א ליכטיגן תמיד · A LICHTIGEN TUMID — חיי שרה (2026-11-02)

דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
וטהורה ,דעם שמחה'דיגן איד .הייליגע לעכטיגע אידישע
קיðדער. א גוט מארגן ,זוðטאג פרשת חיי שרה ,כ"א מרחשון תשפ"ז .א
פרייליכן ,לעכטיגן און געבעðטשטן גוט מארגן; א פרייליכן,
די פרשה פון שידוכים און די סגולה פון אמוðה פשוטה לעכטיגן און געבעðטשטן טאג; א פרייליכן ,לעכטיגן און
געבעðטשטן וואך; און א פרייליכן ,לעכטיגן און געבעðטשטן
אין די וואכעדיגע פרשה איז דא א "קרן לדוד" וואס לערðט אוðז
תמיד.
א געוואלדיגע מוסר השכל ,וואס דאס איז דער פשט פון אמוðה
פשוטה בין אדם לחבירו. יעדער איד איז אן אות אין א ספר תורה
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מיר ווייסן אלע אז עס איז דא
איידער מיר הייבן אן הייðט דעם שיעור ,דארף מען אוðז מסביר
א געוואלדיגער קריזיס אין שידוכים .מיר וועלן הייðט אביסל
זיין צו וועמען מען רעדט דא .מען רעדט צו אידישע קיðדער .ווער
ארומרעדן איבער דעם עðין פון שידוכים ,און אין דעם זכות זאל
זעðען אידישע קיðדער?
מען קעðען מבשר זיין בשורות טובות ,ישועות וðחמות –
שידוכים ,שידוכים ,שידוכים ,אמן כן יהי רצון. דער הייליגער רבי יוסף יצחק פון ליובאוויטש ,דער ריי"ץ
זצוקללה"ה ,האט געזאגט אז יעדער איד איז אן אות אין א ספר
עס שטייט אין די וואכעדיגע פרשה דער שידוך פון יצחק אביðו
תורה .אבער ðישט ווי אותיות וואס ווערן געשריבן אויף
מיט רבקה אמðו .דאס אליין איז שוין א סגולה פאר שידוכים.
פארמעט ,וואס מען קען שðעל אראפשיילןð ,אר ווי אותיות וואס
יעדער וואס זוכט סגולות פאר שידוכים זאל דורכלערðען די זעðען ארייðגעקריצט אין א שטיין ,וואס מען קען ðישט
פרשה :די מעðער דעם חומש מיט רש"י און די מפרשים ,און די אויסמעקן .אזוי שטארק איז יעדער איד אן אות אין א ספר
פרויען די פשוט'ע "צאיðה וראיðה" וואס פארציילט די מעשה תורה – ארייðגעקריצט אזוי ווי מען קראצט אריין אין א שטיין,
פון די פרשה ,און איðזין האבן אלס א סגולה פאר א זיווג הגון וואס מען קען בשום אופן ðישט אויסמעקן.
בקרוב ממש.
ðאר וואס דען? עס מאכט זיך אמאל אז עס גייט ארויף דערויף
עס שטייט אין די וואכעדיגע פרשה אז אליעזר עבד אברהם איז שטויב ,און צוליב דעם שטויב זעט מען ðישט דעם אות .וואס
געווען דער שליח צו מאכן דעם שידוך .ווען אליעזר האט געהערט דארף מען סך הכל טון? מען דארף אראפקלאפן דעם שטויב ,און
אז זיי זעðען מסכים צום שידוך" ,וישתחו ארצה לה'" – ער האט דעמאלטס וועלן די אותיות ðתגלה ווערן פוðקט ווי פריער.
זיך געבוקט פארן אייבערשטן .זאגט רש"י :מכאן ,פון דא לערðט
מיר רעדן יעצט צו הייליגע און לעכטיגע אידישע קיðדער .מיר
מען ארויס אז מען דארף דאðקען און לויבן דעם אייבערשטן
זעðען בחיðת "אלקי ðשמה שðתת בי טהורה" ,מיר זעðען
אויף א בשורה טובה.
אויסגעקריצט מתחת כסא הכבוד .הייליגע ðשמות און הייליגע
לכאורה איז דא א קשיא ,פרעגט דער קרן לדוד :עס שטייט דאך גופים .מיר זעðען אן אות אין די תורה; מיר זעðען א לעכטיגקייט,
שוין פריער ,ווען ער האט געטראפן רבקה און געוואויר געווארן א לויטערקייט ,א דערהויבðקייט און א הייליגקייט וואס מען
אז זי איז פון אברהם אביðו'ס משפחה" ,ויקד האיש וישתחו קען ðישט אויסמעקן.
לה'" .פארוואס שרייבט ðישט רש"י הקדוש שוין דארט אז חז"ל
אויב עס איז ארויפגעגאðגען אביסל שטויב דערויף ,קלאפט מען
לערðען ארויס אז מען דאðקט דעם אייבערשטן אויף א בשורה
עס אפ .מען ðעמט א פייכטע שמאטע און מען ווישט עס אפ ,און
טובה ,אזוי ווי מיר זעðען ביי אליעזר? פארוואס האט מען
דער גלאðץ קומט צוריק ארויס.
געדארפט ווארטן ביז יעצט ווען זיי האבן מסכים געווען צום
שידוך? אז מען זאגט דברי תורה פון אשב"ש – אמוðה ,שלום ,בטחון און
שמחה ,מיט פðים מאירות מפי ספרים וסופרים – דאס וואשט
אויף דעם זאגט דער קרן לדוד אזוי :פון דארט איז ðאכðישט קיין
אראפ דעם שטויב און ברעðגט ארויס דאס אמת'ע פיðטעלע איד,
ראיה אז מען דאðקט אויף א בשורה טובה .דארט זעט מען ðאר
דעם אות אין ספר תורה .דעם לעכטיגן איד ,דעם פרייליכן איד,
אז ער האט מצליח געווען ,און מען דאðקט דעם אייבערשטן ווען
דעם דערהויבעðעם איד ,די לויטערע און רייðע ðשמה קדושה
א מעðטש איז מצליח .אבער דארט איז ðאכðישט געווען קיין
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
א שמחה אדער א ישועה ,זעðען מיר ביידע בשמחה און מיר זעðען "בשורה טובה"; די בשורה טובה איז ערשט געווען דא ,ווען די
זיך משתתף אין די שמחה. משפחה האט מסכים געווען צום שידוך.
פאר זיך אליין שטייט אין תהלים ל"ד ,וואו דוד המלך זאגט: פרעגט אבער דער קרן לדוד א צווייטע קשיא :דארף מען טאקע
"אברכה את ה' בכל עת" – איך דאðק און לויב דעם אייבערשטן ארויסלערðען פון א פסוק אז מען דארף דאðקען דעם אייבערשטן
אין יעדע צייט ,צי עס איז חסד צי עס איז משפט" ,תמיד תהלתו אויף א בשורה טובה? איז דען דא א ספק דערין? האט א איד א
בפי" .אבער "בה'" – ווען עס איז מדת הרחמים – "תתהלל שאלה צי מען דארף דאðקען און לויבן דעם אייבערשטן אויף א
ðפשי" ,דעמאלטס קען איך דאðקען דעם אייבערשטן אפן ,און גוטע בשורה? אן דעם פסוק וואלט אייðער געטראכט אז מען
אויך "ישמעו עðוים וישמחו" – אðדערע ערליכע אידן קעðען זיך דארף ðישט דאðקען? אויף יעדע זאך דארף מען דאך דאðקען און
מיט מיר מיטפרייען .דארט ווערן מיר אלע גלייך אויף גלייך. לויבן דעם אייבערשטן!
מען דארף זיך שטעðדיג פרייען מיט יעðעמ'ס שמחה ,אפילו ווען זיך מיטפרייען מיט א צווייט'ðס שמחה מיט אמוðה
איך האב ðישט קיין שייכות דערמיט און אפילו עס האט
אויף דעם זאגט דער קרן לדוד א געוואלדיגע און טיפע תשובה.
גארðישט מיט מיר .אזוי שרייבט דער "קרן לדוד" ,אז א איד
חז"ל זאגן אויפן פסוק אין תהלים ק"א ,וואו דוד המלך זאגט
דארף זיך פרייען מיט יעðעמ'ס שמחה כאילו עס איז זיין אייגעðע
"חסד ומשפט אשירה" )ווי עס שטייט אין מסכת ברכות ס' ע"ב(:
שמחה ,און דאס זעלבע מיט יעðעמ'ס צער ,כאילו עס איז זיין
אויב עס איז חסד – אשירה ,ווען דער אייבערשטער טוט מיט
אייגעðער צער.
מיר חסד ,זיðג איך; ומשפט – אשירה ,אפילו ווען דער
זאגט אבער דער קרן לדוד ,אז עס איז ðישט קיין אזא גרויסע אייבערשטער טוט מיט מיר חלילה דיðים ,זיðג איך אויך .ווייל
עבודה זיך צו פרייען מיט א חבר'ס שמחה ווען יעðער פרייט זיך; "בכל מדה ומדה שמודד לך" – אין יעדן אופן וויאזוי דער
פארוואס זאל איך זיך טאקע ðישט מיטפרייען מיט אים? וואס אייבערשטער פירט זיך מיט מירð ,ישט קיין חילוק וואס ,ווען
פעלט עס מיר אויס ðישט צו זיין פרייליך? אבער ,זאגט ער ,עס און וויאזוי – "הוי מודה לו במאד מאד" ,דארף איך אים זייער
מאכט זיך אמאל אז א צווייטער איד האט א גרויסע שמחה און שטארק דאðקען.
א גרויסע ישועה ,אבער דער אðדערער מעðטש טראכט ביי זיך אז
זאגט אבער דער קרן לדוד :עס איז דא א חילוק צווישן חסד און
יעðער האט אים עפעס צוגעðומען .למשל ,מען האט דיר
משפט .מקבל זיין פאר זיך באהבה אלעס וואס דער
אðגעטראגן א גוטן שידוך פאר דיין טאכטער ,א גאר חשוב'ער
אייבערשטער טוט ,און גלייבן באמוðה שלימה אז פוðעם
שידוך ,און זאכן רוקן זיך פאראויס ,און דו האפסט שוין אז עס
אייבערשטן קומט ðישט ארויס קיין שלעכטס ðאר גוטס ,דאס
גייט זיך עðדיגן בשעה טובה .דו שטייסט און ווארטסט צו הערן
דארף מען טון אויף יעדן אופן.
דעם "יא" פון יעðע צד ,דו ווארטסט שוין ביים טעלעפאן :ווען
וועט שוין דער שדכן רופן מעלדן דעם "יא"? צום סוף באקומסטו אבער דאס איז אלעס ðאר פאר זיך אליין .ווען עס קומט אבער
א רוף פון דיין חבר ,און דיין חבר זאגט דיר" :זרח ,עס קומט צו א צווייטן איד וואס האט צער ,דארף מען זיך משתתף זיין
מיר א מזל טוב! איך וויל דו זאלסט אריבערקומען ,ברוך הוי' אין זיין צער .יעðעמ'ס צער טאר איך ðישט מקבל זיין באהבה;
ברוך הוא וברוך שמו ,איך מאך א שידוך מיט מיין טאכטער ,א מיין אייגעðעם צער דארף איך מקבל זיין באהבה ,און יעðער
גאר חשוב'ער בחור פון א גאר חשוב'ער משפחה ".דו פרעגסט דארף זיין צער מקבל זיין באהבה ,אבער איך דארף מיך משתתף
איםð" :ו ,ווער? ווער איז עס?" און ער זאגט דיר דעם ðאמען – זיין מיט יעðעמ'ס ווייטאג.
עס איז טאקע דער מחותן און דער בחור אויף וועמען דו האסט אבער ווען מיין חבר האט א גרויסע ישועה ,דעמאלטס קען איך
געווארט צו הערן א "יא" .אין אזא פאל דארפסטו מיט אמוðה זיך פרייען צוזאמען מיט אים .יעצט זעðען מיר גלייך :ווען יעðער
פשוטה און תמימות זיך משתתף זיין אין דיין חבר'ס שמחה. האט א צרה ,לא עליðו ,דארף ער עס מקבל זיין באהבה און איך
דארף מיך משתתף זיין אין זיין צער ,אבער ווען מיין חבר האט
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
און הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,דאס איז די גרעסטע די מעשה איז געווען ביי אליעזר עבד אברהם .אליעזר האט
סגולה פאר שידוכים. געוואלט האבן יצחק פאר אן איידעם און ער האט שטעðדיג
די פארזויערטקייט און די אומפארגיðערישקייט זעðען א חסרון געהאפט דערויף .ווען ער איז ארויסגעפארן זוכן א שידוך פאר
אין אמוðה וואס צוברעכט אוðזער שמחה; עס ברעðגט עצבות און יצחק ,האט ער געזוכט מיט תמימות ,אבער ער האט ðאך אלץ
מרה שחורה ,און עס פארביטערט סיי מיר און סיי יעðעם. געהאפט בלב ובידיעה אז מען וועט ðישט טרעפןð .אכדעם וואס
מען האט געטראפן א שידוך פאר יצחק – ðישט אליעזר'ס
עס מאכט זיך אפט אז ווען א ברודער מאכט חתוðה און דער
טאכטערð ,אר בתואל'ס טאכטער – האט ער זיך געפרייט מיט
אðדערער ברודער האט ðאך קיðדער אין שידוכים ,ווערט עס א
יעðעמ'ס שמחה .אפילו ווען ער האט געטראכט אז ער אליין
פארביטערטע חתוðה .אדער וויל יעðער ðישט קומען מיט זייðע
וואלט עס געקעðט באקומען און עס האט אויסגעזען כאילו ער
קיðדער ,אדער קומט ער אזוי פארווייטאגט אז דער בעל שמחה
האט עפעס פארלוירן ,האט ער זיך דאך מיטגעפרייט מיט זיין
שפירט א גאðצן צייט אז מען דארף דעם ברודער אדער די
חבר ,ווייל ער האט געוואוסט אז ער פארלירט גארðישט .אלעס
שוועסטער מכבד זיין ,זיך באהאלטן ,און ðישט זאגן אדער טון
וואס איך האב גיט מיר דער אייבערשטער ,און וואס איך דארף
געוויסע זאכן.
האבן גיט מיר דער אייבערשטער ,און וואס דער אייבערשטער
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,דאס איז א חסרון אין גיט מיר ðישט ,דארף איך ðישט האבן.
אמוðה .א איד דארף זיך משתתף זיין אין יעðעמ'ס שמחה כאילו
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מיר דארפן צאמðעמען
עס איז זיין אייגעðע שמחה ,און פילן דעם צער פון א חבר ווי
אוðזערע כוחות און זיך משמח זיין בשמחתן של חברים .אייðער
זיין אייגעðעם צער .אפילו ווען עס פעלט דיר אליין ,זאלסטו
וואס האט ðאכðישט קיין קיðדער ,לא עליðו – דער
ארויסווייזן שמחה און זיך משתתף זיין ,און דאס איז די
אייבערשטער זאל העלפן ער זאל שוין זוכה זיין צו קיðדער –
גרעסטע סגולה צו האבן אן אייגעðע ישועה.
דארף זיך פרייען מיט זייðע ברידער ,שוועסטער ,חברים און בðי
משפחה ,און מיט גאðץ כלל ישראל .מען דארף זיך באמת
די כוח פון סבלðות און גוטע מדות א מעשה פוðעם תלמיד פון
הגאון רבי אברהם געðאכאווסקי זצ"ל מיטפרייען מיט יעðעמ'ס שמחה און ðישט זיין פארביטערט
אדער פארזויערט .דער אייבערשטער וויל מיר זאלן הארעווען
א איד האט פארציילט א הפלא'דיגע מעשה; ער איז א תלמיד אויף אוðזערע מדות ,לעבן מיט אמוðה ותמימות ,און גלייבן אז
פון רבי אברהם געðחאווסקי זצ"ל ,וואס איז געווען א גאון עולם אלעס איז פוðעם אייבערשטן .דאס קיðד פון דיין חבר איז ðישט
און א צדיק תמים .ער פארציילט אז עס איז אים שווער געגאðגען צוגעðומען געווארן פון דיר; דאס איז פשוט ðישט דיין קיðד .מען
מיט שידוכים ,ער האט שוין געהאלטן כמעט ביי די דרייסיג יאר. דארף זיך פרייען בשמחתן של חברים.
עðדליך איז ער ארויסגעגאðגען – ער איז דאך א ליטווישער ,מען
דא זאגט רש"י הקדוש ,אז מען האט געזען אז ðאכדעם וואס דער
גייט ארויס עטליכע מאל – ער האט זיך געטראפן מיט א מיידל,
שידוך איז געווארן ,האט אליעזר זיך געבוקט און געדאðקט און
און עס האט אðגעהויבן אויסקוקן ווי עðדליך קומט ער אן צום
געלויבט דעם אייבערשטן .פון דא לערן איך ארויס אז מען דארף
זיווג הגון מן השמים .מען האט שוין געהאלטן ביי די לעצטע
מודה זיין אויף א בשורה טובה ,אפילו עס איז א בשורה טובה
מאל וואס זיי גייען זיך טרעפן ,כדי מחליט צו זיין צי מען וויל
פון מיין חבר ,און אפילו איך האב געמייðט אז די בשורה טובה
מאכן דעם שידוך בעזרת ה' ובסיעתא דשמיא.
וועט קומען צו מיר .מען דארף זיך פרייען מיט אלע שידוכים פון
מען האט אפגעמאכט א זמן ,און דער בחור איז אהין געגאðגען. די ברידער ,שוועסטער ,בðי משפחה און חברים ,אפילו ווען ביי
ער האט געוואוסט אז אויפ'ן וועג קען זיין אסאך טראפיק און אוðז אליין ווארט מען ðאך אויף שידוכים .דאס גייט אן סיי פאר
די רייזע קען זיין שווער ,ממילא איז ער ארויסגעפארן געðוג פרי. די עלטערן און סיי פאר די בחורים און מיידלעך .דאס איז
ער איז אðגעקומען פיל פאר דער צייט וואס ער האט זיך אמוðה פשוטה ,דאס איז תמימות'דיגע אמוðה ,און דאס איז
געדארפט טרעפן מיט דער מדוברת .איז ער אריין אין א בית וואס דער אייבערשטער וויל פון אוðז.
המדרש ,און בשעת'ן זיך דרייען דארט האט ער געטראפן א ספר
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
טון סיי וואס וואס ווייזט אז ער האט ðישט קיין סבלðות ,וועט וואס ער האט ðאך קייðמאל ðישט געזען .ער עפðט דעם ספר און
זי עס אפלאזן און ðישט גיין ווייטער מיט'ן שידוך. זעט אז עס רעדט פון סבלðות – די גרויסקייט און דער עðין פון
"למעשה ",זאגט זי אים" ,האסטו דורכגעמאכט די בחיðה מיט דער מדה פון סבלðות .עס זעðען דארט געווען משלים וויאזוי א
אזא רואיגקייט און מיט אזא שמייכל ".כאטש זי איז מעðטש דארף זיך פירן ,אז "סייג לחכמה שתיקה"ð ,ישט
אðגעקומען שפעט ,האט ער איר אזוי שיין אויפגעðומען ,מקבל אויסשיסן מיט כעסð ,ישט האבן קיין טעðותð ,ישט אייðטיילן
געווען דעם תירוץ ,און ðאך צוגעלייגט א ווארעם ווארט מיט א פאר אðדערע מעðטשן ,און ðישט זיין פארווייטאגט אויף אðדערע,
געשמאקן שמייכל; זי איז דעריבער מסכים צו גיין ווייטער ðאר סובל זיין און ðאכאמאל סובל זיין .דאס איז די שעðסטע און
מיט'ן שידוך .האט ער איר געזאגט" :פיין ,מארגן בעזרת השם, גרעסטע מדה .אייðער וואס האט ðישט קיין סבלðות איז א כעסן,
בסיעתא דשמיא ,וועט מען מאכן די החלטה צו שלוסן דעם אבער אייðער וואס האט סבלðות און קען אייðהאלטן דעם כעס
שידוך". איז א זיסער מעðטש; ער איז מקבל את כל האדם בסבר פðים
יפות און מיט א פðים מאירות .אזוי האט ער דארט געלערðט דעם
ווען ער איז אהיימגעקומען ,איז ער ארייðגעגאðגען צו רבי
מוסר אויפ'ן עðין פון סבלðות,
אברהם געðעכאווסקי און געזאגט" :ראש ישיבה טייערער ,דער
אמת איז דאך אז זי האט גוט געזען אז איך האב ðישט קיין ביז עס איז געקומען די צייט וואס ער האט געדארפט גיין.
סבלðותð ,אר וואס דען? פוðקט האב איך געלערðט דעם ספר, למעשה ,ער ווארט פופצן מיðוט און דאס מיידל קומט ðישט אן.
ממילא האב איך זיך געקעðט באהערשן .איך האב מורא אז איך א האלבע שעה ,א שעה ,און זי איז ðאך אלץ ðישט דאð .אך א
גיי איר אויסðארן .איך וויל ðישט גיין אזוי צום שידוך; איך שעה און א האלב שעה איז דאס מיידל עðדליך אðגעקומען און
דארף זיין אמת'דיג און איך וויל ðישט מאכן קיין מקח טעות". זיך זייער אðטשולדיגט ,זאגðדיג אז עס איז געווען א שווערע
טראפיק .בטבע וואלט ער איר געגעבן א פסק" :דו האסט דאך
האט רבי אברהם געðעכאווסקי געזאגט" :דאס איז ðישט קיין
געוואוסט אז עס קען זיין טראפיק ,פארוואס האסטו ðישט
מקח טעות .האסט געלערðט אין א ספר און האסט עס שוין
געקעðט ארויספארן פריער?" בטבע קען זיין אז ער וואלט געוויזן
אייðמאל מקיים געווען ,יעצט קומט ארויס דער אמת'ער איד,
כעס ,עגמת ðפש ,אדער אן אומצופרידðקייט.
ווייל דער אמת'ער איד איז א סבלן און האט גוטע מדות .דער
אמת'ער איד איז אן אות אין א ספר תורה; האסט שוין למעשה האט ער דאך פוðקט דעמאלט געלערðט אין א ספר
אראפגעווישט די שמוץ ,האסט געלערðט מוסר ,האסט מקבל איבער סבלðות און גוטע מדות ,דעם ספר "פðים יפות" ,האט ער
געווען א ðייע דרך און א ðייע הðהגה .דו ביסט א ðייע מעðטש ,דו איר געזאגטð" :ו ,ס'איז גארðישט קיין פראבלעם; ס'איז זייער
ביסט ðתהפך געווארן לאיש אחר ,דו קעðסט גיין מאכן דעם א ðארמאלע זאך אז א מעðטש ווערט שטעקן אין טרעפיק ,אלעס
שידוך און ס'איז ðישט קיין שום טעות". איז זייער גוט ,אלעס שטימט ,ס'איז אלעס פיין ".ער איז באמת
מיט א ווארעמקייט ,מיט א שמייכל און רואיגערהייט ווייטער
שלום בית און דאס איידעלע קול פון א חתן און כלה געגאðגען.
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,סבלðות – צו זיין סובל – איז די מיידל האט זיך צו אים אðגערופן אזוי" :לאמיר דיר עפעס
א יסוד ביי א געזוðטן ,ערליכן און הייליגן איד .צו זיין סובל זאגן ,איך האב זיך שוין געטראפן מיט דיר עטליכע מאל ,און עס
אלעס וואס דער אייבערשטער טוט מיט אוðז; זיך אליין סובל האט מיר אויסגעזען ווי דו האסט א געוויסע אðגעצויגðקייט .איך
זיין ,און סובל זיין אלעס ארום זיך :עלטערן די קיðדער און האב ðישט געוואוסט יא אדער ðיין ".זי האט דעריבער מחליט
קיðדער די עלטערן ,מחðכים און מחðכות די תלמידים און געווען אים אויסצופרואווען .דאס מאל ,ווען מען האט
תלמידות ,און די תלמידים און תלמידות די מחðכים און אפגעמאכט זיך צו טרעפן און דערðאך מחליט זיין יא א שידוך
מחðכות – סובל זיין אלע אידן .דאס קומט פון אמוðה פשוטה. אדער ðישט א שידוך ,האט זי באשלאסן אז זי גייט אðקומען
אז מען לעבט מיט אמוðה פשוטה ,פרייט מען זיך מיט א חבר, שפעט ,כדי צו זען וויאזוי ער וועט זיך אויפפירן .אויב ער וועט
מען פרייט זיך מיט יעðעמ'ס ðאטורן ,מיט יעðעמ'ס כאראקטער, איר באליידיגן ,ווייזן אומצופרידðקייט ,איר געבן א פסק ,אדער
מיט יעðעמ'ס השקפות און מיט יעðעמ'ס דעת.
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מען דארף טון שידוכים און איך בין איך און איך פריי מיך מיט מיר ,און יעðער איז יעðער
מען דארף עוסק זיין אין שידוכים .אבער די ערשטע זאך איז צו און איך פריי מיך מיט יעðעם – כל זמן מען האט די השקפות
וויסן אז יעדער איד איז הייליג ,לעכטיג און טייער .צו וויסן אז התורה ,פארשטייט זיך.
די סגולה פון בין אדם לחבירו און די סגולה פאר ישועות איז: הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,וויאזוי וואלט אויסגעקוקט
סבלðות ,ליב האבן ,ארויפקוקן ,שעצן ,פארגיðען ,און געבן חיות אוðזער שלום בית ,אוðזער אהבה ,אחוה ,שלום ורעות צווישן
און כבוד ðישט פאר זיך – ðאר פאר יעðעם. עלטערן און קיðדער ,ברידער און שוועסטער ,שוואגערס און
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,בעזרת השם בסיעתא דשמיא שוועגעריðס ,שכðים און חברים ,ווען מען לעבט אזא גאלדעðעם
וועט מען מארגן ממשיך זיין .דער אייבערשטער זאל העלפן מען לעבן ,א לעבן וואו מען פרייט זיך און מען פארגיðט אלעס פאר
זאל ביזדערווייל הערן בשורות טובות ,ישועות וðחמות ,אך טוב יעðעם? מען פרייט זיך מיט יעðעם ,און יעðעמ'ס צער טוט מיר
וחסד ,און א לעכטיגן תמיד ,אמן כן יהי רצון. וויי כאילו עס וואלט געווען מיין אייגעðער צער ,און איך פריי
מיך מיט יעðעמ'ס שמחה ווי עס וואלט געווען מיין שמחה;
דער חיוב פון כיבוד אשת האב און בעל האם יעðעמ'ס ישועות זעðען מייðע ישועות ,און דאס זעלבע מיט
כיבוד אב ואם ,צען מיðוט ,די אכט און דרייסיגסטע שיעור. יעðעמ'ס ðאטורן – יעðעמ'ס וועג פון עסן ,רעדן ,טריðקען ,גיין
און באוועגוðגען.
די גמרא ברעðגט אין מסכת כתובות דף ק"ג :תðו רבðן ,בשעת די
פטירה פון רבי'ן האט ער געזאגט אז ער דארף האבן זייðע הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מיר זאגן פאר יעדע חתן און
קיðדער .ווען די קיðדער זעðען געקומען ,האט ער געזאגט" :איר כלה א הפלא'דיג ווארט .מען זאגט ביי די שבע ברכות" :קול
זאלט זיין געווארðט אין דעם כבוד פון עðקער מאמע ".אזא ששון וקול שמחה ,קול חתן וקול כלה ,קול מצהלות חתðים
צוואה האט רבי איבערגעלאזט פאר זייðע קיðדער .פרעגט די מחופתם"" .קול ששון וקול שמחה" ווייסט יעדער אייðער וואס
גמרא :מכבד צו זיין א מאמע איז דאך א דאורייתא? עðטפערט דאס מייðט ,און "קול מצהלות חתðים מחופתם" ווייסט מען
די גמרא ,אז זי איז ðישט געווען זייער מאמעð ,אר זי איז געווען אויך וואס עס מייðט .אבער וואס מייðט "קול חתן וקול כלה"?
די ווייב פון זייער טאטן .רבי האט ðאכאמאל חתוðה געהאט ,און וואסערע סארט "קול" איז דא ביי א חתן און כלה?
דאס איז געווען די ווייב פון זייער טאטן און ðישט זייער אייגעðע די תשובה אויף דעם האב איך אמאל געזען ðאכברעðגען פון
מאמע. אייðעם פון די פריערדיגע צדיקים ,וואס האט געזאגט אזוי:
פרעגט די גמרא :די ווייב פון א טאטן איז מען דאך מחויב מכבד יעדער אייðער ווייסט וויאזוי א חתן און כלה שמועסן אין יחוד
צו זיין מדאורייתא ,ווייל עס שטייט "כבד את אביך ואת אמך", שטוב ,וויאזוי מען שמועסט די ערשטע ðאכט איðדערהיים ,דעם
און די ווארט "את" קומט לרבות אשת אביך – דאס לערðט ערשטן טאג און די גאðצע שבע ברכות :שטיל ,מיט סבלðות ,מיט
ארויס אז מען דארף אויך מכבד זיין די ווייב פוðעם טאטן; "ואת ווארימקייט ,מיט שמייכלען ,מיט ליבשאפט ,מיט געפיל און
אמך" קומט לרבות בעל אמך – דאס לערðט ארויס אז דעם מאן מיט חשיבות; מען הייבט ðישט אויף דאס קול ,מען רעדט שיין
פון דער מאמע ,אפילו אויב עס איז ðישט זייער טאטע ,דארף און מען רעדט רואיג.
מען אויך מכבד זיין .די איבריגע ו' )ואת( איז מרבה דעם עלטערן אויף דעם זאגט מען ביי די ברכה :דו ווילסט לעבן דיין גאðצע
ברודער ,אחיך הגדול .קומט דאך אויס אז מען איז מחויב לעבן א "קול ששון וקול שמחה"? דו ווילסט דאס גאðצע לעבן
מדאורייתא ,פרעגט די גמרא :אויב מען איז סייווי מחויב מכבד לעבן א "קול מצהלות חתðים מחופתם"ð ,ישט ðאר איין טאג?
צו זיין די ווייב פון דעם טאטן און דעם מאן פון דער מאמע ,וואס זאלסטו שטעðדיג האבן אין שטוב א "קול חתן וקול כלה" .זאל
האט רבי געדארפט איבערלאזן אויף דעם א ספעציעלע צוואה? מען שטעðדיג רעדן שיין ,שטיל ,איידל ,מיט סבלðות ,מיט
עðטפערט די גמרא :דער חיוב איז ðאר כל זמן דער טאטע אדער חשיבות ,מיט רעספעקט און מיט אהבה ,דעמאלטס וועט
די מאמע לעבן ,אבער ווען זיי גייען אוועק פון דער וועלט, שטעðדיג בלייבן ביי אייך אין שטוב א קול ששון וקול שמחה.
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
כאטשיג זי איז ðישט זיין מאמע און כאטשיג ער איז ðישט זיין דעמאלטס איז מען שוין ðישט מחויב מכבד צו זיין זייער ווייב
טאטע. אדער זייער מאן.
להלכה קומט אויס ,אז א חלק פון די מצוה פון כיבוד אב און א די מקורות אין די ראשוðים און אין שולחן ערוך
חלק פון כיבוד אם איז מכבד צו זיין זייער ווייב אדער זייער מאן.
עס ווערט געברעðגט אין מסכת כלה און אין מכילתא דרבי
דאס איז א חלק ,עס איז א מצוה איðאייðוועðיג אין די מצוה פון
שמעון בר יוחאי די הלכה ,אז חייב אדם לכבד – א מעðטש איז
כיבוד אב ,ווייל "אשתו של אדם כגופו" – א מאן און א פרוי
מחויב מכבד צו זיין די ווייב פוðעם טאטן און דעם מאן פון דער
זעðען אזוי ווי איין גוף.
מאמע .און אזוי ווערט געפסק'ðט אין שולחן ערוך סימן ר"מ
דער מðחת חיðוך ,מצוה ל"ג ,שרייבט אויך אז מכבד צו זיין אשת סעיף כ"א .זייער אסאך ראשוðים לערðען אפ די גמרא פשוטו
אב ובעל אמו – די ווייב פון דעם טאטן און דעם מאן פון דער כמשמעו ,אז מכבד צו זיין די ווייב פון דעם טאטן און דעם מאן
מאמע – איז מן התורה. פון דער מאמע איז א מצות עשה דאורייתא.
אזוי שטייט אויך אין שו"ת תשובה מאהבה ,און דער חפץ חיים איðעם רמב"ם ,פערק ו' פון הלכות ממרים הלכה ט"ו ,שטייען
ברעðגט אין זיין פתיחה להלכות לשון הרע ,אז ווען אייðער רעדט די ווערטער" :חייב אדם" – א מעðטש איז מחויב – "לכבד את
לשון הרע אויף די ווייב פון דעם טאטן אדער אויף דעם מאן פון אשת אביו אף על פי שאיðה אמו" ,און די זעלבע זאך דעם בעל
דער מאמע ,איז ער עובר אויף די מצות עשה פון כיבוד אב. אמו ,אפילו אויב עס איז ðישט זיין טאטע.
פון דעם זעט מען אז זייער אסאך ראשוðים און אחרוðים האבן וויאזוי זעט מען אז דער רמב"ם האט אפגעלערðט אז עס איז
אðגעðומען להלכה למעשה – און אזוי איז פשטות די לשון אין דאורייתא? ווייל גלייך דערðאך זאגט דער רמב"ם" :ומדברי
שולחן ערוך – אז עס איז א דאורייתא .דער מאירי זאגט אבער סופרים" – און מדרבðן – איז א מעðטש מחויב מכבד צו זיין זיין
אז עס איז ðאר א דרבðן ,און דער פסוק איז בלויז אן אסמכתא; עלטערן ברודער אזוי ווי מען איז מחויב מכבד צו זיין א טאטן.
אזוי האלט דער מאירי ,און עטליכע פוסקים האבן אðגעðומען וויבאלד דער רמב"ם עðדיגט צו ðאר ביי "אחיו" אז דאס איז
אזוי ווי אים. מדרבðן ,איז משמע אז די ווייב פון א טאטן און דער מאן פון א
על כל פðים ,עס איז א מצות עשה דאורייתא לויט רוב מאמע איז א חיוב מדאורייתא .און אזוי קומט אויך אויס איðעם
הראשוðים און אסאך אחרוðים .א מצות עשה מדרבðן איז עס כסף משðה.
לכל הפחות לכולי עלמא ,אז א מעðטש איז מחויב מכבד צו זיין דער כסף משðה זאגט ,אז דער רמב"ם האט אפגעלערðט די
דעם מאן אדער די ווייב פון זיין טאטע אדער מאמע. גמרא אז מען איז עס מרבה פון "את" ,אז עס איז א געהעריגע
דער רמב"ן שרייבט קלאר אז די מצוה און דער חיוב קומען ווייל דרשה און עס איז א דאורייתא .און וואס איז מיט א ברודער? א
דאס איז די מצוה פון כיבוד אב און כיבוד אם. ברודער ,וויבאלד מען לערðט עס ðאר ארויס פון אן איבריגע ו',
דער מהר"ם שיק אויף תרי"ג מצות ,מצוה ל"ג ,שרייבט אבער האבן עס די ראשוðים אðגעðומען פאר א דרבðן.
אז בעצם איז עס ðישט סתם א חלק פון כיבוד אב ואםð ,אר עס דער רדב"ז פסק'ðט אויך אז כיבוד אשת האב ובעל האם איז א
איז אן עקסטערע מצוה אויף זיי ,ווייל מען זאגט "אשתו כגופו". דאורייתא ,און אזוי פסק'ðט אויך דער רמב"ן .אזוי שטייט אויך
וואס איז די ðפקא מיðה? אויב דער טאטע איז מוחל אז מען זאל אין ספר חרדים פרק ו' און פרק י"ב.
איר ðישט מכבד זיין ,אדער די מאמע איז מוחל אז מען זאל אים צי איז עס א חלק פון כיבוד אב אדער אן עקסטערע מצוה
ðישט מכבד זיין ,צי קעðען זיי דאס טון? אויב עס איז א חלק פון
אין ספר מאה שערים למהר"א קאפישאלי ,וואס איז געווען א
די מצוה פון כיבוד אב און כיבוד אם ,קעðען זיי מוחל זיין .אבער
בן דורו פוðעם הייליגן בית יוסף ,שרייבט ער בלשון זו :וועגן דעם
אויב עס איז אן עקסטערע מצוה ווייל אשתו כגופו )און דאס
האט די תורה הקדושה מחייב געווען א קיðד מכבד צו זיין די
זעלבע ביי דעם בעל וואס איז ווי דער גוף פון דער מאמע( ,און
ווייב פון זיין טאטן ,און די זעלבע זאך דעם מאן פון דער מאמע,
ממילא איז עס אן עקסטערע מצוה וואס מען לערðט ארויס
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
אפילו עס טוט וויי דיין עכטער מאמע ,און דו דארפסט מכבד זיין פוðעם ווארט "את" ,קען דער טאטע אדער די מאמע ðישט מוחל
דיין מאמע'ס מאן אפילו עס טוט וויי דיין עכטער טאטע. זיין אויף זייער ווייב'ס אדער מאן'ס חשבון.
אוודאי ,אויב דו האסט א ברירה אז זיי זאלן ðישט זעןð ,ישט דער רמ"א אין דרכי משה אות ז' איז טאקע מסופק אין דעם,
וויסן און ðישט באמערקן ,איז דא א מצוה מן התורה מכבד צו צי א טאטע קען מוחל זיין פאר זייðע קיðדער וואס זעðען געבוירן
זיין דייðע עכטע עלטערן און זיי ðישט מצער זיין. געווארן פון זיין ערשטע ווייב ,אז זיי זאלן ðישט דארפן מכבד
אבער זיי קעðען דיר ðישט געוועלטיגן אדער אייðטיילן גארðישט זיין זיין צווייטע ווייב .איðעם מðחת חיðוך ,מצוה ל"ג אות א',
אין די דאזיגע מצוה .אין די מצוה ביסטו מחויב מן התורה, ðעמט ער יא אן להלכה אז דער טאטע און די מאמע קעðען מוחל
פוðקט ווי אלע מצוות ,און זיי האבן ðישט קיין רשות זיין .על כל פðים ,עס בלייבט א מחלוקת און א ספק דאורייתא.
ארייðצורעדן; דו קעðסט זיך ðישט רעכעðען מיט זיי ,פוðקט ווי דער חילוק צווישן כיבוד און מורא ביי א שטיף-מאמע
דו קעðסט זיך ðישט רעכעðען מיט זיי ווען עס קומט צו שבת ,יום
אין הלכה ווערט אויך געברעðגט ,אז ðאר "כיבוד" אב ואם איז
טוב ,אדער סיי וועלכע מצות עשה אדער לא תעשה .טאמער
א מצוה לגבי די מאן און די ווייב פון דעם טאטן און דער מאמע,
אבער דארפסטו יעצט מכבד זיין דיין עכטע מאמע ווייל זי
אבער "מורא" גייט ðישט אן; אזוי לערðען אסאך פוסקים.
הייסט דיר עפעס טון ,און אין די זעלבע צייט דארפסטו אויך
למעשה ברעðגט דער חיד"א אין דבש לפי )מערכת א' אות ל"ה(
עפעס טון פאר דיין טאטע'ס ווייב ,קומט די מאמע שטעðדיג
בשם וידאל צרפתי ,אז דער פסוק "איש אמו ואביו תיראו" גייט
פריער .אזוי ברעðגט דער מהרש"ק )חלק ב' סימן ג'( ,אז כבוד
אויך ארויף אויף בעל אמו און אשת האב .ער האלט אז עס איז
אמו וכבוד אביו זעðען שטעðדיג פריער ,ווייל דאס שטייט בפירוש
יא דא א חיוב פון מורא אויך.
אין די תורה ,בעת דאס אðדערע לערðט מען ארויס פון א דרשה,
און וואס שטייט בפירוש איז שטעðדיג פריער. למעשה זעט מען אז די פוסקים האבן אðגעðומען אז מ'דארף
מכבד זיין די אשת האב און דעם בעל אמו ,פוðקט ווי מ'דארף
ממילא דארפן מיר וויסן אז ביי די שאלות וואס מאכן זיך זייער
מכבד זיין דעם טאטן און די מאמע .צי עס איז א דאורייתא צי
אפט – ווי למשל ווען די טאטע'ס ווייב מאכט חתוðה אירע
א דרבðן ,זעט מען אין די פוסקים אז להלכה איז עס א חיוב
קיðדער אדער אייðיקלעך ,צי מען דארף גיין אדער ðישט – איז
גמור.
עס א מצות עשה מדאורייתא לויט רוב פוסקים ,און מדרבðן איז
עס זיכער א חיוב גמור צו גיין ,ווייל מ'דארף איר מכבד זיין ווען אן אייגעðער טאטע אדער מאמע זעðען קעגן דעם כבוד
פוðקט ווי מ'איז מכבד דעם טאטן .די זעלבע זאך ווען דו מאכסט יעצט שטעלט זיך אמאל א שאלה :אויב די קיðדער זעðען חלילה
א שמחה ,דארפסטו אייðלאדן דיין טאטע'ס ווייב און דיין יתומים ,איז דאך ðישטא ווער עס זאל זיך באליידיגן .אבער
מאמע'ס מאן פוðקט ווי דו לאדðסט איין דיין טאטע און מאמע, טאמער זיי זעðען ðישט קיין יתומים ,און די מאמע וויל ðישט
ווייל דו ביסט מחויב זיי מכבד צו זיין. מ'זאל מכבד זיין דעם פריערדיגן מאן'ס ווייב ,אדער דער טאטע
וויאזוי זיך אומצוגיין מיט קריגערייען אין צאמגעשטעלטע וויל ðישט מ'זאל מכבד זיין דער פריערדיגער ווייב'ס מאן – קען
משפחות א קיðד ðישט פאלגן דעם טאטן אדער די מאמע אויב זיי לאזן
ðישט מכבד זיין יעðעם .וויבאלד עס איז א מצוה ,צי עס איז א
אסאך מאל מאכט זיך א קריגעריי ,די קיðדער קומען זיך ðישט דאורייתא צי א דרבðן ,ווערט עס פאררעכðט אלס א מצות עשה
אויס מיט די ווייב פוðעם טאטן אדער מיט'ן מאן פון די מאמע, מן התורה ,און א טאטע מיט א מאמע האבן ðישט קיין רעכט צו
און עס זעðען דא גרויסע מחלוקת'ן צווישן די צוויי משפחות הייסן א מעðטש עובר זיין אויף די תורה .אזוי ווערט געברעðגט
וואס מען האט צוזאמגעשטעלט .די שאלה איז וואס מען טוט אין שו"ת תשובה מאהבה )חלק ג' סוף סימן שע"ז(.
אין אזא פאל?
ממילא קומט אויס אז דו טארסט זיך אפילו ðישט רעכעðען מיט
די תשובה אויף דעם איז אזוי :ערשטðס ,פארוואס זעðען דא זייער ווידערשטאðד; דו דארפסט מכבד זיין דיין טאטע'ס ווייב
קריגערייען? ווייל מעðטשן ווייסן ðישט די הארבקייט ,אז דאס
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
איז די הארבסטע זאך ,ודרכיה דרכי ðועם .דער אייבערשטער איז א מצות עשה דאורייתא און מ'איז מחויב זיי מכבד צו זיין.
שטעלט צוזאם שידוכים און משפחות ,און ער גיט מיט די כוחות עס איז ðישט בלויז ווייל דו האסט ליב דיין טאטן אז דו דארפסט
דאס דורכצומאכן .מיר דארפן זיך ðאר מחזק זיין מיט אמוðה מכבד זיין זיין ווייבð ,אר די תורה הייסט דיר עס טון .עס איז א
פשוטה אז מ'קען עס באווייזן. מצות עשה מדאורייתא ,אדער לכל הפחות מדרבðן ,און עס איז
עס מאכט זיך אז א טאטע האט חתוðה געהאט און ער וויל מ'זאל ðישטא קיין וועג ארויס .אויב מעðטשן וועלן דאס וויסן ,וועט
רופן זיין ווייב "מאמע" ,אדער די מאמע וויל מ'זאל רופן איר זיין אסאך ווייðיגער מחלוקת.
מאן "טאטע" .בעצם איז עס א מצוה מן התורה דאס מקיים צו די צווייטע זאך וואס מ'דארף וויסן איז אז מיט יעדן מעðטש אין
זייןð ,אר וואס דען? דער עכטער טאטע אדער די עכטע מאמע די וועלט קען מען זיך דורכקומען .וואס מייðט דאס? ווען דו
קעðען האבן א קפידה אויף דעם .כאטש מ'קען זיך ðישט רעכעðען ביסט מצער דיין טאטע'ס ווייב אדער דיין מאמע'ס מאן ,ביסטו
מיט די עלטערן ווען עס קומט צו א מצוה ,איז אבער דער מðהג עובר אויף צוויי איסורים :דו ביסט מצער דיין טאטן/מאמע און
העולם אז אין שטוב רופט מען זיי "טאטע/מאמע" ,אבער דו ביסט מצער זייערע שותפים .דאס זעðען צוויי הארבע מצוות
איðדרויסן לייגט מען צו דעם לעצטן ðאמען ,ווי למשל "טאטע עשה'ס.
ראזðבערג" אדער "מאמע גריðבוים" .מ'לייגט צו א ðאמען כדי מ'דארף וויסן אז די תורה הקדושה איז געגעבן געווארן פאר א
מחלק צו זיין צווישן די עכטע עלטערן און די שטיף-עלטערן, איד כדי ער זאל זי קעðען מקיים זיין .מ'דארף פארשטיין די
ווייל סוף כל סוף איז דא א חילוק אין די הלכה צווישן דעם חיוב הארבקייט און וויסן אז עס איז א מצות עשה דאורייתא .דער
צו די עכטע עלטערן און די צוגעקומעðע .אבער מ'דארף טון הייליגער באשעפער האט שוין ארייðגעלייגט אין די תורה ,און
אלעס אין די וועלט זיי מכבד צו זיין ,זיי ðישט מצער זיין ,און זיי אין די קיðדער וואס דארפן דאס דורכגיין ,די כוחות זיי זאלן עס
געבן דעם כבוד הראוי לויט אלע הלכות פון כיבוד אב ואם. קעðען באווייזן .זיי דארפן ðאר צוגיין מיט אן אðדערע צוגאðג.
מעðטשן פרעגן צי ס'איז דא א מציאות שבעולם אז וויבאלד מ'קוקט אויף א צווייטע חתוðה פון די עלטערן כאילו
צאמגעשטעלטע משפחות זאלן לעבן בדרך שלום .די תשובה איז דא זעðען פרעמדע מעðטשן ,ממילא מאכן זיך די אלע
אזוי :זייער אפט האבן דער טאטע און די מאמע חתוðה געהאט קריגערייען.
מיט שווערע מעðטשן ,וואס ביי אוðז רופט מען עס אייðמאל מ'פארשטייט אז מ'האט יעצט באקומען א ðייע מצות
"בארדערלייðס" .די קיðדער פון ביידע משפחות דארפן הערן די עשה דאורייתא אדער מדרבðן פון כיבוד ומורא ,דארף מען דאס
שיעורים אויף בארדערליין ,די שיעורים אויף געזוðטערהייט ,די מקיים זיין מיט שמחה און מיט אלע הידורים ,פוðקט ווי
שיעורים אויף בין אדם לחבירו ,פלאðטער ,מהלך המחשבה אין שאקלען לולב ,הערן שופר ,שילוח הקן ,אדער טלית און תפילין.
דעם ספר ,אדער די שיעורים פון מðוחה שלימה .דעמאלטס וועלן עס איז א חלק פון די תורה ,און די תורה גיט אוðז די כוחות דאס
זיי וויסן און האבן א הדרכה ,א וועג וויאזוי זיך אומצוגיין אין צו קעðען מקיים זיין .מ'דארף מתפלל זיין און בעטן דעם
יעדן מצב ,אין יעדן זמן ,און אין יעדן מקום .מ'דארף טון וואס אייבערשטן ,מ'דארף ארייðטראכטן און טון אלעס וואס מ'קען.
מ'קען ,און מ'קען עס מאכן ,מ'קען עס באווייזן; אויב מ'גייט ביי אוðז אין "פðים מאירות" ,אויב מ'גייט מיט דעם מהלך ,קען
בדרך התורה ,קען מען עס באווייזן. מען זיך דורכקומען מיט די שווערסטע מעðטשן אין די
שווערסטע מצבים ,בפרט ווען עס איז א מצות עשה דאורייתא.
די הלכות פון כיבוד אב ואם ביי געגט'ע עלטערן
און אז מ'רעדט שוין פון דעם ,דארף מען וויסן אז ס'מאכט זיך רופן א שטיף-מאמע מיט'ן ðאמען 'מאמע' און שלום אין שטוב
אמאל ווען א טאטע און א מאמע שיידן זיך און זיי ווערן מ'דארף זיך האלטן צוזאמען ,גיין אויף שמחות ,און מקרב זיין
צוטיילט ,און די מאמע האלט אפ די קיðדער פון גיין צום טאטן, די קיðדער פון דעם טאטע'ס ווייב אדער דעם מאמע'ס מאן ,ווייל
אדער דער טאטע האלט אפ די קיðדער פון גיין צו דער מאמע, דאס איז א חלק פון די מצוה פון כיבוד אב ואם .די עלטערן האבן
צוליב פארשידעðע אויסריידן .מ'העצט די קיðדער אז דער צער ווען איר קריגט זיך אדער ווען עס איז דא מחלוקת אין די
טאטע איז א שלעכטער אדער די מאמע איז א שלעכטע ,אז זיי משפחה .די תורה הקדושה לאזט ðישט קיין מחלוקת; מחלוקת
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
עכו"ם שולט געווען אויף די קיðדער ,און דאס איז קעגן די טוען עבירות ,אדער אז זיי זעðען מזיקין בין אדם לחבירו ובין
תורה. אדם למקום.
חוץ אויב בית דין האט טאקע גובה עדות געווען אז דער טאטע די קיðדער דארפן וויסן אז זיי טארן ðישט פאלגן די עלטערן אין
קען ðישט מחðך זיין די קיðדער — וואס דאס מאכט זיך זייער דעם ,זיי האבן ðישט קיין שום רעכט צו פאלגן די עלטערן
אפט — דעמאלטס פארשטייט זיך אז די קיðדער דארפן זיין ביי דערויף ,אפילו ðישט פאר דער בר מצוה.
דער מאמע ,פשוט ווייל ס'איז ðישט מעגליך צו זיין ביים טאטן. ס'איז דא פוסקים וואס האלטן — און מיר וועלן דאס מסביר
די תורה איז דאך "דרכיה דרכי ðועם" ,פוðקט ווי מ'קען מחלל זיין אין א שפעטערדיגן שיעור — אז קיðדער זעðען מחויב
שבת זיין פאר א חולה .יעדע זאך האט איר כלל און איר יוצא מן בכיבוד אב ואם מדאורייתא .על כל פðים ,מדרבðן זעðען זיי
הכלל .אבער אפילו דעמאלטס דארפן די קיðדער אסאך גיין צום זיכער מחויב ,און זיי טארן ðישט פאלגן ווען דער טאטע לאזט
טאטן און אסאך גיין צו דער מאמע ,זיי דארפן זיין מקושר ,און ðישט גיין צו דער מאמע אדער די מאמע לאזט ðישט גיין צום
זיי האבן ðישט קיין רעכט זיך משעבד צו זיין אדער מורא צו טאטן .זיי זעðען דעמאלט עובר אן איסור דאורייתא .דער טאטע
האבן פון דער מאמע און ðישט גיין צום טאטן .ווען קיðדער טוען און די מאמע האבן ðישט קיין רעכטð ,ישט על פי תורהð ,ישט
זיך אן א צווייטע לבוש ווי דער טאטע ,אדער זיי טוישן דעם על פי מילי דדרך ארץð ,ישט מדאורייתא און ðישט מדרבðן,
ðאמען ,זעðען זיי עובר אויף כיבוד אב ואם מדאורייתא ומדרבðן, אפצוהאלטן די קיðדער פון גיין געהעריג צום טאטן פוðקט ווי
חוץ אויב זיי בעטן רשות פוðעם טאטן און ער איז מוחל .דא צו דער מאמע ,און צו דער מאמע פוðקט ווי צום טאטן.
רעדט מען פון חמירא שבחמירות ,ס'איז ðישט קיין פשוט'ע דאס וואס מ'האט אייðגעפירט — און די דאזיגע הðהגה האט
זאכן. ðישט קיין עכטע מקורות — דאס האבן אייðגעפירט בעלי
ממילא דארפן סיי די עלטערן און סיי די קיðדער וויסן אז מחלוקת ,געוואלדיגע גבר-אלימ'ס ,מעðטשן מיט ווילדע און
מ'דארף מחðך זיין די קיðדער אויף כיבוד אב ואם .ס'איז ðישט גוי'אישע מייðוðגען אז מ'טיילט איין אז די קיðדער גייען צו דער
אויסגעהאלטן די גאðצע זאך ווען מ'שיידט זיך ,אז מ'האקט אפ מאמע ,און מ'געבט פוðקטליכע זמðים ווען מ'גייט צום טאטן,
אדער מ'טיילט אפ ,אדער מ'העצט און מ'דערווייטערט די און דאס אויך ðאר אויב דער טאטע צאלט געלט .דאס איז
קיðדער פון אייðע פון די עלטערן. הוðדערט פראצעðט קעגן די תורה; דאס איז ðישט
דער חיðוך באלאðגט פארן טאטן .די מאמעס דארפן וויסן ווען אויסגעהאלטן.
זיי שיידן זיך אז די קיðדער דארפן טראגן דעם ðאמען פוðעם איי ,וועסטו פרעגן :ווען מ'גייט אין בית דין ,פסק'ðט דאך בית
טאטן ,זיי דארפן האבן די מðהגים פוðעם טאטן און דעם לבוש. דין אזוי ,און אזוי איז דער סדר העולם? דאס איז ðאר געמאכט
די מאמע איז מחויב מחðך צו זיין די קיðדער אויף כיבוד אב ואם געווארן כדי ס'זאל זיין א סדר .וויבאלד דער טאטע און די מאמע
אפילו ווען זי האט זיך אפגעטיילט ,און דער טאטע דארף מחðך קריגן זיך און זעðען עובר אויף די תורה ,און בית דין וויל ðישט
זיין די קיðדער אויף כיבוד אב ואם אפילו מ'איז אפגעטיילט. אז די קיðדער זאלן אויפוואקסן ווי חיות מטורפים אן קיין
ווען ס'מאכט זיך שוועריגקייטן וואס זעðען ממש אוממעגליך, חיðוך ,האבן זיי ðישט קיין ברירה און זיי מאכן א שטיקל סדר.
איז די מצוה — אזוי ווי אלע מצוות התורה — אז מ'קען ðישט אבער באמת איז דאס קעגן די תורה און ס'איז ðישט
זאגן קיין אלגעמייðע כלליםð ,אר מ'דארף יעדע זאך דן זיין אויסגעהאלטן .א קיðד דארף זיין ביים טאטן פוðקט ווי ביי דער
פרטיות'דיג. מאמע .אוודאי דארף עס זיין אויף אן אופן אז דאס קיðד זאל
דער אייבערשטער זאל העלפן אז בזכות די מצוה פון כיבוד אב אויסוואקסן ðארמאל און ווערן מחוðך כראוי .אבער דער עיקר
ואם ,און דער זכות פון מסירות ðפש אויף כיבוד אב ואם ,זאלן חיוב חיðוך אויף קיðדער ליגט אויפ'ן טאטןð ,ישט אויף דער
מיר אויסגעלייזט ווערן פון דעם גלות .ווייל דער כח פוðעם גלות, מאמע .דער חיוב פון לימוד התורה איז אויפ'ן טאטןð ,ישט אויף
דער כח פון עשו ,קומט פון דעם וואס מ'איז ðישט מקיים כיבוד דער מאמע .די קיðדער דארפן זיין ביים טאטן פיל מער ווי ביי
אב ואם כראוי .דאס וואס ס'איז דא אזויפיל גיטין בזמðיðו, דער מאמע .די מאמעס אין אמעריקע האבן דורך דרכה של
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן זוðטאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
ליידער ,רחמðא ליצלן ,גורם אזויפיל חולשות און
ðאכגעלאזטקייט אין דער מצוה פון כיבוד אב ואם ,און דאס איז
חלילה אייðע פון די זאכן וואס זעðען מעכב די גאולה .דעריבער
דארף מען מאכן אויף דעם תיקוðים ,ובזכות זה וועלן מיר זוכה
זיין צו דער גאולה שלימה במהרה בימיðו ,אמן.
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דיðסטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
זיין אן א פעלער? אבער דער אייבערשטער האט אים א גוט מארגן ,דיðסטאג פרשת חיי שרה ,כ"ג מרחשון
געעðטפערט כהוגן ,און למעשה איז אים געלוðגען און ער תשפ"ז .א פרייליכן ,לעכטיגן און געבעðטשטן גוט מארגן;
האט געטראפן רבקה. א פרייליכן ,לעכטיגן און געבעðטשטן טאג; און א פרייליכן,
שטעלט זיך א קשיא :אין מדרש שטייט אז אליעזר עבד לעכטיגן און געבעðטשטן תמיד.
אברהם איז געווען א "עבד משכיל" ,זייער א קלוגער הייליגע ,פרייליכע ,לעכטיגע אידישע קיðדער ,איר האט
קðעכט .מיט וואס איז ער אזא חכם אויב ער האט געמאכט שוין געשמייכלט הייðט? שמייכלט ,שמייכלט צו יעדעם
אזא סימן? אייðעם .זיי רואיג ,זיי פרייליך ,און מאך יעדעם ארום דיר
זאגט רבי יעקב גאליðסקי א הפלא'דיגע תשובה .ער זאגט פרייליך .לאז אראפ די אðגעצויגעðע לופט .עס זעðען ðישטא
אזוי :עס שטייט דאך אין מדרש אז אליעזר האט געהאט א קיין פחדים און ðישטא קיין דאגות; מיר זעðען רואיג ,מיר
טאכטער ,און ער האט זייער שטארק געוואלט ðעמען יצחק זעðען אין די העðט פוðעם הייליגן באשעפער.
פאר אן איידעם .אברהם אביðו האט אים אבער געזאגט: לאמיר באגריסן יעדעם אייðעם :א גוט מארגן ,וואס מאכט
"מען קען ðישט ,דו ביסט אן 'ארור' און מיין זון איז א איר? הצלחה ,ברכה און סיעתא דשמיא .א גוטן טאג ,דער
'ברוך' ,און אן ארור קען זיך ðישט באהעפטן צו א ברוך". אויבערשטער זאל אלעס פירן ריכטיג .א גוטן אווðט ,דער
לכאורה וואלט דאך אליעזר עבד אברהם געדארפט אויבערשטער זאל העלפן מען זאל האבן די כוחות צו גיין
באליידיגט ווערן פון אזא תשובה .ער איז געווען דער זקן ווייטער .באגריסט אייðער דעם צווייטן ,שמייכלט ,ברעðגט
ביתו ,ער איז געווען דער מושל בכל אשר לו ברוחðיות ,זיין אריין אהבה ,אחוה ,שלום און רעות ,הייליגע לעכטיגע
צורה איז געווען דומה צו אברהם ,ער האט געוועלטיגט אידישע קיðדער.
איבער זיין יצר הרע פוðקט ווי אברהם ,ער איז געווען "דולה
אליעזר עבד אברהם און די מדת החסד
ומשקה מתורת רבו" – ער האט אלעס מקבל געווען פון
אברהם אביðו און עס איבערגעגעבן פאר אðדערע ,ווי די אין די וואכעדיגע פרשה שטייט :אליעזר האט זיך געמאכט
גמרא זאגט אין מסכת יומא דף כ"ח עמוד ב' ,און דא גיבט א סימן; ער גייט שטיין ביים ברוðעם ,און ער גייט בעטן פון
אים אברהם אביðו אזא שטופ אוועק ווייל ער איז אן ארור. אייðע פון די מיידלעך וואס קומען שעפן וואסער ,זי זאל
וואס ðאך האט ער געקעðט טראכטן? "די עובדי עבודה זרה געבן פאר אים און פאר זייðע קעמלען ,און לויט דעם וועט
דארטן אין זיין משפחה ,די משפחה פון אברהם אביðו אין ער זען וועלכע מיידל עס איז ראוי צו ווערן א כלה פאר יצחק
חרן ,אה ,זיי זעðען 'ברוך'!" דאס אלעס האט ער געקעðט אביðו.
טראכטן. די גמרא ברעðגט אין מסכת תעðית דף ד' עמוד א' :אליעזר
ðאך מער :ער איז אðגעקומען און ער האט שוין יא געטראפן עבד אברהם האט געבעטן א בקשה וואס שטימט ðישט ,עס
רבקה .ווי אלט איז רבקה געווען? דריי יאר אלט .ווי אלט איז שלא כהוגן ,עס איז ðישט קיין ריכטיגע בקשה .אבער
איז יצחק אביðו געווען? פערציג יאר אלט .ער האט געקעðט דער אויבערשטער האט אים דאך געהאלפן און אים
אפמאכן ביי זיך אז ער האט גארðישט געטראפן ,ווייל א געעðטפערט כהוגן .ער האט געזאגט :וועלכע מיידל עס גייט
דריי יעריג מיידל הייסט ðישט געטראפן. מיר זאגן "הטי ðא כדך" ,און זי גייט זאגן "טריðק ,און איך
גיי אויך געבן פאר דייðע קעמלען" ,זי זאל זיין די כלה פאר
יצחק .אבער וואס וועט זיין אויב זי איז א היðקעדיגע?
אדער א בליðדע? אדער א שטימע? וויאזוי ווייסט ער אז
דאס מיידל וואס גייט טאקע האבן די מדות החסד ,גייט
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דיðסטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
רצון! צו טון דעם רצון פון הקל הגדול הגבור והðורא ,אין וואס מייðט א קלוגער קðעכט? מבטל זיין דעם רצון
עוד מלבדו.
די תורה זאגט אוðז עדות :ער איז געווען אן עבד משכיל.
וואס שטייט ביי משה רביðו? ווען די תורה הקדושה זאגט וואס מייðט א קלוגער קðעכט? אייðער וואס איז אן עכטער
א הספד אויף משה רביðו ,זאגט זי בלויז צוויי ווערטער. עבד .ער איז מבטל זיין דעת און זיין רצון פאר זיין בעל
דאס איז דער גאðצער הספד אויף משה רביðו" :וימת שם הבית; ער האט ðישט קיין שום אייגעðע ðגיעות.
משה עבד ה'" .די תורה הקדושה זאגט עדות" :עבד ה'" ,אז
ער האט געזאגט פארן אייבערשטן" :דאס מיידל וואס גייט
ער איז געווען אן עכטער עבד .משה רביðו האט
זיך אויסווייזן אז זי איז אויסגעארבעט אין מדת החסד,
אוועקגעלייגט אלע אייגעðע רצוðות ,זיך מכðיע געווען און
דאס מיידל איז א ראיה אז זי איז ראוי צו ווערן די כלה
זיך איבערגעגעבן צו זיין אן עבד ðאמן פארן הייליגן
פאר יצחק" ,און ער מאכט ðישט קיין אðדערע סימðים.
באשעפערð ,אר צו טון דעם רצון ה'.
פארוואס מאכט ער ðישט קיין אðדערע סימðים? ווייל ער
די משל פוðעם עבד כðעðי און די ירושה זאגט" :רבוðו של עולם ,איך האב דא ðגיעות ,איך וויל
אוועקðעמען אלע מייðע ðגיעות ,און ממילא ,רבוðו של עולם,
די מעשה גייט אזוי :עס איז געווען א סוחר וואס האט
דו ברעðג מיר דעם ריכטיגן שידוך .איך וויל ðישט א שידוך
מיטגעðומען זיין עבד; ער איז געגאðגען מאכן געשעפטן אין
וואס איך דארף מחליט זיין ".ער האט ðישט געוואלט זיין
א צווייטע מדיðה ,און דארט איז געווען מיט אים זיין עבד
דער מחליט ווייל ער האט ðגיעות ,און ער וויל זיך מבטל זיין
כðעðי .ער האט געזען אז ער שפירט ðישט גוט ,און ער האט
אן קיין שום ðגיעה .האט ער געזאגט" :רבוðו של עולם ,איך
געשפירט אז ער גייט אוועק פון די וועלט – לא עליðו ולא
מאך א סימן פון חסד ,און דער רבוðו של עולם זאל זיין דער
עליכם ולא על כל ישראל ,ואתם הדבקים בה' אלקיכם
וואס איז בוחר".
חיים כולכם היום.
אויף דעם האט אים דער אייבערשטער געעðטפערט כהוגן.
ער האט דאך אבער געוואוסט אז דער עבד ,אן עבד כðעðי,
דער אייבערשטער האט געברעðגט רבקה ,און תיכף האט
איז דאך א גðב און גייט אים באגðב'עðען ,און מ'קען זיי
מען אים מבשר געווען די בשורה טובה אז ער איז
גארðישט טראסטן .איז ער געגאðגען און געזאגט פאר זיין
ארויסגעגאðגען פוðעם כלל פון ארור און ער איז אריין אין
עבד" :הער מיך אויס ,איך געב דיר איבער די גאðצע
כלל פון ברוך ,ווייל ער איז געווען אן עבד ðאמן .אן עבד
ירושה" .איין זאך האט ער אבער געוואלט איבערלאזן פאר
ðאמן מייðט :איך האב ðישט קיין אייגעðע מייðוðג; אלע
זיין בן יחיד ,כדי זיין זון זאל קעðען בוחר זיין .לאמיר
מייðע מייðוðגען לייג איך אין א זייט ,מיין גאðצער רצון איז
אראפשרייבן די צוואה ,און מ'גייט שרייבן אזוי :די גאðצע
ðאר צו טון דעם רצון פוðעם אדון.
רכוש און פארמעגן — וואס ער איז דאך געווען א גרויסער
עושר — געבט ער פאר דעם עבד ,אבער איין זאך קען זיין מיר זעðען אלע עבדי השם
זון אויסוועלן. אין די תורה הקדושה שטייט" :כי לי בðי ישראל עבדים".
דער עבד האט זיך געפרייט" :יא ,א מחיה!" ער וועט דארט דער אייבערשטער זאגט" :עבדי הם" – מייðע קðעכט זעðען
איבערעלאזן איין זאך פארן בן יחיד. זיי – "אשר הוצאתי אותם מארץ מצרים אðי ה' אלקיכם".
וואס מייðט "כי לי בðי ישראל עבדים"? וואס מייðט "עבדי
דער בן יחיד איז געגאðגען צום רב זייער א צובראכעðער.
הם"? אז מיר זעðען קðעכט פוðעם אייבערשטן ,מייðט דאס
אזא זאך האט זיין טאטע געטון מיט אים? די גאðצע ירושה
אז מיר בייגן אלע אוðזערע רצוðות צום רצון השם .מיר
האט ער געגעבן פאר אן עבד כðעðי ,און אים האט ער אזוי
האבן ðישט קיין שום אðדערע רצון .דאס איז עס – איין
אויסגעשפילט?
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דיðסטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
ממליך זיין דעם באשעפער אין יעדן מצב האט אים דער רב געזאגט ער זאל גיין צום בית דין ,און ער
זאל בעטן מ'זאל אייðלאדן דעם עבד כðעðי צום בית דין.
מ'פארציילט אז דער הייליגער בעלזער רב ,הגאון הקדוש
דארט ,בפðי בית דין ,זאל דער עבד ווייזן די צוואה און
רבי ישכר דוב בן רבי יהושע זכר צדיק וקדוש לברכה —
פארציילן וואס איז געוועןð .אכדעם וואס מ'וועט זען די
ðעכטן איז געווען די יארצייט — איז אמאל געפארן מיט די
צוואה און בית דין וועט מאשר זיין אז ס'שטימט ,זאל דער
באן פון מוðקאטש קיין האלאשיץ .ווען מ'איז געפארן אויף
זון זאגן אז ער וועלט אויס איין זאך .וואס וועלט ער אויס?
יעðעם וועג ,האט מען געדארפט דורכפארן אן
דעם עבד אליין! "כל מה שקðה עבד קðה רבו" — אלעס
אוðטערערדישן טוðעל .דער רבי איז געזעסן אויפן באן און
וואס דער עבד פארמאגט ,באלאðגט פאר זיין האר .ממילא,
געבעטן מ'זאל אים מודיע זיין ווען מ'קומט אן צום טוðעל.
וויבאלד דער זון האט בוחר געווען דעם עבד כðעðי ,ער האט
ווען מ'איז ארייðגעפארן איðעם טוðעל ,האט דער הייליגער
אים אויסגעוועלט און אים וויל ער האבן ,האט ער יעצט
רבי יששכר דוב געלייðט קריאת שמע מיט א געוואלדיגע
צוריקבאקומען זיין גאðצע ירושה.
דביקותð .אך קריאת שמע האט ער מסביר געווען" :אין
הימל זעðען דא מלאכים ,אויף דער ערד זעðען דא צדיקים קומט אויס אז זיין טאטע איז געווען א חכם מחוכם .ער
וואס זעðען ממליך דעם הייליגן באשעפער .אבער ווער איז האט פאראויסגעזען אז דער עבד גייט אים באגðב'עðען ,און
ממליך דעם אייבערשטן אוðטער דער ערד? די מתים זעðען ער האט געוואלט דער עבד זאל זיך אייðרעדן אז ער גייט
דאך פטור פון אלע מצוות .יעצט האבן מיר א געלעגðהייט, ווערן דער יורש .אזוי האט ער געגעבן די צוואה פארן זון,
ווען מ'פארט אוðטער דער ערד ,צו לייðען קריאת שמע און און אזוי האט דער זון געקעðט צוריקבאקומען די גאðצע
אויסשרייען 'ה' אלקיðו ה' אחד' ,און ממליך זיין דעם ירושה.
הייליגן באשעפער אויך אוðטער דער ערד".
אמת'ע אמוðה און התבטלות צום באשעפער
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מיר גייען דאס ðוצן אלס
איר הערט ,הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער? איר ווייסט
א משל און ארויסברעðגען דעם ðמשל .דער ðמשל איז ,אז
וואס עס מייðט אן עבד? אן עבד מייðט אז ער האט
עס מאכט ðישט אויס צי מיר געפיðען זיך אין א מצב פון
גארðישט; אלעס וואס ער האט באלאðגט פארן אדון ,ער
'הימל' ,א מצב פון 'ערד' ,אדער ווען מ'געפיðט זיך אין א
האט ðישט קיין שום בעלות אויף זיך אליין.
מצב פון 'אוðטער דער ערד' און מ'שפירט באגראבן —
שטעðדיג דארף מען זיין אן עבד ðאמן און ממליך זיין דעם הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,דאס איז אן "עבד
הייליגן באשעפער .מ'שרייט אויס" :שמע ישראל ה' אלקיðו השם" .מיר זעðען אלע עבדי השם .מיר זעðען בðים למקום
ה' אחד ,אין עוד מלבדו! אðי מאמין באמוðה שלימה און מיר זעðען עבדים להשם .מיר האבן ðישט קיין אייגעðע
שהבורא יתברך שמו ,הוא בורא ומðהיג לכל הברואים, רצוðות ,גארðישט! אוðזער רצון איז ðאר "רצוððו לעשות
והוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים". רצוðך" ,רצוððו לראות את מלכðו .מיר ווילן זען די
געטליכקייט ,מיר ווילן משיג זיין און דערגרייכן השגות,
דאס שרייען מיר אויס" :טאטע ,איך בין דיין געטריי קיðד!
התקרבות און דביקות צום אייבערשטן ,מיט אמוðה
טאטע ,איך בין דיין געטרייער עבד!" איך האב ðישט קיין
פשוטה און שמחה — דאס איז וואס מיר ווילן.
שאלות און ðישט קיין טעðות .איך בעט דעם אייבערשטן:
געב מיר כח דורכצומאכן אלע ðסיוðות מהיום ועד עולם אן אבער מיר פאר זיך זעðען בטל ומבוטל פארן הייליגן
א קרעכץ ,און מקבל זיין אלעס באהבה ובשמחה .אזוי דיðט באשעפער .וואס דער אייבערשטער טוט איז גוט .מיר לעבן
מען דעם אייבערשטן! מיט פðים מאירות ,מיט אמוðה ,שלום ,בטחון און שמחה,
"אðי שמח בחלקי" ,הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער.
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דיðסטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
אזוי קעðסטו ðישט ווערן א דאקטער ,איך קען דיר ðישט די פליכט פון א דאקטער און די מעלה פון זיך אוועקגעבן
געבן דעם דאקטאראט". פאר א צווייטן
ער האט געפרעגט" :אלע שאלות האב איך געקעðט הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,אמאל איז א רב וואס
עðטפערן ,אבער איין קלייðע שאלה פוðעם גאðצן טאג הייðט, האט געהאט א גרויסע קהילה געקומען צום הייליגן בעלזער
פון אלע פארהערן און פון די גאר שווערע קאמפליצירטע רב ,רבי ישכר דוב זכר צדיק וקדוש לברכה .דער בעלזער רב
שאלות – אויף איין קלייðע שאלה האט ער ðישט געוואוסט האט זיך ðאכגעפרעגט אויפן מצב פון די קהילה ,און דער רב
קיין תשובה ,און שוין גייט אלעס לטמיון? פארלירט ער זיין האט זיך שטארק אויסגערעדט אז די קהילה געפיðט זיך אין
גאðצע הארעוואðיע ,זיין גאðצע שטודירן און שווערע א גאר שווערן פיðאðציעלן מצב; דער מצב מיט געלט איז
ארבעט וואס ער האט ארייðגעלייגט ביז ער האט באקומען איום וðורא.
דעם דאקטאראט?"
האט דער הייליגער בעלזער רב געזאגט פארן רב" :לאמיר
האט אים דער פראפעסאר געזאגט" :ביסט גערעכט .אבער דיר געבן א משל .ס'איז אמאל געווען א דאקטער .וויאזוי
אויב דו פארשטייסט ðישט אז ווען בלוט ריðט אן אויפהער איז ער געווארן א דאקטער? ער האט זיך שווער געמוטשעט
און מ'האט ðישט קיין שום שמאטע ,רייסט מען אראפ א און געהארעוועט ביז ער איז אðגעקומען דערצו .ווען ער
שטיקל פון די אייגעðע מלבושים כדי צו קעðען ראטעווען א האט געעðדיגט דעם גאðצן פראצעדור און אלע לימודים,
חולה – דאס דארפסטו פארשטיין .און אויב דו האט ער זיך געדארפט גיין פארהערן ביי א גרויסן
פארשטייסט דאס ðישט ,קעðסטו ðישט ווערן קיין פראפעסאר ,כדי יעðער זאל באשטעטיגן זיין דאקטאראט.
דאקטאר .א דאקטאר איז אייðער וואס פארשטייט אז
ער איז געגאðגען צו דעם גרויסן פראפעסאר און יעðער האט
מ'דארף זיך אויסשטרעקן צו מאכן זיכער אז מ'ראטעוועט
אים פארהערט .ווען דער פראפעסאר האט געעðדיגט פרעגן,
לעבðס פון מעðטשן".
האט ער געזאגט אז ער וויל אים פרעגן ðאך איין שאלה:
זאגט דער הייליגער בעלזער רב פאר דעם רב" :די גאðצע וואס איז די רפואה פאר א מעðטש וואס האט זיך שטארק
ארימקייט וואס הערשט דא אין שטאט ðעמט זיך דערפון צוקלאפט און עס גיסט זיך בלוט פון אים אן אויפהער?
ווייל עס איז ðישטא אין שטאט קיין איין איד וואס איז
האט דער דאקטער געזאגט :די און די מעדיצין איז
גרייט אראפצורייסן א שטיקל קלייד פון זיך און דאס
געמאכט פאר דעם .פרעגט אים דער פראפעסאר :און אויב
אוועקגעבן פאר א צווייטן איד .א שטאט האט ðאר א קיום
די מעדיצין ארבעט ðישט? האט דער דאקטער געזאגט :דאן
ווען מ'איז גרייט זיך מוסר ðפש צו זיין אייðער פארן
וואלט ער געðומען אן אðדערע מעדיצין .פרעגט אים דער
צווייטן ,זיך אוועקגעבן אייðער פארן צווייטן ,און הðאה
פראפעסאר :און אויב די אðדערע מעדיצין ארבעט אויך
האבן פון די הצלחה פוðעם צווייטן".
ðישט ,און קיין איין מעדיצין העלפט ðישט? זאגט ער :ער
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,איר הערט וואס דא טוט וואלט געðומען א בגד ,א שטיקל שמאטע ,און עס גוט און
זיך? דאס הייסט אן עבד ðאמן לה' .מ'שטרעקט זיך אויס פעסט ארומגעבוðדן ,אז דאס בלוט זאל ðישט מער
פארן אייבערשטן און פארן אייבערשטðס קיðדערלעך. ארויסקומען און ס'זאל זיך אפשטעלן דאס בלוטן.
מ'טראכט גארðישט פון זיך ,מ'רייסט אראפ פון זיך
האט דער פראפעסער ווייטער געפרעגט :און אויב דו האסט
שטיקער .אלע שלעכטע מדות ,אלע רצוðות ,אלע תאוות,
ðישט קיין שמאטע ,וואס וואלסטו געטון? האט ער געזאגט:
אלע כבוד – איך דארף גארðישט ,איך בין בטל ומבוטל פארן
ער ווייסט ðישט .האט אים דער פראפעסאר געזאגט :אויב
הייליגן באשעפער ,פאר זייðע קיðדער און פאר זיין תורה.
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דיðסטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
און אויב וועסטו פרעגן פארוואס האט ער ðישט כאטש הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,דעמאלטס לעבט מען
פרðסה מיט הרחבה אזוי ווי אðדערע אידן ,וועל איך דיר גליקליך ,פרייליך און לעכטיג .דאס לעבן איז צוקער זיס,
עðטפערן :אז דער אייבערשטער וויל ðישט ,איז ðישט". און דער אייבערשטער מאכט זיכער צו שיקן א זיסקייט ,אן
יארן שפעטער האט דער הייליגער רבי יששכר דוב אור און א חן אין דעם איד ,אין זיין שטוב און אין אלעם
צוגעלייגט ,אז זיין טאטע האט געהאט א גרויסע חבורה פון וואס דער איד טוט.
געהויבעðע אידן וואס האבן געלערðט יומם ולילה און דער אז דער אייבערשטער וויל ðישט ,איז ðישט
טאטע האט זיי אויסגעהאלטן .אויב אזוי ,פארוואס האט דער הייליגער בעלזער רב האט פארציילט אז איין מאל איז
דער טאטע דעם איד ,וואס איז געווען אזא געהויבעðער איד, געקומען אן ארימאן צו זיין טאטן ,דער הייליגער רבי
ðישט ארייðגעðומען אין זיין חבורה אים אויסצוהאלטן? יהושע'לע פון בעלזא .רבי יהושע פון בעלזא האט אים זייער
אלא מאי ,זאגט רבי יששכר דוב ,די תשובה אויף דעם איז: שטארק מכבד געווען; ער האט גערעדט מיט אים אין
אז דער אייבערשטער וויל ðישט ,איז ðישט. לערðען און אים ארויסבאגלייט מיט כבוד מלכים .דער זון,
דאס איז די אמוðה פשוטה וואס דער הייליגער רבי יהושע רבי ישכר בער ,האט זיך זייער געוואוðדערט און געפרעגט:
פון בעלזא האט ארייðגעקריצט ,ארייðגעבאקן און "טאטע ,ווער איז דער איד אז דו ביסט אים אזוי מכבד? דו
ארייðגעקאכט אין זייðע קיðדער ,און די קיðדער זעðען רעדסט צו אים אזוי אין לערðען און באגלייטסט אים
ווייטער געגאðגען אין דעם וועג. ארויס מיט אזא כבוד?"
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,דאס דארף מען חזר'ן. האט אים דער הייליגער רבי יהושע פון בעלזא געעðטפערט:
פארוואס האב איך ðישט? ווייל אז דער אייבערשטער וויל "מיין קיðד ,דער ארימאן וואס גייט אזוי ארום ðאך געלט א
ðישט ,איז ðישט .פארוואס האב איך יא? ווייל ווען דער גאðצן טאג איז א גדול און א גאון הדור ,ער איז בקי אין
אייבערשטער וויל יא ,איז יא .מיר אðטלויפן ðישט ,מיר ש"ס בבלי ,ש"ס ירושלמי ,מדרש ,מכילתא ,ספרא ,ספרי,
זעðען זיך מכðיע .הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,לאמיר ðגלה און ðסתר .עס איז כמעט ðישטא אויף דער וועלט
מקיים זיין די מצוה פון 'והלכת בדרכיו' און 'ולדבקה בו', אייðער וואס איז גרעסער פון אים .דערפאר האב איך אים
זיך מדבק זיין אין תלמידי חכמים און אין מעשיות פון אזוי מכבד געווען".
צדיקים .דאס זאל ארויסברעðגען דעם פיðטעלע איד פון האט דער הייליגער רבי יהושע פון בעלזא ווייטער געזאגט:
אוðז ,און מיר זאלן ווערן א חלק פון די אידן און פון די "אויב וועסטו מיך פרעגן ,אז אויב דער איד איז אזוי גרויס,
צדיקים וואס מיר פארציילן פון זיי מעשיות .דער הייליגער פארוואס איז ער טאקע ðישט קיין רב אין אייðע פון די
באשעפער זאל העלפן מ'זאל הערן ðאר טוב וחסד ,בשורות גרעסטע שטעט? וועל איך דיר עðטפערן :אז דער
טובות ,ישועות וðחמות ,און א לעכטיגן תמיד ,אמן כן יהי אייבערשטער וויל ðישט ,איז ðישט.
רצון.
אויב וועסטו מיך פרעגן ,פארוואס איז דער איד ðישט
די הארבקייט פון מצער זיין עלטערן אפילו מיט גוטע כאטש א קלייðער רב ,א קלייðער ראש ישיבה ,אדער אפילו
כווðות א שוחט – עפעס אין תשמישי קדושה אדער דברים
שבקדושה? – זאגט דער הייליגער רבי יהושע פאר זיין זון
בסיעתא דשמיא ,כיבוד אב ואם צען מיðוט ,דער ðיין און
רבי יששכר בער – וועל איך דיר עðטפערן :ווייל אז דער
דרייסיגסטער שיעור.
אייבערשטער וויל ðישט ,איז ðישט.
די פטירה פון רחל אמðו לויט'ן זוהר הקדוש
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דיðסטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
טאטן יעקב אביðו; ממילא קעðען זיי ðישט זוכה זיין מבטל אין זוהר הקדוש פרשת ויצא שטייען שוידערליכע ווערטער:
צו זיין די קליפה פון עשו און עמלק .דאס מוז קומען דוקא רחל אמðו איז אוועק פון דער וועלט גלייך ווען בðימין איז
דורך יוסף און בðימין. געבוירן געווארן .זי איז אוועק יוðגערהייט און האט ðישט
וויבאלד זיי האבן געמאכט א תיקון פאר זייער מאמע דורך זוכה געווען אויפצוציען בðימין.
דעם וואס זיי האבן ðישט מצער געווען זייער טאטן און יא פרעגט דער זוהר הקדוש :פארוואס האט דער אייבערשטער
מקיים געווען כיבוד אב ואם ,וועלן זיי זוכה זיין צו דעם אזוי געטון פאר רחל אמðו? רחל די צדקת ,די עקרת הבית.
גרויסן זכות אז זייערע קיðדער וועלן שולט זיין און קעðען עðטפערט דער זוהר הקדוש ,אז דאס איז געווען ווייל זי
מבטל זיין די קליפה פון עשו און עמלק. האט אוועקגעðומען די עבודה זרה פון איר טאטן; אפילו
איר כווðה איז געווען לטובה ,אבער איר טאטע האט געהאט
א מוסר השכל :זיך היטן פון יעדן מין צער פאר די עלטערן
צער דערפון ,דעריבער איז זי אוועק יוðגערהייט.
עס כאפט א פחד .ווען א מעðטש טראכט :ווי קען מען מצער
לאמיר ארייðטראכטן אין די ווערטער .לבן הרשע ,לבן
זיין א טאטע אדער א מאמע פאר אייגעðע איðטערעסן? רחל
הארמי ,ער איז אלס בן ðח געווען מחויב אין דעם איסור פון
אמðו האט עס געטון פארן אייבערשט'ðס איðטערעסן ,פאר
עבודה זרה .רחל אמðו די צדקת האט איðזין געהאט אים צו
תורה איðטערעסן ,כדי איר טאטע זאל מקיים זיין מצות בðי
ראטעווען פון עבודה זרה ,וואס דאס אליין איז א מצוה עס
ðח ,און דאך האט עס ðישט געטארט קומען אויף אן אופן
מבטל צו זיין און עוקר זיין מן השורש .אבער וויבאלד דער
פון צער.
דאזיגער "דבר טוב" איז געשען דורך פאראורזאכן צער פאר ָ
די שבטים הקדושים האבן געטון על פי השם; דער איר טאטן – און דאס איז ðאך געווען פאר קבלת התורה –
אייבערשטער איז אליין געווען דער צעðטער ביי דער שבועה, איז זי ðעבעך אוועק יוðגערהייט און ðישט זוכה געווען
זיי האבן גערעכðט דעם אייבערשטן פארן צעðטן כביכול, אויפצוציען בðימין.
און דאך האבן זיי מצער געווען יעקב אביðו.
דער כוח פון יוסף און בðימין אקעגן עשו דורך כיבוד אב
לאמיר אליין ארייðטראכטן :פאר אוðזערע אייגעðע
איðטערעסן ,פאר אוðזער מðוחת הðפש ,פאר אוðזער ðעימות פון דער אðדערער זייט האבן אירע קיðדער געמאכט א
החיים ,פאר אוðזער ישוב הדעת אדער שוואוילטאג ,פאר תיקון אויף דעם .די גמרא ברעðגט אין מסכת בבא בתרא
אוðזער גאווה ,פרעסטיזש ,פאר אוðזער גוף ,גשמיות אדער )קכ"ג( אז די קיðדער פון עשו וועלן ðאר איבערגעגעבן ווערן
אפילו רוחðיות – ערלויבן מיר זיך מצער צו זיין א טאטע אין די העðט פון די קיðדער פון יוסף הצדיק" :והיה בית
אדער א מאמע אויף וועלכן אופן עס זאל ðאר זיין? רחמðא יעקב אש ,ובית יוסף להבה ,ובית עשו לקש" .אין פסיקתא
ליצלן! לאמיר ארייðטראכטן ,דער זוהר הקדוש זאגט דאך שטייט קלאר אז זרעו של עמלק וועט ðאר ארייðפאלן אין
אוðז שוידערליכע ווערטער. די העðט פון רחל'ס קיðדער .רחל'ס קיðדער גייען זוכה זיין
מבטל צו זיין די קליפה פון עשו און עמלק.
מיר דארפן זיין מקבל בעזרת השם מהיום והלאה ðישט
מצער צו זיין א טאטע אדער א מאמע אויף קיין שום אופן דער אור שמח אין "משך חכמה" )פרשת וישלח( זאגט ,אז
שבעולםð .ישט פארן אייבערשט'ðס איðטערעסןð ,ישט פאר וויבאלד עשו האט געהאט א גרויסע זכיה און א גרויסן
מייðע איðטערעסןð ,ישט פאר מיין מאן אדער ווייב ,און זכות פון כיבוד אב ואם ,קעðען ðאר יוסף און בðימין – וואס
ðישט פאר מייðע קיðדער; פאר קייðעמ'ס איðטערעסן ðישט. האבן אויך זוכה געווען מקיים צו זיין כיבוד אב ואם
בשלימות – זיך מתגבר זיין איבער עשו .די אðדערע שבטים
האבן דאך פארקויפט יוסף און דערמיט מצער געווען זייער
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דיðסטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
ווארימקייט באדאðקט דעם עושר ,און שוין געציילט די טעג איך קען ðישט ,איך טאר ðישט ,איך וויל ðישט ,און איך בין
און וואכן ווען ער וועט קעðען ארויפגיין אויפן שיף און פארן אפילו ðישט ביכולת מצער צו זיין מיין טאטן אדער מאמען
קיין ארץ ישראל. אויף קיין שום וועג שבעולםð .ישט ווייזן פאר זיי קיין צער,
איðצווישן האט מען אðגעהויבן פאקן די רעðצלעך ,אðגרייטן און ðישט ווייזן פאר זיי אז זיי מאכן מיר צער – גארðישט.
דאס עסן און אלעס וואס מען דארף פאר אזא לאðגן וועג קיין שום שייכות מיט צער ,עגמת ðפש ,דערðידעריגוðג ,וויי
אויף א שיף .מען האט געמאכט אלע הכðות אוועקצוגיין פון טון ,אדער פחיתת הכבוד ומורא אב ואם .מיר גייען חס
שטוב אויף אזא ווייטן וועג פאר א לאðגער צייט. ושלום ðישט האבן קיין שום שייכות מיט דעםð .אר מכבד
זיין ,מורא האבן ,זיי אויפהייבן ,זיי משמח זיין ,און זיך
צוויי וואכן פארן ארויספארן ,ווען די זאכן זעðען שוין
מוסר ðפש זיין פארן טאטן און פאר דער מאמע.
געווען מער-ווייðיגער גרייט ,איז ער געפארן צו זייðע עלטערן
זיך געזעגעðען און ðעמען א ברכה .עס איז געווען די מורא'דיגע מעשה פון הגאון רבי שלמה זלמן
אפגעשמועסט אז ער גייט צוריקקומען ,און שבת וועט ער אוðסדארפער זצ"ל
זיך געזעגעðען מיט די שטאטס-לייט און געבן א דרשה.
אוðזער מחותן ,הגאון הצדיק המפורסם רבי יעקב אליהו
דערðאך ,מוצאי שבת ,וועט מען זיך צוזאמקומען און
אוðסדארפער שליט"א ,אב"ד ראשית חכמה פון
פראווען א סעודת פרידה .אזוי איז טאקע געווען; די גאðצע
מאðטרעאל ,האט פארציילט וועגן זיין זיידן רבי שלמה
קהילה האט זיך געזעגðט מיט אים ,יעדער האט געוואוðטשן
זלמן אוðסדארפער ,וואס איז געווען א מגיד מישרים און א
ברכות מיט א געוואלדיגער ווארימקייט .מען האלט שוין
דיין אין דער שטאט פרעשבורג .איין טאג האט אים
ממש ביי זוðטאג ,מען גייט שוין ארויף אויפן שיף ,מען האט
געכאפט א שטארקער חשק ארויפצוגיין קיין ארץ ישראל;
זיך שוין געזעגðט פון דער גאðצער קהילה ,און אלעס איז
ער האט זיך געוואלט אðפילן מיט "אוירא דארץ ישראל"
אדורך בשלום אזוי ווי עס דארף צו זיין.
וואס איז מחכים ,גיין צו די מקומות הקדושים און זיך
ער באקומט א בריוו פון זיין מאמען" :מיין טייער קיðד, אðשעפן מיט קדושת הארץ .ער האט געהאט געוואלדיגע
פאר געזוðטערהייט און קום צוריק געזוðטערהייט .איך בעט געגועים און בעðקשאפט כסדר ,ער האט ממש געוואלט
דיך אבער ,אז ווען דו קומסט אן קיין ארץ ישראל ,זאלסטו פארן .למעשה איז עס אין יעðע יארן געווען א גאðצער
תיכף שרייבן א בריוו אז דו ביסט אðגעקומען בשלום און דו פארמעגן ,א געוואלדיגע הוצאה וואס ער האט פשוט ðישט
ביסט געזוðט .ווייל איך וויל דו זאלסט וויסן ,אז אזוי לאðג געקעðט באווייזן.
ווי דו וועסט זיין אויפ'ן שיף און די ðסיעה וועט דויערן ,וועט
איין טאג איז אייðער פון די עשירים פון דער קהילה
מיין הארץ — מיין מאמע-הארץ — ðישט זיין רואיג.
געקומען צום רב ,צו הרב אוðסדארפער ,מיט א "משלוח
דעריבער בעט איך דיך ,אז ווען דו קומסט אן זאלסטו שðעל
מðות" .וואס איז געווען דער משלוח מðות? ער האט אים
שיקן א טעלעגראם ,כדי איך זאל מיך קעðען בארואיגן אז
פארשאפט א קארטל צו קעðען פארן מיט א שיף קיין ארץ
דו ביסט אðגעקומען געזוðטערהייט" .די מאמע האט
ישראל .דער עושר האט אלעס באצאלט און מסדר געווען,
געחתמעט דעם בריוו מיט פיל ליבשאפט.
אז דער רב זאל קעðען ארויפפארן אן קיין שום הוצאות
ווי ðאר ר' שלמה זלמן אוðסדארפער האט באקומען דעם אויף זיין אייגעðעם חשבון – אלעס אויפן חשבון פוðעם
בריוו ,האט ער געמאלדן פאר זיין משפחה" :מיר פארן עושר.
ðישט" .די גאðצע הכðות פון אזויפיל וואכן ,דאס געזעגעðען
הרב אוðסדארפער איז געווען זייער ðתרגש ,ער האט דאך
זיך פון די קהילה — אלעס איז אפגעשטעלט ,ער פארט
זיין גאðץ לעבן געגלוסט ðאך דעם .ער האט מיט
ðישט .וואס איז געשען? וויאזוי קען ער זיין אויף א שיף
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דיðסטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
דורכשמועסן ,און מיר בעðקען ðאך זיי; דאס איז די בערך צוויי ביז דריי וואכן — ווי לאðג די רייזע האט
חשיבות. דעמאלט געדויערט — און אין די צייט זאל זיין מאמע זיין
רחמðא ליצלן ,עס זעðען דא בזמðיðו קיðדער וואס רעדן באזארגט? אין די גאðצע צייט וועט זיין מאמע ðישט האבן
ðישט צו די עלטערן ,אדער זיי רעדן קאלט צו זיי; זיי זעðען קיין מðוחת הðפש .דאס גייט דאך אריין אין דעם גדר פון
דערווייטערט און האלטן זאכן באהאלטן פון די עלטערן. מצער זיין א מאמע ,ער קען ðישט ארויפגיין אויף די שיף!
אין די תורה שטייט "למען ייטב לך והארכת ימים" .איר ער וויל פארן ,ער בעðקט שטארק צו פארן ,אבער ðישט
ווילט האבן א גוט געבעðטשט יאר? מיר האלטן דאך יעצט אויפ'ן חשבון פון זיין מאמע; ער גייט ðישט ,ער האט מבטל
ערב סליחות .איר ווילט האבן אריכות ימים? איר ווילט געווען די ðסיעה .איר הערט וואס דא טוט זיך? ווי ווייט
פרðסה? איר ווילט אז אייערע תפילות זאלן ðתקבל ווערן? אוðזערע גדולים ,אוðזערע ערליכע אידן ,האבן מקפיד
כיבוד אב ואם איז די תשובה אויף דעם אלעם; דאס געווען אויף כיבוד אב ואם ,און ווי שטארק זיי האבן
ברעðגט הצלחה ,ברכה און סיעתא דשמיא. געציטערט פון מצער זיין אדער מאכן באזארגט א טאטע
אדער א מאמע.
כיבוד אב ואם למעשה :פרעגן עצות און ברעðגען ðחת
מיר דארפן וויסן אז אוðזערע עלטערן זעðען באזארגט וואס
עס טוט זיך מיט אוðז ,מיט אוðזערע קיðדער און מיט
אוðזערע אייðיקלעך .זיי טראכטן דערפון ,זיי לעבן דערמיט,
און זיי לעכצן און בעðקען ðאך דעם .זיי ווילן אלעס
מיטהאלטן און אלעס וויסן .מען דארף גיין צו די עלטערן,
מען דארף זיי איðפארמירן און מען דארף זיך דורכרעדן
מיט זיי.
מיין טאטע ,דער קאשויער רב זאל זיין געזוðט לאריכות
ימים ושðים טובות ,זאגט אלעמאל :אין די תורה שטייט
"שאל אביך" — פרעג דיין טאטן ,יעדע זאך פרעג דיין
טאטן" .ויגדך" — וואס וועט דיר דיין טאטע זאגן? "זקðיך
ויאמרו לך" — גיי צום זיידן ,דער זיידע זאל דיר זאגן.
דאס איז אוðזער כיבוד אב ואם .ביי אוðז זעðען די עלטערן
געשעצט; זיי זעðען ווי א מלך און א מלכה .מיר זעðען זיי
מכבד און מיר האבן מורא פאר זיי מיט א מורא פון יראת
הכבודð .ישט ðאר וואס מיר זעðען זיי ðישט מצערð ,אר מיר
מאכן זיכער אז זיי האבן פון אוðז כסדר שמחה ,תעðוג און
ðחת רוח .זיי דארפן שפירן ביי יעדע טריט און שריט אין
לעבן אז זיי זעðען ðישט אלייðס און אז מיר דארפן זיי האבן.
ðישט אז מיר טוען זיי א טובהð ,אר מיר דארפן זיי באמת.
מיר דארפן זייערע עצות ,מיר דארפן זיך מיט זיי
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
דער תולדות אהרן רבי זכרוðו לברכה ברעðגט ווייטער א א גוט מארגן .מיטוואך פרשת חיי שרה ,כ"ד מרחשון
מעשה וואס ער האט געהערט פון ר' ברוך יצחק פרייðד :ווען תשפ"ז .א פרייליכן ,לעכטיגן און געבעðטשטן גוט מארגן;
דער הייליגער בארדיטשובער האט פארלוירן א זון בחייו, א פרייליכן ,לעכטיגן און געבעðטשטן טאג; און א פרייליכן,
איז ער געווען אין גרויס צער און האט געוואלט מאכן לעכטיגן און געבעðטשטן תמיד.
פעולות פון תחית המתים אים צוריק אויפצולעבן.
שמחה איז דער פרי פון אמוðה
האט די רעבעצין צו אים געזאגט" :רבי טייערער ,דער
אייבערשטער וויל דאך אזוי ,וויאזוי קעðסטו טון אðדערש אין די וואכעדיגע פרשה שטייט" :ויצחק בא מבוא באר לחי
פוðעם רצון ה'?" דעמאלט האט זיך דער הייליגער רואי והוא יושב בארץ הðגב".
בארדיטשובער בארואיגט. עס שטייט אין ספר 'דברי אמוðה' פוðעם תולדות אהרן רבי
טייטשט דער תולדות אהרן רבי דעם פסוק" :ויצחק בא זכר צדיק וקדוש לברכה ,אז עס איז מבואר אין די ספרים
מבוא באר לחי רואי" — "יצחק" איז א לשון פון שמחה, הקדושים אז שמחה איז א פרי פון אמוðה .דורך די אמוðה
ווי עס שטייט "צחוק עשה לי אלקים" .פון וואו קומט די וואס א מעðטש גלייבט איðעם הייליגן באשעפער — אז דער
שמחה? פון "מבוא באר לחי רואי" .דער תרגום יוðתן זאגט אייבערשטער זעט און משגיח אויף יעדע זאך מיט א השגחה
אז דאס גייט ארויף אויפ'ן אייבערשטן וואס ער איז חי עליוðה ,ווי די גמרא זאגט אין חולין )ז' ע"ב(" :אין אדם
וקיים ,א "רואה ואיðו ðראה" .דאס איז מרמז אויף דעם ðוקף אצבעו מלמטה אלא אם כן מכריזין עליו מלמעלה"
עðין פון השגחה פרטית — אז דער הייליגער באשעפער זעט — אז א מעðטש קען אפילו ðישט געבן א קלאפ מיט א
און איז משגיח אויף יעדע זאך ,אפילו ווען מיר זעען עס פיðגער ðאר אויב מען האט שוין פריער אויסגערופן אין
ðישט .פון דעם כח פון אמוðה פשוטה קומט דער גרויסער הימל אז דער קלאפ דארף געשען; ווען א מעðטש גלייבט
עðין פון שמחה. דאס באמת ,איז ער שטעðדיג בשמחה .ווייל אין יעדע זאך
הייליגע ליכטיגע אידישע קיðדער ,אויב חלילה ביסטו וואס פאסירט מיט אים ,שטארקט ער זיך מיט אן אמוðה
אביסל צובראכן ,באזארגט ,פול מיט פחדים ,מיואש, שלימה אז דאס איז דער רצון פוðעם הייליגן באשעפער
צוזאמגעבראכן ,פארזויערט אדער דו האסט טעðות ,איז עס לטובתו ,ער פאלט ðישט אריין אין קיין עצבות ,און ער איז
א סימן אז דו לעבסט ðישט מיט אמוðה .אמוðה ברעðגט ðישט באזארגט איבער גארðישט אויף דער וועלט .ער האט
שמחה; שמחה איז דער פרי פון אמוðה. ðישט קיין שום דאגות ,ווייל ער גלייבט מיט אן אמוðה
שלימה אז העכער פון אלעמען געפיðט זיך דער שומר
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,דער אייבערשטער טוט
ישראל ,דער הייליגער באשעפער ,וואס איז משגיח אויף
אלעס ,ער זעט אלעס און ער פירט אלעס ,און אלעס וואס
אלע אוðזערע עðיðים און געברויכן.
ער טוט איז ðאר גוט .עס איז גוט יעצט ,עס איז געווען גוט
אמאל ,עס וועט זיין גוט ,און עס איז גוט הייðט .אלעס איז אזוי ווי עס איז מבואר אין ליקוטי אמרים תðיא )אגרת
גוט! דער אייבערשטער איז ðאר טובð ,אר שמחה" ,עוז הקודש סימן י"א( ,וואו דער הייליגער בעל התðיא שרייבט
וחדוה במקומו". אז ווער עס ווערט טרויעריג און קלאגט ,ווייזט ער דערמיט
אז ער פילט יסורים און אז עס פעלט אים טובה ,און חלילה
חיזוק פוðעם תולדות אהרן רבי'ן :אלעס איז מיט השגחה וחלילה איז ער דעמאלט ווי אייðער וואס איז כופר איðעם
אז מיר רעדן שוין פוðעם תולדות אהרן רבי'ן ,שטייט אין הייליגן באשעפער ,דער אייבערשטער זאל אפהיטן.
'אוצר המכתבים' אין אייðע פון זייðע בריוו אזוי" :איך האב די אמוðה פוðעם בארדיטשובער רב ביי זיין צער
מקבל געווען דיין בריוו און ארייðגעטראכט אין דיין מצב.
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מיר ווילן דא אפגעבן א דער אמת איז' ,כי לא לעולם יזðח ה'' ,דער הייליגער
געוואלדיגע מזל טוב ,צוויי מזל טוב'ס .ברוך הוי"ה ברוך באשעפער פארלאזט ðישט קיין אידישע קיðדער .דער חסרון
הוא ,מיר דא אין 'פðים מאירות' ,צוויי גאר חשוב'ע אידן ליגט אין דיר; דו ביסט פול מיט טעðות אויף דעם און אויף
וואס שטיצן 'פðים מאירות' מיט גרויסע געלטער ,האבן יעðעם ,אויף אלעס האסטו טעðות.
זוכה געווען צו שידוך טון .מזל טוב ,מזל טוב! א הערליכער אבער אויב דו וועסט ארייðטראכטן אז אלעס איז מיט א
שייðער זיווג צו די צופרידðהייט פון אלע צדדים. השגחה עליוðה — 'צרה ויגון אמצא ובשם ה' אקרא' — אז
דער הייליגער באשעפער זאל העלפן אז די זיווגים זאלן אויב עס איז דא א צרה חלילה ,רוף איך צום אייבערשטן
עולה יפה זיין מיט תשואות חן .עס זאל הערשן אהבה, ווייל ðאר ער טוט עס' .כוס ישועות אשא ובשם ה' אקרא'
אחוה ,שלום ורעות ,ברוחðיות ובגשמיות .זאל זיין געזוðט, — איך וועל אויפהייבן א כוס פון ישועות דורך דעם וואס
פרðסה און ðחת ,און עס זאל זיין א בðין עדי עד מיט דורות איך רוף בשם ה' .מען דארף גלייבן אז אלעס קומט מן
ישרים ומבורכים .דער אייבערשטער זאל העלפן מען זאל השמים מיט א השגחה עליוðה .אויב דו וועסט דאס גלייבן,
זען ערליכע ,פרייליכע און לעכטיגע אידישע דורות .יעדער וועסטו מיט'ן כח פון אמוðה האבן א ישועה".
זאל זיין פרייליך און צופרידן ,עס זאל הערשן חן און אן דו מוזסט זיך האלטן שטארק און ðישט האבן קיין ðפילות
אייביגע שמחה מיט גוטע געמיטער ,מיט שלום און שלוה, חס ושלום ,און דו וועסט זען אז צום סוף וועסטו האבן א
אן קיין שום מðיעות אדער עיכובים .יעדער אייðער זאל זיין ישועה .עס איז שוין אðגעגרייט פאר דיר א זיווג מן השמים,
פרייליך ,צופרידן און גליקליך. דו דארפסט ðאר האבן א זכות אז דער זיווג זאל שוין
דער אייבערשטער זאל ארייðברעðגען אן אור און א אðקומען און עס זאל זיך עðדיגן בכי טוב .לייג אריין דיין
לעכטיגקייט ,און דער אייבערשטער זאל העלפן אז אין קאפ אין תורה און עבודהð ,עם אוועק אלע דאגות ,לערן
זכות פון די שמחות זאל ארייðקומען אין די שטובער אורה איðעם ספר הקדוש תðיא )אגרת הקודש סימן י"א( ,און דער
ושמחה; עס זאל שוין מקוים ווערן "ליהודים היתה אורה אייבערשטער וועט העלפן אז מען זאל בקרוב קעðען מבשר
ושמחה וששון ויקר -כן תהיה לðו" .מען זאל שוין ðישט זיין בשורות טובות.
וויסן פון קיין צער אדער עגמת ðפשð ,ישט אין תכוðת הגוף הייליגע לעכטיגע אידן ,מען דארף צו דעם גארðישט צולייגן.
און ðישט אין תכוðת הðפש ,רוח וðשמה .מען זאל לעבן מיט מיר דארפן וויסן אז מען טאר ðישט האבן קיין טעðות
א הרחבת הדעת ,מיט הרחבה והרווחה ,בשמחה רבה, ומעðות אויף קייðעם .מיר האבן אויף גארðישט קיין טעðות,
ואמרו כולם אמן. "כי לא לעולם יזðח ה'" .דער הייליגער באשעפער איז "ðותן
דער כח פון לערðען די פרשה פאר שידוכים לחם לכל בשר כי לעולם חסדו" .מיר לעבן מיט'ן
אייבערשטן; אלעס גיט ער ,אלעס טוט ער ,און מיר געפיðען
אלע אידן פון "פðים מאירות" ,לאמיר אוðז אðוואוðטשן
זיך אין זייðע העðט מיט א השגחה עליוðה .מיר דארפן זיך
מזל טוב ,מזל טוב ,מזל טוב! אידן וואס געבן זיך אוועק
ðאר מתגבר זיין מיט אמוðה און וויסן :איך דארף גארðישט
בלב וðפש חפצה פאר פðים מאירות ,מיט אזויפיל תפילות,
פון א בשר ודם ,און איך בין ðישט ברוגז אויף קיין בשר ודם.
אזויפיל אמוðה ,אזויפיל שלום ושלוה ,און אזויפיל "פðים
א בשר ודם קען מיר גארðישט טון ,ער קען מיך ðישט
מאירות" אשב"ש .ברוך הוי"ה ברוך הוא ,די גליקליכע
טרויעריג מאכן און ðישט משמח מאכן .אלעס וואס איך
מיðוט און די לעכטיגקייט איז שוין אðגעקומען .לאמיר
באקום קומט דירעקט פוðעם הייליגן באשעפער.
ווייטער איבערלערðען די פרשה :די מעðער זאלן לערðען די
פרשה איðעווייðיג מיט די מפרשים ,און די פרויען דעם מזל טוב! שמחות און ישועות ביי אידישע קיðדער
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
דער רבי האט אים צוגערופן און אים געגעבן צוויי געזוðטע "צאיðה וראיðה" ,און מען זאל איðזין האבן אז אין דעם
פעטש אין פðים ,זאגðדיג" :דא האסטו ביזת הים ".דער איד זכות זאלן זיין זיווגים הגוðים .מען זאל איðזין האבן
זאגט" :איך האב ðישט פארשטאðען וואס האט ביזת הים אðדערע אידן ,די אייגעðע משפחות ,די אייגעðע זיווגים ,און
מיט צוויי פעטש? אבער אז דער רבי גיט פעטש ,איז מען עס הייליגע רעכטיגע אידישע קיðדער .יעדער האט א זיווג מן
מקבל באהבה". השמים.
ðאך יום טוב האט ער אðגעהויבן גיין אין די דערפער .דער די פעטש וואס האבן געברעðגט עשירות :א מעשה פוðעם
ערשטער גוי וואס ער האט געטראפן האט אים פארקויפט קאמארðער רבי
פעלן זייער ביליג ,און דערðאך האט ער באקומען פון א הערט אבער א מעשה :א איד האט פארציילט אז ער איז
צווייטן גוי א קעלבל פאר גאר ביליג .ער האט דאס אמאל געווען ביים טיש שביעי של פסח ביי רבי יעקב משה
פארקויפט פאר זייער טייער ,דריי-פיר מאל די פרייז .ער קאמארðער .איין יאר איז אðגעקומען א חסיד פון א
פארציילט אז יעðעם יאר האט ער געמאכט איבער דרייסיג צווייטע שטאט ,ער איז אריבערגעקומען אויף שביעי של
טויזðט גילדן ,און די השפעה איז געגאðגען ווייטער און פסח צום טיש .האט רבי יעקב משה קאמארðער געזאגט אז
ווייטער ביז ער איז געווארן א גרויסער עושר .ערשט יעðער זאל פארציילן א מעשה.
דעמאלט האט ער פארשטאðען וואס עס מייðט "ביזת הים"
האט ער פארציילט אזוי :ער איז געווען ,לא עליðו ,א יתום
און אז אזוי האט אים דער רבי געגעבן די עשירות.
ווען ער האט חתוðה געהאט .זיין פרðסה איז באשטאðען פון
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער! אמאל כאפט מען צוויי ארומגיין אין די דערפער; ער פלעגט קויפן ביי איין גוי און
פעטש ,אבער דאס אליין איז די ביזת הים .דער הייליגער עס פארקויפן פאר א צווייטן .ער פלעגט פעדלען און
באשעפער טוט מיט אוðז ðאר גוטס .מען קען כאפן א ארומגיין פון איין דארף צום צווייטן ,און פון דעם האט ער
פאטש ,אבער דער פאטש ברעðגט א מיליאðערישע געהאט פרðסה בדוחק גדול.
עשירות .הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,דער
ווען עס איז געקומען שביעי של פסח בייðאכט ,האט דער
אייבערשטער פאטשט ðישט! דער אייבערשטער
איד באשלאסן צו גיין צום טיש פוðעם הייליגן רבי אייזיקל
דערמאðט אוðז ,ער וועקט אוðז אויף ,ער ברעðגט אוðז ðאðט
קאמארðער .עס איז געווען א זייער שווערע וועטער; עס איז
צו תשובה און ער פרואווט אוðז אין אמוðה .אלעס איז אבער
געווען פסח-צייט ווען די שðייען האבן זיך צעלאזט און עס
לטובה ולברכה ,לששון ולשמחה.
זעðען געווען גרויסע בלאטעס .דערצו האבן ðאך געגאסן
א שידוך מן השמים :ווען דער אייבערשטער פירט די זאך שלאקס-רעגðס יעðעם פסח ,אזוי אז עס איז געווען זייער
שווער זיך צו דרייען אויף די גאסן ווייל די בלאטעס זעðען
א איד האט פארציילט א מעשה וועגן א איד וואס איז
געווען טיףð ,אס און אומבאקוועם.
געווען א גאðץ גרויסער עושר; ער האט געהאט גוטע
געשעפטן און שיין פארדיðט .אייðמאל ווען ער איז געפארן טראץ דעם האט ער באשלאסן צו גיין צום טיש פוðעם
פאר געשעפטן ,האבן אים רויבער באפאלן איðמיטן וואלד הייליגן קאמארðער .עס איז ðישט געווען קיין גרויסער עולם
און צוגעðומען זיין גאðצע געלט ,אזוי אז ער איז געווארן אן ווייל מען האט ðישט געקעðט אðקומען .ווען ער איז
עðי ואביון. אðגעקומען ,איז דער רבי ,דער הייליגער רבי אייזיקל
קאמארðער ,געזעסן ביים טיש און געמאכט קידושð .אך
ער איז אðגעקומען אין א שטאט וואו עס איז פארגעקומען
קידוש האט דער רבי געזאגט פאר דעם איד" :שמואל,
א יריד .ער האט געהאðדלט און מעðטשן האבן אים געגעבן
ווילסט פון מיר ביזת הים?" האט ער געעðטפערט" :יא".
סחורה אויף בארג ,ווייל מען האט דאך געוואוסט אז ער
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
דאגות? הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,אוðז מאכן מיר איז א גרויסער עושר .מען האט אים פארגעשלאגן א שידוך
ðישט קיין שידוכים! דער אייבערשטער מאכט די שידוכים! פאר זיין טאכטער מיט א זון פון א צווייטן גרויסן עושר,
מיר דארפן וויסן אז יעדער שידוך קומט מן השמים און עס וואס יעðער איז געווען א חסיד פון רבי אייזיקל קאמארðער.
וועט אðקומען .ווען ,וואס ,וויאזוי און וואו – צו דעם דארף דער איד האט געטראכט :ער ווייסט דאך ביי זיך אז ער
מען האבן זכותים ,מאכן קבלות טובות ,געבן צדקה און האט ðישט קיין געלט ,דעריבער וועט ער פארן קיין
דאוועðען, קאמארðא און בעטן פון רבי אייזיקל אז ווען זיין חסיד
אבער מען דארף גלייבן אז דער אייבערשטער מאכט דעם קומט פרעגן איבערן שידוך ,זאל דער רבי אים צורעדן עס
זיווג ,סיי פארדעם ,סיי בשעת מעשה און סיי ðאכדעם .עס אויסצופירן.
זעðען דא מעðטשן וואס מייðען אז זיי האבן אליין געמאכט דער קאמארðער רבי זעט דעם אמת'ן מצב פוðעם מחותן
דעם שידוך אדער אז זיי האבן א שייכות דערמיט .דאס
ווען ער איז אðגעקומען קיין קאמארðא ,האט אים דער
אלעס איז ðאר השתדלות .ווען דער אייבערשטער וויל א
גבאי געפרעגט" :איר זעðט דאך א גרויסער עושר ,און הייðט
שידוך זאל ווערן ,ווערט א מעðטש אפילו אן ארעמאן און
איז א מארק-טאג ,וואס טוט איר יעצט דא?" האט ער אים
דער שידוך ווערט דאך ,ווייל א זיווג מן השמים מוז געשען.
פארציילט אז מען האט אים אðגעטראגן דעם שידוך און ער
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מיר האבן ðישט קיין
וויל דער רבי זאל זאגן א גוט ווארט אויף אים .האט אים
דאגות ,מיר זעðען ðישט באזארגט און מיר האבן ðישט קיין
דער גבאי געפרעגט" :דיין טאכטער הייסט אפשר שרה בת
פחדים .וואס דער אייבערשטער פירט איז לטובתðו ,און
גיטל?" האט ער געעðטפערט" :יא ,וויאזוי ווייסטו?"
מיר גלייבן אז אלעס וועט זיך פירן לטובה ,לברכה ,לששון,
לשמחה ,לישועה ולðחמה. האט אים דער גבאי געזאגט" :הער צו ,דער איד וואס מען
האט דיר פארגעשלאגן ,דער טאטע פוðעם בחור ,איז שוין
די מעלות פון טיילן צדקה פערזעðליך געווען דא ביים רבי'ן ".ביי רבי אייזיקל קאמארðער פלעגט
דער פריערדיגער בעלזער רב ,הגאון הקדוש רבי אהרן פון מען אראפשרייבן דעם ðאמען פוðעם בחור און דעם ðאמען
בעלזא זכר צדיק וקדוש לברכה ,האט דערציילט :אין פוðעם מיידל ,און אזוי האט ער פסק'עðט צי עס איז א
לעמבערג האט די קהילה אמאל געמאכט אן אסיפה אז גוטער שידוך" .יעðער עושר ,דער אבי החתן וואס איז א
מ'גייט גריðדן א צדקה קאסע ,כדי ארעמעלייט זאלן מער קאמארðער חסיד ,איז טאקע געקומען פרעגן וועגן דעם
ðישט דארפן גיין פון טיר צו טיר ðאך צדקה; זיי וועלן גיין שידוך ,און דער גבאי האט אויסגעשריבן די צוויי ðעמען.
צום גבאי צדקה און באקומען א געוויסן סכום .דער האט זיך רבי אייזיקל קאמארðער אðגערופן צו יעðעם איד:
הייליגער רבי יששכר דוב פון בעלזא ,דער טאטע פון רבי 'הער מיך אויס ,דער שידוך איז מן השמים און עס דארף
אהרן פון בעלזא ,איז געווען קעגן דעם ,און ער האט געזאגט געשען .אבער זאלסט וויסן ,דיין מחותן וואס מען שלאגט
דריי טעמים: דיר פאר איז אן עðי ואביון; ער האט א ðאמען ווי א גרויסער
עושר און ער וועט דיר צוזאגן א גרויסן ðדן ,אבער דו וועסט
דריי טעמים פוðעם בעלזער רב קעגן א צדקה קאסע
ðישט באקומען פון אים קיין פרוטה .פוðדעסטוועגן איז
ערשטðס ,ווען דער ארעמאן קלאפט אין טיר ,זעען די דער זיווג מן השמים און דער שידוך דארף צושטאðד
קיðדער ווי מ'ðעמט אויף אן ארעמאן מיט א פרייליך פðים, קומען'".
און דאס איז א געוואלדיגער עðין אין חיðוך. איר הערט ,הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,וויאזוי דער
אייבערשטער איז מזווג זיווגים? דו דאגה'סט? דו טראגסט
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
אבער עס זעðען אויך די זעלבע אותיות ווי "מר" – ביטער. די צווייטע זאך איז ,ווען דער ארעמאן שטייט ביים טיר,
אויב מען איז מקיים כיבוד אב ואם כראוי ,ווערט מען "רם ווערט דער בעל הבית ðתעורר ,זיין רחמðות וועקט זיך אויף,
וðשא" – מען ווערט דערהויבן ,און מען דערהייבט דערמיט און ער גיט א ברייטהארציגע ðתיðה.
די הייליגע תורה און כביכול דעם הייליגן באשעפער .אזוי דריטðס ,די ברכות פון אן ארעמאן זעðען א פארמעגן ,און
ווי דער אייבערשטער שרייבט ,אז ווען מען איז מכבד א מ'טאר זיי ðישט ארויסלאזן פון די העðט.
טאטע און א מאמע ,איז עס פוðקט ווי מען איז מכבד דעם
איר הערט ,הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער? מ'דארף
באשעפער אליין.
טיילן צדקה אליין ווייל מ'דארף טון א מצוה ,און "מצוה
אבער חלילה וחלילה ,ווען מען איז ðישט מקיים כיבוד אב בו יותר מבשלוחו" .מ'דארף עס טיילן איðדערהיים ,כדי די
ואם ,איז עס "מר" – עס איז ביטער. קיðדער זאלן זען וויאזוי מ'געבט זיך אוועק פאר צדקה
רש"י הקדוש שרייבט דאך אז אין די תורה שטייט "למען וחסד פארן אייבערשט'ðס קיðדער .מ'דארף אויסהערן דעם
יאריכון ימיך" ,און אויב מען איז חלילה עובר אויף כיבוד ארעמאן כדי די הארץ זאל אויפגעוועקט ווערן ,און מ'דארף
אב ואם ,וויל איך ðישט זאגן ווייטער וואס דאס מייðט .עס זען דעם ארעמאן כדי מ'זאל באקומען אלע זייðע ברכות.
שטייט אין די תורה "למען ייטב לך" ,אז דער אייבערשטער הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,אזוי האט געזאגט דער
זאגט אז בזכות כיבוד אב ואם וועט אוðז גוט זיין; אויב מען הייליגער בעלזער רב ,רבי יששכר דוב פון בעלזא .הייליגע
איז חלילה עובר דערויף ,וויל איך ðישט זאגן ווייטער. לעכטיגע אידישע קיðדער ,מ'קאכט זיך אין אמוðה ,אין
דעריבער דארף מען געדעðקען דעם רמז :עס קען זיין "רם", שלום ,אין בטחון און אין שמחה; מ'קאכט זיך אין מקבל
אדער חלילה "מר" ,און מיר וועלן אויס אז עס זאל זיין רם. זיין אלעס באהבה פוðעם הייליגן באשעפער" .קול רðה
עס שטייט אין ילקוט שמעוðי אויף איכה )רמז תתרל"א(, וישועה באהלי צדיקים" – אין דעם זכות האט מען ישועות,
דארט ברעðגט ער א לאðגן שמועס וואס איז פארגעקומען מ'האט געהאט ישועות ,און מ'וועט האבן ישועות לעולמי
ביים חורבן בית המקדש צווישן אסף ,כלל ישראל ,די אבות עד ולðצח ðצחים .הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,לאמיר
הקדושים און דעם הייליגן באשעפער .עס איז א זייער גלייבן איðעם אייבערשטן ,לאמיר לעבן מיט אמוðה ,בטחון
הארציגער און התעוררות'דיגער שמועס כביכול. און שמחה ,לאמיר משמח זיין אðדערעð ,ישט אויפגעבן און
צום סוף שטייט דארט אזוי :דער הייליגער באשעפער זיך ðישט מייאש זיין .דער אייבערשטער וועט העלפן אז מיר
זאגט" :איי ,דו האסט זכות אבות? ðיין ,דו קעðסט ðישט זאלן זוכה זיין צו אורה ושמחה און צו א לעכטיג תמיד,
ðוצן דעם זכות אבות!" פארוואס קען כלל ישראל ðישט ðוצן אמן כן יהי רצון.
זכות אבות? "ווייל איך האב געשריבן אין די תורה 'כבד את
די חשיבות פון כיבוד אב ואם און דער רמז פון ר"ם
אביך ואת אמך' ,אבער ביים חורבן בית המקדש איז געשען
דאס וואס עס שטייט 'אב ואם הקלו בך' – מען האט צווישן "רם" און "מר" :די צוויי וועגן אין די מצוה
גריðגגעשעצט דעם עðין פון כיבוד אב ואם ".איר הערט וואס "צען מיðוט כיבוד אב ואם" ,די פערציגסטע שיעור בסיעתא
דא האט זיך אפגעטאן ביים חורבן בית המקדש? ווען די דשמיא.
אבות הקדושים זעðען געקומען זיך אויסווייðען פארן
אין א ספר וואו עס שטייט ðישט דער ðאמען פוðעם מחבר,
אייבערשטן פארוואס דער בית המקדש איז חרוב געווארן
שרייבט ער דארט א זייער שייðעם רמז :הלכות כיבוד אב
און פארוואס אידישע קיðדער זעðען געגאðגען אין גלות,
ואם אין יורה דעה הייבט זיך אן ביי סימן ר"מ .ער זאגט אז
האט דער אייבערשטער געזאגט אז זיי האבן ðישט קיין
ר"מ איז א לשון פון "רם" – רם וðשא ,דערהויבðקייט;
זכות אבות ווייל זיי זעðען ðישט מקיים כיבוד אב ואם .דאס
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
וועלט וואס האבן קיðדער און דארפן האבן אזעלכע דאגות איז דער גאðצער חילוק צווישן די גויים און די אידן :מיר
און זארגן ,איז עס דאך שוידערליך .דער הייליגער האבן א זכות אבות ווייל מיר האבן כיבוד אב ואם; א גוי
באשעפער זאגט" :וואס דאוועðסטו? פארוואס דערמאðסטו האט ðישט קיין כיבוד אב ואם ,דעריבער האט ער ðישט קיין
זכות אבות? פארוואס זאגסטו 'מי שעðה לאבותיðו'? זכות אבות.
פארוואס זאגסטו 'עððו' אדער 'וזכרתי לך'? פארוואס ווען מיר האבן געזען די ווערטער ,האבן מיר זיך
זאגסטו די אלע זאכן?" דער אייבערשטער זאגט" :זאג עס ארייðגעטראכט :מיר זאגן דאך סליחות ,מיר האלטן יעצט
ðישט! דו האסט פארלוירן דאס רעכט עס צו זאגן ,ווייל דו אין די ימי הסליחות .כמעט ביי יעדע שטיקל סליחות –
ביסט ðישט מקיים כיבוד אב ואם". אדער אמווייðיגסטðס ביי רוב רובם – דערמאðט מען זכות
די געלעגðהייט מתקן צו זיין פארן ðייעם יאר אבות; מען דערמאðט דעם זכות פון אבותיðו ורבותיðו
הקדושים.
אבער מען קען ðאך אלץ מתקן זיין! אויב מען זאל יעצט
מקבל זיין אויף זיך ארייðצולייגן דעם גאðצן קאפ און מוח, אין די ימי הדין און סליחות קען מען בעטן "זכות אבות"
מיט אלע חומרות און הידורים ,מכבד צו זיין די עלטערן, אן מכבד זיין די עלטערן?
זיי האלטן חשוב און גרויס ,זיי בארואיגן ,מאכן באקוועם,
א מעðטש וואס איז ðישט מקיים כיבוד אב ואם ,זאגט דער
דערהייבן און פרייליך מאכן .מיט דעם האבן מיר זכותים
אייבערשטער אליין – אזוי שטייט אין ילקוט שמעוðי – "דו
מיט וואס צו גיין דאוועðען .דאן האבן מיר זכות אבות ,מיר
קעðסט ðישט דערמאðען זכות אבות! וואו האלטסטו מיט
האבן דעם "למען ייטב לך והארכת ימים" ,און מיר האבן
כיבוד אב ואם?" ווען מיר דאוועðען יעצט אין די הייליגע
מיט וואס זיך צו שטעלן פארן באשעפער .ווייל דער
טעג ,שאצט מען אפ אויבן אין הימל יעדðס כיבוד אב ואם,
אייבערשטער זאגט" :אויב דו ביסט מכבד דיין טאטע און
צו זען צי זייðע תפילות זאלן ðתקבל ווערן .דאס דארף אוðז
מאמע ,ביסטו דאך מכבד קודשא בריך הוא ושכיðתיה",
מעורר זיין ,דאס דארף רעשן ,דאס דארף מען מפרסם זיין!
ווייל כיבוד אב ואם און מורא אב ואם איז א שותפות מיט
א איד דארף וויסן :ער וויל זיך אויסבעטן און אויסווייðען,
כבוד שמים ,כביכול.
ער וויל מחילה ,סליחה וכפרה ,ער וויל א גוט געבעðטשט
ðעכטן איז אריבערגעקומען צו אוðז א איד וואס האט יאר מיט געזוðט ,פרðסה און ðחת – זאגט דער
חתוðה געהאט בזיווג שðי מיט א פרוי שוין מיט אסאך יארן אייבערשטער" :וואו איז דיין כיבוד אב ואם?"
צוריק .ער פארציילט מיר אז זיין יעצטיגע ווייב האט א
אויב עס זעðען דא קיðדער וואס רעדן ðישט צו די עלטערן,
גרויסע משפחה פון קיðדער און אייðיקלעך ,אבער זי ווייסט
וואס זעðען מבזה די עלטערן ,זיי דערðידעריגן ,פארשעמען,
גארðישט פון זיי .זי זעט ðישט די קיðדער און ðישט די
מאכן זיי פילן שלעכט אדער צוקלאפן זיי; קיðדער וואס
אייðיקלעך ,זי האט ðישט קיין אðוðג וואס טוט זיך מיט זיי;
רופן ðישט ,פארציילן ðישט ,קומען ðישט ,און זעðען ðישט
זי איז ðישט געווען ביי זייערע חתוðות און מען רופט איר
קיין חלק פון די משפחה; זיי זעðען ðישט באזארגט פאר די
ðישט צו קיין שמחות .עס זעðען דא איין אדער צוויי קיðדער
עלטערן און העלפן זיי ðישט ארויס.
וואס האבן זיך מיישב געווען ,זיי ווילן האבן די מצוה פון
כיבוד אב ואם פאר "למען ייטב לך והארכת ימים" ,זיי שטעלט אייך פאר ,עס זעðען דא עלטערן וואס זארגן זיך:
ווילן מכבד זיין דעם באשעפער און האבן מורא פון אים, "ווער וועט מיר העלפן גיין דאוועðען ראש השðה און יום
און זיי האבן זיך טאקע פארביðדן מיט איר ðאך די חתוðה; כיפור? ווער וועט קומען צו די סעודות? ווער וועט מיר בויען
אמווייðיגסטðס זעט זי זיי און זייערע קיðדער און גייט צו די סוכה? ווער וועט מיר העלפן מיט די ד' מיðים?" רחמðא
זייערע שמחות. ליצלן! אויב עס איז דא א טאטע אדער א מאמע אויף דער
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
און מעורר זיין אðדערע ,לאמיר אייðרייסן ביי אידישע ערב די הייליגע טעג טאר מען ðישט מקטרג זיין אויף אידן.
קיðדער און זיך בעטן ביי זיי :לאמיר ðעמען די מצוה פון אבער הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,אויב איר ווייסט
כיבוד אב ואם ,און מיט דעם צוברעכן דעם עשו און פועל'ן פון א קיðד אויף דער וועלט – ðישט קיין חילוק ווי אלט מען
די גאולה שלימה. איז – וואס גייט ðישט צו די עלטערן ,רעדט ðישט צו זיי,
די קשר צווישן אמוðה אין באשעפער און כבוד אב ואם האלט זיי ðישט חשוב ,העלפט זיי ðישט אדער זארגט ðישט
פאר זיי ,בעט זיך ביי דעם איד! אזויפיל יוðגע מעðטשן זעðען
אויף די לוחות זעðען ארויפגעשריבן צען מצוות ,צען
אוועק פון דער וועלט אין שðת תשפ"ד! אזויפיל יוðגע
ציוויים ,פיðף און פיðף .קעגן "אðכי ה' אלקיך" שטייט אויף
מעðטשן ליגן ðאך יעצט אין די שפיטעלער מיט ðורא'דיגע
די אðדערע זייט ,קעגן איבער" ,כבד את אביך ואת אמך".
יסורים און מחלות .דער הייליגער באשעפער זאל העלפן זיי
דער הייליגער באשעפער זאגט :אויב דו ווילסט אðערקעðען
זאלן שוין אויסגעהיילט ווערן.
אז עס איז דא א באשעפער אויף דער וועלט – "אðכי" און
"לא יהיה לך" – אז עס איז ðאר דא איין באשעפער" ,אין עס פעלט אריכות ימים אויף דער וועלט! אין די תורה
עוד מלבדו" ,און עס איז ðישט דא קיין שום אðדער כוח שטייט דאך אז כיבוד אב ואם ברעðגט אריכות ימים .עס
בעולם ,איז דאס ðאר שייך אויב דו ביסט מכבד דיין טאטע זעðען דא אזויפיל אידן וואס דארפן פרðסה און ערליכע
און דיין מאמע .דער אייבערשטער זאגט :אויב דו גלייבסט קיðדער; אין די תורה שטייט "למען ייטב לך" ביי כיבוד אב
אין "אðכי ה' אלקיך" ,דארפסטו גלייבן אין "כבד את אביך ואם .ובפרט ווען מיר לעבן אויף זכות אבות און מיר דארפן
ואת אמך"; אויב דו גלייבסט ðישט אין "כבד את אביך ואת ד עם זכות אבות ,מוז מען זיך אויפשאקלען און אויפוועקן!
אמך" ,איז דאס חלילה אזוי ווי דו גלייבסט ðישט אין "אðכי מיר אלע אידן טארן ðישט צולאזן אז אזא מצב זאל זיין ביי
ה' אלקיך". אðדערע אידן .מיר מוזן זען מטכס עצה צו זיין ,זיצן און
טראכטן .ברוך השם" ,פðים מאירות" אידן האבן
גיין אין די וועגן פון די אבות צו זוכה זיין צו א גוט יאר צושפרייט דעם עðין פון פðים מאירות און כיבוד אב ואם.
דער מדרש זאגט אין פרשת וישלח ,מדרש רבה ,אז זכות מען קען זאגן אז זיðט עס זעðען דא די שיעורים פון "צען
אבות העלפט ðאר ווען מען גייט אין די וועגן פון די אבות. מיðוט כיבוד אב ואם" ,האבן זיך שוין צעðדליגער משפחות
די וועגן פון די אבות מייðט אז מען האט געהיטן די תורה שלום געמאכט – ברידער ,שוועסטער ,עלטערן .כיבוד אב
מיט מסירות ðפש .די אלע מעðטשן וואס זוכן זיך היתרים, ואם ,כיבוד אחיך הגדול ,מכבד זיין דעם טאטðס ווייב
און זוכן געדרייטע היתרים און אפשר גאר פאלשע היתרים, אדער דעם מאמעס מאן וואו עס איז שייך – ברוך השם,
כדי ðישט צו דארפן מקיים זיין כיבוד אב ואם ,זוכט מען מיר זעðען זוכה מפרסם צו זיין כבוד שמים און ברעðגען
אין הימל היתרים אז מען זאל זיי ðישט דארפן געבן א גוט שלום אויף דער וועלט .אבער עס איז ðישט געðוג .מיר ווילן
יאר און מען זאל ðישט אויסהערן זייערע תפילות .די זעלבע א יאר פון אריכות ימים ,פון ערליכע און געזוðטע קיðדער,
זאך טוט זיך אפ אין הימל ,חלילה וחלילה חס ושלום .מיר און פון פרðסה .מיר ווילן אז מעðטשן זאלן ðישט כאפן קיין
דארפן זיך שטארקן אין דעם עðין פון כיבוד אב ואם ,וואס ðערוון-בראכעס אדער דארפן ðעמען מעדיציðען .מיר ווילן א
אויף דעם שטייט "למען ייטב לך והארכת ימים" .דאס איז יאר וואו עס זאלן ðישט זיין אזויפיל "פארשטאפטע קעפ"
די גרעסטע סגולה פאר די הייליגע טעג ,מזכה צו זיין זיך אין די חדרים און מיידל-שולעס ,אז מען זאל ðישט דארפן
אליין און מזכה צו זיין גאðץ כלל ישראל .דער אייבערשטער ארויסðעמען אזויפיל קיðדער צו לערðען פריוואט אדער זיי
זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו א כתיבה וחתימה טובה, לייגן אויף מעדיציðען .מיר האבן די סגולה ,מיר האבן די
א גוט געבעðטשט יאר. רפואה און די ישועה :כיבוד אב ואם! לאמיר ðתעורר ווערן
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דאðערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
עומדים עליðו לכלותיðו ,והקדוש ברוך הוא מצילðו מידם" .אזוי א גוט מארגן ,דאðערשטאג פרשת וירא ,ח"י מרחשון תשפ"ז .א
הויך האט ער געזוðגען. פרייליכן ,לעכטיגן און געבעðטשטן גוט מארגן; א פרייליכן,
איז צוגעקומען צו אים אייðער פון די דייטשע געðעראלן און אים לעכטיגן און געבעðטשטן טאג; און א פרייליכן ,לעכטיגן און
געהייסן איבערטייטשן וואס ער זיðגטð .אך דעם וואס ער האט געבעðטשטן תמיד.
אים איבערגעטייטשט ,האט זיך דער גוי אויפגערעגט, הייליגע ,פרייליכע ,לעכטיגע און לוסטיגע אידישע קיðדער :א
ארויסגעðומען זיין רעוואלווער ,עס געשטעלט קעגן דעם איד'ס גוט מארגן ,א גוטן טאג ,א גוט אווðט .זייט מצליח און אלעס
קאפ און געפרעגט" :דו זעסט דאס? דיין באשעפער קען דיר זאל זיין גוט .דער אייבערשטער זאל פירן אלעס לטובה ולברכה,
יעצט אויך העלפן?" דער איד האט געעðטפערט מיט אמוðה און ער זאל העלפן מ'זאל זיך שטעðדיג טרעפן אויף שמחות און
פשוטה" :יא!" אין יעðע סעקוðדע האט מען געהערט קולות אז קעðען מבשר זיין בשורות טובות ,ישועות וðחמות.
די אמעריקאðער מיליטער איז אðגעקומען .די דייטשן ימח שמם
פרייליך ,לעכטיג ,לוסטיג – ס'איז ðאר גוט! ס'איז געווען גוט,
האבן גלייך אראפגעווארפן זייער געווער און אðטלאפן ,און דער
ס'איז גוט ,און ס'וועט זיין גוט" .טוב ה' לכל ורחמיו על כל
איד מיט אלע אðדערע אידן זעðען געראטעוועט געווארן.
מעשיו" – ביים אייבערשטן איז דא ðאר טוב און רחמים .דער
די כוח פון אמוðה פשוטה אפילו אין שווערע צייטן הייליגער באשעפער זאל העלפן אז עס זאל זיין רחמים וחסדים
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער! איר הערט וואס עס מייðט א גלויים" ,ותחזיðה עיðיðו" ,מ'זאל זוכה זיין אז מיר זאלן עס
ðשמה קדושה וטהורה? וואס עס מייðט אמוðה פשוטה? דאס איז אðערקעðען ,פארשטיין און זען ,בשעה טובה ומוצלחת פאר אלע
די הייליגקייט ,די לויטערקייט און די לעכטיגקייט פון א איד. אידישע קיðדער.
די דייטשן ווילן פארברעðען – עס גייט ðישט; מ'ðעמט זיי אין
די מורא'דיגע מעשה פוðעם חזן ביים קריג :והיא שעמדה
וואלד – זיðגט ער "והיא שעמדה" און גלייבט אז "והקדוש ברוך
הוא מצילðו מידם" .ער זאגט דאס מיט א שטאלץ ,און דער ביים סוף פון די צווייטע וועלט מלחמה ,ווען די רשעים ,די
באשעפער האט געהאלפן אז דורך אים זאל ארויסקומען א דייטשן ימח שמם ,האבן געזען אז זיי הייבן שוין אן צו פארלירן,
קידוש השם .יא ,אפילו אין די לעצטע רגע ,ווען א "חרב חדה האבן זיי זיך זייער דערשראקן .זיי האבן מורא געהאט אז
מוðח על צווארו" ,והקדוש ברוך הוא מצילðו מידם. ס'וועלן ðאך איבערבלייבן טויזðטער אידן לעבן ,און די רשעים
האבן דאס ðישט געקעðט פארגיðען .האבן זיי אðגעהויבן טון
הערט גוט ,הייליגע אידישע קיðדער" :טוב ה' לכל ורחמיו על כל
פארשידעðע ווילדע זאכן ,כדי זייערע פלעðער פון אויסראטן כלל
מעשיו" .עס איז ðישטא קיין יאוש בעולםð ,ישטא קיין עצבות,
ישראל זאלן חס ושלום ðתקיים ווערן.
ðישטא קיין דעפרעסיע און ðישטא קיין אוðטערברעכן! דער
הייליגער באשעפער איז גוט ,און ער ראטעוועט אוðז .אויב עס אין אייðע פון די שטעט זעðען זיי געגאðגען און צאמגעðומען
איז דא א צרה ,וועט אוðז דער אייבערשטער ראטעווען. האלץ מיט גאז און ðאך ברען-מאטעריאל ,אðגעציðדן גרויסע
פייערס ביי א הויז אדער א בðין ,און געוואלט ארייðווארפן אהין
און אויב דער אייבערשטער ראטעוועט אוðז לכאורה ðישט אויף
אלע אידן ,רחמðא ליצלן .אבער דער הייליגער באשעפער האט
דעם אופן וואס מיר ווילן? וויסן זאלט איר ,אז דאס איז ðישט
געהאלפן און עס האט זיך אראפגעלאזט אזא שלאקס-רעגן ,אז
קיין צרה ,ווייל "טוב ה' לכל" .פון א צרה ראטעוועט דער
די גאðצע פייער האט זיך אויסגעלאשן .די רשעים ימח שמם
אייבערשטער ,אבער מיר דארפן לעבן מיט אמוðה פשוטה
האבן אבער ðישט געוואלט אויפגעבן; זיי האבן ארייðגעטריבן
תמימות'דיגע אמוðה ,וויסðדיג אז עס איז ðישטא קיין שום כח
אלע אידן אין וואלד אריין און געוואלט זיי דארט אויסשיסן,
בעולם וואס קען עפעס טון אויסער דעם אייבערשטן .מיר דארפן
חלילה וחס.
זיך מכðיע זיין און מבטל זיין אוðזערע רצוðות צום רצון השם.
איז דארט געווען דער חזן פון שטאט ,און אויפ'ן וועג אריין אין
די מעשה פוðעם הייליגן רוזשיðער :רוחðיות איז די אמת'ע וואלד האט ער געזוðגען מיט דביקות" :והיא שעמדה לאבותיðו
עשירות ולðו ,שלא אחד בלבד עמד עליðו לכלותיðו ,אלא שבכל דור ודור
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דאðערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
העמדער און ער קען יעצט צוריקמאכן דאס געלט – ðישט צו זוכן הייליגע לעכטיגע קיðדער ,דער הייליגער רוזשיðער האט
קיין היתרים .ער מאכט ðישט קיין געשעפטן פאר'ן דאוועðען .ער פארציילט א מעשה :אמאל איז געווען א איד וואס האט געðומען
דארף ðישט קיין געלט און ðישט קיין עשירות; ער האט ðישט זיין גאðצע געלט וואס ער האט געהאט אוועקגעלייגט און עס
קיין הפסדים ,ווייל ער האט א תורה און א שולחן ערוך ,און ער משקיע געווען אין א געשעפט פון העמדער .א קורצע צייט
דיðט דעם הייליגן בורא. ðאכדעם זעðען די פרייזן פון העמדער שטארק געפאלן; קייðער
הייליגע אידישע קיðדער ,דער רוזשיðער זאגט :דאס איז די איז ðישט געקומען קויפן ביי אים ,ווייל ער האט ðישט געוואלט
מעשה! "מי כעמך ישראל" .פון דעם דארפן מיר זיך לערðען .מיר אראפלאזן די פרייז און פארלירן געלט ,אבער פאר'ן טייערן
האבן ðישט קיין שאדðס און ðישט קיין רווחים – מיר דיðען דעם פרייז האט קייðער ðישט געוואלט קויפן .ער האט געהאט א
אייבערשטן .עס איז ðישט מיין הפסד און ðישט מיין רווח ,אלעס גרויסן שאדן ,ביז דער הוðגער אין שטוב האט אðגעהויבן ðאגן.
איז פוðעם הייליגן באשעפער ,פוðעם יחיד ומיוחד ,היה הוה די ווייב און קיðדער האבן געווייðט" :טאטע ,מ'דארף עסן,
ויהיה ,אין עוד מלבדו. מ'דארף קליידער ,מ'קען ðישט אזוי אðגיין!" אבער ער האט
ווייטער געלעבט בשמחה מיט א תמימות'דיגע אמוðה פשוטה,
און לאמיר זיין קלאר מיט זיך אליין :דער אייבערשטער האט
ווארטðדיג אויף ישועת השם כהרף עין.
דעם איד ðישט פארלאזט .דער אייבערשטער האט זיכער
געמאכט אז דער איד האט פרðסה און ער האט אלע זייðע איין טאג פארטאגס איז אðגעקומען א פריץ און געבעטן
צרכים; אפילו ווען מיר ווייסן ðישט ,גלייבן מיר דאך .מיר לעבן אפצוקויפן אלע העמדער גלייך ,ווייל ער דארף עס זייער וויכטיג
מיט אמוðה פשוטה און מיט מסירות ðפש פארן אייבערשטן ,פאר האבן .האט דער איד געזאגט אז ער האט ðאכðישט געדאווðט
די תורה ,פאר די מסורה ,און פארן שולחן ערוך .הייליגע שחרית ,און ער האט א קבלה – אזוי ווי עס שטייט אין שולחן
לעכטיגע אידישע קיðדער ,וויבאלד מיר לעבן מיט אמוðה ערוך – אז מען מאכט ðישט קיין געשעפטן פאר'ן דאוועðען .דער
פשוטה ,לעבן מיר און גלייבן מיר איðעם אייבערשטן פריץ האט זיך פאר'עקש'ðט און געוואלט קויפן דוקא יעצט,
אבער דער חסיד האט זיך געהאלטן ביי זיין פריðציפ און ðישט
פרשת השבוע :אברהם אביðו און דער לימוד פון קייðמאל ðישט געוואלט פארקויפן.
אויפגעבן דער רוזשיðער האט זיך דא אפגעשטעלט און געזאגט" :עטץ
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מען לעבט אזוי אריין מיט א האטס דאך זיכער געוואלט הערן דעם סוף פון די מעשה ,אז דער
פðים מאירות ,מיט אן אש קודש ,און מיט א מוח שליט על הלב חסיד איז געווארן א גרויסער עושר אויף אן אðדערן וועג ווייל
— אז דער מוח זאל שולט זיין אויפן הארץ .מיר זעðען דאך ער האט זיך מוסר ðפש געווען פאר'ן אייבערשטן און פאר די
חכמים וðבוðים; ביי אידישע קיðדער געפיðט זיך חכמה ,ביðה תורה ðישט צו מאכן געשעפטן פאר'ן דאוועðען .דאס וואלט דאך
ודעת .מיר שטייען העכער פון אלע מגושם'דיגע מחשבות, געווען א געוואלדיגע התפעלות ".אבער דער רוזשיðער זאגט:
דיבורים ומעשים .מיר זעðען רוחðיות'דיגע ,הייליגע ,לעכטיגע, "ðיין ,די מעשה האט זיך דא געעðדיגט".
לויטערע און רייðע ðשמות .מיר האבן דאך אזעלכע געוואלדיגע דער רוזשיðער האט געוואלט ארויסברעðגען :איז די מעשה דען
כוחות! אלעס קומט דורך אמוðה פשוטה און תמימות'דיגע ðאר שיין ווען עס עðדיגט זיך מיט דעם וואס ער איז געווארן א
אמוðה ,ווי עס שטייט "וצדיק באמוðתו יחיה". גרויסער עושר? די מעשה איז הערליך שיין אזוי ווי זי איז ,ווייל
מיר האבן הייðט געגעבן א שיעור איבער אמוðה פשוטה ,א ער איז געווארן א "ביליאðער" אין רוחðיות .א ביליאðער איז
געוואלדיגע שיעור מפי ספרים וסופרים ,אפצוטייטשן וואס אייðער וואס איז זיך מוסר ðפש פאר די תורה און פאר'ן
מייðט תמימות'דיגע אמוðה פשוטה .בעזרת השם עס וועט זיין באשעפער .דא עðדיגט זיך די מעשה.
ðאך א שיעור; מיט סיעתא דשמיא זאל דער אייבערשטער אוðז עס דארף זיך ðישט עðדיגן מיט א התפעלות פון גשמיות .די
פירן אויף די ריכטיגע וועגן. אמת'ע התפעלות איז ,אז א איד האט געהאט די כוחות – אפילו
ווען ער האט געזען אז זיין גאðצע לעבðס-השקעה ליגט אין די
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דאðערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
ווען מען האלט שוין עטליכע שעה פארן איבערקערן סדום, מיר זעהען אין די וואך'ס פרשה אז דער אייבערשטער האט
מייðט ðאך ðישט אז עס וועט ðישט זיין. געזאגט פאר אברהם אביðו ,וועלכער האט זיך אזוי געבעטן:
א איד לעבט ðישט אין יאושð ,ישט אין רוחðיות און ðישט אין "אפשר זעðען דא צדיקים וואס קעðען מגין זיין אויף סדום?"
גשמיות .צו זיין ðעגאטיוו ,אויפגערעגט ,אðגעצויגן אדער פול מיט האט דער אייבערשטער געזאגט" :אויב איך וועל טרעפן אין
פחדים — דארט געפיðט זיך יאוש .אבער ווען מען לעבט סדום פופציג צדיקים ,וועל איך אוודאי ראטעווען די גאðצע
פאזיטיוו ,מיט אמוðה פשוטה ,מיט שמחה און פרייליכקייט, שטאט צוליב די צדיקים ".און אזוי ווייטער האט דער הייליגער
מיט מðוחה ,הרחבת הדעת און ישוב הדעת ,רואיגערהייט — באשעפער געזאגט פאר אברהם אביðו.
דארט לעבט מען מיטן אייבערשטן .ווען דער הייליגער באשעפער יעצט לכאורה פרעגן די מפרשים א שאלה :אלעס איז דאך
קאכט זיך אין אוðזערע מחשבות ,דיבורים ומעשים ,דארט איז אðטפלעקט פארן הייליגן באשעפער ,ער ווייסט דאך אלעס .האט
ðישטא קיין שום יאוש. דען דער אייבערשטער געדארפט עðטפערן פאר אברהם אביðו
עס קען ðאך זיין! אזוי האט דער אייבערשטער געזאגט פאר "אויב עס וועט זיין פופציג" אדער "אויב עס וועט זיין פערציג"?
אברהם אביðו :עס איז דא א מעגליכקייט ,עס איז דא אזא היכי דער אייבערשטער ווייסט דאך שוין אויב עס איז דא אדער ðישט.
תמצא .ישועת השם כהרף עין .א מעðטש קען טוישן זיין מצב אין דער אייבערשטער וואלט ווען געדארפט זאגן פאר אברהם אביðו
רוחðיות און אין גשמיות אין איין סעקוðדע .אפילו אויב יעצט גלייך צי עס איז דא צי ðישט ,און מיט דעם עðדיגן די גאðצע
איז דא א געוויסער מצב ,האט עס גארðישט מיט דער צוקוðפט. תפילה און דעם גאðצן פלאן .אויב עס איז דא — איז עס
אין איין רגע קען אלעס ðשתðה ווערן לטובה ולברכה ,און א געראטעוועט ,און אויב ðישט — ðישט .וואס מייðט דאס ווארט
מעðטש קען משðה זיין זיין וועג אין מחשבה ,דיבור ומעשה .מען "אם אמצא" )אויב איך וועל טרעפן(? כביכול ביים הייליגן
קען מתקן זיין ,מען קען תשובה טון ,און ישועות קומען .עס איז באשעפער איז דאך ðישט שייך קיין ספיקות?
ðישטא קיין יאוש און ðישטא קיין אויפגעבן; מען דארף שטעðדיג עðטפערט אייðער פון די מגידים אזוי :אוודאי האט דער
ארויסקוקן אז עס קען ðאך זיין און עס וועט ðאך געשען .הייליגע הייליגער באשעפער געוואוסט אז אין יעðע מיðוט ווען אברהם
לעכטיגע אידישע קיðדער ,בעזרת השם ובסיעתא דשמיא ,דאס אביðו האט געדאווðט ,זעðען ðישט געווען קיין פופציג צדיקים.
איז א מורא'דיג ווארט. דער הייליגער באשעפער האט געזאגט פאר אברהם אביðו:
"יעצט אין די רגע איז טאקע ðישטא ,אבער עס קען ðאך זיין,
אברהם שב למקומו :דיðען דעם באשעפער מיט שמחה שטעðדיג
באלד וועט יא זיין ".מען גייט דאך ערשט איבערקערן סדום די
עס שטייט" :וילך השם כאשר כלה לדבר אל אברהם" — דער קומעðדיגע איðדערפרי ,און פון יעצט ווען אברהם אביðו דאוועðט
הייליגער באשעפער האט געעðדיגט רעדן צו אברהם אביðו, ביז מארגן איðדערפרי קעðען דאך פאסירן אזויפיל זאכן.
"ואברהם שב למקומו" — און אברהם אביðו איז
וואס האט דער הייליגער באשעפער געוואלט אוðז דא
צוריקגעגאðגען צו זיין פלאץ .די תורה הקדושה פארציילט דא
אויסלערðען דורך אברהם אביðו? אז עס איז ðישט דא קיין יאוש
די צדקות פון אברהם אביðו .אברהם אביðו האט דאך ממליץ
בעולם ,און מען טאר קייðמאל ðישט אויפגעבן .דער הייליגער
טוב געווען אויף די מעðטשן פון סדום; ער האט פרובירט אלע
באשעפער האט געזאגטð" :יין ,יעצט איז טאקע ðישטא ,אבער
מיðי אופðים צו ראטעווען סדום — פופציג צדיקים ,פערציג
'אם אמצא' — אויב פופציג מעðטשן וועלן תשובה טון און
צדיקים ,ביז צען צדיקים .למעשה האט ער גארðישט אויפגעטון,
אהערקומען ,וועט מען אוודאי ðאך ראטעווען די שטאט; עס איז
ער האט זיך ðישט געקעðט קיין עצה געבן .תיכף ðאכדעם וואס
ðאך אלץ שייך".
אברהם אביðו האט אזוי שטארק געבעטן און געדאווðט ,האט
דער הייליגער באשעפער איבערגעקערט סדום. דאס איז דער לימוד און דער מוסר השכל וואס דער הייליגער
באשעפער האט געוואלט ווייזן פאר אברהם אביðו :עס איז ðישט
אברהם אביðו איז אבער ðישט געווארן צעבראכן אדער
דא קיין יאוש בעולם! דאס וואס עס איז יעצט ðישטא ,אפילו
ארייðגעפאלן אין א מרה שחורה .ער האט ðישט געפרעגט" :וואס
איז געווארן מיט מייðע תפילות?" ער האט געוואוסט איין זאך:
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דאðערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
האט אים דער הייליגער בארדיטשובער געזאגט" :וואס איז דער "כי כל דרכיו משפט ואין עול"" ,צדיק וישר הוא" .דער הייליגער
חילוק צווישן אברהם אביðו און לוט? ביידע זעðען געווען מכðיסי באשעפער טוט ðאר גוט און ðאר ריכטיג.
אורחים .אבער די הכðסת אורחים פון אברהם אביðו ווערט אפילו ער פארשטייט ðישט ,איז אברהם אביðו "שב למקומו" —
דערמאðט לדורי דורות ,בשעת די הכðסת אורחים פון לוט ווערט ער איז צוריקגעגאðגען צו זיין פריערדיגן מצב צו דיðען דעם
אין ערגעץ ðישט דערמאðט לשבח ,אפילו לוט האט זיך ממש אייבערשטן מתוך שמחה און רואיגערהייט .אזוי זאגט דער
מוסר ðפש געווען און מפקיר געווען זיין גאðצע משפחה. הייליגער שיðאווער רב ,דער "דברי יחזקאל".
פארוואס ðישט?
און ער לייגט צו :וויבאלד די תורה איז ðצחי ,קען און דארף
אלא מאי ,ווייל לוט האט געזען מלאכים און ער האט זיי מקבל יעדער איד זיך אזוי אויפפירן .א איד דארף שטעðדיג זיין
געווען באהבה און געמאכט הכðסת אורחים .אבער אברהם בשמחהð ,ישט קיין חילוק צי עס גייט זיין וועג צי ðישט .עס
אביðו האט געזען פשוט'ע מעðטשןð ,ישט קיין מלאכים ,און קומט דא ðישט אריין "מיין וועג"; א איד לעבט בשמחה מיטן
אפילו אזוי האט ער זיי אייðגעלאדðט צו זיך און מקיים געווען אייבערשטן .מיר טוישן ðישט דעם רצון ה' און מיר טוען חלילה
מצוות הכðסת אורחים .ער האט אפילו געהאלטן אז זיי זעðען גארðישט "פארן" אייבערשטןð ,אר מיר לעבן "מיטן"
עובדי עבודה זרה ,און דאך האט ער זיי מקרב געווען' .וירץ אייבערשטן .מיר קאכן זיך מיטן אייבערשטן ,און דער
לקראתם' – ער איז געלאפן קעגן זיי און זיך מטריח געווען; ער אייבערשטער איז גוט ,און מיר לעבן אין דעם "גוט".
האט ðישט געזוכט דווקא מלאכיםð ,אר פאר פשוט'ע מעðטשן
האט זיך אברהם אביðו אוועקגעגעבן מיט זיין גאðצע הארץ. דער בארדיטשובער רב און דער חילוק צווישן אברהם און לוט
דערפאר רעדט מען פיל מער פון די הכðסת אורחים פון אברהם
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער .דער הייליגער בארדיטשובער,
אביðו ווי פון די הכðסת אורחים פון לוט".
ר' לוי יצחק בן שרה סאשא ,איז אמאל אðגעקומען קיין
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,אברהם אביðו האט ðישט לעמבערג .ער איז ארייðגעגאðגען צו אייðעם פון די עשירים און
מקיים געווען הכðסת אורחים ווייל "איך" וויל האבן געסט געפרעגט צי ער קען דארט אייðשטיין .דער עושר האט ðישט
אדער ווייל "איך" וויל מקיים זיין די מצווה .אברהם אביðו איז געוואוסט אז דאס איז דער הייליגער בארדיטשובער ,און ער
געווען איðגאðצן בטל ומבוטל צום רצון הבורא ,צום רצון השם, האט אים געזאגט "ðיין" ,ער האט ðישט קיין פלאץ פאר אים.
און ער האט געלעבט מיט'ן אייבערשטן.
איז דער הייליגער בארדיטשובער געגאðגען צו א געוויסן מלמד,
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,ווען מ'קאכט זיך מיט'ן אן ארימאן ,פרעגן צי ער קען דארט אייðשטיין .יעðער האט אים
אייבערשטן און מ'לעבט מיט'ן אייבערשטן ,איז מען פרייליך, אויפגעðומען מיט א שמחה רבה" :קומט אריין!" מען רעדט דא
גליקליך און לעכטיג ,און מ'מאכט יעדן ארום זיך אויך פרייליך, פון א איד וואס זיין גאðצע דירה'לע איז באשטאðען פון עטליכע
לעכטיג און גליקליך .פועלט'ס אלעס גוטס ,און א לעכטיגן קלייðע צוקוועטשטע שטיבעלעך ,אבער ער האט געהאט פלאץ
תמיד ,אמן כן יהי רצון. בהרחבה גדולה אפילו פאר א גאסט ,און ער האט זיך ממש מחיה
געווען מיט דער מצוה.
יסודות און כללים אין מצות כיבוד אב ואם
ðאך א פאר שעה האט זיך ארומגעטראגן א שמועה איבערן גאðצן
בסיעתא דשמיא ,כיבוד אב ואם צען מיðוט ,דער '37סטער שטאט אז דער הייליגער בארדיטשובער געפיðט זיך דא.
שיעור .אין שו"ת משðת יוסף חלק י"א ,פוðעם גאון רבי יוסף הוðדערטער מעðטשן האבן באלאגערט דאס הויז פוðעם מלמד,
ליבערמאן זכרוðו לברכה פון ירושלים ,ברעðגט ער דארט אין פוðעם ארימאן .דער עושר איז אויך אהין אðגעקומען; ער גייט
סימן ק"ס דעם גדר און די אופðים פון כיבוד אב ואם .מיר וועלן אריין און בעיט איבער דעם הייליגן בארדיטשובער פארן אים
עס אביסל פארלערðען דא פארן ציבור .ער שרייבט אזוי אין אות ðישט דערקעðען ,זאגðדיג אז ער וואלט אים קייðמאל ðישט
א': אפגעזאגט ווען ער ווייסט ווען אז דאס איז דער הייליגער
צוויי סארטן מצוות אין כיבוד :הילף און באדיðוðג בארדיטשובער.
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דאðערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
דאך דא א מצוה פון מכבד זיין די עלטערן און זיי געבן דעם כבוד אזוי ווי עס זעðען דא צוויי מצוות עשה פון כיבוד אב ואם – כיבוד
אז דאס קיðד טוט עס פאר זיי. און מורא – אזוי אויך זעðען דא אין די מצוה פון כיבוד אב ואם
אליין צוויי סארט מצוות אין כיבוד.
באגלייטן און העלפן די עלטערן מיט פראקטישע זאכן
די ערשטע מצוה איז צו העלפן א טאטע און א מאמע מיט זאכן
עס שטייט אויך אין שולחן ערוך "מכðיס ומוציא" – ער זאל
וואס זעðען שווער פאר זיי; אפילו אויב זיי קעðען עס אליין טון
העלפן די עלטערן גיין ווען מען דארף גיין און ווען מען דארף
ווען זיי שטרעðגען זיך אן ,איז דאך א מצוה זיי ארויסצוהעלפן
קומען .פשטות רעדט מען ווען די עלטערן זעðען שוין עלטער און
און מאכן אז עס זאל זיי זיין גריðגער.
זיי דארפן אייðעם וואס זאל זיי אוðטערהאלטן ,דעמאלטס איז
עס א מצוה פון כיבוד אב ואם אז די קיðדער זאלן זיי שטיצן .ער די צווייטע מצוה פון כיבוד איז זיי משמש צו זיין בדרך כבוד,
ברעðגט אבער דא אין משðת יוסף אז די זעלבע זאך איז ווען די ðישט ווייל זיי דארפן עסð ,אר ווייל עס איז א כבוד אז מען
עלטערן דארפן גיין ערגעץ ,צו א שמחה ,צו א דאקטאר ,אדער צו באדיðט זיי.
סיי וועלכע פלאץ; ðישט ðאר ווען זיי דארפן הילף – וואס דער רמ"א ברעðגט אין סימן ר"מ סעיף ד'" :וישמשðו בשאר
דעמאלטס איז עס זיכער א מצוה פון כיבוד – ðאר אפילו אויב דברים שהשמש משמש רבו" – מען זאל באדיðען א טאטע און א
עס איז ðישט לויט זייער כבוד אז זיי זאלן גיין אליין ,צי ווייל זיי מאמע פוðקט ווי א משמש אדער א גבאי באדיðט זיין האר.
זעðען חשוב'ע מעðטשן אדער ווייל עס פאסט ðישט פאר א מעðטש דער רמב"ם זאגט אין הלכות ממרים )פרק ו' הלכה ג'(:
אין דעם עלטער צו גיין אליין ,איז דא א חיוב אויף די קיðדער "ומשמשו בשאר הדברים שהשמשים משמשין בהן את הרב".
מקיים צו זיין כיבוד אב ואם און זיי באגלייטן .אפילו אויב דער דאס טייטשט אזוי :דער רבי ,דער רב ,אדער דער שייðער איד,
טאטע קען בעצם גיין אליין ,אבער היות עס איז א כבוד אז א קען טאקע אליין אויפשטיין ,ער קען אליין גיין און זיך ðעמען א
קיðד באגלייט א טאטע און א מאמע ,גייט עס אריין אין דעם גדר גלעזל וואסער ,אבער דער סדר איז אז דער משמש טוט עס; ער
פון די מצוה פון כיבוד אב ואם ,און בפרט אויב דער טאטע און העלפט אים אויפשטיין ,ער רוקט אים אוðטער דעם בעðקל ,ער
די מאמע האבן א ספעציעלע הðאה פון דעם. ברעðגט אים טריðקען .קומט אויס אז דאס אלעס איז דער חיוב
די זעלבע זאך איז מיט געבן א גלעזל וואסער ,א קאווע ,א טיי, פון די קיðדער אלס כיבוד אב ואם.
געבן צו עסן ,גיין אייðקויפן פאר די עלטערן ,קומען צו זיי אהיים ער ברעðגט אויך דארט אז אלע מלאכות וואס א עבד טוט פאר
מסדר זיין דאס הויז ,ארייðלייגן זאכן אין פרידזשידער אדער זיין האר ,דארף א תלמיד טון פאר זיין רבי'ן – פארשטייט זיך
אין די שאפעס; אלעס וואס מען קען טון בפועל ממש זיי צו מאכן אויף אן אופן וואס ער זאל ðישט אויסקוקן ווי א קðעכט ,ווייל
גריðגער אדער מכובד'דיג ,איז א מצות עשה דאורייתא דאס צו "כי לי בðי ישראל עבדים" ,עבדי הם ולא עבדים לעבדים.
טון.
מען זעט אין די גמרא אין ðדרים )דף "ðד( אז רבה האט אðגעגאסן
אז מען גייט אריין אין שטוב און מען העלפט די מאמע וואשן די א כוס צו טריðקען פאר זיין רבי'ן רב יוסף .רב יוסף האט טאקע
געשיר ,אויפבעזעמען ,אויפוואשן ,אדער אויסגראדן זאכן – יעדע געהאט א משמש ,אבער רבה האט געוואלט מקיים זיין די מצוה
זאך וואס מען קען טון זיי גריðגער צו מאכן אדער זיי מכבד צו פון כבוד רבו דורך דעם וואס ער האט אים געגעבן כבודð ,ישט
זיין ,ווי למשל אוועקפאקן דעם טאטðס ספרים ,איז א מצות ווייל רב יוסף האט עס געדארפטð ,אר מיט דעם איז ער אים
עשה דאורייתא .און אויב דער טאטע און די מאמע האבן ðישט מכבד .עס קומט אויס פון דעם ,אז יעדע סארט כבוד וואס מען
דאס וואס זיי דארפן ,זיי האבן ðישט קיין עסן אדער קליידוðג, קען מכבד זיין דעם טאטן אדער די מאמע – צי כדי עס גריðגער
איז אוודאי דא א חיוב מדאורייתא אז דאס קיðד זאל זען צו אדער באקוועמער צו מאכן פאר זיי ,אדער פשוט ווייל עס איז א
ארבעטן אדער זיך פארדיðגען; ער מוז טון אלעס אין דער וועלט כבוד אז איך טו עס פאר מייðע עלטערן – אפילו זיי דארפן עס
אז זייðע עלטערן זאלן קעðען באקומען פון אים זייערע געברויכן, ðישט בעצם ,זיי קעðען זיך אליין אוðטעררוקן דעם בעðקל ,אליין
ווי קליידער ,א דירה ,און אזוי ווייטער. אויפשטיין ,אליין אðגיסן א גלעזל אדער זיך מאכן א קאווע ,איז
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן דאðערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
האסט א מעגליכקייט צו פארשאפן רייðע האðיג אדער א ראש כיבוד אין זאכן וואס זעðען ðישט קיין דירעקטע הðאה :שידוכים
כבש ,איז דאס זייער וויכטיג.
עס זעðען דא אופðים פון כיבוד ,זאגט דער משðת יוסף ,וואס
די זעלבע זאך איז מיט ארויסצוהעלפן מיט די כפרות ,אדער בעצם האט דער טאטע ðישט קיין דירעקטע הðאה דערפון ,אבער
ארויסצוהעלפן מיט וואס מ'קען ðאר ביי די סוכה :בויען די די הðאה איז דאס וואס דאס קיðד טוט עס פאר אים .דעמאלטס
סוכה ,באצירן די סוכה ,און ברעðגען שייðע זאכן פאר די סוכה. דארף מען שוין זען ,עס זעðען דא געוויסע מדרגות ווען דאס קיðד
אויכעט ,אויב מ'קען זיי שיקן עסן לכבוד יום טוב .לאמיר זאגן דארף עס יא טון און ווען ðישט ,אבער דאס איז זיכער אז א
אז מ'דארף דארט ðישט קיין פשוט'ע עסן ,קען מען אבער מאכן מעðטש איז מחויב זיך מורא'דיג שטארק צו רעכעðען אין די זאכן
מכובד'דיגע עסן ,ווי א שייðע לעקעך ,א טארט ,א שייðע חלה, מיט די עלטערן .למשל ,צו מאכן א שידוך וואס איז א בזיון פאר
שייðע פליישן ,אדער געוויסע געטראðקען .ס'איז דא זאכן וואס די עלטערן איז א איסור דאורייתא.
מ'פארגריðגערט זיי מיט דעם ,און ס'איז דא זאכן וואס מ'איז
א מעðטש דארף וויסן אז ער מוז זיך רעכעðען מיט די עלטערן
זיי מכבד.
ווען ער מאכט שידוכים .אודאי דארף מען חתוðה האבן ,עס איז
אבער ס'איז דא אזויפיל זאכן אין די הייליגע טעג וואס מיר א מצות עשה דאורייתא ,און מען רעדט ðישט דא פון אן
קעðען איðזין האבן אוðזערע עלטערן :מיט'ן לולב ,מיט'ן אתרוג, אויסðאם פאל ווען עס זעðען ðישטא קיין אðדערע שידוכים און
מיט די הדסים און מיט די ערבות; שיקן פאר זיי ספעציעלע די קיðדער ווערן עלטער בשעת די עלטערן פאר'עקש'ðען זיך –
סאלאטן ,קאמפאטן ,און קוגלען .עס זעðען דא אזויפיל זאכן מען רעדט ðישט פון דעם .מען רעדט ווען מען זוכט א שידוך,
וואס ווען די קיðדער טראכטן זיך אריין וויאזוי זיי קעðען מקיים דארף מען זוכן א שידוך וואס איז לויטן כבוד פון די עלטערן .עס
זיין די מצוה פון כיבוד אב ואם ,קעðען זיי עס גריðגער מאכן און איז ðישט קיין חילוק צי דו האסט אðדערע שיטות אדער אויב דו
זיי מכבד זיין. ביסט אויף א ðידריגערע דרגה; ווען דו מאכסט א שידוך מיט
און מיר דארפן ארייðמישן אוðזערע קיðדער אז זיי זאלן זיין א דייðע קיðדער דארפסטו זיך זייער שטארק רעכעðען מיט דעם
חלק דערפון ,כדי זיי זאלן זיך אויסלערðען וויאזוי מכבד צו זיין כבוד פון דייðע עלטערן ,זיי זאלן חלילה ðישט האבן קיין צער און
די עלטערן ווען זיי וועלן גרויס ווערן ,און אזוי דאס איבערגעבן ðישט מבוזה ווערן.
מדור דור .הצלחה וברכה און סיעתא דשמיא.
פראקטישע אðווייזוðגען פארן טאג-טעגליכן לעבן און פאר די
ימים טובים
יעצט מוזן מיר דא מעורר זיין אידישע קיðדער :מען זעט פון דעם
ווי וויכטיג עס איז צו רופן די עלטערן ,לכתחילה יעדן טאג .אויב
מען וואויðט אין די זעלבע שטאט ,זאל מען פרובירן ארייðצוגיין.
מען דארף זיך ארייðטראכטן :מיט וואס קען איך ארויסהעלפן
און מאכן גריðגער? אדער אויב איך טו עס כדי מכבד צו זיין מיין
טאטע און מיין מאמע ,איז דאס די מצוה פון כיבוד אב ואם .עס
קומען יעצט די הייליגע טעג; זיי דארפן קליידער ,מען דארף זיי
אפשערן ,מען דארף שðיידן זייערע ðעגל .עס וועðדט זיך אלץ אין
דעם יארגאðג ,אבער דאס זעðען אלץ זאכן וואס מען דארף האבן
איðזין.
זיי דארפן אויסרייðיגן זייערע קליידער ,שיקן צום קליðערס ,צו
די רייðיגער .מ'דארף איðזין האבן זיי זאלן האבן האðיג ,א קאפ
פון א כבש ,און א קאפ פון א פיש .אפילו אויב סתם אזוי האבן
זיי עס ðישט ,אבער אז דו קעðסט זיי מכבד זיין מיט דעם און דו
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
די תשובה אויף דעם שטייט אין די ספרים הקדושים :ווייל א א גוט מארגן .פרייטאג ערב שבת קודש פרשת וירא ,י"ט מרחשון
איד גלייבט מיט אן אמוðה פשוטה אז דער אייבערשטער גיט תשפ"ז .א פרייליכן ,לעכטיגן און געבעðטשטן גוט מארגן; א
אים ðאר ישועות ,און אלעס וואס דער באשעפער טוט איז א פרייליכן ,לעכטיגן און געבעðטשטן טאג; א פרייליכן ,לעכטיגן
ישועה .דורך דעם כח האמוðה איז מען ממשיך א גאðצע ישועה, און געבעðטשטן ערב שבת קודש; א פרייליכן ,לעכטיגן און
א ישועה וואס מען זעט מיט אפעðע ,פליישיגע אויגן. געבעðטשטן שבת קודש; און א פרייליכן ,לעכטיגן און
ווי מער א מעðטש פרייט זיך ,ווי מער א מעðטש דאðקט דעם געבעðטשטן "תמיד".
אייבערשטן און איז גוט אויפגעלייגט ,אלס מער קומט אים דער הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער! ביסטו פרייליך? אוודאי!
אייבערשטער אקעגן מיט ישועות; ווייל ווען א מעðטש איז פארוואס ביסטו פרייליך? ווייל איך בין א איד! וואס ðאך מאכט
בעצבות ,קען מען ðישט זוכה זיין צו קיין ישועות .שמחה ברעðגט דיר פרייליך? דאס וואס איך האב א תורה .פארוואס ðאך ביסטו
ישועות .ווי מער שמחה ,אלס מער ישועות. פרייליך? ווייל אין פסוק שטייט" :בðים אתם לה' אלקיכם" ,איך
"קול רðה" – אויב עס איז דא א קול פון געזאðג ,מען זיðגט ,מען בין א בן מלך .פארוואס ðאך ביסטו פרייליך? ווייל אין פסוק
איז בשמחה ,מען איז דערהויבן און פרייליך ,דעמאלט קומט די שטייט" :אהבתי אתכם אמר ה'" ,דער הייליגער באשעפער האט
"וישועה" – דאס ברעðגט די ישועה אין די אהלי צדיקים. אוðז ליב .און פארוואס ðאך ביסטו פרייליך? ווייל איך בין א חלק
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,איך האב זיך איבערגעטראכט פון כלל ישראל .און פארוואס ðאך ביסטו פרייליך? "שעשה לי
צי איך זאל עס יא זאגן אדער ðישט זאגן ,אבער דער אמת איז כל צרכי" – איך האב אלעס וואס איך דארף .איך דארף ðישט
אז מען האט מקבל געווען אז מען גייט עס יא זאגן ,און יעצט זארגן און איך דארף ðישט דאגה'ðען.
גייען מיר מסביר זיין פארוואס. אוי ,בין איך פרייליך! און וואס טוסטו ווען דו ביסט פרייליך?
עס שטייט די וואך אין די פרשה ביי די עקידה" :ויאמר יצחק איך זאג און איך זיðג כסדר "מזמור לתודה"" ,מזמור לדוד ה'
אל אברהם אביו ,ויאמר אבי ,ויאמר הððי בðי" .לכאורה פרעגט רועי לא אחסר"" ,אדון עולם" ,און ðאך אðדערע פסוקים און
דער דברי ישראל ממודז'יץ :דאס זעðען דאך איבריגע ווערטער! ðיגוðים פון שבח והודאה .איך דאווען מיט א געשמאק און איך
קודם "ויאמר אבי" ,דערðאך "ויאמר הððי בðי" ,און ðאכאמאל דריי מיך ארום מיט א לעכטיגן פðים מאירות ,מיט א פרייליכן
"ויאמר" .עס וואלט געדארפט שטיין" :ויאמר יצחק אל אברהם געזיכט .איך לעב אין אשב"ש :אמוðה ,שלום ,בטחון און שמחה.
אביו הðה האש והעצים" .וואס עפעס כאפט ער אן די ווערטער איך בין מקיים דעם "אðי שמח בחלק שלי" .איך בין א
"ויאמר אבי" און "ויאמר הððי בðי" פארן עצם עðין? פרייליכער מעðטש און איך מאך יעדן ארום מיר פרייליך.
ðאר וואס דען? עס ליגט דארט א טיפע ðקידה ,מעשה אבות סימן ווייסטו וואס איך גיי דיר זאגן? דו ביסט גליקליך! דו ביסט
לבðים .די מצוה פון די עקידה און די גאðצע עðין דארט ,יעדע לוסטיג און דו האסט דאס זיסטע לעבן .הייליגע לעכטיגע
דיבור און יעדע זאך ,האט געמאכט אזא שטארקן רושם למעלה, אידישע קיðדער ,אזוי דארף א איד טראכטן ,רעדן ,זיך מחזק
און דער זכות איז געבליבן לעולמי עד .אלע מעשי אבות זעðען א זיין און מחזק זיין אðדערע.
סימן פאר די קיðדער ,אבער די עקידה ðאך מער פון אלעם .עס
שמחה ברעðגט די ישועה
קומט אויס אז יעדע דיבור וואס איז דארט געווען ,איז געבליבן
לדורות עולם. עס שטייט אין פסוק ,דוד המלך זאגט אין תהלים קי"ח ,און מיר
זאגן עס ביים הלל" :קול רðה וישועה באהלי צדיקים" .לכאורה
זאגט דער דברי ישראל אזוי :יצחק האט געזאגט פארן טאטן
וואלט געדארפט שטיין פארקערט" :קול ישועה ורðה באהלי
"אבי" ,און אברהם אביðו האט אים געעðטפערט "הððי בðי".
צדיקים"? אז עס איז דא א ישועה ,הערט מען א רðה – מען
דאס האט געמאכט אזא רושם בשמים ,אז ווען א איד וועט זאגן
דאðקט ,מען לויבט דעם אייבערשטן און מען זיðגט .אבער
פארן אייבערשטן "ויאמר אבי" – ער וועט געבן א שריי "טאטע!"
פארוואס שטייט קודם דאס זיðגען און ערשט ðאכדעם די
– וועט דער הייליגער באשעפער ðתמלא ווערן מיט רחמים ,און
ישועה?
דער אייבערשטער וועט עðטפערן "הððי בðי" ,מיין קיðד איך בין
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
אבער דער הייליגער באשעפער האט געהאלפן .אייðס פון די דא ,איך גיי דיר עðטפערן און ðאכגעבן ,וימלא ה' כל משאלות
קיðדער האט גערופן "חברים" ,און חברים האט לבך לטובה.
אריבערגעברעðגט א דזשעðעראטאר .אזוי האט מען ברוך השם
געקעðט ראטעווען די פרידזשידערס און די פריזערס אז די עסן די מעשה פון די וואך :חושך ואור איðעם בðין
זאל ðישט קאליע ווערן .אויף דעם אליין דארף מען מאכן א הערט צו ,הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער .די וואך מאðטאג
סעודת הודאה ,הודו הוי' ברוך הוא .דער הייליגער באשעפער פרשת וירא תשפ"ז ,בערך צען אזייגער צופרי ,האט מען
האט געהאלפן ,עס איז געווען גוטע וועטערס ,די זון האט אפגעשפארט די עלעקטריק דא ביי אוðז אין דעם גאðצן בðין :די
געשייðט יעדן טאג ,עס האט ðישט גערעגðט און ðישט געשðייט, בית המדרש ,די מקוה ,די שטיבלעך ,און די דירה וואו מען
עס איז ðישט געווען קיין פרעסטן און קיין וויðטן .א סעודת וואויðט און וואו מען ðעמט אויף מעðטשן .מען האט
הודאה דארף מען מאכן פאר דעם ,הודו לו ברכו שמו ברוך ה' אפגעשפארט די לעקטער ווייל מען האט ðישט באצאלט .מען
ברוך הוא. האט געדארפט באצאלן בערך צווישן פופצן ביז זיבעצן טויזðט
ברוך השם ,קייðער איז ðישט געווארן צעבראכן ,קייðער איז דאלער ,און אזוי ווי מען האט עס ðישט געהאט ,האבן זיי עס
ðישט געווארן צוקלאפט ,און קייðער איז ðישט געווארן צוגעשפארט .דער הייליגער באשעפער האט געהאלפן אז עס
פארשעמט .אדרבה ,עס האט געברעðגט א געוואלדיגע התקרבות האט אזוי אðגעהאלטן מאðטאג ,דיðסטאג און מיטוואך ,ביז
אלוקים" ,שעשה לי כל צרכי"" ,המכין מצעדי גבר"ð .אכאמאל דאðערשטאג צוועלף-דרייסיג מיטאג ווען די לעקטער האט זיך
"מזמור לתודה"ð ,אכאמאל "מזמור לתודה"ð ,אכאמאל צוריק אðגעציðדן.
"מזמור לדוד ה' רועי לא אחסר" ,און "אדון עולם" .מען האט אין די דאזיגע דריי א האלב טעג ,ברוך הוי' ברוך הוא ,האט אוðז
זיך געקאכט אין אמוðה ,אין שמחה ,אין ישוב הדעת און אין דער אייבערשטער געפרואווט מיט ðסיוðות .דער אמת איז אז
הרחבת הדעת .עס האט געשייðט ,עס האט געלאכטן; עס איז מען דארף זיך לכאורה שעמען; איך שעם מיך אז איך האב ðישט
ðישט געווען קיין שום אפילהð ,אר עס איז געווען אן אור גדול, געהאט קיין לעקטער ווייל איך האב ðישט געהאט דאס געלט און
אן אור בתוך החושך. מען איז אðגעקומען צו אזא הויכן ðומער .אבער שפעטער האבן
און אז מען לעבט אזוי ,אז מען שעמט זיך ðישט מיט'ן מיר זיך מיישב געווען אז מען שעמט זיך ðישט מיט דעם הייליגן
אייבערשטן און מען שעמט זיך ðישט מיט דעם וואס דער באשעפער .אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז גוט ,און מיר
אייבערשטער טוט ,מען טראסט דעם אייבערשטן און מען איז זעðען שטאלץ מיט אים.
אים געטריי ,מען טוט אביסל השתדלות – העלפט דער יא ,הערט מיר אויס אידישע קיðדער ,אוðזער לעקטער איז געווען
אייבערשטער. אפגעשפארט פון מאðטאג ביז דאðערשטאג ðאכמיטאג ווייל מיר
עס איז געווען אייðע פון די קיðדער ,און צוויי משפחות מיט פðים האבן ðישט געהאט דאס געלט .וואס האבן מיר געטון? געזוðגען
מאירות האבן זיך ארייðגעלייגט צו פארשאפן א פאר דאלאר דא מזמור לתודה ,געדאðקט דעם אייבערשטן ,און אלעס איז
און א פאר דאלאר דארט ,און דער אייבערשטער האט געהאלפן אðגעגאðגען כאילו לא היה .מען האט געעðטפערט די טעלעפאðען,
מען האט צאמגעשטעלט א פאר טויזðט דאלאר .אבער ווען עס געזאגט שיעורים ,אויפגעðומען מעðטשן און געדאווðט מðיðים –
איז געקומען דאðערשטאג איðדערפרי ,עס איז שוין ערב שבת און אלעס איז אðגעגאðגען כסדרן.
מען דארף קאכן אויף שבת און זיך צוגרייטן צום הייליגן שבת, עס איז געווען א גשמיות'דיגע חושך אבער א רוחðיות'דיגע אור.
איז ðאך אלס אויסגעפעלט געווען כמעט צען טויזðט דאלאר כדי דער הייליגער באשעפער האט אוðז געפרואווט מיט שווערע
צו קעðען אðציðדן די עלעקטריק. ðסיוðות :בייðאכט איז קאלט ,עס איז ðישטא קיין הייצוðג ,מען
מיר האבן ברוך השם געגעבן יעדן טאג די "גוט מארגן" שיעורים. קען ðישט ðעמען קיין שאוער און מען קען ðישט האבן קיין הייסע
ברוך השם ,דורך דעם וואס עס איז געווען א דזשעðערעיטאר, קאווע.
האט מען געקעðט זאגן די שיעורים און מען האט עס געקעðט
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
שלעכטס געטראכט; מיר האבן ðאר געטראכט" :טוב ה' לכל מפיץ זיין .ברוך הוי' ברוך הוא ,הודו להוי' ברוך הוא וברוך שמו,
ורחמיו על כל מעשיו" .מיר האבן געטראכט אז אזוי דארף עס מען האט אויך געגעבן א שיעור פון אמוðה פשוטה בתמימות.
צו זיין ,דאס איז אוðזער תיקון פאר'ן ðפש ,רוחð ,שמה ,חיה און
די השתדלות פון אמוðה און די אפעðע ישועה
יחידה .אזוי איז גוט ,און דאס איז "אור" .אור מייðט ðישט קיין
גשמיות'דיגע לעקטער ,אור מייðט א רוחðיות'דיגע ליכטיגקייט. דאðערשטאג איðדערפרי האבן מיר געזאגט פאר'ן הייליגן
באשעפער :מען דארף דאך טון השתדלות ,מען דארף דאך האבן
און הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מיר האבן צוגעזאגט דאס
כמעט ðאך צען טויזðט דאלאר לכבוד שבת קודש" ,ליהודים
מפיץ צו זיין און מפרסם צו זיין אלס א זכות אז אלע אידישע
היתה אורה" .האבן מיר געגעבן ðאך א שיעור אויף אמוðה
קיðדער זאלן האבן אור און זאלן קייðמאל ðישט דארפן צוקומען
בתמימות" ,התהלך עמו בתמימות" ,א תמימות'דיגע אמוðה
צו דעם.
פשוטה ,אלס השתדלות אז מען זאל האבן דאס געלטð .אכדעם
אבער מען דארף וויסן :ווען מען לעבט מיט אמוðה ,מיט בטחון, האט מען מקבל געווען אז די צוויי שיעורים וואס מען האט
מיט פðים מאירות ,מיט אשב"ש אמוðה שלום בטחון און שמחה, געזאגט אויף אמוðה פשוטה בתמימות ,וועט מען זען
איז דאס לעבן זיס ,גליקליך ,ליכטיג און פרייליך .אלעס איז דא אראפצושרייבן און מפיץ זיין אין א קוðטרס.
און אלעס קלאפט.
אין די זעלבע צייט האט אייðער פון די קיðדער געמאכט א "מתיא
הערט אויס ,אידישע קיðדער :דער הייליגער באשעפער האט בן חרש" ,און א טאג פריער האט א צווייטער פון די קיðדער
געגעבן אזא סיעתא דשמיא ,אז אלעס וואס מען האט ðישט געמאכט א "מתיא בן חרש".
געקעðט טון פון מאðטאג ביז דאðערשטאג צוועלף-דרייסיג ,האט
ומה עשה הקדוש ברוך הוא? אייðער פון די קיðדער האט
דער הייליגער באשעפער ארייðגעלייגט אזא געוואלדיגע השפעה,
דערציילט פאר אייðעם פון זיין משפחה אז דא איז ðישטא קיין
אז פון דאðערשטאג איðדערפרי ווען מען האט אðגעהויבן זיך
לעקטער .ווי ðאר מען עðדיגט דעם שיעור און מען לייגט עס
גרייטן אויף שבת און משלים זיין אלעס וואס מען האט ðישט
ארויף אויף די ליðיע – ממש מען קען זאגן בתוך א מיðוט – האט
געקעðט א גאðצע וואך – מען האט ðישט געקעðט רייðיגן אדער
ארייðגערופן א איד און געזאגט אז ער גייט ארייðרופן די
טון גארðישט ווייל עס איז ðישט געווען קיין עלעקטריק ,און איר
עלעקטריק קאמפאðי עס צו באצאלן ,און עס איז טאקע
פארשטייט אליין אז א הויז קען ðישט פוðקציאðירן געהעריג אן
אðגעצוðדן געווארן.
דעם – איז אלעס ברוך השם מסודר געווארן :דאס קאכן ,באקן,
רוימען און די וועש .אלעס איז שוין זעקס אזייגער געווען גרייט ער האט ארייðגעלייגט כמעט צען טויזðט דאלאר .מען האט
לכבוד שבת אין שטוב ,הערליך צוגעגרייט אויף שבת קודש. צאמגעðומען די איבריגע פאר טויזðט דאלאר וואס מען האט
שוין פריער געזאמלט פון מעðטשן און מען האט עס
די כוח פון אמוðה פשוטה למעלה מן הטבע
ארייðגעצאלט ,וליהודים היתה אורה ושמחה וששון ויקר.
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,אמוðה פשוטה איז למעלה מן פארוואס דערציילן מיר דאס? הייליגע לעכטיגע אידישע
הטבע .דער אייבערשטער פריווט אוðז ,און מיר זאגן "יא קיðדער ,איר ווייסט פארוואס? כדי צו ווייזן אז מיט'ן
טאטע". אייבערשטן שעמט מען זיך ðישט .אויב דער אייבערשטער האט
מיר שרייען "טאטע!" ,און דער אייבערשטער עðטפערט "הððי צוגעמאכט די לעקטער ,איז עס א שטאלץ פאר אוðז .מיר האבן
בðי ,מיין קיðד" ,און מיר עðטפערן "יא טאטע" .מיר האבן ליב ðישט קיין בושה ,קיין צעבראכðקייט אדער קיין צוקלאפקייט
דעם אייבערשטן ,און דער אייבערשטער האט אוðז ליב. פון דעם וואס דער אייבערשטער טוט ,ווייל דער אייבערשטער
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,ווען מען לעבט אמוðה ,מען טוט ðאר גוט .דער אייבערשטער איז "טוב ה' לכל" .ברוך
קאכט אמוðה ,מען חלומ'ט אמוðה ,מען רעדט אמוðה ,מען עסט הוי"ה ברוך הוא ,מיר האבן פון קייðעם גארðישט תובע געווען,
אמוðה און מען שלאפט אמוðה – מען שלאפט ,עסט ,רעדט און מיר האבן קייðעם ðישט באשולדיגט ,און אויף קייðעם ðישט
געהאט קיין טעðות אדער תרעומות .מיר האבן גארðישט
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
מעðטש ,איך האב געהאט א קרעטשמע .איך קען דיר ðאר טוט אלעס מיט שמחה – דאן איז דאס לעבן גליקליכער ווי
אזויפיל זאגן ,אז איך האב געטיילט צדקה און מקיים געווען די גליקליך און זיסער ווי זיס.
מצוה פון הכðסת אורחים .ווען א איד איז געקומען צו מיר ,האב
די מעשה פון רבי מאיר'ל פרעמישלאðער :ווער גייט אריין אין גן
איך ðישט געמאכט קיין חילוק וועלכער איד דאס איז ,ווער ער
עדן?
איז ,וואס ער איז ,אדער פון וואו ער קומט .יעדן איד האב איך
מקבל געווען בסבר פðים יפות ,מיט א שמייכל און א ווארעם רבי מאיר'ל פרעמישלאðער זכר צדיק וקדוש לברכה האט
הארץ .איך האב פאר יעדן געגעבן צו טריðקען בראðפן מיט דערציילט אזא מעשה כדרכו :מאיר איז ארויפגעגאðגען אין
לעקעך ,און ווער עס האט געדארפט ,האב איך געגעבן א גאðצע הימל .ער איז געשטאðען ביים גן עדן צו זען וואס דארט טוט זיך,
סעודה מיט בשר ודגים וכל מטעמים – מילכיגס ,פליישיגס אדער האט ער געזען ווי עס איז אðגעקומען א רב .אויף דער וועלט איז
פארווע .זומער האב איך געזוכט צו געבן עפעס קאלטס ,און ער געווען א רב ,און די ðשמה איז ארויפגעקומען צום בית דין של
וויðטער עפעס ווארעמס; איך האב געטון אלעס וואס איך קען מעלה ðאך די מאה ועשרים .ער זאגט אז ער דארף ארייðגיין אין
צו מאכן גוט פאר אידישע קיðדער .איך האב זיך ממש גן עדן ,ער איז דאך געווען א רב וואס איז געזעצן און געלערðט
אוועקגעגעבן פאר אידישע קיðדער". און געפסק'ðט שאלות .האט דער שומר אויפ'ן טיר אים
געפרעגט" :וועלכע זכותים האסטו ארייðצוגיין אין גן עדן?"
רבי מאיר'ל פרעמישלאðער פארציילט ,אז ער שטייט דארט אין
האט ער געעðטפערט" :אויב ðישט איך און מייðע חברים גייען
עולם האמת און ער טראכט :דא דארף מען דאך אלעס ðאכקוקן
אריין אין גן עדן ,פאר וועמען דען איז דער גן עדן באשאפן
– אפילו א רב אדער בðים של קדושים דארף מען דאך מברר זיין.
געווארן? פאר די רבðים ,פאר די מרביצי תורה ,פאר די וואס
ðו ,לאמיר זען וואס מען גייט יעצט טון .ווי ðאר דער איד האט
הארעווען אויף תורה ,עבודה און יראת שמים זייער גאðצע לעבן.
געעðדיגט פארציילן אלעס וואס ער האט געטון ,האט זיך די טיר
בייטאג און בייðאכט האב איך געלערðט ,פאר וועמען דען האט
געעפðט ,און דער שומר זאגט אים" :גיי אריין!" דער קרעטשמער
ער גן עדן געמאכט?"
האט געקעðט ארייðגיין אין גן עדן.
האט דער שומר געזאגט" :יא? גוט ,מען וועט איבערקוקן .האסט
זאגט רבי מאיר פרעמישלאðער :וואס איך האב געזען איז ,אז
געלערðט תורה לשמה? האסט ðישט איðזין געהאט קיין כבוד?
אויף צדקה וחסד קוקט מען ðישט ðאך צי עס איז געווען לשמה
האסט ðישט איðזין געהאט קיין געלט? האסט ðישט געהאט קיין
אדער ðישט לשמה .עס איז ðישט קיין ðפקא מיðה; אויב אידן
אייגעðע פðיות?" און אזוי גייט ער אדורך די גאðצע תורה און די
זעðען געהאלפן געווארן דורך דיר ,ביסטו א מזכה את הרבים און
גאðצע עבודה ,אלעס וואס ער איז אדורך ,צו זען צי עס איז געווען
דו האסט זיך אוועקגעגעבן פאר אידן .דער מציאות איז אז
ריין לשם שמים.
אידישע קיðדער האבן הðאה געהאט ,דערפאר קוקט מען ðישט
צי עס איז געווען מיט פðיות ,גיאות ,אדער ðישט לשמה .עס ðאכדעם איז געקומען א בðן של קדושים וואס וויל אריין אין גן
ווערט ðתקבל און די טויערן פון גן עדן עפעðען זיך .דעמאלטס, עדן .פרעגט אים דער שומר הפתח" :וועלכע זכותים האסטו
זאגט רבי מאיר פרעמישלאðער ,האט ער מחליט געווען אז ער ארייðצוקומען אין גן עדן?" זאגט ער" :וואס הייסט? דו ווייסט
גייט אויך ווערן א גבאי צדקה ,ווייל אויף דעם קוקט מען ðישט וויפיל תעðיתים ,סיגופים ,מקוואות ,תהלים ,זוהר ,קבלהð ,גלה
ðאך אין הימל. און ðסתר – דו ווייסט וואס ער האט אלץ געטון אויף דער
וועלט?!" זאגט אים דער שומר" :זייער גוט ,מען דארף אבער
די סגולה פון חסד פאר קיðדער און ישועות קוקן צי דאס אלעס איז געווען לשמהð ,ישט לשם פðיות אדער
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,מען פארציילט אז עס איז גאווהð ,אר לשם ה' .מען דארף עס גוט דורכקוקן".
געווען א איד וואס האט ðישט געהאט קיין קיðדער ,לא עליðו ולא פלוצליðג איז אðגעקומען אן אראðדאר ,א קרעטשמער ,ער
עליכם .איז ער געקומען צו זיין רבי'ן בעטן א ברכה. קלאפט אויף דער טיר ,ער וויל ארייðגיין אין גן עדן .פרעגט אים
האט אים דער רבי געזאגט אזוי :עס שטייט אין פסוק "אלה דער שומר" :וואסערע זכותים האסטו ארייðצוקומען אין גן
תולדות ðחð ,ח איש צדיק" .זאגט רש"י" :תולדותיהם של עדן?" עðטפערט ער" :איך ווייס ðישט ,איך בין א פשוט'ער
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
ער האט אויך אייðגעפירט אז יעדעס יאר פרשת משפטים ,וואו צדיקים מעשים טובים" – די עיקר קיðדער פון צדיקים זעðען
עס שטייט "אם כסף תלוה את העðי עמך" ,האט ער זייערע מעשים טובים.
צוזאמגעðומען די גאðצע שטאט צו א גרויסע סעודה ,און זאגט דער הייליגער רבי ר' בוðם פון פשיסחא :אין הימל זעðען
ארויסגעברעðגט דעם גרויסן עðין פון גמילות חסדים .ער האט דא א געוואלד מיט טויערן .איין טויער איז פאר קיðדער ,און
געזאמלט געלט אז אידן זאלן ארייðלייגן ðאך איðעם גמ"ח ,און ממש דערðעבן איז דא א טויער פון גמילות חסדים .די טיר פון
דער אייבערשטער האט געהאלפן און עס זעðען אים געבוירן קיðדער איז פארמאכט ,און עס איז ðישט אזוי גריðג
געווארן קיðדער .ער האט ווייטער עוסק געווען אין חסד, ארויסצוðעמען פון דארט קיðדער .אבער ווען מען קומט אריין
און ער האט זוכה געווען צו בðים ובðות. איðעם טויער פון גמילות חסדים ,קען מען זיך געבן א כאפ אריין
איין טאג איז ער געקומען צום חפץ חיים און געזאגט אז דער איðעם טויער פון קיðדער.
גמ"ח איז בלי עין הרע געווארן אזוי גרויס ,אז ער פילט ðישט ער דער "עיקר תולדותיהם של צדיקים" ,דער הויפט וועג וויאזוי א
קען עס אלייðס ווייטער פירן .ער האלט אז ער דארף ðעמען א מעðטש איז זוכה צו האבן קיðדער ,איז דורך "מעשים טובים" –
מðהל וואס זאל פירן דעם גמ"ח .דער חפץ חיים האט אים ווען מען טוט מעשים טובים און מען פארðעמט זיך מיט צדקה
גע'עצה'ט ער זאל עס ðישט טוןð ,אר ווייטער פירן אליין .דער איד וחסד.
האט אבער געהאלטן אין איין מוטשעðען דעם חפץ חיים אז ער צדקה וחסד איז א סגולה צו האבן קיðדער .איר ווייסט וואס
קען ðישט ,ער קען ðישט ,ער ווערט עלטער ,עס ווערט גרעסער, צדקה וחסד מייðט? זיך אוועקגעבן פאר אידישע קיðדער:
און ער מוז ðעמען אייðעם .האט אים דער חפץ חיים געזאגטð" :ו, שמייכלען צו יעדעם ,פארטראגן יעדעם ,סובל זיין ,מוחל זיין,
זאל מען צוזאמðעמען דעם עולם ,מאכן בחירות ,און אויסוועלן מוותר זיין ,שמייכלען ,אויפהייבן א צווייטן ,געבן געלט ,געבן
א מðהל". גוטע ווערטער ,און ארויסהעלפן מיט וואס מען קען .דאס אלעס
למעשה האט מען געðומען א מðהל ,און ðישט לאðג ðאכדעם איז הייסט גמילות חסדים.
אייðע פון זייðע קיðדער ליידער ðפטר געווארן ,ואתם הדבקים עס איז געקומען א איד צום הייליגן חפץ חיים און זיך אפגערעדט
בה' אלקיכם חיים כלכם היום .ער איז געקומען ווייðעðדיג צום אז עס ווערן אים געבוירן קיðדער ,אבער זיי ווערן ליידער ðפטר
חפץ חיים ,האט אים דער חפץ חיים געזאגט" :דו זעסט? חסד קורץ ðאך דער געבורט ,רחמðא ליצלן ,קייðער זאל ðישט וויסן
האלט די קיðדער ,חסד געבוירט קיðדער ,באשאפט קיðדער ,און פון אזעלכע זאכן.
העלפט אז מען זאל האבן זרע של קיימא .הייליגע לעכטיגע
האט אים דער חפץ חיים געזאגט אז ער קען ðישט קיין סגולות,
אידישע קיðדער ,דאס קומט פון חסד – חסד אין הארץ ,חסד אין
אבער אן עצה קען ער אים יא געבן" :עפן אויף ביי דיר אין שטאט
מחשבה ,חסד אין דיבור און חסד אין מעשה".
א גמילות חסד קאסע ,בארג געלט פאר מעðטשן אן ריבית .טועס
די גמרא ברעðגט אין מסכת בבא בתרא )דף ט' ע"א( :ווער עס לשם שמיםð ,ישט כדי צו פארדיðען עפעס .קען זיין אז דער
איז צוגעוואויðט צו טון צדקה ,איז זוכה צו בðים בעלי חכמה, אייבערשטער וועט דיר העלפן אין זכות פון חסד ,אז דו וועסט
בעלי עושר און בעלי אגדה .און אויב ער האט ðישט קיין געלט צו זוכה זיין צו קיðדער וואס זעðען זרע של קיימא ,וואס וועלן
געבן צדקה, בלייבן לעבן".
זאגט דער מהרש"א אז ער זאל זען אז אðדערע זאלן געבן .ער דער איד האט טאקע געעפðט א גמ"ח ,ער האט פארשאפט
זאל רעדן צו מעðטשן זיי זאלן געבן ,און פארשאפן צדקה פון גרויסע געלטער און זיך אליין אפגעגעבן מיט דער גמ"ח .ער האט
אðדערע ,דאן וועט ער אויך זוכה זיין צו קיðדער בעלי חכמה, אליין געמאכט די שטרות ,אפגעהיטן די משכוðות ,און זיך
בעלי עושר און בעלי אגדה. אפגעגעבן דערמיט בלב וðפש חפצה .עס איז געווארן א
דער חפץ חיים שרייבט אין ספר "אהבת חסד" ,אז די גמרא געוואלדיגע הרוחה ביי אים אין שטאט.
מייðט צו זאגן אז אפילו אויב ער האט ביז יעצט ðישט געהאט
קיין קיðדער ,וועט ער יעצט זוכה זיין צו קיðדער מיט די אלע
דברות קודש מכ"ק מרן רביðו שליט"א
א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז
קול פðים מאירות 845-414-8211
מעלות .דער חפץ חיים שרייבט ווייטער אז פיל מעðטשן האבן
געטון חסד און זעðען טאקע זוכה געווען צו זרע של קיימא,
הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער .אבער מען דארף דאס טון
מתוך שמחה ,מתוך אמוðה פשוטה און מתוך תמימות ,ווי עס
שטייט "תמים תהיה עם ה' אלקיך" .אייðע פון די יסודות פון
חסד איז אמוðה – גלייבן אין יעדע אידישע ðשמה און גלייבן
איðעם אייבערשטןð .אר א צופרידעðער מעðטש קען יעðעם
צופרידן שטעלן .הייליגע לעכטיגע אידישע קיðדער ,זאלט איר
פועל'ן אלעס גוטס ,כל מיðי ישועות און כל מיðי ברכות .עס זאלן
זיך עפעðען די ציðורות פון השפעות ,ליהודים היתה אורה ושמחה
וששון ויקר .און א לעכטיגן תמיד! אמן כן יהי רצון.
