נועם האור - אידיש · No'am Ha'or - Yiddish — וירא (2026-10-26)

“נועם האור” גליון יז בעזרת השם יתברך
א
“נועם האור” גליון יז בעזרת השם יתברך
שיעור אור החיים הקדוש וירא תשפ”ז
"דו ביסט מיין קרוין!"
די ירושה פון אברהם אבינו -ווערן א מרכבה לשכינה
הֹודיעַ ׁשֶ ִׁה ְׁש ָרה
וְ נִׁ ְראֶ ה כִׁ י ַכ ָּונַת הַ ָכתּוב הּוא ׁשֶ בָ א לְ ִׁ
ה׳ ְׁשכִׁ ינָתֹו עָ לָיו וְ ַנעֲשָ ה מֶ ְרכָבָ ה ל ְַשכִׁ ינָה ,וְ ִׁת ְמצָ א פארוואס שטייט עס אזוי?
ׁשֶ אָ ְמרּו זִׁכְ רֹונָם לִׁ ְב ָרכָה (בראשית רבה ,פרשה מ״ז) ׁשֶ הָ אָ בֹות
שטעלט אייך פאר ,מען ליינט א מעשה אין לשון
אֹומרֹו ַוי ֵָּרא אֵּ לָיו ה׳ ׁשֶ גִׁ לָה
מֶ ְרכָבָ ה ל ְַשכִׁ ינָה .וְ הּוא ְ
הקודש ,און עס שטייט דארט :״הִ גִ י ַע אֶ ל ַיעֲקֹ ב -
ה׳ ְׁשכִׁ ינָתֹו אֵּ לָיו ,וְ ָלזֶה ִׁהקְ ִׁדים תֵּ בַ ת אֵּ לָיו לְ הַ ְזכ ַָרת ה׳
ְראּובֵ ן״ .מען פארשטייט וואס עס מיינט ,אבער דער
לֹומַ ר ׁשֶ נִׁ ְתגַלְ תָ ה עָ לָיו הַ ְשכִׁ ינָה ,מַ ה שֶ ל ֹא נִׁ ְׁשמַ ע
סדר כאפט דעם אויג .געווענליך וואלט מען געשריבן:
אֹומרֹו ַוי ֵָּרא ה׳ אֵּ לָיו ,כִׁ י ה׳ יַפְ ִׁסיק בֵּ ין הַ גִׁ לּוי ְב ְ
״הִ גִ י ַע ְראּובֵ ן אֶ ל ַיעֲקֹ ב״ .קודם ווער עס איז געקומען,
ל ִַׁמ ְת ַגלֶה בֹו וְ הָ בֵּ ן .וְ ָלזֶה ִׁת ְמצָ א ׁשֶ ל ֹא נֶאֱ מַ ר עֹוד ַוי ֵָּרא
און דערנאך צו וועמען.
ְבכָל הַ נְ בּואֹות הַ נֶאֱ מָ רֹות לְ אַ ְב ָרהָ ם אַ ח ֲֵּרי ז ֹאת אֶ לָא
ַוי ֹאמֶ ר ה׳ כִׁ י מָ צּוי הּוא לְ פָ נָיו עֲטָ ָרה לְ ר ֹאׁשֹו״. דער הייליגער אור החיים שטעלט זיך אפ אויפן סדר
פון די ווערטער ביים אנהייב פון אונזער פרשה.
אברהם אבינו ווערט א מרכבה לשכינה
אין פרשת לך לך שטייט ״ ַוי ֵָּרא ה׳ אֶ ל אַ ְב ָרם״ -קודם
דער שם השם ,און דערנאך צו וועמען ער האט זיך
דער אור החיים הקדוש עפנט אונז א טיר צו א
באוויזן .דא שטייט אבער ״ ַוי ֵָּרא אֵּ לָיו ה׳״ -קודם ״אֵ לָיו״,
געוואלדיגער דערקענונג :די תורה דערציילט דא וואס
צו אברהם אבינו ,און ערשט דערנאך דער שם השם.
אברהם אבינו איז געווארן .דער אייבערשטער האט
משרה געווען זיין שכינה אויף אים .ער איז געווארן א וואס וויל אונז די תורה דערמיט לערנען?
מרכבה לשכינה!
און נאך א פראגע :דער אייבערשטער האט זיך באוויזן
וואס מיינט ״מרכבה לשכינה״? ווי קען א מענטש ווערן צו אברהם אבינו -אבער וואס האט ער אים געזאגט?
א מרכבה פאר דער הייליגער שכינה? וואו איז דער דיבור פון דער נבואה?
א מרכבה איז א וואגן .דער מענטש זיצט אינעם וואגן, לאמיר לערנען די הייליגע ווערטער פונעם אור החיים
און דורך אים קומט ער אן וואוהין ער וויל .דער וואגן הקדוש (בראשית י״ח ,א׳ ,הפירוש הראשון):
האט נישט קיין אייגענע ריכטונג; מען פירט אים לויטן
״ ַוי ֵָּרא אֵּ לָיו ה׳ .יֵּׁש לָדַ עַ ת לָמָ ה ִׁׁשנָה הַ כָ תּוב לְ הַ קְ ִׁדים
רצון פון דעם וואס פארט אין אים.
הָ רֹואֶ ה קֹ דֶ ם הַ נִׁ ְראֶ ה ֶׁש ִׁה ְת ִׁחיל לְ דַ בֵּ ר בֹוֶׁ ,שהָ יָה לֹו לֹומַ ר
ביים אייבערשטן איז דאס א משל .ער האט נישט קיין ַוי ֵָּרא ה׳ אֵּ לָיוּ ,וכְ מֹו כֵּן מָ ִׁצינּו ֶׁש ִׁדבֵּ ר ְבכָל הַ ְמקֹומֹות
גוף און דארף נישט קיין וואגן וואס זאל אים טראגן. ּקֹודמֹותַ :וי ֵָּרא ה׳ אֶ ל אַ ְב ָרם וְ גֹומֵּ ר לְ ז ְַרעֲָך וְ גֹומֵּ ר (שם הַ ְ
״מרכבה לשכינה״ מיינט ,אז דער מענטש ווערט י״ב ,ז׳)ַ ,וי ֵָּרא ה׳ אֶ ל וְ גֹומֵּ ר אֲ נִׁ י אֵּ ל ַׁשדָ י (שם י״ז ,א׳):
אינגאנצן איבערגעגעבן צום אייבערשטן ,ביז דורך
עֹוד צָ ִׁריְך לָדַ עַ ת מַ ה נֶאֱ מַ ר לְ אַ ְב ָרהָ ם ִׁבנְ בּואָ ה זֹו.
אים ווערט דער רצון השם אנטפלעקט און
בֹותינּו זִׁכְ רֹונָם לִׁ ְב ָרכָה אָ ְמרּו (ב"מ פ״ו ע״ב) כִׁ י בָ א לְ בַ ּקְ רֹו
וְ ַר ֵּ
אויסגעפירט אויף דער וועלט.
ִׁמכְ אֵּ ב ִׁמילָתֹו ,אֶ לָא ֶׁשל ֹא ֻהזְכַ ר ֶרמֶ ז לְ דָ בָ ר זֶה בַ כָתּוב:
ב
“נועם האור” גליון יז בעזרת השם יתברך
וואס פאר א לעבן! צו לעבן מיטן אייבערשטן יעדן דאס איז אברהם אבינו געווארן .זיינע הענט ,זיינע פיס,
רגע! זיין דעת און זיין נשמה זענען פארבונדן מיטן זיין מויל ,זיין מחשבה -אלעס האט געדינט דעם
רבון העולמים ,און אלעס וואס ער טוט קומט פון דער אייבערשטן .מיט זיינע הענט האט ער געטון חסד ,מיט
איבערגעגעבנקייט. זיינע פיס איז ער געלאפן צו א מצוה ,מיט זיין מויל האט
ער געלערנט מענטשן צו דערקענען דעם באשעפער.
דאס הארץ פלאקערט ווען מען פארבינדט זיך מיט
אברהם אבינו'ס ברענעדיגער אהבה :צו זיין אזוי נאנט! דער הייליגער בעל התניא שרייבט (ליקוטי אמרים ,פרק כ״ג):
צו לעבן אזוי איבערגעגעבן! אז דער גאנצער מענטש
״וְ זֶהּו ׁשֶ אָ ְמרּו ַרבֹותֵּ ינּו זִׁכְ רֹונָם לִׁ ְב ָרכָה :הָ אָ בֹות הֵּ ן הֵּ ן
זאל זיין א פלאץ וואו דער אייבערשטער רוהט!
דֹוׁשים ּומ ְֻבדָ לִׁ ים
הַ מֶ ְרכָבָ הׁ ,שֶ כָל אֵּ ְב ֵּריהֶ ם ֻכלָם הָ יּו קְ ִׁ
מֵּ עִׁ נְ יְ נֵּי עֹולָם הַ זֶה ,וְ ל ֹא ַנעֲשּו מֶ ְרכָבָ ה ַרק ל ָָרצֹון
מיין קרוין ,מיין כבוד הָ עֶ לְ יֹון לְ בַ דֹו כָל יְ מֵּ יהֶ ם״.
און דער אור החיים הקדוש לייגט צו :״עֲטָ ָרה זיין גאנצע מציאות האט אויסגעדריקט :רבונו של עולם,
לְ ר ֹאׁשֹו״. איך בין דיינס! אלע מיינע כוחות שטייען גרייט צו טון
דיין רצון ,צו אנטפלעקן דיין כבוד אויף דער וועלט!
א קרוין איז דער כבוד פונעם מלך .זי ווייזט אויף זיין
גרויסקייט און זיין מלכות. דערפאר שטעלט די תורה ״אֵ לָיו״ אין פארנט .זי
דערציילט אונז וועגן אברהם אבינו :אויף אים רוהט די
וואס איז געווען אברהם אבינו'ס קרוין? מיט וואס האט
שכינה.
ער זיך געפרייט? וואס איז געווען זיין העכסטער כבוד?
דער אייבערשטער רוהט אויף מיר! א קרבה אן קיין הפסק
א מענטש פרייט זיך מיט זיין פארמעגן ,מיט זיין
דער אור החיים הקדוש לערנט אונז נאך :פון יעצט
שטעלע ,מיט דעם וואס ער האט דערגרייכט .אברהם
דארף מען שוין נישט דערציילן פון א נייעם ״ ַוי ֵָרא״.
אבינו האט געפונען זיין כבוד אין דעם וואס ער
עס שטייט ״ ַוי ֹאמֶ ר ה׳״ ,ווייל ״מָ צּוי הּוא לְ פָ נָיו״ -די
געהערט צום אייבערשטן.
שכינה רוהט אויף אים בקביעות!
רבונו של עולם ,איך געהער צו דיר .דורך מיר ווערט
(פרק דער בעל התניא שרייבט אויף די אבות הקדושים
דיין רצון אויסגעפירט אויף דער וועלט .דאס איז מיין
ל״ד) :״ׁשֶ כָל יְ מֵּ יהֶ ם לְ עֹולָם ל ֹא ִׁהפְ ִׁסיקּו אֲפִׁ לּו ׁשָ עָה
גרויסקייט ,דאס איז מיין קרוין!
אַ חַ ת ִׁמלְ קַ שֵּ ר דַ עְ תָ ם וְ נִׁ ְׁשמָ תָ ם לְ ִׁרבֹון הָ עֹול ִָׁמים״.
פון די ווערטער פונעם אור החיים הקדוש קענען מיר
לאמיר זיך אפשטעלן אויף די ווערטער :״ל ֹא
זיך אביסל מתבונן זיין אין דער אהבה וואס האט
ִׁהפְ ִׁסיקּו״.
געברענט אין זיין הארץ :רבונו של עולם ,איך האב
דיר! איך לעב פאר דיר! וואס נאך דארף איך בעטן? א ארבעטער ענדיגט זיין ארבעט און גייט אהיים .יעצט
איז ער פריי פאר זיינע אייגענע ענינים .ביי אברהם
א ברית עולם -אויך מיט אונז אבינו האט דאס גאנצע לעבן געהערט צום אייבערשטן.
דאס עסן ,דאס רעדן מיט א מענטש ,דאס אפרוען -
ביים סוף פון פרשת לך לך דערציילט די תורה פון אלעס איז געווען פאר זיין רצון ,פאר זיין כבוד.
אברהם אבינו'ס ברית מילה .גלייך דערנאך עפנט זיך
נישטא קיין שעה וואס געהערט נישט צו אים .נישטא
אונזער פרשה :״ ַוי ֵָּרא אֵּ לָיו ה׳״.
קיין כח וואס בלייבט אויסער זיין עבודה.
ג
“נועם האור” גליון יז בעזרת השם יתברך
יעדער פסוק ,יעדעס ווארט און יעדער אות פון דער נאכדעם וואס ער איז אריין אין דער הייליגער ברית,
תורה לייכט פאר יעדן איד ,אין יעדן זמן .ובפרט די האט ער זוכה געווען צו דער השראת השכינה.
פרשיות פון אונזערע הייליגע אבות און זייער עבודה.
און די ברית האט דער אייבערשטער געמאכט אויך
ווי עס שטייט אין תנא דבי אליהו (אליהו רבה ,פרק כ״ה): מיט זיינע קינדער (בראשית י״ז ,ז׳):
״כָל אֶ חָ ד וְ אֶ חָ ד ִׁמיִׁ ְש ָראֵּ ל חַ יָב לֹומַ ר :מָ תַ י יַגִׁ יעּו יתי בֵּ ינִׁ י ּובֵּ ינֶָך ּובֵּ ין ז ְַרעֲָך אַ ח ֲֶריָך
״ ַוהֲקִׁ מֹ ִׁתי אֶ ת ְב ִׁר ִׁ
מַ עֲשַ י לְ מַ עֲשֵּ ה אֲ בֹותַ י אַ ְב ָרהָ ם יִׁ ְצחָ ק וְ ַיעֲקֹ ב״. ֵּאֹלהים ּולְ ז ְַרעֲָך
לְ דֹ רֹ תָ ם לִׁ ְב ִׁרית עֹולָם לִׁ ְהיֹות לְ ָך ל ִׁ
אַ ח ֲֶריָך״.
און טאקע ווען דער דגל מחנה אפרים רעדט פון
אברהם אבינו'ס אהבה ,לערנט ער אז אויך מיר קענען א ברית מיט דיר און מיט דיינע קינדער .א ברית
זוכה זיין צו א חלק אין דער עבודה בשעת קריאת לדורות .א ברית עולם.
שמע:
האבן אויך מיר א חלק אין דער קדושה ,אין דער
ּובכָל זְמַ ן ,כְ ׁשֶ הּוא נִׁ כְ נָס ְבהֵּ י ַכל
״וְ כֵּן הּוא ְבכָל אָ דָ ם ְ השראת השכינה?
אַ הֲבָ ה ִׁב ְדבֵּ קּות גָדֹולּ ,ומֹוסֵּ ר נַפְ ׁשֹו עַ ל קְ דֻשַ ת ְׁשמֹו
דער אור החיים הקדוש אליין עפנט אונז דעם טויער.
יִׁ ְתבָ ֵּרְך״ (שם).
אין זיין צווייטן פירוש שרייבט ער:
אויך א איד אין אונזער דור קען אריינגיין אין היכל
״עֹוד יִׁ ְרצֶ ה לֹומַ ר כִׁ י אַ חַ ר ׁשֶ מָ ל אַ ְב ָרהָ ם אָ ז נִׁ גְ לָה
האהבה! זיך אנפילן מיט אהבת השם און איבערגעבן
ִׁב ְבשָ רֹו יּו״ד ְר ִׁׁשימּו קַ ִׁדיׁשָ א (תנחומא צו) ,וְ הּוא אֹומֵּ ר
זיין נשמה צום אייבערשטן!
ַוי ֵָּרא אֵּ לָיו ה׳ ,וְ הּוא מַ אֲ מַ ר הַ זֹ הַ ר (חלק א׳ ,דף צ״ה) וְ זֶה
דער בעל התניא רופט דאס (פרק י״ח) :״אַ הֲבָ ה ְמסֻתֶ ֶרת לְ ׁשֹונֹו :וְ כָל מַ אן ְדׁשַ ְריָא בֵּ יּה ְר ִׁׁשימָ א קַ ִׁדיׁשָ א ׁשַ ְריָא
ׁשֶ ְבלֵּב כְ לָלּות יִׁ ְש ָראֵּ לׁ ,שֶ ִׁהיא יְ רֻ שָ ה לָנּו מֵּ אֲ בֹותֵּ ינּו״. בֵּ יּה ְׁשכִׁ ינְ תָ א״.
א פארבארגענע אהבה לעבט אין אונז ,א ירושה פון יעדער וואס דער הייליגער אות הברית איז ביי אים
אונזערע אבות. פארהאן -רוהט ביי אים די שכינה.
א מענטש קען טראכטן :איך קען דאך מיינע טרדות, ״וְ כָל מַ אן״ -יעדער איינער!
מיינע שוואכקייטן ,מיין צושפרייטע מחשבה .ווי קום
אויך מיר האבן א שייכות צו דער השראת השכינה,
איך צו אזא אהבה?
יעדער לויט זיין מדריגה .די ברית פון אברהם אבינו
אבער די ירושה איז פארהאן אויך ווען זי איז גייט ווייטער אין זיינע קינדער!
פארבארגן .טיף אין זיין נשמה ליגט אן אהבה צום
טייערע אידישע נשמה ,דא רעדט מען שוין אויך צו
אייבערשטן ,און זי קען זיך אויפוועקן און באלייכטן
דיר .אויך אין דיין לעבן קען שיינען די קדושה פון
זיין הארץ!
השראת השכינה!
עס איז דא א האפענונג פאר מיין הארץ! אויך איך קען
בענקען צו אים און זיך פרייען מיט זיין קרבה! די ירושה לעבט אין אונז
דיין האנט -א מרכבה לרצון השם דער הייליגער דגל מחנה אפרים ,דער אייניקל פונעם
גרויסן הייליגן גט׳ליכן בעל שם טוב הקדוש ,שרייבט
דער בעל התניא ברענגט די ווערטער צו אונזערע (פרשת לך לך ,דיבור המתחיל ויאמר):
אייגענע הענט און פיס ממש (פרק כ״ג):
ּובכָל זְמַ ן״.
תֹורה ִׁהיא נִׁ ְצ ִׁחית וְ י ְֶׁשנָּה ְבכָל אָ דָ ם ְ
״כִׁ י הַ ָ
ד
“נועם האור” גליון יז בעזרת השם יתברך
(שיר וואס ״מַ יִׁ ם ַר ִׁבים ל ֹא יּוכְ לּו לְ כַבֹות אֶ ת הָ אַ הֲבָ ה״ ״וְ עַ ל כֵּן גַם אֵּ ְב ֵּרי גּוף הָ אָ דָ ם הַ ְמקַ יְ ִׁמים הַ ִׁמ ְצוָהׁ ,שֶ כֹ חַ
השירים ח׳ ,ו׳–ז׳)! ֹלהית ְמלֻבָ ׁש בָ הֶ ם ּוב ִׁחינַת הַ מַ עֲשֶ ה ׁשֶ ל נֶפֶ ׁש הָ אֱ ִׁ ְ
ִׁב ְׁשעַ ת מַ עֲשֶ ה וְ קִׁ יּום הַ ִׁמ ְצוָה ,הֵּ ם ַנעֲשּו מֶ ְרכָבָ ה מַ מָ ׁש
ער אנטפלעקט אונז א נאך טיפערע קרבה .בשעת א
ל ָָרצֹון הָ עֶ לְ יֹון.
איד לערנט תורה ,ווערן זיין מחשבה ,זיין דיבור און
זיין נשמה אליין פאראייניגט מיטן רצון העליון: כְ גֹון הַ יָד הַ ְמחַ לֶקֶ ת ְצדָ קָ ה ָלעֲנִׁ יִׁ ים אֹו עֹושָ ה ִׁמ ְצוָה
אַ חֶ ֶרת ,וְ ַרגְ לַיִׁ ם הַ ְמהַ לְ כֹות לִׁ ְדבַ ר ִׁמ ְצוָה ,וְ כֵּן הַ פֶ ה
תֹורה ׁשֶ בַ מֹ חַ ,וְ כֹ חַ
״אַ ְך הַ מַ חֲׁשָ בָ ה וְ הַ ִׁה ְרהּור ְב ִׁד ְב ֵּרי ָ
תֹורה ,וְ הַ מֹ חַ ׁשֶ ְמהַ ְרהֵּ ר
ָ וְ לָׁשֹון ׁשֶ ְמדַ ְב ִׁרים ִׁד ְב ֵּרי
ימים בּוׁשים הַ פְ נִׁ ִׁ
תֹורה ׁשֶ בַ פֶ הׁ ,שֶ הֵּ ם לְ ִׁ
הַ ִׁדבּור ְב ִׁד ְב ֵּרי ָ
ּובגְ ֻדלַת ה׳ בָ רּוְך הּוא״. תֹורה וְ יִׁ ְראַ ת ׁשָ מַ יִׁ ם ִׁ
ְב ִׁד ְב ֵּרי ָ
אֱֹלהית עַ ְצמָ ּה אֱֹלהית ,וְ כָל ׁשֶ כֵּן נֶפֶ ׁש הָ ִׁ ׁשֶ ל נֶפֶ ׁש הָ ִׁ
הַ ְמלֻבֶ ׁשֶ ת בָ הֶ םֻ ,כלָם ְמיֻחָ ִׁדים מַ מָ ׁש ְביִׁ חּוד גָמּור בָ ָרצֹון לאמיר קוקן אויף דער אייגענער האנט.
הָ עֶ לְ יֹון ,וְ ל ֹא מֶ ְרכָבָ ה לְ בַ ד ,כִׁ י ָרצֹון הָ עֶ לְ יֹון הּוא הּוא
זי איז א גאנצן טאג פארנומען .זי ארבעט ,זי טראגט,
ּומדַ בֵּ ר בָ ּה״ (פרק כ״ג).
הַ ְדבַ ר ֲהלָכָה עַ ְצמָ ּה ׁשֶ ְמהַ ְרהֵּ ר ְ
זי ערלעדיגט .און יעצט נעמט זי א מטבע און גיט עס
וואס קומט צו ביים לערנען תורה? פאר אן ארעמאן.
די האנט וואס גיט צדקה פירט אויס דעם רצון השם. וואס האט זיך דא אפגעטון? ״מֶ ְרכָבָ ה מַ מָ ׁש״!
ביים לערנען תורה קומט זיין חכמה און זיין רצון אריין
מיין האנט ,בשר ודם ,איז געווארן א מרכבה פארן
אין דעם מענטשנס פארשטאנד ,און ווערט דער
רצון העליון! דער באשעפער פון אלע וועלטן האט מיר
אינהאלט פון זיין מחשבה ממש!
געגעבן די זכיה אויסצופירן מיט מיינע אייגענע הענט
א איד זיצט פאר דער גמרא .ער לערנט און פארשטייט זיין הייליגן רצון!
נישט .ער גייט איבער די ווערטער ,ער פלאגט זיך ,ער
וויפיל מאל האב איך געגעבן צדקה און ווייטערגעגאנגען,
זוכט דעם פשט -און פלוצלינג ווערט אים ליכטיג.
אן צו דערקענען וואס איך האב זוכה געווען .און דא
יעצט פארשטיי איך! קומט דער בעל התניא און ווייזט מיר וואס פאר א
קדושה עס ליגט אין דער מעשה!
לאמיר זיך אפשטעלן אין דעם טייערן רגע .וואס האב
איך פארשטאנען? וואס פאר א חכמה האב איך משיג דיין האנט! דיין מצוה!
געווען?
וואס פאר אן אהבה האט דער אייבערשטער צו אונז!
די חכמה פונעם אייבערשטן אליין ,וואס ער האט ער גיט אונז הענט און פיס ,און מיט די זעלבע כוחות
אריינגעלייגט אין די ווערטער פון דער תורה! ווערן מיר א מרכבה פאר זיין רצון!
די הלכה וואס איז מיר קלאר געווארן ,די סברא וואס רבונו של עולם ,וויפיל קדושה האסטו אריינגעלייגט
איך האב פארשטאנען -דאס איז פון זיין חכמה און אין מיין לעבן!
זיין רצון יתברך .און יעצט איז די הייליגע חכמה אין
מיין שכל! מיין מחשבה טראכט אין איר ,פארשטייט דער גרעסטער יחוד וואס איז פארהאן
זי ,ווערט אנגעפילט מיט איר!
און יעצט לאמיר לערנען ווייטער די הייליגע,
דער אייבערשטער האט אונז געגעבן זיין תורה אויף
פייערדיגע ווערטער פונעם בעל התניא ,נשמתו בגנזי
אן אופן אז אונזער שכל זאל זי קענען פארשטיין .ער
מרומים .א פלאם פייער גיסט זיך פון זיין הייליגן
האט מזכה געווען א מענטש פון בשר ודם צו משיג זיין
פעדער ,אש שחורה על גבי אש לבנה ,״ׁשַ לְ הֶ בֶ ְתיָה״,
פון זיין הייליגער חכמה און זיך פאראייניגן מיט איר!
ה
“נועם האור” גליון יז בעזרת השם יתברך
די נשמה וויל זיך אנהאלטן אין די הייליגע ווערטער .נאך ווי דער בעל התניא איז מרחיב (פרק ה׳):
א פסוק לערנען ,נאך א הלכה פארשטיין ,נאך אביסל
״ה ֲֵּרי כְ ׁשֶ אָ דָ ם יֹודֵּ עַ ּומַ ִׁשיג ְב ִׁשכְ לֹו פְ סָ ק זֶהַ ,כ ֲה ָלכָה
פארברענגען אין דער חכמה פון איר טאטן אין הימל!
פֹוסקִׁ ים ,ה ֲֵּרי זֶה מַ ִׁשיג
הָ עֲרּוכָה ְב ִׁמ ְׁשנָה אֹו גְ מָ ָרא אֹו ְ
און דער בעל התניא זאגט נאך: וְ תֹופֵּ ס ּומַ ּקִׁ יף ְב ִׁשכְ לֹו ְרצֹונֹו וְ חָ כְ מָ תֹו ׁשֶ ל הַ ּקָ דֹוׁש
בָ רּוְך הּואְ ,דלֵּית מַ חֲׁשָ בָ ה ְתפִׁ יסָ א בֵּ יּה וְ ל ֹא ִׁב ְרצֹונֹו
״וְ ל ֹא עֹוד ,אֶ לָא ׁשֶ יִׁ חּודָ ם הּוא ְביֶתֶ ר ְשאֵּ ת וְ יֶתֶ ר עֹ ז
וְ חָ כְ מָ תֹו ,כִׁ י ִׁאם ְב ִׁה ְתל ְַבׁשּותָ ם בַ ֲהלָכֹות הָ עֲרּוכֹות
ִׁמיִׁ חּוד אֹור אֵּ ין סֹוף בָ רּוְך הּוא ְבעֹולָמֹות עֶ לְ יֹונִׁ ים,
לְ פָ נֵּינּו .וְ גַם ִׁשכְ לֹו ְמלֻבָ ׁש בָ הֶ ם.
מֵּ אַ חַ ר ׁשֶ ָרצֹון הָ עֶ לְ יֹון הּוא ְבגִׁ לּוי מַ מָ ׁש בַ נֶפֶׁש
תֹורה״ (שם).
עֹוסקִׁ ים בַ ָ ּולְ בּוׁשֶ יהָ הָ ְ וְ הּוא יִׁ חּוד נִׁ פְ לָא ׁשֶ אֵּ ין יִׁ חּוד כָמֹוהּו וְ ל ֹא כְ עֶ ְרכֹו נִׁ ְמצָ א
ּומיּוחָ ִׁדים מַ מָ ׁש ִׁמכָל כְ לָל ְבג ְַׁש ִׁמיּות ,לִׁ ְהיֹות לַאֲ חָ ִׁדים ְ
לאמיר ליינען נאכאמאלְ :ביֶתֶ ר ְשאֵּ ת וְ יֶתֶ ר עֹ ז ִׁמיִׁ חּוד
צַ ד ּופִׁ נָה״.
אֹור אֵּ ין סֹוף בָ רּוְך הּוא ְבעֹולָמֹות עֶ לְ יֹונִׁ ים!
״מכָל צַ ד ּופִׁ נָה״! זיין חכמה ווערט אויפגענומען אין
ִׁ
מען דארף גלייבן די הייליגע ווערטער כפשוטם .מיר
מיין שכל ,און מיין שכל איז פארזונקען אין איר .א
זענען נישט משיג זייער גאנצע טיפעניש ,אבער דאס
יחוד נפלא וואס אין גשמיות איז נישטא קיין פארגלייך
איז דער אמת וועגן אונזער לימוד התורה ,וועגן דער
דערצו!
קרבה וואס דער אייבערשטער איז אונז מזכה!
רבונו של עולם ,וואס פאר א מתנה האסטו אונז
אמאל ענדיגט א מענטש דאס לערנען און ער איז
געגעבן! ווי נאנט האסטו אונז געברענגט צו דיר מיט
צעבראכן :אזוי ווייניג האב איך אנגעיאגט ,אזוי ווייניג
דיין תורה!
האב איך פארשטאנען .אבער ווי שטארק דארף ער זיך
פרייען מיט דעם וואס ער האט יא זוכה געווען צו יעצט לייכטן די ווערטער פון פרק כ״ג :״וְ ל ֹא מֶ ְרכָבָ ה
פארשטיין! ער האט דאך באקומען א געוואלדיגע לְ בַ ד״! די מחשבה ,דער דיבור און די נשמה אליין -
קרבה צו זיין באשעפער! ״ ֻכלָם ְמיֻחָ ִׁדים מַ מָ ׁש ְביִׁ חּוד גָמּור בָ ָרצֹון הָ עֶ לְ יֹון״!
טייערער איד ,קוק וואס פאר אן אוצר דו האסט! קוק און דער בעל התניא לייגט צו:
וואס עס ליגט אין א מינוט לימוד התורה!
״ה ֲֵּרי גַם הַ נֶפֶ ׁש ּולְ בּוׁשֶ יהָ אֵּ לּו ְמיֻחָ ִׁדים מַ מָ ׁש ְבאֵּ ין
די נשמה ווערט איבערגענומען פון השתוקקות .מען סֹוף בָ רּוְך הּוא ְבאֹותָ ּה ׁשָ עָ ה ְבתַ כְ לִׁ ית הַ יִׁ חּוד ,כְ יִׁ חּוד
וויל כאפן דעם ספר ,זיך אנכאפן אין די הייליגע ִׁדבּורֹו ּומַ חֲׁשַ ְבתֹו ׁשֶ ל הַ ּקָ דֹוׁש בָ רּוְך הּוא ְבמַ הּותֹו
ווערטער :רבונו של עולם ,דיין תורה! דיין חכמה! דיין וְ עַ ְצמּותֹו כַנִׁ ְזכָר לְ עֵּ יל״ (פרק כ״ג).
רצון! איך וויל זיך דערנענטערן צו דיר!
ווי קען דאס הארץ נישט אנפאנגען צו ברענען ,ווען
מען ליינט אזעלכע ווערטער?
אויך אינמיטן די טרדות
איך זיץ דא ביים טיש ,איך לערן זיין תורה -און מיין
ביי די אבות הקדושים איז די דבקות געווען שטענדיג. נשמה ווערט פאראייניגט מיט אים יתברך!
מיר האבן נאך אסאך אויף וואס צו בענקען .אבער אויך ״מיֻחָ ִׁדים מַ מָ ׁש ְבאֵּ ין סֹוף בָ רּוְך הּוא״!
ְ
ביי אונז איז דער קשר אין יעדער מצוה אן אמת ,און אויך
די איבריגע שעות קענען ווערן איין שטיק עבודת השם. דאס הארץ פלאקערט און בענקט :רבונו של עולם ,דיין
תורה אין מיין מחשבה ,דיינע ווערטער אין מיין מויל,
דער בעל התניא שרייבט (פרק ל״ד): און מיין נשמה דבוק אין דיין רצון! ווי טייער איז צו זיין
א איד ,צו עפענען דיין ספר און לערנען דיין תורה!
ו
“נועם האור” גליון יז בעזרת השם יתברך
אויסגעקליבן צו זיין זיין פאלק ,און ער שרייבט כביכול ״וְ גַם ְׁשאָ ר הַ יֹום כֻלֹו ׁשֶ עֹוסֵּ ק ְבמַ שָ א ּומַ תָ ן יִׁ ְהיֶה מָ כֹון
אין זיינע תפילין דעם שבח פון אידישע קינדער! לְ ִׁׁש ְבתֹו יִׁ ְתבָ ֵּרְך ִׁבנְ ִׁתינַת הַ ְצדָ קָ ה ׁשֶ יִׁ תֵּ ן ִׁמיגִׁ יעֹו״.
דער שבח נעמט אריין גאנץ כלל ישראל .יעדע אידישע א מענטש ארבעט פאר פרנסה און גיט צדקה פון זיין
נשמה האט א חלק אין דעם הייליגן פאלק :סיי די וואס פארדינסט .דערמיט ווערט אויך זיין ארבעטסטאג א
לייגן תפילין יעדן טאג ,און סיי די וואס זאגן ״ׁשֶ ָעשַ נִ י מכון לשבתו יתברך!
כִ ְרצֹונֹו״ .דער אייבערשטער שטאלצירט זיך מיט ״ע ְַמָך
וואס פאר א ליכטיגקייט פאר א איד וואס פלאגט זיך
יִ ְש ָראֵ ל״ -מיט יעדן איינציגסטן איד!
פאר פרנסה! אויך זיין ארבעט קען האבן א חלק אין
עבודת השם .פון זיינע כוחות און פון זיין פארדינסט
מיר אלע שטייען אין דער ברית
ווערן געטון מצוות.
אברהם אבינו איז געווארן א מרכבה פאר דער שכינה מיטן כח פון דאס עסן לערנט ער און דאוונט .פון זיין
הקדושה ,דורך דעם ברית מילה וואס ער האט געמאכט פרנסה העלפט ער אנדערע .אין זיין שטוב בויט ער א
מיטן אייבערשטן ,״וְ כָרֹות עִׁ מֹו הַ ְב ִׁרית״ (נחמיה ט׳ ,ח׳). לעבן פון תורה .אויך אינמיטן די טרדות איז דא א
דאן איז דער אייבערשטער געקומען רוען אויף אים, פלאץ פאר קדושה און קרבת השם!
אויף אלעמאל ,א קרוין אויף זיין קאפ.
מיר זענען אריינגעפירט געווארן אין דער ברית פון ער איז אונזער קרוין -און ער בארימט
זיך מיט אונז
אברהם אבינו!
דער זעלבע אייבערשטער האט זיך מיט מיר צוגעבונדן און יעצט באקומען די ווערטער ״עֲטָ ָרה לְ ר ֹאׁשֹו״ א נייע
ווען מיין טאטע האט געמאכט די ברכה :אֲׁשֶ ר קִׁ ְדׁשָ נּו ליכטיגקייט.
ְב ִׁמ ְצֹותָ יו וְ ִׁצּוָנּו לְ הַ כְ נִׁ יסֹו ִׁב ְב ִׁריתֹו ׁשֶ ל אַ ְב ָרהָ ם אָ ִׁבינּו.
וואס איז מיין כבוד? איך בין א איד .איך געהער צום
אבער נישט נאר די מענער ,ווען דער אייבערשטער אייבערשטן .ער האט מיר געגעבן זיין תורה ,זיינע
יתי
האט געזאגט פאר אברהם אבינו ״ ַוהֲקִׁ מֹ ִׁתי אֶ ת ְב ִׁר ִׁ מצוות ,די זכיה צו זיין נאנט צו אים.
בֵּ ינִׁ י ּובֵּ ינֶָך ּובֵּ ין ז ְַרעֲָך אַ ח ֲֶריָך לְ דֹ רֹ תָ ם לִׁ ְב ִׁרית עֹולָם", ביי תפילין של ראש ווערט דער קשר אנטפלעקט ,ווי
מיינט מען אלע קינדער .ווי די גמרא זאגט אין די סוגיא די גמרא דרש׳נט (ברכות ו׳ ע״א) :״וְ ָראּו כָל עַ מֵּ י הָ אָ ֶרץ כִׁ י
״ד ִׁאשָ ה כְ מַ אן ִׁד ְמ ִׁהילָא דָ ְמיָא״. פון מילה (עב"ז כ"ז ע"א)ְ : ׁשֵּ ם ה׳ נִׁ קְ ָרא עָ לֶיָך וְ י ְָראּו ִׁממֶ ךָ״ (דברים כ״ח ,י׳).
אזוי אויך די ברית וואס משה האט געבינדן אלע ״ר ִׁבי אֱ לִׁ יעֶ זֶר הַ גָדֹול אֹומֵּ ר :אֵּ לּו ְתפִׁ לִׁ ין ׁשֶ בָ ר ֹאׁש״.
ַ
אידישע נשמות מיטן אייבערשטן .ווי די תורה זאגט
דער שם השם וואס רוט אויף א איד איז זיין קרוין ,זיין
(דברים כ"ט ,ט'-י"א):
כבוד און זיין שטארקייט!
״אַ תֶ ם נִׁ צָ ִׁבים הַ יֹום כֻלְ כֶם לִׁ פְ נֵּי ה׳ אֱֹלהֵּ יכֶם ...טַ פְ כֶם
און וואס שטייט אין די תפילין פונעם אייבערשטן?
נְ ׁשֵּ יכֶם ...לְ עָ ְב ְרָך ִׁב ְב ִׁרית ה׳ אֱֹלהֶ יָך״.
ּומי
״הָ נֵּי ְתפִׁ לִׁ ין ְדמָ ֵּרי עָ לְ מָ א מַ ה כְ ִׁתיב ְבהּו? ִׁ ...
טייערע אידישע נשמה ,דו שטייסט אין דער ברית .דו כְ עַ ְמָך יִׁ ְש ָראֵּ ל גֹוי אֶ חָ ד בָ אָ ֶרץ״ (שם).
געהערסט צו אים .דו האסט א חלק אין דער ירושה פון
מיר בארימען זיך מיט אים ,און ער כביכול בארימט
אברהם אבינו.
זיך מיט אונז!
די ווערטער קענען אויפוועקן אזא שמחה אין הארץ:
וואס פאר א ליבשאפט! וואס פאר א נאנטקייט! דער
רבונו של עולם ,איך בין דיינס!
גרויסער באשעפער האט פון אלע עולמות אונז
ז
“נועם האור” גליון יז בעזרת השם יתברך
הייליגער טאטע ,זיסער טאטע ,האב רחמנות אויף מיר! טאטע ,וועק אויף מיין הארץ!
עפען מיינע אויגן! עפען מיין הארץ צו דערקענען די
זכיה ,זיך צו פרייען און ברענען פון ליבשאפט צו דיר! לאמיר זיך אפשטעלן ביי די הייליגע ווערטער:
וועק אויף אין מיר די מידת האהבה פון אברהם אבינו. ״כִׁ י מָ צּוי הּוא לְ פָ נָיו עֲטָ ָרה לְ ר ֹאׁשֹו״.
זיי מיך מזכה זיך צו פארבינדן מיט זיין הייליגער דער אייבערשטער איז מיין קרוין.
אהבה ,מיט דער ירושה וואס לעבט אין מיר. איך בין אויך א קינד פון אברהם אבינו .אויך אין מיר
ער האט דיר איבערגעגעבן אלע זיינע כוחות .זיין גאנצער לעבט זיין ירושה ,אן אהבה מסותרת צום אייבערשטן.
לעבן איז געווען פאר דיין כבוד -און ער איז מיין טאטע! די טרדות פארדעקן איר אמאל ,אבער די ווערטער פון
וועק אויף אין מיר א פונק פון דער אהבה ,פון דער די צדיקים וועקן מיך אויף :ווייס צו וועמען דו געהערסט!
איבערגעגעבנקייט ,פון דער שמחה צו לעבן פאר דיר! וואס פאר א קרבה ווארט אויף דיר אין תורה און מצוות!
מיינע הענט זאלן טון חסד ,מיין מויל זאל רעדן מיין האנט קען ווערן א מרכבה פאר זיין רצון .מיין
ווערטער וואס זענען דיר צום געפעלן ,מיין מחשבה מחשבה קען משיג זיין פון זיין חכמה .מיין נשמה אליין
זאל לייכטן מיט דיין תורה .אויך אינמיטן מיינע טרדות קען זיך פאראייניגן מיט אים!
זאל מיין לעבן זיין געווענדט צו דיין עבודה. איך בין טאקע דאס נישט משיג ,אבער איך גלייב די
נעם אן מיין תורה ,מיינע מצוות און מיינע געגועים. ווערטער פון די צדיקים .דאס איז דער אמת אויך וועגן
עס שטייט פאר דיר א נשמה פון אברהם אבינו'ס מיין תורה און מיינע מצוות.
קינדער ,וואס בענקט צו שפירן איר אהבה צו דיר. לאמיר דאס יעצט אריינלאזן אין הארץ .לאזן די נשמה
ברענג מיך נאנט ,טאטע .לאז מיך פארזוכן פון דער בענקען ,און זיך ווענדן צו איר טאטן אין הימל.
זיסקייט פון דיין קרבה!
רבונו של עולם ,איך דאנק דיר אז איך געהער צו דיר!
דו האסט אונז געלערנט דורך דעם אור החיים הקדוש
איך דאנק דיר ,פאר מיין אידישע נשמה ,פאר דער
ווי אברהם אבינו איז געווארן א מרכבה לשכינתך ,און
הייליגער ברית ,פאר דער ירושה פון אונזערע אבות.
דו ביסט געווען זיין קרוין :״כִׁ י מָ צּוי הּוא לְ פָ נָיו עֲטָ ָרה
פאר דיין תורה און דיינע מצוות ,פאר דער זכיה צו
לְ ר ֹאׁשֹו״.
ווערן א מרכבה פאר דיין רצון!
טאטע ,איך בין אויך פון זיינע קינדער! זיי מיך מזכה
מיט די הענט וואס דו האסט מיר געגעבן טו איך דיינע
דיר איבערצוגעבן מיינע כוחות און ווערן א מרכבה
מצוות .מיטן שכל וואס דו האסט מיר געשאנקען
פאר דיין רצון .זאל מיין הארץ דערקענען אז דאס איז
פארשטיי איך דיין תורה .דו גיבסט מיר כוחות און
מיין קרוין און מיין כבוד -אז איך בין דיינס ,און דו
ביסט מיך מזכה זיי איבערצוגעבן צו דיר!
רוהסט ביי מיר!
וויפיל מאל האב איך געגעבן צדקה אן צו באמערקן :מיין
דו ביסט מיין שמחה .דו ביסט מיין כבוד .דו ביסט
האנט איז געווארן א מרכבה פאר דיין רצון! וויפיל מאל
מיין גאנצע תפארת.
האב איך פארשטאנען א דבר תורה ,אן צו דערקענען אז
איך בין דיינס ,רבונו של עולם -און דו ביסט מיין דיין הייליגע חכמה האט זיך אנגעטון אין מיין שכל!
קרוין!
לכל ענייני הגליון
דוד איגל
054-8498791
dudle148@gmail.com
ח
