפגענומען טויזנטער געסט‪ ,‬זיי‬ ‫געשפייזט‪ ,‬און זיי מקרב געווען צו אמונה בה' אחד! אויב די תורה וואלט‬ ‫געוואלט ארויסברענגען דעם כח פון זיינע פעולות‪ ,‬וואלט מען דאך‬ ‫געדארפט באשרייבן די לעבנס‪-‬געשיכטעס פון די אמת'ע בשר‪-‬ודם מענטשן‬ ‫וואס ער האט מהנה געווען און געראטעוועט!‬ ‫אבער די דאזיגע מעשה וואס די תורה שטעלט אין צענטער פון פרשת‬ ‫וירא‪ ,‬איז למעשה בכלל נישט געווען קיין פועל‪-‬יוצא! די דריי געסט זענען דאך‬ ‫געווען הייליגע מלאכים ושרפים — נישט זיי האבן געדארפט קיין ברויט און‬ ‫פלייש‪ ,‬און נישט זיי האבן געדארפט קומען נענטער צום בורא עולם!‬ ‫?‬ ‫נישט געשטערט‪ ,‬פון קיין חברים‬ ‫‪:‬‬ ‫די תורה וויל ארויסברענגן וויפיל געפיל איז געווען איינגעבאקן אין‬ ‫און רודערייען‪.‬‬ ‫טיפעניש אין אברהם אבינו‪ ,‬אז זיין גאנצער וועזן איז געווען חסד! שטעלט‬ ‫אייך פאר‪ :‬עס באקט זיך א ברענענדיגע היץ אינדרויסן‪ ,‬קיין שום נברא גייט‬ ‫ס'איז באקאנט אז ווען מ'וויל‬ ‫נישט יעצט ארויס אויפן גאס‪ .‬וואו לויפסטו‪ ,‬אברהם? נאר ער האט געזוכט חסד‬ ‫ב‪ .‬התקשרות צו די תיבות‬ ‫בודק זיין צי א מענטש פארמאגט‬ ‫פונקט ווי א מענטש זוכט לופט צום אטעמען! ווען איינער וואלט געגאנגען‬ ‫התפלה ‪:‬ווי דער הייליגער בעל‬ ‫יראת שמים‪ ,‬איז דער ערשטער‬ ‫זוכן אן בינטל שליסלן אין טיפן וואסער איז ער א נאר‪ ,‬אבער ווען מען זאגט‬ ‫שם טוב זאגט‪" :‬צהר תעשה‬ ‫פלאץ וואו מ'קוקט איז דורך‬ ‫אים אז דארט ליגט א בריליאנט פון מיליאנען דאלאר‪ ,‬וועט ער אפילו פאר א‬ ‫לתיבה" — מאך לעכטיג דאס‬ ‫תפלה!‪ ,‬תפלה איז דער שפיגל‬ ‫ספק‪-‬ספיקא שפרינגען אין פארברענגן שעות צו זיכען אין די טיפסטע ערטער‬ ‫ווארט! "בא אתה וכל ביתך אל‬ ‫וואס שטארצט ארויס צי דער‬ ‫אין וואסער‪ .‬ביי אברהם אבינו איז חסד געווען דער גרעסטער בריליאנט‪ ,‬און‬ ‫התיבה" — גיי אריין אינעם ווארט‪.‬‬ ‫מענטש האט יראת שמים צי‬ ‫ער איז ארויסגעגאנגען אויף דער מינדסטער האפענונג צו טרעפן אן עובר ושב‬ ‫פשוט נעמען איין שטיקל און זיך‬ ‫נישט‪( .‬אויך איז אינטערעסאנט צו‬ ‫כדי ער זאל קענען געבן פון זיך פאר יענעם‪ .‬ווען ער האט דערזען די געסט‪,‬‬ ‫מקשר זיין מיט'ן שטיקל‪ .‬עברי‬ ‫דערמאנען‪ ,‬אז איינע פון די‬ ‫"וירא וירץ לקראתם" — מיט שמחה און ברען‪ :‬אה! איך האב א געלעגנהייט‬ ‫טייטש — פלעין פשוט עברי‬ ‫שטערקסטע וועגן קונה צו זיין מער‬ ‫אויסצוגיסן מיין מדת החסד!‬ ‫טייטש! דער עברי טייטש פון‬ ‫און מער יראת שמים איז טאקע‬ ‫דאווענען איז מורא'דיג הייליג און‬ ‫בשעת'ן דאווענען)‪.‬‬ ‫גרויס‪ ,‬און ס'ברענגט א געוואלדיגן‬ ‫מען דערציילט אז א ראש ישיבה האט אמאל געפרעגט זיינע תלמידים‪:‬‬ ‫געפיל‪ .‬ווי רבינו שליט"א איז‬ ‫איז ווען מ'זעט אז מ'האט‬ ‫"ווען איר טרעפט א שיינעם זייגער‪ ,‬וואס וואלט אייך מער געשמעקט — צו‬ ‫כסדר מעורר מ'זאל דאווענען פון‬ ‫נישט קיין געפיל ביים דאווענען‪,‬‬ ‫טרעפן דעם זייגער מיט א סימן‪ ,‬אדער אן א סימן?" האבן אלע געענטפערט‪:‬‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬זאגן ווארט ביי‬ ‫דארף מען קודם בודק זיין‪ :‬וואו‬ ‫"אוודאי מיט א סימן‪ ,‬אזוי קענען מיר דאך מקיים זיין די מצוה פון השבת‬ ‫ווארט‪ ,‬און זיך מקשר זיין ווי מער‬ ‫איז מיין דרגה אין יראת שמים?‬ ‫אבידה!" האט דער ראש ישיבה געזאגט‪" :‬ניין‪ ,‬די עכטע תורה'דיגע תשובה‬ ‫מיט די ווערטער‪.‬‬ ‫וואו איז מיין דרגה צו טון דעם‬ ‫איז‪ :‬יא‪ ,‬מען וויל טרעפן דעם זייגער מיט א סימן‪ ,‬אבער פארוואס? ווייל עס‬ ‫רצון השם און האבן א ריכטיגן‬ ‫דרייט זיך ערגעץ א איד מיט א פארלוירן געמיט און א צובראכן הארץ‪ ,‬צו‬ ‫פחד פונעם אויבערשטן? און‬ ‫טרעפן זיין שיינעם זייגערל‪ ,‬און אויב איז דא א סימן וועל איך אים קענען‬ ‫ג‪ .‬פאר וועם מען שטייט‪:‬‬ ‫נישט לעבן אין שטותים והבלים‬ ‫צוריקקערן זיין זייגערל און שטילן זיין צער"!‬ ‫פרובירן ווי מער אריינצוטראכטן‬ ‫וואס פארשטאפן דעם גאנצן‬ ‫פאר וועם מען שטייט — מ'שטייט‬ ‫מוח‪ .‬דאס דארף מען קודם מסדר‬ ‫אוודאי טוט מען די מצוה ווייל דער באשעפער האט געהייסן‪ ,‬אבער דאס‬ ‫דאך פאר'ן בורא כל העולמים!‬ ‫זיין‪.‬‬ ‫אליין איז דער רצון השם — צו קונה זיין דעם "והלכת בדרכיו"‪ ,‬זיך מדבק זיין‬ ‫איינמאל מ'פרובירט צו טראכטן‬ ‫אינעם די מדות פונעם הייליגן בורא‪ ,‬מרגיש זיין יענעמ'ס ווייטאג‪ ,‬מיטפילן‬ ‫איינמאל דאס איז שוין‬ ‫פאר וועם מען שטייט‪ ,‬דעמאלטס‬ ‫מיט א צווייטן און מיטלעבן מיט א חבר‪ ,‬דער אייבערשטער האט געוואלט אז‬ ‫מסודר‪ ,‬און אפילו בשעת'ן‬ ‫בויט זיך אויף דער געפיל אז‬ ‫מ'זאל קונה זיין די מעלה פון והלכת בדרכיו‪ ,‬די דביקות פונעם אייבערשטן‪,‬‬ ‫ארבעטן דערויף אויך‪ ,‬דארף מען‬ ‫מ'זאל קענען דאווענען ריכטיג‪.‬‬ ‫אז מ'זאל ווערן חסד‪ .‬מ'זאל מרגיש זיין יענעם‪ ,‬מיטפילן מיט יענעם‪ ,‬מיטטיילן‬ ‫אוועקשטעלן די עבודת התפילה‬ ‫מיט יענעם‪ ,‬גע בן פון זיך פאר יענעם‪ ,‬און דאס איז די ריכטיגע וועג וואס עס‬ ‫אויף דריי שטארקע יסודות‪ ,‬כדי‬ ‫דארף געטון ווערן‪ .‬און דאס איז די עבודה וואס א איד דארף טון‪.‬‬ ‫צי קענען בכלל עפעס זיך מקשר‬ ‫סך הכל למעשה‪ • :‬בודק זיין‬ ‫זיין מיטן דאווענען‪:‬‬ ‫מען זיצט אין ישיבה‪ ,‬מען לערנט צוזאמען‪ ,‬דארף מען שפירן דעם חבר‪,‬‬ ‫און פארשטארקן יראת שמים און‬ ‫זיך משמח זיין אין זיין שמחה און מצטער זיין אין זיין צער — ווייל מיין לעבן‬ ‫רייניגן דעם מוח פון הבלים •‬ ‫איז מיטצולעבן מיט יענעם סיי בגשמיות אין אזוי אויך אין רוחניות מיין‬ ‫אוועקשטעלן א מקום קבוע אן‬ ‫תכלית איז צוצוהעלפן א צווייטן אין לערנען ווייל א חלק פון מיין תכלית און‬ ‫קיין שטער פון חברים • זיך מדבק‬ ‫א‪ .‬מקום קבוע אן קיין שטער ‪:‬‬ ‫קענען לערנען איז ללמוד ע"מ ללמד צוצוהעלפן א צווייטען צו פארשטיין די‬ ‫זיין אין די ווערטער — דאווענען‬ ‫שטעל זיך אוועק אויף א מקום‬ ‫תורה אין אזוי אין אלע עניני רוחניותאין מיין תכלית ‪.‬‬ ‫פונעם סידור ווארט ביי ווארט‬ ‫קבוע און א דרך קבוע וואס איז‬ ‫מיט עברי טייטש • שטענדיג‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן אז בזכות דעם וואס מיר וועלן בויען און‬ ‫נישט מפריע די כוונה — אויף א‬ ‫אריינטראכטן‪ :‬פאר וועם שטיי‬ ‫לעבן מיט אמת'ן חסד‪ ,‬זאל דער באשעפער אויסגיסן אויף אונז זיינע גרעסטע‬ ‫פלאץ און א דרגה וואו מ'ווערט‬ ‫איך!‬ ‫חסדים‪ ,‬און מיר זאלן בקרוב זוכה זיין צו ביאת גואל צדק בבי"א‪.‬‬ ‫געשמאקע זאך העלפט‪ ,‬א גלעזל וויין העלפט אויך‬ ‫אויף א פאר מינוט‪ ,‬אבער ס'איז נישטא קיין זאך וואס‬ ‫מאכט א מענטש בשמחה פון זיך אליין — ס'איז אן‬ ‫עבודה און אן ארבעט וואס א מענטש דארף זיך‬ ‫איינגעוואוינען צו לעבן מיט דעם‪.‬‬ ‫די נקודת השמחה איז‪ ,‬פונקט פארקערט‪ ,‬ווען א‬ ‫מענטש לעבט מיט די ריכטיגקייט; ווי מער א מענטש‬ ‫לעבט מיט'ן אייבערשטן און איז ווייניגער צוגעבינדן‬ ‫צו הבלי עולם הזה‪ ,‬איז דארט דא א שמחה‪ .‬איך וועל‬ ‫און טאמער איינער מיינט אז מ'וועט אריינגיין‬ ‫בטבע איז א איד א בעל שמחה‪ .‬א איד קומט‬ ‫דערציילן איין מעשה‪ ,‬וואס ברענגט אביסל ארויס די‬ ‫צו א דרשה אויף דער נושא פון שמחה‪ ,‬מ'וועט‬ ‫פון עולם התענוג‪ ,‬מ'זעט קליינע קינדער דרייען זיך‬ ‫נקודה‪ .‬איך האב עס געהערט פונעם איד אליין — ר'‬ ‫רעדן צוואנציג מינוט אדער א האלבע שעה‪ ,‬און‬ ‫אלע ארום פרייליך‪ .‬נאטירליך איז א מענטש‬ ‫פנחס פיינשטאט ז"ל וואס האט געוואוינט אין‬ ‫מ'וועט ארויסגיין פון דארט היי און בשמחה — עס‬ ‫פרייליך‪ .‬נאר וואס דען‪ ,‬ס'ווערט אנגעלייגט‪,‬‬ ‫טאראנטא‪ ,‬און איז נישט לאנג צוריק אוועק; א‬ ‫איז אזוי ווי א מענטש וואס וועגט פיר הונדערט‬ ‫ס'ווערט צוגעדעקט‪ .‬אלקים עשה את האדם ישר‪,‬‬ ‫טייערער פוילישער איד‪,‬‬ ‫פונט‪ ,‬דער דאקטאר זאגט מ'מוז פארלירן‪ ,‬און ער‬ ‫און אויב מ'בלייבט ישר איז מען מורא'דיג א‬ ‫הערט אז ס'איז דא א דרשה וויאזוי צו פארלירן‬ ‫פרייליכער מענטש‪.‬‬ ‫ער איז ביים קריג געווען א בחור פון פערצן‪-‬‬ ‫וואג‪ .‬ער האפט אז ער וועט הערן א גוטע דרשה‬ ‫פופצן יאר‪ .‬ער האט געהאט א ברודער וואס איז‬ ‫און אראפגיין צוויי הונדערט פונט‪ ,‬א נייער‬ ‫א מענטש וואס ווייסט‪ :‬איך לעב מיט'ן‬ ‫געווען אין די "מאטקאפאצעס — "א גאנצע חבורה‬ ‫מענטש‪ ,‬האלב איז אראפ‪ ...‬ס'גייט נישט אראפגיין!‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬און איך ווייס נישט וואס איז גוט פאר‬ ‫בחורים וואס האבן זיך צוזאמגענומען מיט א‬ ‫ער קען בלויז הערן וויאזוי מ'קען עס‬ ‫מיר‪ ,‬נישט וואס איז יעצט די בעסטע זאך‪ ,‬יעדע זאך‬ ‫מורא'דיגע פעסטקייט‪ ,‬זיך געהאלטן אין אידישקייט‪,‬‬ ‫אויפארבעטן‪.‬‬ ‫וואס דער אייבערשטער טוט מיט מיר איז גוט‪ .‬די‬ ‫זיך באהאלטן אין אלע פלעצער און זיך נישט‬ ‫מושג פון "כל מה דעביד רחמנא לטב עביד "איז דאך‬ ‫אונטערגעגעבן ביים דייטש גארנישט‪ .‬אים האט מען‬ ‫די זעלבע איז שמחה ‪:‬ס'איז נישט קיין פיל‪ ,‬און‬ ‫נישט סתם א מימרא‪ ,‬ס'איז א זאך וואס ארבעט צו‬ ‫נישט אריינגעלאזט ווייל מען האט נישט‬ ‫נישט אז איינער גייט דיך אינטערטענען‪ .‬א‬ ‫לעבן מיט דעם‪.‬‬ ‫און פארשטייט זיך‪ ,‬אן קיין שיך‪ ,‬וואס שיך מאכט א‬ ‫און זיך שטארקן וואס הייסט לעבן‪ ,‬וואס הייסט א‬ ‫אריינגעלאזט אונטער זעכצן‪ ,‬און ס'האט אים‬ ‫קול‪ ,‬זאגט ער‪ ,‬אונז האבן מיר געטאנצן אן קיין שיך‪,‬‬ ‫איד‪ ,‬מ'זאל לעבן מיט'ן אייבערשטן בשמחה‪ ,‬מיט די‬ ‫מורא'דיג געקרענקט‪ ,‬ווייל ער האט אייביג‬ ‫אן קיין זינגען פארשטייט זיך‪ ,‬חושך ואפילה‪,‬‬ ‫גאנצע שטארקייט‪.‬‬ ‫געוואלט דארט זיין‪.‬‬ ‫אונטער פחד מות‪ .‬פחד מות כפשוטו‪ .‬יעדע‬ ‫סעקונדע אויב וועט זיך עפענען די טיר וועט מען‬ ‫ביינאכט איז געווען חושך‪ ,‬און ביינאכט‪ ,‬אביסל‬ ‫ווערן געשאסן אויפ'ן פלאץ‪ ,‬אזוי האבן זיי‬ ‫האט מען געשמועסט‪ ,‬אביסל האט מען געלערנט‪,‬‬ ‫געטאנצן‪.‬‬ ‫און מ'איז געגאנגען זיך אראפלייגן דארט אויף די‬ ‫פארציילט ער מיר אז ס'איז אים אפאר מאל‬ ‫בענק‪ ,‬צו כאפן א שלאף דורכ'ן נאכט‪ .‬פארשטייט זיך‪,‬‬ ‫געלונגען זיך אריינצוגנב'ענען בייטאג אין‬ ‫ביינאכט‪ ,‬א בחור וואס האט דורכגעמאכט אזוי פיל‪,‬‬ ‫ביהמ"ד‪ .‬די מאטקאפאצעס פלעגן זיך‬ ‫דעמאלטס הייבט ער אן צו שפילן די געפילן שטארק‪.‬‬ ‫אריינבאקומען פון אונטערשטע וועגן אין די‬ ‫זאגט מיר רבי פנחס‪ ,‬וואס זאל איך דיר זאגן?‬ ‫און דא האט זיך איינער צעוויינט‪ ,‬און דארט האט זיך‬ ‫פארהאקטע בתי מדרשים און אפזיצן וואכן‪,‬‬ ‫ברוך השם‪ ,‬איך האב דורכגעלעבט די קריג‪ ,‬איך‬ ‫איינער צעוויינט‪ .‬א מענטש איז א מענטש‪.‬‬ ‫געלערנט א גאנצן טאג‪ .‬ער האט זייער געוואלט‬ ‫האב זוכה געווען חתונה צו האבן‪ .‬אויפשטעלן א‬ ‫מיטזיצן‪ ,‬פלעגן זיי אים לאזן ביז פיר‪-‬פינף‬ ‫שטוב‪ ,‬חתונה מאכן די קינדער‪ ,‬איך האב שוין‬ ‫נאכמיטאג‪ ,‬און דעמאלט פארשיקט ווייל ביינאכט‬ ‫חתונה געמאכט אייניקלעך‪ ,‬איך ווארט נאך‪ ,‬הלואי‪,‬‬ ‫האט מען זיך נישט געטארט דרייען אין די גאסן‪.‬‬ ‫ווען וועל איך נאכאמאל שפירן א מעין פון די‬ ‫זאגט ער מיר‪ ,‬איינמאל איז ער געבליבן ביינאכט‪,‬‬ ‫אבער אפאר מאל איז אים געלונגען צו בלייבן‬ ‫שמחה פון יענע טאנץ‪ .‬די מין שמחה פשוטה‬ ‫ער האט זיך אזוי פארשטעקט נאכמיטאג‪ ,‬מ'האט אים‬ ‫אויך ביינאכט‪ .‬ביינאכט איז געווען חושך‪ ,‬מ'האט‬ ‫כמשמעו‪ ,‬די דערהויבנקייט‪ ,‬די געשמאק‪ ,‬די‬ ‫נישט באמערקט‪ ,‬און ס'איז שוין זיבן אזייגער‪ ,‬ער‬ ‫נישט געקענט אנצינדן קיין לעכט ווייל אויב‬ ‫לעכטיגקייט וואס איז געווען ביי יענעם טאנץ‪ ,‬איך‬ ‫האט שוין נישט געקענט ארויסגיין‪ ,‬און ער איז‬ ‫מ'האט געזען פון דרויסן וועט מען אלע‬ ‫קען דאס נישט איבערגעבן‪.‬‬ ‫געבליבן דארט ביינאכט‪ .‬ס'איז געווען אזוי בערך ניין‬ ‫אויסגעהרגענען‪ ,‬פלעגן זיי זיצן פארברענגען‪,‬‬ ‫אזייגער‪ ,‬דער עולם האט זיך אויסגעלייגט אויף די‬ ‫רעדן דברי תורה און חסידות‪ ,‬און צופרי‬ ‫לאמיר זיל מתבונן זיין‪ .‬וואס איז די פשט פון די‬ ‫בענק‪ .‬דער עולם דרימלט איין‪ ,‬און אינמיטן האט מען‬ ‫אויפגעשטאנען פארטאגס געדאוונט און‬ ‫שמחה? ווייל די רגע וואס מ'נעמט אראפ אלע‬ ‫געהערט פון איין באנק עפעס א קרעכץ‪ ,‬די רגע וואס‬ ‫געפראוועט‪ .‬עסן האבן זיי קוים געהאט און קוים‬ ‫מסכים המבדילים‪ .‬מ'האט גארנישט און מ'וויל‬ ‫מ'האט געהערט עפעס‪ ,‬איז דער גאנצער עולם‬ ‫געגעסן — במסירות נפש ממש מורא'דיג‪.‬‬ ‫גארנישט — דא קומט ארויס די פנימיות פונעם‬ ‫געווען אויף די פיס‪ .‬דער גאנצער עולם איז געווען‬ ‫מענטש‪ :‬מיר האבן אלעס! מ'האט געהאט דארט‬ ‫אויף די פיס‪ ,‬און מ'איז ארויס אין א טאנץ‪.‬‬ ‫דעם אייבערשטן מיט זיך‪ ,‬און ס'איז געווען אן‬ ‫אמת'דיגע שמחה ‪.‬די רגע וואס מ'מיינט 'ער וועט‬ ‫זאגט ער‪ ,‬איך האב עס אפאר מאל מיטגעהאלטן‪.‬‬ ‫דערציילט מיר ר' פנחס אזוי‪ ,‬אז איינמאל איז‬ ‫חתונה האבן‪ ,‬ער וועט אויפשטעלן‪ ,‬ער וועט האבן‬ ‫אמאל האט מען געקענט טאנצן צוואנציג מינוט‪,‬‬ ‫ער געבליבן דארט ביינאכט‪ ,‬זאגט ער‪ ,‬אלע פון זיי‪,‬‬ ‫קינדער‪ ,‬ער וועט האבן דאס און דאס‪ ,‬דעמאלטס‬ ‫אמאל האט מען געקענט טאנצן א דריי פערטל שעה‪,‬‬ ‫ער בתוכם מיט זיין ברודער מיט אלע ארום‪ ,‬כמעט‬ ‫וועט ער זיין בשמחה' — גארנישט! ווייל וויבאלד א‬ ‫אמאל איבער א שעה‪ .‬זאגט ער מיך‪ :‬איך וועל דיר‬ ‫אלע פון זיי זענען געווען‪ ,‬איך מיין‪ ,‬מ'קען עס‬ ‫מענטש וויל נאך עפעס‪ ,‬וועט אים תמיד פעלן נאך‬ ‫זאגן וואסענע טאנץ עס איז געווען‪ .‬ס'איז געווען‬ ‫נישט משיג זיין‪ ,‬אלע האבן געהאט פארלוירן די‬ ‫עפעס‪ .‬די רגע וואס דו ווארטסט אז עפעס גייט דיר‬ ‫חושך ואפילה‪ ,‬חושך מיינט מ'האט זיך קוים געקענט‬ ‫עלטערן‪ ,‬מיטגעזען די גרעסטע רציחות אויף‬ ‫ברענגען שמחה‪ ,‬גייט עס נישט אנקומען — ווייל ווי‬ ‫זען עפעס‪ ,‬אמאל פון א משהו שפאלט פון די‬ ‫זייערע נאנטסטע מענטשן‪ ,‬זיי האבן שוין געהאט‬ ‫נאר דו וועסט האבן יענץ‪ ,‬ווארט מען שוין אויף נאך‬ ‫פענסטער האט געקענט אמאל אריינקומען אביסל‬ ‫דורכגעמאכט א גרויסע חלק פון די שבעה מדורי‬ ‫עפעס‪.‬‬ ‫די ליכטיגקייט פון די גאס‪ .‬מ'האט געדארפט זיין‬ ‫גיהנום פון די מלחמה‪ ,‬און זיי זענען געווען‬ ‫שטיל‪ ,‬ווייל די דייטשן דרייען זיך ביים פענסטער‪ ,‬און‬ ‫בחורים אלע‪ .‬און זיי האבן זיך געדארפט האלטן‬ ‫אויב זיי באמערקן עפעס אינעווייניג קומען זיי אריין‪.‬‬ ‫מורא'דיג שטארק‪ ,‬מ'האט געהאלטן אין איין חזר'ן‬ ‫אין בית מדרשינו 'דברי יואל' אין‬ ‫אין בית מדרשינו 'ישמח משה' אין קרית יואל האלט מען יעצט ביים ענדיגן אוועקשטעלן די‬ ‫בארא פארק איז פארגעקומען א‬ ‫יסודות פונעם 'איגוד'‪ ,‬וואס ווערט געגרינדעט לרווחת בחורי החמד ולתפארת בית המדרש‪.‬‬ ‫ספעציעלע און דערהויבענע 'קבלה‬ ‫לשם כך איז שוין אפיציעל אויפגענומען געווארן צוויי ענערגישע בחורים וועלכע וועלן דינען‬ ‫דרייוו' בעניני תפילה פאר די חשוב'ע‬ ‫אלס אחראים צו באגלייטן די פעולות ביד רמה‪ ,‬ווי אויך האט מען שוין אויפגענומען א גבאי האיגוד‬ ‫בחורים‪.‬‬ ‫א חשוב'ן יונגערמאן מגבאי בית המדרש וואס איז ספעציעל באשטימט געווארן צו שטיין כסדר צו‬ ‫וואס וועט נאכפאלגן מיט‬ ‫די האנט‪ ,‬באגלייטן און ארויסהעלפן‪ ,‬אז אלעס זאל קלאפן על צד היותר טוב‪.‬‬ ‫כסדר'דיגע גורלות יקרי ערך צו‬ ‫אין די יעצטיגע טעג ענדיגט מען צו די לעצטע שטריכן‪ :‬מען ענדיגט שוין אויפנעמען די‬ ‫שטענדיג מחזק זיין און דערמוטיגן צו‬ ‫איבערגעגעבענע וואלונטירן און מען צוטיילט די ליסטעס און תפקידים צווישן זיך‪ .‬איינמאל עס‬ ‫שטייגן בעבודת התפילה‪.‬‬ ‫וועט אריינקומען מער פרטים‪ .‬וועט מען בעז"ה ארויסקומען מיט די דעטאלן פארן ציבור‪.‬‬