להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — וירא (2026-10-26)

בס"ד
והתענג על ה' ויתן לך משאלות לבך
פרשת וירא
תשפ"ז
גליון ד'
י"ל ע"י כולל
כת בי ים החכמה
מכון תורת חכם
עיה"ק ירושלים תובב"א נלקט מתוך מאמרים ושיחות קודש מכ"ק אדמו"ר שליט"א
בשר בחלב ביי א קעלבל
לחזות בנועם
באשאפן מיט ספר יצירה
ויקח חמאה וחלב ובן הבקר אשר עשה ויתן לפניהם. ה' יגמור בעדי
אין ספרים הק' (חסד לאברהם ,עין משפט נהר נ״א ,הובא גם בילקוט
פַאר די מלאכים הָאט געברענגט ַ ראובני פר׳ וירא) שטייטַַ ,אז אברהם אבינו ָ זיך ּפּלאגן אין עבודת ה' אבער
שַאפן דורכן ספר יצירה ,דאס איז פשט אין
געהַאלטן ַַאז
ַ הָאט אברהם אבינו דערפַאר ָ
ַ
בַא ַ
הָאט ַ ווָאס ער ָ
ַַא קעלבל ָ
פסוק' :ובן הבקר אשר עשה' .און
געדענקן אז אלעס קומט פון השי"ת
דָאס קעלבל איז נישט ער קען עס געבן צוזאמען מיט 'חמאה וחלב' ,ווייל ָ
מַאמע ,און ס׳איז נישט שייך דערביי געווָארן פון ַַא גשמיות׳דיגער ַ
ָ געבוירן דעמָאלט הייבט
ָ דָאס מכיר,
ווען מ'איז ָ דער גאלדענער מיטלוועג
דער איסור פון 'לא תבשל גדי בחלב אמו'. שטַארק אין
ַ טַאקע ָָאן צו עוסק זיין
מען ַ אין עבודת ה'
ווָאס
נישטָא קיין איסור בשר בחלב ביי ַַא בהמה ָ
ָ ָָאט די הלכהַַ ,אז ס'איז מ'דַאוונט און מעןַ דער עבודה פון תפלה, ווען ַַא איד וויל ָָאנהויבן דינען דעם
געווָארן דורכ'ן ספר יצירה ,איז תלוי אין ַַא מחלוקת צווישן ָ שַאפן
בַא ַ
איז ַ בעט אויף סייעתא דשמיא ברוחניות, דָא
אויבערשטן מיט ַַא שלימות ,זענען ָ
ווָאס איזגדולי ישראל ,וועלכע זענען דן איבער די הלכה פון ַַא גולם ָ טַאקע זוכה ַַאז דער און ַַאזוי איז מען ַ וויַאזוי מ'קען צוגיין דערצו:
דריי מהלכים ַ
געווָארן דורך דעם ספר יצירה .דער חכם צבי (תשו׳ צג) פסק'נט ָ שַאפן
בַא ַ
ַ אויבערשטער רועט אויפ'ן מענטש און ווָאס ווערט ָָאנגערופן
דָא ַַא מהלך ָס'איז ָ
נישטָא אויף איםָ הָאט בכלל נישט קיין דין אדם ,און ס׳איז ַַאז אזא גולם ָ ער העלפט אים צו קענען מקיים זיין די ווָאס ווערט ָָאנגערופן
'ימין'ַַ ,א מהלך ָ
קיין איסור רציחה .הגה״ק רבי צדוק הכהן זי״ע (קונטרס דברי חלומות ,אות תורה ומצוותַַ .אזויווי מ'זעט ביי אברהם
הָאט ַַא דין ווי ַַא גוי ,מ'קען אים נישט מצרף זיין צו
ו) האלט ַַאז אזא גולם ָ
'ְׂשֹמֹאל' און ַַא מהלך פון 'אמצע'.
ׂ
אבינו ַַאז ס'איז געווען 'וכרות עמו הברית',
מנין ,אבער ס'איז יא ַַאן איסור רציחה .און הגה"ק בעל התכלת מראדזין זי״ע דער מהלך פון 'ימין' איז :ווען דער
געהָאלפן
ָ הָאט אים דער אויבערשטער ָ
הָאט ַַא דין ווי ַַא
הַאלט ַַאז ער ָ
(סדרי טהרות פ״א דאהלות ,דף ה ע״א)ַ , אינגַאנצן מבטל צוםַ מענטש איז זיך
געהעריגער איד. אויסצופירן די מצוה פון ברית מילה!
אויבערשטן ,און דעריבער טוט ער ַַאליין,
הָאט ָיָא ַַא
אויב ַַאזוי ,לויט די שיטות ַַאז ַַא נברא פונעם ספר היצירה ָ ווייל ער ווייסט ַַאז מ'קען נישט ָָאנקומען
פַארהָאט אברהם אבינו געגעבן ַ רווָאס ָ
פַא ָ
דין אדם ,בלייבט לכאורה שווער ַ
אויב מ'גייט נאר מיט 'ְׂש �ׂמאל'
אן די הילף פון השי"ת .דער מהלך פון
זָאגן ַַאז 'אלו צוזַאמען מיט'ן פלייש .מ'קען ָָאבער ָ
ַ די מלאכים 'חמאה וחלב' פאלט מען חלילה ארא ּּפ
הָארעוועט 'ְׂשֹמֹאל' איז :ווען דער מענטש ָ
ׂ
ואלו דברי אלקים חיים'ַַ ,אלע שיטות זענען אמת ,ומר אמר חדא ומר אמר צומָאל זעט מען ווי ַַא מענטש הייבט ָ גַאנצן כחָָ ,אבער ער שּפירט כאילו מיט'ן ַ
ווָאס ווערט דָא עטליכע מדריגות ביי ַַא גולם ָ חדא ולא פליגי ,ווייל ס'זענען ָ אן ַַאריינגיין אין עבודת ה' ,ער וויל זיך געווָאנדן אין זיין אייגענע פעולה
ָ ַַאלעס איז
מ'הָאט אינזין,
ָ ווָאס
שַאפן מיט'ן ספר יצירה .לויט די כוונות און יחודים ָ
בַא ַ
ַ
מקדש זיין מיט עניני רשות ,און ער פַארגעסט ַַאז ער איז ָָאנגעוויזן
און ער ַ
שַאפן.
בַא ַ
ווָאס ווערט ַ
ַַאזוי איז שּפעטער די מדריגה פון דעם גולם ָ
טרַאכט ַַאז ער קען גלייך ָָאנקומען צו די ַ אויף סייעתא דשמיא.
אן אסמכתא דערצו שטייט פונעם מקובל הקדמון ,רבי יצחק דמן עכו, מדריגות פון צדיקיםָָ ,אבער ער ַַארבעט
כָאטש ס'איז ידוע פון די קדמונים ַַאז סתם (בספרו שבכת"י אוצר החיים) ַַאז ָ ָָאבער דער ריכטיגער מהלך איז דער
'ְׂשֹמֹאל' .דהיינו ,ער טוט
צוגַאנג פון ׂ
ַ מיט'ן טַאקע 'קו האמצעי' ,ווען דער איד טוט ַ
הָאבן דעם כח הדיבורָָ ,אבער אויב מען ַַא גולם פון ספר יצירה קען נישט ָ
שַאפט דעם גולם אויף ַַא העכערע דרגא ,קען מען אים ָיָא ממשיך זיין בַא ַ
ַ
סָארט עבודות ווייל ער גלייבט ַַאז ַַאלע ָ וויפיל ער קען אין עבודת ה'ָָ ,אבער ער
סַאך מדריגותדָא ַַא ַ
דעם כח הדיבור .עכת"ד .זעט מען דערפון ַַאז ס'זענען ָ דורכדעם קען ער ַַאליין דערגרייכן צו געדענקט שטענדיג ַַאז אפילו ָנָאך ַַאלע
דערביי. דָאס איז ליידער גורם ַַאז ַַא שלימותָ . זיינע עבודות ,קען מען נישט ָָאנקומען
ווָאס
שַאפן ַַא קעלבל ָ
בַא ַ
הָאט ַ
פַארענטפערטַַ ,אז אברהם אבינו ָ
לפי זה איז ַ רָאּפ פון
ווַארפט מען אים ַַא ָשּפעטער ַ צו קיין שום שלימות ָָאן די הילף פונעם
הָאט עס לויט ַַאלע שיטות
דעמָאלט ָ
ָ ווָאס
איז געווען אויף ַַא נידריגער דרגאָ , הימל ,ווייל ס'איז אוממעגליך ָָאנצוקומען אויבערשטן .ער ַַאנערקענט דעם אמתַַ ,אז
נישטָא דערביי קיין איסור בשר וחלב.
ָ נישט קיין דין בהמה ,און ממילא איז צו שלימות בעניני קדושה מיט די אייגענע הָאבן סייעתא דשמיא ,ווייל ס'איז ער מוז ָ
זָאגט (תורה שבכתב, ווָאס דער של"ה הק' ָ פַארשטייט מען אויך ָ דערמיט ַ כוחות! אוממעגליך פאר ַַא 'נברא' צו דערגרייכן
הָאט חושד געווען זיינע פר׳ וישב ,צאן יוסף ,דף ל ע״א)ַַ ,אז יוסף הצדיק ָ ווָאס ַַא איד דערהערט
נָאכדעם ָ
בלויז ָ שלימות ,נאר מיט'ן 'בורא'.
שַאפן נשים דורך ספר בַא ַ
הָאבן ַברידער אין עריות ,ווייל די הייליגע שבטים ָ
וויַאזוי
דָאס נישט געוואוסט .לכאורה איז שווערַ , הָאט ָ יצירה און יוסף הצדיק ָ
הָאבן נישט דעם כח הדיבור .און אויך איז הָאט יוסף נישט דערקענט ַַאז זיי ָ ָ
הָאבן
וויַאזוי ָ
הָאט ַַא דין פון ַַא גויַ , שווער לשיטת ר"צ הכהןַַ ,אז דער גולם ָ
פרנס הגליון
נתנדב לעילוי נשמת הרה"ח המפורסם
אויבנדערמַאנטן
ַ הָאבן שייכות מיט זייָָ .אבער לויט דעם די שבטים געקענט ָ מו"ה טובי' יוסף
געהַאט דעם גרויסן כחַ הָאבן
פַארענטפערטַַ ,אז די הייליגע שבטים ָ יסוד איז ַ בן מו"ה משה ז"ל לעפקאוויטש
נפטר י"ז סיון תשפ"ד לפ"ק
ס'זָאל אויך קענען רעדן ,און זַא הויכע מדריגה ַַאז ָ שַאפן ַַא גולם אויף ַַא ַ
בַא ַ
צו ַ
געהַאט די הלכה פון ַַא איד.ַ טַאקע ָיָא
הָאט עס ַאויף דער הויכער מדריגה ָ
א
די 'שלש קליפות הטמאות' זענען די ָָאפענע איסורים ווָאס ער
שטַארק מיט יעדע ביסל קדושה ָ ַ פריידט זיך זייער קיינמָאל נישט ָָאנקומען
ָ די טיפע הכרה ַַאז ַַא נברא קען
מ'דַארף זיך
ַ ווָאס יעדער איד ווייסט ַַאז און עבירות ָ הָאט זוכה געווען ,ווייל ער ווייסט ַַאז ס'איז ַַא מתנה פון
ָ נָאר ער איז ָָאנגעוויזן ַַאז דער
צו שלימות 'מצד עצמו'ָ ,
דערווייטערן דערפוןָָ ,אבער די 'קליּפת הנוגה' נעמט דַאוונט און
הימל .דעריבער טוט ער וויפיל ער קען ,און ער ַ זָאל אים געבן סייעתא דשמיא אויף טריט אויבערשטער ָ
ַַאריין ַַאלע תאוות עולם הזה ,ווי אכילה ,שתיה ,דיבור ,און טַאקע זוכה ווָאס דורכדעם איז ער ַ
הָאפט צום אויבערשטןָ , ָ טַאקע זוכה זיין ַַאז די שכינה
דעמָאלט וועט ער ַ ָ און שריט,
מ'פַאלט חלילה ַַאריין
ַ זַאכן .אויב
ַַאנדערע גשמיות'דיגע ַ ַַאז השי"ת רועט אויף אים און ער העלפט אים ענדיגן זיין וועט רוען אויף אים און אים ברענגען צו דער שלימות
בַאקומט מען שּפעטער ַַא שייכות מיט אין קליּפת נוגהַ , געווַאלדיגע שלימות.
ַ עבודה מיט ַַא הקדושה.
די ג' קליפות הטמאות.
בדרך כלל איז דער עיקר מלחמה פון ַַא איד נישט דינען השי"ת מיט הכנעה און הודאה מכיר זיין אז מ'דארף סייעתא דשמיא
ביי די ג' קליפות הטמאות ,נאר ווען ס'קומט צו די קליּפה דערפַאר זעט מען ַַאז צו אברהם אבינו זענען געקומען
ַ ַַאזוי שטייט אין מדרש (בראשית רבהּ ,פרשה נ ,סימן ט)
גָאר ַַא שווערע מלחמה ,ביי יעדן
דָא ָ
דָארט איז ָפון 'נוגה' ָ ווָאס איז
דריי מלאכים' ,והנה שלשה אנשים נצבים עליו'ָ , מַאכן סדוםגעגַאנגען חרוב ַַ ווָאס זענען
ַַאז די מלאכים ָ
דַארפן לוחם זיין קעגן
לויט זיין מדריגה .אפילו צדיקים ַ הָאט
מרמז אויף ַַאלע דריי מהלכים ,ווייל אברהם אבינו ָ הָאבן זיך
געווָארן פון זייער מחיצה ,ווייל זיי ָ
ָ זענען נדחה
די קליּפה פון נוגה. וויַאזוי צו
הָאט געוואוסט ַ געהַאט דעם 'קו האמצעי' ,ער ַָ זָאגנדיג 'כי משחיתים אנחנו את המקום גרויסגעהַאלטן ָ
ַ
נוצן ַַאלע דריי מהלכים אויפ'ן ריכטיגן אופן ,צו עוסק זיין דָאס
הָאבן תולה געווען די השחתה אין זיךָ . הזה' -זיי ָ
מ'קען נישט געוואונען אלעס אויף איינמאל צוזַאמען מיט דער ידיעהַ אין עבודת ה' מיט מסירת נפש, געגַאנגען מיט'ן מהלך פוןַ הייסט ַַאז די מלאכים זענען
וויַאזוי מכניע צו זיין די קליּפה פון 'נוגה'
דער וועג ַ גָארנישט ַַאליין און השי"ת דארף אים העלפן.
ַַאז ער קען ָ הָאבן געמיינט ַַאז זיי קענען ַַאליין מכניע זיין
'ְׂשֹמֹאל' ,זיי ָ
ׂ
קען נאר גיין צוביסלעךַַ ,אביסל און ָנָאך ַַאביסל ,מ'קען מַאכן סדום זענען נאר געקומען צוויי ָָאבער ביים חרוב ַ בַאקומען דידעם רע מיט זייערע אייגענע כוחותָָ ,אן צו ַ
איינמָאל.
ָ נישט מכניע זיין די קליּפה לגמרי אויף ס'הָאט זיי געפעלט דער 'קו ָ ווָאס איז מרמז ַַאז
מלאכיםָ , סייעתא דשמיא פון השי"ת ,און דעריבער זענען זיי נדחה
דָאס שטייט אין דער
די ספרים הק' זענען מבאר ַַאז ָ הָאבן נישט געדענקט ַַאז מ'קען נאר זוכה זיין האמצעי' .זיי ָ געווָארן.
ָ
צו שלימות דורך סייעתא דשמיא ,און דעריבער זענען זיי הָאט דעם ווָאס ָ
דָאס זעלבע איז חלילה ביי ַַא מענטש ָ ָ
געווָארן.
ָ טַאקע נדחהַ צוגַאנג ,כאילו ער קען ָָאנקומען צום שלימות הקדושה ַ
מ'זָאָל נישט זיך 'תחילתו השתדלות וסופו מתנה'
מ'זָאל
ָ
דָאס
דָאס גורם ַַאז
דורך זיינע אייגענע מעשים ,איז ָ
אים ווייזן פון הימל ַַאז ער קען נישט ַַאליין ,און ָ
יָאָגן צו ַאַליין מנצח דער צדיק איז ַַא ריכטיגער 'מכיר את מקומו' .אויך זָאל זיך מייאש זיין פון די
קען שּפעטער ברענגען ַַאז ער ָ
זיין די מלחמה, ווען ער נוצט דעם מהלך פון 'שמאל' צו לוחם זיין מיט'ן גַאנצע עבודת ה'.
ַ
נאר מ'זָאָל געדענקן דַארף זיך בעטן
יצר הרע ,ווייסט ער בשעת מעשה ַַאז ער ַ
זָאל אים העלפן מכניע מיט תפלות ַַאז דער אויבערשטער ָ
סַאך עובדי ה' ַַאז זיי שטרעבן
מ'זעט עס ליידער ביי ַַא ַ
ַאַז כדי צו געווינען דָאס נישט ַַאליין
זיין דעם יצר הרע ,ווייל ַַא נברא קען ָ
ָָאנצוקומען צו געוויסע דרגות פון קדושה א.א.ווָָ .אבער
ווען זיי קענען נישט מצליח זיין בשלימות ,ווערן זיי
דעם יצר הרע איז טַאקע זוכה צו דעם 'וכרותדעמָאלט איז ער ַ
ָ בַאווייזן .און
ַ מיואש פון ַַאלע עבודות .די סיבה דערצו איז ,ווייל זיי
מען ָאָנגעוויזן אויף עמו הברית'ַַ ,אז דער רבוש"ע איז משלים די עבודה צו
מכניע זיין די סטרא אחרא .דעריבער פריידט זיך דער
ווילן ָָאנקומען צום תכלית הקדושה ָָאן צו מכיר זיין ַַאז
ַאַסַאַך סייעתא ווָאס ער טוט ,ווייל ער
צדיק אויך מיט יעדע קליינע עבודה ָ
דער נברא קען נישט דערגרייכן צו קיין שום מדריגה מיט
דשמיא און מ'קען
זיינע אייגענע כוחות!
נָאר חסדים פון השי"ת.
ווייסט ַַאז ַַאלעס איז ָ
הָאבן די
ָָאבער ַַאן ערליכער איד ווייסט ַַאז ער מוז ָ
נישט גָאָרנישט שטַארק ַַארויסגעברענגט אין ַ דער יסוד ווערט זייער
שטַאּפל
ַ הילף פון השי"ת .ער איז זיך מקדש צוביסלעך,
ָאָנקומען אן די מסילת ישרים (ּפרק כו) וואו ער איז מסביר ַַאז יעדע ענין
פון קדושה איז 'תחילתו השתדלות וסופו
שטַאּפל' ,מעט מעט אגרשנו מן הארץ' ,און ער ַ נָאך
ָ
הילף פון השי"ת. מתנה' .דער מענטש דארף ָָאנהויבן זיך ַַאליין
דַארף זיך משתדל זיין און מקדש זיין ,ער ַ
פַאר לוט (בראשית געזָאגט ַ
ָ הָאבן
זָאל ַַאנטלויפן פון סדום .ווייל
ּפרשה ,ווען די מלאכים ָ
יט ,יז) 'ההרה המלט'ַַ ,אז ער ָ
לוט איז די בחינה פון קליּפת נוגה (מגלה עמוקות לך לך ד"ה או
ווָאס ער קען מיט זיינע אייגענע כוחות,
דַארף געדענקן ַַאז סוף כל סוף איז
ער ַַא 'חומר' און 'בשר ודם' און דעריבער
איז ער ָָאנגעוויזן אויף ַַא מתנה פון הימל,
טון ָ
ָָאבער ער ַ
הופיע!
ויצא לאור
יאמר במחזה ,ועיין עבודת הלוי וירא דף ק"ע ע"ב) ,און די מלאכים ַַאז דער אויבערשטער זאל אים פירן אויפ'ן
געווָאלט מכניע זיין די קליּפה פון 'נוגה' אויף ָ הָאבן
ָ ריכטיגן וועג און אים העלפן דערגרייכן דעם
דָאס איז ָָאבער געווען ַַא טעות ,און
געווָארן.
ָ
איינמָאל בשלימותָ .
דערפַאר זענען די מלאכים שּפעטער נדחה ַ
ָ זָאגן (יומא לט ,א):
שלימות פון קדושה ,ווי חז"ל ָ
אדם מקדש עצמו מעט מלמטה ,מקדשים אותו ים
געזָאגט' :לא אוכל להמלט ההרה ָ הָאט זיי לוט
וכו' ,הנה נא העיר הזאת קרובה לנוס שמה והיא מצער,
דערפַאר ָ
ַ
הרבה מלמעלה.
החכמה
ביאורי שו"ע
אמלטה נא שמה ,הלא מצער היא ותחי נפשי' – .ער איז דער עיקר מלחמה איז
הָאבן
ווָאס די מלאכים ָ געגַאנגען אויף דעם וועג ָ ַ נישט
מיט דער קליּפּת נוגה או"ח ח"א
געווָאלט ,ווייל קליּפת נוגה קען מען נישט גלייך מכניע ָ זָאגט (שער
ווָאס דער אר"י הק' ָ
ס'איז ידוע ָ
זיין .ווי ס'שטייט פון הרה"ק מלובלין זי"ע (עובדא דאהרן עמו' המצוות ּפרשת לך) ַַאז ביי די מצוה פון מילה
מ'דַארף דערמיט לוחם זיין צוביסלעך ,בבחינת ַ יד)ַַ ,אז דָא צוויי חלקים' :חיתוך' און 'פריעה'.
זענען ָ
מ'זָאל נישט זיך ָיָאגן צו ַַאליין מנצח
'מעט מעט אגרשנו'ָ , דורך דעם 'חיתוך' איז מען צוערשט מכניע
מ'זָאל געדענקן ַַאז כדי צו געווינעןָ זיין די מלחמה ,נאר ווָאס איז קעגן די 'שלש קליפות די ערלה ָ להשיג
ב חני ו ת
סַאך סייעתא דעם יצר הרע איז מען ָָאנגעוויזן אויף ַַא ַ מַאכט מען דעם חלק נָאכדעם ַ הטמאות' ,און ָ המובחרות
גָארנישט ָָאנקומען אן די הילף דשמיא און מ'קען נישט ָ פון 'פריעה' ,צו מכניע זיין אויך די קליּפה פון
פון השי"ת. 'נוגה'.
ב
זיך מתייחד מיט זיינע מדות און ער ווערט ַַאליין
אור התענוג
שיעורי פתיחה לפנימיות קבלה וחסידות למתחילים הנדפס בספר נתיב חיים
די ספירות זענען באחדות מיט השי"ת
נתגלה דורך זיין מדות ,און ער פירט אויס דורך
די מדות זיין רצון הפשוט ,צו געבן שכר פאר
ג עס איז מבואר אין ספרי קבלה ַַאז דער
סַאך עולמות ,און
שַאפן ַַא ַ
בַא ַ
הָאט ַ
אויבערשטער ָ
צדיקים און עונש פאר רשעים ,א.א.וו. דָא דער עולם פון אדם קדמון, בכלליות זענען ָ
ְׂש�ׂ ַכַ ר ִִמ ְְצ ָוָ ה — ְְמ ַַצ ּ �ֶּו ה
און די פיר עולמות פון אצילות ,בריאה ,יצירה און
מַאַכן פון 'פירוד' זָאָל זיין 'אחדות' אונזער קיום המצוות איז מגלה עשיה.
ווָאס
גָאר טיפע עניניםָ , דָאס ָ
באמת זענען ָ דעם אחדות ה' אין ַאַלע עולמות די ערשטע צוויי עולמות (א"ק און אצילות) זענען
מ'דַארף זוכה צו דערהערן צוביסלעכווייז, ַ 'בתכלית האחדות' מיט'ן בוראַַ .אלע צען ספירות
המשך ממאמר הקודם :דער חילוק אין עבודת ה' צווישן
שטַאּפלָָ .אבער לויט וויפיל דערַ נָאך
שטַאּפל ָ
ַ איין מענטש מיט'ן ַאַנדערן ,איז לויט זייער מדריגה אין פונעם עולם האצילות זענען ממש באחדות כביכול
פַארשטייט די נקודה ,הייבט ער ָָאן צו מענטש ַ אמונה .די ערשטע דרגא פון אמונה איז זיך צו מתבונן זיין מיט השי"ת ,נישט ווי ביי ַַא מענטש – להבדיל –
בַאקומען ַַאן אמת'ן קשר מיט'ן רבוש"ע ,ווייל ַ אין דער בחינה פון 'יחודא עילאה'ַ ,אַז דער אויבערשטער בַאזונדערע
ווָאס זיין חכמה מיט זיינע מדות זענען ַָ
איז איבערָאָל ,ולית אתר פנוי מיניה ,און אין דער בחינה פון זַאכן פון זיין עצם מהות.
ַ
גַאנצער תכלית פון דער בריאה ,איז :צו דער ַ 'יחודא תתאה'ַ ,אַז ס'איז נישטָאָ קיין שום מקרה אויף דער
ס'זָאל ווערן
ָ מעלה זיין די עולמות התחתונים ַַאז וועלט ,נאר יעדע קליינע פעולה איז בהשגחה עליונה.
באחדות מיט'ן אויבערשטן. ס'איז נישט ָָא קיין שום שינוי
פון פאר בריאת העולם
מיר געפינען זיך אין ַַא בריאה וואו ס'קוקט
דָא
פַאר אונזערע פליישיגע אויגן ַַאז ס'איז ָאויס ַ פַארשטיין
אודאי איז עס ַַא גרויסע אריכות צו ַ
גַאנצע עבודת ה' ַַא מציאות פון 'פירוד' ,און די ַ ווָאס ס'מיינט ַַאז די ספירות זענען ּפונקטליך ָ
נָאר ַַאז אין די העכערע עולמות פון א"ק
דער חילוק איז ָ באחדות מיט השי"ת( ,עיין ספה"ק דרך מצוותיך מצוות
איז צו אויפהייבן די בריאה ,דורך קיום התורה והמצוות,
און אצילות ,איז זיך מגלה דער סוד פון 'אחדות הפשוט', האמנת אלקות אות ד' ,ובהוספה למצוות טומאת מצורע אות ל"א),
ַַאז די עולמות התחתונים זאלן ָָאנקומען צו דער זעלבער
פַאר
קלָאר ַַאנטּפלעקט דער אמת ַַאז ּפונקט ווי ַ
דָארט איז ָָ דָאס צו מסביר זיין באופן ּפשוט:ָָאבער ָ
דָא ַַאן
דָארט איז ָ
ווָאס ָ
מדריגה פון די עולמות העליוניםָ ,
נָאר געווען דער אויבערשטערַַ ,אזויבריאת העולם איז ָ
ָָאפענע גילוי פונעם אור ה'. דַאווענען' :אתה הוא עד שלא נברא זָאגן ביים ַ מיר ָ
דָארט דָא דער אויבערשטער .מ'זעט ָאויך איז יעצט נאר ָ
פַאר דער העולם ,אתה הוא משנברא העולם' – ּפונקט ווי ַ
אין עולם האצילות זענען ַַאלע ספירות 'באחדות גמור' בגלוי ַַאז ַַאלע ספירות זענען איינס מיט אן 'אחדות ּפשוט'
גָארנישט עקזיסטירט נאר השי"ת ַַאליין, הָאט ָ
בריאה ָ
ווָאס ווערט
דָא ַַא ספירה ָטַאקע ָמיט'ן אויבערשטן ,ס'איז ַ מיט'ן אויבערשטן.
דָא ַַא בריאה,דָאס זעלבע איז אויך יעצט ,ווען ס'איז שוין ָ ָ
ווָאס ווערט
ָָאנגערופן 'ספירת החכמה' און ַַא ספירה ָ ַַאנדערש איז ָָאבער אין די עולמות פון 'בריאה ,יצירה דָאס איז נָאר השי״ת ַַאלייןָ . גָארנישטָ , נישטָא ָ
ָ איז באמת
ָָאנגערופן 'ספירת הבינה' ,א.א.ווָָ .אבער ַַאלעס איז איינס דָארט ווערט נישט ָָאפן נתגלה דער מציאות ווָאס ָ
עשיה'ָ , דָאס
אויך דער סוד פון ֲ'ֲאִנִ י הוי״ה ֹלא ָׁשִׁנִ ִיִתי' (מלאכי ג ,ו)ָ ,
דָא אין די עולמות התחתונים מיט'ן אויבערשטןָָ .אבער ָ ווָאס מצד דעם כָאטש ָ פון 'אחדות הפשוט' מיט השי"תָ . רהַאן קיין שום פַא ַהייסט ַַאז ביים אויבערשטן איז נישט ַ
איז דער 'אחדות' נישט ַַאזוי בגילויָָ ,אבער דורך תורה שַאפן די
בַא ַ
הָאט ַ אויבערשטן איז ַַאלעס איינסָָ ,אבער ער ָ 'נָאך' דער בריאה. 'פַאר' דער בריאה ביז ָ שינוי פון ַ
ומצוות איז מען זוכה צו מרגיש זיין דעם אויבערשטן מער ס'זָאל אויסקוקן
ָ זַא אופןַַ ,אז
עולמות התחתונים אויף ַַא ַ
און מער ,און כביכול השי"ת הייבט ָָאן זיך צו מגלה זיין ָָאבער לכאורה קען מען פרעגןַַ ,אז דער אויבערשטער
דָא אויף דער וועלט חפצים מיט ווי פירוד חלילה .מ'זעט ָ
מער און מער. דָאך
שַאפן ַַאלע עולמות ,און מ'זעט ָ בַא ַ
דָאך ָיָא ַ
הָאט ָָ
מענטשן ,און אין די העכערע וועלטן זעט מען מדריגות
ווָאס
גַאנצע וועלט ,דער עולם העשיהָ , במציאות ַַא ַ
דָאס איז ּפשט אין דער משנה זָאגן ַַאז ָ די ספרים הק' ָ פון מלאכים ושרפים א.א.וו.
דָא דער עולם היצירה ,און העכער העכער דעם איז ָ
ְמְַצֶּוּה ,דער שכר און תכלית
(אבות פ"ד ,ב)ְׂׂ :שַכַ ר ִִמְצְָוָ ה — ַ קומט אויסַַ ,אז אין די עולמות התחתונים (בריאה ,יצירה וויַאזוי קען
דערפון דער עולם הבריאה ,א.א.וו .אויב ַַאזוי ַ
פון קיום המצוות איזַַ ,אז דורכדעם הייבט זיך אויף די און עשיה) איז די בחינה פון 'יחודא עילאה' נאר בהעלם, זָאגן ַַאז ס'איז יעצט ּפונקט ַַאזויווי 'עד שלא נברא מען ָ
ְמְַצֶּוּה – דער
גַאנצע בריאה ,צו זיין 'בצוותא וחיבור' מיט'ן ַ ַ און מ'זעט נישט דעם אמת'ן מציאות פון יחוד .ווידעראום העולם'?!
הָאט אונז געהייסן מקיים זיין די מצוה. ווָאס ָ רבוש"ע ָ אין די עולמות העליונים (א"ק און אצילות) ווערט ָיָא נתגלה
די מורא'דיגע אחדות פון השי"ת מיט ַַאלע זיינע ספירות.
די בריאה איז נישט קיין סתירה
צו 'אין עוד מלבדו'
דער אויבערשטער איז זיך
נקודות אויף למעשה מתגלה דורך זיינע ספירות דער תירוץ דערויף שטייט באריכות אין שער היחוד
טַאקע ַַא וואונדערליכערדָאס איז ַ והאמונה (פ"ד ואילך)ַַ ,אז ָ
זָאגן למשל ַַאז "דער חסד ה'
קומט אויסַַ ,אז ווען מיר ָ פַארשטיין מיט ַַא
ווָאס מ'קען נישט ַ ּפלא פון השי"ת ָ
ַַאלע ספירות זענען בעצם איינס מיט
ווערט נשּפע אויף ַַא מענטש" ,רעדט מען נישט ח"ו פון ווָאס ווערט
דָאס איז ַַא סוד עצום ָ גשמיות'דיגן שכלָ .
אן 'אחדות ּפשוט' מיט'ן אויבערשטן,
גָארנישטדי מדת החסד ַַאליין .ווייל די מדה זעלבסט קען ָ ָָאנגערופן 'רזא דמהימנותא' (עיין זוה"ק ח"א פ"ט ע"א) און מיר
פַאר בריאת העולםָָ ,אן קייןּפונקט ווי ַ
ווָאס קען
זַאך אויף דער וועלט ָ
נישטָא קיין שום ַ
ָ טון! ס'איז קענען בלויז משיג זיין געוויסע השגות און בחינות דערין.
שום שינוי.
טון סיי וועלכע פעולה 'מכח עצמו' ,חוץ פון השי"ת דער פַארזוכן
דָאס גוט לערנען ,ביז מ'קען זוכה זיין צו ַ מ'דַארף ָ
ַ
דער אויבערשטער איז זיך מתייחד בורא כל עלמין ַַאליין! ַַא טעם אין דער הויכער הרגשה.
מיט די ספירות און ער ווערט נתגלה
מ'זָאגט ַַאז דער 'חסד' ווערט נשּפעָ דעריבער ,ווען די נקודה פונעם תירוץ איזַַ ,אז 'מצידו' יתברך איז
דורך זיינע מדות.
אויפ'ן מענטש ,איז די כוונה ַַאז השי"ת ַַאליין – דער אין הָאטווָאס ער ָ
כָאטש ָ ַַאלעס בטל ומובטל כלּפי אים ,און ָ
דָאס
אין די עולמות העליונים זעט מען ָ סוף ברוך הוא – איז זיך מתייחד מיט זיין מדת החסד גָארנישט געטוישט. הָאט זיך ָ שַאפן ַַאלע עולמות ָ
בַא ַ
ַ
בגלויָָ ,אבער אין די עולמות התחתונים ווָאס איז ַַא גילוי פון אים ַַאליין .דער אויבערשטער איז
ָ דָא
ס'איז נאר 'מצד דעם נברא' קוקט עס אויס ווי ס'איז ָ
דָא ַַא העלמה אויף דעם אמת'ן איז ָ זיך יעצט מתגלה אין זיין מדת החסד און דורכדעם איז ווָאלטן מיר געקענט ַַא מציאות פון פירוד! ָָאבער אויב ָ
מציאות פון 'אחדות ּפשוט'. ער משּפיע חסד פאר דעם נבראָָ ,אדער גיבט ער ח"ו קלָאר געזען ַַאז
ָ ווָאלט מען
זען דעם ריכטיגן בילדָ ,
דורך תורה ומצוות ווערט די בריאה פַאר ַַאן ַַאנדערן נברא דורך זיין מדת הגבורה.אן עונש ַ ַַאלע עולמות און ַַאלע ספירות זענען חלילה נישט קיין
דָא נתגלה דערהויבן און ס'ווערט אויך ָ א.א.וו. ָָאּפגעזונדערטע מציאות פון השי"ת.
דער אור ה'. מ'זָאל זיך
ָ דָא קיין פירודַַ ,אז
קיינמָאל נישט ָ
ָ ס'איז
קענען טועה זיין כאילו דער אויבערשטער מיט זיינע אין די עולמות העליונים זעט מען
זַאכן ח"ו .נאר כביכול איזבַאזונדערע ַ
מדות זענען צוויי ַ קלָאָר ַאַז ס'איז ַאַלעס איינס
ג
הָאט געמוזטבלַאס און ער ָ
ַ געווָארן
ָ איז ער ּּפלוצלינג
אויפהערן נעמען קוויטלעך צוליב דעם צער און ּּפחד
פַאַר פיר מָאָל הייסט נישט געלערנט
זָאגן אפילו פאר גרויסע
הרה"ק מהרי"ד זי"ע פלעגט ָ
יומא דהילולא
נגעכַא ּּפט.
ַ הָאט אים ָָא
ווָאס ָ
ָ ווָאס
זַאך ָ
מ'זָאל איבער'חזר'ן יעדע ַ
ָ בעלי כשרונות ַַאז
הָאט ער פארציילטַַ ,אז זיין פאטער, ָ שּפעטערּ "פַאר
ַ הָאט זיך אויסגעדרוקט:
מָאל .ער ָמ'לערנט פיר ָ
געזָאגט" :אין
ָ הָאט אים ָ הרה"ק רבי יהושע זי"ע, מָאל הייסט נישט געלערנט". פיר ָ
דיינע טעג וועלן ָָאנהויבן קומען די חבלי משיח אויף ווָאס שטייט
מ'קען דערצו ָָאנצייגן ַַא חידוש נפלא ָ
הָאט אים געגעבן ַַא
טַאטע ָ אידישע קינדער" און זיין ַ אין מהרש"א אויף צוויי ּּפלעצער אין ש"ס (עירובין הרה״ק רבי ישכר דוב בן הרה״ק
סימן" :ווען ס'וועט קומען צו דיר ַַא מענטש פון ּּפרייסן נד ,א ,נדרים סבַַ ,א) ַַאז ווען ַַא איד לערנט ּ
עּפעס און רבי יהושע מבעלזא זי״ע
דייטשלַאנד) מיט ַַא קוויטל ,וועסטו וויסן
ַ (ַא געגנט איןַ מָאל ,ווערט די פערטע ָ ער חזר'ט עס איבער דריי
ַַאז ס'וועט זיך ָָאנהויבן די חבלי משיח" .און יעצט – מָאל גערעכנט ווי תורה לשמה! יעדער איד איז ָ נסתלק כ״ב חשון תרפ״ז
מָאלגעזָאגט – איז צום ערשטן ָ ָ הָאט דער בעלזער רב ָ דאך משתוקק צו זוכה זיין צו לערנען תורה לשמה,
געקומען איינער פון ּּפרייסן מיט ַַא קוויטל .דעריבער דָא מגלה ַַא לייכטע מדריגה און דער מהרש"א איז ָ
ווָאס מ'קען זייער גרינג זוכה זיין דערצו. אין 'לשמה'ָ ,
געווָארן.
ָ פַארציטערט איז ער ַַאזוי ַ
דָאס אויך געווען די כוונה פון הרה"ק מעגליך איז ָ
די גרויסע מלחמת היצר
הָאט ּּפ ַַאסירט זומער שנת תרע"ד .און
די מעשה ָ
מ'דַארף איבער'חזר'ן
ַ רווָאס
פַא ָמהרי"ד מבעלזא זי"ע ַ קעגן התמדת התורה
אויסגעברָאכן די ערשטע
ָ טַאקע
ַ הָאט
ָ יָאר
יענעם ָ
מָאל.
דָאס לערנען פיר ָ ָ אין דער הקדמה פון שו"ת חבצלת השרון ,ווערט
שּפעטער אויך גורם געוועןהָאט ּ
ווָאס ָ
וועלט מלחמהָ ,
זָאגט ּ
(ּפרק טו) ַַאז ווָאס דער תניא ָ ס'איז ידוע ָ געברענגט בשם הרה"ק מהרי"ד מבעלזא זי"עַַ ,אז דער
צו דער צווייטער וועלט מלחמה .און ס'איז ידוע
דערפַאר הייסט מען אן 'עובד אלקים' ווען מ'איז ַ יצר הרע איז מסכים (בדיעבד) ַַאז דער מענטש זאל
הָאבן
ָ ווָאס צדיקים (החפץ חיים ,והמהריי"ץ ,ועוד)ָ
'שונה פרקו מאה פעמים ואחד' (חגיגה ט ,ב) ווייל אפילו טון מצוות און מעשים טוביםָָ ,אבער אויף איין
געזָאגט ַַאז די צוויי מלחמות זענען די התחלה פון
ָ
דעמָאלט זיין צו חזר'ן הונדערט
ָ דער שטייגער פלעגט מ'זָאל זיך
ָ זַאך איז ער לוחם מיט ַַאלע זיינע כוחות; ַַאזַ
ווָאס ס'ווערט געברענגט ַַאז ס'וועט
די חבלי משיחָ ,
נָאךמָאל ,און אויב מ'שטרענגט זיך ָָאן צו לערנען ָ ָ נישט נעמען צו התמדת התורה הק' ,ווייל דער בעל
זיין צעטיילט אין דריי חלקים( .כמבואר במלבי"ם על
איינמָאל מער ווי צוגעוואוינט ,ווערט מען ָָאנגערופן
ָ אינגַאנצן
ַ דבר ווייסט ַַאז דורך די תורה קען מען אים
הפסוקים בנביא יחזקאל וזכריה).
אן עובד אלקים .מעגליך איז דער מהרש"א מגלה זָאגן 'בראתי יצר הרע ,בראתי לו מנצח זיין ,ווי חז"ל ָ
ַַאז אין די דורות האחרונים ,ווען די כוחות זענען תורה תבלין' ,און ווי דער מסילת ישרים (פ"ה) איז
געווָארן ,ווערט שוין אויך ַַא חזרה פון פיר
ָ שווַאכער
ַ שַאפן
בַא ַ הָאט ַ ָ ווָאס
מסבירַַ ,אז דער אויבערשטער ָ
צוויי סָאָרט חבלי משיח ווָאס מ'איז נישט
זַאך ָמָאל גערעכנט ווי ַַא שווערע ַ ָ וויַאזוי
ַ זָאגט עדות ַַאז די איינציגע וועג
דעם יצר הרעָ ,
וויַאזוי שטימט פַארשטיין, געוואוינט דערצו ,און מ'הייסט שוין דורכדעם אן 'עובד בַאזיגן איז דורך די תורה.
אים צו ַ
ַ דַארף מען נאר ַ
לכאורה ַ
אלקים' און ַַא 'לומד לשמה'.
קַאנטן אויסדרוק פון זיין בַא ַ
ַ די מעשה מיט דעם ווָאס פַארשטענדליך ַַאז מ'רעדט פון ַַא ַ
זַא תורה ָ ַ
הָאט נישטָ ווָאס
זון ,הרה"ק מהר"א מבעלזא זי"עָ , ווָאס
ווערט געלערנט כרצון ה'ַַ ,א תורה מיט אמונה ָ
זָאגן אויף דער צווייטער וועלט מלחמה ַַאז געלָאזט ָ
ָ ווערט געלערנט אויף ַַאן אופן ַַאז דער מענטש וויל
הָאטדָאס איז געווען חבלי משיח ,ווייל די חבלי משיח ָ
ָ
לערנען קדשים – ַאַז זַא
דורך די תורה זיך מדבק זיין צום אויבערשטןַַ .א ַ
שוין דער הייליגער רבי ר' אלימלך זי"ע מבטל געווען.
פון די מעשה קוקט ָָאבער אויס ַַאז די צוויי מלחמות
מ'זָאָל זיין גרייט תורה הרג'ט ממש דעם יצר הרע און ס'דרייט אים
הרה"ק מהרי"ד מבעלזא זי"ע פלעגט מעורר זיין איבער צום גוטן.
יָא געווען חבלי משיח?
זענען ָ
פַארציילט ַַאז ערהָאט ַ
צו לערנען סדר קדשים .ער ָ
דער הסבר איזַַ ,אז סתם 'חבלי משיח' בלשון געהַאט ַַא חלום ,וואו ער שטייט אינעםַ מָאל
הָאט ַַא ָ
ָ
חז"ל ,גייט ַַארויף אויף 'דער מלחמה פון גוג ומגוג' וויַאזוי די
ַ בית המקדש השלישי און ער קוקט זיך צו
איידער ביאת המשיח ,וואו עס שטייט אין די ּּפסוקי הָאט ער געהערט כהנים טוען די עבודהּּ ,פלוצלינג ָ ער קען בַאַשטיין מ'זָאָל
הנבואה פון יחזקאל און זכריה .אויף ָָאט דער מלחמה וואו מ'רופט אויס ַַאז דער בעלזער רב איז מכובד מיט לערנען – נָאָר נישט חזר'ן
ס'זָאל
ָ הָאט דער רבי ר' אלימלך זי"ע גע'פועל'ט ַַאז ָ 'הפשט וניתוח' אויף ַַא קרבן.
הָאט דער בעלזער ָ מָאל אינמיטן געזעגענען, ַַא ָ
געזָאגט ַַאז די מלחמהָ הָאבן
בטל ווערן ,ווי צדיקים ָ פַארציילט ַַאז בשעת מעשה הָאט דער בעלזער רב ַ ָ הָאט זיך דערביי
רב גערעדט מיט ַַא בחור ,און ער ָ
וועט נישט זיין בגשמיות מיט הריגות וכדומה ,נאר דָאך נישט קייןזָאגן ַַאז ער איז ָ
געווָאלט ָ
ָ הָאט ערָ
דָארט
ָ ווָאס איז
ָ גַאנצן עולם
ַ אויסגעדרייט צום
ס'וועט זיין ַַא מלחמה ברוחניות ,מיט ַַא התגברות דערמַאנט די הלכה
ַ הָאט ער זיךכהןָָ ,אבער תיכף ָ
זָאגנדיג בלש"ק" :דער בעל דבר קען געשטַאנעןָ ,
ַ
פון די גוי'אישע קליפות אויף אידישע קינדער פאר טַאקע
ַַאז 'הפשט וניתוח' איז 'כשירה בזר' ,און ער איז ַ
געווַאלדיגע שמחה ,בדחילו ורחימו,
ַ צוגעגַאנגען מיט ַַא
ַ מ'זָאל לערנען און לערנען ,נאר נישט
ָ בַאשטיין ַַאז ַ
ווַארפן
ַ ווָאס
ָ דער גאולה ,דורך די טמא'נע כלים
צו מקיים זיין די עבודה פון הפשט וניתוח. חזר'ן".
רָא ּּפ אידישע נשמות אין שאול תחתיות ה"י ,וגדול ַַא ָ
הָאט אויסגעפירט :שטעלט און דער בעלזער רב ָ פַארציילט הגה"צ רבי רפאל ַ הָאט אויך
ָ ַַאזוי
המחטיאו יותר מן ההורגו.
געהַאט
ַ ווָאלט
ָ רַא בושה איך
פַא ַ
ַ ווָאס
ָ זיך פאר ווָאס בדידיה הוה עובדא:
פריימַאןָ ,
ַ זילבער זצ"ל ,אב"ד
געזָאגט
ָ הָאט
ווָאס הרה"ק מהרי"ד זי"ע ָ
דָאס ָ
ָָאבער ָ כ'ווָאלט
ָ כ'ווָאלט נישט געקענט די הלכה און אויב
ָ ריינגעגַאנגען צו הרה"ק מהרי"ד
ַ ַַאלס קינד איז ער ַַא
וועגן דעם ָָאנהויב פון חבלי משיח בשנת תרע"ד ,איז געענטפערט ַַאז איך בין נישט קיין כהן .דעריבער הָאט איםמבעלזא זי"ע בעטן ַַא סגולה פאר זכרוןָ ,
ווָאס וועט
געווען די כוונה אויף די צרות און יסורים ָ מ'זָאל נישט
ָ דַארף מען לערנען סדר קדשים ַַאז ַ נישטָא קיין
ָ געזָאגט בלש"ק" :ס'איז
ָ דער בעלזער רב
ווָאס ווערט אויך ָָאנגערופן 'חבלי
פַאר דער גאולהָ ,
זיין ַ זַא בושה.
ָָאנקומען צו ַַא ַ
סגולה פאר זכרון; ַַאלעס ווענדט זיך אין חזרה .אויב דו
געווָארן די
ָ געזָאגט
ָ משיח' ,און אויף דעם זענען נישט (הגם ַַאז דער בעל התניא שרייבט (אגרת הקודש
דָאס לערנען ,וועסטו נישט סַאך איבער'חזר'ן ָ וועסט ַַא ַ
ווערטער פון הרה"ק רבי ר' אלימלך זי"ע. כו) ַַאז לעתיד לבא וועלן ַַאלע אידן וויסן די הלכות פון
פַארגעסן". ַ
זכותו יגן עלינו ועל נגלות התורה .קען זיין ַַאז די מדריגה וועט נישט זיין
כל ישראל ,אמן. גלייך אין ָָאנהויב פון די ימות המשיח ,ואכמ"ל). מ'זעט ַַאזוי אין דער גמרא (ברכות דף ה ,א)' :ואם
זָאגט רש"י' :שרגיל לחזור על גרסתותלמיד חכם הוא'ָ ,
דער קוויטל פון ּפּרייסן תמיד' – קומט אויסַַ ,אז חזרה איז די גרעסטע סגולה
יצא לאור ע"י הָאט געהערט פון מו"ר הרה"ק רבי מרן שליט"א ָ טַאקע ידוע פון גדולי ישראל,צו קענען תורה .ס'איז ַ
מכון תורת חכם שעווָארסק זי"ע (ונדפס בספר י"ג אורות
מָאל ווען הרה"ק מהרי"ד זי"ע
ָ יענקעלע ּ
מּפ
ח"ב דף רנט) ַַאז ַַא ָ
הָאבן רוב
ווָאס ָ
ווי דער מהר"ם שיק זצ"ל און ַַאנדערעָ ,
צייט ַַאוועקגעגעבן פאר חזרה ,איבערצו'חזר'ן זייערע
לתרומות ,ולקבלת הגליון: שיעורי כ"ק אדמו"ר שליט"א שטָאט האלאשיץ
ָ הָאט גענומען קוויטלעך אין דער ָ לימודים.
info.lhisanag@gmail.com 646.693.0112
ד
