gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar

שבוע: וירא (2026-10-26)

ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫גליון‬ ‫בס"ד‬ ‫תורה • פנינים • שיחות • מאמרים • התחזקות‬ ‫פ' וירא‬ ‫שנת תשפ"ז לפ"ק‬ ‫גליון ע"ט‬ ‫אמרים יקרים ופנינים‬ ‫נחמדים על הפרשה‬ ‫טיב החיים‬ ‫בזה‪ ,‬כי עיקר מצות מילה הוא למען יחלש כח‬ ‫בשכר זאת שאנשים הנעלים מוותרים‬ ‫התאוה כמבואר במורה (ח"ג פמ"ט)‪ ,‬ובכריתת‬ ‫על התעלות עצמם בעבור טובת‬ ‫אחריני זוכים להשראת השכינה‬ ‫הערלה הוסר כח הרע של ערלת הלב‪ .‬והנה‬ ‫כתיב (קהלת ג יד) ידעתי כי כל אשר יעשה‬ ‫וירא אליו ה' באלני ממרא והוא יושב‬ ‫האלקים הוא יהיה לעולם‪ ,‬ולכך בכוונה כרת ה'‬ ‫פתח האהל כחום היום‪ .‬פירש"י הוא‬ ‫הברית עם אברהם‪ ,‬כי אם בכוחו ית' הוסר כח‬ ‫שנתן לו עצה על המילה‪ ,‬לפיכך נגלה אליו‬ ‫הרע מאברהם ונחלש כח תאותו אז הוא יהיה‬ ‫בחלקו‪ .‬וכבר האריכו המפרשים לבאר שלא‬ ‫לעולם‪ ,‬כי על ידי זה הוסר כח הרע וערלת הלב‪,‬‬ ‫נסתפק חלילה אברהם אבינו אם לקיים ציווי‬ ‫ונחלש כח התאוה מאת כל תולדותיו זרע יצחק‬ ‫השי"ת שהלך לשאול בעצת ממרא‪ ,‬אלא שהיה‬ ‫וישראל הנקראים זרעו‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫לו איזה ספיקא בענין המילה ועל זה הלך‬ ‫לשמוע חוות דעתו של ממרא‪ ,‬ובכן יש להבין‬ ‫במה נסתפק אברהם אבינו ומה תשובה השיב‬ ‫ומעתה י"ל כי זו עצה שנתן ממרא לאברהם‬ ‫לו ממרא‪ .‬ועוד יש להבין מדוע ניתן לממרא‬ ‫אבינו על המילה‪ ,‬דהנה נתקשו‬ ‫דוקא שכר זו שנגלה אליו בחלקו על שנתן לו‬ ‫בספרים הקדושים שהלא אמרו חז"ל (קידושין‬ ‫עצה על המילה‪.‬‬ ‫פב‪ ).‬עשה אברהם אבינו את כל התורה כולה‬ ‫עד שלא ניתנה‪ .‬ואם כן מדוע לא קיים את‬ ‫(פ'‬ ‫ואפ"ל עפ"י מה שכתב בייטב לב‬ ‫מצות מילה עד שנצטוה על כך מפי הקב"ה‪ .‬אך‬ ‫משפטים) לבאר מאי דכתיב (בראשית‬ ‫י"ל כי על כך אברהם אבינו היה מסתפק‬ ‫יז כד) בהמולו בשר ערלתו‪ ,‬ופירש"י נטל‬ ‫ועולה‪ ,‬האם יקיים כבר עכשיו את מצות מילה‪,‬‬ ‫אברהם סכין והיה מתיירא‪ ,‬מה עשה הקב"ה‬ ‫או ימתין עד שיצטוה על כך מפי הקב"ה‪ ,‬ועל‬ ‫שלח ידו ואחז עמו‪ ,‬שנאמר (נחמיה ט ה) וכרות‬ ‫כך שאל את עצת בעלי בריתו‪ ,‬ואמר לו ממרא‬ ‫עמו הברית‪ ,‬לו לא נאמר אלא עמו‪ .‬הכוונה‬ ‫הקב"ה שאז כרת השי"ת עמו את הברית‪.‬‬ ‫שמכיון שעל ידי מילתו הצורך להעמיד כח נצחי‬ ‫ומכיון שוויתר על טובת והתעלות עצמו למען‬ ‫של מילת ערלת הלב לכל דורות ישראל עד‬ ‫דורות העתידים‪ ,‬זה היה שכרו שנתגלה אליו‬ ‫עולם‪ ,‬לכן ימתין עד שיצטוה מפי הקב"ה‪,‬‬ ‫הקב"ה‪ ,‬וזכה לקבל פני השכינה‪ ,‬כי השכר מה‬ ‫והוא יכרות עמו את הברית‪ ,‬ובכך יוסר כח‬ ‫שמוותרים על התעלות עצמם בכדי להטיב‬ ‫הרע וערלת הלב מאת כל תולדותיו זרע ישראל‬ ‫לאחריני‪ ,‬הוא שגם הוא ית"ש עושה חוץ לכבודו‬ ‫עד עולם‪ ,‬כי כל אשר יעשה האלקים הוא יהיה‬ ‫לעזוב השמים ושמי השמים לשכון בתחתונים‪.‬‬ ‫לעולם‪ ,‬אך אם יקיים מצות מילה מעצמו‪ ,‬לא‬ ‫שייך להעמיד כח נצחי לדורות‪ ,‬ולכן לא יקיימה‬ ‫ולכן זה היה שכרו של ממרא שנגלה אליו‬ ‫עד שיצטוה על כך מפי הקב"ה‪.‬‬ ‫בחלקו‪ ,‬שהרי בשכר זאת שוויתר אברהם‬ ‫אבינו על התעלות עצמו בעד דורות העתידים‪,‬‬ ‫ולפי זה יש לבאר מדוע זכה אברהם אבינו‬ ‫זכה לקבל פני השכינה‪ ,‬ומכיון שזו היתה עצתו‬ ‫לקבלת פני השכינה אחר שקיים מצות‬ ‫של ממרא שימתין עם המילה עד שיצטוה מפי‬ ‫מילה‪ ,‬עפ"י מה שכתב בחתם סופר (דרשות‬ ‫הקב"ה‪ ,‬זכה ונגלה אליו בחלקו‪.‬‬ ‫ח"ב דף שצט) כי בשכר זאת שאנשים הנעלים‬ ‫ועובדי ה' מוותרים על התעלות עצמם בעבור‬ ‫טובת אחריני‪ ,‬כדי לקרבם להשי"ת ולעבודתו‬ ‫ויראתו‪ ,‬בשכר זה זוכים להשראת השכינה‪ ,‬כי‬ ‫ממצות מילה מורה על האחדות בין ישראל‬ ‫בענין השראת השכינה פה למטה בעוה"ז הרי‬ ‫הכשרים אבל עם רשעים אסור להתחבר‬ ‫אמר הכתוב (מלכים‪-‬א ח כו) הנה השמים ושמי‬ ‫וירא אליו ה' באלני ממרא והוא יושב פתח‬ ‫השמים לא יכלכלוך‪ ,‬וא"כ איך שייך שישרה‬ ‫האהל כחום היום‪ .‬פירש"י הוא שנתן לו‬ ‫השי"ת את שכינתו בעוה"ז‪ ,‬אך השי"ת עושה‬ ‫עצה על המילה‪ ,‬לפיכך נגלה אליו בחלקו‪ .‬וראוי‬ ‫עם בני ישראל מדה כנגד מדה‪ ,‬שעל ידי שהם‬ ‫להבין מדוע ניתן לממרא דוקא שכר זו שנגלה אליו‬ ‫מוותרים על התעלות עצמם בכדי להטיב‬ ‫בחלקו על שנתן לו עצה על המילה‪.‬‬ ‫לאחריני‪ ,‬אז גם הוא ית"ש עושה חוץ לכבודו‬ ‫לעזוב השמים ושמי השמים ושוכן בתחתונים‬ ‫ואפ"ל על פי מה שכתב בחתם סופר לבאר‬ ‫להטיב לעמו ונחלתו‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫איזו עצה נתן לו ממרא על המילה‪ ,‬כי‬ ‫ודאי שאי אפשר לפרש כפשוטו שהסתפק‬ ‫ובכן י"ל כי אילו היה אברהם אבינו מביט‬ ‫אברהם אבינו אם יקיים את מצות הבורא ית'‪.‬‬ ‫ומסתכל רק על טובת עצמו‪ ,‬היה מל‬ ‫אכן הכוונה כי נצטוה אברהם אבינו רק על מצות‬ ‫עצמו עוד מקודם שנצטוה מפי הקב"ה‪ ,‬ובכך‬ ‫מילה ולא על מצות פריעה‪ ,‬ומכל מקום כתבו‬ ‫היה זוכה מכבר לכל המעלות והמדריגות אשר‬ ‫התוספות במסכת יבמות (עא‪ :‬ד"ה לא) שקיים‬ ‫זכה אליהם על ידי מצות מילה‪ ,‬אך משום טובת‬ ‫גם מצות פריעה אף שלא נצטוה‪ .‬וזו היתה עצתו‬ ‫דורות העתידים‪ ,‬שידע שאם ימול מעצמו לא‬ ‫של ממרא על המילה שיקיים גם מצות פריעה‬ ‫תהיה במילתו מילת ערלת הלב לכל זרע ישראל‬ ‫אף על פי שלא נצטוה על כך‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫עד עולם‪ ,‬לכן לא מל עצמו עד שנצטוה מפי‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ב‬ ‫כיון שלא נצטווה עליה‪ ,‬ורק אברהם קיימה אף‬ ‫וי"ל בביאור הענין על פי מה שכתב העקידה‬ ‫שלא נצטווה‪ ,‬וממילא יוכל להעמיד לדורות‬ ‫(פ' לך שער השמונה עשר) בטעם מצות‬ ‫עולם כח האחדות בין בני ישראל הכשרים‪ ,‬לאלו‬ ‫מילה‪ ,‬שמורה כי אב אחד לכולנו‪ ,‬ואנחנו עמו‬ ‫שיקיימו מצות מילה כפי שקיימה אברהם‪.‬‬ ‫חתום בחותמו‪ ,‬וצריך שיהא בינינו אחדות‬ ‫ונמצא שהועמד כאן הכח להתאחד בין בני‬ ‫ושלום‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫ישראל הכשרים‪ ,‬ומאידך שלא להתאחד עם אלו‬ ‫ולפי זה אפשר לומר שזאת היתה שאלתו של‬ ‫שאין להתחבר אתם‪.‬‬ ‫אברהם אבינו‪ ,‬שהלך להתייעץ עם בעלי‬ ‫ולפיכך נגלה אליו בחלקו‪ ,‬דהנה רש"י פירש‬ ‫בריתו‪ ,‬דמצד אחד הרי הוצרך להעמיד את כח‬ ‫לעיל (יג יד) על הכתוב וה' אמר אל‬ ‫המילה המורה על זה שאנחנו חתומים בחותם‬ ‫אברם אחרי הפרד לוט מעמו‪ ,‬שכל זמן שהרשע‬ ‫אחד וצריך שיהיה בינינו אחדות ושלום‪ ,‬ומאידך‬ ‫עמו היה הדיבור פורש ממנו‪ .‬ולכן אם לא‬ ‫גיסא אכן האחדות והתחברות לא תתכן אלא‬ ‫הועמד כח זה שהאחדות תהיה רק בין בני‬ ‫בין בני ישראל הכשרים‪ ,‬אבל עם אלו שאין‬ ‫ישראל הכשרים ולא עם רשעים ח"ו‪ ,‬אי אפשר‬ ‫להתחבר אתם‪ ,‬האחדות אתם היא היפך‬ ‫שתהיה התגלות השכינה‪ .‬אך מכיון שנתן לו‬ ‫האחדות האמיתית‪ ,‬והרי גם ישמעאל מל את‬ ‫עצה שיקיים גם את מצות פריעה‪ ,‬וממילא‬ ‫עצמו‪ ,‬והוא היה רשע אשר ואתו אסור להתאחד‬ ‫הועמד כח זה שהאחדות תהיה רק בין בני‬ ‫ולהתחבר‪ .‬ועל זה יעץ לו ממרא שיקיים גם את‬ ‫ישראל הכשרים לפיכך נגלה אליו בחלקו‪.‬‬ ‫מצות פריעה‪ ,‬אשר מצוה זו לא קיים ישמעאל‬ ‫עץ חיי"ם הוא למחזיקים בה ותומכיה מאושר‬ ‫על הטוב יזכר‬ ‫אלו שהששתתפו בהוצאת הגליון‬ ‫מו"ה ישעי' יעקב פריעדמאן הי"ו‬ ‫מנאמני בית הגה"צ אבד"ק ור"מ שליט"א ‪ -‬ועומד לימינינו בכל עת ועונה‬ ‫לרגל הכנסת בנו לעול התורה והמצוות למזל טוב‬ ‫מו"ה יואל ברש"י וואלטער הי"ו‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בתו למזל טוב‬ ‫יתברכו ממעון הברכות ויזכו לראות רב נחת דקדושה עבג"צ‬ ‫ג‬ ‫וירא תשפ"ז‬ ‫יסודות נאמנים‬ ‫בעבודת החיים‬ ‫יסודי החיים‬ ‫פרק ב' (ג)‬ ‫כי הם חיינו‬ ‫אז דאס מציאות איז אינגאנצן אנדערש‪.‬‬ ‫א‪.‬‬ ‫ווער עס קען אביסל מענטשן ווייסט‪ ,‬אז‬ ‫כי הוא חייך‪:‬‬ ‫עס דרייען זיך ארום מענטשן וועלכע זענען‬ ‫גרויסע עשירים און עס פעלט זיי גארנישט‪,‬‬ ‫א ריכטיגן געשמאקן לעבן‬ ‫זיי האבן כל מחמדי עולם און האבן נישט קיין‬ ‫האט מען נאר טאמער‬ ‫שום פראבלעם אין לעבן‪ ,‬און דאך זענען זיי‬ ‫איז מען דבוק אין תורה‬ ‫אזוי צוקלאפט און צובראכן ביי זיך! זיי דרייען‬ ‫זיך ארום ממש ווי צובראכענע שארבן! עס‬ ‫פעלט זיי 'שמחת החיים' און 'סיפוק הנפש'!‬ ‫דער וואס לערנט נישט ‪ -‬אפילו‬ ‫און זיי זוכן כסדר עפעס אן עצה וויאזוי זיי‬ ‫ווען ער האט 'מחמדי עולם' האט‬ ‫קענען זיך עפעס אביסל אויפלעבן‪ .‬אבער‬ ‫ער נישט קיין 'שמחת החיים'‬ ‫ווי פארשטענדליך‪ ,‬די אלע וועלטליכע‬ ‫טאמער איינער קוקט סתם אזוי בעיני‬ ‫עצות העלפן נישט‪ ,‬און געווענליך מאכט‬ ‫בשר‪ ,‬קען זיך אים טאקע דוכטן אז עס זענען‬ ‫עס נאכמער פארפלאנטערט‪ .‬ווער רעדט‬ ‫פארהאן אזויפיל מענטשן וועלכע האבן‬ ‫נאך טאמער ער גייט אויך דורך א געוויסע‬ ‫נישט קיין שייכות מיט דער תורה‪ ,‬זיי האבן‬ ‫שוועריגקייט בגשמיות‪ ,‬דעמאלט ווערט ער‬ ‫נישט קיין שום 'קביעות עתים לתורה'‪ ,‬און‬ ‫דאך אינגאנצן צורודערט און ער קען זיך‬ ‫פונדעסטוועגן דאך זענען זיי גליקליכע און‬ ‫ממש נישט מחזק זיין‪.‬‬ ‫צופרידענע מענטשן‪ .‬און פארקערט‪ ,‬עס‬ ‫זענען פארהאן אזויפיל אידן וועלכע זענען‬ ‫א איד וואס איז דבוק אין תורה‬ ‫'עמלים בתורה'‪ ,‬אינגעלייט וואס זיצן און‬ ‫איז גליקליך און צופרידן אפילו‬ ‫ווען עס גייט אים שווער‬ ‫לערנען א גאנצן טאג‪ ,‬און זיי מאכן נעבעך מיט‬ ‫און גייען דורך שוועריגקייטן‪ .‬דאס איז דער‬ ‫פון דער אנדערער זייט דרייען זיך ארום‬ ‫השקפה ראשונה אינעם היינטיגן זמן ההסתר‪.‬‬ ‫אינגעלייט וועלכע זענען 'עמלים בתורה'‪,‬‬ ‫זיי זענען ממש דבוק אין דער תורה הקדושה‪,‬‬ ‫אבער דער אמת איז בכלל נישט אזוי‪ .‬אז‬ ‫און זיי לעבן א חיי דחקות‪ ,‬זיי האבן נישט‬ ‫מען קוקט אביסל מער‪ ,‬ווערט מען געוואויר‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ד‬ ‫הקדושה‪ .‬לעניננו מיינט דאס‪ ,‬אז נאר דער‬ ‫געהעריג קיין פרנסה‪ ,‬און אסאך מאל האבן‬ ‫וועלכער איז מקושר צו דער תורה ‪ -‬נאר ער‬ ‫זיי נאך פארשידענע שוועריגקייטן אין‬ ‫קען האבן חיות און סיפוק! טאמער ער האט‬ ‫לעבן ‪ -‬וואס זיי גלייבן און ווייסן אז דאס‬ ‫נישט קיין שיעור אין תורה ‪ -‬וועט ער שפירן אז‬ ‫איז אלעס חשבונות פון הימל‪ ,‬נסיונות און‬ ‫ער האט נישט קיין לעבן אויף דער וועלט! ער‬ ‫תיקונים וואס זיי דארפן דורכגיין ‪ -‬אבער פון‬ ‫וועט זיך זוכן מיט וואס צו זיין צופרידן און דאס‬ ‫דער אנדערער זייט זענען זיי גליקליך און‬ ‫נישט טרעפן! פארוואס?! ווייל די וועלט איז‬ ‫צופרידן! זיי ווייסן נישט וואו זיך אהינצוטון‬ ‫אויסגעשטעלט מיט דער תורה און עס גיבט‬ ‫פאר שמחה און הודאה וואס זיי דאנקען דעם‬ ‫נישט קיין חיות פאר א מענטש וועלכער איז‬ ‫אויבערשטן אויף די חסדים וואס ער טוט מיט‬ ‫ווייט פון תורה!‬ ‫זיי‪ .‬און ווען א מענטש קוקט זיי אן‪ ,‬קען ער‬ ‫דאס נישט פארשטיין‪ :‬ווי קען דאס זיין?! דער‬ ‫לעולם וואלט מען דאס אויך געדארפט‬ ‫עושר ‪ -‬וועלכער האט אלעס ‪ -‬איז צובראכן‪,‬‬ ‫זען בחיצוניות‪ ,‬אז דער וועלכער לערנט תורה‬ ‫און דער איד וועלכער האט גארנישט ‪ -‬איז‬ ‫‪ -‬האט בריווח פרנסה און עשירות‪ ,‬ער איז‬ ‫פרייליך?! מען קען נישט פארשטיין וויאזוי‬ ‫געזונט און געבענטשט מיט אלע גשמיות'דיגע‬ ‫קענען די אידן דורכגיין שוועריגקייטן ‪ -‬בלויז‬ ‫ברכות; ווי עס שטייט אין דער תורה (ויקרא‬ ‫דורכדעם וואס זיי זענען דבוק אין דער תורה‬ ‫כו‪ ,‬ג)‪" :‬אם בחקותי תלכו וגו' ונתתי גשמיכם‬ ‫הקדושה?! און נישט סתם 'דורכטראגן'‪ ,‬נאר‬ ‫בעתם"‪ ,‬און פארקערט ‪ -‬איז פארקערט‪ .‬און‬ ‫זיי זענען 'גליקליך'! אז מען קוקט אן זייערע‬ ‫לעתיד לבא וועט טאקע זיין אזוי בנגלה‪ ,‬אז די‬ ‫ליכטיגע פנים'ער זעט מען‪ ,‬אז זיי זענען‬ ‫וועלכע זענען געווען פון די 'עמלים בתורה'‬ ‫אמת'ע גליקליכע מענטשן! זיי האבן עפעס‬ ‫וועלן האבן געוואלדיגע השפעות און וועלן‬ ‫אן אמת'ן חיים!‬ ‫זיין ברומו של עולם‪ .‬דעמאלט וועלן אלע זען‬ ‫ווי דער גאנצער שפע איז אלעס געוואנדן אין‬ ‫די גאנצע וועלט איז משועבד‬ ‫צו די תורה הקדושה‬ ‫דער תורה‪ .‬אבער ביזדערווייל זענען מיר אין‬ ‫גלות ‪ -‬וועלכער איז א זמן פון הסתר‪ ,‬דעריבער‬ ‫דער הסבר דערין איז‪ ,‬ווי עס שטייט אין זוהר‬ ‫זעען מיר עס נישט בפועל‪ ,‬עס קען זיין‬ ‫הקדוש (תרומה קסא‪" :):‬אסתכל באורייתא וברא‬ ‫מענטשן וואס האבן נישט קיין שייכות מיט די‬ ‫עלמא" ‪ -‬דער אויבערשטער האט באשאפן די‬ ‫תורה‪ ,‬און עס גייט זיי גוט‪ ,‬און פארקערט‪ ,‬עס‬ ‫גאנצע וועלט דורך די חכמת התורה! און אויף‬ ‫קען זיין אידן עמלי תורה וואס מאכן נעבעך‬ ‫דעם שטייט‪" :‬כולם בחכמה עשית"‪ .‬ווייל די‬ ‫מיט‪ ,‬און גייען דורך שוועריגקייטן‪ .‬אבער דער‬ ‫תורה איז דאך געווען נאך איידער די וועלט‬ ‫אמת איז‪ ,‬אז ווען מען קוקט אביסל שטערקער‬ ‫איז באשאפן געווארן‪ ,‬און דער אויבערשטער‬ ‫זעט מען‪ ,‬אז דער איד וועלכער ליגט אין‬ ‫כביכול האט אריינגעקוקט אין דער תורה און‬ ‫לערנען ‪ -‬האט א צופרידן לעבן‪ ,‬ווידער דער‬ ‫אט אזוי האט ער אויסגעשטעלט די וועלט ‪-‬‬ ‫וואס איז נישט עוסק בתורה ‪ -‬טרעפט נישט‬ ‫אלעס‪ ,‬על פי תורה‪ .‬דעריבער איז די גאנצע‬ ‫קיין צופרידנקייט אין זיין לעבן‪ .‬ווייל קיין‬ ‫וועלט משועבד פאר די תורה‪ ,‬און די וועלט‬ ‫אמת'דיג גליקליך לעבן‪ ,‬איז נישט דא אן תורה‪.‬‬ ‫קען נישט האבן קיין קיום נאר דורך די תורה‬ ‫ה‬ ‫וירא תשפ"ז‬ ‫דאס איז פון די יסודות פון אידישקייט‪ ,‬וואס‬ ‫דער אויבערשטער האט באשאפן די וועלט‬ ‫די תורה חזר'ט עס איבער אן א שיעור מאל;‬ ‫אויף אן אופן אז מען מוז האבן 'עמל'‪ ,‬און אן‬ ‫ווי עס שטייט (דברים ל‪ ,‬כ)‪" :‬כי הוא חייך ואורך‬ ‫'עמל' קען מען נישט דורכגיין די וועלט; ווי עס‬ ‫ימיך" ‪ -‬דער אויבערשטער איז דיין לעבן!‬ ‫שטייט אין פסוק (איוב ה‪ ,‬ז)‪" :‬אדם לעמל יולד" ‪-‬‬ ‫"ואתם הדבקים בה' אלקיכם חיים כולכם‬ ‫א מענטש איז געבוירן געווארן זיך צו מוטשען‪.‬‬ ‫היום" (דברים ד‪ ,‬ד) ‪ -‬דער אמת'ער לעהאפט‬ ‫דעריבער קען מען זיך אויסוועלן איינע פון‬ ‫וואס ענק האבן‪ ,‬איז בלויז דער סארט חיים‬ ‫די צוויי סארטן 'עמל'‪ :‬אדער זיך צו מוטשען‬ ‫פון 'דבקים בה' אלקיכם'‪ ,‬וואס מען איז דבוק‬ ‫בפועל‪ ,‬ארבעטן שווער און זיין פארפלאגט און‬ ‫אינעם אויבערשטן ‪ -‬וואס דאס איז נישט שייך‪,‬‬ ‫פאריאגט‪ ,‬און אפילו אויב מען ארבעט נישט‬ ‫נאר דורכן זיין דבוק אין דער תורה הקדושה‪.‬‬ ‫אזוי שווער ‪ -‬ווייל מען האט א לייכטע פרנסה‬ ‫און אזוי זאגט מען אויך ביים דאווענען‪" :‬כי‬ ‫‪ -‬איז אבער נישט דא קיין לעבן! ער האט נישט‬ ‫הם חיינו ואורך ימינו" ‪ -‬די תורה איז אונזער‬ ‫קיין שמחה און קיין סיפוק! ער שפירט נישט‬ ‫חיות‪ .‬און אזוי זאגן אויך חז"ל (ברכות יז‪ ,).‬אז די‬ ‫קיין שום טעם אין לעבן! דאס איז איין סארט‬ ‫תלמידי חכמים פלעגן זיך וואונטשן איינער‬ ‫'עמל'‪ .‬אדער קען ער אויסוועלן אן אנדערע‬ ‫פאר צווייטן‪" :‬עולמך תראה בחייך" ‪ -‬דורכדעם‬ ‫סארט 'עמל'‪ ,‬דאס איז 'עמל התורה'‪ ,‬וואס ער‬ ‫וואס דו ביסט דבוק אין דער תורה הקדושה‬ ‫פלאגט זיך אויף תורה‪ ,‬און אסאך מאל פלאגט‬ ‫זאלסטו שפירן א טעם פון עולם הבא נאך דא‬ ‫ער זיך אויך אויף פארשידענע שוועריגקייטן‬ ‫אויף דער וועלט‪ .‬און עס ליגט אויף א איד א‬ ‫אין זיין גשמיות'דיגע לעבן‪ ,‬אבער ער האט א‬ ‫חיוב דאס מכיר צו זיין‪ ,‬גלייבן‪ ,‬און אריינבאקן‬ ‫חיות און א סיפוק! ער שפירט אז ער לעבט פאר‬ ‫שטארק אין הארץ‪ ,‬אז נאר דורך לערנען תורה‬ ‫א סיבה און ער איז צופרידן מיט זיין לעבן!‬ ‫וועט ער האבן א גליקליך לעבן‪.‬‬ ‫אן דעם וואס מען איז דבוק צו דער‬ ‫ב‪.‬‬ ‫תורה ‪ -‬איז נישט דא קיין לעבן‬ ‫כל התחלות קשות ויערב לכם מכאן ולהבא‪:‬‬ ‫א איד דארף זיך שטארק איינ'חזר'ן און‬ ‫ארייננעמען אין הארץ‪ ,‬אז תורה איז נישט עפעס‬ ‫מען דארף הארעווען אין‬ ‫א זאך פאר זיך! עס איז נישט פשט‪ ,‬אז עס איז‬ ‫תורה ביז מען הייבט אן צו‬ ‫פארהאן א וועלט און א לעבן ‪ -‬אויך אן דער תורה‪,‬‬ ‫פילן דעם 'כי הם חיינו'‬ ‫און טאמער מען וועט לערנען תורה‪ ,‬וועט פשוט‬ ‫זיין נאך בעסער‪ .‬ניין! א איד דארף קומען צו דער‬ ‫הכרה אז דאס איז דאס לעבן! אן דעם וואס מען‬ ‫דער 'חולי הנפש' אז מען פילט נישט‬ ‫דעם זיסן טעם אין די תורה הקדושה‬ ‫איז דבוק צו דער תורה ‪ -‬איז נישט דא קיין לעבן!‬ ‫עס איז נישט שייך צו האבן א לעבהאפט אן תורה!‬ ‫וועט א מענטש פרעגן‪" :‬איך לערן שוין‬ ‫ווייל די גאנצע וועלט איז משועבד צו דער תורה‪,‬‬ ‫און איך האב א קביעות'דיגן שיעור אין תורה‪,‬‬ ‫און עס קען נישט זיין קיין גליקליך לעבן נאר מיט‬ ‫פארוואס בין איך נישט זוכה צו שפירן דעם‬ ‫א קביעות'דיגן שיעור אין דער תורה הקדושה‪.‬‬ ‫'כי הם חיינו'?! וויאזוי קען איך שפירן בפועל‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ו‬ ‫פארלירן דעם געשמאק אין תורה; ווי דער‬ ‫א טעם און א חיות אין לערנען?! וויאזוי‬ ‫רבי זכרונו לברכה טייטשט אין דברי יואל‬ ‫קומט מען אן דערצו?!"‪.‬‬ ‫(פרשת שמות עמוד קכג) דעם פסוק (שמות א‪ ,‬יד)‬ ‫"וימררו את חייהם" ‪ -‬אז זיי האבן געמאכט‬ ‫דער הסבר פארוואס א מענטש שפירט‬ ‫ביטער די תורה הקדושה! דאס איז געווען‬ ‫נישט קיין זיסקייט אין תורה איז‪ ,‬ווי דער‬ ‫דער גלות מצרים ‪ -‬און אלע גליות עד היום‬ ‫רמב"ם (הלכות דעות פ"ב ה"א) זאגט‪ :‬פונקט ווי‬ ‫הזה ‪ -‬וואס דאס גוי'אישקייט קומט אריין צו‬ ‫א 'חולה הגוף' פארלירט דעם חוש הטעם‪,‬‬ ‫אונז און מאכט אונז קראנק‪ ,‬אזוי ווייט אז די‬ ‫און ווען ער עסט א זיסע זאך שפירט ער א‬ ‫תורה הקדושה ‪ -‬וואס דאס איז באמת דאס‬ ‫ביטערן טעם‪ ,‬און פארקערט‪ ,‬ווען ער עסט א‬ ‫חיות פון א איד‪ ,‬ווי מען זאגט‪" :‬כי הם חיינו" ‪-‬‬ ‫ביטערע זאך שפירט ער א זיסן טעם‪ ,‬אזוי אויך‬ ‫דאס ווערט ביטער און פינסטער‪.‬‬ ‫א 'חולה הנפש' פארלירט דעם ריכטיגן הרגש‬ ‫אין רוחניות'דיגע זאכן און ער שפירט נישט‬ ‫דאס איז דער תירוץ פארוואס א מענטש‬ ‫די זיסקייט פונעם אמת‪ ,‬נאר פארקערט‪ ,‬עס‬ ‫שפירט נישט די זיסקייט פון תורה ‪ -‬אפילו‬ ‫קוקט אים אויס ווי א ביטערע זאך‪.‬‬ ‫טאמער ער לערנט יא א שיעור בקביעות‪,‬‬ ‫ווייל ער ליגט טיף אין גלות! ער האט‬ ‫לעניננו איז דאס נוגע כלפי תורה ‪ -‬וואס‬ ‫פארלוירן דעם 'חוש הטעם'! די תורה וואס‬ ‫דאס איז דאך באמת די זיסטע זאך וואס עס‬ ‫דאס איז "מתוקים מדבש ונופת צופים"‪ ,‬עס‬ ‫איז נאר פארהאן אויף דער וועלט; ווי דער‬ ‫איז באמת די געשמאקסטע זאך וואס איז‬ ‫באקאנטער לשון פונעם אור החיים הקדוש‬ ‫פארהאן ‪ -‬שפירט זיך ביי אים ביטער און‬ ‫(פ' תבוא)‪" :‬אילו היו בני אדם מרגישים עריבות‬ ‫שווער! די תורה וועלכע איז אמת'דיג זיין‬ ‫ומתיקות התורה‪ ,‬היו משתגעים ומתלהטים‬ ‫חיות ‪ -‬שפירט זיך ווי כאילו עס נעמט אוועק‬ ‫אחריה" ‪ -‬טאמער מען וואלט געהאט דעם‬ ‫חיות! די אידן וועלכע האבן זוכה געווען און‬ ‫גוטן חוש הטעם‪ ,‬וואלטן מיר געשפירט אזא‬ ‫דורכגעבראכן דעם מסך המבדיל‪ ,‬שטייען און‬ ‫זיסקייט אין דער תורה‪ ,‬אז מיר וואלטן ממש‬ ‫שרייען‪ :‬די תורה איז מתוק מדבש! "כל חפציך‬ ‫משוגע געווארן פאר תורה! אבער וויבאלד‬ ‫לא ישוו בה" ‪ -‬עס איז נישט דא נאך א זאך אויף‬ ‫די נשמה איז מלובש און פארשטעלט אין א‬ ‫דער וועלט וועלכע האט אזא מתיקות ווי די‬ ‫גוף‪ ,‬און דערצו קומען נאך נעבעך צו די אלע‬ ‫תורה! אבער נעבעך ביי דעם איד וואס דער‬ ‫'מסכים המבדילים'‪ ,‬דעריבער שפירט מען‬ ‫'מסך המבדיל' איז נאך בתוקפו‪ ,‬איז אים‬ ‫דאס נישט! און נאך ערגער דערפון‪ ,‬אז עס‬ ‫די תורה ביטער און ער שפירט עס ווי א‬ ‫שפירט זיך גאר ווי א ביטער שווערע זאך צו‬ ‫שווערער עול‪.‬‬ ‫זיצן א שעה און לערנען ברצופות‪.‬‬ ‫מען מוז קודם אסאך שוויצן און הארעווען‬ ‫'כובד הגלות' ברענגט אז מען זאל‬ ‫אין תורה ביז מען שפירט דעם זיסן טעם‬ ‫פארלירן דעם טעם אין אידישקייט‬ ‫אבער אינ'אמת'ן טאר זיך א מענטש נישט‬ ‫דערצו קומט נאך צו דער כובד הגלות‪,‬‬ ‫פארלירן פון דעם וואס ער שפירט נישט די‬ ‫וואס דאס איז אויך גורם אז א איד זאל‬ ‫ז‬ ‫וירא תשפ"ז‬ ‫חכמינו ז"ל זאגן (תמיד לב‪" :).‬הרוצה שיחיה‬ ‫זיסקייט פון תורה‪ ,‬נאר ער דארף ווייטער‬ ‫ימית את עצמו" ‪ -‬טאמער איינער וויל לעבן‪ ,‬זאל‬ ‫לערנען ‪ -‬אפילו אויב עס קומט אים אן זייער‬ ‫ער זיך הרג'ענען‪ .‬זאגן די ספרים פשט‪' :‬הרוצה‬ ‫שווער און ביטער‪ ,‬ווייל דער מענטש דארף‬ ‫שיחיה' ‪ -‬טאמער איינער וויל שפירן אין תורה‬ ‫וויסן‪ ,‬אז אזוי האט דער אויבערשטער‬ ‫די ריכטיגע חיות וואס א איד דארף צו שפירן‪,‬‬ ‫באשאפן דעם מענטש‪ ,‬אז ער מוז זיך קודם‬ ‫'ימית את עצמו' ‪ -‬זאל ער זיך אייהאלטן פון‬ ‫מוטשען און מען קומט נישט אן גראד צום‬ ‫תאוות‪ ,‬ווייל לויט וויפיל ער וועט זיך צוברעכן‬ ‫מתיקות‪ .‬ווייל טאמער וואלט מען באלד ווי‬ ‫די 'תאוות הגוף'‪ ,‬אלץ מער וועט ער זוכה זיין צו‬ ‫נאר מען זעצט זיך לערנען שוין געשפירט‬ ‫שפירן חיות אין תורה‪ .‬בשעת ווען א איד לערנט‬ ‫דעם מתיקות התורה ‪ -‬וואלט דאך נישט‬ ‫אין אזא מצב וואס ער שפירט נאכנישט קיין‬ ‫געווען קיין בחירה! יעדער וואלט זיך‬ ‫טעם אין תורה‪ ,‬איז ער אויך א 'ממית את עצמו'‪,‬‬ ‫צוגעכאפט דערצו פון זיך אליינס‪ .‬דערפאר‬ ‫ער צוברעכט זיין 'תאות המנוחה'‪ ,‬און דורכדעם‬ ‫וועט ער זוכה זיין צו שפירן דעם טעם פון תורה‪.‬‬ ‫האט דער אויבערשטער אוועקגעשטעלט‬ ‫אויף דעם דארף א מענטש אסאך הארעווען‪,‬‬ ‫אן 'עמל'‪ ,‬אז מען מוז קודם אסאך שוויצן‬ ‫דורכצוברעכן אלע 'מסכים המבדילים'‪ ,‬און‬ ‫און הארעווען אין תורה ‪ -‬בלויז מיט אמונה‬ ‫צוקומען צו שפירן דאס מתיקות פון תורה‪.‬‬ ‫אז דאס איז אונזער תכלית און אונזער חיות‪,‬‬ ‫און מיט יעדע ביסל יגיעה וואס ער מוטשעט זיך‪,‬‬ ‫און ערשט שפעטער קומט מען צו צום "כל‬ ‫קומט ער צו נאך אביסל נענטער און נאך אביסל‬ ‫המקיים את התורה מעוני סופו לקיימה‬ ‫צו מרגיש צו זיין די מתיקות פון תורה הקדושה‪.‬‬ ‫מעושר" (אבות פ"ד מ"ט)‪.‬‬ ‫תוצאות חיים‬ ‫‪ .‬אאפילו ווען פונדרויסן זעט אויס אז מענטשן וואס האבן נישט קיין שייכות‬ ‫מיט די תורה האבן א גוטן לעבן‪ ,‬און פארקערט‪ ,‬אידן וואס מוטשען זיך אויף תורה‬ ‫מאכן מיט שוועריגקייטן ‪ -‬אבער אז מען קוקט נענטער זעט מען דעם אמת‪ ,‬אז נאר‬ ‫די וואס זענען דבוק אין דער תורה האבן אן אמת'דיג גליקליך לעבן‪ ,‬ווייל אן קיין‬ ‫תורה פילט מען נישט קיין שום טעם און סיפוק אינעם לעבן‪.‬‬ ‫‪ .‬בטאמער א מענטש וויל צוקומען צו 'מתיקות התורה'‪ ,‬מוז ער קודם לערנען‬ ‫תורה אפילו אן צו שפירן קיין זיסקייט‪ ,‬נאר זיך מוטשען שווער און ביטער‪.‬‬ ‫דורכדעם וואס ער הארעוועט מיט מסירות נפש צוברעכט ער דעם מסך המבדיל‬ ‫און ער הייבט אן צו שפירן די געוואלדיגע זיסקייט פון די הייליגע תורה‪.‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ח‬ ‫ליקוטי פנינים‬ ‫על פרשת השבוע‬ ‫אורות חיים‬ ‫חייו" ‪ -‬וואס איז דער ציל וואס א מענטש‬ ‫וירא אליו ה';‬ ‫דארף שטרעבן און וואס וויל ער דערגרייכן?‬ ‫נהנה זיין מזיו השכינה אויף דער וועלט‬ ‫פירט ער אויס בקיצור‪" :‬שהאדם לא נברא‬ ‫אלא להתענג על ה' ולהנות מזיו שכינתו" ‪-‬‬ ‫ֵּאֹלֵנֵ י ַַמ ְְמ ֵֵרא" (בראשית יח‪,‬‬ ‫"ַוַ ֵּי ָָּרא ֵֵאָלָ יו ה' ְּב ֵ‬ ‫דער איינציגסטער אמת'ער ציל איז צו האבן‬ ‫א) ‪ -‬דער אויבערשטער האט זיך דא באוויזן‬ ‫דעם תענוג רוחני צו זיין נאנט צום באשעפער‬ ‫פאר אברהם אבינו‪ .‬דער רמב"ן זאגט אויפן‬ ‫און נהנה זיין מזיו השכינה!‬ ‫ארט בתוך דבריו‪ ,‬אז דאס לשון 'וירא אליו‬ ‫דער מסילת ישרים ערקלערט ווייטער‪ ,‬אז‬ ‫ה'' איז אנדערש ווי עס שטייט כסדר אין‬ ‫דעם סארט תענוג קען מען באמת נאר משיג‬ ‫די פריערדיגע פרשיות 'וירא ה' אל אברם'‪.‬‬ ‫זיין בעולם הבא‪ .‬אבער לויט וויפיל א מענטש‬ ‫אלעמאל וואס עס שטייט 'וירא' ביז אהער‪,‬‬ ‫דינט דעם אויבערשטן אויף דעם עולם ‪ -‬ווי‬ ‫איז דאס געווען א נבואה‪ ,‬דאס הייסט אז דער‬ ‫חז"ל זאגן (אבות פ"ד מט"ז) "העולם הזה דומה‬ ‫אויבערשטער האט זיך באוויזן צו אים כדי‬ ‫לפרוזדור בפני העולם הבא" ‪ -‬אלס מער‬ ‫אים צו זאגן א ספעציפישע נבואה‪ .‬ווידעראום‬ ‫ווערט ער צוגעגרייט צו זוכה זיין צו דעם‬ ‫ביי דעם 'וירא אליו ה''‪ ,‬שטייט דאך נישט אין‬ ‫תענוג‪ .‬און דאס איז דער 'תענוג והעידון הגדול‬ ‫פסוק קיין שום זאך וואס דער אויבערשטער‬ ‫מכל העידונים שיכולים להימצא'‪ ,‬די גרעסטע‬ ‫האט אים געזאגט‪ .‬זאגט דער רמב"ן א יסוד‪:‬‬ ‫סארט תענוג וואס עס עקזיסטירט בכלל‪ ,‬ביז‬ ‫די התגלות איז נישט געווען פאר א נבואה‪,‬‬ ‫אלע גשמיות'דיגע תענוגים פון די וועלט‬ ‫נאר דאס איז געווען א 'גמול' ‪ -‬א שכר פאר‬ ‫ווערן אינגאנצן בטל ומבוטל קעגן דעם‪ ,‬און‬ ‫אברהם אבינו אויף די מצוה פון מילה‪ .‬דער‬ ‫זענען בלויז כטיפה מן הים קעגן דעם תענוג‬ ‫אויבערשטער האט זיך באוויזן צו אים אלס‬ ‫פון קירבת ה' און ליהנות מזיו שכינתו‪.‬‬ ‫מתנת שכר‪ ,‬און אברהם האט דא זוכה געווען‬ ‫צו א התגלות השכינה בלויז פארן עצם ענין‬ ‫געווענליך‪ ,‬ווי געזאגט‪ ,‬איז דאס נאר שייך‬ ‫פון זיין נאנט צום באשעפער‪.‬‬ ‫בעולם הבא‪ .‬אבער אברהם אבינו האט זוכה‬ ‫געווען ‪ -‬דורך זיין געוואלדיגע עבודה פון‬ ‫דער מסילת ישרים הייבט אן זיין ספר‬ ‫מסירות נפש ביי מצוות מילה ‪ -‬צו דעם תענוג‬ ‫(פרק א) מיט דעם‪ ,‬אז דער יסוד פון א מענטש‬ ‫נאך דא אויף דעם עולם הזה בגופו ובחיים‬ ‫אויף דער וועלט איז‪" :‬יסוד החסידות ושורש‬ ‫חיותו! 'וירא אליו ה'' ‪ -‬דא האט ער שוין נהנה‬ ‫העבודה התמימה הוא שיתברר ויתאמת אצל‬ ‫געווען מעין עולם הבא דורך די התגלות‬ ‫האדם מה חובתו בעולמו ולמה צריך שישים‬ ‫השכינה‪ .‬דאס זאגט אונז די תורה דא‪ :‬דער‬ ‫מבטו ומגמתו בכל אשר הוא עמל כל ימי‬ ‫ט‬ ‫וירא תשפ"ז‬ ‫קומט אויס‪ ,‬אז שרה אמינו האט געזען פאר‬ ‫אויבערשטער האט אים שוין יעצט געגעבן‬ ‫זיך א מורא'דיגע סתירה‪ .‬פון איין זייט האט‬ ‫א 'גמול' ‪ -‬א שכר‪ ,‬אז ער זאל קענען זיין‬ ‫דער אויבערשטער צוגעזאגט פאר אברהם‬ ‫אזוי נאנט צום באשעפער און נהנה זיין מזיו‬ ‫מִֹת�י ֶֶאת ְְּב ִִר ִיִתי‬ ‫אבינו (בראשית יז‪ ,‬יט)‪ַ" :‬וַ ֲֲה ִִק ִ‬ ‫שכינתו נאך אלס א מענטש אויף די וועלט‪,‬‬ ‫ִִאּתֹו ִלִ ְְב ִִרית עֹוָלָ ם ְלְ ַזַ ְְרעֹו ַַא ֲֲח ָָריו" ‪ -‬פון יצחק‬ ‫דורך דעם 'וירא אליו ה''‪.‬‬ ‫וועט ארויסקומען א כלל ישראל‪ ,‬און פון דער‬ ‫אנדערער זייט זעט זי בנבואה אז דאס קינד‬ ‫קען נישט האבן קיין קינדער‪ ,‬און ער אליין‬ ‫איז בכלל נישט קיין דבר המתקיים‪ ,‬ער איז‬ ‫פשוט אנגעגרייט צו גיין אויף דער עקידה‬ ‫היפלא מה' דבר;‬ ‫האבן אן אמונה למעלה מן השכל‬ ‫אלס א קרבן פארן אויבערשטן‪ .‬פונדעסטוועגן‬ ‫האט זי געגלייבט אין ביידע זאכן צוזאמען!‬ ‫דער ייטב לב (פרשת וירא) איז מסביר‪ ,‬לויט‬ ‫ווי קענען די צוויי זאכן גיין צוזאמען? נאר‬ ‫ווי עס שטייט אין אור החיים הקדוש (פרשת‬ ‫דער אויבערשטער קען אלעס מאכן! זי האט‬ ‫וירא) אז בעפאר די עקידה איז די נשמה פון‬ ‫געוואוסט אז מען דארף האבן אמונה אז עס‬ ‫יצחק אבינו געווען פון 'סטרא דנוקבא'‪ ,‬עס‬ ‫איז נישט קיין סתירה! אפילו אויב מיטן שכל‬ ‫האט נישט געקענט געבוירן קיין קינדער‪ ,‬און‬ ‫פארשטייט מען נישט וויאזוי דאס איז נישט‬ ‫האט בכלל נישט געקענט האבן קיין קיום פאר‬ ‫קיין סתירה!‬ ‫אריכות ימים‪ ,‬נאר בשעת די עקידה איז זיין‬ ‫דאס איז נישט געווען א נסיון פון בלויז איין‬ ‫נשמה ארויסגעפלויגן און ער האט באקומען‬ ‫טאג אדער איין יאר‪ ,‬נאר פון ווען שרה אמינו‬ ‫א נייע נשמה‪ ,‬א נשמה פון 'סטרא דדכורא'‪,‬‬ ‫האט געבוירן יצחק ביז צו דער בשורת העקידה‬ ‫כדי ער זאל קענען האבן א קיום אויף דער‬ ‫‪ -‬וואס דעמאלט איז זי נסתלק געווארן ‪ -‬האט‬ ‫וועלט און געבוירן קינדער‪ ,‬וואס פון יצחק איז‬ ‫זי געלעבט מיט דעם נסיון‪ .‬דאס הייסט‪ ,‬זיבן‬ ‫ארויסגעקומען יעקב אבינו און דער גאנצער‬ ‫און דרייסיג יאר האט זי געלעבט מיט דעם‬ ‫כלל ישראל‪.‬‬ ‫נסיון פון 'תרתי דסתרי'! ווען פון איין זייט‬ ‫האט זי געוואוסט אז יצחק איז נישט קיין דבר‬ ‫זאגט דער ייטב לב‪ :‬שרה אמינו איז געווען‬ ‫המתקיים‪ ,‬און פונדעסטוועגן האט זי געהאט‬ ‫א גרויסע נביאה‪ ,‬און זי האט געוואוסט אז‬ ‫אמונה אז דאס איז נישט קיין סתירה מיט‬ ‫יצחק איז א נשמה פון 'סטרא דנוקבא' וועלכע‬ ‫דעם וואס דער אויבערשטער האט צוגעזאגט‬ ‫קען נישט האבן קיין קיום אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫אז יצחק וועט האבן קינדער און אויפשטעלן‬ ‫פון דעם האט זי שוין אליין פארשטאנען‬ ‫א כלל ישראל‪.‬‬ ‫אז די כוונה העליונה איז אז דער יצחק זאל‬ ‫זיין א קרבן אויפן מזבח פארן אויבערשטן‪.‬‬ ‫צום סוף האט זיך טאקע ארויסגעשטעלט‬ ‫אבער דעם סוד‪ ,‬אז נאך דער עקידה וועט ער‬ ‫אז ביידע זאכן זענען געווען אמת‪ .‬עס איז‬ ‫באקומען א נייע נשמה פון 'סטרא דדכורא'‪,‬‬ ‫געווען אמת אז יצחק'ס נשמה וועט נישט‬ ‫האט מען איר נישט מגלה געווען‪ ,‬כדי די‬ ‫האבן קיין קיום און וועט נישט קענען געבוירן‬ ‫עקידה זאל זיין בגדר נסיון‪.‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫י‬ ‫דעמאלט האט אברהם אבינו אריינגעגעבן‬ ‫קינדער‪ ,‬ווייל זיין נשמה איז טאקע נסתלק‬ ‫דעם כח האמונה פאר יעדן איד עד סוף כל‬ ‫געווארן ביי דער עקידה‪ .‬און עס איז אויך‬ ‫הדורות; ווי עס שטייט אין מדרש (שוחר טוב‬ ‫געווען אמת אז יצחק וועט געבוירן קינדער‪,‬‬ ‫תהלים כט) אז צוליב דעם ווערט כלל ישראל‬ ‫דורכדעם וואס ער האט באקומען א נייע‬ ‫אנגערופן ְ'ְּבֵנֵ י ֵֵאִלִ ים'‪ ,‬ווייל ֵ'ֵאִלִ ים' איז פון‬ ‫נשמה פון 'סטרא דדכורא'‪ .‬אבער דאס האט‬ ‫לשון ִ'ִאלמים' ‪ -‬שטום‪ ,‬מיר זענען קינדער‬ ‫מען איר נישט מגלה געווען‪ ,‬ווייל פון איר‬ ‫פון אברהם אבינו וועלכער איז געווען שטום‬ ‫האט זיך געפאדערט אז זי זאל האבן אמונה‬ ‫און נישט געפרעגט קיין קשיות ווען עס איז‬ ‫העכער פון שכל‪ .‬און דעם כח פון אמונה‬ ‫געקומען צו אמונה‪ .‬ווי מען זעט אז נאך דער‬ ‫למעלה מן השכל האט זי מוריש געווען פאר‬ ‫עקידה האט אברהם אבינו געזאגט פארן‬ ‫אלע שפעטערדיגע דורות עד עולם‪.‬‬ ‫אויבערשטן‪" :‬היה לי להשיבך ולא השיבותיך‬ ‫והחרשתי" ‪ -‬איך האב געהאט וואס דיר צו‬ ‫איינע פון די הויפט פלעצער וואו מען זעט‬ ‫ענטפערן‪ ,‬און איך האב נישט געענטפערט‬ ‫די געוואלדיגע אמונה פשוטה פון די אבות‬ ‫נאר געשוויגן‪ .‬האט אים דער אויבערשטער‬ ‫הקדושים‪ ,‬איז ביי דער נסיון העקידה‪ .‬ווי עס‬ ‫געפרעגט‪" :‬מה היה לך להשיב" ‪ -‬וואס‬ ‫ווערט ארויסגעברענגט אין אסאך ספרים‪,‬‬ ‫האסטו געהאט צו ענטפערן? האט אברהם‬ ‫אז דער עיקר נסיון העקידה איז געווען‪ ,‬אז‬ ‫אבינו געזאגט‪" :‬אתמול אמרת לי כי ביצחק‬ ‫בשעת דער אויבערשטער האט געזאגט פאר‬ ‫יקרא לך זרע" ‪ -‬נעכטן האסטו מיר געזאגט‬ ‫אברהם אבינו (בראשית כב‪ ,‬ב)‪ְ" :‬וְ ַַה ֲֲעֵלֵ הּו ָָׁשם‬ ‫אז פון יצחק וועט ארויסקומען א כלל ישראל‪,‬‬ ‫ְלְ עָֹלָה" ‪ -‬נעם יצחק און ברענג אים פאר א‬ ‫און דערנאך האסטו מיר געהייסן טון פונקט‬ ‫קרבן עולה אויפן מזבח‪ ,‬האט אברהם אבינו‬ ‫פארקערט‪ ,‬אים צו ברענגען פאר אן עולה‪ ,‬און‬ ‫נאכאלץ געגלייבט אין דער הבטחה וואס דער‬ ‫"ַאל‬ ‫שפעטער זאגסטו מיר גאר פארקערט‪ַ :‬‬ ‫אויבערשטער האט אים געהאט צוגעזאגט‬ ‫ִִּת ְְׁשַלַ ח ְָיְָדָך ֶֶאל ַַהַּנַ ַַער"‪.‬‬ ‫(שם כא‪ ,‬יב)‪ִּ" :‬כִ י ְְב ְִיְִצ ָָחק ִָיִָּק ֵֵרא ְלְ ָך ָזָ ַַרע" ‪ -‬אז ער‬ ‫וועט האבן קינדער פון יצחק‪ ,‬ווייל אז דאס‬ ‫אבער ווילאנג עס איז געווען נוגע אויף‬ ‫איז א הבטחה מפורשת פונעם אויבערשטן‪,‬‬ ‫למעשה‪ ,‬איז אברהם אבינו געגאנגען מקיים‬ ‫האט ער געגלייבט דערין באמונה שלימה‪.‬‬ ‫זיין דעם ציווי פונעם אויבערשטן ווי א‬ ‫שטומער! ער האט נישט געפרעגט קיין‬ ‫איי‪ ,‬וויאזוי איז מעגליך דאס זאל שטימען?‬ ‫קשיות! נאר שפעטער‪ ,‬ווען עס איז מער נישט‬ ‫אויב ער גייט יעצט מקריב זיין יצחק אויף‬ ‫געווען נוגע למעשה ווייל דער אויבערשטער‬ ‫דער עקידה ‪ -‬וואס דאס האט ער דאך אויך‬ ‫האט געהייסן אראפנעמען יצחק פון דער‬ ‫געהערט מפורש פונעם אויבערשטן ‪ -‬וויאזוי‬ ‫עקידה‪ ,‬דעמאלט האט ער געזאגט 'היה לי‬ ‫וועט קענען ארויסקומען קינדער פון יצחק?‬ ‫להשיבך'‪.‬‬ ‫אבער אברהם אבינו איז געגאנגען העכער פון‬ ‫שכל! ער האט געגלייבט מיט אמונה פשוטה‬ ‫דערפאר ווערן מיר אנגערופן 'בני אלים' ‪-‬‬ ‫אז ביידע זאכן זענען אמת ויציב און אלעס‬ ‫שטומע מענטשן‪ ,‬ווייל אלע אידישע קינדער‬ ‫וועט מקוים ווערן אזויווי דער אויבערשטער‬ ‫האבן מקבל געווען פון אברהם אבינו דעם כח‬ ‫האט געזאגט‪.‬‬ ‫אי‬ ‫וירא תשפ"ז‬ ‫ברענגען א בהמה פאר א קרבן‪ ,‬איז עס נישט‬ ‫פון שווייגן! אז אפילו ווען מען האט חלילה‬ ‫קיין קרבן נאר טאמער מען שחט עס‪ ,‬מען‬ ‫א קושיא וואס מען פארשטייט נישט מיטן‬ ‫שפריצט דאס בלוט און מען פארברענט עס‬ ‫שכל‪ ,‬פרעגט מען נישט קיין קושיות‪ ,‬נאר‬ ‫אויפן מזבח‪ .‬ווייל א בהמה איז נישט קיין 'בר‬ ‫מען טוט ווייטער דעם רצון ה' ווי א שטומער!‬ ‫דעת' און האט נישט קיין 'מחשבה'‪ ,‬דעריבער‬ ‫מען בלייבט ווייטער געטריי צום באשעפער!‬ ‫מוז מען טון די הקרבה בפועל‪ .‬אבער ביי א‬ ‫אידישע קינדער זענען מקבל וואס דער‬ ‫מענטש ‪ -‬וואס ער איז יא א 'בר דעת' ‪ -‬ווען‬ ‫אויבערשטער זאגט אויף אן אופן פון 'למעלה‬ ‫ער ווערט א קרבן עולה‪ ,‬מיינט עס נישט אז‬ ‫מן השכל'‪.‬‬ ‫מען זאל אים שחט'ן חלילה‪ ,‬נאר דאס מיינט‬ ‫ער זאל לעבעדיגערהייט 'מקבל זיין' מסירות‬ ‫נפש פארן באשעפער! ער זאל מסכים זיין און‬ ‫זיין גרייט זיך מקריב צו זיין פארן אויבערשטן!‬ ‫והעלהו שם לעולה;‬ ‫דערפאר האט דער אויבערשטער נאר געזאגט‬ ‫לעבן מיט מסירות נפש‬ ‫"ְוְ ַַה ֲֲעֵלֵ הּו ָׁשׁ ם ְלְ ֹעָֹלָ ה" (בראשית כב‪ ,‬ב) ‪ -‬לייג אים‬ ‫בלויז ארויף אויפן מזבח ער זאל מקבל זיין‬ ‫ביי דער עקידה שטייט אין חז"ל (רש"י בראשית‬ ‫מסירות נפש‪ ,‬און דערנאך נעם אים אראפ! ער‬ ‫כב‪ ,‬יב)‪ ,‬אז דער אויבערשטער האט געזאגט‬ ‫זאל א גאנץ לעבן זיין אין אזא מצב פון מסירות‬ ‫פאר אברהם אבינו‪" :‬אמרתי לך 'והעלהו'‬ ‫נפש‪ ,‬און לעבן בלויז פארן באשעפער'ס וועגן‪.‬‬ ‫שם לעולה ולא 'שחטהו' לעולה‪ ,‬אסקתיה‬ ‫אחתיה" ‪ -‬איך האב דיר נישט געהייסן שחט'ן‬ ‫אט דאס איז דער אופן וויאזוי א מענטש‬ ‫נאר ארויפברענגען‪ ,‬און איינמאל דו האסט‬ ‫וועלכער איז א 'בר דעת' ווערט א קרבן פארן‬ ‫אים שוין ארויפגעברענגט‪ ,‬האסטו שוין יוצא‬ ‫באשעפער‪ :‬נישט דורכן שחט'ן בפועל חלילה‪,‬‬ ‫געווען מיין ציווי‪.‬‬ ‫נאר דורכן לעבן מיט מסירות נפש‪ .‬דאס איז‬ ‫דער 'והעלהו שם לעולה'‪ ,‬מען איז זיך מקריב‬ ‫דער חתם סופר אין די תשובות (אורח‬ ‫פארן באשעפער‪.‬‬ ‫חיים סימן ר"ח) איז מסביר‪ :‬ווען א איד וויל‬ ‫נשגר בזה כסא דנחמתא אל מעלת כבוד ידידינו הנעלה‪ ,‬מוכתר בכל מדה ומעלה‪,‬‬ ‫איש אמונים‪ ,‬יקר מפנינים‪ ,‬שמו הטוב הולך לפניו‬ ‫כה דברי‬ ‫המשתתפים‬ ‫פריינד‬ ‫שליט"א הי"ו‬ ‫הרה"ח ר' פישל‬ ‫משב"ק הגאון הצדיק אבד"ק ור"מ‬ ‫כוס‬ ‫תנחומין‬ ‫בצערו ומנחמים‬ ‫בדברי נחמה‬ ‫מעומק הלב‬ ‫היושב בעמק הבכה על פטירת אמו‬ ‫האה"ח מרת רחל ב"ר שלמה הלוי ע"ה‬ ‫מערכת‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫המקום ינחם אתכם בתוך שאר אבילי ציון וירושלים‪ ,‬ולא תוסיפו לדאבה עוד‪,‬‬ ‫ובקרוב יקיצו וירננו שוכני עפר‪ ,‬בביאת הגואל במהרה‬ ‫קול דברי תורה ויראה‬ ‫מערכת ובחרת בחיים‬ ‫‪605.313.1735‬‬ ‫‪845.445.8579‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫בי‬