ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — וירא (2026-10-26)

גליון
בס"ד
תורה • פנינים • שיחות • מאמרים • התחזקות
פ' וירא
שנת תשפ"ז לפ"ק
גליון ע"ט
אמרים יקרים ופנינים
נחמדים על הפרשה טיב החיים
בזה ,כי עיקר מצות מילה הוא למען יחלש כח בשכר זאת שאנשים הנעלים מוותרים
התאוה כמבואר במורה (ח"ג פמ"ט) ,ובכריתת על התעלות עצמם בעבור טובת
אחריני זוכים להשראת השכינה
הערלה הוסר כח הרע של ערלת הלב .והנה
כתיב (קהלת ג יד) ידעתי כי כל אשר יעשה וירא אליו ה' באלני ממרא והוא יושב
האלקים הוא יהיה לעולם ,ולכך בכוונה כרת ה' פתח האהל כחום היום .פירש"י הוא
הברית עם אברהם ,כי אם בכוחו ית' הוסר כח שנתן לו עצה על המילה ,לפיכך נגלה אליו
הרע מאברהם ונחלש כח תאותו אז הוא יהיה בחלקו .וכבר האריכו המפרשים לבאר שלא
לעולם ,כי על ידי זה הוסר כח הרע וערלת הלב, נסתפק חלילה אברהם אבינו אם לקיים ציווי
ונחלש כח התאוה מאת כל תולדותיו זרע יצחק השי"ת שהלך לשאול בעצת ממרא ,אלא שהיה
וישראל הנקראים זרעו ,עכ"ד. לו איזה ספיקא בענין המילה ועל זה הלך
לשמוע חוות דעתו של ממרא ,ובכן יש להבין
במה נסתפק אברהם אבינו ומה תשובה השיב
ומעתה י"ל כי זו עצה שנתן ממרא לאברהם
לו ממרא .ועוד יש להבין מדוע ניתן לממרא
אבינו על המילה ,דהנה נתקשו
דוקא שכר זו שנגלה אליו בחלקו על שנתן לו
בספרים הקדושים שהלא אמרו חז"ל (קידושין
עצה על המילה.
פב ).עשה אברהם אבינו את כל התורה כולה
עד שלא ניתנה .ואם כן מדוע לא קיים את (פ' ואפ"ל עפ"י מה שכתב בייטב לב
מצות מילה עד שנצטוה על כך מפי הקב"ה .אך משפטים) לבאר מאי דכתיב (בראשית
י"ל כי על כך אברהם אבינו היה מסתפק יז כד) בהמולו בשר ערלתו ,ופירש"י נטל
ועולה ,האם יקיים כבר עכשיו את מצות מילה, אברהם סכין והיה מתיירא ,מה עשה הקב"ה
או ימתין עד שיצטוה על כך מפי הקב"ה ,ועל שלח ידו ואחז עמו ,שנאמר (נחמיה ט ה) וכרות
כך שאל את עצת בעלי בריתו ,ואמר לו ממרא עמו הברית ,לו לא נאמר אלא עמו .הכוונה
הקב"ה שאז כרת השי"ת עמו את הברית. שמכיון שעל ידי מילתו הצורך להעמיד כח נצחי
ומכיון שוויתר על טובת והתעלות עצמו למען של מילת ערלת הלב לכל דורות ישראל עד
דורות העתידים ,זה היה שכרו שנתגלה אליו עולם ,לכן ימתין עד שיצטוה מפי הקב"ה,
הקב"ה ,וזכה לקבל פני השכינה ,כי השכר מה והוא יכרות עמו את הברית ,ובכך יוסר כח
שמוותרים על התעלות עצמם בכדי להטיב הרע וערלת הלב מאת כל תולדותיו זרע ישראל
לאחריני ,הוא שגם הוא ית"ש עושה חוץ לכבודו עד עולם ,כי כל אשר יעשה האלקים הוא יהיה
לעזוב השמים ושמי השמים לשכון בתחתונים. לעולם ,אך אם יקיים מצות מילה מעצמו ,לא
שייך להעמיד כח נצחי לדורות ,ולכן לא יקיימה
ולכן זה היה שכרו של ממרא שנגלה אליו
עד שיצטוה על כך מפי הקב"ה.
בחלקו ,שהרי בשכר זאת שוויתר אברהם
אבינו על התעלות עצמו בעד דורות העתידים, ולפי זה יש לבאר מדוע זכה אברהם אבינו
זכה לקבל פני השכינה ,ומכיון שזו היתה עצתו לקבלת פני השכינה אחר שקיים מצות
של ממרא שימתין עם המילה עד שיצטוה מפי מילה ,עפ"י מה שכתב בחתם סופר (דרשות
הקב"ה ,זכה ונגלה אליו בחלקו. ח"ב דף שצט) כי בשכר זאת שאנשים הנעלים
ועובדי ה' מוותרים על התעלות עצמם בעבור
טובת אחריני ,כדי לקרבם להשי"ת ולעבודתו
ויראתו ,בשכר זה זוכים להשראת השכינה ,כי
ממצות מילה מורה על האחדות בין ישראל בענין השראת השכינה פה למטה בעוה"ז הרי
הכשרים אבל עם רשעים אסור להתחבר
אמר הכתוב (מלכים-א ח כו) הנה השמים ושמי
וירא אליו ה' באלני ממרא והוא יושב פתח השמים לא יכלכלוך ,וא"כ איך שייך שישרה
האהל כחום היום .פירש"י הוא שנתן לו השי"ת את שכינתו בעוה"ז ,אך השי"ת עושה
עצה על המילה ,לפיכך נגלה אליו בחלקו .וראוי עם בני ישראל מדה כנגד מדה ,שעל ידי שהם
להבין מדוע ניתן לממרא דוקא שכר זו שנגלה אליו מוותרים על התעלות עצמם בכדי להטיב
בחלקו על שנתן לו עצה על המילה. לאחריני ,אז גם הוא ית"ש עושה חוץ לכבודו
לעזוב השמים ושמי השמים ושוכן בתחתונים
ואפ"ל על פי מה שכתב בחתם סופר לבאר
להטיב לעמו ונחלתו ,עכ"ד.
איזו עצה נתן לו ממרא על המילה ,כי
ודאי שאי אפשר לפרש כפשוטו שהסתפק ובכן י"ל כי אילו היה אברהם אבינו מביט
אברהם אבינו אם יקיים את מצות הבורא ית'. ומסתכל רק על טובת עצמו ,היה מל
אכן הכוונה כי נצטוה אברהם אבינו רק על מצות עצמו עוד מקודם שנצטוה מפי הקב"ה ,ובכך
מילה ולא על מצות פריעה ,ומכל מקום כתבו היה זוכה מכבר לכל המעלות והמדריגות אשר
התוספות במסכת יבמות (עא :ד"ה לא) שקיים זכה אליהם על ידי מצות מילה ,אך משום טובת
גם מצות פריעה אף שלא נצטוה .וזו היתה עצתו דורות העתידים ,שידע שאם ימול מעצמו לא
של ממרא על המילה שיקיים גם מצות פריעה תהיה במילתו מילת ערלת הלב לכל זרע ישראל
אף על פי שלא נצטוה על כך ,עכ"ד. עד עולם ,לכן לא מל עצמו עד שנצטוה מפי
ובחרת בחיים ב
כיון שלא נצטווה עליה ,ורק אברהם קיימה אף וי"ל בביאור הענין על פי מה שכתב העקידה
שלא נצטווה ,וממילא יוכל להעמיד לדורות (פ' לך שער השמונה עשר) בטעם מצות
עולם כח האחדות בין בני ישראל הכשרים ,לאלו מילה ,שמורה כי אב אחד לכולנו ,ואנחנו עמו
שיקיימו מצות מילה כפי שקיימה אברהם. חתום בחותמו ,וצריך שיהא בינינו אחדות
ונמצא שהועמד כאן הכח להתאחד בין בני ושלום ,עכ"ד.
ישראל הכשרים ,ומאידך שלא להתאחד עם אלו
ולפי זה אפשר לומר שזאת היתה שאלתו של
שאין להתחבר אתם.
אברהם אבינו ,שהלך להתייעץ עם בעלי
ולפיכך נגלה אליו בחלקו ,דהנה רש"י פירש בריתו ,דמצד אחד הרי הוצרך להעמיד את כח
לעיל (יג יד) על הכתוב וה' אמר אל המילה המורה על זה שאנחנו חתומים בחותם
אברם אחרי הפרד לוט מעמו ,שכל זמן שהרשע אחד וצריך שיהיה בינינו אחדות ושלום ,ומאידך
עמו היה הדיבור פורש ממנו .ולכן אם לא גיסא אכן האחדות והתחברות לא תתכן אלא
הועמד כח זה שהאחדות תהיה רק בין בני בין בני ישראל הכשרים ,אבל עם אלו שאין
ישראל הכשרים ולא עם רשעים ח"ו ,אי אפשר להתחבר אתם ,האחדות אתם היא היפך
שתהיה התגלות השכינה .אך מכיון שנתן לו האחדות האמיתית ,והרי גם ישמעאל מל את
עצה שיקיים גם את מצות פריעה ,וממילא עצמו ,והוא היה רשע אשר ואתו אסור להתאחד
הועמד כח זה שהאחדות תהיה רק בין בני ולהתחבר .ועל זה יעץ לו ממרא שיקיים גם את
ישראל הכשרים לפיכך נגלה אליו בחלקו. מצות פריעה ,אשר מצוה זו לא קיים ישמעאל
עץ חיי"ם הוא למחזיקים בה ותומכיה מאושר
על הטוב יזכר
אלו שהששתתפו בהוצאת הגליון
מו"ה ישעי' יעקב פריעדמאן הי"ו
מנאמני בית הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א -ועומד לימינינו בכל עת ועונה
לרגל הכנסת בנו לעול התורה והמצוות למזל טוב
מו"ה יואל ברש"י וואלטער הי"ו
לרגל שמחת אירוסי בתו למזל טוב
יתברכו ממעון הברכות ויזכו לראות רב נחת דקדושה עבג"צ
ג וירא תשפ"ז
יסודות נאמנים
בעבודת החיים יסודי החיים
פרק ב' (ג)
כי הם חיינו
אז דאס מציאות איז אינגאנצן אנדערש. א.
ווער עס קען אביסל מענטשן ווייסט ,אז כי הוא חייך:
עס דרייען זיך ארום מענטשן וועלכע זענען
גרויסע עשירים און עס פעלט זיי גארנישט,
א ריכטיגן געשמאקן לעבן
זיי האבן כל מחמדי עולם און האבן נישט קיין
האט מען נאר טאמער
שום פראבלעם אין לעבן ,און דאך זענען זיי איז מען דבוק אין תורה
אזוי צוקלאפט און צובראכן ביי זיך! זיי דרייען
זיך ארום ממש ווי צובראכענע שארבן! עס
פעלט זיי 'שמחת החיים' און 'סיפוק הנפש'! דער וואס לערנט נישט -אפילו
און זיי זוכן כסדר עפעס אן עצה וויאזוי זיי ווען ער האט 'מחמדי עולם' האט
קענען זיך עפעס אביסל אויפלעבן .אבער ער נישט קיין 'שמחת החיים'
ווי פארשטענדליך ,די אלע וועלטליכע
טאמער איינער קוקט סתם אזוי בעיני
עצות העלפן נישט ,און געווענליך מאכט
בשר ,קען זיך אים טאקע דוכטן אז עס זענען
עס נאכמער פארפלאנטערט .ווער רעדט
פארהאן אזויפיל מענטשן וועלכע האבן
נאך טאמער ער גייט אויך דורך א געוויסע
נישט קיין שייכות מיט דער תורה ,זיי האבן
שוועריגקייט בגשמיות ,דעמאלט ווערט ער
נישט קיין שום 'קביעות עתים לתורה' ,און
דאך אינגאנצן צורודערט און ער קען זיך
פונדעסטוועגן דאך זענען זיי גליקליכע און
ממש נישט מחזק זיין.
צופרידענע מענטשן .און פארקערט ,עס
זענען פארהאן אזויפיל אידן וועלכע זענען
א איד וואס איז דבוק אין תורה 'עמלים בתורה' ,אינגעלייט וואס זיצן און
איז גליקליך און צופרידן אפילו
ווען עס גייט אים שווער לערנען א גאנצן טאג ,און זיי מאכן נעבעך מיט
און גייען דורך שוועריגקייטן .דאס איז דער
פון דער אנדערער זייט דרייען זיך ארום השקפה ראשונה אינעם היינטיגן זמן ההסתר.
אינגעלייט וועלכע זענען 'עמלים בתורה',
זיי זענען ממש דבוק אין דער תורה הקדושה, אבער דער אמת איז בכלל נישט אזוי .אז
און זיי לעבן א חיי דחקות ,זיי האבן נישט מען קוקט אביסל מער ,ווערט מען געוואויר
ובחרת בחיים ד
הקדושה .לעניננו מיינט דאס ,אז נאר דער געהעריג קיין פרנסה ,און אסאך מאל האבן
וועלכער איז מקושר צו דער תורה -נאר ער זיי נאך פארשידענע שוועריגקייטן אין
קען האבן חיות און סיפוק! טאמער ער האט לעבן -וואס זיי גלייבן און ווייסן אז דאס
נישט קיין שיעור אין תורה -וועט ער שפירן אז איז אלעס חשבונות פון הימל ,נסיונות און
ער האט נישט קיין לעבן אויף דער וועלט! ער תיקונים וואס זיי דארפן דורכגיין -אבער פון
וועט זיך זוכן מיט וואס צו זיין צופרידן און דאס דער אנדערער זייט זענען זיי גליקליך און
נישט טרעפן! פארוואס?! ווייל די וועלט איז צופרידן! זיי ווייסן נישט וואו זיך אהינצוטון
אויסגעשטעלט מיט דער תורה און עס גיבט פאר שמחה און הודאה וואס זיי דאנקען דעם
נישט קיין חיות פאר א מענטש וועלכער איז אויבערשטן אויף די חסדים וואס ער טוט מיט
ווייט פון תורה! זיי .און ווען א מענטש קוקט זיי אן ,קען ער
דאס נישט פארשטיין :ווי קען דאס זיין?! דער
לעולם וואלט מען דאס אויך געדארפט עושר -וועלכער האט אלעס -איז צובראכן,
זען בחיצוניות ,אז דער וועלכער לערנט תורה און דער איד וועלכער האט גארנישט -איז
-האט בריווח פרנסה און עשירות ,ער איז פרייליך?! מען קען נישט פארשטיין וויאזוי
געזונט און געבענטשט מיט אלע גשמיות'דיגע קענען די אידן דורכגיין שוועריגקייטן -בלויז
ברכות; ווי עס שטייט אין דער תורה (ויקרא דורכדעם וואס זיי זענען דבוק אין דער תורה
כו ,ג)" :אם בחקותי תלכו וגו' ונתתי גשמיכם הקדושה?! און נישט סתם 'דורכטראגן' ,נאר
בעתם" ,און פארקערט -איז פארקערט .און זיי זענען 'גליקליך'! אז מען קוקט אן זייערע
לעתיד לבא וועט טאקע זיין אזוי בנגלה ,אז די ליכטיגע פנים'ער זעט מען ,אז זיי זענען
וועלכע זענען געווען פון די 'עמלים בתורה' אמת'ע גליקליכע מענטשן! זיי האבן עפעס
וועלן האבן געוואלדיגע השפעות און וועלן אן אמת'ן חיים!
זיין ברומו של עולם .דעמאלט וועלן אלע זען
ווי דער גאנצער שפע איז אלעס געוואנדן אין די גאנצע וועלט איז משועבד
צו די תורה הקדושה
דער תורה .אבער ביזדערווייל זענען מיר אין
גלות -וועלכער איז א זמן פון הסתר ,דעריבער דער הסבר דערין איז ,ווי עס שטייט אין זוהר
זעען מיר עס נישט בפועל ,עס קען זיין הקדוש (תרומה קסא" :):אסתכל באורייתא וברא
מענטשן וואס האבן נישט קיין שייכות מיט די עלמא" -דער אויבערשטער האט באשאפן די
תורה ,און עס גייט זיי גוט ,און פארקערט ,עס גאנצע וועלט דורך די חכמת התורה! און אויף
קען זיין אידן עמלי תורה וואס מאכן נעבעך דעם שטייט" :כולם בחכמה עשית" .ווייל די
מיט ,און גייען דורך שוועריגקייטן .אבער דער תורה איז דאך געווען נאך איידער די וועלט
אמת איז ,אז ווען מען קוקט אביסל שטערקער איז באשאפן געווארן ,און דער אויבערשטער
זעט מען ,אז דער איד וועלכער ליגט אין כביכול האט אריינגעקוקט אין דער תורה און
לערנען -האט א צופרידן לעבן ,ווידער דער אט אזוי האט ער אויסגעשטעלט די וועלט -
וואס איז נישט עוסק בתורה -טרעפט נישט אלעס ,על פי תורה .דעריבער איז די גאנצע
קיין צופרידנקייט אין זיין לעבן .ווייל קיין וועלט משועבד פאר די תורה ,און די וועלט
אמת'דיג גליקליך לעבן ,איז נישט דא אן תורה. קען נישט האבן קיין קיום נאר דורך די תורה
ה וירא תשפ"ז
דאס איז פון די יסודות פון אידישקייט ,וואס דער אויבערשטער האט באשאפן די וועלט
די תורה חזר'ט עס איבער אן א שיעור מאל; אויף אן אופן אז מען מוז האבן 'עמל' ,און אן
ווי עס שטייט (דברים ל ,כ)" :כי הוא חייך ואורך 'עמל' קען מען נישט דורכגיין די וועלט; ווי עס
ימיך" -דער אויבערשטער איז דיין לעבן! שטייט אין פסוק (איוב ה ,ז)" :אדם לעמל יולד" -
"ואתם הדבקים בה' אלקיכם חיים כולכם א מענטש איז געבוירן געווארן זיך צו מוטשען.
היום" (דברים ד ,ד) -דער אמת'ער לעהאפט דעריבער קען מען זיך אויסוועלן איינע פון
וואס ענק האבן ,איז בלויז דער סארט חיים די צוויי סארטן 'עמל' :אדער זיך צו מוטשען
פון 'דבקים בה' אלקיכם' ,וואס מען איז דבוק בפועל ,ארבעטן שווער און זיין פארפלאגט און
אינעם אויבערשטן -וואס דאס איז נישט שייך, פאריאגט ,און אפילו אויב מען ארבעט נישט
נאר דורכן זיין דבוק אין דער תורה הקדושה. אזוי שווער -ווייל מען האט א לייכטע פרנסה
און אזוי זאגט מען אויך ביים דאווענען" :כי -איז אבער נישט דא קיין לעבן! ער האט נישט
הם חיינו ואורך ימינו" -די תורה איז אונזער קיין שמחה און קיין סיפוק! ער שפירט נישט
חיות .און אזוי זאגן אויך חז"ל (ברכות יז ,).אז די קיין שום טעם אין לעבן! דאס איז איין סארט
תלמידי חכמים פלעגן זיך וואונטשן איינער 'עמל' .אדער קען ער אויסוועלן אן אנדערע
פאר צווייטן" :עולמך תראה בחייך" -דורכדעם סארט 'עמל' ,דאס איז 'עמל התורה' ,וואס ער
וואס דו ביסט דבוק אין דער תורה הקדושה פלאגט זיך אויף תורה ,און אסאך מאל פלאגט
זאלסטו שפירן א טעם פון עולם הבא נאך דא ער זיך אויך אויף פארשידענע שוועריגקייטן
אויף דער וועלט .און עס ליגט אויף א איד א אין זיין גשמיות'דיגע לעבן ,אבער ער האט א
חיוב דאס מכיר צו זיין ,גלייבן ,און אריינבאקן חיות און א סיפוק! ער שפירט אז ער לעבט פאר
שטארק אין הארץ ,אז נאר דורך לערנען תורה א סיבה און ער איז צופרידן מיט זיין לעבן!
וועט ער האבן א גליקליך לעבן.
אן דעם וואס מען איז דבוק צו דער
ב. תורה -איז נישט דא קיין לעבן
כל התחלות קשות ויערב לכם מכאן ולהבא:
א איד דארף זיך שטארק איינ'חזר'ן און
ארייננעמען אין הארץ ,אז תורה איז נישט עפעס
מען דארף הארעווען אין א זאך פאר זיך! עס איז נישט פשט ,אז עס איז
תורה ביז מען הייבט אן צו פארהאן א וועלט און א לעבן -אויך אן דער תורה,
פילן דעם 'כי הם חיינו' און טאמער מען וועט לערנען תורה ,וועט פשוט
זיין נאך בעסער .ניין! א איד דארף קומען צו דער
הכרה אז דאס איז דאס לעבן! אן דעם וואס מען
דער 'חולי הנפש' אז מען פילט נישט
דעם זיסן טעם אין די תורה הקדושה איז דבוק צו דער תורה -איז נישט דא קיין לעבן!
עס איז נישט שייך צו האבן א לעבהאפט אן תורה!
וועט א מענטש פרעגן" :איך לערן שוין ווייל די גאנצע וועלט איז משועבד צו דער תורה,
און איך האב א קביעות'דיגן שיעור אין תורה, און עס קען נישט זיין קיין גליקליך לעבן נאר מיט
פארוואס בין איך נישט זוכה צו שפירן דעם א קביעות'דיגן שיעור אין דער תורה הקדושה.
'כי הם חיינו'?! וויאזוי קען איך שפירן בפועל
ובחרת בחיים ו
פארלירן דעם געשמאק אין תורה; ווי דער א טעם און א חיות אין לערנען?! וויאזוי
רבי זכרונו לברכה טייטשט אין דברי יואל קומט מען אן דערצו?!".
(פרשת שמות עמוד קכג) דעם פסוק (שמות א ,יד)
"וימררו את חייהם" -אז זיי האבן געמאכט דער הסבר פארוואס א מענטש שפירט
ביטער די תורה הקדושה! דאס איז געווען נישט קיין זיסקייט אין תורה איז ,ווי דער
דער גלות מצרים -און אלע גליות עד היום רמב"ם (הלכות דעות פ"ב ה"א) זאגט :פונקט ווי
הזה -וואס דאס גוי'אישקייט קומט אריין צו א 'חולה הגוף' פארלירט דעם חוש הטעם,
אונז און מאכט אונז קראנק ,אזוי ווייט אז די און ווען ער עסט א זיסע זאך שפירט ער א
תורה הקדושה -וואס דאס איז באמת דאס ביטערן טעם ,און פארקערט ,ווען ער עסט א
חיות פון א איד ,ווי מען זאגט" :כי הם חיינו" - ביטערע זאך שפירט ער א זיסן טעם ,אזוי אויך
דאס ווערט ביטער און פינסטער. א 'חולה הנפש' פארלירט דעם ריכטיגן הרגש
אין רוחניות'דיגע זאכן און ער שפירט נישט
דאס איז דער תירוץ פארוואס א מענטש די זיסקייט פונעם אמת ,נאר פארקערט ,עס
שפירט נישט די זיסקייט פון תורה -אפילו קוקט אים אויס ווי א ביטערע זאך.
טאמער ער לערנט יא א שיעור בקביעות,
ווייל ער ליגט טיף אין גלות! ער האט לעניננו איז דאס נוגע כלפי תורה -וואס
פארלוירן דעם 'חוש הטעם'! די תורה וואס דאס איז דאך באמת די זיסטע זאך וואס עס
דאס איז "מתוקים מדבש ונופת צופים" ,עס איז נאר פארהאן אויף דער וועלט; ווי דער
איז באמת די געשמאקסטע זאך וואס איז באקאנטער לשון פונעם אור החיים הקדוש
פארהאן -שפירט זיך ביי אים ביטער און (פ' תבוא)" :אילו היו בני אדם מרגישים עריבות
שווער! די תורה וועלכע איז אמת'דיג זיין ומתיקות התורה ,היו משתגעים ומתלהטים
חיות -שפירט זיך ווי כאילו עס נעמט אוועק אחריה" -טאמער מען וואלט געהאט דעם
חיות! די אידן וועלכע האבן זוכה געווען און גוטן חוש הטעם ,וואלטן מיר געשפירט אזא
דורכגעבראכן דעם מסך המבדיל ,שטייען און זיסקייט אין דער תורה ,אז מיר וואלטן ממש
שרייען :די תורה איז מתוק מדבש! "כל חפציך משוגע געווארן פאר תורה! אבער וויבאלד
לא ישוו בה" -עס איז נישט דא נאך א זאך אויף די נשמה איז מלובש און פארשטעלט אין א
דער וועלט וועלכע האט אזא מתיקות ווי די גוף ,און דערצו קומען נאך נעבעך צו די אלע
תורה! אבער נעבעך ביי דעם איד וואס דער 'מסכים המבדילים' ,דעריבער שפירט מען
'מסך המבדיל' איז נאך בתוקפו ,איז אים דאס נישט! און נאך ערגער דערפון ,אז עס
די תורה ביטער און ער שפירט עס ווי א שפירט זיך גאר ווי א ביטער שווערע זאך צו
שווערער עול. זיצן א שעה און לערנען ברצופות.
מען מוז קודם אסאך שוויצן און הארעווען 'כובד הגלות' ברענגט אז מען זאל
אין תורה ביז מען שפירט דעם זיסן טעם פארלירן דעם טעם אין אידישקייט
אבער אינ'אמת'ן טאר זיך א מענטש נישט דערצו קומט נאך צו דער כובד הגלות,
פארלירן פון דעם וואס ער שפירט נישט די וואס דאס איז אויך גורם אז א איד זאל
ז וירא תשפ"ז
חכמינו ז"ל זאגן (תמיד לב" :).הרוצה שיחיה זיסקייט פון תורה ,נאר ער דארף ווייטער
ימית את עצמו" -טאמער איינער וויל לעבן ,זאל לערנען -אפילו אויב עס קומט אים אן זייער
ער זיך הרג'ענען .זאגן די ספרים פשט' :הרוצה שווער און ביטער ,ווייל דער מענטש דארף
שיחיה' -טאמער איינער וויל שפירן אין תורה וויסן ,אז אזוי האט דער אויבערשטער
די ריכטיגע חיות וואס א איד דארף צו שפירן, באשאפן דעם מענטש ,אז ער מוז זיך קודם
'ימית את עצמו' -זאל ער זיך אייהאלטן פון מוטשען און מען קומט נישט אן גראד צום
תאוות ,ווייל לויט וויפיל ער וועט זיך צוברעכן מתיקות .ווייל טאמער וואלט מען באלד ווי
די 'תאוות הגוף' ,אלץ מער וועט ער זוכה זיין צו
נאר מען זעצט זיך לערנען שוין געשפירט
שפירן חיות אין תורה .בשעת ווען א איד לערנט
דעם מתיקות התורה -וואלט דאך נישט
אין אזא מצב וואס ער שפירט נאכנישט קיין
געווען קיין בחירה! יעדער וואלט זיך
טעם אין תורה ,איז ער אויך א 'ממית את עצמו',
צוגעכאפט דערצו פון זיך אליינס .דערפאר
ער צוברעכט זיין 'תאות המנוחה' ,און דורכדעם
וועט ער זוכה זיין צו שפירן דעם טעם פון תורה. האט דער אויבערשטער אוועקגעשטעלט
אויף דעם דארף א מענטש אסאך הארעווען, אן 'עמל' ,אז מען מוז קודם אסאך שוויצן
דורכצוברעכן אלע 'מסכים המבדילים' ,און און הארעווען אין תורה -בלויז מיט אמונה
צוקומען צו שפירן דאס מתיקות פון תורה. אז דאס איז אונזער תכלית און אונזער חיות,
און מיט יעדע ביסל יגיעה וואס ער מוטשעט זיך, און ערשט שפעטער קומט מען צו צום "כל
קומט ער צו נאך אביסל נענטער און נאך אביסל המקיים את התורה מעוני סופו לקיימה
צו מרגיש צו זיין די מתיקות פון תורה הקדושה. מעושר" (אבות פ"ד מ"ט).
תוצאות חיים
.אאפילו ווען פונדרויסן זעט אויס אז מענטשן וואס האבן נישט קיין שייכות
מיט די תורה האבן א גוטן לעבן ,און פארקערט ,אידן וואס מוטשען זיך אויף תורה
מאכן מיט שוועריגקייטן -אבער אז מען קוקט נענטער זעט מען דעם אמת ,אז נאר
די וואס זענען דבוק אין דער תורה האבן אן אמת'דיג גליקליך לעבן ,ווייל אן קיין
תורה פילט מען נישט קיין שום טעם און סיפוק אינעם לעבן.
.בטאמער א מענטש וויל צוקומען צו 'מתיקות התורה' ,מוז ער קודם לערנען
תורה אפילו אן צו שפירן קיין זיסקייט ,נאר זיך מוטשען שווער און ביטער.
דורכדעם וואס ער הארעוועט מיט מסירות נפש צוברעכט ער דעם מסך המבדיל
און ער הייבט אן צו שפירן די געוואלדיגע זיסקייט פון די הייליגע תורה.
ובחרת בחיים ח
ליקוטי פנינים
על פרשת השבוע אורות חיים
חייו" -וואס איז דער ציל וואס א מענטש
וירא אליו ה';
דארף שטרעבן און וואס וויל ער דערגרייכן? נהנה זיין מזיו השכינה אויף דער וועלט
פירט ער אויס בקיצור" :שהאדם לא נברא
אלא להתענג על ה' ולהנות מזיו שכינתו" - ֵּאֹלֵנֵ י ַַמ ְְמ ֵֵרא" (בראשית יח,
"ַוַ ֵּי ָָּרא ֵֵאָלָ יו ה' ְּב ֵ
דער איינציגסטער אמת'ער ציל איז צו האבן א) -דער אויבערשטער האט זיך דא באוויזן
דעם תענוג רוחני צו זיין נאנט צום באשעפער פאר אברהם אבינו .דער רמב"ן זאגט אויפן
און נהנה זיין מזיו השכינה! ארט בתוך דבריו ,אז דאס לשון 'וירא אליו
דער מסילת ישרים ערקלערט ווייטער ,אז ה'' איז אנדערש ווי עס שטייט כסדר אין
דעם סארט תענוג קען מען באמת נאר משיג די פריערדיגע פרשיות 'וירא ה' אל אברם'.
זיין בעולם הבא .אבער לויט וויפיל א מענטש אלעמאל וואס עס שטייט 'וירא' ביז אהער,
דינט דעם אויבערשטן אויף דעם עולם -ווי איז דאס געווען א נבואה ,דאס הייסט אז דער
חז"ל זאגן (אבות פ"ד מט"ז) "העולם הזה דומה אויבערשטער האט זיך באוויזן צו אים כדי
לפרוזדור בפני העולם הבא" -אלס מער אים צו זאגן א ספעציפישע נבואה .ווידעראום
ווערט ער צוגעגרייט צו זוכה זיין צו דעם ביי דעם 'וירא אליו ה'' ,שטייט דאך נישט אין
תענוג .און דאס איז דער 'תענוג והעידון הגדול פסוק קיין שום זאך וואס דער אויבערשטער
מכל העידונים שיכולים להימצא' ,די גרעסטע האט אים געזאגט .זאגט דער רמב"ן א יסוד:
סארט תענוג וואס עס עקזיסטירט בכלל ,ביז די התגלות איז נישט געווען פאר א נבואה,
אלע גשמיות'דיגע תענוגים פון די וועלט נאר דאס איז געווען א 'גמול' -א שכר פאר
ווערן אינגאנצן בטל ומבוטל קעגן דעם ,און אברהם אבינו אויף די מצוה פון מילה .דער
זענען בלויז כטיפה מן הים קעגן דעם תענוג אויבערשטער האט זיך באוויזן צו אים אלס
פון קירבת ה' און ליהנות מזיו שכינתו. מתנת שכר ,און אברהם האט דא זוכה געווען
צו א התגלות השכינה בלויז פארן עצם ענין
געווענליך ,ווי געזאגט ,איז דאס נאר שייך פון זיין נאנט צום באשעפער.
בעולם הבא .אבער אברהם אבינו האט זוכה
געווען -דורך זיין געוואלדיגע עבודה פון דער מסילת ישרים הייבט אן זיין ספר
מסירות נפש ביי מצוות מילה -צו דעם תענוג (פרק א) מיט דעם ,אז דער יסוד פון א מענטש
נאך דא אויף דעם עולם הזה בגופו ובחיים אויף דער וועלט איז" :יסוד החסידות ושורש
חיותו! 'וירא אליו ה'' -דא האט ער שוין נהנה העבודה התמימה הוא שיתברר ויתאמת אצל
געווען מעין עולם הבא דורך די התגלות האדם מה חובתו בעולמו ולמה צריך שישים
השכינה .דאס זאגט אונז די תורה דא :דער מבטו ומגמתו בכל אשר הוא עמל כל ימי
ט וירא תשפ"ז
קומט אויס ,אז שרה אמינו האט געזען פאר אויבערשטער האט אים שוין יעצט געגעבן
זיך א מורא'דיגע סתירה .פון איין זייט האט א 'גמול' -א שכר ,אז ער זאל קענען זיין
דער אויבערשטער צוגעזאגט פאר אברהם אזוי נאנט צום באשעפער און נהנה זיין מזיו
מִֹת�י ֶֶאת ְְּב ִִר ִיִתי
אבינו (בראשית יז ,יט)ַ" :וַ ֲֲה ִִק ִ שכינתו נאך אלס א מענטש אויף די וועלט,
ִִאּתֹו ִלִ ְְב ִִרית עֹוָלָ ם ְלְ ַזַ ְְרעֹו ַַא ֲֲח ָָריו" -פון יצחק דורך דעם 'וירא אליו ה''.
וועט ארויסקומען א כלל ישראל ,און פון דער
אנדערער זייט זעט זי בנבואה אז דאס קינד
קען נישט האבן קיין קינדער ,און ער אליין
איז בכלל נישט קיין דבר המתקיים ,ער איז
פשוט אנגעגרייט צו גיין אויף דער עקידה היפלא מה' דבר;
האבן אן אמונה למעלה מן השכל
אלס א קרבן פארן אויבערשטן .פונדעסטוועגן
האט זי געגלייבט אין ביידע זאכן צוזאמען!
דער ייטב לב (פרשת וירא) איז מסביר ,לויט
ווי קענען די צוויי זאכן גיין צוזאמען? נאר
ווי עס שטייט אין אור החיים הקדוש (פרשת
דער אויבערשטער קען אלעס מאכן! זי האט
וירא) אז בעפאר די עקידה איז די נשמה פון
געוואוסט אז מען דארף האבן אמונה אז עס
יצחק אבינו געווען פון 'סטרא דנוקבא' ,עס
איז נישט קיין סתירה! אפילו אויב מיטן שכל
האט נישט געקענט געבוירן קיין קינדער ,און
פארשטייט מען נישט וויאזוי דאס איז נישט
האט בכלל נישט געקענט האבן קיין קיום פאר
קיין סתירה!
אריכות ימים ,נאר בשעת די עקידה איז זיין
דאס איז נישט געווען א נסיון פון בלויז איין נשמה ארויסגעפלויגן און ער האט באקומען
טאג אדער איין יאר ,נאר פון ווען שרה אמינו א נייע נשמה ,א נשמה פון 'סטרא דדכורא',
האט געבוירן יצחק ביז צו דער בשורת העקידה כדי ער זאל קענען האבן א קיום אויף דער
-וואס דעמאלט איז זי נסתלק געווארן -האט וועלט און געבוירן קינדער ,וואס פון יצחק איז
זי געלעבט מיט דעם נסיון .דאס הייסט ,זיבן ארויסגעקומען יעקב אבינו און דער גאנצער
און דרייסיג יאר האט זי געלעבט מיט דעם כלל ישראל.
נסיון פון 'תרתי דסתרי'! ווען פון איין זייט
האט זי געוואוסט אז יצחק איז נישט קיין דבר זאגט דער ייטב לב :שרה אמינו איז געווען
המתקיים ,און פונדעסטוועגן האט זי געהאט א גרויסע נביאה ,און זי האט געוואוסט אז
אמונה אז דאס איז נישט קיין סתירה מיט יצחק איז א נשמה פון 'סטרא דנוקבא' וועלכע
דעם וואס דער אויבערשטער האט צוגעזאגט קען נישט האבן קיין קיום אויף דער וועלט.
אז יצחק וועט האבן קינדער און אויפשטעלן פון דעם האט זי שוין אליין פארשטאנען
א כלל ישראל. אז די כוונה העליונה איז אז דער יצחק זאל
זיין א קרבן אויפן מזבח פארן אויבערשטן.
צום סוף האט זיך טאקע ארויסגעשטעלט אבער דעם סוד ,אז נאך דער עקידה וועט ער
אז ביידע זאכן זענען געווען אמת .עס איז באקומען א נייע נשמה פון 'סטרא דדכורא',
געווען אמת אז יצחק'ס נשמה וועט נישט האט מען איר נישט מגלה געווען ,כדי די
האבן קיין קיום און וועט נישט קענען געבוירן עקידה זאל זיין בגדר נסיון.
ובחרת בחיים י
דעמאלט האט אברהם אבינו אריינגעגעבן קינדער ,ווייל זיין נשמה איז טאקע נסתלק
דעם כח האמונה פאר יעדן איד עד סוף כל געווארן ביי דער עקידה .און עס איז אויך
הדורות; ווי עס שטייט אין מדרש (שוחר טוב געווען אמת אז יצחק וועט געבוירן קינדער,
תהלים כט) אז צוליב דעם ווערט כלל ישראל דורכדעם וואס ער האט באקומען א נייע
אנגערופן ְ'ְּבֵנֵ י ֵֵאִלִ ים' ,ווייל ֵ'ֵאִלִ ים' איז פון נשמה פון 'סטרא דדכורא' .אבער דאס האט
לשון ִ'ִאלמים' -שטום ,מיר זענען קינדער מען איר נישט מגלה געווען ,ווייל פון איר
פון אברהם אבינו וועלכער איז געווען שטום האט זיך געפאדערט אז זי זאל האבן אמונה
און נישט געפרעגט קיין קשיות ווען עס איז העכער פון שכל .און דעם כח פון אמונה
געקומען צו אמונה .ווי מען זעט אז נאך דער למעלה מן השכל האט זי מוריש געווען פאר
עקידה האט אברהם אבינו געזאגט פארן אלע שפעטערדיגע דורות עד עולם.
אויבערשטן" :היה לי להשיבך ולא השיבותיך
והחרשתי" -איך האב געהאט וואס דיר צו איינע פון די הויפט פלעצער וואו מען זעט
ענטפערן ,און איך האב נישט געענטפערט די געוואלדיגע אמונה פשוטה פון די אבות
נאר געשוויגן .האט אים דער אויבערשטער הקדושים ,איז ביי דער נסיון העקידה .ווי עס
געפרעגט" :מה היה לך להשיב" -וואס ווערט ארויסגעברענגט אין אסאך ספרים,
האסטו געהאט צו ענטפערן? האט אברהם אז דער עיקר נסיון העקידה איז געווען ,אז
אבינו געזאגט" :אתמול אמרת לי כי ביצחק בשעת דער אויבערשטער האט געזאגט פאר
יקרא לך זרע" -נעכטן האסטו מיר געזאגט אברהם אבינו (בראשית כב ,ב)ְ" :וְ ַַה ֲֲעֵלֵ הּו ָָׁשם
אז פון יצחק וועט ארויסקומען א כלל ישראל, ְלְ עָֹלָה" -נעם יצחק און ברענג אים פאר א
און דערנאך האסטו מיר געהייסן טון פונקט קרבן עולה אויפן מזבח ,האט אברהם אבינו
פארקערט ,אים צו ברענגען פאר אן עולה ,און נאכאלץ געגלייבט אין דער הבטחה וואס דער
"ַאל
שפעטער זאגסטו מיר גאר פארקערטַ : אויבערשטער האט אים געהאט צוגעזאגט
ִִּת ְְׁשַלַ ח ְָיְָדָך ֶֶאל ַַהַּנַ ַַער". (שם כא ,יב)ִּ" :כִ י ְְב ְִיְִצ ָָחק ִָיִָּק ֵֵרא ְלְ ָך ָזָ ַַרע" -אז ער
וועט האבן קינדער פון יצחק ,ווייל אז דאס
אבער ווילאנג עס איז געווען נוגע אויף איז א הבטחה מפורשת פונעם אויבערשטן,
למעשה ,איז אברהם אבינו געגאנגען מקיים האט ער געגלייבט דערין באמונה שלימה.
זיין דעם ציווי פונעם אויבערשטן ווי א
שטומער! ער האט נישט געפרעגט קיין איי ,וויאזוי איז מעגליך דאס זאל שטימען?
קשיות! נאר שפעטער ,ווען עס איז מער נישט אויב ער גייט יעצט מקריב זיין יצחק אויף
געווען נוגע למעשה ווייל דער אויבערשטער דער עקידה -וואס דאס האט ער דאך אויך
האט געהייסן אראפנעמען יצחק פון דער געהערט מפורש פונעם אויבערשטן -וויאזוי
עקידה ,דעמאלט האט ער געזאגט 'היה לי וועט קענען ארויסקומען קינדער פון יצחק?
להשיבך'. אבער אברהם אבינו איז געגאנגען העכער פון
שכל! ער האט געגלייבט מיט אמונה פשוטה
דערפאר ווערן מיר אנגערופן 'בני אלים' - אז ביידע זאכן זענען אמת ויציב און אלעס
שטומע מענטשן ,ווייל אלע אידישע קינדער וועט מקוים ווערן אזויווי דער אויבערשטער
האבן מקבל געווען פון אברהם אבינו דעם כח האט געזאגט.
אי וירא תשפ"ז
ברענגען א בהמה פאר א קרבן ,איז עס נישט פון שווייגן! אז אפילו ווען מען האט חלילה
קיין קרבן נאר טאמער מען שחט עס ,מען א קושיא וואס מען פארשטייט נישט מיטן
שפריצט דאס בלוט און מען פארברענט עס שכל ,פרעגט מען נישט קיין קושיות ,נאר
אויפן מזבח .ווייל א בהמה איז נישט קיין 'בר מען טוט ווייטער דעם רצון ה' ווי א שטומער!
דעת' און האט נישט קיין 'מחשבה' ,דעריבער מען בלייבט ווייטער געטריי צום באשעפער!
מוז מען טון די הקרבה בפועל .אבער ביי א אידישע קינדער זענען מקבל וואס דער
מענטש -וואס ער איז יא א 'בר דעת' -ווען אויבערשטער זאגט אויף אן אופן פון 'למעלה
ער ווערט א קרבן עולה ,מיינט עס נישט אז מן השכל'.
מען זאל אים שחט'ן חלילה ,נאר דאס מיינט
ער זאל לעבעדיגערהייט 'מקבל זיין' מסירות
נפש פארן באשעפער! ער זאל מסכים זיין און
זיין גרייט זיך מקריב צו זיין פארן אויבערשטן! והעלהו שם לעולה;
דערפאר האט דער אויבערשטער נאר געזאגט לעבן מיט מסירות נפש
"ְוְ ַַה ֲֲעֵלֵ הּו ָׁשׁ ם ְלְ ֹעָֹלָ ה" (בראשית כב ,ב) -לייג אים
בלויז ארויף אויפן מזבח ער זאל מקבל זיין ביי דער עקידה שטייט אין חז"ל (רש"י בראשית
מסירות נפש ,און דערנאך נעם אים אראפ! ער כב ,יב) ,אז דער אויבערשטער האט געזאגט
זאל א גאנץ לעבן זיין אין אזא מצב פון מסירות פאר אברהם אבינו" :אמרתי לך 'והעלהו'
נפש ,און לעבן בלויז פארן באשעפער'ס וועגן. שם לעולה ולא 'שחטהו' לעולה ,אסקתיה
אחתיה" -איך האב דיר נישט געהייסן שחט'ן
אט דאס איז דער אופן וויאזוי א מענטש
נאר ארויפברענגען ,און איינמאל דו האסט
וועלכער איז א 'בר דעת' ווערט א קרבן פארן
אים שוין ארויפגעברענגט ,האסטו שוין יוצא
באשעפער :נישט דורכן שחט'ן בפועל חלילה,
געווען מיין ציווי.
נאר דורכן לעבן מיט מסירות נפש .דאס איז
דער 'והעלהו שם לעולה' ,מען איז זיך מקריב דער חתם סופר אין די תשובות (אורח
פארן באשעפער. חיים סימן ר"ח) איז מסביר :ווען א איד וויל
נשגר בזה כסא דנחמתא אל מעלת כבוד ידידינו הנעלה ,מוכתר בכל מדה ומעלה,
איש אמונים ,יקר מפנינים ,שמו הטוב הולך לפניו
כה דברי
המשתתפים
פריינד
שליט"א הי"ו הרה"ח ר' פישל
משב"ק הגאון הצדיק אבד"ק ור"מ כוס
תנחומין
בצערו ומנחמים
בדברי נחמה
מעומק הלב
היושב בעמק הבכה על פטירת אמו
האה"ח מרת רחל ב"ר שלמה הלוי ע"ה
מערכת
ובחרת בחיים המקום ינחם אתכם בתוך שאר אבילי ציון וירושלים ,ולא תוסיפו לדאבה עוד,
ובקרוב יקיצו וירננו שוכני עפר ,בביאת הגואל במהרה
קול דברי תורה ויראה מערכת ובחרת בחיים
605.313.1735 845.445.8579
ובחרת בחיים בי
