gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — וירא (2026-10-26)

מוציא לאור: להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish

שבוע: וירא (2026-10-26)

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — וירא (2026-10-26)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫והתענג על ה' ויתן לך משאלות לבך‬ ‫פרשת וירא‬ ‫תשפ"ז‬ ‫גליון ד'‬ ‫י"ל ע"י כולל‬ ‫כת בי ים החכמה‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫עיה"ק ירושלים תובב"א‬ ‫נלקט מתוך מאמרים ושיחות קודש מכ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫בשר בחלב ביי א קעלבל‬ ‫לחזות בנועם‬ ‫באשאפן מיט ספר יצירה‬ ‫ויקח חמאה וחלב ובן הבקר אשר עשה ויתן לפניהם‪.‬‬ ‫ה' יגמור בעדי‬ ‫אין ספרים הק' (חסד לאברהם‪ ,‬עין משפט נהר נ״א‪ ,‬הובא גם בילקוט‬ ‫פַאר די מלאכים‬ ‫הָאט געברענגט ַ‬ ‫ראובני פר׳ וירא) שטייט‪ַַ ,‬אז אברהם אבינו ָ‬ ‫זיך ּפּלאגן אין עבודת ה' אבער‬ ‫שַאפן דורכן ספר יצירה‪ ,‬דאס איז פשט אין‬ ‫געהַאלטן ַַאז‬ ‫ַ‬ ‫הָאט אברהם אבינו‬ ‫דערפַאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫בַא ַ‬ ‫הָאט ַ‬ ‫ווָאס ער ָ‬ ‫ַַא קעלבל ָ‬ ‫פסוק‪' :‬ובן הבקר אשר עשה'‪ .‬און‬ ‫געדענקן אז אלעס קומט פון השי"ת‬ ‫דָאס קעלבל איז נישט‬ ‫ער קען עס געבן צוזאמען מיט 'חמאה וחלב'‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫מַאמע‪ ,‬און ס׳איז נישט שייך דערביי‬ ‫געווָארן פון ַַא גשמיות׳דיגער ַ‬ ‫ָ‬ ‫געבוירן‬ ‫דעמָאלט הייבט‬ ‫ָ‬ ‫דָאס מכיר‪,‬‬ ‫ווען מ'איז ָ‬ ‫דער גאלדענער מיטלוועג‬ ‫דער איסור פון 'לא תבשל גדי בחלב אמו'‪.‬‬ ‫שטַארק אין‬ ‫ַ‬ ‫טַאקע ָָאן צו עוסק זיין‬ ‫מען ַ‬ ‫אין עבודת ה'‬ ‫ווָאס‬ ‫נישטָא קיין איסור בשר בחלב ביי ַַא בהמה ָ‬ ‫ָ‬ ‫ָָאט די הלכה‪ַַ ,‬אז ס'איז‬ ‫מ'דַאוונט און מען‬‫ַ‬ ‫דער עבודה פון תפלה‪,‬‬ ‫ווען ַַא איד וויל ָָאנהויבן דינען דעם‬ ‫געווָארן דורכ'ן ספר יצירה‪ ,‬איז תלוי אין ַַא מחלוקת צווישן‬ ‫ָ‬ ‫שַאפן‬ ‫בַא ַ‬ ‫איז ַ‬ ‫בעט אויף סייעתא דשמיא ברוחניות‪,‬‬ ‫דָא‬ ‫אויבערשטן מיט ַַא שלימות‪ ,‬זענען ָ‬ ‫ווָאס איז‬‫גדולי ישראל‪ ,‬וועלכע זענען דן איבער די הלכה פון ַַא גולם ָ‬ ‫טַאקע זוכה ַַאז דער‬ ‫און ַַאזוי איז מען ַ‬ ‫וויַאזוי מ'קען צוגיין דערצו‪:‬‬ ‫דריי מהלכים ַ‬ ‫געווָארן דורך דעם ספר יצירה‪ .‬דער חכם צבי (תשו׳ צג) פסק'נט‬ ‫ָ‬ ‫שַאפן‬ ‫בַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫אויבערשטער רועט אויפ'ן מענטש און‬ ‫ווָאס ווערט ָָאנגערופן‬ ‫דָא ַַא מהלך ָ‬‫ס'איז ָ‬ ‫נישטָא אויף אים‬‫ָ‬ ‫הָאט בכלל נישט קיין דין אדם‪ ,‬און ס׳איז‬ ‫ַַאז אזא גולם ָ‬ ‫ער העלפט אים צו קענען מקיים זיין די‬ ‫ווָאס ווערט ָָאנגערופן‬ ‫'ימין'‪ַַ ,‬א מהלך ָ‬ ‫קיין איסור רציחה‪ .‬הגה״ק רבי צדוק הכהן זי״ע (קונטרס דברי חלומות‪ ,‬אות‬ ‫תורה ומצוות‪ַַ .‬אזויווי מ'זעט ביי אברהם‬ ‫הָאט ַַא דין ווי ַַא גוי‪ ,‬מ'קען אים נישט מצרף זיין צו‬ ‫ו) האלט ַַאז אזא גולם ָ‬ ‫'ְׂשֹמֹאל' און ַַא מהלך פון 'אמצע'‪.‬‬ ‫ׂ‬ ‫אבינו ַַאז ס'איז געווען 'וכרות עמו הברית'‪,‬‬ ‫מנין‪ ,‬אבער ס'איז יא ַַאן איסור רציחה‪ .‬און הגה"ק בעל התכלת מראדזין זי״ע‬ ‫דער מהלך פון 'ימין' איז‪ :‬ווען דער‬ ‫געהָאלפן‬ ‫ָ‬ ‫הָאט אים‬ ‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫הָאט ַַא דין ווי ַַא‬ ‫הַאלט ַַאז ער ָ‬ ‫(סדרי טהרות פ״א דאהלות‪ ,‬דף ה ע״א)‪ַ ,‬‬ ‫אינגַאנצן מבטל צום‬‫ַ‬ ‫מענטש איז זיך‬ ‫געהעריגער איד‪.‬‬ ‫אויסצופירן די מצוה פון ברית מילה!‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬און דעריבער טוט ער ַַאליין‪,‬‬ ‫הָאט ָיָא ַַא‬ ‫אויב ַַאזוי‪ ,‬לויט די שיטות ַַאז ַַא נברא פונעם ספר היצירה ָ‬ ‫ווייל ער ווייסט ַַאז מ'קען נישט ָָאנקומען‬ ‫פַאר‬‫הָאט אברהם אבינו געגעבן ַ‬ ‫רווָאס ָ‬ ‫פַא ָ‬ ‫דין אדם‪ ,‬בלייבט לכאורה שווער ַ‬ ‫אויב מ'גייט נאר מיט 'ְׂש �ׂמאל'‬ ‫אן די הילף פון השי"ת‪ .‬דער מהלך פון‬ ‫זָאגן ַַאז 'אלו‬ ‫צוזַאמען מיט'ן פלייש‪ .‬מ'קען ָָאבער ָ‬ ‫ַ‬ ‫די מלאכים 'חמאה וחלב'‬ ‫פאלט מען חלילה ארא ּּפ‬ ‫הָארעוועט‬ ‫'ְׂשֹמֹאל' איז‪ :‬ווען דער מענטש ָ‬ ‫ׂ‬ ‫ואלו דברי אלקים חיים'‪ַַ ,‬אלע שיטות זענען אמת‪ ,‬ומר אמר חדא ומר אמר‬ ‫צומָאל זעט מען ווי ַַא מענטש הייבט‬ ‫ָ‬ ‫גַאנצן כח‪ָָ ,‬אבער ער שּפירט כאילו‬ ‫מיט'ן ַ‬ ‫ווָאס ווערט‬ ‫דָא עטליכע מדריגות ביי ַַא גולם ָ‬ ‫חדא ולא פליגי‪ ,‬ווייל ס'זענען ָ‬ ‫אן ַַאריינגיין אין עבודת ה'‪ ,‬ער וויל זיך‬ ‫געווָאנדן אין זיין אייגענע פעולה‬ ‫ָ‬ ‫ַַאלעס איז‬ ‫מ'הָאט אינזין‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫שַאפן מיט'ן ספר יצירה‪ .‬לויט די כוונות און יחודים ָ‬ ‫בַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫מקדש זיין מיט עניני רשות‪ ,‬און ער‬ ‫פַארגעסט ַַאז ער איז ָָאנגעוויזן‬ ‫און ער ַ‬ ‫שַאפן‪.‬‬ ‫בַא ַ‬ ‫ווָאס ווערט ַ‬ ‫ַַאזוי איז שּפעטער די מדריגה פון דעם גולם ָ‬ ‫טרַאכט ַַאז ער קען גלייך ָָאנקומען צו די‬ ‫ַ‬ ‫אויף סייעתא דשמיא‪.‬‬ ‫אן אסמכתא דערצו שטייט פונעם מקובל הקדמון‪ ,‬רבי יצחק דמן עכו‪,‬‬ ‫מדריגות פון צדיקים‪ָָ ,‬אבער ער ַַארבעט‬ ‫כָאטש ס'איז ידוע פון די קדמונים ַַאז סתם‬ ‫(בספרו שבכת"י אוצר החיים) ַַאז ָ‬ ‫ָָאבער דער ריכטיגער מהלך איז דער‬ ‫'ְׂשֹמֹאל'‪ .‬דהיינו‪ ,‬ער טוט‬ ‫צוגַאנג פון ׂ‬ ‫ַ‬ ‫מיט'ן‬ ‫טַאקע‬ ‫'קו האמצעי'‪ ,‬ווען דער איד טוט ַ‬ ‫הָאבן דעם כח הדיבור‪ָָ ,‬אבער אויב מען‬ ‫ַַא גולם פון ספר יצירה קען נישט ָ‬ ‫שַאפט דעם גולם אויף ַַא העכערע דרגא‪ ,‬קען מען אים ָיָא ממשיך זיין‬ ‫בַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫סָארט עבודות ווייל ער גלייבט ַַאז‬ ‫ַַאלע ָ‬ ‫וויפיל ער קען אין עבודת ה'‪ָָ ,‬אבער ער‬ ‫סַאך מדריגות‬‫דָא ַַא ַ‬ ‫דעם כח הדיבור‪ .‬עכת"ד‪ .‬זעט מען דערפון ַַאז ס'זענען ָ‬ ‫דורכדעם קען ער ַַאליין דערגרייכן צו‬ ‫געדענקט שטענדיג ַַאז אפילו ָנָאך ַַאלע‬ ‫דערביי‪.‬‬ ‫דָאס איז ליידער גורם ַַאז‬ ‫ַַא שלימות‪ָ .‬‬ ‫זיינע עבודות‪ ,‬קען מען נישט ָָאנקומען‬ ‫ווָאס‬ ‫שַאפן ַַא קעלבל ָ‬ ‫בַא ַ‬ ‫הָאט ַ‬ ‫פַארענטפערט‪ַַ ,‬אז אברהם אבינו ָ‬ ‫לפי זה איז ַ‬ ‫רָאּפ פון‬ ‫ווַארפט מען אים ַַא ָ‬‫שּפעטער ַ‬ ‫צו קיין שום שלימות ָָאן די הילף פונעם‬ ‫הָאט עס לויט ַַאלע שיטות‬ ‫דעמָאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫איז געווען אויף ַַא נידריגער דרגא‪ָ ,‬‬ ‫הימל‪ ,‬ווייל ס'איז אוממעגליך ָָאנצוקומען‬ ‫אויבערשטן‪ .‬ער ַַאנערקענט דעם אמת‪ַַ ,‬אז‬ ‫נישטָא דערביי קיין איסור בשר וחלב‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫נישט קיין דין בהמה‪ ,‬און ממילא איז‬ ‫צו שלימות בעניני קדושה מיט די אייגענע‬ ‫הָאבן סייעתא דשמיא‪ ,‬ווייל ס'איז‬ ‫ער מוז ָ‬ ‫זָאגט (תורה שבכתב‪,‬‬ ‫ווָאס דער של"ה הק' ָ‬ ‫פַארשטייט מען אויך ָ‬ ‫דערמיט ַ‬ ‫כוחות!‬ ‫אוממעגליך פאר ַַא 'נברא' צו דערגרייכן‬ ‫הָאט חושד געווען זיינע‬ ‫פר׳ וישב‪ ,‬צאן יוסף‪ ,‬דף ל ע״א)‪ַַ ,‬אז יוסף הצדיק ָ‬ ‫ווָאס ַַא איד דערהערט‬ ‫נָאכדעם ָ‬ ‫בלויז ָ‬ ‫שלימות‪ ,‬נאר מיט'ן 'בורא'‪.‬‬ ‫שַאפן נשים דורך ספר‬ ‫בַא ַ‬ ‫הָאבן ַ‬‫ברידער אין עריות‪ ,‬ווייל די הייליגע שבטים ָ‬ ‫וויַאזוי‬ ‫דָאס נישט געוואוסט‪ .‬לכאורה איז שווער‪ַ ,‬‬ ‫הָאט ָ‬ ‫יצירה און יוסף הצדיק ָ‬ ‫הָאבן נישט דעם כח הדיבור‪ .‬און אויך איז‬ ‫הָאט יוסף נישט דערקענט ַַאז זיי ָ‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫וויַאזוי ָ‬ ‫הָאט ַַא דין פון ַַא גוי‪ַ ,‬‬ ‫שווער לשיטת ר"צ הכהן‪ַַ ,‬אז דער גולם ָ‬ ‫פרנס הגליון‬ ‫נתנדב לעילוי נשמת הרה"ח המפורסם‬ ‫אויבנדערמַאנטן‬ ‫ַ‬ ‫הָאבן שייכות מיט זיי‪ָָ .‬אבער לויט דעם‬ ‫די שבטים געקענט ָ‬ ‫מו"ה טובי' יוסף‬ ‫געהַאט דעם גרויסן כח‬‫ַ‬ ‫הָאבן‬ ‫פַארענטפערט‪ַַ ,‬אז די הייליגע שבטים ָ‬ ‫יסוד איז ַ‬ ‫בן מו"ה משה ז"ל לעפקאוויטש‬ ‫נפטר י"ז סיון תשפ"ד לפ"ק‬ ‫ס'זָאל אויך קענען רעדן‪ ,‬און‬ ‫זַא הויכע מדריגה ַַאז ָ‬ ‫שַאפן ַַא גולם אויף ַַא ַ‬ ‫בַא ַ‬ ‫צו ַ‬ ‫געהַאט די הלכה פון ַַא איד‪.‬‬‫ַ‬ ‫טַאקע ָיָא‬ ‫הָאט עס ַ‬‫אויף דער הויכער מדריגה ָ‬ ‫א‬ ‫די 'שלש קליפות הטמאות' זענען די ָָאפענע איסורים‬ ‫ווָאס ער‬ ‫שטַארק מיט יעדע ביסל קדושה ָ‬ ‫ַ‬ ‫פריידט זיך זייער‬ ‫קיינמָאל נישט ָָאנקומען‬ ‫ָ‬ ‫די טיפע הכרה ַַאז ַַא נברא קען‬ ‫מ'דַארף זיך‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס יעדער איד ווייסט ַַאז‬ ‫און עבירות ָ‬ ‫הָאט זוכה געווען‪ ,‬ווייל ער ווייסט ַַאז ס'איז ַַא מתנה פון‬ ‫ָ‬ ‫נָאר ער איז ָָאנגעוויזן ַַאז דער‬ ‫צו שלימות 'מצד עצמו'‪ָ ,‬‬ ‫דערווייטערן דערפון‪ָָ ,‬אבער די 'קליּפת הנוגה' נעמט‬ ‫דַאוונט און‬ ‫הימל‪ .‬דעריבער טוט ער וויפיל ער קען‪ ,‬און ער ַ‬ ‫זָאל אים געבן סייעתא דשמיא אויף טריט‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫ַַאריין ַַאלע תאוות עולם הזה‪ ,‬ווי אכילה‪ ,‬שתיה‪ ,‬דיבור‪ ,‬און‬ ‫טַאקע זוכה‬ ‫ווָאס דורכדעם איז ער ַ‬ ‫הָאפט צום אויבערשטן‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫טַאקע זוכה זיין ַַאז די שכינה‬ ‫דעמָאלט וועט ער ַ‬ ‫ָ‬ ‫און שריט‪,‬‬ ‫מ'פַאלט חלילה ַַאריין‬ ‫ַ‬ ‫זַאכן‪ .‬אויב‬ ‫ַַאנדערע גשמיות'דיגע ַ‬ ‫ַַאז השי"ת רועט אויף אים און ער העלפט אים ענדיגן זיין‬ ‫וועט רוען אויף אים און אים ברענגען צו דער שלימות‬ ‫בַאקומט מען שּפעטער ַַא שייכות מיט‬ ‫אין קליּפת נוגה‪ַ ,‬‬ ‫געווַאלדיגע שלימות‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫עבודה מיט ַַא‬ ‫הקדושה‪.‬‬ ‫די ג' קליפות הטמאות‪.‬‬ ‫בדרך כלל איז דער עיקר מלחמה פון ַַא איד נישט‬ ‫דינען השי"ת מיט הכנעה און הודאה‬ ‫מכיר זיין אז מ'דארף סייעתא דשמיא‬ ‫ביי די ג' קליפות הטמאות‪ ,‬נאר ווען ס'קומט צו די קליּפה‬ ‫דערפַאר זעט מען ַַאז צו אברהם אבינו זענען געקומען‬ ‫ַ‬ ‫ַַאזוי שטייט אין מדרש (בראשית רבה‪ּ ,‬פרשה נ‪ ,‬סימן ט)‬ ‫גָאר ַַא שווערע מלחמה‪ ,‬ביי יעדן‬ ‫דָא ָ‬ ‫דָארט איז ָ‬‫פון 'נוגה' ָ‬ ‫ווָאס איז‬ ‫דריי מלאכים‪' ,‬והנה שלשה אנשים נצבים עליו'‪ָ ,‬‬ ‫מַאכן סדום‬‫געגַאנגען חרוב ַ‬‫ַ‬ ‫ווָאס זענען‬ ‫ַַאז די מלאכים ָ‬ ‫דַארפן לוחם זיין קעגן‬ ‫לויט זיין מדריגה‪ .‬אפילו צדיקים ַ‬ ‫הָאט‬ ‫מרמז אויף ַַאלע דריי מהלכים‪ ,‬ווייל אברהם אבינו ָ‬ ‫הָאבן זיך‬ ‫געווָארן פון זייער מחיצה‪ ,‬ווייל זיי ָ‬ ‫ָ‬ ‫זענען נדחה‬ ‫די קליּפה פון נוגה‪.‬‬ ‫וויַאזוי צו‬ ‫הָאט געוואוסט ַ‬ ‫געהַאט דעם 'קו האמצעי'‪ ,‬ער ָ‬‫ַ‬ ‫זָאגנדיג 'כי משחיתים אנחנו את המקום‬ ‫גרויסגעהַאלטן ָ‬ ‫ַ‬ ‫נוצן ַַאלע דריי מהלכים אויפ'ן ריכטיגן אופן‪ ,‬צו עוסק זיין‬ ‫דָאס‬ ‫הָאבן תולה געווען די השחתה אין זיך‪ָ .‬‬ ‫הזה' ‪ -‬זיי ָ‬ ‫מ'קען נישט געוואונען אלעס אויף איינמאל‬ ‫צוזַאמען מיט דער ידיעה‬‫ַ‬ ‫אין עבודת ה' מיט מסירת נפש‪,‬‬ ‫געגַאנגען מיט'ן מהלך פון‬‫ַ‬ ‫הייסט ַַאז די מלאכים זענען‬ ‫וויַאזוי מכניע צו זיין די קליּפה פון 'נוגה'‬ ‫דער וועג ַ‬ ‫גָארנישט ַַאליין און השי"ת דארף אים העלפן‪.‬‬ ‫ַַאז ער קען ָ‬ ‫הָאבן געמיינט ַַאז זיי קענען ַַאליין מכניע זיין‬ ‫'ְׂשֹמֹאל'‪ ,‬זיי ָ‬ ‫ׂ‬ ‫קען נאר גיין צוביסלעך‪ַַ ,‬אביסל און ָנָאך ַַאביסל‪ ,‬מ'קען‬ ‫מַאכן סדום זענען נאר געקומען צוויי‬ ‫ָָאבער ביים חרוב ַ‬ ‫בַאקומען די‬‫דעם רע מיט זייערע אייגענע כוחות‪ָָ ,‬אן צו ַ‬ ‫איינמָאל‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫נישט מכניע זיין די קליּפה לגמרי אויף‬ ‫ס'הָאט זיי געפעלט דער 'קו‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס איז מרמז ַַאז‬ ‫מלאכים‪ָ ,‬‬ ‫סייעתא דשמיא פון השי"ת‪ ,‬און דעריבער זענען זיי נדחה‬ ‫דָאס שטייט אין דער‬ ‫די ספרים הק' זענען מבאר ַַאז ָ‬ ‫הָאבן נישט געדענקט ַַאז מ'קען נאר זוכה זיין‬ ‫האמצעי'‪ .‬זיי ָ‬ ‫געווָארן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫צו שלימות דורך סייעתא דשמיא‪ ,‬און דעריבער זענען זיי‬ ‫הָאט דעם‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫דָאס זעלבע איז חלילה ביי ַַא מענטש ָ‬ ‫ָ‬ ‫געווָארן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫טַאקע נדחה‬‫ַ‬ ‫צוגַאנג‪ ,‬כאילו ער קען ָָאנקומען צום שלימות הקדושה‬ ‫ַ‬ ‫מ'זָאָל נישט זיך‬ ‫'תחילתו השתדלות וסופו מתנה'‬ ‫מ'זָאל‬ ‫ָ‬ ‫דָאס‬ ‫דָאס גורם ַַאז‬ ‫דורך זיינע אייגענע מעשים‪ ,‬איז ָ‬ ‫אים ווייזן פון הימל ַַאז ער קען נישט ַַאליין‪ ,‬און ָ‬ ‫יָאָגן צו ַאַליין מנצח‬ ‫דער צדיק איז ַַא ריכטיגער 'מכיר את מקומו'‪ .‬אויך‬ ‫זָאל זיך מייאש זיין פון די‬ ‫קען שּפעטער ברענגען ַַאז ער ָ‬ ‫זיין די מלחמה‪,‬‬ ‫ווען ער נוצט דעם מהלך פון 'שמאל' צו לוחם זיין מיט'ן‬ ‫גַאנצע עבודת ה'‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫נאר מ'זָאָל געדענקן‬ ‫דַארף זיך בעטן‬ ‫יצר הרע‪ ,‬ווייסט ער בשעת מעשה ַַאז ער ַ‬ ‫זָאל אים העלפן מכניע‬ ‫מיט תפלות ַַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫סַאך עובדי ה' ַַאז זיי שטרעבן‬ ‫מ'זעט עס ליידער ביי ַַא ַ‬ ‫ַאַז כדי צו געווינען‬ ‫דָאס נישט ַַאליין‬ ‫זיין דעם יצר הרע‪ ,‬ווייל ַַא נברא קען ָ‬ ‫ָָאנצוקומען צו געוויסע דרגות פון קדושה א‪.‬א‪.‬וו‪ָָ .‬אבער‬ ‫ווען זיי קענען נישט מצליח זיין בשלימות‪ ,‬ווערן זיי‬ ‫דעם יצר הרע איז‬ ‫טַאקע זוכה צו דעם 'וכרות‬‫דעמָאלט איז ער ַ‬ ‫ָ‬ ‫בַאווייזן‪ .‬און‬ ‫ַ‬ ‫מיואש פון ַַאלע עבודות‪ .‬די סיבה דערצו איז‪ ,‬ווייל זיי‬ ‫מען ָאָנגעוויזן אויף‬ ‫עמו הברית'‪ַַ ,‬אז דער רבוש"ע איז משלים די עבודה צו‬ ‫מכניע זיין די סטרא אחרא‪ .‬דעריבער פריידט זיך דער‬ ‫ווילן ָָאנקומען צום תכלית הקדושה ָָאן צו מכיר זיין ַַאז‬ ‫ַאַסַאַך סייעתא‬ ‫ווָאס ער טוט‪ ,‬ווייל ער‬ ‫צדיק אויך מיט יעדע קליינע עבודה ָ‬ ‫דער נברא קען נישט דערגרייכן צו קיין שום מדריגה מיט‬ ‫דשמיא און מ'קען‬ ‫זיינע אייגענע כוחות!‬ ‫נָאר חסדים פון השי"ת‪.‬‬ ‫ווייסט ַַאז ַַאלעס איז ָ‬ ‫הָאבן די‬ ‫ָָאבער ַַאן ערליכער איד ווייסט ַַאז ער מוז ָ‬ ‫נישט גָאָרנישט‬ ‫שטַארק ַַארויסגעברענגט אין‬ ‫ַ‬ ‫דער יסוד ווערט זייער‬ ‫שטַאּפל‬ ‫ַ‬ ‫הילף פון השי"ת‪ .‬ער איז זיך מקדש צוביסלעך‪,‬‬ ‫ָאָנקומען אן די‬ ‫מסילת ישרים (ּפרק כו) וואו ער איז מסביר ַַאז יעדע ענין‬ ‫פון קדושה איז 'תחילתו השתדלות וסופו‬ ‫שטַאּפל‪' ,‬מעט מעט אגרשנו מן הארץ'‪ ,‬און ער‬ ‫ַ‬ ‫נָאך‬ ‫ָ‬ ‫הילף פון השי"ת‪.‬‬ ‫מתנה'‪ .‬דער מענטש דארף ָָאנהויבן זיך ַַאליין‬ ‫דַארף זיך משתדל זיין און‬ ‫מקדש זיין‪ ,‬ער ַ‬ ‫פַאר לוט (בראשית‬ ‫געזָאגט ַ‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫זָאל ַַאנטלויפן פון סדום‪ .‬ווייל‬ ‫ּפרשה‪ ,‬ווען די מלאכים ָ‬ ‫יט‪ ,‬יז) 'ההרה המלט'‪ַַ ,‬אז ער ָ‬ ‫לוט איז די בחינה פון קליּפת נוגה (מגלה עמוקות לך לך ד"ה או‬ ‫ווָאס ער קען מיט זיינע אייגענע כוחות‪,‬‬ ‫דַארף געדענקן ַַאז סוף כל סוף איז‬ ‫ער ַַא 'חומר' און 'בשר ודם' און דעריבער‬ ‫איז ער ָָאנגעוויזן אויף ַַא מתנה פון הימל‪,‬‬ ‫טון ָ‬ ‫ָָאבער ער ַ‬ ‫הופיע!‬ ‫ויצא לאור‬ ‫יאמר במחזה‪ ,‬ועיין עבודת הלוי וירא דף ק"ע ע"ב)‪ ,‬און די מלאכים‬ ‫ַַאז דער אויבערשטער זאל אים פירן אויפ'ן‬ ‫געווָאלט מכניע זיין די קליּפה פון 'נוגה' אויף‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫ָ‬ ‫ריכטיגן וועג און אים העלפן דערגרייכן דעם‬ ‫דָאס איז ָָאבער געווען ַַא טעות‪ ,‬און‬ ‫געווָארן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫איינמָאל בשלימות‪ָ .‬‬ ‫דערפַאר זענען די מלאכים שּפעטער נדחה‬ ‫ַ‬ ‫ָ‬ ‫זָאגן (יומא לט‪ ,‬א)‪:‬‬ ‫שלימות פון קדושה‪ ,‬ווי חז"ל ָ‬ ‫אדם מקדש עצמו מעט מלמטה‪ ,‬מקדשים אותו‬ ‫ים‬ ‫געזָאגט‪' :‬לא אוכל להמלט ההרה‬ ‫ָ‬ ‫הָאט זיי לוט‬ ‫וכו'‪ ,‬הנה נא העיר הזאת קרובה לנוס שמה והיא מצער‪,‬‬ ‫דערפַאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫הרבה מלמעלה‪.‬‬ ‫החכמה‬ ‫ביאורי שו"ע‬ ‫אמלטה נא שמה‪ ,‬הלא מצער היא ותחי נפשי'‪ – .‬ער איז‬ ‫דער עיקר מלחמה איז‬ ‫הָאבן‬ ‫ווָאס די מלאכים ָ‬ ‫געגַאנגען אויף דעם וועג ָ‬ ‫ַ‬ ‫נישט‬ ‫מיט דער קליּפּת נוגה‬ ‫או"ח ח"א‬ ‫געווָאלט‪ ,‬ווייל קליּפת נוגה קען מען נישט גלייך מכניע‬ ‫ָ‬ ‫זָאגט (שער‬ ‫ווָאס דער אר"י הק' ָ‬ ‫ס'איז ידוע ָ‬ ‫זיין‪ .‬ווי ס'שטייט פון הרה"ק מלובלין זי"ע (עובדא דאהרן עמו'‬ ‫המצוות ּפרשת לך) ַַאז ביי די מצוה פון מילה‬ ‫מ'דַארף דערמיט לוחם זיין צוביסלעך‪ ,‬בבחינת‬ ‫ַ‬ ‫יד)‪ַַ ,‬אז‬ ‫דָא צוויי חלקים‪' :‬חיתוך' און 'פריעה'‪.‬‬ ‫זענען ָ‬ ‫מ'זָאל נישט זיך ָיָאגן צו ַַאליין מנצח‬ ‫'מעט מעט אגרשנו'‪ָ ,‬‬ ‫דורך דעם 'חיתוך' איז מען צוערשט מכניע‬ ‫מ'זָאל געדענקן ַַאז כדי צו געווינען‬‫ָ‬ ‫זיין די מלחמה‪ ,‬נאר‬ ‫ווָאס איז קעגן די 'שלש קליפות‬ ‫די ערלה ָ‬ ‫להשיג‬ ‫ב חני ו ת‬ ‫סַאך סייעתא‬ ‫דעם יצר הרע איז מען ָָאנגעוויזן אויף ַַא ַ‬ ‫מַאכט מען דעם חלק‬ ‫נָאכדעם ַ‬ ‫הטמאות'‪ ,‬און ָ‬ ‫המובחרות‬ ‫גָארנישט ָָאנקומען אן די הילף‬ ‫דשמיא און מ'קען נישט ָ‬ ‫פון 'פריעה'‪ ,‬צו מכניע זיין אויך די קליּפה פון‬ ‫פון השי"ת‪.‬‬ ‫'נוגה'‪.‬‬ ‫ב‬ ‫זיך מתייחד מיט זיינע מדות און ער ווערט ַַאליין‬ ‫אור התענוג‬ ‫שיעורי פתיחה לפנימיות קבלה וחסידות למתחילים הנדפס בספר נתיב חיים‬ ‫די ספירות זענען באחדות מיט השי"ת‬ ‫נתגלה דורך זיין מדות‪ ,‬און ער פירט אויס דורך‬ ‫די מדות זיין רצון הפשוט‪ ,‬צו געבן שכר פאר‬ ‫ג‬ ‫עס איז מבואר אין ספרי קבלה ַַאז דער‬ ‫סַאך עולמות‪ ,‬און‬ ‫שַאפן ַַא ַ‬ ‫בַא ַ‬ ‫הָאט ַ‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫צדיקים און עונש פאר רשעים‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫דָא דער עולם פון אדם קדמון‪,‬‬ ‫בכלליות זענען ָ‬ ‫ְׂש�ׂ ַכַ ר ִִמ ְְצ ָוָ ה — ְְמ ַַצ ּ �ֶּו ה‬ ‫און די פיר עולמות פון אצילות‪ ,‬בריאה‪ ,‬יצירה און‬ ‫מַאַכן פון 'פירוד' זָאָל זיין 'אחדות'‬ ‫אונזער קיום המצוות איז מגלה‬ ‫עשיה‪.‬‬ ‫ווָאס‬ ‫גָאר טיפע ענינים‪ָ ,‬‬ ‫דָאס ָ‬ ‫באמת זענען ָ‬ ‫דעם אחדות ה' אין ַאַלע עולמות‬ ‫די ערשטע צוויי עולמות (א"ק און אצילות) זענען‬ ‫מ'דַארף זוכה צו דערהערן צוביסלעכווייז‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫'בתכלית האחדות' מיט'ן בורא‪ַַ .‬אלע צען ספירות‬ ‫המשך ממאמר הקודם‪ :‬דער חילוק אין עבודת ה' צווישן‬ ‫שטַאּפל‪ָָ .‬אבער לויט וויפיל דער‬‫ַ‬ ‫נָאך‬ ‫שטַאּפל ָ‬ ‫ַ‬ ‫איין מענטש מיט'ן ַאַנדערן‪ ,‬איז לויט זייער מדריגה אין‬ ‫פונעם עולם האצילות זענען ממש באחדות כביכול‬ ‫פַארשטייט די נקודה‪ ,‬הייבט ער ָָאן צו‬ ‫מענטש ַ‬ ‫אמונה‪ .‬די ערשטע דרגא פון אמונה איז זיך צו מתבונן זיין‬ ‫מיט השי"ת‪ ,‬נישט ווי ביי ַַא מענטש – להבדיל –‬ ‫בַאקומען ַַאן אמת'ן קשר מיט'ן רבוש"ע‪ ,‬ווייל‬ ‫ַ‬ ‫אין דער בחינה פון 'יחודא עילאה'‪ַ ,‬אַז דער אויבערשטער‬ ‫בַאזונדערע‬ ‫ווָאס זיין חכמה מיט זיינע מדות זענען ַ‬‫ָ‬ ‫איז איבערָאָל‪ ,‬ולית אתר פנוי מיניה‪ ,‬און אין דער בחינה פון‬ ‫זַאכן פון זיין עצם מהות‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫גַאנצער תכלית פון דער בריאה‪ ,‬איז‪ :‬צו‬ ‫דער ַ‬ ‫'יחודא תתאה'‪ַ ,‬אַז ס'איז נישטָאָ קיין שום מקרה אויף דער‬ ‫ס'זָאל ווערן‬ ‫ָ‬ ‫מעלה זיין די עולמות התחתונים ַַאז‬ ‫וועלט‪ ,‬נאר יעדע קליינע פעולה איז בהשגחה עליונה‪.‬‬ ‫באחדות מיט'ן אויבערשטן‪.‬‬ ‫ס'איז נישט ָָא קיין שום שינוי‬ ‫פון פאר בריאת העולם‬ ‫מיר געפינען זיך אין ַַא בריאה וואו ס'קוקט‬ ‫דָא‬ ‫פַאר אונזערע פליישיגע אויגן ַַאז ס'איז ָ‬‫אויס ַ‬ ‫פַארשטיין‬ ‫אודאי איז עס ַַא גרויסע אריכות צו ַ‬ ‫גַאנצע עבודת ה'‬ ‫ַַא מציאות פון 'פירוד'‪ ,‬און די ַ‬ ‫ווָאס ס'מיינט ַַאז די ספירות זענען‬ ‫ּפונקטליך ָ‬ ‫נָאר ַַאז אין די העכערע עולמות פון א"ק‬ ‫דער חילוק איז ָ‬ ‫באחדות מיט השי"ת‪( ,‬עיין ספה"ק דרך מצוותיך מצוות‬ ‫איז צו אויפהייבן די בריאה‪ ,‬דורך קיום התורה והמצוות‪,‬‬ ‫און אצילות‪ ,‬איז זיך מגלה דער סוד פון 'אחדות הפשוט'‪,‬‬ ‫האמנת אלקות אות ד'‪ ,‬ובהוספה למצוות טומאת מצורע אות ל"א)‪,‬‬ ‫ַַאז די עולמות התחתונים זאלן ָָאנקומען צו דער זעלבער‬ ‫פַאר‬ ‫קלָאר ַַאנטּפלעקט דער אמת ַַאז ּפונקט ווי ַ‬ ‫דָארט איז ָ‬‫ָ‬ ‫דָאס צו מסביר זיין באופן ּפשוט‪:‬‬‫ָָאבער ָ‬ ‫דָא ַַאן‬ ‫דָארט איז ָ‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫מדריגה פון די עולמות העליונים‪ָ ,‬‬ ‫נָאר געווען דער אויבערשטער‪ַַ ,‬אזוי‬‫בריאת העולם איז ָ‬ ‫ָָאפענע גילוי פונעם אור ה'‪.‬‬ ‫דַאווענען‪' :‬אתה הוא עד שלא נברא‬ ‫זָאגן ביים ַ‬ ‫מיר ָ‬ ‫דָארט‬ ‫דָא דער אויבערשטער‪ .‬מ'זעט ָ‬‫אויך איז יעצט נאר ָ‬ ‫פַאר דער‬ ‫העולם‪ ,‬אתה הוא משנברא העולם' – ּפונקט ווי ַ‬ ‫אין עולם האצילות זענען ַַאלע ספירות 'באחדות גמור'‬ ‫בגלוי ַַאז ַַאלע ספירות זענען איינס מיט אן 'אחדות ּפשוט'‬ ‫גָארנישט עקזיסטירט נאר השי"ת ַַאליין‪,‬‬ ‫הָאט ָ‬ ‫בריאה ָ‬ ‫ווָאס ווערט‬ ‫דָא ַַא ספירה ָ‬‫טַאקע ָ‬‫מיט'ן אויבערשטן‪ ,‬ס'איז ַ‬ ‫מיט'ן אויבערשטן‪.‬‬ ‫דָא ַַא בריאה‪,‬‬‫דָאס זעלבע איז אויך יעצט‪ ,‬ווען ס'איז שוין ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס ווערט‬ ‫ָָאנגערופן 'ספירת החכמה' און ַַא ספירה ָ‬ ‫ַַאנדערש איז ָָאבער אין די עולמות פון 'בריאה‪ ,‬יצירה‬ ‫דָאס איז‬ ‫נָאר השי״ת ַַאליין‪ָ .‬‬ ‫גָארנישט‪ָ ,‬‬ ‫נישטָא ָ‬ ‫ָ‬ ‫איז באמת‬ ‫ָָאנגערופן 'ספירת הבינה'‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪ָָ .‬אבער ַַאלעס איז איינס‬ ‫דָארט ווערט נישט ָָאפן נתגלה דער מציאות‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫עשיה'‪ָ ,‬‬ ‫דָאס‬ ‫אויך דער סוד פון ֲ'ֲאִנִ י הוי״ה ֹלא ָׁשִׁנִ ִיִתי' (מלאכי ג‪ ,‬ו)‪ָ ,‬‬ ‫דָא אין די עולמות התחתונים‬ ‫מיט'ן אויבערשטן‪ָָ .‬אבער ָ‬ ‫ווָאס מצד דעם‬ ‫כָאטש ָ‬ ‫פון 'אחדות הפשוט' מיט השי"ת‪ָ .‬‬ ‫רהַאן קיין שום‬ ‫פַא ַ‬‫הייסט ַַאז ביים אויבערשטן איז נישט ַ‬ ‫איז דער 'אחדות' נישט ַַאזוי בגילוי‪ָָ ,‬אבער דורך תורה‬ ‫שַאפן די‬ ‫בַא ַ‬ ‫הָאט ַ‬ ‫אויבערשטן איז ַַאלעס איינס‪ָָ ,‬אבער ער ָ‬ ‫'נָאך' דער בריאה‪.‬‬ ‫'פַאר' דער בריאה ביז ָ‬ ‫שינוי פון ַ‬ ‫ומצוות איז מען זוכה צו מרגיש זיין דעם אויבערשטן מער‬ ‫ס'זָאל אויסקוקן‬ ‫ָ‬ ‫זַא אופן‪ַַ ,‬אז‬ ‫עולמות התחתונים אויף ַַא ַ‬ ‫און מער‪ ,‬און כביכול השי"ת הייבט ָָאן זיך צו מגלה זיין‬ ‫ָָאבער לכאורה קען מען פרעגן‪ַַ ,‬אז דער אויבערשטער‬ ‫דָא אויף דער וועלט חפצים מיט‬ ‫ווי פירוד חלילה‪ .‬מ'זעט ָ‬ ‫מער און מער‪.‬‬ ‫דָאך‬ ‫שַאפן ַַאלע עולמות‪ ,‬און מ'זעט ָ‬ ‫בַא ַ‬ ‫דָאך ָיָא ַ‬ ‫הָאט ָ‬‫ָ‬ ‫מענטשן‪ ,‬און אין די העכערע וועלטן זעט מען מדריגות‬ ‫ווָאס‬ ‫גַאנצע וועלט‪ ,‬דער עולם העשיה‪ָ ,‬‬ ‫במציאות ַַא ַ‬ ‫דָאס איז ּפשט אין דער משנה‬ ‫זָאגן ַַאז ָ‬ ‫די ספרים הק' ָ‬ ‫פון מלאכים ושרפים א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫דָא דער עולם היצירה‪ ,‬און העכער‬ ‫העכער דעם איז ָ‬ ‫ְמְַצֶּוּה‪ ,‬דער שכר און תכלית‬ ‫(אבות פ"ד‪ ,‬ב)‪ְׂׂ :‬שַכַ ר ִִמְצְָוָ ה — ַ‬ ‫קומט אויס‪ַַ ,‬אז אין די עולמות התחתונים (בריאה‪ ,‬יצירה‬ ‫וויַאזוי קען‬ ‫דערפון דער עולם הבריאה‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬אויב ַַאזוי ַ‬ ‫פון קיום המצוות איז‪ַַ ,‬אז דורכדעם הייבט זיך אויף די‬ ‫און עשיה) איז די בחינה פון 'יחודא עילאה' נאר בהעלם‪,‬‬ ‫זָאגן ַַאז ס'איז יעצט ּפונקט ַַאזויווי 'עד שלא נברא‬ ‫מען ָ‬ ‫ְמְַצֶּוּה – דער‬ ‫גַאנצע בריאה‪ ,‬צו זיין 'בצוותא וחיבור' מיט'ן ַ‬ ‫ַ‬ ‫און מ'זעט נישט דעם אמת'ן מציאות פון יחוד‪ .‬ווידעראום‬ ‫העולם'?!‬ ‫הָאט אונז געהייסן מקיים זיין די מצוה‪.‬‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫רבוש"ע ָ‬ ‫אין די עולמות העליונים (א"ק און אצילות) ווערט ָיָא נתגלה‬ ‫די מורא'דיגע אחדות פון השי"ת מיט ַַאלע זיינע ספירות‪.‬‬ ‫די בריאה איז נישט קיין סתירה‬ ‫צו 'אין עוד מלבדו'‬ ‫דער אויבערשטער איז זיך‬ ‫נקודות אויף למעשה‬ ‫מתגלה דורך זיינע ספירות‬ ‫דער תירוץ דערויף שטייט באריכות אין שער היחוד‬ ‫טַאקע ַַא וואונדערליכער‬‫דָאס איז ַ‬ ‫והאמונה (פ"ד ואילך)‪ַַ ,‬אז ָ‬ ‫זָאגן למשל ַַאז "דער חסד ה'‬ ‫קומט אויס‪ַַ ,‬אז ווען מיר ָ‬ ‫פַארשטיין מיט ַַא‬ ‫ווָאס מ'קען נישט ַ‬ ‫ּפלא פון השי"ת ָ‬ ‫ַַאלע ספירות זענען בעצם איינס מיט‬ ‫ווערט נשּפע אויף ַַא מענטש"‪ ,‬רעדט מען נישט ח"ו פון‬ ‫ווָאס ווערט‬ ‫דָאס איז ַַא סוד עצום ָ‬ ‫גשמיות'דיגן שכל‪ָ .‬‬ ‫אן 'אחדות ּפשוט' מיט'ן אויבערשטן‪,‬‬ ‫גָארנישט‬‫די מדת החסד ַַאליין‪ .‬ווייל די מדה זעלבסט קען ָ‬ ‫ָָאנגערופן 'רזא דמהימנותא' (עיין זוה"ק ח"א פ"ט ע"א) און מיר‬ ‫פַאר בריאת העולם‪ָָ ,‬אן קיין‬‫ּפונקט ווי ַ‬ ‫ווָאס קען‬ ‫זַאך אויף דער וועלט ָ‬ ‫נישטָא קיין שום ַ‬ ‫ָ‬ ‫טון! ס'איז‬ ‫קענען בלויז משיג זיין געוויסע השגות און בחינות דערין‪.‬‬ ‫שום שינוי‪.‬‬ ‫טון סיי וועלכע פעולה 'מכח עצמו'‪ ,‬חוץ פון השי"ת דער‬ ‫פַארזוכן‬ ‫דָאס גוט לערנען‪ ,‬ביז מ'קען זוכה זיין צו ַ‬ ‫מ'דַארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫דער אויבערשטער איז זיך מתייחד‬ ‫בורא כל עלמין ַַאליין!‬ ‫ַַא טעם אין דער הויכער הרגשה‪.‬‬ ‫מיט די ספירות און ער ווערט נתגלה‬ ‫מ'זָאגט ַַאז דער 'חסד' ווערט נשּפע‬‫ָ‬ ‫דעריבער‪ ,‬ווען‬ ‫די נקודה פונעם תירוץ איז‪ַַ ,‬אז 'מצידו' יתברך איז‬ ‫דורך זיינע מדות‪.‬‬ ‫אויפ'ן מענטש‪ ,‬איז די כוונה ַַאז השי"ת ַַאליין – דער אין‬ ‫הָאט‬‫ווָאס ער ָ‬ ‫כָאטש ָ‬ ‫ַַאלעס בטל ומובטל כלּפי אים‪ ,‬און ָ‬ ‫דָאס‬ ‫אין די עולמות העליונים זעט מען ָ‬ ‫סוף ברוך הוא – איז זיך מתייחד מיט זיין מדת החסד‬ ‫גָארנישט געטוישט‪.‬‬ ‫הָאט זיך ָ‬ ‫שַאפן ַַאלע עולמות ָ‬ ‫בַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫בגלוי‪ָָ ,‬אבער אין די עולמות התחתונים‬ ‫ווָאס איז ַַא גילוי פון אים ַַאליין‪ .‬דער אויבערשטער איז‬ ‫ָ‬ ‫דָא‬ ‫ס'איז נאר 'מצד דעם נברא' קוקט עס אויס ווי ס'איז ָ‬ ‫דָא ַַא העלמה אויף דעם אמת'ן‬ ‫איז ָ‬ ‫זיך יעצט מתגלה אין זיין מדת החסד און דורכדעם איז‬ ‫ווָאלטן מיר געקענט‬ ‫ַַא מציאות פון פירוד! ָָאבער אויב ָ‬ ‫מציאות פון 'אחדות ּפשוט'‪.‬‬ ‫ער משּפיע חסד פאר דעם נברא‪ָָ ,‬אדער גיבט ער ח"ו‬ ‫קלָאר געזען ַַאז‬ ‫ָ‬ ‫ווָאלט מען‬ ‫זען דעם ריכטיגן בילד‪ָ ,‬‬ ‫דורך תורה ומצוות ווערט די בריאה‬ ‫פַאר ַַאן ַַאנדערן נברא דורך זיין מדת הגבורה‪.‬‬‫אן עונש ַ‬ ‫ַַאלע עולמות און ַַאלע ספירות זענען חלילה נישט קיין‬ ‫דָא נתגלה‬ ‫דערהויבן און ס'ווערט אויך ָ‬ ‫א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫ָָאּפגעזונדערטע מציאות פון השי"ת‪.‬‬ ‫דער אור ה'‪.‬‬ ‫מ'זָאל זיך‬ ‫ָ‬ ‫דָא קיין פירוד‪ַַ ,‬אז‬ ‫קיינמָאל נישט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ס'איז‬ ‫קענען טועה זיין כאילו דער אויבערשטער מיט זיינע‬ ‫אין די עולמות העליונים זעט מען‬ ‫זַאכן ח"ו‪ .‬נאר כביכול איז‬‫בַאזונדערע ַ‬ ‫מדות זענען צוויי ַ‬ ‫קלָאָר ַאַז ס'איז ַאַלעס איינס‬ ‫ג‬ ‫הָאט געמוזט‬‫בלַאס און ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫געווָארן‬ ‫ָ‬ ‫איז ער ּּפלוצלינג‬ ‫אויפהערן נעמען קוויטלעך צוליב דעם צער און ּּפחד‬ ‫פַאַר פיר מָאָל הייסט נישט געלערנט‬ ‫זָאגן אפילו פאר גרויסע‬ ‫הרה"ק מהרי"ד זי"ע פלעגט ָ‬ ‫יומא דהילולא‬ ‫נגעכַא ּּפט‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫הָאט אים ָָא‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫זַאך ָ‬ ‫מ'זָאל איבער'חזר'ן יעדע ַ‬ ‫ָ‬ ‫בעלי כשרונות ַַאז‬ ‫הָאט ער פארציילט‪ַַ ,‬אז זיין פאטער‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫שּפעטער‬‫ּ‬ ‫"פַאר‬ ‫ַ‬ ‫הָאט זיך אויסגעדרוקט‪:‬‬ ‫מָאל‪ .‬ער ָ‬‫מ'לערנט פיר ָ‬ ‫געזָאגט‪" :‬אין‬ ‫ָ‬ ‫הָאט אים‬ ‫ָ‬ ‫הרה"ק רבי יהושע זי"ע‪,‬‬ ‫מָאל הייסט נישט געלערנט"‪.‬‬ ‫פיר ָ‬ ‫דיינע טעג וועלן ָָאנהויבן קומען די חבלי משיח אויף‬ ‫ווָאס שטייט‬ ‫מ'קען דערצו ָָאנצייגן ַַא חידוש נפלא ָ‬ ‫הָאט אים געגעבן ַַא‬ ‫טַאטע ָ‬ ‫אידישע קינדער" און זיין ַ‬ ‫אין מהרש"א אויף צוויי ּּפלעצער אין ש"ס (עירובין‬ ‫הרה״ק רבי ישכר דוב בן הרה״ק‬ ‫סימן‪" :‬ווען ס'וועט קומען צו דיר ַַא מענטש פון ּּפרייסן‬ ‫נד‪ ,‬א‪ ,‬נדרים סב‪ַַ ,‬א) ַַאז ווען ַַא איד לערנט ּ‬ ‫עּפעס און‬ ‫רבי יהושע מבעלזא זי״ע‬ ‫דייטשלַאנד) מיט ַַא קוויטל‪ ,‬וועסטו וויסן‬ ‫ַ‬ ‫(ַא געגנט אין‬‫ַ‬ ‫מָאל‪ ,‬ווערט די פערטע‬ ‫ָ‬ ‫ער חזר'ט עס איבער דריי‬ ‫ַַאז ס'וועט זיך ָָאנהויבן די חבלי משיח"‪ .‬און יעצט –‬ ‫מָאל גערעכנט ווי תורה לשמה! יעדער איד איז‬ ‫ָ‬ ‫נסתלק כ״ב חשון תרפ״ז‬ ‫מָאל‬‫געזָאגט – איז צום ערשטן ָ‬ ‫ָ‬ ‫הָאט דער בעלזער רב‬ ‫ָ‬ ‫דאך משתוקק צו זוכה זיין צו לערנען תורה לשמה‪,‬‬ ‫געקומען איינער פון ּּפרייסן מיט ַַא קוויטל‪ .‬דעריבער‬ ‫דָא מגלה ַַא לייכטע מדריגה‬ ‫און דער מהרש"א איז ָ‬ ‫ווָאס מ'קען זייער גרינג זוכה זיין דערצו‪.‬‬ ‫אין 'לשמה'‪ָ ,‬‬ ‫געווָארן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫פַארציטערט‬ ‫איז ער ַַאזוי ַ‬ ‫דָאס אויך געווען די כוונה פון הרה"ק‬ ‫מעגליך איז ָ‬ ‫די גרויסע מלחמת היצר‬ ‫הָאט ּּפ ַַאסירט זומער שנת תרע"ד‪ .‬און‬ ‫די מעשה ָ‬ ‫מ'דַארף איבער'חזר'ן‬ ‫ַ‬ ‫רווָאס‬ ‫פַא ָ‬‫מהרי"ד מבעלזא זי"ע ַ‬ ‫קעגן התמדת התורה‬ ‫אויסגעברָאכן די ערשטע‬ ‫ָ‬ ‫טַאקע‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫ָ‬ ‫יָאר‬ ‫יענעם ָ‬ ‫מָאל‪.‬‬ ‫דָאס לערנען פיר ָ‬ ‫ָ‬ ‫אין דער הקדמה פון שו"ת חבצלת השרון‪ ,‬ווערט‬ ‫שּפעטער אויך גורם געווען‬‫הָאט ּ‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫וועלט מלחמה‪ָ ,‬‬ ‫זָאגט ּ‬ ‫(ּפרק טו) ַַאז‬ ‫ווָאס דער תניא ָ‬ ‫ס'איז ידוע ָ‬ ‫געברענגט בשם הרה"ק מהרי"ד מבעלזא זי"ע‪ַַ ,‬אז דער‬ ‫צו דער צווייטער וועלט מלחמה‪ .‬און ס'איז ידוע‬ ‫דערפַאר הייסט מען אן 'עובד אלקים' ווען מ'איז‬ ‫ַ‬ ‫יצר הרע איז מסכים (בדיעבד) ַַאז דער מענטש זאל‬ ‫הָאבן‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס צדיקים (החפץ חיים‪ ,‬והמהריי"ץ‪ ,‬ועוד)‬‫ָ‬ ‫'שונה פרקו מאה פעמים ואחד' (חגיגה ט‪ ,‬ב) ווייל‬ ‫אפילו טון מצוות און מעשים טובים‪ָָ ,‬אבער אויף איין‬ ‫געזָאגט ַַאז די צוויי מלחמות זענען די התחלה פון‬ ‫ָ‬ ‫דעמָאלט זיין צו חזר'ן הונדערט‬ ‫ָ‬ ‫דער שטייגער פלעגט‬ ‫מ'זָאל זיך‬ ‫ָ‬ ‫זַאך איז ער לוחם מיט ַַאלע זיינע כוחות; ַַאז‬‫ַ‬ ‫ווָאס ס'ווערט געברענגט ַַאז ס'וועט‬ ‫די חבלי משיח‪ָ ,‬‬ ‫נָאך‬‫מָאל‪ ,‬און אויב מ'שטרענגט זיך ָָאן צו לערנען ָ‬ ‫ָ‬ ‫נישט נעמען צו התמדת התורה הק'‪ ,‬ווייל דער בעל‬ ‫זיין צעטיילט אין דריי חלקים‪( .‬כמבואר במלבי"ם על‬ ‫איינמָאל מער ווי צוגעוואוינט‪ ,‬ווערט מען ָָאנגערופן‬ ‫ָ‬ ‫אינגַאנצן‬ ‫ַ‬ ‫דבר ווייסט ַַאז דורך די תורה קען מען אים‬ ‫הפסוקים בנביא יחזקאל וזכריה)‪.‬‬ ‫אן עובד אלקים‪ .‬מעגליך איז דער מהרש"א מגלה‬ ‫זָאגן 'בראתי יצר הרע‪ ,‬בראתי לו‬ ‫מנצח זיין‪ ,‬ווי חז"ל ָ‬ ‫ַַאז אין די דורות האחרונים‪ ,‬ווען די כוחות זענען‬ ‫תורה תבלין'‪ ,‬און ווי דער מסילת ישרים (פ"ה) איז‬ ‫געווָארן‪ ,‬ווערט שוין אויך ַַא חזרה פון פיר‬ ‫ָ‬ ‫שווַאכער‬ ‫ַ‬ ‫שַאפן‬ ‫בַא ַ‬ ‫הָאט ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫מסביר‪ַַ ,‬אז דער אויבערשטער ָ‬ ‫צוויי סָאָרט חבלי משיח‬ ‫ווָאס מ'איז נישט‬ ‫זַאך ָ‬‫מָאל גערעכנט ווי ַַא שווערע ַ‬ ‫ָ‬ ‫וויַאזוי‬ ‫ַ‬ ‫זָאגט עדות ַַאז די איינציגע וועג‬ ‫דעם יצר הרע‪ָ ,‬‬ ‫וויַאזוי שטימט‬ ‫פַארשטיין‪,‬‬ ‫געוואוינט דערצו‪ ,‬און מ'הייסט שוין דורכדעם אן 'עובד‬ ‫בַאזיגן איז דורך די תורה‪.‬‬ ‫אים צו ַ‬ ‫ַ‬ ‫דַארף מען נאר ַ‬ ‫לכאורה ַ‬ ‫אלקים' און ַַא 'לומד לשמה'‪.‬‬ ‫קַאנטן אויסדרוק פון זיין‬ ‫בַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫די מעשה מיט דעם‬ ‫ווָאס‬ ‫פַארשטענדליך ַַאז מ'רעדט פון ַַא ַ‬ ‫זַא תורה ָ‬ ‫ַ‬ ‫הָאט נישט‬‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫זון‪ ,‬הרה"ק מהר"א מבעלזא זי"ע‪ָ ,‬‬ ‫ווָאס‬ ‫ווערט געלערנט כרצון ה'‪ַַ ,‬א תורה מיט אמונה ָ‬ ‫זָאגן אויף דער צווייטער וועלט מלחמה ַַאז‬ ‫געלָאזט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווערט געלערנט אויף ַַאן אופן ַַאז דער מענטש וויל‬ ‫הָאט‬‫דָאס איז געווען חבלי משיח‪ ,‬ווייל די חבלי משיח ָ‬ ‫ָ‬ ‫לערנען קדשים – ַאַז‬ ‫זַא‬ ‫דורך די תורה זיך מדבק זיין צום אויבערשטן‪ַַ .‬א ַ‬ ‫שוין דער הייליגער רבי ר' אלימלך זי"ע מבטל געווען‪.‬‬ ‫פון די מעשה קוקט ָָאבער אויס ַַאז די צוויי מלחמות‬ ‫מ'זָאָל זיין גרייט‬ ‫תורה הרג'ט ממש דעם יצר הרע און ס'דרייט אים‬ ‫הרה"ק מהרי"ד מבעלזא זי"ע פלעגט מעורר זיין‬ ‫איבער צום גוטן‪.‬‬ ‫יָא געווען חבלי משיח?‬ ‫זענען ָ‬ ‫פַארציילט ַַאז ער‬‫הָאט ַ‬ ‫צו לערנען סדר קדשים‪ .‬ער ָ‬ ‫דער הסבר איז‪ַַ ,‬אז סתם 'חבלי משיח' בלשון‬ ‫געהַאט ַַא חלום‪ ,‬וואו ער שטייט אינעם‬‫ַ‬ ‫מָאל‬ ‫הָאט ַַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫חז"ל‪ ,‬גייט ַַארויף אויף 'דער מלחמה פון גוג ומגוג'‬ ‫וויַאזוי די‬ ‫ַ‬ ‫בית המקדש השלישי און ער קוקט זיך צו‬ ‫איידער ביאת המשיח‪ ,‬וואו עס שטייט אין די ּּפסוקי‬ ‫הָאט ער געהערט‬ ‫כהנים טוען די עבודה‪ּּ ,‬פלוצלינג ָ‬ ‫ער קען בַאַשטיין מ'זָאָל‬ ‫הנבואה פון יחזקאל און זכריה‪ .‬אויף ָָאט דער מלחמה‬ ‫וואו מ'רופט אויס ַַאז דער בעלזער רב איז מכובד מיט‬ ‫לערנען – נָאָר נישט חזר'ן‬ ‫ס'זָאל‬ ‫ָ‬ ‫הָאט דער רבי ר' אלימלך זי"ע גע'פועל'ט ַַאז‬ ‫ָ‬ ‫'הפשט וניתוח' אויף ַַא קרבן‪.‬‬ ‫הָאט דער בעלזער‬ ‫ָ‬ ‫מָאל אינמיטן געזעגענען‪,‬‬ ‫ַַא ָ‬ ‫געזָאגט ַַאז די מלחמה‬‫ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫בטל ווערן‪ ,‬ווי צדיקים ָ‬ ‫פַארציילט ַַאז בשעת מעשה‬ ‫הָאט דער בעלזער רב ַ‬ ‫ָ‬ ‫הָאט זיך דערביי‬ ‫רב גערעדט מיט ַַא בחור‪ ,‬און ער ָ‬ ‫וועט נישט זיין בגשמיות מיט הריגות וכדומה‪ ,‬נאר‬ ‫דָאך נישט קיין‬‫זָאגן ַַאז ער איז ָ‬ ‫געווָאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫הָאט ער‬‫ָ‬ ‫דָארט‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס איז‬ ‫ָ‬ ‫גַאנצן עולם‬ ‫ַ‬ ‫אויסגעדרייט צום‬ ‫ס'וועט זיין ַַא מלחמה ברוחניות‪ ,‬מיט ַַא התגברות‬ ‫דערמַאנט די הלכה‬ ‫ַ‬ ‫הָאט ער זיך‬‫כהן‪ָָ ,‬אבער תיכף ָ‬ ‫זָאגנדיג בלש"ק‪" :‬דער בעל דבר קען‬ ‫געשטַאנען‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫פון די גוי'אישע קליפות אויף אידישע קינדער פאר‬ ‫טַאקע‬ ‫ַַאז 'הפשט וניתוח' איז 'כשירה בזר'‪ ,‬און ער איז ַ‬ ‫געווַאלדיגע שמחה‪ ,‬בדחילו ורחימו‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫צוגעגַאנגען מיט ַַא‬ ‫ַ‬ ‫מ'זָאל לערנען און לערנען‪ ,‬נאר נישט‬ ‫ָ‬ ‫בַאשטיין ַַאז‬ ‫ַ‬ ‫ווַארפן‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס‬ ‫ָ‬ ‫דער גאולה‪ ,‬דורך די טמא'נע כלים‬ ‫צו מקיים זיין די עבודה פון הפשט וניתוח‪.‬‬ ‫חזר'ן"‪.‬‬ ‫רָא ּּפ אידישע נשמות אין שאול תחתיות ה"י‪ ,‬וגדול‬ ‫ַַא ָ‬ ‫הָאט אויסגעפירט‪ :‬שטעלט‬ ‫און דער בעלזער רב ָ‬ ‫פַארציילט הגה"צ רבי רפאל‬ ‫ַ‬ ‫הָאט אויך‬ ‫ָ‬ ‫ַַאזוי‬ ‫המחטיאו יותר מן ההורגו‪.‬‬ ‫געהַאט‬ ‫ַ‬ ‫ווָאלט‬ ‫ָ‬ ‫רַא בושה איך‬ ‫פַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס‬ ‫ָ‬ ‫זיך פאר‬ ‫ווָאס בדידיה הוה עובדא‪:‬‬ ‫פריימַאן‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫זילבער זצ"ל‪ ,‬אב"ד‬ ‫געזָאגט‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫ווָאס הרה"ק מהרי"ד זי"ע ָ‬ ‫דָאס ָ‬ ‫ָָאבער ָ‬ ‫כ'ווָאלט‬ ‫ָ‬ ‫כ'ווָאלט נישט געקענט די הלכה און‬ ‫אויב‬ ‫ָ‬ ‫ריינגעגַאנגען צו הרה"ק מהרי"ד‬ ‫ַ‬ ‫ַַאלס קינד איז ער ַַא‬ ‫וועגן דעם ָָאנהויב פון חבלי משיח בשנת תרע"ד‪ ,‬איז‬ ‫געענטפערט ַַאז איך בין נישט קיין כהן‪ .‬דעריבער‬ ‫הָאט אים‬‫מבעלזא זי"ע בעטן ַַא סגולה פאר זכרון‪ָ ,‬‬ ‫ווָאס וועט‬ ‫געווען די כוונה אויף די צרות און יסורים ָ‬ ‫מ'זָאל נישט‬ ‫ָ‬ ‫דַארף מען לערנען סדר קדשים ַַאז‬ ‫ַ‬ ‫נישטָא קיין‬ ‫ָ‬ ‫געזָאגט בלש"ק‪" :‬ס'איז‬ ‫ָ‬ ‫דער בעלזער רב‬ ‫ווָאס ווערט אויך ָָאנגערופן 'חבלי‬ ‫פַאר דער גאולה‪ָ ,‬‬ ‫זיין ַ‬ ‫זַא בושה‪.‬‬ ‫ָָאנקומען צו ַַא ַ‬ ‫סגולה פאר זכרון; ַַאלעס ווענדט זיך אין חזרה‪ .‬אויב דו‬ ‫געווָארן די‬ ‫ָ‬ ‫געזָאגט‬ ‫ָ‬ ‫משיח'‪ ,‬און אויף דעם זענען נישט‬ ‫(הגם ַַאז דער בעל התניא שרייבט (אגרת הקודש‬ ‫דָאס לערנען‪ ,‬וועסטו נישט‬ ‫סַאך איבער'חזר'ן ָ‬ ‫וועסט ַַא ַ‬ ‫ווערטער פון הרה"ק רבי ר' אלימלך זי"ע‪.‬‬ ‫כו) ַַאז לעתיד לבא וועלן ַַאלע אידן וויסן די הלכות פון‬ ‫פַארגעסן"‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫זכותו יגן עלינו ועל‬ ‫נגלות התורה‪ .‬קען זיין ַַאז די מדריגה וועט נישט זיין‬ ‫כל ישראל‪ ,‬אמן‪.‬‬ ‫גלייך אין ָָאנהויב פון די ימות המשיח‪ ,‬ואכמ"ל‪).‬‬ ‫מ'זעט ַַאזוי אין דער גמרא (ברכות דף ה‪ ,‬א)‪' :‬ואם‬ ‫זָאגט רש"י‪' :‬שרגיל לחזור על גרסתו‬‫תלמיד חכם הוא'‪ָ ,‬‬ ‫דער קוויטל פון ּפּרייסן‬ ‫תמיד' – קומט אויס‪ַַ ,‬אז חזרה איז די גרעסטע סגולה‬ ‫יצא לאור ע"י‬ ‫הָאט געהערט פון מו"ר הרה"ק רבי‬ ‫מרן שליט"א ָ‬ ‫טַאקע ידוע פון גדולי ישראל‪,‬‬‫צו קענען תורה‪ .‬ס'איז ַ‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫שעווָארסק זי"ע (ונדפס בספר י"ג אורות‬ ‫מָאל ווען הרה"ק מהרי"ד זי"ע‬ ‫ָ‬ ‫יענקעלע ּ‬ ‫מּפ‬ ‫ח"ב דף רנט) ַַאז ַַא ָ‬ ‫הָאבן רוב‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫ווי דער מהר"ם שיק זצ"ל און ַַאנדערע‪ָ ,‬‬ ‫צייט ַַאוועקגעגעבן פאר חזרה‪ ,‬איבערצו'חזר'ן זייערע‬ ‫לתרומות‪ ,‬ולקבלת הגליון‪:‬‬ ‫שיעורי כ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫שטָאט האלאשיץ‬ ‫ָ‬ ‫הָאט גענומען קוויטלעך אין דער‬ ‫ָ‬ ‫לימודים‪.‬‬ ‫‪info.lhisanag@gmail.com‬‬ ‫‪646.693.0112‬‬ ‫ד‬