gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

באור החיים · BEOHR HACHAIM — חיי שרה (2026-11-02)

מוציא לאור: באור החיים · BEOHR HACHAIM

שבוע: חיי שרה (2026-11-02)

באור החיים · BEOHR HACHAIM — חיי שרה (2026-11-02)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בעזרת השם יתברך‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת‬ ‫גל י ון ד" ק תת‬ ‫צא לאור‬ ‫ע‬ ‫יו‬ ‫"י‬ ‫לע"נ האשה החשובה‬ ‫מרת רבקה יוכבד בת ר' יצחק הלוי ע"ה‬ ‫הגליון‬ ‫ע"י משפחתה החשובה שיחי'‬ ‫יארצייט ביום כ"ט חשון ‪ -‬ב' תולדות הבעל"ט‬ ‫נתנדב‬ ‫ידידינו היקרים משפחת וויינבערגער שיחי’‬ ‫פרנס פעולות‬ ‫לע"נ חותנם הרה"ח מוה”ר צבי ארי’ בן ר’ ישראל ע"ה‬ ‫האיחוד‬ ‫נפטר ביום ט”ז חשון תשפ”ו לפ”ק‬ ‫לחודש חשון‬ ‫נא שלא לקרותו בשעת התפלה וקריאת התורה‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫סדר הלימודים‬ ‫במסגרת החבורות שע"י קהילתינו הק'‬ ‫= פרשת תולדות =‬ ‫‪718.451.8674 - 514.500.8674‬‬ ‫‪0.333.015.0715 - 079.704.0074‬‬ ‫ה' עמודים ‪ -‬מסכת סנהדרין‬ ‫ז' עמודים ‪ -‬מסכת מנחות‬ ‫חזרת השבוע‬ ‫לימוד היום‬ ‫חזרת השבוע‬ ‫לימוד היום‬ ‫קולו בקודש מרביה"ק זי"ע | דברות‬ ‫חזרה‬ ‫חזרה‬ ‫דף סב‪.‬‬ ‫דף סה‪:‬‬ ‫שב"ק חיי שרה‬ ‫ושיחות קודש מרבינו שליט"א | דרשות‬ ‫| שיעורים | חבורות | מעמדים | מאורעות‬ ‫דף נט‪:‬‬ ‫דף סג‪.‬‬ ‫דף סב‪:‬‬ ‫דף סו‪.‬‬ ‫זונטאג‬ ‫| מודעות | שמחות | אינטערוויו'ס |‬ ‫דף ס‪.‬‬ ‫דף סג‪:‬‬ ‫דף סג‪.‬‬ ‫דף סו‪:‬‬ ‫מאנטאג‬ ‫מזון הנפש | עזר לתושבים | מעמבער‬ ‫אפטיילונג | ואטהר ואתקדש | קהילות‬ ‫דף ס‪:‬‬ ‫דף סד‪.‬‬ ‫דף סג‪:‬‬ ‫דף סז‪.‬‬ ‫דינסטאג‬ ‫ומוסדות | פרנסה ביחד | ועוד‬ ‫דף סא‪.‬‬ ‫דף סד‪:‬‬ ‫דף סד‪.‬‬ ‫דף סז‪:‬‬ ‫מיטוואך‬ ‫דף סא‪:‬‬ ‫דף סה‪.‬‬ ‫דף סד‪:‬‬ ‫דף סח‪.‬‬ ‫דאנערשטאג‬ ‫חזרה‬ ‫חזרה‬ ‫דף סה‪.‬‬ ‫דף סח‪:‬‬ ‫עש"ק‬ ‫פרנס השיעורי תורה‬ ‫בחינה הבאה ביום א' ויגש‬ ‫על 'קול איחוד' לשבוע הבעל"ט‬ ‫חבורת ז' עמודים ‪ -‬סב‪ – :‬עט‪:‬‬ ‫חבורת ה' עמודים – ס‪ – :‬עב‪:‬‬ ‫הערליכע שיעורים לימוד וחזרה‪ ,‬שואל ומשיב‪ ,‬ווי אויך צו טרעפן א חברותא‬ ‫אב"ד שר שלום שליט"א‬ ‫רופט קול איחוד טאהש‬ ‫‪514-500-8674 - 718-451-8674‬‬ ‫ביי ‪ 4-1‬פון די מעין מעניו‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בנו‬ ‫החתן שלום ני"ו למזל טוב‬ ‫זכות השיעורי תורה דרבים יעמוד לו ולזרעו להתברך‬ ‫בכל הברכות הכתובה בתורה עד עולם אמן‬ ‫צא לאור‬ ‫ע‬ ‫יו‬ ‫"י‬ ‫יארצייטן‬ ‫פון רבותינו‬ ‫הק' ואנשי‬ ‫שלומינו וואס‬ ‫געפאלט אין‬ ‫די קומענדיגע‬ ‫וואך‬ ‫זכר צדיקים לברכה‬ ‫תר"ז‬ ‫הרה"ק רבי צבי בן רבי יהודה לייב זי"ע ‪ -‬רבי ר' הערש מ'רימנאוו‬ ‫ל' חשון‬ ‫תקנ"ה‬ ‫הרה"ק רבי משולם פייוויש בן רבי אהרן משה זי"ע ‪ -‬מ'זבאריז ‪ -‬יושר דברי אמת‬ ‫ב' כסלו‬ ‫‪P: 718.451.8674 #80‬‬ ‫‪F: 845.610.8674‬‬ ‫זכר חסידים לברכה‬ ‫‪11 VAN BUREN DR. #205 MONROE N.Y. 10950‬‬ ‫ביה"ח בקרית יואל‬ ‫תשס"ח‬ ‫האשה החשובה מרת מלכה בת ר' שמואל ע"ה ווידער‬ ‫כ"ז חשון‬ ‫אשת הרה"ח ר' חנוך אלימלך ע"ה‬ ‫ביה"ח בטאהש אונגארן‬ ‫תרפ"ד‬ ‫הרב החסיד ר' חיים צבי בן ר' משה אלחנן ע"ה פערלשטיין‬ ‫כ"ז חשון‬ ‫פילצאליגע פראיעקטן צו פאראייניגן און סערווירן אנשי שלומינו‬ ‫גליון באור החיים | להתאחד בחורי טאהש | קול‬ ‫ביה"ח בקרית יואל‬ ‫תשנ"ז‬ ‫הרב החסיד ר' אלי' דוד בן ר' יצחק הלוי ע"ה טירנויער‬ ‫כ"ח חשון‬ ‫איחוד טאהש | חברה ש"ס | מתאחדת בלעטל |‬ ‫טעלעפאון ביכל | פרנסה ביחד | ולויים בדוכנם‬ ‫ביה"ח בקרית יואל‬ ‫תשע"ו‬ ‫הרב החסיד ר' נחום בן ר' שלמה ע"ה מאשקאוויטש‬ ‫כ"ט חשון‬ ‫ביה"ח וויזניץ מאנסי‬ ‫תשפ"ו‬ ‫האשה החשובה מרת רבקה יוכבד בת ר' יצחק הלוי ע"ה שווארץ‬ ‫כ"ט חשון‬ ‫אשת הרה"ח ר' יעקב זאב הי"ו‬ ‫די לעצטע געלעגנהייט אריינצושיקן בריוון‪,‬‬ ‫מודעות‪ ,‬און מזל טוב'ס פארן גליון‪ ,‬איז‪:‬‬ ‫ביה"ח דקריתינו הקדושה‬ ‫תשנ"ה‬ ‫הרב ר' שם טוב בן ר' יוסף מאיר ע"ה מאיער‬ ‫ג' כסלו‬ ‫מחותנו של רביה"ק זי"ע‬ ‫מיטוואך ‪ 12:00‬מיטאג‬ ‫ה ח י י ם‬ ‫ב צ ר ו ר‬ ‫צ ר ו ר ה‬ ‫נ ש מ ת ם‬ ‫ת ה א‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ב‬ ‫המדור נתנדב ע"י הרב יואל זוסמאן מערץ שליט"א (וומסב"ג)‬ ‫לרגל שמחת הולדת בתו למזל טוב‬ ‫ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן‬ ‫באור פני מלך‬ ‫פניני עבודת עבודה על פרשת השבוע‬ ‫הארץ"‪ ,‬היה יכול הוא בעצמו ליירש ארץ‬ ‫ישראל‪ ,‬דלאברהם יכול ליתן שכר גם‬ ‫ואברהם זקן בא בימים וה'‬ ‫ברך את אברהם בכל‪.‬‬ ‫מערת המכפלה הוא‬ ‫בעולם הזה‪.‬‬ ‫איתא בחז"ל (נדרים לב‪ ):‬דהקב"ה קרא‬ ‫מכוון לגן עדן העליון‬ ‫(עבודת עבודה אמ"ק קרח)‬ ‫שמו אברהם‪ ,‬דאברהם בגימטריא רמ"ח‪,‬‬ ‫ויתן לי את מערת‬ ‫המכפלה‪.‬‬ ‫*‬ ‫ואברהם המליך הקב"ה על כל רמ"ח‬ ‫אבריו‪ ,‬וזה רומז לנו הפסוק כאן‪" ,‬ואברהם‬ ‫הענין מה שאברהם אבינו השתדל‬ ‫אברהם אבינו גילה הדרך‬ ‫זקן בא בימים"‪ ,‬דעבד את השי"ת בכל‬ ‫יום בעבודה שלימה‪ ,‬לכן‪" ,‬וה' ברך את‬ ‫כל כך לקברה במערת המכפלה‪ ,‬מבואר‬ ‫לעבודת השי"ת‬ ‫בזוה"ק‪ ,‬דמערת המכפלה יש לה פתח‬ ‫אברהם בכל"‪ ,‬דהשי"ת בירך אותו שיהיה‬ ‫לגן עדן העליון‪ ,‬וכל הנשמות העולין מגן‬ ‫ה' אלקי השמים אשר‬ ‫לו כולו לה'‪ ,‬ואבריו יהא בלתי לה' לבדו‪.‬‬ ‫עדן התחתון לגן עדן העליון עולין דרך‬ ‫לקחני מבית אבי‪.‬‬ ‫ועל זה אמר הכתוב ביחזקאל (ל"ג‪ ,‬כ"ד)‬ ‫שם‪ ,‬וכמו שירושלים נקרא הכתוב (תהלים‬ ‫"אחד היה אברהם ויירש את הארץ"‪,‬‬ ‫קכב ג) "עיר שחברה לה יחדיו"‪ ,‬כי שם הוא‬ ‫פרש"י הק' ולא אמר ואלקי הארץ‪,‬‬ ‫פירשו בספרים דהקב"ה אמר לאברהם‬ ‫מקום חיבור בית המקדש שלמטה עם‬ ‫ולמעלה הוא אומר ואשביעך בה' אלקי‬ ‫(בראשית י"ג ז') "קום התהלך בארץ לארכה‬ ‫בית המקדש שלמעלה‪ ,‬כן נקראת אותה‬ ‫השמים ואלקי הארץ‪ ,‬אמר לו‪ ,‬עכשיו הוא‬ ‫ולרחבה כי לך אתננה"‪ ,‬ולמדו מזה חז"ל‬ ‫העיר בשם "חברון"‪ ,‬כי שם מקום החיבור‬ ‫אלקי השמים ואלקי הארץ שהרגלתיו‬ ‫(ב"ב ק‪ ).‬דאברהם בעצמו ירש את הארץ‬ ‫בין גן עדן התחתון לגן עדן העליון‪ ,‬ולכך‬ ‫בפי הבריות‪ ,‬אבל כשלקחני מבית אבי‬ ‫ולא רק שירשו לבניו‪ ,‬והוקשו המפרשים‬ ‫נקראת מערת המכפלה‪ ,‬כי הוא כפולה‬ ‫היה אלקי השמים ולא אלקי הארץ‪ ,‬שלא‬ ‫האיך נתן הקב"ה את הארץ לאברהם‪,‬‬ ‫מעולם העליון לעולם התחתון‪ ,‬והמערה‬ ‫היו באי עולם מכירים בו‪ ,‬ושמו לא היה‬ ‫הא אמרו חז"ל (קידושין לט‪" ):‬שכר מצוה‬ ‫הזאת מחברת אותם‪.‬‬ ‫רגיל בארץ‪ .‬ע"כ‪.‬‬ ‫בהאי עלמא ליכא"‪ ,‬ומתרצים דזהו רק‬ ‫ועבודה גדולה עבד אברהם אבינו‬ ‫יש לרמז בזה‪ ,‬כי עד עתה לא היה‬ ‫באדם שיש לו סיבות בעולם הגשמי‪,‬‬ ‫בדברו אל בני חת‪ ,‬שפעל להוציא מקום‬ ‫שמו רגיל בארץ‪ ,‬היינו בענינים ארציים‪,‬‬ ‫מה שאין כן אברהם אבינו שהיה כולו‬ ‫קדוש זה מתחת ידם‪ ,‬באופן שהקליפה‬ ‫שעדיין לא ידעו באי עולם שגם בענינים‬ ‫נשמה דגם גופו הי' לה'‪ ,‬לאדם כזה יש‬ ‫לא תרגיש בגודל הקדושה שמוציא‬ ‫ארציים נמצא אלוקותו יתברך‪ ,‬ואברהם‬ ‫שכר גם בעולם הזה‪ ,‬וזהו "אחד היה‬ ‫מהם‪ ,‬ולכן אמר "בכסף מלא יתננה לי"‪,‬‬ ‫אבינו גילה עבודה זו לכל באי עולם‪.‬‬ ‫אברהם"‪ ,‬דבאברהם היה הגוף והנשמה‬ ‫ולא רצה לקבלה בחנם‪ ,‬כדי שמעתה לא‬ ‫וזהו שאמר לנו התורה (בראשית ב' ד')‪,‬‬ ‫"אחד"‪ ,‬כולו בלתי לה'‪ ,‬לכן "ויירש את‬ ‫יהא עוד לעפרון שום אחוזה בה‪ ,‬והכתוב‬ ‫"אלה תולדות השמים והארץ‬ ‫מעיד "ויקם שדה עפרון אשר‬ ‫בהבראם"‪ ,‬ודרשו בתנחומא "אל‬ ‫במכפלה"‪ ,‬כמו שפרש"י הק'‬ ‫תקרי בהבראם אלא באברהם"‪,‬‬ ‫צבדיאהלי‬ ‫נה‬ ‫'שתקומה היתה לו‪ ,‬שיצתה מיד‬ ‫קולשורעה‬ ‫כי אחר שבא אברהם לעולם‪,‬‬ ‫הדיוט ליד מלך בקנין גמור'‪,‬‬ ‫קים‬ ‫קדמה בחינת שמים לבחינת‬ ‫הארץ‪ ,‬כי הוא גרם שהעיקר‬ ‫וי‬ ‫ומקום החיבור לעולם העליון‬ ‫שוע‪+‬ה‬ ‫ול‪ _+‬רנה‪ +‬וי‬ ‫נכנס ק‬ ‫די‬ ‫תחת גבול‪+‬ל_י צ‪+‬‬ ‫הקדושה‪++.‬‬ ‫‪+‬א ה‬ ‫שרה)קים‬ ‫בהדרת קודש ויראה עילאה‪ ,‬ברשפי אהבה החקוקים על לוח לבינו‪ ,‬קול מברכים נרימה‪ ,‬בברכת כל ברכאן‬ ‫ב(עבודת עבודה פתג"ק חיי‬ ‫תהיה בחינת שמים‪ ,‬ועניני‬ ‫דלעילא ותתא ומזלא טבא‪ ,‬אל מול פני הקודש‪ ,‬אבינו רועינו‪ ,‬מחמד נפשינו‪ ,‬נזר תפארתינו‬ ‫הארץ יהא טפלים אליה‪ ,‬אבל‬ ‫כבוד קדושת מרן‬ ‫"ביום עשות ה' אלקים" היינו‬ ‫רבינו עטרת תפארת‬ ‫*‬ ‫כשברא הקב"ה את העולם‪,‬‬ ‫ראשינו שליט"א‬ ‫וצמצם אורו לברוא העולם‬ ‫_לרג_ל השמחה השרוי' במעונו הקודש‬ ‫בהולדת נכדו‬ ‫מי שהוא בלתי לה'‬ ‫לבדו‪ ,‬יכול לקבל‬ ‫הגשמי‪ ,‬הקדים ארץ לשמים‪ ,‬כי‬ ‫_למז_‪+‬ל טוב ובשע‪+‬ה טובה ומוצ_לח‪+‬ת‬ ‫אז עדיין לא נגלה שמו בענינים‬ ‫אצל הגה"צ רבי נחמן כהנא שליט"א‬ ‫ארציים‪ ,‬עד שבא אברהם וגילה‬ ‫ר"מ בישיבה גדולה אור החיים קריתינו הק'‬ ‫בן אב"ד זכרון אלימלך ספינקא שליט"א ‪ -‬חדב"ן כ"ק מרן רבינו שליט"א‬ ‫שכר גם בעולם‬ ‫אלוקתו יתברך‪.‬‬ ‫(עבודת עבודה דב"ק ויצא)‬ ‫תיערב ברכותינו הדיוטות‪ ,‬שמשמחת בית צדיקים זו יושפע שפע רב והשפעות ממקור הקדושה‪ ,‬במדה גדושה‪,‬‬ ‫וימים על ימי מלך תוסיף שנותיו‪ ,‬מתוך בריות גופא ונהורא מעליא‪ ,‬נחת והרחבת הדעת מיוצאי חלציו פרי קודש הילולים‪,‬‬ ‫זרע ברך ה'‪ ,‬ועוד רבות בשנים דשנים ורעננים‪ ,‬לנהלנו ולהדריכנו על דרך הקודש‪ ,‬ולהשפיע לנו ממקור מים חיים‪,‬‬ ‫להתהלך לפני אלקים באו"ר החיי"ם‪ ,‬עדי נזכה שיוליכנו לקראת משיח צדקינו במהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫הזה‬ ‫הנהלת איחוד חסידי טאהש‬ ‫גליון באור החיים ‪ -‬להתאחד בחורי טאהש ‪ -‬קול איחוד טאהש ‪ -‬חברה ש"ס‬ ‫מתאחדת בלעטל ‪ -‬טעלעפאון ביכל ‪ -‬פרנסה ביחד ‪ -‬ולויים בדוכנם‬ ‫בשם כל הקהל הקודש הדבוקים באילנא דחיי קדישא‬ ‫ג‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫המדור נתנדב ע"י מוה"ר שמואל יעקב ניימאן הי"ו (בארא פארק)‬ ‫דער הייליגער‬ ‫לרגל שמחת נישואי בתו למזל טוב‬ ‫ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן‬ ‫רבי זאגט‬ ‫ילקוט אמרים מכ״ק רביה"ק זי"ע מלוקט מספרי דבי רב ‪ -‬באידיש‬ ‫מדה זאל נישט פארלוירן ווערן‪ ,‬זיין דרך‬ ‫אינגאנצן‪ ,‬ס'איז געווען יד עבד כיד רבו‪.‬‬ ‫אליעזר עבד אברהם‬ ‫זאל האבן א המשכה אויף ווייטער‪ ,‬און‬ ‫זאגן די ספרים הק' פשט אזוי‪ ,‬אליעזר‬ ‫האט אינזינען געהאט‬ ‫"ועשה חסד" איז אויך טייטש‪ ,‬זיי מיר‬ ‫מזמין די מדת החסד‪ ,‬די זיווג זאל זיין פון‬ ‫האט דאך שטענדיג צוגעזען די עבודה‬ ‫די המשכות הדורות‬ ‫פון אברהם‪ ,‬ווער נאך ווי ער‪ ,‬האט אזוי‬ ‫די מדה‪ .‬נאכדעם האט ער געזאגט‪" ,‬והיה‬ ‫ויאמר ה' אלקי אדוני אברהם הקרה‬ ‫גוט משיג געווען‪ ,‬נישט נאר די חסד‬ ‫הנערה אשר אומר אליה וגו'‪ ,‬ובה אדע כי‬ ‫וואס אברהם האט געטון בפועל האט‬ ‫נא לפני היום ועשה חסד עם אדוני‬ ‫עשית חסד"‪ ,‬אזוי וועל איך וויסן אז דו‬ ‫ער געזען‪ ,‬נאר ער האט משיג געווען די‬ ‫אברהם‪ ,‬שטעלן זיך די מפרשים‪ ,‬ער איז‬ ‫האסט מיר מזמין געווען די מדת החסד‪,‬‬ ‫עומק פון די זאך‪ ,‬ער האט פארשטאנען‬ ‫דאך געגאנגען זוכן א שידוך פאר יצחק‪,‬‬ ‫אויך איז טייטש "כי עשית חסד עם‬ ‫ד יסוד הדברים‪ ,‬אז אברהם איז די שורש‬ ‫וואלט ער געדארפט זאגן ועשה חסד עם‬ ‫אדוני"‪ ,‬אז דו האסט געטון חסד מיט די‬ ‫החסד בעולם‪ ,‬און דא ווערט אברהם‬ ‫בן אדוני‪ ,‬פארוואס זאגט ער ''אלקי אדוני‬ ‫מדה פון אדוני‪ ,‬ס'זאל זיך ציען ווייטער‪.‬‬ ‫אלט‪ ,‬ואברהם זקן בא בימים‪ ,‬ס'איז‬ ‫אברהם‪ ,‬כי עשית חסד עם אדוני''‪.‬‬ ‫דערנאך ווען רבקה האט געזען יצחק‪,‬‬ ‫געקומען די צייט יצחק זאל אנהייבן פירן‪,‬‬ ‫נאכמער איז שווער‪ ,‬שפעטער ווען ער‬ ‫האט זי געפרעגט‪" ,‬מי האיש הלזה‬ ‫‪ -‬ווי רש"י הק' ברענגט‪ ,‬אז אברהם האט‬ ‫האט גערעדט צו לבן ובתואל‪ ,‬שטייט יא‬ ‫ההולך לקראתינו"‪ ,‬ער איז דאך קעגן‬ ‫איבערגעגעבן כל אשר לו ליצחק‪ - ,‬און‬ ‫בן אדוני‪'' ,‬הוא האשה אשר הוכיח ה' לבן‬ ‫אונזער מדה‪ ,‬ער איז מדת הגבורה‪ ,‬און‬ ‫יצחק איז דאך געווען די שורש פון מדת‬ ‫אדני''‪ ,‬פארוואס ווען ער האט מתפלל‬ ‫אויף דעם האט זי זיך געוואונדערט‪ ,‬האט‬ ‫הגבורה‪ ,‬האט ער געטראכט וואס וועט‬ ‫געווען צום אייבערשטן זעט מען נישט‬ ‫איר אליעזר געזאגט‪" ,‬הוא אדוני"‪ ,‬דורך‬ ‫דא זיין‪ ,‬ווי וועט ארויסקומען דער דרך‬ ‫דעם לשון‪.‬‬ ‫דעם וואס עטס וועט זיין צוזאמען‪ ,‬וועט‬ ‫פון אברהם‪ ,‬דער דרך פון זיין רבי'ן דארף‬ ‫זיך צוזאם קומען חסד און גבורה‪ ,‬וועט‬ ‫דאך האבן א המשכה ווייטער‪ ,‬האט ער‬ ‫ווייטער אין די פרשה ווען אליעזר‬ ‫נתגלה ווערן די מדה פון אדוני‪ ,‬די מדה פון‬ ‫מתפלל געווען אז דער זיווג פון יצחק‬ ‫איז אהיימגעקומען מיט רבקה שטייט‪,‬‬ ‫אברהם‪ ,‬און עס וועט יעצט ארויסקומען‬ ‫זאל זיין פון מדת החסד‪ ,‬אזוי וועט נזדווג‬ ‫"ויצחק בא מבוא באר לחי ראי"‪ ,‬האט‬ ‫ווי עס דארף צו זיין‪ ,‬און דורך די זיווג‬ ‫ווערן חסד און גבורה צוזאמען‪ ,‬וועט‬ ‫רבקה געפרעגט‪" ,‬מי האיש הלזה ההולך‬ ‫וועט עס צוקומען צום שלימות‪.‬‬ ‫פון דעם נולד ווערן די מדה פון יעקב‪,‬‬ ‫לקראתינו‪ ,‬ויאמר העבד הוא אדוני"‪ ,‬איז‬ ‫אויך איז פשט "הוא אדוני"‪ ,‬ער האט‬ ‫תפארת‪ ,‬וואס איז התמזגות פון חסד און‬ ‫דאך זייער שווער‪ ,‬ער וואלט געדארפט‬ ‫אין זיך די מדה פון אדוני אויך‪ ,‬ווייל‬ ‫גבורה צוזאמען‪ ,‬דארט וועט ארויסקומען‬ ‫זאגן הוא בן אדוני‪ ,‬ס'איז דאך געווען‬ ‫יעדער האט אין זיך ביידע‪ ,‬אברהם האט‬ ‫די מדה פון אברהם‪ ,‬און נאכמער‪ ,‬דארט‬ ‫יצחק נישט אברהם‪.‬‬ ‫אויך געהאט מדת הגבורה‪ ,‬און יצחק‬ ‫וועט די מדת החסד צוקומען צו א‬ ‫אלעס וואס אליעזר האט געזאגט איז‬ ‫האט געהאט אויך מדת החסד‪ ,‬האט‬ ‫שלימות‪ ,‬ווען עס ווערט א התמזגות פון‬ ‫דאך געווען מיט א כוונה עמוקה‪ ,‬רש"י‬ ‫ער געזאגט‪ ,‬זי זאל נישט מורא האבן‬ ‫ביידע צוזאמען‪ ,‬פארדעם ווערט יעקב‬ ‫ברענגט דאך יפה שיחתן של עבדי אבות‬ ‫אז ס'איז לקראתינו ווייל יעדע מדה איז‬ ‫אע"ה אנגערופן יעקב שלימתא‪.‬‬ ‫יותר מתורתן של בנים‪ ,‬ער איז דאך‬ ‫כלול פון ביידע‪ ,‬פארדעם קען נזדווג‬ ‫דאס האט ער מתפלל געווען "ועשה‬ ‫נישט געווען סתם אן עבד‪ ,‬ער איז דאך‬ ‫ווערן איינס מיט'ן צווייטן‪.‬‬ ‫חסד עם אדוני אברהם"‪ ,‬טוה א חסד‬ ‫געווען דער דמשק אליעזר‪ ,‬דולה ומשקה‬ ‫(עבו"ע שפת"ק)‬ ‫מיט די מדה פון אדוני אברהם‪ ,‬אז זיין‬ ‫מתורת רבו לאחרים‪ ,‬ער איז געווען בטל‬ ‫משפטי ה' אמת‪ ,‬אויב מען ווייסט אז‬ ‫אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז‬ ‫שביבי‬ ‫גוט און ריכטיג‪ ,‬צדקו יחדיו‪ ,‬שטומט שוין‬ ‫אלעס און מען האט נישט קיין קשיות‪.‬‬ ‫אש‬ ‫קורצע טרעפליכע טייטשן‬ ‫(שפת"ק תבוא ב')‬ ‫‬ ‫מתורתו של כ"ק מרן‬ ‫רבינו הקדוש זיעועכ"י‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ד‬ ‫המדור נתנדב ע"י מוה"ר יצחק אייזיק שלום סג"ל קרויס הי"ו (טאהש)‬ ‫לרגל שמחת נישואי בנו החתן אלימלך ני"ו למזל טוב ממצוייני תלמידי ישיה"ק‬ ‫ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן‬ ‫ניצוצי קודש‬ ‫תוכן דברות קודש ששמענו מאת‬ ‫כ"ק מרן רבינו שליט"א‬ ‫האדם‪ ,‬שאם הוא עובר עבירות‪ ,‬ואינו‬ ‫שה' אלוקינו ה' אחד‪,‬‬ ‫עובד את ה' יתברך כראוי‪ ,‬הרי יום זה‬ ‫וכמו שרואין ממעשה‬ ‫נחשב כמת‪ ,‬והרי הוא מעוות לא יוכל‬ ‫אבותינו הק'‪ ,‬אברהם‬ ‫תוכן דב"ק בעת רעוא דרעוין‬ ‫פרשת חיי שרה‬ ‫לתקון‪ ,‬ולא יועיל לו שום תשלומין‪ ,‬וכן‬ ‫יצחק ויעקב‪ ,‬וביסוד זה‪,‬‬ ‫שנת תשפ"ו לפ"ק‬ ‫אומרים‪ ,‬ברוך ה' יום יום יעמס לנו ישע‬ ‫צריך איש ישראל לילך‪,‬‬ ‫ופדיום‪ ,‬שהשי"ת משפיע לנו בכל יום‬ ‫כל ימי חייו‪ .‬וכן רואין‬ ‫השפעות טובות‪ ,‬ואין עלינו אלא לעשות‬ ‫כשהלך‬ ‫בפרשתינו‪,‬‬ ‫ויהיו חיי שרה מאה שנה ועשרים‬ ‫כלים לקבלם‪ ,‬דהיינו להתפלל אל ה'‬ ‫אליעזר עבד אברהם‪ ,‬למצוא זיווג ליצחק‪,‬‬ ‫שנה ושבע שנים שני חיי שרה‪ .‬פירש‬ ‫כראוי וכנכון‪ ,‬ולעסוק בתורתו הקדושה‪,‬‬ ‫איתא שם‪ ,‬שכשנכנס לבית בתואל‪ ,‬אמר‬ ‫רש"י לכך נכתב שנה בכל כלל וכלל‬ ‫ואם לא יעשה כן‪ ,‬הרי יום זה עבר ובטל‬ ‫עבד אברהם אנכי‪ ,‬ואמר הרה"ק ר' צבי‬ ‫לומר לך שכל אחד נדרש לעצמו בת ק'‬ ‫כבר‪ ,‬ואין לו שום תיקון‪ .‬וזהו שאמר‬ ‫הירש מרימנוב זי"ע‪[ ,‬אשר יומא דהילולא‬ ‫כבת כ' ובת כ' כבת ז'‪ ,‬וכן שני חיי שרה‬ ‫הכתוב‪ ,‬ואברהם זקן בא בימים וה' ברך‬ ‫דיליה חל בשבוע זאת‪ ,‬שהוא מת בל'‬ ‫כולן שוין לטובה‪.‬‬ ‫את אברהם בכל‪ ,‬והקשה הזוהר הקדוש‪,‬‬ ‫חשון‪ ,‬ואם אין ל'‪ ,‬יש שני שיטות‪ ,‬י"א‬ ‫דאמאי הוסיף הכתוב‪ ,‬בא בימים‪ ,‬אחר‬ ‫שהוא בכ"ט‪ ,‬וי"א שהוא בא' כסליו] על‬ ‫ג' דיוקים בפרשתינו‬ ‫שכבר אמר‪ ,‬ואברהם זקן‪ ,‬ותירץ‪ ,‬שבא‬ ‫הפסוק הזה‪ ,‬שאמר להם אליעזר‪ ,‬אם‬ ‫ויש לדקדק‪ ,‬דאחר שכבר אמר‪ ,‬בת‬ ‫הכתוב לאמר‪ ,‬שאברהם אבינו היה‬ ‫תרצו לדעת עבד‪ ,‬כלומר‪ ,‬מהו העבדות‬ ‫ק' כבת כ'‪ ,‬ובת כ' כבת ז'‪ ,‬אמאי הוסיף‬ ‫ממלא כל יום ויום‪ ,‬בעבודת ה' יתברך‪,‬‬ ‫שעובד בו אברהם‪ ,‬תדעו‪ ,‬שהוא אנכי‪,‬‬ ‫הכתוב‪ ,‬שני חיי שרה‪ ,‬לומר שכולן שוין‬ ‫ולפרסם אלקותו לכל באי עולם‪ ,‬על כן‬ ‫לפרסם לכל העולם כולו האנכי ה' אלקיך‪,‬‬ ‫לטובה‪ ,‬כבר למדנו זאת מראש הפסוק‪.‬‬ ‫כשנסתלק מן העולם‪ ,‬הביא עמו כל‬ ‫שיש ה' אלקים בארץ‪ ,‬ולגלות מלכותו‬ ‫ולפי פירוש הרמב"ן‪ ,‬אין מקום לקושיא‬ ‫ימיו‪ ,‬ולא הפסיד אף אחד‪ .‬וע"פ יסוד‬ ‫בעולם‪ .‬את זאת היה עבודת אבותינו‬ ‫זו‪ ,‬שכתב‪ ,‬וז"ל‪ :‬ומה שאמרו בבראשית‬ ‫זה‪ ,‬יכולין להבין המנהג‪ ,‬שנוהגין לומר‬ ‫הק'‪ ,‬לידע ולהאמין‪ ,‬שהבורא יתברך‬ ‫רבה‪ ,‬בת ק' כבת כ' לחטא‪ ,‬לא דרשו‬ ‫בכל ר"ח אחר הלל‪ ,‬לפני קדיש תתקבל‪,‬‬ ‫שמו‪ ,‬הוא בורא ומנהיג לכל הברואים‪,‬‬ ‫כן‪ ,‬אלא מיתור הלשון‪ ,‬שחזר ואמר שני‬ ‫הפסוק ואברהם זקן בא בימים וה' ברך‬ ‫ואין העולם הפקר‪ ,‬אלא עתידין ליתן דין‬ ‫חיי שרה‪ ,‬שכללן והשוה אותן‪ ,‬עכ"ל‪ .‬אבל‬ ‫את אברהם בכל [כשהייתי ילד הייתי‬ ‫וחשבון‪ ,‬לפני מלך מלכי המלכים הקדוש‬ ‫לפירוש רש"י‪ ,‬צריך ביאור‪ .‬עוד יש לדקדק‬ ‫מתפלל בסידור שהיה כתוב כן‪ ,‬אבל‬ ‫ב"ה‪ ,‬ובידיעת יסוד זה‪ ,‬מתרחקין יותר‬ ‫מה שמביא רש"י על הפסוק‪ ,‬ויצחק בא‬ ‫בסידורים עבודת הלוי‪ ,‬נוסח טאהש‪,‬‬ ‫מעבירות‪ ,‬ומשתדלין יותר להתגבר על‬ ‫מבוא באר לחי רואי‪ ,‬שהלך להביא הגר‬ ‫לא מצאתים]‪ .‬דכידוע‪ ,‬יום ראש חודש‬ ‫היצה"ר‪ ,‬וע"י שמשתדלין להתגבר על‬ ‫לאברהם אביו‪ ,‬שישאנה‪ .‬ולכאורה קשה‬ ‫הוא זמן תשובה‪ ,‬כמו שאומרים במוסף‬ ‫היצה"ר‪ ,‬אף שאינו מצליח אלא מעט‬ ‫מאד‪ ,‬דאחר שראה שרה אמינו דאינו‬ ‫ר"ח‪ ,‬ראשי חדשים לעמך נתת זמן‬ ‫הקב"ה עוזרו להתגבר עליו לגמרי‪ ,‬דע"י‬ ‫ראוי שישאר הגר עם אברהם ושלחה‪,‬‬ ‫כפרה לכל תולדותם‪ ,‬דכמו ראש השנה‬ ‫אתערותא דלתתא‪ ,‬מעוררין אתערותא‬ ‫יבוא יצחק אחר שכבר מתה אמו‬ ‫הוא זמן כפרה לכל השנה‪ ,‬כן ר"ח‬ ‫דלעילא‪.‬‬ ‫ויחזירה‪ .‬עוד צריכין לבאר‪ ,‬את המסורה‪,‬‬ ‫נתן לנו השי"ת שיהיה זמן כפרה לכל‬ ‫החודש העבר‪ ,‬ע"כ אומרים הפסוק הזה‪,‬‬ ‫למלאות כל יום ויום‬ ‫שמייחד את הפסוק‪ ,‬ויצא יצחק לשוח‬ ‫בשדה לפנות ערב‪ ,‬עם הפסוק בפרשת‬ ‫לעורר את עצמינו שכמו אברהם אבינו‬ ‫כשעלה למעלה‪ ,‬הביא עמו כל ימיו‪ ,‬כן‬ ‫בעבודת ה' יתברך‬ ‫כי תצא‪ ,‬והיה לפנות ערב ירחץ במים‪,‬‬ ‫לכאורה אינו מובן השייכות זה עם זה‪.‬‬ ‫אנחנו צריכין להשתדל‪ ,‬למלאות כל יום‪,‬‬ ‫איתא בגמ' מס' ברכות‪ ,‬לעולם ירגיז‬ ‫בעבודת ה' יתברך כדי שיהיה לנו מה‬ ‫להביא אחרי המאה ועשרים‪ .‬אבל כדי‬ ‫אדם יצר טוב על יצר הרע וכו'‪ .‬אם נצחו‬ ‫מוטב‪ ,‬ואם לאו יזכור לו יום המיתה‪.‬‬ ‫מעשה אבות סימן לבנים‬ ‫להתחזק ביסוד זה‪ ,‬צריכין קודם ליסוד‬ ‫ולכאורה אינו מובן‪ ,‬דאמאי אמר שיזכור‬ ‫עומדים אנו עכשיו‪ ,‬ביום השבת קודש‪,‬‬ ‫הראשון‪ ,‬לידע ולהאמין‪ ,‬שהבורא יתברך‬ ‫לו יום המיתה‪ ,‬הלא יום המיתה אינו‬ ‫בעת רעוא דרעוין‪ ,‬הזמן היותר גבוה מכל‬ ‫שמו הוא הבורא‪ ,‬והוא המנהיג‪ ,‬ומבלעדו‬ ‫כלום‪ ,‬הוה ליה למימר‪ ,‬שזכור לו המיתה‪,‬‬ ‫יום השבת‪ ,‬על כן עכשיו‪ ,‬בזמן הנורא‬ ‫אין אלקים‪ ,‬ועתידין ליתן דין וחשבון‬ ‫שיחזור נשמתו למעלה‪ ,‬ויעמוד לפני מלך‬ ‫הזאת‪ ,‬עלינו‪ ,‬בנים למקום‪ ,‬בנים לרביה"ק‪,‬‬ ‫לפניו‪ ,‬ובידיעה זאת‪ ,‬מתעוררין למלאות‬ ‫מלכי המלכים‪ ,‬ליתן דין וחשבון‪ .‬אלא‬ ‫לחזק את האמונה בה'‪ ,‬כמו שהיה‬ ‫כל יום ויום‪ ,‬בעבודת ה'‪ ,‬דיום שעבר‬ ‫מאי‪ ,‬פירשו הספרים הקדושים‪ ,‬שיזכור‬ ‫מורה לנו רביה"ק‪ ,‬שהעיקר הוא לידע‪,‬‬ ‫ה‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫שבו יכולין ליטהר‪ ,‬מכל זוהמא וקליפה‪,‬‬ ‫וצריכין יותר לסייעתא מן שמיא‪ .‬וזהו‬ ‫עבר‪ ,‬ואי אפשר לתקנו‪ ,‬כמו שאיתא בשם‬ ‫ע"כ רצה יצחק‪ ,‬להחזירה לאברהם‪,‬‬ ‫לשון מנחה‪ ,‬דשחרית הוא על שם שתיקן‬ ‫הרה"ק ר' משה מקאברין זי"ע‪ ,‬דבעולם‬ ‫ולהעלותה‪ ,‬ע"כ אנו תלמידי רביה"ק‬ ‫אברהם את התפילה‪ ,‬כשעלה השחר‪ ,‬וכן‬ ‫הזה יש גיהנום וגן עדן כמו בעולם הבא‪,‬‬ ‫יודעין מה שלימד אותנו רביה"ק שכדי‬ ‫מעריב שתיקנו יעקב בעת ערב‪ ,‬אבל‬ ‫אלא דבעולם הזה עדיין בידינו לבחור‬ ‫לקבל את הארת יום השבת קודש‪,‬‬ ‫מנחה הוא לשון מנוחה‪ ,‬שהתפלל יצחק‬ ‫היכן לילך‪ ,‬אבל בעולם הבא הבחירה‬ ‫צריכין קודם להכין את עצמו בהכנה‬ ‫עלינו‪ ,‬שיהיה לנו מנוחה‪ ,‬מכל צרות‬ ‫כבר ניטל ממנו‪ ,‬והכל נידון לפי מעשינו‬ ‫הראוי‪ ,‬לקראת יום קדוש כזה‪.‬‬ ‫הגלות‪ ,‬כמו שאומרים הושענא נפש‬ ‫בעולם הזה‪.‬‬ ‫מבהלה‪ ,‬עזרינו‪ ,‬שנפשינו נבהלים מכל‬ ‫תירוץ על דיוק ג'‬ ‫טרדות הגלות הנורא הזה‪ ,‬והתפלל שיבא‬ ‫תירוץ על דיוק א'‬ ‫גואלינו בקרוב‪ ,‬ויהיה יום שכולו שבת‪,‬‬ ‫איתא מהרה"ק מרוז'ין זי"ע‪ ,‬דלהכי‬ ‫וכן מובן המסורה שמייחד הפסוק‪,‬‬ ‫וכשבא שבת בא מנוחה‪ ,‬ע"כ אבותינו‬ ‫פתח הכתוב‪ ,‬ויהי‪ ,‬לשון צער‪ ,‬דאיתא‬ ‫ויצא יצחק לשוח בשדה לפנות ערב‪ ,‬עם‬ ‫כבר עשו אתערותא דלעילא‪ ,‬ועלינו‬ ‫בזוהר הק'‪ ,‬דאברהם מורה על הנשמה‪,‬‬ ‫הפסוק בפרשת כי תצא‪ ,‬והיה לפנות ערב‬ ‫לעשות אתערותא מלתתא‪ ,‬לעשות רצון‬ ‫ושרה מורה על הגוף‪ ,‬וכששולחין‬ ‫ירחץ במים‪ ,‬דע"פ מה שאמרנו למעלה‪,‬‬ ‫הבורא יתברך שמו כראוי וכנכון‪.‬‬ ‫הנשמה למטה‪ ,‬לירד בתוך הגוף‪ ,‬אינה‬ ‫דלעת ערב קאי על ערב שב"ק‪ ,‬מובן‬ ‫השייכות של שני הפסוקים‪ ,‬דבערב שבת‬ ‫עוד יש לומר‪ ,‬על לפנות ערב‪ ,‬שערב‬ ‫רוצית‪ ,‬שלמעלה היא יושבת‪ ,‬תחת כסא‬ ‫הולכין למקוה‪ ,‬ומקדשין ומטהרין את‬ ‫הזה‪ ,‬היה באותו זמן‪ ,‬שהלך אליעזר‬ ‫הכבוד‪ ,‬עם הפמליא של מעלה‪ ,‬בלא‬ ‫עצמינו לקראת יום השב"ק‪ ,‬כמו שכתבו‬ ‫לבקש זיווג ליצחק‪ ,‬שנאמר שם‪ ,‬שבא‬ ‫שום נסיונות‪ ,‬ובלא יצה"ר‪ .‬וזהו שאמר‬ ‫שם והיה לפנות ערב ירחץ במים‪ ,‬ע"כ‬ ‫אליעזר לעת ערב‪ ,‬לעת צאת השואבות‪,‬‬ ‫הכתוב‪' ,‬ויהי'‪ ,‬לשון צער‪ ,‬אמאי‪ ,‬משום‬ ‫דאליעזר ביום שיצא בו ביום בא‪,‬‬ ‫'חיי' ששולחין את חיות האדם‪ ,‬הנשמה‪,‬‬ ‫עכשיו בזמן רעוא דרעוין‪ ,‬הזמן הגבוה‬ ‫וכשבא נאמר‪ ,‬ויצא יצחק לשוח בשדה‬ ‫לתוך שרה דהיינו הגוף‪ ,‬ומכאן ואילך‬ ‫מכל יום השבת קודש‪ ,‬שבו זכינו לקדש‬ ‫לפנות ערב‪ ,‬ע"כ רואין שהיה ערב אחד‪.‬‬ ‫עליה מוטל לשמור עצמה מכל עבירות‪,‬‬ ‫וליטהר‪ ,‬מכל זוהמת ימי החול‪ ,‬עלינו‬ ‫ואיתא בזוהר הק'‪ ,‬דאותו ערב היה ערב‬ ‫ולעמוד בכל הנסיונות‪ .‬והמשיך הכתוב‪,‬‬ ‫לחזק ביסודות האמונה‪ ,‬לידע ולהאמין‬ ‫שבת‪ ,‬ובערב שבת ידוע המנהג שהנהיג‬ ‫מאה שנה ועשרים שנה ושבע שנים‪,‬‬ ‫דה' אלקינו ה' אחד‪ ,‬ואין מתפללין אלא‬ ‫הבעש"ט‪ ,‬לאמר לפני מנחה המזמור הודו‬ ‫ופירש רש"י‪ ,‬דבת ק' כבת כ'‪ ,‬ובת כ'‬ ‫לו‪ ,‬ולישועתו אנו מצפים‪ ,‬ואם בני ישראל‬ ‫לה' כי טוב וכו'‪ ,‬שיש בו הד' שצריכין‬ ‫כבת ז'‪ ,‬שהיתה כל ימיה מרחיקה עצמה‬ ‫עושין כן‪ ,‬השי"ת יעזור שימשיכו לעשות‬ ‫להודות‪ ,‬וטעם המנהג‪ ,‬שבכל ימי השבוע‬ ‫מעבירות‪ ,‬אבל לסתם בני אדם‪ ,‬קשה‬ ‫כן‪ ,‬ויום השבת קודש יושפע שפע רב‬ ‫עוברין נסיונות קשין‪ ,‬ויכול להיות שח"ו‬ ‫להיות נקי משום עבירה ונדנוד חטא‪,‬‬ ‫לכל ימות השבוע‪.‬‬ ‫נכשל בדבר עבירה‪ ,‬וכשבא יום השבת‬ ‫ע"כ חזר הכתוב‪ ,‬וכפל לשונו‪ ,‬שני חיי‬ ‫איתא ברש"י‪ ,‬על הפסוק ואבא היום‬ ‫קודש‪ ,‬מטהרין את עצמן‪ ,‬מכל זוהמת‬ ‫שרה‪ ,‬דע"י תשובה שלימה‪ ,‬יכול למחוק‬ ‫אל העין‪ ,‬שאמר אליעזר‪ ,‬היום יצאתי‬ ‫ימי החול‪ ,‬ע"כ אנו מודים לה' אלוקינו‬ ‫כל עונותיו‪ ,‬ולעשות כל שניו‪ ,‬כולן שוין‬ ‫והיום באתי‪ ,‬מכאן שקפצה לו הארץ‪,‬‬ ‫שהחיינו והגיענו להשבת קודש‪ ,‬ונתן לנו‬ ‫לטובה‪ ,‬את זאת בא התורה ללמדינו‪,‬‬ ‫אמר רבי אחא‪ ,‬יפה שיחתן של עבדי‬ ‫הזכיה ליטהר‪ ,‬מכל זוהמות ימי החול‪ ,‬וזה‬ ‫דהתורה מורה לנו היאך לעבוד את ה'‬ ‫אבות‪ ,‬מתורתן של בנים‪ .‬אומר עליו‬ ‫היתה הערב הזה‪ ,‬לעת צאת השואבות‪,‬‬ ‫אלקינו‪ ,‬כראוי וכנכון‪.‬‬ ‫הרה"ק הדברי חיים זי"ע‪ ,‬אימתי יפה‬ ‫שביום השבת שואבים‪ ,‬השפעות טובות‬ ‫שיחתן‪ ,‬דהיינו התורה ותפילה של עבדי‬ ‫ממעייני הישועה‪ ,‬ומשם ישפע שפע‪ ,‬לכל‬ ‫תפילת אבות על בנים‬ ‫אבות‪ ,‬דהיינו אנו בני ישראל‪ ,‬מתורתן‬ ‫ימות השבוע‪ ,‬וכן השואבות אותיות שבת‪,‬‬ ‫עומדים אנו עכשיו‪ ,‬בעקבתא‬ ‫של בנים‪ ,‬כשהבנים לומדים מהם‪,‬‬ ‫ועפי"ז היה הרה"ק האור מלא זי"ע נוהג‬ ‫דמשיחא‪ ,‬בגלות אדום הארוכה‪ ,‬ואנו‬ ‫לעבוד את ה' כראוי וכנכון‪ .‬ע"כ אנחנו‬ ‫שבכל ערב שבת לפני מנחה היה אומר‬ ‫עוברין נסיונות קשים‪ ,‬היצה"ר מטריד‬ ‫כולנו‪ ,‬באים מהורים חשובים‪ ,‬וכן למעלה‬ ‫הפסוק‪ ,‬לעת ערב לעת צאת השואבות‪,‬‬ ‫אותנו מאוד מאוד‪ ,‬על דורות הקשים‬ ‫בקדושה‪ ,‬יש לנו אבות קדושים וצדיקים‪,‬‬ ‫קודם שהתחיל הודו לה' כי טוב וכו'‪.‬‬ ‫האלה‪ ,‬התפללו אבותינו הקדושים‪ ,‬כמו‬ ‫ובפרט רביה"ק זי"ע‪ ,‬ע"כ עלינו לעשות‬ ‫להם נחת רוח לאבות הק'‪ ,‬שהם כבר‬ ‫תירוץ על דיוק ב'‬ ‫שאמרו הספרים הקדושים‪ ,‬על הפסוק‪,‬‬ ‫ויצא יצחק לשוח בשדה לפנות ערב‪,‬‬ ‫למעלה‪ ,‬ולאבות שיש לנו עדיין מלמטה‪,‬‬ ‫לפי זה מובן‪ ,‬אמאי הלך יצחק להחזיר‬ ‫שדה מורה על גלות אדום‪ ,‬הבא מעשיו‪,‬‬ ‫וע"י אתערותא דלתתא‪ ,‬יהיה אתערותא‬ ‫את הגר‪ ,‬דיצחק היה בחינת גבורה‬ ‫כמו שכתוב‪ ,‬עשיו איש יודע ציד איש‬ ‫דלעילא‪ ,‬עדי נזכה להיגאל מהגלות‬ ‫דקדושה‪ ,‬והגר היתה את ההיפך‪ ,‬גבורה‬ ‫שדה‪ ,‬על גלות זה‪ ,‬התפלל יצחק אבינו‪,‬‬ ‫הקשה‪ ,‬גלות אדום‪ ,‬ויהיה לנו מנוחה‬ ‫דקליפה‪ ,‬ויצחק היה רוצה להעלותה‬ ‫שיהא בכוחינו‪ ,‬לגבור על עשיו‪ ,‬שהוא‬ ‫שלימה‪ ,‬ובא לציון גואל במהרה בימינו‬ ‫לקדושה‪ ,‬ע"כ עכשיו בזמן הנורא הזה‪,‬‬ ‫היצה"ר‪ ,‬לפנות ערב‪ ,‬לפני שהגלות נעשה‬ ‫אמן‪.‬‬ ‫ערב שבת קודש‪ ,‬היה הזמן המסוגל לזה‪,‬‬ ‫יותר קשה‪ ,‬והוא בעקבתא דמשיחא‪,‬‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ו‬ ‫המדור נתנדב ע"י מוה"ר שמעון סג"ל קרויס הי"ו (קרית יואל)‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בתו למזל טוב‬ ‫ובזכות זה יברכהו השי"ת שיזכה לרוות רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח לאורך ימים ושנים טובים אמן‬ ‫א ווארט צום‬ ‫שבת טיש‬ ‫געקליבענע תורות און מעשיות נאכצוזאגן ביים יו״ט טיש‬ ‫א תורה אויף די‬ ‫ווען יענער פארקויפט זיין פעלד‪ ,‬אבער‬ ‫געהאט ניין נסיונות‪ ,‬און אין די זכות פון‬ ‫ווען איינער געבט אוועק זיין פעלד פאר‬ ‫די ניין נסיונות וואלט ער נאר באקומען‬ ‫א מתנה‪ ,‬איז דער וואס באקומט דאס‬ ‫פעלד יא קונה אלע זאכן וואס געפינען‬ ‫די לאנד פון ניין פעלקער‪ ,‬אבער וויבאלד‬ ‫די בני חת האבן איהם דאס נישט‬ ‫פרשה‬ ‫זיך אין פעלד‪ ,‬ווייל דער וואס געבט א‬ ‫געוואלט געבן‪ ,‬נאר ער האט דאס‬ ‫גר ותושב אנכי עמכם‪ ,‬זאגט רש"י הק'‪,‬‬ ‫מתנה קען יא באשטיין יענער זאל האבן‬ ‫געמוזט קויפן מיט געלט‪ ,‬האט אברהם‬ ‫אם תרצו הריני גר‪ ,‬ואם לאו אהיה תושב‬ ‫אלעס וואס איז אין פעלד‪ ,‬וויבאלד ער‬ ‫געהאט אלעס צוזאמען צען נסיונות‪,‬‬ ‫ואטלנה מן הדין‪.‬‬ ‫גיבט עס בעין יפה‪.‬‬ ‫דעריבער האט אברהם זוכה געווען אין‬ ‫עס איז באקאנט אז דער קריגעריי‬ ‫דאס קען זיין דא פשט‪ ,‬אברהם האט‬ ‫אלע צען פעלקער‪.‬‬ ‫צווישן די רועי לוט מיט די רועי אברהם‬ ‫מדייק געווען אין עפרון'ס ווערטער‬ ‫דאס קען אפשר זיין פשט אין רש"י‪,‬‬ ‫איז געווען‪ ,‬אז די רועי לוט האבן געלאזט‬ ‫וואס עפרון האט געזאגט‪" ,‬השדה וכל‬ ‫"אם תרצו" אויב איהר ווילט מיר געבען‬ ‫זייערע בהמות פאשענען אין פרעמדע‬ ‫אשר בו לך נתתיה"‪ ,‬וואס לכאורה אויב‬ ‫די שטיקל ערד‪ ,‬דעמאלס וועל איך נאר‬ ‫פעלדער‪ ,‬און די רועי אברהם האבן‬ ‫עס זאל זיין אמת אז עפרון וויל באמת‬ ‫האבן ניין נסיונות‪ ,‬האב איך נאר די זכות‬ ‫גע'טענה'ט אז עס איז גזל‪ ,‬האבן די רועי‬ ‫אוועקגעבן זיין פעלד פאר א מתנה צו‬ ‫צו באקומען די לאנד פון ניין פעלקער‪,‬‬ ‫לוט צוריק געענטפערט‪ ,‬דער אייבישטער‬ ‫אברהם‪ ,‬פארוואס האט עפרון געדארפט‬ ‫וועט אויס קומען "הריני גר" בין איך‬ ‫האט דאך געגעבן ארץ כנען פאר‬ ‫זאגן "וכל אשר בו" מען פארשטייט אליין‬ ‫א פרעמדער אין אייער לאנד ווייל איך‬ ‫אברהם‪ ,‬און וויבאלד אברהם האט נישט‬ ‫אז ווען מען געבט א פעלד פאר א מתנה‪,‬‬ ‫האב נישט די זכות אויף צען פעלקער‪,‬‬ ‫קיין יורש‪ ,‬איז לוט זיין יורש דעריבער‬ ‫איז שוין אין דעם אריין גערעכענט אלעס‬ ‫"ואם לאו" אויב איהר ווילט מיר נישט‬ ‫מעגן מיר לאזן אונזערע בהמות פאשען‬ ‫וואס ליגט אין פעלד‪ ,‬אלא מאי מוז זיין‬ ‫געבן די שטיקעל ערד‪ ,‬וועל איך האבן‬ ‫אין פרעמדע פעלדער‪ ,‬ווייל עס איז‬ ‫אז עפרון האלט נישט ביים אוועק געבן‬ ‫צען נסיונות האב איך שוין די זכות צו‬ ‫ממילא אונזער'ס‪ .‬אויף דעם שרייבט די‬ ‫זיין פעלד פאר א מתנה‪ ,‬נאר ער וויל‬ ‫באקומען די לאנד פון אלע צען פעלקער‪,‬‬ ‫תורה "והכנעני והפרזי אז ישב בארץ"‬ ‫עס פארקויפן‪ ,‬צוליב דעם האט עפרון‬ ‫אויב אזוי "אהיה תושב" בין איך א תושב‬ ‫אז דער טענה פון די רועי לוט איז נישט‬ ‫געמוזט זאגן "וכל אשר בו"‪.‬‬ ‫ווייל עס קומט מיר‪ ,‬ואטלנו מן הדין‪.‬‬ ‫אמת‪ ,‬ווייל אברהם האט נאך נישט זוכה‬ ‫ודפח"ח‪.‬‬ ‫געווען אין ארץ ישראל‪.‬‬ ‫מיט דעם פארשטייט מען שוין זייער‬ ‫גוט פארוואס אברהם האט פון זיך‬ ‫אויב אזוי איז לכאורא שווער‪ ,‬וויאזוי‬ ‫אליין'ס פארשטאנען אז עפרון וויל בכלל‬ ‫אך אם אתה לו שמעני נתתי‬ ‫קען אברהם זאגן אז אויב זיי וועלן אים‬ ‫נישט געבן דאס פעלד פאר א מתנה‪,‬‬ ‫כסף השדה קח ממני‪.‬‬ ‫עס נישט געבן‪ ,‬וועט ער דאס נעמען על‬ ‫דעריבער האט אברהם געזאגט "כסף‬ ‫דארף מען לכאורה פארשטיין‪,‬‬ ‫פי דין‪ ,‬ווייל השי"ת האט געזאגט "לזרעך‬ ‫השדה קח ממנו"‪.‬‬ ‫פארוואס האט אברהם זיך אנגעטראגן‬ ‫אתן את הארץ"‪ ,‬דער אייבישטער האט‬ ‫(נודע ביהודה)‬ ‫צו געבן געלט פאר עפרון‪ ,‬אין די צייט‬ ‫דאך אים נאך נישט געגעבען ארץ כנען?‬ ‫וואס עפרון האט עס געוואלט אוועק‬ ‫נאר מען קען עס מסביר זיין‪ ,‬אז‬ ‫וירץ העבד לקראתה‪ ,‬זאגט‬ ‫געבען פאר א מתנה‪.‬‬ ‫מיר ווייסן דאך אז דורך די זכות פון‬ ‫רש"י הק'‪ ,‬לפי שראה שעלו‬ ‫די צען נסיונות וואס אברהם אבינו איז‬ ‫המים לקראתה‪.‬‬ ‫נאר מען קען עס מסביר זיין‪ ,‬אז עס‬ ‫ביי‪-‬געשטאנען‪ ,‬האט ער זוכה געווען צו‬ ‫ווערט גע'פסק'נט אין שלחן ערוך (חו"מ סימן‬ ‫דער רמב"ן זאגט די ראיה פון ווי‬ ‫רט"ו סעי' ו') אז דער וואס קויפט א פעלד‬ ‫ירש'נען די לאנד פון צען פעלקער‪ ,‬איינע‬ ‫מיר זעהן אין פסוק אז די וואסער‬ ‫פון די נסיונות זענען געווען דאס וואס ער‬ ‫איז נישט קונה די איבריגע זאכן וואס‬ ‫איז ארויף געקומען קעגן איהר‪ ,‬ווייל‬ ‫האט געדארפט קויפן א שטיקל ערד כדי‬ ‫זענען אין די פעלד‪ ,‬נאר דאס עצם פעלד‬ ‫שפעטער ווען רבקה האט געשעפט‬ ‫צו באגראבן שרה‪ ,‬כאטש השי"ת האט‬ ‫אליין‪ ,‬דער טעם דערפון איז‪ ,‬ווייל ווען‬ ‫וואסער פאר די קעמלן שטייט "ותשאב"‪,‬‬ ‫איהם צוגעזאגט די אלע לענדער‪.‬‬ ‫איינער פארקויפט עפעס‪ ,‬פארקויפט ער‬ ‫און דא ווען זי האט גענומען וואסער‬ ‫דאס מיט א "עין רע"‪ ,‬עכט וויל ער נישט‬ ‫קומט אויס‪ ,‬אז אויב וואלטן די בני‬ ‫פאר אליעזר שטייט נישט דאס לשון‬ ‫אז יענער זאל האבן זאכן וואס געפינען‬ ‫חת איהם גלייך אוועק געגעבן די שטיקל‬ ‫המשך בעמוד ט‬ ‫זיך אין דעם פעלד‪ .‬אבער דאס איז נאר‪,‬‬ ‫ערד בחנם‪ ,‬וואלט אברהם אבינו נאר‬ ‫ז‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ביאור הלכה‬ ‫הלכות וביאורים מתוך ספרי בית נאמן בישראל‬ ‫אשר עדיין לא ראו אור הדפוס‬ ‫מאת הגאון הגדול דומ"ץ קריתינו הק' שליט"א‬ ‫זעלבסט אן קיין שום הפסק‪ ,‬אבער אויב‬ ‫ער זעט די וויין דורך די גלאזענע פלאש‪,‬‬ ‫אדער לייגט מען זיי אין א זעקל וואס איז‬ ‫נישט דורכזיכטיג‪.‬‬ ‫הלכות יין נסך‬ ‫אפילו עס איז בכלל נישט צוגעמאכט‬ ‫מיט א דעקל‪ ,‬איז נישט שייך די קפידא‪.‬‬ ‫אזוי אויך דארף מען שטארק נזהר זיין‬ ‫אז נאך די סעודה זאל מען אוועקלייגן‬ ‫(ב)‬ ‫אבער דער טשעבינער רב זצ"ל‪,‬‬ ‫אלע אפענע פלעשער וויינען וואס זענען‬ ‫ד‪.‬‬ ‫שרייבט אז למעשה זענען חסידים ואנשי‬ ‫נישט מבושל אויף א אפגעהיטענע‬ ‫מעשה מחמיר נישט קידוש צו מאכן‬ ‫פלאץ‪ ,‬און עס נישט לאזן אין די זאל‪,‬‬ ‫אויף אזא וויין וואס א גוי האט געזען‬ ‫אפילו ווען עס ליגט אין א זעקל‪ ,‬ווייל די‬ ‫שאלה‪ :‬וואס איז די הלכה‬ ‫אפילו דורך די פלאש (שו"ת דובב מישרים ח"א‬ ‫וועטערערס בלייבן דארט אליין‪ ,‬און זיי‬ ‫ווען מען ווייסט זיכער אז‬ ‫סימן קכ"ד ד"ה ואם)‪.‬‬ ‫אסר'ן צו טרינקען אלע וויינען‪.‬‬ ‫די גוי'שע משרתת האט‬ ‫נישט אנגערירט די וויין‪,‬‬ ‫ו‪.‬‬ ‫ה‪.‬‬ ‫נאר בלויז געזען די וויין?‬ ‫תשובה‪ :‬דער הייליגער של"ה שרייבט‬ ‫שאלה‪ :‬די משרתת‬ ‫שאלה‪ :‬איז דא א חילוק‬ ‫אז ערליכע מענטשן זענען מחמיר נישט‬ ‫האט ארויסגענומען‬ ‫צי דער גוי זעט א‬ ‫פארפרוירענע מאסט פון‬ ‫פארמאכטע פלאש וויין‪,‬‬ ‫צו טרינקען אזא וויין וואס א גוי האט‬ ‫פריזער‪ ,‬מעג מען דאס‬ ‫אדער א אפענע פלאש‬ ‫געקוקט דערויף‪ ,‬אפילו דער גוי האט‬ ‫טרינקען?‬ ‫וויין?‬ ‫דאס בכלל נישט אנגערירט‪ ,‬וויבאלד ווען‬ ‫דער גוי האט געקוקט אויף די וויין האט‬ ‫תשובה‪ :‬ביי פארפרוירענע מאסט איז‬ ‫תשובה‪ :‬עס זענען דא צוויי נוסחאות‬ ‫ער אריינגעלייגט אין דעם א מחשבה פון‬ ‫נישט שייך דער איסור פון יין נסך‪ ,‬און‬ ‫וואס דער הייליגער שינאווער רב זי"ע‬ ‫עבודה זרה‪ ,‬און אזא וויין זאל מען נישט‬ ‫מען מעג דאס טרינקען‪ ,‬אויך מעג מען‬ ‫האט געזאגט אויף די קפידא פון של"ה‬ ‫טרינקען‪ ,‬און ער פירט אויס אז ווער עס‬ ‫קידוש מאכן אויף דעם (רמ"א סי' קכ"ג ס"ה)‪.‬‬ ‫הקדוש‪ ,‬ווי פאלגענד‪:‬‬ ‫איז נזהר אין דעם‪ ,‬וועט זוכה זיין צו‬ ‫טרינקען פון יין המשומר‪.‬‬ ‫אבער לכתחילה זאל מען נישט לאזן‬ ‫אז א גוי זאל אנרירן פארפרוירענע‬ ‫נוסח א'‬ ‫די הלכה איז זייער אקטועל ווען מען‬ ‫מאסט‪ ,‬ווייל עס קען זיך מאכן שאלות‪,‬‬ ‫הגה"צ רבי משה ארי' פריינד זצ"ל‬ ‫מאכט שבת א שמחה‪ ,‬ווי למשל א‬ ‫למשל‪ ,‬עס קען זיך מאכן אז א טייל פון‬ ‫גאב"ד ירושלים עיה"ק‪ ,‬האט נאכגעזאגט‬ ‫באווארפן‪ ,‬שבע ברכות‪ ,‬בר מצוה‪ ,‬אד"ג‪,‬‬ ‫די פארפרוירענע איז שוין אויפגעלאזט‪,‬‬ ‫פון זיין זיידע הגה"ק מנאסאד זצ"ל‪,‬‬ ‫און עס זענען דא פארשידענע וויינען‬ ‫און טייל איז נאך פארפרוירן אד"ג‪.‬‬ ‫אז דער שינאווער רב האט געזאגט אז‬ ‫אויפן טיש‪ ,‬אז אויב זענען דא גוי'שע‬ ‫נאר ווען די פלאש איז אפן איז שייך די‬ ‫וועטערערס זאלן זיי נישט זען די וויין‪,‬‬ ‫באמערקונג‪ :‬כאטש עס איז נישט‬ ‫שייך יין נסך ביי פארפרוירענע מאסט‪,‬‬ ‫קפידא‪ ,‬אבער אויב איז עס צוגעדעקט‬ ‫און אודאי נישט אנרירן‪ ,‬אויסער אויב די‬ ‫פונדעסטוועגן ווען מען לאזט אויף‬ ‫מיט א דעקל‪ ,‬אפילו עס איז נישט‬ ‫וויין איז מבושל‪.‬‬ ‫פארפרוירענע מאסט‪ ,‬דארף מען אכטונג‬ ‫געסילט‪ ,‬מעג מען אפילו קידוש מאכן‬ ‫באמערקונג‪ :‬כדי נישט נכשל צו ווערן‬ ‫געבן אז די גוי'שע משרתת זאל זיך נישט‬ ‫אויף די וויין‪.‬‬ ‫אין די הלכה‪ ,‬זענען דא וואס זענען‬ ‫ארומדרייען דארט ווי מען לאזט אויף די‬ ‫מקפיד‪ ,‬אז די וועטערערס זאלן נישט‬ ‫מאסט‪ ,‬ווייל די אויפגעלאזטע מאסט‬ ‫נוסח ב'‬ ‫אריינקומען אין די זאל ווי מען עסט‪ ,‬ביז‬ ‫קען ווערן אסור דורכן זען‪.‬‬ ‫אין ספר דברי יחזקאל החדש שטייט‬ ‫נאכדעם וואס יעדער האט שוין געמאכט‬ ‫אז הרה"צ רבי איציקל מפשעווארסק‬ ‫קידוש‪ ,‬ווייל בשעת מען מאכט קידוש‬ ‫ז‪.‬‬ ‫זצ"ל האט געזאגט אין נאמען פון‬ ‫קען דער גוי זען די וויין וואס איז אין‬ ‫שינאווער רב זי"ע‪ ,‬אז די קפידא פונעם‬ ‫בעכער‪ ,‬און נאך קידוש באהאלט מען‬ ‫שאלה‪ :‬אויב די‬ ‫של"ה איז נאר ווען דער גוי זעט די וויין‬ ‫אלע וויינען וואס זענען נישט מבושל‪,‬‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ח‬ ‫וואשט עס מיט הייס וואסער וואס איז יד‬ ‫וויין וואס געפינט זיך אין א כלי‪ ,‬אפילו‬ ‫גוי'שע משרתת האט‬ ‫סולדת בו‪ ,‬קען דאס אסר'ן אלע אנדערע‬ ‫עס איז נאר אביסל וויין‪ ,‬אויב די גלעזל‬ ‫אראפגענומען די בעכערס‬ ‫כלים‪ .‬דעריבער ווען עס מאכט זיך אזא‬ ‫איז נאך פייכט פון די וויין‪ ,‬ווערט די וויין‬ ‫וואס עס איז געבליבן אין‬ ‫פאל זאל מען פרעגן א שאלה‪.‬‬ ‫אסור (יו"ד סימן קל"ה ס"א)‪.‬‬ ‫זיי אביסל וויין‪ ,‬און עס‬ ‫אויסגעוואשן מיט הייסע‬ ‫כדי איינצושפארן שאלות‪ ,‬איז‬ ‫קומט אויס אז אויב א גוי נעמט אראפ‬ ‫וואסער‪ ,‬זענען די בעכערס‬ ‫ראטזאם אז פאר מען גיבט פאר א‬ ‫די בעכערס אדער גלעזלעך וואס געפינט‬ ‫אסור געווארן? און וואס‬ ‫גוי'שע משרת בעכערס אדער גלעזלעך‬ ‫זיך דערין וויין‪ ,‬און וואשט דאס אויס מיט‬ ‫וועט זיין די הלכה מיט‬ ‫אלע כלים וואס זענען‬ ‫וואס מען האט געטרינקען אין דעם וויין‬ ‫הייס וואסער‪ ,‬און אוודאי אויב זיי לייגן‬ ‫געוואשן געווארן צוזאמען‬ ‫עס אויסצואוואשן מיט הייס וואסער‪,‬‬ ‫דאס אריין אין א דיש וואשער צוזאמען‬ ‫מיט די בעכערס?‬ ‫אדער אריינלייגן אין א דיש וואשער‪ ,‬זאל‬ ‫מיט נאך כלים‪ ,‬קען ווערן א שאלה אויף‬ ‫מען דאס קודם אפשווענקען מיט קילע‬ ‫אלע כלים‪ ,‬וויבאלד די וויין וואס איז אין‬ ‫תשובה‪ :‬עס ווערט גע'פסק'נט אין‬ ‫וואסער‪.‬‬ ‫גלעזל איז אסור געווארן‪ ,‬און ווען מען‬ ‫שלחן ערוך אז אויב א גוי האט אנגערירט‬ ‫בתואל‪ ,‬האט ער אים געזאגט "עבד‬ ‫וה' ברך את אברהם בכל‪.‬‬ ‫אברהם אנכי"‪ ,‬מיט דעם האט ער זיי‬ ‫המשך מעמוד ז‬ ‫געמיינט צו זאגן‪ ,‬אז ער קומט פון אן‬ ‫דער הייליגער ווילנער גאון זי"ע האט‬ ‫"שאיבה"‪ ,‬מוז זיין ווייל דאס וואסער‬ ‫ּ‬ ‫איינמאל סוכות געפרעגט זיינע תלמידים‪,‬‬ ‫אּפגעהיטענע הויז‪ ,‬וואו מ'עסט נאר‬ ‫איז איהר אנטקעגען געקומען און רבקה‬ ‫וואו איז מרומז אז אברהם אבינו האט‬ ‫כשר'ס‪ ,‬דעריבער זאלט איר אכטונג‬ ‫מקיים געווען די מצוה פון זיצן אין סוכה?‬ ‫האט נישט געדארפט אנשעפען‪.‬‬ ‫געבן וואס איר גיבט מיר צו עסן‪ ,‬דאס‬ ‫זעלבע זאגט דער חפץ חיים‪ ,‬צום ערשט‬ ‫ווען קיינער האט נישט געוואוסט צו‬ ‫דארף מען אבער פארשטיין‪ ,‬פארוואס‬ ‫האב איך נישט געוואלט זאגן ווער איך‬ ‫ענטפערן‪ ,‬האט ער עס מסביר געווען‪ ,‬אז‬ ‫ווען זי איז געגאנגען געבן טרינקען פאר‬ ‫בין‪ ,‬אבער אצינד ווען ס'קומט צום עסן‪,‬‬ ‫אין די ּּפסוקים וה' ברך את אברהם בכל‪,‬‬ ‫די גמלים‪ ,‬איז נישט געווען "עלו המים‬ ‫קען איך שוין דאס נישט באהאלטן‪ ,‬ווייל‬ ‫בכ"ל איז ר"ת ב'סוכות תשבו שבעת‬ ‫לקראתה"‪ ,‬נאר זי האט געדארפט‬ ‫כ'האב געוואלט מ'זאל מיר נאר געבן צו‬ ‫ימים‪ ,‬כ'ל האזרח בישראל ישבו בסוכות‪,‬‬ ‫ארויסשעפען די וואסער‪.‬‬ ‫עסן ּ‬ ‫אּפגעהיטענע מאכלים‪.‬‬ ‫ל'מען ידעו דורותיכם‪.‬‬ ‫מען קען דאס מסביר זיין‪ ,‬ווייל דער‬ ‫*‬ ‫*‬ ‫עיקר פון א מצוה איז די מחשבה און‬ ‫די כוונה וואס מען האט אינזינען בשעת‬ ‫ויוצא העבד כלי כסף וכלי זהב‬ ‫עבד אברהם אנכי‪.‬‬ ‫מען טוהט די מצוה‪ ,‬דעריבער דאס‬ ‫ערשטע מאל‪ ,‬וואס רבקה האט גענומען‬ ‫ובגדים ויתן לרבקה‪.‬‬ ‫דער הייליגער חפץ חיים זי"ע האט זיך‬ ‫וואסער האט זי עס געוואלט נעמען‬ ‫דער הייליגער שר שלום פון בעלזא‬ ‫אמאל געפינען אין א קליינעם דערפעל‪,‬‬ ‫פאר זיך‪ ,‬איז איהר די וואסער אנטקעגען‬ ‫זי"ע פלעגט שטארק אנזאגן פאר זיינע‬ ‫וואו מ'האט אים נישט געקענט‪ ,‬און‬ ‫געקומען כדי זי זאל זיך נישט דארפען‬ ‫חסידים וועלכע זענען געקומען זיך‬ ‫קיינער האט זיך נישט אומגעקוקט אויף‬ ‫אים‪ ,‬ווען ס'איז געקומען די צייט צו עסן‪,‬‬ ‫אנשטרענגען‪ ,‬אבער שפעטער איז זי‬ ‫מזכיר זיין בעפארן טון א שידוך‪ ,‬אז זיי‬ ‫האט אים איינער פון די שטאטישע‬ ‫דאך געגאנגען נעמען דאס וואסער מיט‬ ‫זאלן אריינשרייבן אין די תנאים אז די‬ ‫מענטשן איינגעלאדענט צו זיך אהיים‪.‬‬ ‫די כוונה צו טוהן א מצוה‪ ,‬א גמילות חסד‪,‬‬ ‫כלה וועט גיין אנגעטון אזוי ווי א אידישע‬ ‫האט מען פון הימל געוואלט אז זי זאל‬ ‫פרוי דארף צו גיין‪ ,‬און ער פלעגט זאגן‬ ‫אויפ'ן וועג האט אים דער חפץ חייים‬ ‫דוקא אליין טוהן די גאנצע פעולה פון‬ ‫אז צוליב דעם האט אליעזר מיטגענומען‬ ‫אריינגעמורמעלט אין אויער‪ ,‬אז ער איז‬ ‫דער "חפץ חיים"‪ ,‬ווי נאר דער איד האט‬ ‫דער מצוה‪ ,‬דעריבער איז דאס וואסער‬ ‫מיט זיך קליידער פאר רבקה‪ ,‬ווייל‬ ‫דאס געהערט האט ער זיך דערשראקן‪,‬‬ ‫שוין נישט אנטקעגען געקומען‪ ,‬ווייל‬ ‫וויסענדיג וועלכע קליידער מ'גייט‬ ‫און באלד געפרעגט‪ ,‬פארוואס האט איר‬ ‫לפום צערא אגרא‪.‬‬ ‫אנגעטון ביי לבן אינדערהיים‪ ,‬און דאס‬ ‫קען מען נישט אנגעטון ביי אברהם‬ ‫דאס נישט געזאגט פאראויס‪ ,‬מיר וואלטן‬ ‫(קדושת לוי)‬ ‫אבינו‪ ,‬האט ער מיטגענומען קליידער‬ ‫אייך מכבד געווען‪.‬‬ ‫כדי גלייך ווען זי וועט אריינקומען צו‬ ‫דער חפץ חיים האט אים געענטפערט‪,‬‬ ‫מיר געפינען אין ּּפסוק‪ ,‬אז בעפאר‬ ‫א מעשה אויף די‬ ‫פרשה‬ ‫יצחק אבינו‪ ,‬זאל זי גיין אנגעטון בצניעות‬ ‫ווי עס פאסט‪.‬‬ ‫אליעזר האט אנגעפאנגען צו עסן ביי‬ ‫ט‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫נועם העבודה‬ ‫אריינברענגען די‬ ‫געטראפן א בעסערע‪ ,‬האט ער געגעסן די פריערדיגע‪ ,‬אזוי האט ער‬ ‫א גאנצע וואך געגעסן לכבוד שבת‪ .‬מיט דעם האט ער מקדש געווען‬ ‫קדושה פון שבת‬ ‫די גאנצע וואך מיט די קדושה פון שבת‪.‬‬ ‫באמת ווערט עס אראפגעברענגט אין שולחן ערוך‪ ,‬כאטשיג‬ ‫אין די גאנצע וואך‬ ‫בפשטות איז הלל מחולק מיט דעם‪ ,‬די גמרא זאגט הלל מדה אחרת‬ ‫היתה לו‪ ,‬ברוך ה' יום יום‪ ,‬די בית הלל האט שטארק געארבעט אויף‬ ‫די מדה פון בטחון‪ ,‬זיך נישט אוועקצולייגן פאר מארגן‪ ,‬ממילא האט‬ ‫ער עוסק געווען אין די מדה און זיך נישט אוועקגעלייגט‪ .‬אבער‬ ‫באמת איז אוודאי די אנדערע מדה אויך ריכטיג און אויך וויכטיג‪,‬‬ ‫און אין שולחן ערוך ווערט עס אראפגעברענגט‪ .‬וויבאלד ס'איז נישט‬ ‫קיין הלכה נאר א מידת חסידות‪ ,‬קען מען מיט די זאך טון ווי די בית‬ ‫שמאי‪ .‬און אוודאי די עיקר נקודה אז מען זאל זיך צוגרייטן א גאנצע‬ ‫וואך פאר שבת‪ ,‬איז זיכער אמת לויט יעדן איינעם‪.‬‬ ‫אותיות מחכימות‪:‬‬ ‫איז אוודאי דארף מען וויסן וויאזוי מען טוט עס‪ ,‬וויאזוי ברענגט‬ ‫מען אראפ די השפעה פון שבת? אזוי ווי עס שטייט אין ספרים‪,‬‬ ‫די גמרא זאגט דאך אין מסכת גיטין אז דריי טעג נאך שבת ווערט‬ ‫אנגערופן די טעג נאך שבת‪ ,‬דהיינו זונטאג מאנטאג דינסטאג ווערט‬ ‫אנגערופן די טעג נאך שבת‪ ,‬און מיטוואך דאנערשטאג פרייטאג‬ ‫בדברי האר"י ז"ל (פרע"ח שי"ח פ"א) כי בכל‬ ‫ימות השבוע‪ ,‬מאיר רשימו דקדושה‪ ,‬של‬ ‫ואיתא‬ ‫הנפש רוח נשמה יתירה של שבת‪ .‬וענין הרשימו הזה אינו כמו‬ ‫ווערט אנגערופן די טעג פאר שבת‪ ,‬ווייל די השפעה פונעם פאריגן‬ ‫שאנו קורין בלשוננו רושם של דבר‪ ,‬כגון כאשר האדם מוחק‬ ‫שבת גייט ביז דינסטאג נאכט‪ ,‬צוליב דעם קען מען מאכן הבדלה ביז‬ ‫מה שכתב‪ ,‬ונשאר רק רושם בעלמא‪ ,‬שהוא דבר מועט‪ ,‬אלא‬ ‫דינסטאג נאכט‪ ,‬און מיטוואך דאנערשטאג פרייטאג קומט שוין די‬ ‫ענין רשימו דקדושה‪ ,‬הוא אור גדול ונפלא‪ ,‬כח האש של שבת‪,‬‬ ‫שפע פונעם קומענדיגן שבת‪.‬‬ ‫המלווה את האדם בכל מעשיו שבכל ימות השבוע‪ ,‬בעת לימודו‬ ‫בתורה‪ ,‬ובעת עמדו בתפלה‪ ,‬בשכבו ובקומו‪ ,‬באכילתו ושינתו‪,‬‬ ‫אוודאי א גאנצע וואך איז משפיע פאר שבת‪ ,‬מי שטרח בערב‬ ‫ובכח רשימו הזה‪ ,‬אפשר לו להתנהג בכל ימות השבוע בקדושה‬ ‫שבת יאכל בשבת‪ ,‬א גאנצע וואך קען מען זיך צוגרייטן צום‬ ‫וטהרה‪ ,‬כי אור קדושת השבת מלווה את האדם תמיד‪ ,‬כי היא‬ ‫קומענדיגן שבת‪ .‬און די גאנצע וואך איז כל ברכאן דלעילא ותתא‬ ‫דבר נצחי‪.‬‬ ‫ביומא שביעאה תליין‪ .‬אבער די יסוד הנקודה איז אז ס'איז צוטיילט‪,‬‬ ‫אזוי ווי מען זאגט טאקע דארט ביי די זמירות ימינא ושמאלא וביניהו‬ ‫(עבודת עבודה פתג"ק ח"ב קס"ז)‬ ‫כלה‪ ,‬כאילו דער שבת איז אינדערמיט‪ ,‬דריי טעג פאר דעם‪ ,‬און דריי‬ ‫טעג נאכדעם‪.‬‬ ‫ס'שטייט אין אר"י הקדוש אז די נשמה יתירה וואס א מענטש‬ ‫מיר האבן גערעדט די מעלה פונעם שבת‪ ,‬אז דער‬ ‫האט איז צוטיילט‪ ,‬נפש‪ ,‬רוח‪ ,‬און נשמה‪ .‬שבת אליינס איז די יומא‬ ‫אייבערשטער האט געגעבן די מצוה פון שבת עס זאל‬ ‫דנשמתא‪ ,‬א טאג פון נשמה‪ ,‬און די גאנצע וואך איז אזוי ווי די גוף‬ ‫אויפהייבן דעם מענטש‪ ,‬די גאנצע עבודה איז אז ס'זאל מקרב‬ ‫פאר'ן שבת‪ ,‬אז ס'וועט אריינברענגען די נשמה אינעם גוף אריין‪ .‬איז‬ ‫זיין צום אייבערשטן‪ ,‬און ס'זאל אים ברענגען צו מקיים זיין‬ ‫זונטאג איז נאך דא די כח הנשמה פונעם שבת‪ ,‬מאנטאג איז נאך‬ ‫אלע תרי"ג מצוות‪ ,‬ספעציעל מיט די מצוה פון שבת וואס האט‬ ‫דא די כח הרוח פונעם שבת‪ ,‬און דינסטאג איז נאך דא די כח הנפש‬ ‫א כח פאר'ן מענטש'נס התנהגות א גאנצע וואך‪.‬‬ ‫פונעם שבת‪ .‬און די זעלבע זאך מיטוואך הייבט זיך שוין אן די כח‬ ‫דער רמב"ן זאגט אז די מצוה פון זכור את יום השבת‬ ‫הנפש פון די קומענדיגע וואך שבת‪ ,‬און דאנערשטאג איז די כח הרוח‬ ‫לקדשו איז אז ס'איז א מצוה צו געדענקן א גאנצע וואך דעם‬ ‫פונעם קומענדיגע וואך שבת‪ ,‬און פרייטאג איז די כח הנשמה‪.‬‬ ‫שבת‪ ,‬מען זאל זאגן היום יום ראשון בשבת‪ ,‬היום יום שני‬ ‫נפש רוח נשמה ווערט אנגערופן אין די ספרים אויף איינע פון די‬ ‫בשבת‪ .‬און די גמרא פארציילט אז שמאי הזקן האט געגעסן א‬ ‫מהלכים; מחשבה דיבור מעשה‪ .‬וועגן דעם שטייט אז זונטאג און‬ ‫גאנצע וואך לכבוד שבת‪ ,‬זונטאג האט ער זיך שוין צוגעגרייט‪,‬‬ ‫פרייטאג זאל מען מער עוסק זיין אין מחשבות קדושות‪ ,‬ווייל ס'איז‬ ‫ער האט געקויפט עפעס פאר שבת‪ ,‬און מאנטאג האט ער‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫י‬ ‫נמסר על ידי הרב הגאון ר' יואל גאנדל שליט"א‬ ‫ר"מ בישיבתינו הק' תורת משולם פייש ניו יארק ‪ -‬במיוחד לבחורי אנ"ש חברי חבורות עבודת עבודה‬ ‫דעם‪ ,‬מען געדענקט דעם שבת א גאנצע וואך‪ ,‬קען מען א גאנצע‬ ‫נאך דא די כח המחשבה פונעם שבת‪ .‬מאנטאג און דאנערשטאג‬ ‫וואך לויבן דעם אייבערשטן דורך די השפעה פונעם שבת‪.‬‬ ‫איז די כח הדיבור‪ ,‬די כח פון לימוד התורה‪ ,‬דעמאלטס ליינט מען‬ ‫אין די תורה‪ .‬און דינסטאג מיטוואך שטייט אז אויב איינער דארף‬ ‫ס'איז באקאנט דאס ווארט וואס דער הייליגער אפטער רב האט‬ ‫נישט צופיל עוסק זיין אין פרנסה‪ ,‬זאל ער נאר ארבעטן דינסטאג‬ ‫געטייטשט וואס מען זאגט ביים דאווענען‪ ,‬אז בשעת דער באשעפער‬ ‫און מיטוואך‪ .‬אז א מענטש ארבעט א גאנצע וואך‪ ,‬אבער ער דארף‬ ‫האט באשאפן די וועלט האט קיינער נאכנישט געזינגען קיין שירה‪,‬‬ ‫אמאל ארבעטן אויווערטיי"ם (בלע"ז)‪ ,‬עפעס עקסטערע צייט‪ ,‬זאל ער‬ ‫אלע נבראים האבן געוואלט זינגען‪ ,‬קיינער האט נאכנישט געוואוסט‬ ‫עס מאכן דינסטאג און מיטוואך‪ ,‬ווייל דעמאלטס איז מער די כח‬ ‫וויאזוי צו זינגען שירה‪ ,‬ס'איז געווארן שבת‪ ,‬האט שבת אנגעהויבן זאגן‬ ‫המעשה‪.‬‬ ‫שירה‪ ,‬האט זיך יעדער איינער אויסגעלערנט צו זאגן שירה‪ .‬פארדעם‬ ‫זאגט מען דארט‪ ,‬ויום השביעי משבח ואומר מזמור שיר ליום השבת‪.‬‬ ‫אבער די עיקר נקודה איז אריינצוברענגען פונעם שבת אין די‬ ‫שביעי‪ ,‬דער יום השבת האט געזאגט מזמור שיר ליום השבת‪ ,‬לפיכך‬ ‫גאנצע וואך‪ ,‬דאס טייטש‪ ,‬פארשטיין אז די קדושה פון שבת דארף‬ ‫יפארו ויברכו לקל כל יצוריו‪ ,‬דעמאלטס דורכ'ן שבת האבן אלע‬ ‫מען דאך אויפהייבן א גאנצע וואך‪ ,‬און א גאנצע וואך זיך בענקן צום‬ ‫באשעפענישן געקענט אנהייבן זאגן שירה פאר'ן אייבערשטן‪.‬‬ ‫שבת‪ ,‬און זיך מקשר זיין מיט'ן שבת‪ ,‬געדענקן וואס מען האט קונה‬ ‫געווען אינעם שבת‪ ,‬און גלוסטן צום שבת‪ ,‬און זיך פירן בקדושה‬ ‫ממילא טאקע דער כח פון שירה פון זינגען צום אייבערשטן‪,‬‬ ‫ובטהרה א גאנצע וואך לויט ווי דער שבת האט אים געלערנט‪.‬‬ ‫בשעת א מענטש קומט אריין אין שבת און ער איז זיך מתבונן‬ ‫אינעם טוב ה'‪ ,‬און אינעם טוב להודות לה'‪ ,‬וירא אלקים את כל אשר‬ ‫די מצוה פון זכור את יום השבת‪ ,‬דאס איז מען דאך מקיים ביים‬ ‫עשה והנה טוב מאוד‪ ,‬די בריאה איז בשלימות‪ ,‬נאכדעם זעט מען די‬ ‫שיר של יום‪ ,‬דעמאלטס זאגט מען דאך היום יום ראשון בשבת‪,‬‬ ‫גוטסקייט‪ .‬איז טאקע די גאנצע מזמור שיר ליום השבת רעדט זיך‬ ‫היום יום שני בשבת‪ ,‬און די גמרא זאגט טאקע אין מסכת ראש‬ ‫פון דעם‪ ,‬ווי די גמרא דרש'נט ס'גייט ארויף לעתיד לבוא‪ ,‬ווייל לעת‬ ‫השנה (דף ל"א) אז די שיר פון די לוים איז געווען געבויעט לויט די‬ ‫עתה איז דא קשיות פון צדיק ורע לו און רשע וטוב לו‪ ,‬בפרוח רשעים‬ ‫מעשה בראשית פון יעדן טאג‪ ,‬זונטאג איז לה' הארץ ומלואה ווייל‬ ‫כמו עשב ויציצו כל פועלי און‪ ,‬אבער צום סוף וועט דאך יעדער זען‬ ‫דעמאלטס האט דער אייבערשטער באשאפן די וועלט‪ ,‬און אזוי‬ ‫להגיד כי ישר ה' צורי ולא עולתה בו‪ ,‬מען וועט זען ווי אלעס האט‬ ‫רעכנט דארט די גמרא אויס יעדן טאג וואסערע שייכות ס'האט מיט‬ ‫זיך געפירט ריכטיג; אינמיטן די מעשה זעט מען נישט קלאר‪ ,‬יעדע‬ ‫די מעשה בראשית פון יענעם טאג‪.‬‬ ‫שבת קומט אן השפעה פון דעם וואס א מענטש קען זען ווי אזוי‬ ‫איז וואס עפעס דוקא ביים שיר של יום? בפשטות טאקע די‬ ‫דער רבוש"ע פירט די וועלט אויפ'ן בעסטן אופן‪ ,‬און ממילא זינגט ער‬ ‫עבודה אין בית המקדש איז געווען יעדן טאג די זעלבע‪ ,‬די חילוק פון‬ ‫צום אייבערשטן און ער לויבט דעם אייבערשטן יעדן שבת‪.‬‬ ‫זונטאג‪ ,‬מאנטאג‪ ,‬דינסטאג אא"וו‪ ,‬איז נאר געווען מצד די שיר של‬ ‫און דאס נעמט ער מיט אויף א גאנצע וואך‪ ,‬צו געדענקן אויף‬ ‫יום וואס איז געווען יעדן טאג אנדערש‪ ,‬די שיר פון די לוים דאס איז‬ ‫א גאנצע וואך‪ ,‬אז אפילו ווען ס'איז דא א הסתרה‪ ,‬אפילו מען זעט‬ ‫געווען אנדערש יעדן טאג‪ ,‬ממילא איז דעמאלטס די זמן זיך מקשר‬ ‫נישט‪ ,‬זאל מען וויסן אז מ'האט איבערגעלאזט דעם כח פון שבת‬ ‫צו זיין מיט'ן שבת‪.‬‬ ‫און זיך אנכאפן מיט דעם‪ ,‬און דאנקן און לויבן דעם אייבערשטן‪ ,‬און‬ ‫אבער בעומק הדברים זאגן די ספרים טאקע‪ ,‬ווייל די כח פון‬ ‫דינען דעם אייבערשטן בקדושה ובטהרה‪.‬‬ ‫שירה‪ ,‬דאס איז דאך וואס א איד איז זיך מקשר צום אייבערשטן‪,‬‬ ‫וועגן דעם ווען ס'גייט ארויס די שבת‪ ,‬מאכט מען א מלוה מלכה‪,‬‬ ‫דורך די כח וואס מען זאגט שירה צום אייבערשטן‪ .‬די גאנצע בריאה‬ ‫ווייל מען וויל ממשיך זיין דעם שבת וואס לענגער‪ ,‬מען וויל נאך‬ ‫וואס דער אייבערשטער האט באשאפן איז עם זו יצרתי לי תהלתי‬ ‫האבן פון די קדושה פון שבת‪ .‬און די זעלבע זאך פון מיטוואך‪ ,‬מען‬ ‫יספרו‪ ,‬דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט כדי מען זאל‬ ‫הייבט שוין אן בענקן ווען קומט שוין דער שבת‪ ,‬דאס גיבט אריין אין‬ ‫זינגען צום אייבערשטן‪ ,‬מען זאל לויבן דעם אייבערשטן‪ .‬אין פסוק‬ ‫אונז דער כח מען זאל טאקע זיין מקושר מיט'ן שבת‪ ,‬מען זאל זיך‬ ‫אין תהילים שטייט נאר אויף איין טאג אז ס'האט א שיר‪ ,‬מזמור שיר‬ ‫אויפפירן ווי עס דארף צו זיין די גאנצע וואך‪.‬‬ ‫ליום השבת‪ ,‬דער שבת האט א שיר‪ ,‬וויאזוי קען מען זינגען שירה‬ ‫אין די אנדערע טעג? נאר דורכדעם וואס מען איז זיך מקשר מיט'ן‬ ‫ממילא דאס איז דער כח וואס דער אייבערשטער האט אונז‬ ‫שבת‪ ,‬מען ברענגט די השפעה פונעם שבת‪ ,‬דעמאלטס קען מען‬ ‫געגעבן די מצוה פון שבת‪ ,‬וואס דורכדעם הייבט עס אויף די עבודת‬ ‫זינגען שירה א גאנצע וואך‪.‬‬ ‫ה' פונעם מענטש אז די גאנצע עבודה זאל ווערן אנדערש‪ ,‬זיין גאנצע‬ ‫וואך זאל ווערן אנדערש‪ ,‬און ס'איז מקרב צום אייבערשטן‪ ,‬דאס איז‬ ‫שבת איז מזמור שיר ליום השבת טוב להודות לה'‪ ,‬דאס איז די‬ ‫דער תכלית און די ספעציעלקייט פון די מצוה פון שבת‪.‬‬ ‫שבת‪ ,‬ס'איז גוט צו דאנקן דעם אייבערשטן‪ ,‬אז מען געדענקט פון‬ ‫אי‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫באור הילולא‬ ‫תולדות וסיפורים מצדיקים שיודה"ל‬ ‫חל בשבוע הבעל"ט‬ ‫זי"ע אלס ממשיך דרכו בקודש בהנהגת‬ ‫העדה הקדושה‪.‬‬ ‫הרה"ק רבי צבי הירש‬ ‫אום ל' חשון אין יאר תר"ז איז רבי‬ ‫הכהן מרימנוב זי"ע‬ ‫דעם קומענדיגן דינסטאג ‪ -‬ל' מרחשון געפאלט אויס די יומא דהילולא‬ ‫הערש'עלע נסתלק געווארן‪ ,‬און איז‬ ‫קדישא פונעם הייליגן רבי ר' הערש'עלע מ'רימנוב‪ ,‬רבי צבי הירש בן‬ ‫געקומען למנוחת עולמים אין שטאט‬ ‫רבי יהודה לייב זי"ע‪ ,‬וועלכער מ'פלעגט רופן "רבי הערש משרת"‪.‬‬ ‫רימנוב‪.‬‬ ‫‪#‬‬ ‫'עבדו את ה' בשמחה'‪ ,‬טראץ אלע זיינע‬ ‫ואלה מתולדותיו‪:‬‬ ‫צרות און מיטמאכענישן‪ - ,‬אנגעהויבן אין‬ ‫די ערשטע יארן פראווענדיג רבי'סטעווע‪,‬‬ ‫דער הייליגער ר"ר הערש'עלע איז‬ ‫בשפתי צדיקים‬ ‫פלעגן אים מענטשן רודפ'ן‪ ,‬און דאן מיט‬ ‫געבוירן אין יאר תקל"ח אין שטאט‬ ‫תתהלל‬ ‫זיינע אנדערע צרות‪ ,‬ווען זיינע קינדער‬ ‫דאמבראווא‪ ,‬ער איז ליידער פאר'יתומ'ט‬ ‫געווארן אין א יונגע עלטער‪ ,‬און שפעטער‬ ‫האבן זיך ל"ע ביי אים נישט געהאלטן‪ ,‬און‬ ‫ווי ערווענט איז רבי הערש'עלע געווען‬ ‫איז ער צוגעצויגן געווארן צום דרך החסידות‬ ‫אכצן קינדער זענען אוועק בחייו ר"ל‪ - ,‬איז‬ ‫א משרת ביים הייליגן רבי מענדעלע‬ ‫דורך הרה"ק רבי משה מ'פשעווארסק זי"ע‪,‬‬ ‫רבי הערש'עלע אלעמאל געווען אויף א‬ ‫מ'רימנוב‪ ,‬און פלעגט טון די געווענליכע‬ ‫צום ערשט איז ער געווארן דער משמש‬ ‫העכערע בחינה‪ ,‬און האט אלעס פארנומען‬ ‫שטוב ארבעט וואס האט אויסגעפעלט‪.‬‬ ‫ביים הייליגן רבי ר' מענדעלע מ'רימנוב‬ ‫און אנגענומען מיט א שמחה‪.‬‬ ‫ווי פארשטענדליך האבן די ארומיגע‬ ‫זי"ע‪ ,‬און ער האט אים געטריי באדינט‪ ,‬און‬ ‫רבי הערש'עלע האט אויפגעשטעלט‬ ‫צוביסלעך האט ער זיך אנגעקניפט מיט א‬ ‫נישט געוואוסט ווער עס דרייט זיך אונטער‬ ‫און איבערגעלאזט נאך זיך א מיליטער‬ ‫רוחניות'דיגער קשר צום רבי'ן ר' מענדעלע‪,‬‬ ‫זייערע פיס‪ ,‬אבער רבי מענדעלע האט‬ ‫פון תלמידים‪ ,‬ריזן אין תורה וקדושה און‬ ‫און האט פון אים געלערנט און מקבל געווען‬ ‫גאר גוט געוואוסט וואספארא נשמה רבי‬ ‫חסידות‪ ,‬צווישן זיי‪ ,‬הרה"ק רבי אשר ישעיה‬ ‫זיין עבודה און קדושה‪ ,‬און ער איז געווען‬ ‫הערש משרת איז‪ ,‬און האט זיך אמאל‬ ‫פון ראפשיץ‪ ,‬דער הייליגער דברי חיים‪ ,‬זיין‬ ‫פון זיינע גרעסטע תלמידים‪.‬‬ ‫אויסגעדרוקט פאר זיין זון רבי נתן לייב‪:‬‬ ‫זון דער הייליגער דברי יחזקאל‪ ,‬רבי יהודה‬ ‫"רבי הערש משרת‪ ,‬ווען ער קערט אויס‬ ‫נאכ'ן פטירה פון רבי מענדעלע‪ ,‬איז‬ ‫צבי פון ראזלא‪ ,‬רבי אליעזר'ל דזיקוב'ער‪,‬‬ ‫דאס בית המדרש מיט'ן בעזעם טוט ער‬ ‫רבי הערש'עלע געפארן קיין ראפשיץ‬ ‫הרה"ק רבי חיים מאיר יחיאל דער שרף‬ ‫מיר אויסרייניגן דאס בית המדרש פון אלע‬ ‫צום הייליגן זרע קודש‪ ,‬ביז מען האט אים‬ ‫ממאגלניצא‪ ,‬און נאך‪ ,‬זכותם יגן עלינו‪.‬‬ ‫ערליי חיצונים און קליפות‪ ,‬ער מאכט א‬ ‫געקרוינט אלס ממלא מקום אין רימנוב‪.‬‬ ‫ריינע לופט"‪...‬‬ ‫זיינע דברי תורה זענען געדרוקט אין די‬ ‫הייליגע ספרים "בארת המים"‪ ,‬און "מבשר‬ ‫העכער דרייסיג יאר האט רבי הערש'עלע‬ ‫*‬ ‫טוב"‪.‬‬ ‫געפירט די עדה הקדושה אין שטאט רימנוב‬ ‫ביד רמה‪ ,‬פילע אידן פלעגן זיך כסדר‬ ‫דער הייליגער ריזשינער האט אמאל‬ ‫בעצם דאס תורה זאגן פון רבי‬ ‫מזכיר זיין ביי אים וויסנדיג אז "כל היוצא‬ ‫געזאגט פאר'ן שרף פון מאגילניצא‪" :‬ווילט‬ ‫הערש'עלע איז געווען א אש קודש‪ ,‬ער‬ ‫מפיו מתקיים"‪ ,‬אבער דאס איז געקומען‬ ‫איר זעהן אפי שכינתא?! דאן זאלט איר‬ ‫פלעגט דערציילן די וואכעדיגע סדרה‬ ‫מיט א פרייז‪ ,‬ווען יעדע ישועה וואס רבי‬ ‫פארן צום הייליגן רבי הערש'עלע מ'רימנוב‪,‬‬ ‫אויפ'ן פשוט'ן הסבר‪ ,‬ממש איבערטייטשן‬ ‫הערש'עלע האט צוגעזאגט האט ער‬ ‫און איר זאלט זיך גוט איינקוקן אין זיין‬ ‫פסוקים‪ ,‬אויך פלעגט ער אלץ אנהייבן פון‬ ‫געבעטן דערויף אסטראנאמישע סכומים‪,‬‬ ‫הייליגע צורה‪ ,‬וועט איר זוכה זיין צו מקבל‬ ‫בראשית די גאנצע סדר ביז די וואכעדיגע‬ ‫וואס דאס דערמאנט אונז אט דעם דרך אין‬ ‫זיין פני השכינה"!!‬ ‫סדרה‪ ,‬און דאס איז געווען איינע פון די‬ ‫צדקה וואס מיר האבן געזעהן ביי רביה"ק‬ ‫וועגן וויאזוי רבי הערשעלע פלעגט מגלה‬ ‫זי"ע‪ ,‬וואס פלעגט אויך כסדר בעטן ריזיגע‬ ‫*‬ ‫זיין סודות התורה‪ .‬צדיקים פלעגן זאגן אז‬ ‫זיי האבן אין דעם סיפור פון בריאת העולם‬ ‫סכומים‪ ,‬און אויף דעם ארויף צוגעזאגט‬ ‫ישועות למעלה מדרך הטבע‪ ,‬ומי יעמוד‬ ‫דער הייליגער רבי אליעזר'ל דזיקובער‬ ‫און א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬דערהערט און פארשטאנען גאר‬ ‫האט געזאגט‪" ,‬עס איז כדאי צו פארן קיין‬ ‫בסוד קדושים וטהורים‪.‬‬ ‫הייליגע רייד‪ ,‬אוצרות פון סודות התורה‪...‬‬ ‫רימנוב צו רבי הערש'עלע‪ ,‬בלויז צו זעהן ווי‬ ‫חוץ פון אלע זעלטענע גרויסע מדריגות‬ ‫ער טרעט אויס די טריט פון שמונה עשרה‪,...‬‬ ‫רבי הערש'עלע האט פאר זיין פטירה זיך‬ ‫וואס רבי הערש'עלע האט פארמאגט‪ ,‬איז‬ ‫עס איז כדאי צו קוקן ווי אזוי א איד שעמט‬ ‫געזעגענט מיט זיין משפחה און מקורבים‪,‬‬ ‫איינע פון זיי געווען גאר ספעציעל‪ ,‬דאס‬ ‫זיך פאר'ן אייבערשטן"‪.‬‬ ‫און דאן געשטעלט זיין זון הרה"ק רבי יוסף‬ ‫איז דער מידת השמחה‪ ,‬דער בחינה פון‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫בי‬ ‫וועלכע האבן שוין גע'פסק'נט איינמאל‪,‬‬ ‫האבן זיך נישט וויסנדיג געמאכט פון די‬ ‫פארוואס איך האב זיך אריינגעמישט אין‬ ‫רבי הערשעלע'ס געשעפטן‪...‬‬ ‫*‬ ‫אלמנה‪ ,‬זאגנדיג‪ :‬וואס האט רבי הערש'עלע‬ ‫זיך אריינצומישן אין אונזערע פסקים?‬ ‫די ווערטער פונעם‬ ‫מתפלל געווען צום‬ ‫די אלמנה זייענדיג אזוי פאר'צרה'ט‪ ,‬איז‬ ‫תוספות ווערט‬ ‫באשעפער אז רבי‬ ‫בכלל נישט אוועק געגאנגען פון דארט‪,‬‬ ‫קלאר‬ ‫הערש'עלע זאל‬ ‫ביז די דיינים האבן נישט געהאט קיין‬ ‫רביה"ק זי"ע (עבו"ע שיח"ק ח"ג‪-‬מ"ה) דערציילט‬ ‫ענדיגן זאגן תורה‬ ‫ברירה און האבן נאכאמאל אנגעהויבן‬ ‫די גרויסקייט פון רבי הערש'עלע‪:‬‬ ‫דער הייליגער ארי' דבי עילאי איז אמאל‬ ‫מעיין זיין אינעם משפט; און זיי האבן זיך‬ ‫געווען צוגאסט אין רימנוב אויף שבת‪ ,‬שבת‬ ‫איבערצייגט אז זיי האבן זיך טאקע טועה‬ ‫דער הייליגער צאנזער רב האט אמאל‬ ‫בייטאג פארן בענטשן האט דער ארי' דבי‬ ‫געווען‪ ,‬און נישט ריכטיג גע'פסק'נט‪ ,‬מען‬ ‫נישט פארשטאנען א תוספות‪ ,‬ער האט‬ ‫עילאי דערציילט פאר זיינע נאנטע‪ ,‬אז ער‬ ‫האט צוריקגערופן די יתומים‪ ,‬און די עדים‪,‬‬ ‫זיך נישט געפוילט און געפארן צו רבי‬ ‫האט מתפלל געווען צום באשעפער‪ ,‬אז רבי‬ ‫מען האט איבערגעמאכט די דין תורה‪ ,‬און‬ ‫הערש'עלע כדי אים צו פרעגן פשט אינעם‬ ‫הערש'עלע זאל נישט מאריך זיין מיט'ן זאגן‬ ‫די פסק איז טאקע ארויס לטובת די אלמנה‪.‬‬ ‫תוספות וואס ער פארשטייט נישט‪ ,‬ווען‬ ‫תורה‪ ,‬נאר מען זאל שנעל בענטשן‪" ,‬ווייל‬ ‫דער הייליגער שואל ומשיב זי"ע‪,‬‬ ‫דער דברי חיים האט געפרעגט פון רבי‬ ‫ווען נישט וואלט איך כמעט פארברענט‬ ‫וועלכער איז געווען פון די דיינים דארט‪ ,‬איז‬ ‫הערש'עלע פשט‪ ,‬האט ער אים נישט‬ ‫געווארן בהבל פיו"‪...‬‬ ‫געווען זייער פארוואונדערט זעהענדיג ווי‬ ‫געענטפערט‪ ,‬נאר אנשטאט דעם האט‬ ‫רבי הערש'עלע וועלכער איז דאן נאכנישט‬ ‫רבי הערשעלע אנגעהויבן נאכאמאל‬ ‫דעם צאנזער רב'ס‬ ‫געווען באוואוסט אין די וועלט אלס גאון‬ ‫איבערצוזאגן די לשון פון תוספות‪ ,‬און תיכף‬ ‫האט דער צאנזער רב פארשטאנען דעם‬ ‫חרטה‬ ‫און בקי‪ ,‬און דאך האט ער געוואוסט די‬ ‫אמת'ע פסק‪ ,‬דער שואל ומשיב האט‬ ‫תוספות‪...‬‬ ‫ווי פריער ערווענט פלעגט רבי‬ ‫הערש'עלע פארלאנגען ריזיגע סכומים פון‬ ‫דאן אפגעמאכט אז ער מוז אנטרעפן רבי‬ ‫הערש'עלע און דערגיין זיינע באהאלטענע‬ ‫רבי הערשעלע‬ ‫די אלע וועלכע האבן געוואלט באקומען‬ ‫מדריגות‪ ,‬דער שואל ומשיב האט טאקע‬ ‫פאררעכט א פסק‬ ‫א ברכה אדער הבטחה‪ ,‬עס איז געווען‬ ‫אין געוויסע פעלער וואס מענטשן האבן‬ ‫אנגעטראפן רבי הערש'עלע‪ ,‬און דער שואל‬ ‫פון דין תורה‬ ‫געמוזט פארקויפן זייער גאנצע האב‪-‬און‪-‬‬ ‫ומשיב האט אים געפרעגט‪ :‬פון ווי אין דער‬ ‫איינמאל איז אנגעקומען צום הייליגן‬ ‫גוטס‪ ,‬כדי צו קענען געניסן א ברכה פונעם‬ ‫וועלט האט איר געוואוסט אז אונזער בית‬ ‫רבי הערש'עלע א פארווייטאגטע אלמנה‪,‬‬ ‫צדיק רבי הערשעלע‪.‬‬ ‫המשפט האט זיך טועה געווען אינעם פסק‬ ‫וואס האט אויסגעגאסן איר ביטערע הארץ‬ ‫אמאל איז א קינדערלאזער איד ל"ע‬ ‫פון די אלמנה? רבי הערש'עלע האט זיך‬ ‫אז איר מאן וועלכער איז געווען א גרויסער‬ ‫געקומען צום הייליגן רבי הערש'עלע‬ ‫נישט דערשראקן נאר געענטפערט‪" :‬דוד‬ ‫עושר איז נפטר געווארן‪ ,‬און נאך זיין פטירה‬ ‫בעטנדיג אז דער צדיק זאל אים אנוואונטשן‬ ‫המלך זאגט אין תהילים‪ ,‬ומתוקים מדבש‬ ‫איז פארגעקומען א גרויסע דין תורה מיט די‬ ‫צו געהאלפן ווערן מיט קינדער‪ ,‬רבי‬ ‫ונופת צופים‪ ,‬ווען אונז לערנען די הייליגע‬ ‫יתומים אין שטאט לעמבערג ביים הייליגן‬ ‫הערש'עלע האט פארלאנגט פונעם איד‬ ‫תורה שפירן מיר א זיסקייט אינעם מויל‪,‬‬ ‫בעל שואל ומשיב זי"ע‪ ,‬און דער פסק איז‬ ‫אכצן רובל וואס איז יענע צייטן געווען אן‬ ‫הערנדיג דעם פסק פון די אלמנה‪ ,‬האב איך‬ ‫ארויסגעקומען אז זי האט נישט קיין חלק‬ ‫אסטראנאמישע סכום‪ ,‬דער איד איז געווען‬ ‫נישט געשפירט זיסקייט אין מיין מויל‪ ,‬בין‬ ‫אין די פארמעגן פון איר מאן‪ ,‬און אצינד‬ ‫א ביטערער ארימאן און זיין גאנץ פארמעגן‬ ‫איך געווען זיכער אז תורת אמת איז דאס‬ ‫איז זי עלנד אליין‪ ,‬און זייער פאר'ארעמ'ט‪,‬‬ ‫האט נישט באטראפן קיין אכצן רובל‪.‬‬ ‫נישט"!‬ ‫אנדעם וואס איינער זאל זיך זארגן פאר איר‪.‬‬ ‫דערביי איז אויך געווען אנוועזנד דער‬ ‫כח הסתרה שלו‬ ‫רבי הערשעלע האט געבעטן פונעם‬ ‫הייליגער צאנזער רב‪ ,‬און ער האט צוגעזעהן‬ ‫צדיקים האבן געזאגט אז דעריבער‬ ‫אלמנה דער פסק‪ ,‬און עס איבערגעליינט‬ ‫די פאסירונג‪ ,‬און האט רחמנות געהאט‬ ‫עטליכע מאל‪ ,‬און דאן געזאגט צום אלמנה‪:‬‬ ‫אויפ'ן קינדערלאזער איד‪ ,‬און האט אים‬ ‫איז אויסגעקומען אז זיין יארצייט איז ל'‬ ‫"פאר צוריק קיין לעמבערג‪ ,‬און זאג פאר‬ ‫געזאגט‪ :‬קומט צו מיר‪ ,‬און איך וועל אייך‬ ‫מרחשון‪ ,‬ווייל דער טאג קומט נישט אויס‬ ‫די דיינים וואס האבן ארויסגעגעבן דער‬ ‫וואונטשן זרע של קיימא‪ ,‬אן דארפן צאלן‬ ‫צו זיין אלע יארן‪ ,‬ווייל ווען חודש חשון איז‬ ‫פסק אין מיין נאמען‪ ,‬אז זיי האבן זיך טועה‬ ‫א פדיון‪ ,‬וכך הוה‪ ,‬צום קינדערלאזער איד‬ ‫חסר איז נישט דא קיין ל' חשון‪ .‬און דאס איז‬ ‫געווען‪ ,‬און זיי זאלן איבערקלערן די הלכה‬ ‫איז געבוירן געווארן א בן זכר‪ .‬נאך עטליכע‬ ‫געווען דער הייליגער רבי ר' הערש‪ ,‬זייער‬ ‫און ארויסגעבן א ריכטיגער פסק"‪.‬‬ ‫וואכן זענען ליידער נפטר געווארן די מאמע‬ ‫באהאלטן‪ ,‬און נישט יעדער האט געוואוסט‬ ‫זיין גרויסקייט‪.‬‬ ‫אזוי האט טאקע די אלמנה געטון‪ ,‬און זי‬ ‫מיט'ן קינד אינאיינעם‪ ,‬רח"ל‪.‬‬ ‫איז צוריק געפארן קיין לעמבערג אזוי ווי רבי‬ ‫דער צאנזער רב האט שפעטער געזאגט‪:‬‬ ‫זיעועכי"א‬ ‫הערש'עלע האט געהייסן‪ ,‬אבער די דיינים‬ ‫כל ימיו האב איך חרטה געהאט‪ ,‬אויף דעם‬ ‫גי‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫באור השיחות‬ ‫ליקוט בקצרה מגדולת הצדיקים אשר יומדה"ל חל בימים האלו‬ ‫מתוך ספרי הקדושים עבודת עבודה שיחות קודש ג"כ‬ ‫זי"ע‪( .‬שיח"ק ח"ב ס"ג)‬ ‫*‬ ‫ל' חשון‬ ‫‪#‬‬ ‫הרה"ק ר' צבי הירש‬ ‫ב' כסלו‬ ‫מצות צדקה‬ ‫הכהן מרימנוב ב"ר‬ ‫הרה"ק ר' משולם‬ ‫הרה"ק ר' מענדעלע מרימנוב איז אמאל‬ ‫יהודה לייב זי"ע‬ ‫געפארן אויף שבועות צו דעם הייליגן רבי'ן‬ ‫פייוויש מזבאריז ב"ר‬ ‫פון לובלין זי"ע‪ ,‬אבער ער האט נישט מודיע‬ ‫אהרן משה זי"ע‬ ‫געווען פאר קיינעם וואו ער פארט‪ .‬הרה"ק‬ ‫בצל רבו‬ ‫בעל יושר דברי אמת‬ ‫ר' משה מסאמבור פלעגט כסדר פארן קיין‬ ‫אין זיינע יונגע יארן איז ער געווען משמש‬ ‫רימנוב אויף שבועות‪ ,‬דאס יאר ווען ער איז‬ ‫בקודש ביי זיין הייליגער רבי ר' מענדעלע‬ ‫אנגעקומען‪ ,‬האט מען אים דערציילט אז‬ ‫מרימנוב זי"ע‪ ,‬ער האט אויסגעקוקט פון‬ ‫רבו‬ ‫דער רבי איז אוועקגעפארן אויף שבועות‪,‬‬ ‫אינדרויסן ווי א פשוט'ער משמש‪ ,‬אבער ער‬ ‫ער איז געווען א תלמיד פון ר' יחיאל‬ ‫און ער האט נישט דערציילט פאר קיינעם‬ ‫פלעגט זיך אנשעפן פון זיין רבי'ן הויפענעס‬ ‫מיכל מזלאטשוב זי"ע‪ ,‬און ער האט נאך‬ ‫וואו ער וועט זיין‪ .‬האט ר' משה אנגעהויבן‬ ‫פון תורה מיט יראת שמים און הויכע ענינים‪,‬‬ ‫זוכה געווען זיך צו מסתופף זיין ביים מגיד‬ ‫צו גיין פון שטאט צו שטאט‪ ,‬ביז ער האט‬ ‫פון א יעדע ריר פון זיין רבי'ן האט ער זיך‬ ‫הק' פון מעזריטש זי"ע‪.‬‬ ‫געטראפן ר' מענדעלע אין לובלין‪ ,‬און ער‬ ‫אפגעלערנט הויכע זאכן‪ ,‬וואס נישט א יעדע‬ ‫איז דארט געבליבן אויף שבועות‪.‬‬ ‫פשוט'ע מענטש האט געקענט באמערקן‪.‬‬ ‫*‬ ‫נאך שבועות האט אים ר' מענדעלע‬ ‫(שיח"ק ח"ג מ"ד)‬ ‫געזאגט‪ :‬דא אין לובלין האב איך נישט קיין‬ ‫ספרו הק'‬ ‫חסידים‪ ,‬האסטו מיך ממש מחי' געווען מיט‬ ‫*‬ ‫ער האט מחבר געווען דעם ספר 'יושר‬ ‫דעם אז דו ביסט אהער געקומען‪ ,‬דו ביסט‬ ‫דברי אמת' וואו ער איז דארט זייער גוט‬ ‫מיר ווערד געווען אזוי ווי טויזענט חסידים‪,‬‬ ‫תורה לשמה‬ ‫מבאר אסאך יסודות פונעם דרך הבעש"ט‬ ‫איך בין דיר מבטיח צו באצאלן פאר דעם‬ ‫פארן הייליגן דברי חיים איז אמאל‬ ‫הק'‪ ,‬בפרט אינעם קונטרס 'דרך אמת' איז‬ ‫בזה ובבא‪.‬‬ ‫אינמיטן לערנען שווער געווארן עפעס א‬ ‫ער מבאר אז די עיקר לערנען איז על מנת‬ ‫יארן שפעטער שוין נאך די הסתלקות פון‬ ‫תוספות‪ ,‬איז ער געפארן צו ר' הערשעלע‬ ‫לשמור ולעשות ולקיים‪ ,‬און אויב לערנט‬ ‫ר' מענדעלע‪ ,‬איז ר' משה מסאמבור געפארן‬ ‫אים צו פרעגן פשט אינעם תוספות‪ .‬ווען ער‬ ‫מען ח"ו לשם גאוה איז דאס גארנישט‬ ‫פראווענען א שבת אין די שטאט דוקלא‪ ,‬און‬ ‫איז אנגעקומען צו ר' הערשעלע און אים‬ ‫ווערד ביים אייבערשטן‪( .‬שיח"ק ח"א מ"ז)‬ ‫היות ער איז דעמאלטס נאכנישט געווען‬ ‫געפרעגט וואס עס איז אים שווער‪ ,‬האט‬ ‫ער איז מבאר אין זיין ספר דעם יסוד וואס‬ ‫אזוי באקאנט‪ ,‬זענען געקומען זייער ווייניג‬ ‫ר' הערשעלע אים נישט געענטפערט קיין‬ ‫דער תלמידי בעש"ט האבן אונז געלערנט‬ ‫מענטשן מיט א קוויטל‪ .‬ר' הערשעלע איז‬ ‫תירוץ‪ ,‬נאר ער האט איבערגע'חזר'ט מיט'ן‬ ‫אז א מענטש דארף זיין זייער געווארנט‬ ‫שוין דאן געווען רבי אין רימנוב‪ ,‬ער האט דאס‬ ‫דברי חיים די גאנצע לשון התוספות‪ ,‬און‬ ‫נישט זיך גרויס צו האלטן מיט זיין לערנען‬ ‫אלעס מרגיש געווען‪ ,‬האט ער מוצאי שבת‬ ‫אזוי איז פארענטפערט געווארן פאר'ן דברי‬ ‫און עס נוצן פאר זייטיגע הנאות‪ ,‬און אז‬ ‫זיך ארויסגעלאזט קיין דוקלא‪ ,‬פארשטייט‬ ‫חיים פשט אינעם תוספות‪.‬‬ ‫די עיקר תכלית פונעם מענטש איז צו זיין‬ ‫זיך אז ס'זענען זיך צוזאמגעקומען א‬ ‫פשט דערפון איז‪ ,‬וויבאלד ווען מען‬ ‫בענוה ושפלות רוח‪( .‬שיח"ק ח"ג ל"ה)‬ ‫גרויסער עולם‪ ,‬און ער האט אויפגענומען‬ ‫לערנט תורה לשמה רוהט דארט די שכינה‪,‬‬ ‫דעם עולם מיט קוויטלעך‪ .‬נאכדעם איז ער‬ ‫און א פלאץ וואו עס איז דא השראת השכינה‬ ‫איך עצה ענק אז ענק זאלן לערנען‬ ‫אריבערגעגאנגען צו ר' משה מסאמבור און‬ ‫ווערט בטל אלע קשיות וואס דאס קומט פון‬ ‫אינעם ספר הק' יושר דברי אמת‪ ,‬וויבאלד‬ ‫אים איבערגעגעבן אלע פדיונות וואס ער‬ ‫די כח הקליפה‪ ,‬איז ווען פארן דברי חיים איז‬ ‫דאס איז א געוואלדיגע תועלת‪ ,‬איך האב‬ ‫האט באקומען‪ ,‬דאס איז געווען א ריזיגן‬ ‫שווער געווארן א קשיא איז ער געקומען‬ ‫געהאט א געוואלדיגע תועלת פון דעם ספר‬ ‫סכום‪ ,‬און ער האט אים געזאגט אז דאס איז‬ ‫קיין רימנוב כדי דאס איבערצולערנען מיט'ן‬ ‫אלס בחור‪ ,‬און יעדעס מאל וואס איך האב‬ ‫נישט מיינס‪ ,‬נאר דאס איז פאר דיר‪.‬‬ ‫רבי'ן ר' הערשעלע‪ ,‬און צוזאמען מיט די כח‬ ‫געלערנט אין דעם ספר בין איך מורא'דיג‬ ‫שטארק נתעורר געווארן צו דינען דעם‬ ‫האט ר' משה געזאגט‪ :‬יעצט איז מקויים‬ ‫פון תורה לשמה פון ביידע צדיקים וועט די‬ ‫אייבערשטן‪( .‬שיח"ק ח"א כ"ג)‬ ‫געווארן די הבטחה פון הרה"ק ר' מענדעלע‬ ‫קשיא אינגאנצן בטל ווערן‪( .‬שיח"ק ח"ג מ"ה)‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫די‬ ‫המאמר מופיע בעז"ה לכבוד‬ ‫שבת מברכים וימים טובים‬ ‫מ‪+‬נהגי קדשינו‬ ‫מקורות וביאורים איבער אונזער‬ ‫הייליגע מנהגים‬ ‫שאלה‪:‬‬ ‫מהלך צו מקיים זיין כל פינה שאתה פונה‬ ‫טיר‪ ,‬דעריבער לייגט מען דארט די מזוזה‪.‬‬ ‫קומט אויס אז יעדע נאכט מאכט מען די‬ ‫ב) טפח הסמוכה לפתח‪ :‬אין די‬ ‫ברכה און מען צינדט די ערשטע ליכט אויפן‬ ‫אויבענדערמאנטע גמרא זעט מען אויך אז‬ ‫זעלבן פלאץ‪ ,‬און דאס ווייזט נישט אזוי‬ ‫די מצוה איז צו לייגן די חנוכה ליכט דווקא‬ ‫וואס זענען די טעמים‬ ‫שטארק אויף די "תוספות הנס"‪ .‬דעריבער‬ ‫אינעם טפח וואס איז נאנט צום טיר‪ .‬דער‬ ‫איבער די וועג וויאזוי מיר‬ ‫זאגט דער מהרי"ק אז עס איז בעסער‬ ‫תרומת הדשן (סימן ק"ו) לערנט פשט אז די‬ ‫פירן זיך צו שטעלן די‬ ‫מקיים צו זיין דעם "כל פינה שאתה פונה"‬ ‫ערשטע ליכטל זאל זיין אינעם טפח וואס‬ ‫מנורה?‬ ‫תשובה‪:‬‬ ‫אויף אן אנדערן מהלך‪ :‬אז דאס ערשטע‬ ‫איז נאנט צום טיר‪ .‬דאס מיינט‪ ,‬אז נישט‬ ‫ליכטל פונעם ערשטן נאכט חנוכה זאל מען‬ ‫קיין חילוק צי מען צינדט אינעווייניג אדער‬ ‫צינדן אינגאנצן ביי דער רעכטער זייט פון‬ ‫אינדרויסן‪ ,‬דארף מען צינדן די ערשטע‬ ‫כדי בעסער צו פארשטיין די חומרות‬ ‫די מנורה‪ ,‬און די צווייטע נאכט זאל מען‬ ‫ליכט נאנט צום טיר‪ .‬לויט דעם קומט אויס‪,‬‬ ‫און ענינים איבער דעם וועג וויאזוי רבינו‬ ‫אנהייבן ביים צווייטן ליכט (וואס איז אביסל מער‬ ‫אז ווען מען צינדט אין גאס ‪ -‬אזוי ווי בימי‬ ‫הקדוש זי"ע האט זיך געפירט ביים שטעלן‬ ‫צו לינקס) און זיך קערן צו דער רעכטער זייט‪,‬‬ ‫חז"ל ווען די מנורה פלעגט ליגן אינדרויסן‬ ‫די מנורה‪ ,‬דארף מען בעיקר אויסשמועסן‬ ‫און אזוי ווייטער אלע אנדערע נעכט חנוכה‪.‬‬ ‫פון שטוב ‪ -‬צינדט מען דאס ערשטע ליכט‬ ‫פיר באזונדערע ענינים וואס ווערן‬ ‫אזוי קומט אויס סיי אז בשעת'ן צינדן גייט‬ ‫אויף דער רעכטער זייט (ימין של אדם המדליק‬ ‫ארומגערעדט אין די ראשונים ואחרונים‬ ‫מען פון לינקס צו רעכטס‪ ,‬און סיי איז אויך‬ ‫שעומד פניו נגד המנורה)‪ ,‬און אויב צינדט מען‬ ‫לגבי הלכות הדלקת נר חנוכה‪.‬‬ ‫דא די מעלה אז יעדע נאכט מאכט מען די‬ ‫אינדערהיים‪ ,‬צינדט מען די ערשטע ליכט‬ ‫ברכה און מען צינדט דאס ערשטע ליכטל‬ ‫אויף זיין לינקער זייט (שמאל המדליק)‪.‬‬ ‫א) כדי שיהיה מסובב במצוות‪ :‬די גמרא‬ ‫אויף א נייעם פלאץ‪ ,‬וואס דאס ווייזט מער‬ ‫זאגט אין מסכת שבת (דף כב ע"א)‪ :‬אמר רבה‪,‬‬ ‫אויף דעם תוספות הנס‪.‬‬ ‫ג) כל פינה שאתה פונה לא יהא אלא‬ ‫נר חנוכה מצוה להניחה בטפח הסמוכה‬ ‫לימין‪ :‬דער מרדכי (שבת פ"ב אות רס"ח) ברענגט‬ ‫לפתח‪ .‬והיכא מנח ליה? רב אחא בריה‬ ‫ביז אהער האבן מיר אראפגעברענגט‬ ‫אז זיין רבי דער מהר"ם מרוטנבורג‪ ,‬פלעגט‬ ‫דרבא אמר מימין‪ ,‬רב שמואל מדפתי אמר‬ ‫פיר באזונדערע ענינים וואס א מענטש‬ ‫צינדן די חנוכה ליכט אנהייבנדיג פון לינקס‬ ‫משמאל‪ ,‬והילכתא משמאל‪ ,‬כדי שתהא נר‬ ‫דארף נעמען אין באטראכט כדי צו שטעלן‬ ‫גייענדיג צו רעכטס‪ ,‬כדי מקיים צו זיין וואס‬ ‫חנוכה משמאל ומזוזה מימין‪ .‬דער משנה‬ ‫די מנורה אויפן ריכטיגן אופן‪.‬‬ ‫חז"ל זאגן (יומא טו ע"ב) "כל פינה שאתה פונה‬ ‫ברורה (סימן תרע"א ס"ק ל"ג) איז מבאר אז דאס‬ ‫בימי חז"ל‪ ,‬ווען מען פלעגט צינדן‬ ‫לא יהא אלא לימין" (אזוי ווי עס איז ברייטער‬ ‫איז כדי מען זאל זיין "מסובב במצוות"‪ .‬אויך‬ ‫די מנורה אינדרויסן אין גאס‪ ,‬האט מען‬ ‫אויסגעשמועסט געווארן אינעם לעצטן מאמר‪ ,‬אז לויט רוב‬ ‫אין שאילתות (פרשת וישלח סימן כ"ו) זעט מען‬ ‫געקענט מקיים זיין די אלע פיר ענינים אויף‬ ‫ראשונים ואחרונים מיינט דאס אז מען זאל שטענדיג גיין פון‬ ‫אז דאס איז דער טעם‪ ,‬ווי ער ענדיגט צי‪:‬‬ ‫א פשוט'ן אופן‪ :‬מען האט געלייגט די מנורה‬ ‫לינקס צו רעכטס)‪.‬‬ ‫"בעה"ב בטלית מצוייצת ביניהן‪ .‬דער טור‬ ‫אינדרויסן אויפן גאס אויף די לינקע זייט‬ ‫דעם ענין פונעם מהר"ם פון "כל פינה‬ ‫(סימן תרע"א) ברענגט אויך די גמרא להלכה‪,‬‬ ‫פונעם טיר קעגן איבער די מזוזה כדי להיות‬ ‫שאתה פונה" קען מען בעצם מקיים זיין אויף‬ ‫אז מען לייגט די נר חנוכה אויף די לינקע‬ ‫מסובב במצוות; און די ערשטע נאכט האט‬ ‫א פשוט'ן אופן‪ :‬דהיינו די ערשטע נאכט זאל‬ ‫זייט‪ ,‬וואס דאס איז די אנדערע זייט פון דער‬ ‫מען אנגעצינדן די ליכטל וואס איז דאס‬ ‫מען צינדן די ליכט וואס איז די ערשטע אויף‬ ‫מזוזה‪.‬‬ ‫ערשטע אויף די רעכטע זייט פון די מנורה‪,‬‬ ‫די לינקע זייט פון די מנורה; און די צווייטע‬ ‫די סיבה פארוואס די מזוזה דארף זיין‬ ‫וואס דאס איז געווען אינעם טפח הסמוך‬ ‫נאכט זאל מען אנהייבן צינדן די ערשטע‬ ‫אויף דער רעכטער זייט‪ ,‬זאגט רש"י (בד"ה‬ ‫לפתח; און אזוי אויך האט מען געקענט טון‬ ‫ליכטל אויפן זעלבן פלאץ ווי נעכטן (אויך אויף‬ ‫מזוזה) אז מען לערנט עס ארויס פונעם‬ ‫ווי דער מהרי"ק זאגט‪ ,‬אנצוהייבן די ערשטע‬ ‫די לינקע זייט)‪ ,‬און ביים צווייטן ליכט זאל מען‬ ‫פסוק (דברים ו‪ ,‬ט) "וכתבתם על מזוזות ביתך‬ ‫נאכט אויף די רעכטע זייט כדי עס זאל אויך‬ ‫זיך קערן צו רעכטס; און אזוי ווייטער די‬ ‫ובשעריך"; פונעם ווארט "ביתך"‪ ,‬וואס‬ ‫זיין תמיד מברך על הנוסף‪ ,‬און אויך מקיים‬ ‫דריטע נאכט זאל מען אויך אנהייבן צינדן‬ ‫מען קען אויך ליינען "ביאתך"‪ ,‬לערנט מען‬ ‫זיין כל פינה שאתה פונה לא יהא אלא לימין‬ ‫אינעם זעלבן פלאץ ווי די ערשטע נאכט‪ ,‬און‬ ‫ארויס אז מען דארף לייגן די מזוזה אויפן‬ ‫לויט די כוונה פונעם בית יוסף‪.‬‬ ‫זיך קערן צו רעכטס און צינדן די צווייטע‬ ‫וועג וויאזוי מען קומט אריין אין הויז‪" ,‬ביתך‬ ‫אבער אין די שפעטערע דורות‪ ,‬ווען‬ ‫ליכטל‪ ,‬און זיך נאך מער קערן צו רעכטס און‬ ‫דרך ביאתך"‪ .‬און אזוי ווי די גמרא אין מסכת‬ ‫מען האט שוין נישט געצינדן אינדרויסן‪,‬‬ ‫אנצינדן די דריטע ליכטל‪.‬‬ ‫יומא (דף יא ע"ב) זאגט‪ ,‬אז ווען א מענטש גייט‬ ‫נאר מען האט געצינדן אינדערהיים‪ ,‬וואס‬ ‫ד) תמיד מברך על הנוסף‪ :‬אבער דער בית‬ ‫אריין אין א הויז גייט ער קודם מיט דעם‬ ‫דעמאלטס קען מען שוין נישט מקיים זיין‬ ‫יוסף (סימן תרע"ו סעיף ה') ברענגט פונעם מהרי"ק‬ ‫רעכטן פוס‪ ,‬קומט אויס אז די "דרך ביאתך"‬ ‫די אלע פיר ענינים אינאיינעם‪ ,‬וויבאלד מען‬ ‫(שורש קפ"ג)‪ ,‬אז אזוי ווי לויטן אויבנדערמאנטן‬ ‫פון א מענטש איז די רעכטע זייט פונעם‬ ‫וט‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫די אנדערע טיר‪ ,‬און אזוי האט די רבי טאקע‬ ‫הב"י והאריז"ל און שטארק מקפיד געווען‬ ‫צינדט פון אינעווייניג‪ ,‬ממילא אויב לייגט‬ ‫געהאט אלע פיר ענינים‪.‬‬ ‫צו האבן די אלע דריי ענינים‪ :‬להיות מסובב‬ ‫מען די מנורה אויף די לינקע זייט (די אנדערע‬ ‫אזוי אויך שפעטער (משנת תשנ"א)‪ ,‬ווען די‬ ‫במצוות‪ ,‬כל פינה שאתה פונה‪ ,‬ותמיד מברך‬ ‫זייט פון די מזוזה) כדי מקיים צו זיין כדי שיהיה‬ ‫על הנוסף‪ .‬אבער דער הייליגער רבי‪ ,‬וואס‬ ‫מסובב במצוות און ער זאל זיצן צווישן די‬ ‫רבי האט אנגעהויבן צינדן אויף דרום זייט‬ ‫ווי באקאנט האט ער אלס פרובירט יוצא צו‬ ‫מזוזה און די מנורה‪ ,‬קומט אויס אז אויב וויל‬ ‫פון בית המדרש‪ ,‬האט ער געלייגט די מנורה‬ ‫זיין אלע דיעות כדי אלעס זאל זיין מהדרין‬ ‫מען מקיים זיין כל פינה שאתה פונה לא יהא‬ ‫אויף דער לינקע זייט פון די טיר אקעגן די‬ ‫מן המהדרין‪ ,‬האט אויך מקפיד געווען אויף‬ ‫אלא לימין און אויך צינדן די ערשטע ליכטל‬ ‫מזוזה‪ ,‬און דער רבי איז געשטאנען אינעם‬ ‫דער שיטה פונעם תרוה"ד ודעימיה‪ ,‬אז די‬ ‫פון די ערשטע נאכט אויף די רעכטע זייט‬ ‫חלל הפתח מיטן פנים צו מזרח‪ ,‬אזוי ווי‬ ‫ערשטע לעכטל פון די ערשטע נאכט חנוכה‬ ‫פון די מנורה (לויטן מהלך פונעם מהרי"ק כדי מקיים‬ ‫רבינו שליט"א טוט היינט‪ .‬אבער היות יענע‬ ‫זאל זיין בטפח הסמוכה לפתח‪.‬‬ ‫צו זיין תמיד מברך על הנוסף)‪ ,‬וועט די ערשטע‬ ‫טיר איז א טיר וואס פירט גלייך צו דער‬ ‫אבער לכאורה‪ ,‬אזוי ווי פריער‬ ‫ליכטל נישט זיין בטפח הסמוכה לפתח‪ .‬און‬ ‫גאס‪ ,‬און די הלכה איז (שו"ע יור"ד סי' רפ"ט סעי'‬ ‫אזוי ווייטער‪ ,‬אויף אלע אופנים וויאזוי מען‬ ‫ב') אז יעדע טיר וואס גייט גלייך ארויס אין‬ ‫אויסגעשמועסט‪ ,‬איז דאך נישט מעגליך צו‬ ‫וועט אויסשטעלן די מנורה ווען עס ליגט‬ ‫גאס ‪ -‬אפילו עס איז נאר אן ארויסגאנג טיר‬ ‫האבן אלע פיר ענינים היינטיגע צייטן ווען‬ ‫אינעם שטוב‪ ,‬וועט פעלן איינע פון די פיר‪.‬‬ ‫‪ -‬ווערט באטראכט די "דרך ביאתך" אזוי‬ ‫מען צינדט אינעווייניג אין שטוב‪ .‬אבער‬ ‫צוליב דעם איז געווארן א מחלוקת אחרונים‬ ‫ווי מען קומט אריין פון דער גאס אין שטוב‪,‬‬ ‫דער רבי האט זיך אן עצה געגעבן‪ :‬אין די‬ ‫וויאזוי זיך צו פירן און אויף וועלכן ענין מען‬ ‫לויט דעם וואלט די מזוזה געדארפט ליגן‬ ‫פריערדיגע יארן‪ ,‬ווען ער פלעגט צינדן אויף‬ ‫זאל נאכגעבן‪.‬‬ ‫אויף דער רעכטע זייט פון וויאזוי מען קומט‬ ‫מערב זייט אונטערן ווייבער‪-‬שול ביי דער‬ ‫אריין‪ ,‬און די מנורה וואלט געדארפט ליגן‬ ‫טיר וואס מען קומט אריין צום בית המדרש‪,‬‬ ‫דער בית יוסף (שם) און דער רמ"א (בדרכי‬ ‫אויף דער אנדערער זייט‪ .‬דאס וואלט געווען‬ ‫זענען דארט געווען צוויי טירן איינס נעבן‬ ‫משה) האלטן אז אפילו עס גייט אויסקומען‬ ‫ממש אזוי ווי דער ציור פונעם בית יוסף‪ ,‬אז‬ ‫דאס אנדערע‪ .‬די מזוזות פון די טירן זענען‬ ‫אז די ערשטע ליכטל וועט נישט זיין בטפח‬ ‫ווען מען צינדט אינדערהיים קען מען נישט‬ ‫געלעגן אזוי‪ ,‬אז ווען מען קומט אריין אין‬ ‫הסמוכה לפתח‪ ,‬מיט דעם אלעם האט ער‬ ‫האבן אלע פיר‪ ,‬וועגן דעם האט מען געבויעט‬ ‫בית המדרש איז עס געווען אויף די רעכטע‬ ‫געהאלטן פאר א גרעסערע מעלה דאס‬ ‫אינדרויסן פון די טיר א "טענט" וואס ווערט‬ ‫זייט (אזוי ווי אויבן מסביר געווען אז די מזוזות דארפן זיין‬ ‫וואס מען קען מקיים זיין די אנדערע דריי‪:‬‬ ‫באטראכט ווי א געהעריגע שטוב; קומט‬ ‫"דרך ביאתך")‪ .‬דער רבי האט געצינדן ביי די‬ ‫להיות מסובב במצוות‪ ,‬כל פינה שאתה‬ ‫אויס אז די בית מדרש טיר איז א טיר‬ ‫טיר וואס איז מער צו דרום‪ ,‬אויף די לינקע‬ ‫פונה‪ ,‬און תמיד מברך על הנוסף‪.‬‬ ‫אריינצוגיין אינעם טענט‪ .‬נאך א טעם איז דא‪,‬‬ ‫זייט פון די טיר קעגן איבער די מזוזה‪ ,‬און‬ ‫משא"כ דער מהרש"ל (בתשובותיו סימן פ"ה‪,‬‬ ‫וויבאלד מען גייט נאך "היכר ציר" (דאס מיינט‬ ‫די מנורה איז געלעגן אינעם בית המדרש‪.‬‬ ‫הו"ד במג"א ס"ק ד')‪ ,‬און אזוי אויך דער גר"א‬ ‫לויט ווי די צירים דרייען זיך‪ ,‬אויף אריין אדער אויף ארויס)‪,‬‬ ‫אבער דער רבי איז נישט געזעסן צווישן די‬ ‫האבן געהאלטן אז דער עיקר איז אז די‬ ‫במילא איז די הלכה ביי אזא טיר אז מען‬ ‫מנורה און די מזוזה פון יענעם טיר אינעם‬ ‫ערשטע ליכטל זאל זיין בטפח הסמוכה‬ ‫לייגט די מזוזה אויף די רעכטע זייט פונעם‬ ‫חלל הפתח‪ ,‬נאר ער האט זיך געזעצט אויף‬ ‫לפתח‪ .‬ממילא האבן זיי געהאלטן אז מען‬ ‫וועג וויאזוי מען גייט ארויס‪ .‬אזוי האט דער‬ ‫דער אנדערער זייט פון דער מנורה מיטן‬ ‫זאל טאקע לייגן די מנורה (אזוי ווי דער בית‬ ‫רבי געקענט לייגן די מנורה אויף די לינקע‬ ‫פנים צו דרום‪ ,‬און אויך געלייגט די מנורה‬ ‫יוסף) אויף די לינקע זייט פונעם טיר אקעגן‬ ‫זייט‪ ,‬און מקיים זיין אלע פיר ענינים‪.‬‬ ‫אויף אזא וועג אז דאס ערשטע לעכטל פון‬ ‫די מזוזה כדי להיות מסובב במצוות‪ ,‬אבער‬ ‫די רעכטע זייט זאל זיין ביים שוועל פונעם‬ ‫די ערשטע ליכטל זאל מען לייגן אויף די‬ ‫די געדאנק איז‪ ,‬אז איינמאל מען צינדט‬ ‫טיר‪ .‬אזוי איז אויסגעקומען אז ער איז‬ ‫לינקע זייט פון דער מנורה (סמוך לפתח)‪ ,‬און‬ ‫אין א שטוב וואס ווערט באטראכט עפ"י‬ ‫געזעסן צווישן די מנורה און די מזוזה פון‬ ‫יעדע נאכט זאל מען צינדן די ערשטע ליכט‬ ‫הלכה ווי די דרויסנדיגע זייט פון די שטוב ‪-‬‬ ‫אויפן זעלבן פלאץ ווי די ערשטע נאכט‪ ,‬און‬ ‫למשל אין אונזער פאל ווערט די בית מדרש‬ ‫דערנאך גיין צו רעכטס וועגן כל פינה שאתה‬ ‫באטראכט ווי די "אינדרויסן" פונעם טענט‬ ‫פונה‪ .‬און אפילו עס פעלט דער ענין פון‬ ‫וואס מען האט געבויעט ‪ -‬קומט אויס אז‬ ‫תמיד מברך על הנוסף‪ ,‬זאל מען אזוי טון‪ ,‬כדי‬ ‫מען האט צוריק דעם זעלבן ציור ווי בימי‬ ‫צו האבן דעם ענין פון טפח הסמוכה לפתח‪.‬‬ ‫חז"ל וואס מען האט געצינדן אין גאס‪.‬‬ ‫וויבאלד די מזוזה ליגט שוין אויף די רעכטע‬ ‫דער מנהג העולם למעשה איז אזוי ווי‬ ‫זייט אויפן וועג ארויס פון די גרויסע שטוב‬ ‫דער ב"י און דער רמ"א‪ ,‬ווייל אזוי האט זיך‬ ‫וואו מען וויל צינדן‪ .‬און וויבאלד היינטיגע‬ ‫געפירט דער הייליגער אר"י הק' (כמ"ש בשער‬ ‫צייטן האבן מענטשן אסאך א גרעסערע‬ ‫הכוונות דף ק"ח ע"ג‪ ,‬וכדאיתא בספר סדר היום (חנוכה) ‪-‬‬ ‫אויסוואל פון שטובער‪ ,‬איז גרינגער צו‬ ‫יום א' נח‬ ‫וואס ער איז געווען אין צפת בזמן האר"י‬ ‫טרעפן א שטוב וואס איז אוועקגעשטעלט‬ ‫‪9:30‬‬ ‫‪8:00‬‬ ‫הק' ‪ -‬אז דער מנהג אין צפת יענע צייט איז‬ ‫אויף אזא אופן‪ ,‬אז אינדרויסן פון דער שטוב‬ ‫'‬ ‫'‬ ‫געווען צו צינדן מבפנים)‪ .‬אזוי זאגן אויך‬ ‫מסכת סנהדרין‬ ‫מסכת מנחות מדף‬ ‫אסאך אחרונים (פר"ח‪ ,‬א"ר‪ ,‬שו"ת חת"ס סי' קפ"ז‪,‬‬ ‫זאל זיין אזוי ווי די גאס בימי חז"ל‪ ,‬קען‬ ‫מדף נא‪ .‬עד דףס‪.‬‬ ‫מח‪ :‬עד דף סב‪.‬‬ ‫קישו"ע סי' קל"ט סעי' י"א‪ ,‬ערוה"ש סעי' י"א שכן אנו עושין‪,‬‬ ‫מען טאקע אויף דעם אופן מקיים זיין אלע‬ ‫פיר ענינים‪ ,‬און יוצא זיין מצות הדלקת נר‬ ‫כה"ח‪ ,‬סידור הרב‪ ,‬ועוד)‪.‬‬ ‫חנוכה למהדרין מן המהדרין‪.‬‬ ‫רבינו הק' האט זיך אויך געפירט כשיטת‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫זט‬ ‫זכרונות ועובדות מאנשי שלומינו בצל קדשו של רביה"ק זי"ע‬ ‫סאטמארער רבי האט אים געזאגט "שיק זיי‬ ‫צו מיר"‪ ...‬מיין טאטע האט געזוכט אכסניות‬ ‫הרה"ח ר' אלתר אליעזר‬ ‫וואו מיינע ברודער זאלן קענען איינשטיין‪,‬‬ ‫לאווען שליט"א (א)‬ ‫און מען האט זיי געשיקט לערנען אין די‬ ‫מחשובי תושבי קריתינו הקדושה‬ ‫סאטמארע מוסדות אין וויליאמסבורג‪.‬‬ ‫צוויי יאר האבן מיינע עלטערע ברודער‬ ‫טעלעוויזיע אינדערהיים‪ ,‬מיין טאטע‬ ‫פון אריזאנע קיין‬ ‫זיך געוואלגערט‪ .‬זיי זענען געגאנגען פון‬ ‫איין משפחה צו די אנדערע‪ ,‬זיי האבן זיך‬ ‫ע"ה‪ ,‬און הרה"ח ר' ישראל מאיר שווארץ‬ ‫ע"ה‪ .‬אויסער דעם זענען נישט געווען קיין‬ ‫קרית טאהש‬ ‫נישט אזוי גוט מסדר געווען‪ ,‬און עס איז‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫מיין טאטע ז"ל האט אין די ערשטע‬ ‫געווען זייער שווער‪ .‬איז געווען א איד‪ ,‬הר"ר‬ ‫יארן נאך די ביטערע מלחמה געוואוינט‬ ‫ווען די קינדער זענען עלטער געווארן‪,‬‬ ‫זלמן בערגער ע"ה‪ ,‬ער האט געוואוסט אז‬ ‫אין לאס אנדזשעלעס‪ ,‬און דערנאך אין‬ ‫האט מיין טאטע געזוכט א מער היימישע‬ ‫מיין טאטע מוטשעט זיך מיט די קינדער‪,‬‬ ‫אריזאנע‪ .‬דער טרוקענער קלימאט איז‬ ‫מוסד וואו צו שיקן די קינדער‪ .‬צוערשט‬ ‫האט ער אים דערציילט אז ס'האט זיך‬ ‫אים געווען זייער וויכטיג‪ ,‬נאכדעם וואס‬ ‫איז ער געפארן צו די טעלזער ישיבה אין‬ ‫געעפנט א נייע ישיבה אין קאנאדע‪ ,‬נעבן‬ ‫ער האט געליטן פון "ראמאטיק פיבער" פון‬ ‫קליוולאנד אהייא‪ ,‬וואו ער האט אנגערופן‬ ‫מאנטריאל‪ ,‬די "טאהש'ער ישיבה"‪ ,‬וואס‬ ‫זיינע שווערע איבערלעבענישן ביים קריג‪,‬‬ ‫בעטן אן אפוינטמענט זיך צו טרעפן‬ ‫האט אויך א דארמיטארי‪ ,‬און דארט וועט‬ ‫ממילא האט ער זיך דארט באזעצט‪ ,‬וואו די‬ ‫מיטן מנהל הישיבה זען צי ער קען דארט‬ ‫ער קענען שיקן זיינע קינדער און זיי וועלן‬ ‫לופט איז זייער גוט פאר דעם‪.‬‬ ‫אריינשיקן זיינע קינדער‪ .‬ווען ער איז‬ ‫זיין גלייך ווי יעדן איינעם‪ ,‬וויבאלד זיי וועלן‬ ‫אריינגעקומען אינעם בנין הישיבה‪ ,‬האט‬ ‫מיין טאטע איז פונדערהיים געווען‬ ‫קענען זיין אין דארמיטארי צוזאמען מיט די‬ ‫ער געזען וואו עס שטייט אינדרויסן אין‬ ‫א געווייקטער חסידיש'ער איד‪ ,‬ער האט‬ ‫אנדערע קינדער‪ ,‬און עס וועט זיי אויך זיין‬ ‫די האלוועי א בחור וואס האט געהאלטן‬ ‫איידער די קריג געהאט שייכות מיט די‬ ‫מער באקוועם און צוגעשטעלט‪.‬‬ ‫א "קאמיקס"‪ ,‬א בלעטל מיט גוי'אישע‬ ‫ראדאמסקער רבי'ס און די ישיבות און‬ ‫מיין טאטע האט נישט געקענט קומען‬ ‫דזשאוקס‪ .‬ווען ער האט דאס געזען‪ ,‬איז ער‬ ‫שטיבלעך‪ ,‬אזוי אז ער האט באמת געוואלט‬ ‫אליין צו פארן‪ ,‬האט מען עס מסדר געווען‬ ‫שוין ניטאמאל אריינגעגאנגען צום מנהל‪...‬‬ ‫געבן פאר זיינע קינדער א רעכט חסידי'שן‬ ‫אויפ'ן טעלעפאן‪ .‬דאס ערשטע מאל ווען‬ ‫חינוך‪.‬‬ ‫תיכף האט ער אפגעמאכט אז זיינע קינדער‬ ‫מיר זענען געקומען‪ ,‬איז געווען צו מיין‬ ‫האבן נישט קיין פלאץ אין אזא מקום‪ ,‬און‬ ‫למעשה האט זיך אין אריזאנע נישט‬ ‫עלטסטן ברודער'ס בר מצוה‪ ,‬ווען מיר‬ ‫ער איז ארויסגעגאנגען‪...‬‬ ‫געמאכט קיין חסידיש'ער ישוב‪ .‬עס איז‬ ‫האבן צום ערשטן מאל געזען די שטעטל‪,‬‬ ‫די ישיבה‪ ,‬דא אין טאהש‪ .‬איך געדענק אז‬ ‫פון דארט איז ער גלייך צוגעגאנגען‬ ‫געווען דארט מוסדות התורה‪ ,‬אבער‬ ‫מיר זענען געפארן א גאר לאנגע נסיעה מיט‬ ‫צום באס סטאנציע‪ ,‬און גענומען א באס‬ ‫ווייט ווייט פון וואס ער האט געזען און‬ ‫די באן‪ ,‬עס האט גענומען א וואך צייט צו‬ ‫קיין וויליאמסבורג‪ ,‬ניו יארק‪ .‬ער איז אריין‬ ‫מיטגעלעבט 'אינדערהיים'‪ .‬לדוגמא‪ ,‬אין‬ ‫פארן פון אריזאנע ביז טאהש‪ ,‬און מיר האבן‬ ‫צו הרה"ק מסאטמאר זי"ע פרעגן וואס‬ ‫לאס אנדזשעלעס איז געווען בלויז צוויי‬ ‫מיטגענומען א "טעיפ‪-‬רעקארדער"‪ ,‬וואס‬ ‫ער זאל דא טון מיט זיינע קינדער‪ .‬דער‬ ‫משפחות וואס האבן נישט געהאט קיין‬ ‫ביטע לאזט א מעסידש אויף‬ ‫קול איחוד טאהש‬ ‫אויב האט איר א מעשה‬ ‫צו פארציילן פון רבינו הקדוש זיעועכ"י‬ ‫‪718-451-8674‬‬ ‫אדער איר ווייסט פון א מענטש וואס האט צו פארציילן‬ ‫און דרוקט ‪842‬‬ ‫זי‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ווייס ע"ה‪ ,‬און פון דעם איז עס באשטאנען‪.‬‬ ‫סאטמארער רבי מיר אויך געפרעגט‬ ‫איז בימים ההם געווען גאנץ א גרויסער‬ ‫זיין סטאר איז געווען א קליין שטיבל‪ ,‬ס'איז‬ ‫"וואס זאגסטו?" האב איך געענטפערט‬ ‫מאשין‪ ,‬צו קענען אפכאפן אויף א טעיפ ווי‬ ‫נישט געווען קיין פלאץ ארומצושפאצירן‪,‬‬ ‫"וואו דער רבי זאגט"‪ ...‬למעשה האט ער‬ ‫ער זאגט זיין פשעטל‪...‬‬ ‫ס'איז געווען א גרויסע פרידזשידער וואס‬ ‫אזוי כמו איינגעדרימלט כדרכו בקודש א‬ ‫מיר זענען דעמאלטס אנגעקומען אין‬ ‫די ישיבה האט אים געגעבן‪ ,‬און נאכדעם‬ ‫שטיק צייט‪ .‬דערנאך האט ער אויפגעהויבן‬ ‫שטעטל‪ ,‬גלייך נאך די חתונה פון הגה"צ‬ ‫האט ער געהאט א קליינע סטארעדזש‪ ,‬פון‬ ‫די אויגן און געזאגט "יא מען קען גיין קיין‬ ‫אב"ד האדאס שליט"א‪ ,‬און אזוי האבן מיר‬ ‫דעם איז באשטאנען די סטאר‪ .‬מען האט‬ ‫טאהש"‪ .‬דעמאלטס האבן מיר געמופט קיין‬ ‫צום ערשטן מאל איבערגעטרעטן קרית‬ ‫געמאכט א רשימה וואס מען דארף‪ ,‬און‬ ‫טאהש‪.‬‬ ‫טאהש‪.‬‬ ‫מ'האט עס געשיקט צו ר' ליפא און ער האט‬ ‫איינמאל מיר זענען אנגעקומען קיין‬ ‫עס אפגעשיקט‪...‬‬ ‫דעמאלטס ווען מיין טאטע איז צום‬ ‫טאהש‪ ,‬האט מיין טאטע באקומען זייער‬ ‫ערשטן מאל אנגעקומען קיין טאהש און‬ ‫כמובן איז נאר געווען ממש די מינימום‪.‬‬ ‫א נאנטן קשר מיטן רבי'ן‪ ,‬וואס דאס האט‬ ‫ער האט געזען דעם רבי'ן דאווענען‪ ,‬האט‬ ‫מעל‪ ,‬אייער‪ ,‬אויל‪ ,‬צוקער‪ ,‬זאלץ‪ ,‬אא"וו‪ .‬דאס‬ ‫אנגעהאלטן זיין גאנץ לעבן‪ ,‬אדוק ומקושר‬ ‫דאס אים אפגעקויפט דאס הארץ‪ .‬ער איז‬ ‫איז געווען וויאזוי טאהש האט אויסגעזען‬ ‫און צוגעבונדן אויף אן אויסטערלישן‬ ‫געווען צוגעוואוינט אין פוילן צו ראדאמסק‪,‬‬ ‫דאן‪ ,‬אין אירע ערשטע יארן‪.‬‬ ‫בין איך טאקע‬ ‫פארנעם‪ .‬אזוי‬ ‫די כניאקישע חסידי'שע אידן וואס האבן‬ ‫בעבור תהיה יראתו‬ ‫געברענט ביי א מצוה‪ ,‬און דא ביים רבי'ן‬ ‫האט ער זיך געפילט ווי 'אינדערהיים'‪ ,‬ער‬ ‫על פניכם‬ ‫האט געפילט "אה‪ ,‬דאס איז עס"‪...‬‬ ‫מען דארף ארויסברענגען א‬ ‫נקודה וואס די יונגערע דור‬ ‫עס האט‬ ‫ער האט זייער געוואלט‬ ‫האט שוין נישט אזוי ווייט‬ ‫אויסגעזען ווי‬ ‫קומען וואוינען קיין טאהש‪,‬‬ ‫און דער רבי האט אים‬ ‫מיטגעהאלטן‪ ,‬אין די‬ ‫עלטערע יארן ווען דער‬ ‫דער רבי וויל דווקא‬ ‫טאקע איינגעלאדנט צו‬ ‫קומען דא וואוינען‪ .‬איז‬ ‫רבי איז שוין ליידער‬ ‫נישט געווען אזוי ביי די‬ ‫טון אלעס פארקערט‬ ‫ער געגאנגען פרעגן‬ ‫הרה"ק מסאטמאר זי"ע‬ ‫כוחות‪ ,‬איז די גאנצע‬ ‫הנהגה געווען מער‬ ‫ווי דער דרך הטבע‪ ,‬ער‬ ‫וואס ער זאל טון‪ .‬דער‬ ‫בניחותא‪ ,‬ווען אלעס‬ ‫וויל דאווענען דווקא‬ ‫סאטמארער רבי האט‬ ‫אים געענטפערט "וואס‬ ‫איז געווען אנגענומען‪,‬‬ ‫מען האט אלץ געזען‬ ‫אין א אומבאקוועמער‬ ‫ווייסט דען א מענטש‬ ‫וואו ער דארף זיין?"‬ ‫דעם רבי'ן בצהלת פניו‬ ‫הקדושות מיט א שמייכל‬ ‫מצב‪ ,‬כדי צו צוברעכן‬ ‫דער סאטמארער רבי‬ ‫און שמחה‪.‬‬ ‫די באקוועמע‬ ‫האט זייער נישט געוואלט‬ ‫ענטפערן אויף אזעלכע סארט‬ ‫אבער אין די יונגערע יארן‬ ‫איז עס ווייט נישט אזוי געווען‪ ,‬דער‬ ‫טבע‬ ‫שאלות‪ ,‬ער האט געהאלטן אז‬ ‫וואו א מענטש זאל וואוינען איז דא‬ ‫רבי ז"ל איז געווען זייער אן ערנסטער‬ ‫א העכערע השגחה‪ ,‬און ער האט נישט‬ ‫געשטעל‪ ,‬מען האט געקענט ממליץ זיין‬ ‫געענטפערט אויף די שאלות צי מען זאל זיך‬ ‫דאס וואס די גמרא זאגט אין מסכת ברכות‬ ‫אוועקציען‪.‬‬ ‫אויף רבי יוחנן און רבי זירא‪ ,‬אז זיי האבן‬ ‫אויפגעוואקסן דא ממש פון אנהייב‪ ,‬פון‬ ‫מיין טאטע‪ ,‬אלס א פוילישער חסיד‪,‬‬ ‫קיינמאל נישט געלאכט‪ .‬אזא בחינה האט‬ ‫כמעט די ערשטע יארן ווען די ישיבה איז‬ ‫האט אפגעלערנט פון דעם סארט ענטפער‬ ‫מען געזען ביים רבי'ן‪ ,‬ווען ער איז אלעמאל‬ ‫נתייסד געווארן‪ ,‬און מיטגעהאלטן וויאזוי‬ ‫אז דער רבי וויל אז ער זאל בלייבן וואוינען‬ ‫געווען ערנסט‪ ,‬און ווייט נישט אנגענומען‬ ‫אלעס האט זיך אוועקגעשטעלט‪.‬‬ ‫אין אריזאנע‪.‬‬ ‫אזוי גרינג יעדע זאך‪ ,‬ער האט פיל מער נוטה‬ ‫געווען אויף נישט ווי אויף יא‪.‬‬ ‫אבער מיין מאמע איז דערנאך עקסטער‬ ‫"קרית טאהש" אין‬ ‫אריין צום סאטמארער רבין‪ ,‬אין באגלייטונג‬ ‫דאס ערנסטקייט איז אלעמאל געווען‬ ‫נסוך על פניו‪ ,‬ער האט גערעדט מיט א‬ ‫די ערשטע תקופה‬ ‫פון די רביצין‪ ,‬זי האט אויך מיטגענומען‬ ‫ברען און נאכאמאל איבערגעזאגט די‬ ‫מיך און מיין שוועסטער‪ ,‬ווי צו ווייזן אז עס‬ ‫רעדנדיג אביסל פון יענע תקופה‪ ,‬די‬ ‫הויכע מדריגות פון די גרויסע צדיקים‪,‬‬ ‫איז דא קינדער וואס דארפן באקומען א‬ ‫סאמע ערשטע יארן דאהי‪ ,‬געדענק איך אז‬ ‫און אויסגעדרוקט דעם "מתי יגיעו מעשי‬ ‫עס איז געווען אן ארימקייט אין שטעטל‪,‬‬ ‫געהעריגע חינוך‪.‬‬ ‫למעשי אבותי"‪ .‬דאס האט ער האט‬ ‫מען האט כמעט גארנישט געהאט‪ .‬ס'איז‬ ‫מען האט דעמאלטס אויסגעשמועסט‬ ‫פארלאנגט פון די בחורים ביי די תורות‬ ‫געווען די "גראסערי" פון הרה"ח ר' ליפא‬ ‫אלע צדדים‪ ,‬דערנאך האט דער‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫חי‬ ‫די ביידע טעג פון שבועות ווען מ'ליינט‬ ‫האט זיך דארט אריינגעשטופט‪ ,‬מען האט‬ ‫וואס ער האט געזאגט‪ ,‬און די גאנצע לופט‬ ‫קריאת התורה‪ ,‬וועלן מיר בין גברא לגברא‬ ‫געגעסן די הייסע טשולענט וואס איז‬ ‫האט דאס געזאגט‪.‬‬ ‫באטראכטן דעם רבי'ן צי ער הייבט אויף די‬ ‫געווען גאר הייס‪ ,‬און מיר אלע זענען געווען‬ ‫איך געדענק אז ביי די חתונה פון הרה"ח‬ ‫אויגן אדער נישט‪ ...‬למעשה האט דער רבי‬ ‫דורכגעווייקט פון שווייס‪ ,‬אפילו אויף די‬ ‫ר' יודא משה געלב הי"ו פון מאנטריאל‬ ‫נישט אויפגעהויבן די אויגן דורכאויס די‬ ‫פענסטער האט זיך געגאסן די שווייס אזוי‬ ‫זענען מיר אריינגעפארן צו די קבלת‬ ‫גאנצע צייט! אדער האט ער אריינגעקוקט‬ ‫ווי אין די מקוה שטוב‪ ,‬אבער אזוי זענען מיר‬ ‫פנים‪ .‬ס'איז געלעגן אויפ'ן טיש פשוט'ע‬ ‫אין חומש זיך פארצוזען די קריאה פאר די‬ ‫געזעסן ביי די שבת סעודה‪.‬‬ ‫"ספאנדזש קעיק"‪ .‬איך געדענק וויאזוי איך‬ ‫קומענדיגע עלי'‪ ,‬אדער סתם געהאלטן די‬ ‫אויגן אויף אראפ‪.‬‬ ‫נישט אויפגעהויבן‬ ‫בין געווען הונגעריג‪ ,‬אבער איך האב מיך‬ ‫נישט געוואגט צוצורירן די קעיק‪ ...‬ווייל‬ ‫אזוי אויך אין די סוכה‪ .‬מיין ברודער‬ ‫די אויגן‬ ‫דער רבי האט אוועקגעשטעלט א מצב פון‬ ‫האט די ערשטע יאר ווען מיר זענען‬ ‫מיין ברודער פלעגט יעדעס יאר שבועות‬ ‫"וויאזוי קומט א בחור צו עסן קוכן?" דאס‬ ‫דא געווען האט ער אהערגעשטעלט א‬ ‫מאכן אזא שיינע קרוין אויף די חופה וואס‬ ‫איז געווען וויאזוי דער רבי האט מחנך‬ ‫שיינע נוי סוכה‪ ,‬אבער דער רבי האט עס‬ ‫מען האט אויפגעשטעלט העכערן רבי'נס‬ ‫געווען דעם נייעם דור‪ ,‬דאס האט מען‬ ‫ניטאמאל באמערקט‪ .‬איינער האט געזען‬ ‫פלאץ אין ביהמ"ד אויף יו"ט‪.‬‬ ‫געאטעמט אין ישיבה און פון זיך דרייען‬ ‫אז עס באדערט פאר מיין ברודער אז ער‬ ‫ביים רבי'ן‪.‬‬ ‫האט געארבעט אזוי שווער און דער רבי‬ ‫ווען איך בין אביסל עלטער געווארן‪,‬‬ ‫האמיר אמאל געשמועסט מיט די חברים‪,‬‬ ‫איך געדענק ווען דער סאטמארער רבי‬ ‫באמערקט עס נישט‪ ,‬איז ער אריין צום רבי'ן‬ ‫איז ליידער אוועקגעפאלן מיטן סטראוק‪,‬‬ ‫פארציילן‪.‬‬ ‫בחורימ'לעך‪ ,‬און מיר האבן געמאכט דעם‬ ‫חשבון אז דער רבי קען עס ניטאמאל זען‪...‬‬ ‫חודש שבט תשכ"ח לפ"ק‪ ,‬דאס איז געווען‬ ‫ווען דער רבי האט עס געהערט‪ ,‬האט ער‬ ‫וויבאלד ווען דער רבי איז אריינגעקומען אין‬ ‫ווען איך בין נאך געווען בלויז עלף יאר‬ ‫געלאזט רופן מיין ברודער‪ ,‬און אינאיינעם‬ ‫ביהמ"ד צום דאווענען איז ער געווענדליך‬ ‫אלט! האב איך געשפירט אז איך בין שולדיג‬ ‫מיט אים איז ער אריין אין די סוכה‬ ‫אריינגעקומען אזוי איינגעבויגן‪ ,‬און ביי די‬ ‫דערין‪ ...‬אזוי איז דאס געווען אפילו ביי א‬ ‫באטראכטן די נוי סוכה‪ .‬דער רבי האט אזוי‬ ‫טישן האט דער רבי נישט אויסגעדרייט זיין‬ ‫קליינער עלף יעריג יונגל‪ ,‬עס איז געווארן‬ ‫באטראכט די נייע נוי סוכה און אים אזוי‬ ‫פנים צו קיין איין זייט‪ ,‬נאר די איינציגסטע‬ ‫אריינגעקריצט אין הארץ‪ ,‬דאס פאדערן און‬ ‫ווארעם קאמפלימענטירט ווי שיין עס איז‪,‬‬ ‫צייט ווען דער רבי קען עס יא זען איז‬ ‫מאנען אז מען דארף שטרעבן צו זיין אויף‬ ‫און אים באדאנקט פאר זיין ארבעט וואס ער‬ ‫ביים ליינען‪ ,‬וואס דער רבי איז געווען דער‬ ‫הויכע מדריגות‪ ,‬דאס האט ארומגענומען‬ ‫האט אריינגעלייגט דערין‪ .‬אבער דאס איז‬ ‫בעל קורא‪ ,‬אזוי בין גברא לגברא‪ ,‬ווען‬ ‫יעדן איינעם דא‪.‬‬ ‫נאר געווען ווען מען האט אים דערציילט‪,‬‬ ‫דער רבי קוקט נישט אריין אין די ספר‬ ‫סתם אזוי האט ער נישט באמערקט די אלע‬ ‫תורה‪ ,‬דעמאלטס קען ער זען אז מען האט‬ ‫צוברעכן דעם טבע‬ ‫זאכן‪...‬‬ ‫ארויפגעלייגט א שיינעם קרוין העכער זיין‬ ‫יעדער וואס האט דעמאלטס‬ ‫פלאץ‪.‬‬ ‫מיטגעהאלטן געדענקט אז ווען מ'האט‬ ‫המשך יבא בעז"ה‬ ‫געדאווענט אין זיין צימער‪ ,‬איז ווינטער‬ ‫מיר האבן אפגעמאכט צווישן זיך‪ ,‬אז‬ ‫געווען ביטער קאלט‪ ,‬מ'האט געעפנט די‬ ‫פענסטער אפילו ווען די פרעסטן אין טאהש‬ ‫זענען געווען ווי עס פלעגט זיין אין יענע‬ ‫יארן‪ ,‬אראפ צענדליגע נומערן אונטער נול‪,‬‬ ‫און זומער איז געווען הייס‪ ,‬מען האט נישט‬ ‫אנגעצינדן די עירקאנדישאן‪ ,‬און ניטאמאל‬ ‫געעפנט די פענסטער‪ ...‬עס האט אויסגעזען‬ ‫ווי דער רבי וויל דווקא טון אלעס פארקערט‬ ‫ווי דער דרך הטבע‪ ,‬ער וויל דאווענען דווקא‬ ‫דאס‬ ‫אין א אומבאקוועמער מצב‪ ,‬כדי צו צוברעכן‬ ‫אידישקייט‬ ‫די באקוועמע טבע‪.‬‬ ‫סטאטוס‬ ‫רטוישן מיט‬ ‫איך געדענק שבת ווען דער רבי מיט‬ ‫די געסט האבן געגעסן די סעודה שבת‬ ‫ווערד צו פא‬ ‫אינדערפרי אינעם קוויטל שטוב בביתו‬ ‫איז נישט‬ ‫וואטסעפפ‬ ‫נאוה קודש‪ ,‬איז פון עיר‪-‬קאנדישאן‬ ‫סטאטוס‬ ‫האט מען ניטאמאל געטראכט‪ ,‬עס איז‬ ‫בכלל נישט געקומען אין חשבון‪ .‬אבער‬ ‫למעשה זענען אפילו די פענסטער געווען‬ ‫פארמאכט‪ ...‬עס איז געווען הייס‪ ,‬מען‬ ‫ווייל ס'איז ש‪-‬ע‪-‬ד‪-‬ל‪-‬י‪-‬ך!‬ ‫טי‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫מאמר כ״ד‬ ‫המשך סימן ה'‬ ‫טהרת הטבילה‬ ‫במקוה‬ ‫להערות והוספות נא להתקשר‬ ‫מנהגי והליכות כ"ק מרן רבינו הקדוש זי"ע‬ ‫עם מכון "עבודת הלוים"‬ ‫‪718.451.8674 Ext. 847‬‬ ‫ש"ץ ובעל קורא‬ ‫ד‪ .‬תיקן שאין לעבור לפני התיבה כש"ץ‪ ,‬או לשמש בעל קורא‪ ,‬אם לא טבל במקוה‪ ,‬אפילו אם היה אונס ו) (וכמו שהיה נהוג‬ ‫מלפנים אצל חסידים)‪.‬‬ ‫מיד בבוקר לפני ברכת התורה‬ ‫ה‪ .‬הדריך שראוי ורצוי לטבול מיד בבוקר ז) בטרם יאמר שום דברים שבקדושה [ז]‪.‬‬ ‫הטבילה צריכה כוונה‬ ‫ו‪ .‬בשיחותיו על חשיבות המקוה עורר שאחד ממטרות הטבילה במקוה הוא הכנה לתפלה (ג)‪ .‬ולכן הטבילה צריכה‬ ‫להיות מתוך כוונה לתשובה וחרטה על עונותיו ח)‪ ,‬אבל כשהטבילה היא רק כמצות אנשים מלומדה‪ ,‬או להנאת גופו‪,‬‬ ‫ואחר כך חוזר להתנהג כמקודם‪ ,‬אזי לא יביאנו הטבילה לידי טהרה זו‪.‬‬ ‫מעיינות הלוי‬ ‫מהמטה‪ ,‬ואין מוציאין מפיהם שום דבר קדוש קודם התפלה‪.‬‬ ‫ו) כתב בספר טהרת הקודש (מאמר מקוה ישראל פ"ד) וז"ל‪ ,‬ועוד אמרו (הצדיקים)‬ ‫וכן במכתב הגה"צ מבאלחוב כתב שם (עמ' סד‪ ,‬א) וז"ל‪ ,‬ויש לכל איש ואיש לבקש‬ ‫שהמקואות הכשירות מסייעים להשוחטים שיעמדו חליפיהם כראוי‪ ,‬לכן‬ ‫מהשי"ת מנעוריו שיזכהו ושיעזרהו השם הטוב שיוכל לקיים טבילת הגוף בכל‬ ‫החמירו מאוד צדיקים חסידים ואנשי מעשה והשוחטים היראים‪ ,‬שלא לבדוק‬ ‫יום אפי' בלכתך בדרך‪ ,‬ויתנהג עצמו בדרך הישר והטוב היינו בימי הקיץ‪ ,‬ילך‬ ‫החלף בשחיטה עד לאחר טבילת המקוה וכו'‪ ,‬ותדע אחי‪ ,‬כי ענין טהרת המקוה‬ ‫לישן זייגער אכט‪ ,‬ויישן עד זייגר צוועלף‪ ,‬ויקום בחצות לילה ממש‪ ,‬ובקומו‬ ‫מלבד שהוא ענין נעלה רם ונשא שיש בכח קדושתה להמשיך קדושה גדולה‬ ‫ממטתו תיכף אחר נטילת ידים בשכיבה סמוך למיטתו בלי הפסק כלל‪ ,‬יכין‬ ‫ונוראה על האדם‪ ,‬באם הולך ומתנהג בדעת וכו'‪ ,‬וכן היה אסור ליכנס למקצת‬ ‫ויפנה עצמו‪ ,‬וילך לטבול עצמו עכ"פ טבילה אחת במקוה מ' סאה ויזכה לטהרת‬ ‫צדיקים בלי טבילת המקוה‪ ,‬וכך התנהגו הרבנים יראי השם והמלמדים מקודם‬ ‫הנפש‪ ,‬ויאמר תהלים‪ ,‬וילמוד זוהר הק'‪ ,‬גמ' רש"י תוספות‪ ,‬רי"ף רמב"ם‪ ,‬טור‬ ‫לימוד שיעורם להתלמידים‪ ,‬עכ"ל‪.‬‬ ‫וב"י שו"ע‪ ,‬ראשית חכמה‪ ,‬ויתפלל תפלה בציבור בהשכמה בחדוה ובשמחה‬ ‫עוד כתב‪ ,‬ומי שהוא איש צדיק זוכה על ידי טבילתו להמשיך ישועה על האדם‬ ‫עצומה וכו'‪ ,‬ע"כ‪.‬‬ ‫ולעזור למקשה לילד ולהמשיך כל מיני רפואות‪ ,‬ומי שהוא צדיק האמת יכול‬ ‫ח) כתב בספר יושר דברי אמת (סי' מב) וז"ל‪ ,‬אמר הבעש"ט שזכה לכל המדריגות‬ ‫על ידי טבילת המקוה להמתיק הדינין מעל כל כללות ישראל‪ ,‬כי גדול כחה‬ ‫שלו הכל הוא בעבור שהתמיד בטהרת המקוה תמיד‪ ,‬ובאמת זהו ענין גדול‬ ‫של מקוה‪ ,‬וכידוע שזה היה עבודתן של צדיקים הגדולים אשרי חלקם‪ ,‬עכ"ל‪.‬‬ ‫מאוד‪ ,‬כי המקוה מטהר את הגוף והנפש‪ ,‬אבל צריך לעשות הכל בכוונה‪ ,‬לא‬ ‫ז) כתב בספר אור הנר‪( ,‬אות ט)‪ ,‬והמדקדקים הולכין למקוה תיכף אחר שיקומו‬ ‫עבודת הלוי‬ ‫הוא היה אומר שהזהירות ללכת למקוה בכל עת‪,‬‬ ‫עצות בנפשו‪ ,‬השיבו שהטבילה בבוקר תיכף‬ ‫(ג) לתלמיד אחד שבא לפניו והשיח דאגתו שטרוד‬ ‫מזכך ומקדש את האדם הטובל‪ ,‬ומביא ברכה‬ ‫בקומו משנתו‪ ,‬מועילה נגד מחשבות זרות‪.‬‬ ‫במחשבות זרות בעת התפילה ואינו יודע לשית‬ ‫בארות הלוי‬ ‫'ודעת' זה טהרות‪ ,‬כי על ידי הטבילה האדם זוכה‬ ‫וכן מכל מיני מחשבות של גאוה כעס והקפדה‬ ‫[ז] ואחר שנטל ידיו כדין וכראוי‪ ,‬ילך להטהר‬ ‫להשגת הדעת‪ ,‬וזוכה להשיג את התורה ולקנותה‪,‬‬ ‫שנכשל בהם ביום הקודם‪ .‬ואחר טהרת המקוה‬ ‫במקוה בקדושה הראויה‪ ,‬ובכוונה לטהר עצמו‬ ‫וכמו שאמר הבעש"ט הק'‪ ,‬שזכה לכל השגותיו‬ ‫יברך ברכת התורה בכוונה וכו' (דבר"ק ח"א עמ' רכח)‪.‬‬ ‫בטהרה עילאה על ידי מי המקוה‪ ,‬וראוי ונכון‬ ‫מפני שהיה רגיל לטבול במקוה (שיח"ק ח"ג עמ' תג)‪.‬‬ ‫לכתחלה ינהג לטבול במקוה מיד בקומו בבוקר‪,‬‬ ‫מאוד להתרגל שטבילת המקוה תהיה תיכף אחר‬ ‫צריך האדם לטהר את עצמו טרם בואו לבית‬ ‫ואף ברכת התורה יאמר רק אחר הטבילה‪ ,‬וכך ידע‬ ‫קומו בבוקר עוד קודם שעוסק בדברי קדושה‬ ‫המדרש‪ ,‬כדי לעסוק בתורה ותפלה בטהרה‪,‬‬ ‫בבירור שכל מעשיו הם בטהרה‪ .‬ועל ידי שהאדם‬ ‫בתורה ותפלה‪ ,‬כי המקוה מטהר את האדם‬ ‫ומיד בקומו בבוקר‪ ,‬צריך לטהר את עצמו במקוה‬ ‫נוהג כך‪ ,‬זוכה להשגה דקדושה‪ ,‬ולכן אמרו (שבת לא‪).‬‬ ‫מכל מיני זוהמות של מחשבות זרות ורעות ר"ל‪,‬‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫כ‬ ‫והוסיף כי אופן צורת הטבילה רומז לזה‪ ,‬כיון שצריך לרדת כמה מדרגות למטה עד לבור הטבילה ולכופף הראש תחת‬ ‫המים‪ ,‬לרמז ולעורר את הטובל במקוה [ח] שיקבל על עצמו להתבטל בפני כל אחד בענוה ושפלות רוח‪ ,‬ולהיות עבד‬ ‫נאמן לשרת לפני קונו (ד)‪.‬‬ ‫מעיינות הלוי‬ ‫כי הנה ענין מקוה שמטהר‪ ,‬פירש הרמב"ן ז"ל [הרמב"ם הל' מקואות פי"א‬ ‫ח"ו מצות אנשים מלומדה ואזי ח"ו אינו נחשב לכלום‪ ,‬רק צריך להתישב עצמו‬ ‫הי"ב] כי לכאורה איך מועיל לטמאה רוחניות טבילה במקוה‪ ,‬בשלמא כתמי‬ ‫לכוין דעתו מקודם‪.‬‬ ‫הבגד מכבסים במים להעביר הלכלוך‪ ,‬אבל טמאה רוחניות במה אתדכי‪ ,‬ותירץ‬ ‫עוד כתב (שם סוף אות נז)‪ ,‬מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב"ה מטהר את‬ ‫הרמב"ן ז"ל כיון שבא במימי החסד ששרשו בחכמה ודעת מיד אתדכי וכו'‪,‬‬ ‫ישראל‪ ,‬הכוונה על מה שכתבתי כאן‪ ,‬כי ענין טהרת יום הכיפורים וטהרת‬ ‫אפשר לומר כל הפסוק 'מקוה ישראל ה'' על הבעל תשובה‪ ,‬והנה כשמטהר‬ ‫המקוה ענין אחד‪ ,‬והכל בתשובה לפני השי"ת‪ ,‬בהתבוננות גדולתו יתברך שמו‪,‬‬ ‫עצמו ושב בתשובה שלמה אזי הולך ממדרגה למדרגה‪ ,‬בתחלה מקו"ה היינו‬ ‫וזה נקרא מים לרוב העלם התבוננות הזה‪ ,‬ואינו מתגלה כי אם ביום הכיפורים‪,‬‬ ‫אותיות קומ"ה שנזקף קמתו‪ ,‬כי כמו אדם הראשון כשחטא נכפפה קומתו (חגיגה‬ ‫ובשעת המקוה מתגלה קצת לדורשי ה' יתברך‪ ,‬עכ"ל‪.‬‬ ‫יב‪ ,‬א)‪ ,‬וכששב בתשובה נתוסף קומתו ונעשה קומה שלמה‪ ,‬ואח"כ ישראל‪ ,‬היינו‬ ‫ובספר דגל מחנה אפרים (פר' תזריע עה"פ וטהרה ממקור דמיה (ןויקרא יב‪ ,‬ז)) כתב‪ ,‬קבלתי‬ ‫שנעשה בחינת אדם שעד עתה היה בחינת דם‪ ,‬ע"כ‪.‬‬ ‫מחכמי ישראל שהיו אצל אא"ז [הבעש"ט] זלהה"ה‪ ,‬שגדולי הדור הם יכולים‬ ‫ובשו"ת ערוגת הבושם (סי' יט) כתב וז"ל‪ ,‬אנן בני אדם מגושמים דבוקים בתאות‬ ‫לטהר נשמות ישראל המטונפות מכל לכלוך טמאת זוהמת עבירות ר"ל‪ ,‬ובהם‬ ‫עולם הזה‪ ,‬ודאי כל כמה דעושין הכנה קודם התפלה בדברים הגורמים טהרת‬ ‫תלוי כל עיקרי התשובה‪ .‬ועפ"ז אמרתי רמז בפסוק (ירמיה יז‪ ,‬יג) 'מקוה ישראל‬ ‫המחשבה טפי מעלי‪ ,‬וכבר מבואר בספרי מוסר כמה גדולה מעלת המקוה לטהר‬ ‫ה'' שבכאן סדר ג' מיני טהרה‪ ,‬א' מקוה מטהר מכל טומאה‪ .‬ב' ישראל היינו מי‬ ‫המחשבה וכו'‪ ,‬על כן ענין גדול הוא לטבול במקוה טהרה קודם תפלה‪ ,‬עכ"ל‪.‬‬ ‫שהוא במדרגה גדולה בבחינת ישראל הוא יש לו ג"כ בחינת מקוה לטהר כנ"ל‪.‬‬ ‫עבודת הלוי‬ ‫"מאוד מאוד הוי שפל רוח"‪ ,‬ולא להרים ולהוריד‬ ‫איז וועגן ענוה‪ ,‬אראפגיין די שטיגן איז איין ענוה‪,‬‬ ‫ושלום בית ומסוגל למצוא חן‪.‬‬ ‫רק את היד]‪.‬‬ ‫און דערנאך אונטערן וואסער ווען מ'איז אונטן איז‬ ‫(ד) באחד השנים כשלמדו תלמידי הכולל 'הלכות‬ ‫[בספר דברות בית דוד מובא וז"ל‪ ,‬הרה"ק ר' דוד‬ ‫נאך איין ענוה‪ ,‬און ממילא דארף מען זיך האלטן‬ ‫מקוואות'‪ ,‬ועלה אז נידון במי שטבל במים והוציא‬ ‫מלעלוב זי"ע אמר סוד המקוה‪ ,‬מען גייט אראפ‪,‬‬ ‫אין איין איינבייגען ביי יעדע טבילה עקסטער‪ ,‬ווי‬ ‫את ידו לחוץ ממי המקוה (ראה שו"ע יו"ד סי' רא סעיף‬ ‫אין נאך אראפ‪ ,‬אין ווייטער אראפ‪ ,‬אין אז מען איז‬ ‫ס'שטייט "מאוד מאוד הוי שפל רוח" און נישט‬ ‫סב)‪ ,‬אם נחשב כל פעם שמחזיר את היד למקוה‬ ‫שוין הינטען בייגט מען זיך הערשט אראפ‪ ,‬וזה סוד‬ ‫האלטן די הענט ארויף [‪-‬מובא שענין המקוה הוא‬ ‫לטבילה בפני עצמו‪ ,‬ונכנסו אל הקודש פנימה ודנו‬ ‫המקוה [‪-‬סוד המקוה הוא לרדת ועוד לרדת‪ ,‬ושוב‬ ‫ענוה‪ ,‬לרדת הוא ענוה‪ ,‬ולהיות מתחת למים הוא גם‬ ‫בפני רבינו את הנידון הנ"ל‪ ,‬ונענה ע"ז רבינו בזה‬ ‫לרדת‪ ,‬וכשכבר למטה שוב מתכופפים]]‪.‬‬ ‫ענוה‪ ,‬ולכן צריך בכל טבילה להתכופף‪ ,‬כמו שאמרו‬ ‫הלשון‪ ,‬ס'ווערט געברענגט אז די ענין פון מקוה‬ ‫בארות הלוי‬ ‫כי על ידי קיום המצוה מעורר שורש נשמתו‬ ‫אך 'הבל יהמיון'‪ ,‬שאם רודף והומה אחר הבל‬ ‫טהרה‪ ,‬שעל ידי הטבילה מוריד מאתו כל דבר רע‪,‬‬ ‫בשמים‪ ,‬כמו שכתב בספה"ק ראשית חכמה (שער‬ ‫ודרכי היצר‪ ,‬אזי 'יצבור'‪ ,‬צלם אלהים שלו נצבר‬ ‫ועושה את עצמו כלי ראוי לקבל קדושה‪ .‬וכמו‬ ‫האהבה פי"א) לענין טבילת המקוה‪ ,‬וז"ל‪ ,‬ובהיות האדם‬ ‫ונאסף‪' ,‬ולא ידע מי' אספו‪ ,‬ואינו מרגיש מי לקחו‬ ‫שאמר הרה"ק רבי מרדכי מטשערנאביל זי"ע וכו'‬ ‫חוטא וכו' הנשמה מסתלקת מעל האדם וכו'‪ ,‬ועל‬ ‫ממנו‪ .‬ועל ידי הטבילה במקוה בכוונה הראויה‬ ‫(פתגמ"ק ח"ב עמ' עד)‪.‬‬ ‫ידי כניסת האדם במקוה וכו' הנשמה תחזור לאדם‬ ‫זוכה להחזירו על פניו‪.‬‬ ‫די ערשטע זאך ווען א יוד שטייט אויף צופרי‪,‬‬ ‫וכו'‪ ,‬ושמעתי מחכם אחד זקן‪ ,‬כי מי שהוא טמא‪,‬‬ ‫אבל אם בעת שטובל במקוה נוגע בנבלתו‪ ,‬היינו‬ ‫זאל ער זען מיט וואס ער קען‪ ,‬מקדים זיין דעם‬ ‫אין הנשמה שורה בו עד שיכנס למקוה‪ ,‬ודין הוא‬ ‫ששרץ בידו כמו שפרש"י‪ ,‬והיינו שאינו מכוין‬ ‫רצון הנשמה‪ ,‬די ערשטע זאך זאל ער אינזין האבן‬ ‫מהטעם שפירשתי‪ ,‬וטעם הסתלק הנשמה‪ ,‬מפני‬ ‫לעזוב את חטאותיו‪ ,‬אלא טובל כמצות אנשים‬ ‫וואס ער קען טון פאר'ן אייבערשטן‪ ,‬ער זאל גיין‬ ‫שמרוב דקותה‪ ,‬כל צד פגם שימצא בגוף לא תוכל‬ ‫מלומדה או להנאת גופו‪ ,‬ואחר שטבל חוזר‬ ‫אין מקוה און אינזין האבן זיך מטהר זיין פון אלע‬ ‫לשרות בו‪ ,‬עד שיחזור למקוה ויכלל שם‪.‬‬ ‫להתנהג כמקדם‪ ,‬אזי לא יביאנו הטבילה לידי‬ ‫זוהמות וטומאות‪ ,‬נאכדעם זאל ער זאגן ברכת‬ ‫ודבר זה צריך האדם לכוין בטבילתו‪ ,‬שהוא נכנס‬ ‫טהרה זו וכו'‪ ,‬פשוטו כמשמעו‪ ,‬שאפילו טובל‬ ‫התורה מיט כוונה (אמר"ק ח"ב עמ' כא)‪.‬‬ ‫בסוד נשמתו במים העליונים ההם שהם בסוד‬ ‫בכל מימות שבעולם לא עלתה לו טבילה‪ ,‬ולא די‬ ‫[ח] מזה אנו למדים דרך ה'‪ ,‬לענין הטהרה‬ ‫עולם הבא וכו'‪ ,‬וכמו שפירשו בתיקונים (תקון יט)‬ ‫שלא נטהר מן הראשונות‪ ,‬אלא המשיך על עצמו‬ ‫במקוה אשר אנו נוהגים בו מידי יום ביומו‪ ,‬כמו‬ ‫שהשכינה טובלת ונטהרה במי המקוה וכו'‪ ,‬ועל ידי‬ ‫עוד זוהמא וטומאה‪.‬‬ ‫שהבעש"ט הנהיג להיטהר בכל יום במקוה וכו'‪.‬‬ ‫הטבילה מפשיט מעליו רוח הטומאה ומתלבש בו‬ ‫והכתוב מוסיף ואומר 'אך מעין ובור מקוה מים'‬ ‫על זאת בא הפסוק להורות לנו בפרשה זו‪ ,‬כי כדי‬ ‫סוד הנשמה שנסתלקה‪ ,‬ע"כ לשונו הקדוש‪ .‬הרי‬ ‫(ויקרא יא‪ ,‬לו)‪ ,‬כי לא רק הטובל בבור מי גשמים‪ ,‬אלא‬ ‫שהטבילה במקוה תביא טהרה לנפש האדם‪,‬‬ ‫שעל ידי שאדם טובל עצמו למטה הוא מעורר‬ ‫אפילו טובל במעיין‪ ,‬שזהו טהרה יותר גדול‪ ,‬אם‬ ‫צריך לכוין בטבילותיו כוונה הראויה‪ ,‬לעזוב את‬ ‫נשמתו בעולם העליון שגם היא תטבול‪.‬‬ ‫'נוגע בנבלתם'‪ ,‬שאינו עוזב את חטאיו‪ ,‬אין המקוה‬ ‫חטאיו‪ ,‬ולטהר לבו מכל טומאה ושמץ‪ ,‬שאז‬ ‫וזאת מעלת הטבילה במקוה טהרה‪ ,‬שכוחה גדול‬ ‫פועלת עליו לטהרו‪ ,‬ותחת שישיב צלם אלקים על‬ ‫הטבילה ממשיכה עליו קדושה גדולה‪ ,‬ונחשב לו‬ ‫כל כך שמטהרת מכל הטומאות‪ ,‬לא רק מטומאה‬ ‫פניו על ידי הטבילה‪ ,‬יצא מהמקוה בפנים יותר‬ ‫כמו תענית‪ ,‬ונעשה בריה חדשה ממש‪.‬‬ ‫שחייב האדם לטבול עליה על פי דין‪ ,‬אלא אפילו‬ ‫מזוהמות מאשר נכנס לשם‪ ,‬לכן צריך האדם‬ ‫ועל ידי טבילה כזו פועל גם להחזיר על פניו‬ ‫מעבירה כל דהו שעל ידה נמשכת טומאה על‬ ‫ללמוד מוסר גדול באיזה אופן תהיה סדר טבילתו‬ ‫צלם אלהים שנאבד על ידי החטא‪ ,‬כמו שאמר‬ ‫נשמתו‪ ,‬הכל נטהר על ידי טבילה במקוה (שיח"ק‬ ‫במקוה שעל ידי זה יזכה להיטהר ולהיות בריה‬ ‫דוד המלך (תהלים לט‪ ,‬ז) 'אך בצלם יתהלך איש'‪,‬‬ ‫ח"א עמ' שלב)‪.‬‬ ‫חדשה (פתגמ"ק ח"ב עמ' נא)‪.‬‬ ‫שמתחלה האדם זוכה להתהלך בצלם אלהים‪,‬‬ ‫אכ‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫זכרונות מאנשי שלומינו שהלכו לעולמם‬ ‫הארץ; פון אים קענסטו יא נעמען‪ ",‬האט‬ ‫דער רבי אויסגעפירט‪.‬‬ ‫הרה"ח ר' הערש לייב וויינבערגער ז"ל (ד)‬ ‫מהיושבים ראשונים במלכות‬ ‫הבית והעליה‬ ‫ומפארי וישישי תושבי קריתינו הקדושה‬ ‫ביי די געלעגנהייטן ווען ער פלעגט‬ ‫ט"ז חשון תשפ"ו‬ ‫ארומגיין מיט הרה"ח ר' עזריאל לעווי ע"ה‬ ‫לטובת צרכי עמך צו אידישע הייזער‪ ,‬היות‬ ‫ר' עזריאל איז שוין געווען בא בשנים און‬ ‫פארצווייפלטן פרואוו האט זי אנגעהויבן‬ ‫ביתו פתוח לרווחה‬ ‫פארקויפן איר זילבערווארג צו האבן כדי‬ ‫עס איז אים אנגעקומען מורא'דיג שווער‬ ‫חיונה‪ .‬ר' הערש לייב‪ ,‬מיט זיין חוש צו העלפן‬ ‫די גרויסע סכומים צדקה וואס ר' הערש‬ ‫ארויפצוגיין אויף טרעפ‪ ,‬האט זיך ר' הערש‬ ‫בדרך כבוד‪ ,‬האט זיך גלייך ארויפגעכאפט‬ ‫לייב האט פארטיילט כמעט אויף א טעגליכן‬ ‫לייב מנדב געווען אליינס ארויפצוגיין די‬ ‫אויף דעם "געלונגענעם מסחר"‪ ,‬און‬ ‫פארנעם‪ ,‬איז בלויז א פרט צו די "דרך כבוד"‬ ‫שטיגן און אים ברענגען די נדבות‪.‬‬ ‫אפגעקויפט אלע זילבערווארג פון איר פאר‬ ‫מיט וואס ער האט עס פארטיילט‪ .‬מיט‬ ‫א געפעפערטע פרייז‪,‬‬ ‫חכמה האט ער מאנעוורירט זיינע צדקה‪-‬‬ ‫– א זאך וואס ער האט‬ ‫טאטן אויף אזא אופן אז דער מקבל זאל‬ ‫בכלל נישט געדארפט –‬ ‫האבן א הנאה עס צו נעמען‪ ,‬און ער האט‬ ‫אלעס כדי איר צו העלפן‬ ‫פרובירט צו פארמינערן דעם קרעכץ וואס‬ ‫אין איר נויט‪.‬‬ ‫באגלייט דאס דארפן צוקומען לידי מתנת‬ ‫בשר ודם‪.‬‬ ‫ר' הערש‬ ‫אומצאליגע מאל האט דער רבי געשיקט‬ ‫לייב – א‬ ‫נויטבאדערפטיגע צו ר' הערש לייב אהיים‬ ‫חובה נעימה עלינו לשגר מיטב ברכותינו ותודותינו‬ ‫הנאמנים מעומקא דליבא‪ ,‬אל האי גברא יקירא‬ ‫לב טוב‬ ‫זיי זאלן זיך דארט אויפהאלטן אלס‬ ‫געסט‪ ,‬וויסנדיג אז מען קען אים געטרויען‬ ‫יארן לאנג פלעגט‬ ‫צוצושטעלן כל צרכם בטוב לב‪ .‬באזונדער‬ ‫ר' הערש לייב שיקן‬ ‫האט ער געהאט א ווארעם הארץ פאר‬ ‫תמיכות פאר די קינדער‬ ‫בנן של קדושים‪ ,‬זיי שטיצנדיג ביי יעדע‬ ‫פון רביה"ק זי"ע‪ .‬ווען‬ ‫געלעגנהייט‪ ,‬ובפרט ערב יום טוב‪ ,‬ווען‬ ‫איינע פון די קינדער‬ ‫ער פלעגט ארומגיין פארטיילן הערליכע‬ ‫האט זיך אנטזאגט צו‬ ‫סכומים‪ .‬די מצוה האט ער אנגעהאלטן‬ ‫נעמען‪ ,‬מיט'ן אויסרייד‬ ‫אפילו ווען ער האט שוין געוואוינט‬ ‫אז ער האט נישט קיין‬ ‫אין אונזער קריה הקדושה; ער פלעגט‬ ‫לעילו נשמת‬ ‫חשק הנאה צו האבן פון‬ ‫ספעציעל אריינפארן קיין מאנטריאל און‬ ‫ע"ה‬ ‫ב"ר‬ ‫האה"ח‬ ‫מענטשן‪ ,‬און דער רבי‬ ‫אויסשטרעקן זיין האנט פאר די רבנים וכלי‬ ‫האט זיך דערוואוסט‬ ‫קודש‪.‬‬ ‫דערפון‪ ,‬האט ער אים‬ ‫מיטב ברכותינו בזו צרופה‪ ,‬זכות צדקתך ופעולתך בזה‬ ‫התנופה‪ ,‬יעמוד לך לנצח נצחים‪ ,‬ותהא נשמתה צרורה בצרור‬ ‫החיים‪ ,‬עדי נזכה לויקוצו וירננו שוכני עפר‪ ,‬בביאת משיחנו‪,‬‬ ‫געזאגט‪" :‬אפילו דו‬ ‫מקחי צדקה‬ ‫ביסט גערעכט ביי אינשי‬ ‫ומלכינו בראשינו‪ ,‬בב"א‬ ‫יצחק נחום האמבורגער‪ ,‬שד"ר‬ ‫עס איז געווען א איד וואס איז ליידער‬ ‫דעלמא‪ ,‬אבער כולי‬ ‫נפטר געווארן אין א גאר יונגן עלטער‪,‬‬ ‫עלמא לא פליגי ביי ר'‬ ‫איבערלאזנדיג א פארצווייפלטע אלמנה‬ ‫הערש לייב‪ ,‬ווייל ער טוט‬ ‫אן קיין לעבנס‪-‬פארזארגער‪ .‬אין א‬ ‫דאס מיט א פולן גוטן‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫בכ‬ ‫צו א מופת פונעם הייליגן מנחת אלעזר‪,‬‬ ‫אים באגלייט ביי טריט און שריט‪ .‬למשל‪,‬‬ ‫עשר פעמים ככה‬ ‫וואס ער האט אליין דערציילט‪ :‬אלס בר‬ ‫ערב שבת איז ער בכלל נישט אריין צו די‬ ‫מצוה בחור'ל האט ער עולה געווען לתורה‬ ‫ארבעט‪ ,‬נאר ער האט מקדיש געווען דעם‬ ‫א שטארקע יד האט ר' הערש לייב‬ ‫אין בית מדרש פונעם מנחת אלעזר‪ ,‬ווען‬ ‫טאג אלס הכנה פאר שבת‪ ,‬ספעציעל זיין‬ ‫געהאט‪ ,‬ווי ערווענט‪ ,‬אין זיין א טייל פון‬ ‫דער מנחת אלעזר האט אויסגעפירט די‬ ‫עבודה ביים צוגרייטן די ליכט – אן ענין‬ ‫רבינ'ס צדקות‪ ,‬און מער ווי איינמאל האט‬ ‫ברכה מיט די ווערטער "וימל אברהם את‬ ‫וואס ער האט נישט נאכגעלאזט בשום אופן‬ ‫ער פארבארגט אסטראנאמישע סכומים‬ ‫יצחק בנו כאשר צוה אותו אלקים‪ ,‬ואברהם‬ ‫ביז זיין לעצטן טאג‪ .‬זיינע סעודות שבת‬ ‫פאר'ן רבין‪ .‬אין א פאל וואס דער רבי‬ ‫בן מאת שנה"‪ ,‬וכך הוה‪ ,‬ער האט טאקע זוכה‬ ‫זענען געווען מיט א שטיק פייער‪ ,‬און מיט‬ ‫איז געקומען צו אים לייען א גרעסערן‬ ‫געווען צו דערלעבן איבער די הונדערט יאר‪.‬‬ ‫דעם מונקאטשער ברען און נוסח האט ער‬ ‫סכום‪ ,‬בשעת ער האט נאך געהאט א חוב‬ ‫זיך אריינגעקאכט ביומא דנשמתא; דערצו‬ ‫צוריקצוצאלן‪ ,‬האט ער געפרעגט דעם רבין‪:‬‬ ‫אין א בחינה פון "הקב"ה ממלא שנותיהם‬ ‫"צוליב וואס דארף דער רבי בארגן? איך‬ ‫של צדיקים מיום ליום"‪ ,‬איז א וואונדער‬ ‫פלעגט ער מסיים זיין דעם ספר "נועם‬ ‫אלימלך" יעדע וואך‪.‬‬ ‫קען עס גערן געבן פאר'ן רבין אלס מתנה‪,‬‬ ‫מיטצוטיילן אז פונקט י"א חשון‪ ,‬אין זיין‬ ‫עס פעלט נישט אויס עס זאל צוגיין בתורת‬ ‫געבורטסטאג‪ ,‬האט אים פלוצלונג באפאלן‬ ‫ער איז געווען ווי א דוגמא אישית וואס‬ ‫הלוואה"‪ .‬דער רבי האט זיך צושמייכלט און‬ ‫א שוואכקייט און זיינע חושים האבן‬ ‫עס מיינט אן אמת'ער חסיד‪ ,‬אפגערעדט פון‬ ‫געענטפערט‪" :‬זיי נישט באזארגט‪ ,‬איך וועל‬ ‫אויפגעהערט צו פונקציאנירן‪ ,‬נאך זייענדיג‬ ‫די ימים נוראים און דעם חודש אלול‪ ,‬ווען‬ ‫דיר נאך אלעס אפצאלן‪"...‬‬ ‫ביים פולסטן באוואוסטזיין‪ .‬די שוואכקייט‬ ‫ער פלעגט מסיים זיין יעדן טאג גאנץ ספר‬ ‫האט אנגעהאלטן במשך פון צוויי וואכן‪ ,‬ביז‬ ‫תהילים‪.‬‬ ‫ביי א געלעגנהייט האט איינע פון זיינע‬ ‫פרייטאג פרשת חיי שרה‪ ,‬כ"ה חשון‪ ,‬ווען‬ ‫אייניקלעך געפרעגט ר' הערש לייב‪" :‬נו‪,‬‬ ‫נאך קריאת שמע האט ער צוריקגעגעבן זיין‬ ‫בן מאת שנה‬ ‫האט דער רבי שוין באצאלט?"‬ ‫נשמה ליוצרו במעמד בניו וחתניו און איבער‬ ‫ר' הערש לייב איז געשאנקען געווארן‬ ‫נאך ווי‪ ...‬האט ער אים געענטפערט‪,‬‬ ‫צוויי מנינים אידן וואס האבן פארגעזאגט‬ ‫מיט א שטוינענדער אריכות ימים ביז‬ ‫מיינענדיג דעם הערליכן דור וואס ער האט‬ ‫פסוקי יחוד‪ ,‬ויצאה נשמתו בטהרה‪.‬‬ ‫די הונדערט און צוויי יאר‪ ,‬בדעה צלולה‬ ‫אויפגעשטעלט‪ ,‬וואס דאס אלעס האט ער‬ ‫ער האט איבערגעלאזט א דור ישרים‬ ‫און אין א גוטן געזונט‪-‬צושטאנד ביז די‬ ‫אנגעוואנדן אינעם רבינ'ס זכות‪.‬‬ ‫ומבורך‪ ,‬בנים ובני בנים עוסקים בתורה‬ ‫לעצטע טעג פון זיין לעבן‪ .‬ווי א זקן שדעתו‬ ‫ובמצוות‪ ,‬דור רביעי און דור חמישי‪ ,‬יראים‬ ‫מתיישבת עליו‪ ,‬איז ער אנגעגאנגען מיט‬ ‫ותיק וחסיד‬ ‫ושלימים אנשי שם ההולכים בדרכיו‪.‬‬ ‫זיין טעגליכן סדר היום פונקט ווי א פרישער‬ ‫די התנהגות פון ר' הערש לייב איז‬ ‫אינגערמאן‪ ,‬און נישט פארציכט אפילו אויף‬ ‫געווען כחסידים הראשונים; א דוגמא פון‬ ‫תהא נשמתו צרורה‬ ‫קלייניגקייטן‪.‬‬ ‫א פארצייטישן איד מיט אן אייגנארטיגער‬ ‫בצרור החיים‬ ‫זיין גאר הויכע עלטער ווערט צוגעשריבן‬ ‫פירונג אין חסידישע ענינים וואס האבן‬ ‫מזל‬ ‫בעזהשי"ת‬ ‫בס״ד‬ ‫בס״ד‬ ‫בלב מלא רגשי הוקרה ובחיבה יתירה‪ ,‬נביע‬ ‫ברכה בגילת ורנן וקול נעים‪ ,‬ברכת מזל טוב‬ ‫בשפה ברורה ובנעימה‪ ,‬אל מע"כ האי גברא‬ ‫רבא ויקירא‪ ,‬החריף ובקי טובא בחדרי תורה‪,‬‬ ‫גריס באורייתא תדירא‪ ,‬מפיץ מעיינותיו כחשיכה‬ ‫טוב‬ ‫כאורה‪ ,‬האי גאון מופלג‪ ,‬שמו משבחים ומפארים‬ ‫איש חי ורב פעלים נשגבות‪ ,‬עושה גדולות למען‬ ‫לכבוד דער רוקנביין פון‬ ‫הצלחת מפעלינו "להתאחד" להלהיב ולהתעלות‬ ‫בחורי אנשי שלומינו בדרכי רבותינו הק' במסירות‬ ‫נאמנה ונפלאה‪ ,‬שמו משבחים ומפארים‬ ‫הרה"ג רבי‬ ‫אונזער חדר פאר מקדושים‬ ‫אי‬ ‫זלא טבא וגדי‬ ‫הרב נחמן כהנא‬ ‫אה‬ ‫מ‬ ‫שליט“א ‪ -‬חדב“ן‬ ‫יואל‬ ‫גאנדל‬ ‫ברגשי גיל וחדוה שהשמחה בארמונינו‬ ‫שליט״א‬ ‫נביע ברכת מזלא טבא וגדיא יאה‪ ,‬מעומקא‬ ‫דליבא באותות אהבה וחבה‪ ,‬מיטב ברכותינו‬ ‫לרגל הולדות בנו למזל טוב‬ ‫המאליפות‪ ,‬אל כבוד האי גברא רבא ויקירא‪,‬‬ ‫עומד בנס בהרבצת התורה‪ ,‬כשלמה עוטה‬ ‫אורה‪ ,‬אשר נוטע בנו אהבת תורה ויראת‬ ‫שמים‪ ,‬ועל לבו נושא כל צרכי התלמידים‪,‬‬ ‫מזהב ומפנינים יקרים‪,‬‬ ‫עורך מאמר “נועם העבודה” בגליונינו‬ ‫מיוחד לחברי חבורות עבודת עבודה‬ ‫ה הר‬ ‫ה"ג‬ ‫ה"‬ ‫ר‬ ‫'‬ ‫הגדולה‬ ‫השמחה‬ ‫לרגלהשורה‬ ‫נחמן כהנא‬ ‫במעונו‬ ‫בהולדת בתו‬ ‫למזל טוב‬ ‫שליט"א ‪ -‬חדב"נ‪ ,‬ר"מ בישיבתינו הק'‬ ‫ובהאי עידנא דקא גרים‪ ,‬להעלות הודו על נס הרים‪,‬‬ ‫להגיד שבחו תוקף פעולתו‪ ,‬כל החסד שהגדיל לעשות‬ ‫לרגל הולדת בנו‬ ‫בטובתו‪ ,‬להשפיע ולהשקות העדרים‪ ,‬בספרי רבינו‬ ‫הקדוש זי"ע כפז המסולאים‪ ,‬לבחורי אנ"ש כמים‬ ‫קרים‪ ,‬להגדיל תורה ולהאדירה בחבורה‪ ,‬המתנוסס‬ ‫ובקידה חמש מאות‪ ,‬ובחדרת קודש‪ ,‬תבואינה‬ ‫בהיכל המלך בכסא דברכתא‪ ,‬אל מול פני הקודש‪,‬‬ ‫לשם ולתפארת ולתהלה‪ ,‬באופן נפלא ונעלה‪ ,‬ויומם‬ ‫מנהיג העדה‪ ,‬וריש מתיבתא קדישא‬ ‫בנים ובני בנים‬ ‫ולילה לא ישבות לחזק ולבצר‪ ,‬לרומם ולהדר‪ ,‬ולא‬ ‫חוסך עמל ויגיעה‪ ,‬באמת ובאמונה ובאהבה‪ ,‬ואהבה‬ ‫כ''ק מרן רבינו‬ ‫עוסקים בתורה ובמצוות‬ ‫מגלגלת השורה‪ ,‬לבוא במזמור לתודה‪ ,‬אשרי לו‬ ‫שליט''א‬ ‫ואשרי חלקו‪ ,‬מה טוב חלקו וחבלו‪.‬‬ ‫לרגל השמחה השורה במעונו הקודש‬ ‫על ישראל שלום‬ ‫‪um‬‬ ‫מ מרום ברכה‪ ,‬יוסיף ה' ככה‪ ,‬במעשיו הצלחה‪ ,‬רוח ששון והנחה‪ ,‬ונרוממה שמו יחדי ו‬ ‫מ קירות לבנו‪ ,‬קח נא את ברכותינו‪ ,‬היוצאים‬ ‫ז ה כביר המעש ורוח החיים‪ ,‬ישפע ברננים‪ ,‬לנוב בשיבה דשנים‪ ,‬ומבניך נחת ותענו ג‬ ‫באהבה רבה מקרב נפשינו‪ ,‬ברוב טבון וקשו ט‬ ‫ל רות רב נחת‪ ,‬הברכה אחת‪ ,‬כגפן פורחת‪ ,‬ואמת המים עוברת תחת‪ ,‬ונהדר בפאר וכבו ד‬ ‫ז כות עוצם מעשיך‪ ,‬ילוו את דרכיך‪ ,‬כל ימי חייך‪,‬‬ ‫חדר‬ ‫א ושר ועושר‪ ,‬יהי רצון שיהי' שעת הכושר‪ ,‬בשערי יושר‪ ,‬בסייעתא דשמ יא‬ ‫ט ללי שפע בעידן האי‪ ,‬וברכות עד בלי די‪ ,‬הני תלת בני מזוני וחיי‪ ,‬בעזרתו יתברך קל ח י‬ ‫לראות דורות ישרים ומבורכים לה’ ולתורת ו‬ ‫ל א ימושו ממך ברכה המשולשת בתורה‪ ,‬הבית‬ ‫ב רכות יעטה מורה‪ ,‬וליהודים אורה‪ ,‬להוסיף אומץ בתורה‪ ,‬כחשיכה כאורה בבריות גופ א‬ ‫יהי’ מלא אורה‪ ,‬עדי נזכה לתשועת ה’ בקרו ב‬ ‫ה‬ ‫ורה ושמחה ליהודים‪ ,‬ברכות ה' בכל המובנים‪ ,‬להתענג על ה' כל הימים‪ ,‬בגאולה קרוב‬ ‫א‬ ‫וכפינו פרושות כלפי שמיא קדם מרן אבוהון די בשמיא‬ ‫שירווה רוב נחת דקדושה מכל יוצ"ח ויזכה לגדלם‬ ‫המברכים לעומתו ושמחים בשמחתו‬ ‫ולחנכם לתורה ולעבודה וליראת שמים ע"ד ישראל סבא‪,‬‬ ‫ו מ ו ק י ר י ם פ ע ו ל ת ך ה נמ ר צ ו ת‬ ‫ועוד רבות בשנים דשנים ורעננים לדלות לנו מהבאר‬ ‫מים חיים‪ ,‬ע"ד עבוד"ת עבוד"ה עדי נזכה לקבל פני משיח‬ ‫צדקינו ומלכינו כ"ק מרן רבינו שליט"א בראשינו בב"א‬ ‫הנהלת מפעל להתאחד‬ ‫בחורי אנ”ש‬ ‫שעל ידי איחוד תלמידי וחסידי טאהש‬ ‫המברכים‪ :‬תלמידי הישיבה צוות הנהלת הישיבה רמ"י ומגי"ש‪:‬‬ ‫שמעון יחיאל ראטה‪-‬מנהל‬ ‫בשם כל חברי האיחוד‬ ‫אלימלך לאווען‪ ,‬יעקב קרויס‪ ,‬אלי קרויס‪ ,‬חיים קרויס‪,‬‬ ‫ובחורי שלומינו החשובים‬ ‫יהושע ניימאן‪ ,‬יצחק נייהויזער‪ ,‬יונה פישער‪-‬מו"ץ‪,‬‬ ‫זאב ראזענבוים‪-‬חדב"ן לייבל קופטשיק (ווייס)‪,‬‬ ‫לייבל קופטשיק (מאירוביץ) מרדכי הערשקאוויטש‪,‬‬ ‫שניאור זלמן רובינשטיין‪ ,‬יחזקאל הערשקאוויטש‪,‬‬ ‫גם אנו מצטרף‪ :‬משה יצחק הערשקאוויטש‬ ‫קרית טאהש‬ ‫גכ‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫בריוון און‬ ‫מעסעדזשעס פון‬ ‫אנשי שלומינו‬ ‫צו אנשי שלומינו‬ ‫דאס איז געווען ביי איינע פון די גרויסע נדבנים‪ ,‬וועלכער האט‬ ‫זיך ספעציעל אנגעשטרענגט און אונטערגענומען אן אסטראנאמישע‬ ‫הימלישע ברכות‬ ‫סומע לטובת דעם ביהמ"ד‪ .‬ער האט דעמאלטס געזאגט פאר די‬ ‫עסקנים אז עס איז באמת ארויס פון זיין יכולת‪ ,‬ער האט נאכנישט‬ ‫ביים דאווענען אין א‬ ‫געהאט די קלארע וועג וויאזוי דאס צו דעקן‪.‬‬ ‫טאהש'ע ביהמ"ד‬ ‫אבער וואונדער איבער וואונדער‪ ,‬קורצליך דערויף האט ער‬ ‫לכבוד די חשוב'ע מערכת באור החיים‪.‬‬ ‫געשלאסן א ריזיגע דיעל אין זיין ביזנעס‪ ,‬אויף א אופן וואס אלע‬ ‫איך האב געזען איינע פון די וואכן אין 'אבותינו ספרו לנו' ווי‬ ‫וואס האבן דאס מיטגעהאלטן האבן עס באצייכנט אלץ 'חוץ לדרך‬ ‫הרה"ג ר' שמשון פויגעל שליט"א דערציילט אזעלכע שיינע‬ ‫הטבע'‪ ,‬די פלא איז געווען אז דער דיעל האט אים געברענגט אויפ'ן‬ ‫זכרונות‪ ,‬בתוך הדברים דערמאנט ער אז דער הייליגער רבי האט‬ ‫פלאץ גענוי דעם סכום וואס ער האט זיך געהאט אונטערגענומען‬ ‫זיך אמאל אויסגעדרוקט‪" :‬ווער ס'דאווענט מיט אונז איז ממילא‬ ‫פאר'ן רבי'נס בית המדרש!‬ ‫געבענטשט"‪.‬‬ ‫מען האט געזען עין בעין ווי דער הייליגער רבי בלייבט נישט‬ ‫האב איך געטראכט נאר צוצושטעלן אן אנדערע באקאנטע ווארט‬ ‫שולדיג פאר די וואס געבן פאר זיינע הייליגע בתי מדרשים‪.‬‬ ‫פון די הייליגער רבי וואס האט געזאגט אז "ווער עס דאוונט אין‬ ‫י‪.‬ב‪ .‬מאנטריאל‬ ‫אונזערע בתי מדרשים איז כאילו ער דאווענט אין מיין מנין"‪.‬‬ ‫‪#‬‬ ‫אויב אזוי קומט אויס אז ווען מען דאווענט אין א טאהש'ע בית‬ ‫המדרש סיי וואו איבער די וועלט‪ ,‬ווערט מען געבענטשט‪ ,‬ווייל עס‬ ‫איז דאך אזוי ווי מען האט געדאווענט מיט דעם רבי'נס מנין‪ .‬קען‬ ‫דער הייליגער רבי איז‬ ‫מען זוכה זיין צו מורא'דיגע ברכות בזכות דאס דאווענען אין א‬ ‫טאהש'ע בית המדרש‪.‬‬ ‫משפיע‬ ‫זאל דער אויבערשטער העלפן אז אזוי ווי בחיים חיותו זענען‬ ‫לכבוד די חשוב'ע ארויסגעבער פונעם גליון באור החיים דק"ק‬ ‫אזויפיל אידן געבענטשט געווארן בכוחו של אותו זקן‪ ,‬זאלן מיר‬ ‫טאהש‪.‬‬ ‫אלע אויך זוכה זיין צו א ברכה שלימה בכוחו וזכותו הגדול יגן עלינו‪.‬‬ ‫(‪)-‬‬ ‫איך בין נישט קיין טאהש'ער חסיד‪ ,‬און איך קום געווענדליך‬ ‫נישט אן צו ליינען דעם גליון‪ ,‬אבער פאריגע וואך איז מיר פונקט‬ ‫אויסגעקומען צו זען דא ביי די בריוון‪ ,‬וואו מענטשן דערציילן איבער‬ ‫‪#‬‬ ‫די קשר וואס זיי האלטן אן מיט'ן צדיק הדורות הרה"ק מטאהש זי"ע‪,‬‬ ‫וויל איך דערציילן אן אינטערסאנטע איבערלעבעניש וואס איך האב‬ ‫געהאט מיט'ן הייליגן טאהש'ער רבי זי"ע‪ ,‬וואו מען האט געזען קלאר‬ ‫די קייט פון ישועות‬ ‫אז דער צדיק מיהט זיך פון אויבן‪ ,‬און איז משפיע פאר די וואס טוען‬ ‫פאר זיינע קהילות און מוסדות‪.‬‬ ‫ביים טאהש'ע ביהמ"ד‬ ‫ווי געזאגט האב איך בכלליות נישט קיין סאך געוואוסט איבער‬ ‫אין מאנטריאל‬ ‫טאהש‪ ,‬נאר אזויפיל אז איך פלעג דאווענען אין א ביהמ"ד פון א‬ ‫איינער האט געשריבן פאריגע וואך וועגן די ישועות וואס די‬ ‫חשוב'ער איד‪ ,‬א טאהש'ער תלמיד‪ ,‬וואס זאגט כסדר איבער אסאך‬ ‫נדבנים פאר דעם רבי'נס בית המדרש אין מאנטריאל האבן געזען‪,‬‬ ‫מימרות פונעם טאהש'ער רבי'ן זי"ע‪ ,‬אזוי בין איך געוואהר געווארן‬ ‫וויל איך צולייגן א מעשה וואס כ'האב פערזענליך מיטגעהאלטן‪,‬‬ ‫פון די טאהש'ע קהילה און שטעטל‪.‬‬ ‫זייענדיג אריינגעמישט אין די עסקנות פונעם וועד קרן הבנין‪.‬‬ ‫איבערצוגעבן‬ ‫וויבאלד עס נעמט צייט‬ ‫צו מגיה זיין די בריוון אין‬ ‫לאזט א מעסעדזש אויף‬ ‫שיקט א‬ ‫שיקט א בריוו אויף‬ ‫דעם אפטיילונג כראוי‪,‬‬ ‫ביטע אנטשולדיגן אויב‬ ‫קול איחוד‬ ‫פעקס‬ ‫פאסט‬ ‫זעהט איר נאך נישט‬ ‫גלייך אייער מעסעדזש‬ ‫אדער בריוו אינעם מדור‪.‬‬ ‫‪718.451.8674 #841‬‬ ‫‪845.610.8674‬‬ ‫‪11 VAN BUREN DR. #205‬‬ ‫‪MONROE, NY 10950‬‬ ‫אייער בריוו‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫דכ‬ ‫פאלגענד איז א שטיקל פלאמעדיגע דברות קודש פונעם הייליגן‬ ‫מיט די יארן איז מיר אמאל אויסגעקומען אז א גרויסע קאמפאני‬ ‫רבי'ן‪ ,‬אין עבודת עבודה דברות קודש פרשת לך‪ ,‬איבער די נושא פון‬ ‫האט באשטעלט ביי מיר אן ארדער‪ ,‬עס האט זיך געהאנדלט פון א‬ ‫זאגן תהלים שבת אינדערפרי‪ .‬איך בין עס דא מעתיק אויף אידיש‪,‬‬ ‫גרעסערע פראיעקט‪ ,‬וואס נעמט אריין ארבעט פון עטליכע חדשים‪.‬‬ ‫ווייל עס איז וויכטיג יעדער זאל עס פארשטיין‪ ,‬און נתעורר ווערן‬ ‫ביי די מיטינג מיט דעם בעה"ב פון די קאמפאני‪ ,‬האט מיר יענער‬ ‫איבער די וויכטיגקייט פון אויסזאגן תהלים שבת אינדערפרי‪:‬‬ ‫בתוך הדברים פארציילט אז ער פלעגט אסאך פארן קיין טאהש צום‬ ‫רבי'ן‪ ,‬און ער האט געזען געוואלדיגע ישועות‪ ,‬וואס ציען זיך נאך‬ ‫"דורך די הייליגע קאפיטלעך תהלים קניפט זיך א איד אן אין‬ ‫ביז'ן היינטיגן טאג‪.‬‬ ‫השי"ת מיט א שטארקע און פעסטע קשר‪ ,‬און דורך דעם ווערט‬ ‫ער געראטעוועט פון די אלע כוחות הרע וואס געוועלטיגן אויף די‬ ‫זיינע ווערטער זענען מיר אריין אין די ביינער‪ ,‬און שפעטער ווען‬ ‫וועלט"‪.‬‬ ‫עס איז אויסגעקומען צו אהערשטעלן א גרעסערע פראיעקט פאר‬ ‫איינע פון די טאהש'ע בתי מדרשים‪ ,‬האב איך געגעבן א ספעציעלע‬ ‫"בעז"ה איז איינגעפירט ביי אונז צו זאגן דעם גאנצן ספר תהלים‬ ‫גרויסע הנחה‪ ,‬וואס איך געב נישט פאר קיינעם‪ ,‬לכבודו ולע"נ פון‬ ‫בציבור אינעם הייליגן שבת קודש‪ .‬ס'איז דאך באקאנט וואס צדיקים‬ ‫דעם הייליגן צדיק פון טאהש‪.‬‬ ‫האבן נאכגעזאגט בשם אליהו הנביא זכור לטוב איבער די געוואלדיגע‬ ‫תיקונים וואס ווערן געמאכט דורך דעם"‪.‬‬ ‫ווי אינטערסאנט איז געווען אז אין די נאכפאלגענדע חדשים האב‬ ‫איך באקומען גאר גרויסע ארדערס‪ ,‬וואס האבן ב"ה אריינגעברענגט‬ ‫"דאך זענען דא אזעלכע וואס ווילן דאס נישט טוען גערן מיט א‬ ‫הערליכע פארדינסטן פיל מער ווי סיי ווען‪ ,‬און אלע קליענטן זענען‬ ‫רצון טוב‪ ,‬זיי פארשטייען נישט פארוואס איך מאך אזא גרויסע רעש‬ ‫געווען טאהש'ע חסידים‪...‬‬ ‫דערוועגן"‪.‬‬ ‫דאס האט מיר זייער באנומען‪ ,‬צו זען וויאזוי א צדיק בלייבט נישט‬ ‫"וואס קען איך זאגן און וואס קען איך רעדן? נאר דאס קען‬ ‫שולדיג‪ ,‬ער באצאלט בכפלי כפליים פאר די וואס טוען פאר זיינע‬ ‫איך זאגן פאר אלע מיינע טייערע תלמידים‪ ,‬בחורים און יונגעלייט‪,‬‬ ‫קהילות און מוסדות‪.‬‬ ‫עלטערע און יונגערע‪ :‬עס וועט נאך קומען א צייט ווען איר וועט זיך‬ ‫רייסן די האר פון קאפ‪ ,‬און פארגיסן טרערן ווי א טייך‪ ,‬אויף דעם‬ ‫זכותו יגן עלינו‬ ‫וואס איר האט מיר נישט צוגעהערט צו זאגן אסאך תהלים‪ ,‬און בפרט‬ ‫ש‪ .‬ט‪.‬‬ ‫שבת אינדערפרי"‪.‬‬ ‫"ווייל ווען משיח בן דוד וועט קומען במהרה בימינו‪ ,‬וועט ער‬ ‫‪#‬‬ ‫די מערסטע מקרב זיין די וואס האבן זיך באהאפטן צו זיין ספר‬ ‫תהלים"‪.‬‬ ‫לאמיר נישט זיין פון די וואס וועלן דעמאלטס חרטה האבן ח"ו‪,‬‬ ‫"עס וועט קומען א‬ ‫נאר אויספירן רצונו הק'‪ ,‬און זאגן צוזאמען תהלים שבת אינדערפרי‪,‬‬ ‫צייט וואס מען וועט‬ ‫וועט מען קענען בקרוב מקבל זיין פני משיח צדקינו‪ ,‬מיט א שמחה‬ ‫און קירבה יתירה‪.‬‬ ‫עס באוויינען"‬ ‫ידידכם מ‪.‬ה‪.‬ר‪ .‬מאנסי‬ ‫לכבוד מערכת באור החיים‪.‬‬ ‫בס"ד‬ ‫ראל עושה‬ ‫חיל‬ ‫יש‬ ‫בשמחה רבה אנו מברכים‬ ‫ברכת מזל טוב‬ ‫להאי גברא רבא ויקירא‪ ,‬אחד המיוחד מבני החבורה‪ ,‬מסור בלב ונפש‬ ‫לטובת התלמידים‪ ,‬נזר מוסדותינו הקדושים‪ ,‬הלא הוא ידידנו הנכבד‬ ‫והנעלה‪ ,‬אהוב ונערץ בפי כל‪,‬‬ ‫קאנסטראקשן‬ ‫‪2‬‬ ‫אפדעיט‬ ‫ערב שבת קודש פרשת וירא‬ ‫שליט"א‬ ‫לכבוד הורי מוסדותינו החשובים‪,‬‬ ‫חבר הנהלה רוחני ד'מוסדותינו הק'‬ ‫ב"ה די פעינטינג ארבעט איז שוין גענצליך פארטיג געווארן‬ ‫לשם ולתפארת‪.‬‬ ‫לרגל השמחה במעונו‬ ‫אצינד האלט מען ביים ענדיגן לייגן די טיילס אויף די סטעפס‬ ‫בתגלחת בנו למז"ט‬ ‫און אין די ברייטע לעכטיגע האלוועיס‪ ,‬וואס זענען ספעציעל‬ ‫אויסגעברייטערט געווארן לרווחת די טייערע תלמידים‪.‬‬ ‫הילד החשוב יניק ונחמד‬ ‫כמר משולם פייש ני"ו‬ ‫דער ציל איז בסייעתא דשמיא צו ענדיגן די גאנצע ארבעט‬ ‫מיט א שלימות‪ ,‬און אויפצונעמען די ילדי התלמוד תורה‬ ‫מתלמידי המוסדות‬ ‫מיט א פראכטפולן גלאנץ – אנגעהויבן פונעם הויפט‬ ‫אריינגאנג פונעם גאס‪ ,‬ארויף די טרעפ‪ ,‬ביז צו די הערליכע‬ ‫ובכן נשמח כולנו יחד בשמחתו הגדולה‪ ,‬ובמעידן חדוותא יושפע לנו‬ ‫גרויסע קלאסן לטובת די התלמידים‪.‬‬ ‫ממרומים ברכות לרוב בכל מילי דמיטב‪ ,‬עד שנזכה לשמוע קול מבשר על‬ ‫גדול יהיה כבוד הבית הזה!‬ ‫ההרים בביאת משיח צדקנו מלכנו בראשנו במהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫המברכים ברגשי שמחה ברוב הוקרה והערכה‬ ‫המלמדים‪ ,‬התלמידים‪ ,‬ההנהלה‪.‬‬ ‫הכ‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫נייעס‪ ,‬באריכטן‪ ,‬און‬ ‫במקהלות‬ ‫אנטוויקלונגען‪ ,‬אינערהאלב‬ ‫קהילותינו‬ ‫הקדושים‬ ‫צווישן מקהלת אנשי‬ ‫שלומינו ברחבי תבל‬ ‫ולויים בדוכנם – שע"י איחוד טאהש‪:‬‬ ‫גאר רייכער אלבום "חנוכה אין‬ ‫טאהש" ערשינען מיט א הערליכע‬ ‫קאלעקציע פון אלע ניגוני זמירות‬ ‫חנוכה וואס ווערן געזינגען בחצרות‬ ‫קדשינו‪ ,‬ארויסגעגעבן אין א‬ ‫פראפעסיאנאלן פארמאט ספעציעל‬ ‫פאר די ימי החנוכה‬ ‫החנוכה‪.‬‬ ‫ערשינען‪ :‬דער לאנגער היסטארישער חלום ווערט איצט‬ ‫פארווירקליכט אין א רעאליטעט מיט די פריידיגע נייעס‪ ,‬ווען דער‬ ‫אין א באזונדערן דגוש איז אריינגעלייגט געווארן ספעציעלע‬ ‫פריש בארימטער מערכת "ולויים בדוכנם" שע"י איחוד טאהש‬ ‫הארעוואניע‪ ,‬צו זעצן די ניגונים מיט די פרקי זמירות אויף א גרינגע‬ ‫גרייט זיך צו ערשיינען מיט איר נייער קאלעקציע פון ניגוני‬ ‫שיינע מהלך‪ ,‬א פרט וואס גייט פארלייכטערן אנ''ש צו קענען זינגען‬ ‫יצירה‬ ‫חנוכה בחצרות קדשינו‪ ,‬א מייסטער‬ ‫די ניגונים ביים לעכט צינדן איש איש בפתח ביתו‪ ,‬א זאך וואס אנ''ש‬ ‫דורך‬ ‫און חידוש‪ ,‬פאכמאניש אראפגעזינגען‬ ‫גייען אויסנאם בענעפעטירן פון איר פראקטישקייט‪.‬‬ ‫א ו ןוא‬ ‫זינגערס‬ ‫טאלאנטפולע‬ ‫"ולויים בדוכנם לשירם ולזמרם"‪ :‬די הערליכע‬ ‫מוזיקאלישע עקספערטן פון מקהלת‬ ‫סטרונעס טוען אונטערשפינען די נאסטאלגישע‬ ‫המנגנים דחצרות קדשינו אונטער די‬ ‫ניגונים און הארציגע מעלאדיעס‪ ,‬הייליגע ניגונים‬ ‫העכסטע מאס פראפעסיאנאליזם‪.‬‬ ‫פיל מיט געגועים און פרקי הודאה – געזאנגען‬ ‫"פתחו הלוים בשיר"‪ :‬דער נייער‬ ‫וואס קלינגען נאך אין די אויערן ביי ווער עס‬ ‫אלבום וואס ערשיינט יעצט לכבוד‬ ‫האט נאר מיטגעהאלטן דעם געהויבענעם‬ ‫חנוכה איז א חידוש בעולם הנגינה בכלל‬ ‫"ליכט צינדן" בצל הקודש פון כ"ק מרן‬ ‫א ו ןוא‬ ‫און פאר אנשי שלומנו בפרט‪ ,‬מיט איר הויכן ניווא‬ ‫הקדוש זי"ע‪ ,‬וואס טוט ווייטער פארזעצן בי ייב ןצעזראפ רעטייוו טוט סאוו ‪,‬‬ ‫רבינו‬ ‫קלאסישקייט‪ ,‬באגלייט מיט א רייכן מוזיקאלישן ארקעסטער פונעם‬ ‫די לעכטיגע לילות חנוכה ביי כ"ק מרן רבינו שליט"א‪ .‬א טרוים פאר‬ ‫העכסטן קאליבער‪ .‬דאס איז א פראיעקט וואס נעמט אריין אין זיך‬ ‫אנשי שלומינו אלוועלטליך‪ ,‬וואס איז נארוואס אריינגעלייגט געווארן‬ ‫לאנגע חדשים פון הארעוואניע און איבערמידליכע ארבעט דורך‬ ‫אין פאכמאנישע געצייג אלס א דבר נאה ומתוקן‪.‬‬ ‫די טאלאנטפולע געטרייע עסקנים פונעם מערכת "ולויים בדוכנם"‪,‬‬ ‫דער נייער אלבום וועט בעז"ה זיין צו באקומען אין אלע בתי מדרשים‬ ‫אינאיינעם מיט די העכסט עקספערטיזע בעלי תפילות ומטיבי נגן‬ ‫דקהלתינו הקדושות אין די קומענדיגע טעג‪ ,‬אזוי אויך אין אלע לאקאלע‬ ‫בחצרות קדשינו‪ ,‬וועלכע שטייען אונטער דעם גאנצן פראצעדור‬ ‫געשעפטן‪ ,‬און באזונדער ביי די צוויי חתונות בחצרות קדשינו אין חודש‬ ‫ארויסצוגעבן די ניגונים געזינגען בבית המלכות מיט זייער ארגינעלער‬ ‫כסליו הבעל"ט‪.‬‬ ‫אויטענטישקייט‪ ,‬אבער גלייכצייטיג אן נאכצולאזן פון די העכסטע‬ ‫מאס פראפעסיאנאליזם‪ ,‬ברענגנדיג א פולקאמע יצירה לכבוד די ימי‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫וכ‬ ‫אלבום און אירע ‪ 12‬נגינה‪-‬שפיצן‪ ,‬דא צווישן די שפאלטענעס פונעם‬ ‫פאלגט נאך קומענדיגע וואך א דעטאלירטע שמועס מיט גאר‬ ‫גליון "באור החיים"‪ .‬אז אגמור בשיר מזמור חנוכת המזבח‪.‬‬ ‫רייכע אינפארמאציע און אויסשליסליכע דעטאלן איבער דעם נייעם‬ ‫חדר הבן יקיר – קרית טאהש‪:‬‬ ‫מאנטריאל באזוכן‬ ‫פארהער ביי די‬ ‫אין חדר בן יקיר‬ ‫קינדער אין חדר‬ ‫פארגאנגענעם זונטאג זענען פיר חשוב׳ע מנהלים פון מוסדות‬ ‫בן יקיר אויף הלכה‬ ‫סאטמאר אין מאנטריאל געקומען אויף א באזוך אין חדר בן יקיר‪.‬‬ ‫בעת דעם באזוך האבן די מנהלים מיטגעהאלטן די ספעציעלע‬ ‫למעשה‬ ‫אופן הלימודים און זיך צוגעקוקט צו די פארשידענע פראגראמען‬ ‫הרה״ג ר׳ יונה פישער שליט״א‪ ,‬מו״ץ אין קריתינו הק'‪ ,‬האט‬ ‫וואס ווערן געטוהן מיט די תלמידים‪ .‬די מנהלים זענען נתפעל‬ ‫אפגעשטאט א באזוך אין חדר בן יקיר‪ ,‬וואו ער האט פארהערט די‬ ‫געווארן פון דער פראפעסיאנאלע און ווארעמע ארבעט וואס ווערט‬ ‫קינדער אויף הלכות סידורא דפת פון די ל״ט מלאכות און זייערע‬ ‫אריינגעלייגט אין יעדן תלמיד באזונדער‪ ,‬און ארויסגעדרוקט גרויס‬ ‫הלכות למעשה‪ .‬דער דיין שליט״א איז ארויס פון גרויס התפעלות פון‬ ‫התפעלות פון דעם וואס זיי האבן געזען‪.‬‬ ‫די קלארקייט און טיפע הבנה וואס די קינדער האבן ארויסגעוויזן אין‬ ‫באזונדער האבן די מנהלים באמערקט עטליכע תלמידים וועמען‬ ‫די הלכות‪ ,‬און האט דערביי איבערגעגעבן תעודות פאר די קינדער‬ ‫זיי האבן שוין געקענט פון פריער‪ ,‬און זיך אויסגעדרוקט מיט גרויס‬ ‫אלס אנערקענונג פאר זייערע דערגרייכונגען‪.‬‬ ‫התרגשות איבער די געוואלדיגע פארשריט און הצלחה וואס מען זעט‬ ‫ביי די תלמידים וואס זענען ממש בבחינת ״מעשה ניסים״‪ .‬זיי האבן‬ ‫מנהלי מוסדות‬ ‫ארויסגעברענגט זייער התפעלות פון די טויש און דערגרייכונגען‪,‬‬ ‫וואס זענען א עדות אויף די מסירות נפש און איבערגעגעבנקייט וואס‬ ‫סאטמאר‪-‬‬ ‫זכ‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫צוזאמענארבעט אויף ווייטער‪ ,‬מיט א געמיינזאמע מטרה אז יעדעס‬ ‫ווערט אריינגעלייגט אין די חינוך און אויפבוי פון יעדן קינד‪.‬‬ ‫איינציגסטע קינד זאל קענען שטייגן און מצליח זיין‪.‬‬ ‫די חשוב׳ע מנהלים האבן אויך אויסגעדרוקט זייער רצון אויף א‬ ‫קהלתינו הק' לאנדאן‪:‬‬ ‫אנ"ש תושבי לאנדאן זענען‬ ‫איינגעהילט אין שפאנונג צום‬ ‫בעפארשטייענדן שבת התאחדות‪ ,‬וואו‬ ‫מען וועט אינאיינעם פראווענען שבת‬ ‫פרשת בא בראשות המשפיע הרה"צ‬ ‫רבי חיים ברוך יודא לייפער שליט"א‬ ‫אנ"ש לאנדאן קוקן שוין ארויס אויף די פריידיגע מאמענטן פונעם "יום שבתון אין‬ ‫לשכוח"‪ ,‬ווען מען גרייט זיך צו פראווענען א שבת מעין עולם הבא ב"שבת אחים גם‬ ‫יחד" אויף א רייכן פארנעם אין דעם בארימטן האטעל אין בעלגיע‬ ‫בצוותא חדא אויף א געהויבענעם פארנעם‪.‬‬ ‫עס איז שוין א חזקה פון יארן וואס אנ"ש תושבי לאנדאן האבן די‬ ‫זכיה צו האבן אלס גאסט הרה"צ רבי חיים ברוך שליט"א‪ ,‬וועלכע‬ ‫פני שבת נקבלה‪ :‬היי יאר האט מען עס ארויפגענומען מיט נאך א‬ ‫קומט צו פארוויילן אין די עיר הבירה אפצורעכטן א געהויבענעם‬ ‫שטאפל‪ ,‬ווען מען וועט אינאיינעם ארויספארן אויף א שבת ווייט פון‬ ‫שבת מיט די ארטיגע קהילה‪ ,‬צו דולה ומשקה זיין מתורתו של רבינו‬ ‫שטאט‪ .‬מען וועט בעזר השם ארויסדינגען א רייכן האטעל וואו מען‬ ‫און זיך אינאיינעם דערקוויקן מיט א שבת מעין עולם הבא במשנתו‬ ‫וועט פראווענען דעם שבת בשבת אחים‪ .‬די עסקנים מאכן איצט די‬ ‫פון אבינו רועינו כ"ק רביה"ק זי"ע‪.‬‬ ‫נויטיגע צוגרייטונגען מיט אלע לאגיסטיקס צום שבת הממשמש ובא‪,‬‬ ‫וואס אנטשפרעכט צו זיין א שבת צום געדענקען בעז"ה‪.‬‬ ‫דער שבת האט זיך‪ ,‬אזוי ווי אין די לעצטערע יארן‪ ,‬ארויסגעוויזן‬ ‫צו זיין א זעלטענע איבערלעבעניש און א תל תלפיות פאר די אידן‬ ‫אנ"ש אין לאנדאן‪ ,‬וואס גרייטן זיך מיטצוהאלטן דעם געהויבענעם‬ ‫מריחוק מקום‪ ,‬זיך צוזאמצונעמען און אינאיינעם פארברענגען ביומא‬ ‫שבת‪ ,‬מאכן איצט די נויטיגע רעזערוואציעס און שרייבן זיך איין ביי‬ ‫דנשמתא מיט א ריכטיגן טעם של פעם‪ ,‬אינאיינעם מיט'ן מלהיב‬ ‫די עסקנים‪ ,‬כדי זיכער צו מאכן אז זיי וועלן זיין א טייל פון דעם‬ ‫לבבות ישראל הרה"צ רבי חיים ברוך שליט"א‪ ,‬צו פארברענגן‬ ‫שבת שכולו עונג‪ .‬התעוררי כי בא אור"ך!‬ ‫חצר הקודש טאהש‪-‬אונגארן‪:‬‬ ‫חצר הקודש טאהש‪-‬אונגארן באקומט‬ ‫א פרישן פראכטפולן אויסזען מיט נייע‬ ‫מעבל פארן ארטיגן בית המדרש‬ ‫די פרישע מעבלאציע איז בלויז א קליינע טייל פון די‬ ‫כנסת אור‬ ‫הקודשחי‬ ‫דחצר‬ ‫פונעם ווייטן אונגארן קומען גריסן איבער די‬ ‫ם‬ ‫ה‬ ‫טאהש‬ ‫פעולות חובקות עולם פונעם וועד חצר הקודש‪ ,‬וואס‬ ‫הערליכע פראכטפולע מעבל‪ ,‬אריינגערעכנט א‬ ‫חצר‬ ‫לייגן אריין אומגעהויערע כוחות אז דער ארט זאל‬ ‫הקודש‬ ‫הערליכע בימת הכבוד און ארון הקודש וואס‬ ‫זיין אויסגעשטאט ברוחניות ובגשמיות אויפן העכסטן‬ ‫טאהש‬ ‫אונגארן יע“א‬ ‫ווערן איצט נתחדש‪ .‬די מעבל איז שוין גרייט פארן‬ ‫סטאנדארט‪ ,‬לטובת אנשי שלומינו וואס קומען פוקד‬ ‫אקטיוון באנוץ און גיט א פרישן אויסזען פארן‬ ‫זיין די ציונים הקדושים דורכאויסן יאר‪.‬‬ ‫בית המדרש‪ ,‬וואס שטייט איצט כלול בהדרו‪.‬‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫חכ‬ ‫באריכטן און‬ ‫אנטוויקלונגען פון די‬ ‫‪ 4‬תורה‬ ‫פעסטונגען‬ ‫ישיבה גדולה אור החיים טאהש‬ ‫ישיבה גדולה תורת משולם פייש טאהש ‪-‬ניו יארק‬ ‫ישיבה קטנה אור החיים טאהש‬ ‫ישיבה קטנה תפארת משולם פייש טאהש ‪-‬ניו יארק‬ ‫ישיבה של רבי‬ ‫נייעס‪ ,‬באריכטן‪ ,‬און‬ ‫לאור‬ ‫באור החיים‬ ‫אנטוויקלונגען אינערהאלב‬ ‫ישיבה גדולה‬ ‫אור החיים‬ ‫קרית טאהש יע"א‬ ‫געוואלדיגע זכות פון די בחורים וואס קומען זיך צוזאם אין ישיבה‬ ‫שבת הראשונה‬ ‫על קברו פון דעם הייליגן רבי'ן זי"ע‪ .‬רביה"ק איז זיכער משפיע‬ ‫פאר אלע בחורים וואס קומען לערנען בישיבתו וואס ער האט‬ ‫במחיצת הקודש‬ ‫אויפגעשטעלט בדמים תרתי משמע‪ .‬דער רבי האט מאריך געווען‬ ‫של ריש מתיבתא‬ ‫איבער די גרויסע חשיבות פון זיך צוזאמקומען און פארברענגען אין‬ ‫עניני עבודת השי"ת‪ ,‬בפרט שבת קודש‪ ,‬ווען מען זיצט אינאיינעם‬ ‫קדישא כ"ק מרן‬ ‫און מען רעדט פון תורה‪ ,‬יראת שמים‪ ,‬און התחזקות‪ ,‬איז דאס א‬ ‫רבינו שליט"א‬ ‫געוואלדיגער גירא בעינא דסטנא‪ .‬דאס איז א זאך וואס דער יצר הרע‬ ‫וויל בכל כוחו אפהאלטן‪ ,‬ווייל ער ווייסט ווי גרויס די השפעה איז‪.‬‬ ‫דעם פארלאפענעם שבת קודש פרשת וירא העעל"ט האבן די‬ ‫דערנאך איז פארגעקומען די המשך הסעודה מיט די שיינע‬ ‫תלמידי הישיבה זוכה געווען צו פראווענען דעם ערשטן שבת אין‬ ‫זמירות שבת‪ .‬מען האט געטיילט שיריים פונעם פיש‪ ,‬און מען האט‬ ‫דעם נייעם זמן בצל הקודש פון כ"ק מרן רבינו שליט"א‪.‬‬ ‫געזינגען ווארעמע ניגונים‪ ,‬דערנאך האבן די תלמידי הישיבה געזאגט‬ ‫ערב שבת ביים זמן הדלקה"נ איז מרן רבינו שליט"א ערשינען‬ ‫דברי תורה‪.‬‬ ‫אין בית המדרש הגדול‪ ,‬ווי דער רבי האט געצינדן די נרות שבת‪ ,‬און‬ ‫דערנאך זענען אלע תלמידי הישיבה אריבער מול פני הקודש‪ ,‬געבן‬ ‫שבת אחים גם‬ ‫שלום עליכם‪ .‬דערנאך האט מען אינאיינעם געזאגט שיר השירים‪.‬‬ ‫יחד – דערהויבענע‬ ‫שבתים אין ישיבה‬ ‫סעודת ליל שבת‬ ‫בצל הקודש‬ ‫אין די וואכן וואס כ"ק מרן רבינו שליט"א האט זיך געפינען אין‬ ‫פארט‪-‬לארידעל לצורך בריאות גופו הטהור‪ ,‬זענען די שבתים אין‬ ‫נאך קבלת שבת איז פארגעקומען די סעודה בהיכל הטישן ‪,#9‬‬ ‫ישיבה אויסגענוצט געווארן אויף א באזונדערן אופן‪ ,‬ווען די תלמידי‬ ‫בראשות מלכינו כ"ק מרן רבינו שליט"א‪ .‬ווען צום ערשט האט דער‬ ‫הישיבה האבן געפראוועט שיינע שבתים בצוותא חדא‪ ,‬מיט רייכע‬ ‫רבי געמאכט קידוש‪ ,‬און דערנאך האבן די בחורים געמאכט קידוש‪,‬‬ ‫סעודות שבת‪ ,‬און ווארעמע ניגונים און דברי חיזוק פון די חשוב'ע‬ ‫אזוי ווי רבינו שליט"א האט איינגעפירט אין די לעצטערע יארן‪.‬‬ ‫משפיעי הישיבה‪.‬‬ ‫נאך די פיש‪ ,‬האט רבינו שליט"א משמיע געווען לענגערע דברות‬ ‫קודש‪ ,‬און באגריסט די פרישע תלמידי הישיבה מיט א ווארעמען‬ ‫שב"ק פרשת נח‬ ‫שלום עליכם‪ ,‬און ארויסגעברענגט די גרויסע הנאה און קורת רוח פון‬ ‫די גוטע גריסן וואס מען הערט צוריק‪ ,‬ווי די בחורים לערנען פלייסיג‪,‬‬ ‫שטעלן זיך צי צו די סדרים און שטייגן מיט הצלחה‪.‬‬ ‫די ערשטע שבת‪ ,‬פרשת נח‪ ,‬איז די סעודה געפראוועט געווארן‬ ‫במשך די דברות קודש האט מרן רבינו שליט"א שטארק‬ ‫בראשות הרה"ג מנהל הישיבה שליט"א‪ - ,‬וואס צוליב די ריבוי‬ ‫ארויסגעברענגט פאר די תלמידי הישיבה די גרויסע תועלת פון גיין‬ ‫התלמידים דעם זמן איז די סעודה אריבערגעפירט געווארן צום‬ ‫אין מקוה יעדן טאג‪ ,‬און די געוואלדיגע סגולות וואס דאס ברענגט‬ ‫גרויסן עס‪-‬זאל פון ישיבה קטנה‪.‬‬ ‫אויף א מענטש‪ .‬און איבער די גרויסקייט פון לימוד התורה און די‬ ‫טכ‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫בעזהשי״ת‬ ‫במשך די סעודה האט מען געזינגען‬ ‫על ראש שמחתינו‬ ‫נעלה את ירושלים‬ ‫ווארעמע שבת'דיגע ניגונים‪ ,‬וואס‬ ‫תי‬ ‫שמע בערי יהודה ובחוצו‬ ‫האבן אריינגעברענגט א געשמאקע‬ ‫רוש‬ ‫וד י‬ ‫לי ם‬ ‫ע‬ ‫און דערהויבענע אטמאספער‪ .‬און דער‬ ‫וקול שמחה‬ ‫קול ששון‬ ‫מנהל שליט"א האט אויפגעטרעטן מיט‬ ‫וקול כלה‬ ‫קול חתן‬ ‫א יסודות'דיגע שמועס‪ ,‬אין וועלכן ער‬ ‫בשבח והודי׳ להשי״ת שהחיינו וקימנו והגיענו לזמן הזה‬ ‫האט ארויסגעברענגט דעם ענין פון זיך‬ ‫הננו מתכבדים בזה להזמין את מעלת כבודכם‬ ‫מוסר נפש זיין פאר עבודת השי"ת‪ ,‬און‬ ‫לבוא להשתתף בשמחת כלולת בנינו היקרים שיחיו‬ ‫די גרויסע נחת רוח וואס דער רבוש"ע‬ ‫הבחור החתן המופלג ב‬ ‫תוי"ש‬ ‫האט ווען א איד שטארקט זיך איבער‬ ‫אויף שוועריגקייטן‪ ,‬און איז זיך מתגבר‬ ‫נ״י‬ ‫אלימלך סג"ל‬ ‫עב״ג‬ ‫צו טון דעם רצון השי"ת‪ .‬בפרט האט ער‬ ‫המ‬ ‫כלה הבתולה‬ ‫מעורר געווען אויף די חשיבות פון עמל‬ ‫הו ל ל ה‬ ‫ה‬ ‫התורה‪ ,‬און ארויסגעברענגט אז דאס איז‬ ‫תחי׳‬ ‫חי' שרה‬ ‫דער עיקר תענוג פון אויבערשטן‪ ,‬ווען‬ ‫שתתקיים בעזהשי״ת למזל טוב ובשעה טובה ומוצלחת‬ ‫ביום שלישי לסדר ‘וא‪-‬ל שד‪-‬י יברך אתך ויפרך וירבך’ (תולדות)‬ ‫מען לערנט מיט התמדה‪ ,‬אפילו ווען עס‬ ‫ל' חשון א' דר"ח כסלו תשפ׳׳ז לפ״ק (למספרם ‪)Nov 10‬‬ ‫קומט אן שווער‪.‬‬ ‫החופה בשעה ‪5:30‬‬ ‫קבלת פנים בשעה ‪4:30‬‬ ‫הסעודה אחר החופה שמחת חתן וכלה בשעה ‪8:45‬‬ ‫דערביי האט דער מנהל שליט"א‬ ‫באולם בית רחל פאראדייס‬ ‫‪5 Israel Zupnick Dr. Monroe, NY 10950‬‬ ‫ארומגערעדט שיינע ענינים אויף די‬ ‫ואי״ה ביום שמחתכם ישמח לבנו גם אנו‬ ‫וואכעדיגע פרשה‪ ,‬און ארויסגעברענגט‬ ‫המחכים לקראת בואכם לשלום‬ ‫די גרויסע זכות און אחריות פון לערנען‬ ‫הורי הכלה‬ ‫הורי החתן‬ ‫בישיבה של רבי‪ ,‬און ווי וויכטיג עס‬ ‫שלמה קליין וב"ב‬ ‫יצחק אייזיק שלו' קרויס וב”ב‬ ‫בלומינבערג יע״א‬ ‫קרית טאהש יע״א‬ ‫איז אויסצונוצן דעם הייליגן שבת אויף‬ ‫די ריכטיגע וועג וויאזוי רביה"ק האט‬ ‫שטענדיג געפאדערט‪.‬‬ ‫במשך די סעודה האט דער מנהל‬ ‫שליט"א אויסגעלערנט הערליכע ניגונים‬ ‫פון דער אלטער היים‪ ,‬און מען האט זיך‬ ‫אויפגעשטעלט אין פרייליכע ריקודים‪,‬‬ ‫אל מעלת כבוד חברינו וידידינו‬ ‫און נאך ברהמ"ז איז פארגעקומען א‬ ‫הנאמנים‪ ,‬אנשי שלומינו תלמידי‬ ‫דערהויבענע באטע מיט ווארעמע ניגונים‬ ‫וחסידי כ"ק מרן רבינו הקדוש זי"ע‪,‬‬ ‫לכבוד שבת קודש‪.‬‬ ‫ויבלחט"א כ"ק מרן רבינו שליט"א‪.‬‬ ‫די סעודה שבת אינדערפרי איז‬ ‫געפירט געווארן דורך הרה"ג רבי יעקב‬ ‫נתכבד בזה להזמינכם‬ ‫אלימלך לייפער שליט"א‪ ,‬משפיע‬ ‫לבוא ולהשתתף‬ ‫בישיבתינו הק'‪ ,‬און איז אויך אריבער‬ ‫ולהתעלס באהובים‬ ‫מיט א געוואלדיגע התרוממות‪ .‬עטליכע‬ ‫בעת שמחת נישואי‬ ‫מאל האט מען זיך אויפגעשטעלט אין א‬ ‫פרייליכן ריקוד‪ ,‬און דער משפיע שליט"א‬ ‫צאצאינו היקרים‪ ,‬בזמן‬ ‫האט ארומגערעדט איבער דעם ענין פון‬ ‫ובמקום המוגבל הנ"ל‪,‬‬ ‫אהבת חברים‪ ,‬און נאך שיינע ענינים אין‬ ‫ובעזרת השם בעת‬ ‫די וואכעדיגע סדרה‪.‬‬ ‫שמחתכם ומועדיכם‬ ‫ישמח לבנו גם אנו‪.‬‬ ‫שב"ק‬ ‫המחותנים‬ ‫פרשת‬ ‫לך לך‬ ‫די צווייטע וואך איז די סעודה‬ ‫געפראוועט געווארן בראשות הרה"ג רבי‬ ‫יעקב אליעזר מערמעלשטיין שליט"א‪,‬‬ ‫אריינצולייגן אייער הזמנה ביטע רופט אריין צום מערכת‬ ‫און איז פאריבער אויף א ספעציעל‬ ‫‪ 718.451.8674‬עקסטענטשן ‪840‬‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ל‬ ‫די סעודה האט זיך פארצויגן פאר קרוב צו פינף שעה‪ ,‬ווען‬ ‫דערהויבענע און ווארעמע פארנעם‪ ,‬פיל מיט ניגוני שבת און שיינע‬ ‫דורכאויס די גאנצע צייט האט געהערשט א ווארעמע און דערהויבענע‬ ‫דברי חיזוק‪.‬‬ ‫אטמאספער‪ ,‬מיט שיינע ניגונים‪ ,‬דברי חיזוק און ריקודים‪ .‬און נאך‬ ‫ברהמ"ז איז פארגעקומען א שיינע באטע‪.‬‬ ‫במשך די סעודה האט ר' יעקב אליעזר שליט"א איבערגעגעבן‬ ‫א גריס פאר די בחורים‪ ,‬נאכדעם וואס ער האט געהאט די זכיה צו‬ ‫די סעודה שבת אינדערפרי איז געפירט געווארן דורך הרה"ג‬ ‫רעדן מיט כ"ק רבינו שליט"א ערב שבת דורכ'ן טעלעפאן‪ ,‬און דער‬ ‫רבי יונה פישער שליט"א‪ ,‬מו"ץ‪ ,‬ומגי"ש בישיבתינו הק'‪ .‬במשך‬ ‫די סעודה האט דער מגי"ש שליט"א פארגעלייגט אינטערעסאנטע‬ ‫רבי האט זיך ספעציעל נאכגעפרעגט אויף די תלמידי הישיבה‪ ,‬און‬ ‫הלכה'דיגע שאלות און נושאים וועלכע מ'האט אינאיינעם דורכגעטון‪,‬‬ ‫דער רבי האט געבעטן אז ער זאל איבערגעבן א ספעציעלן ווארט‬ ‫און אויסגעשמועסט שיינע ענינים אויף די וואכעדיגע פרשה‪.‬‬ ‫אויף די פרשה פאר די תלמידי הישיבה‪.‬‬ ‫נייעס‪ ,‬באריכטן‪ ,‬און‬ ‫א נענטערע בליק‬ ‫אנטוויקלונגען אינערהאלב‬ ‫ישיבה קטנה‬ ‫אור החיים‬ ‫קרית טאהש יע"א‬ ‫ישיבה קטנה אור החיים דטאהש צייכנט אפ א‬ ‫מוצלח'דיגן אנהויב פונעם זמן החורף תשפ"ז‬ ‫מיט א היסטארישע עליה‬ ‫א באזנדערע דגוש ווערט געלייגט אויף ספרי חסידות וואס‬ ‫קרית טאהש‪ :‬אנשי שלומנו וחסידי טאהש בכל קצוי תבל זענען‬ ‫דינט ווי געהעריגע סדר פארן דאווענען זיך ווארעמנדיג בספרים‬ ‫איבערגענומען מיט באגייסטערטע רגשי הלב‪ ,‬הערנדיג די פריידיגע‬ ‫הקדושים תלמידי בעל שם וואס טוט נאכפאלגן א פלאקערדיגע‬ ‫באריכטן וואס קומען ארויס מבין כותלי הישיבה הקדושה "אור‬ ‫עבודת התפילה מיט אש קודש סימבאלאזירן'דיג די דמות פון א‬ ‫החיים" – דער בית שמגדלין בו תורה – וואו איבער הונדערט‬ ‫טאהשער בחור‪.‬‬ ‫בחורים האבן אנגעהויבן דעם זמן מיט א פרישע‪ ,‬פייערדיגע‬ ‫התחדשות‪ .‬אלעס ארום איז ארומגענומען מיט א התלהבות דקדושה‬ ‫און א מעכטיגער קול תורה וואס הערט זיך אפ אין די גאנצע געגנט‪.‬‬ ‫הערליכע באטעס‬ ‫שטייענדיג שוין דריי וואכן אריין אינעם זמן‪ ,‬זעט מען נישט‬ ‫געפראוועט‬ ‫קיין שום אפשוואכונג אין די פרישקייט און התלהבות מיט וואס די‬ ‫געווארן "בשבת‬ ‫תלמידי הישיבה האבן אנגעהויבן‪ .‬יעדער בחור האט אנגעהויבן דאס‬ ‫יאר מיט א פייערדיגן חשק און ברען‪ ,‬און מיט אן אנטשלאסנקייט זיך‬ ‫אחים גם"‪:‬‬ ‫צו הייבן מעלה מעלה על במתי התורה ויראה‪ ,‬מיט א שטורעמישן‬ ‫קול תורה וואס מען קען נישט באשרייבן מיט קיין ווערטער‪.‬‬ ‫אין די פארגאנגענע וואכן בשעת רבינו שליט''א האט געוויילט‬ ‫במקום נופש‪ ,‬האבן די תלמידים געהאט א אייגנארטיגע זכיה‬ ‫ישיבה של מעלה‪-‬‬ ‫מיטצולעבן א הערליכע באטע בראשות פונעם מנהל שליט''א‪.‬‬ ‫ברום המעלה‪:‬‬ ‫דאס איז פארגעקומען באזונדערע וואכן פאר שיעור ג' און פאר‬ ‫שיעור ב'‪ ,‬וואו מ'האט אינאיינעם פארברענגט בשירות ותשבחות‬ ‫כיהודה ועוד לקרא‪ :‬קוקנדיג טיפער אינעם "לגיון של מלך"‪,‬‬ ‫בשבת אחים גם יחד‪.‬‬ ‫שיינט ארויס די הערליכע ארבעט און עס איז א חידוש צו זען וויאזוי‬ ‫באזונדער איז פארגעקומען א הערליכע סעודת רעווא דרעווין‬ ‫די תלמידים ווערן אזוי שיין באגלייט‪ ,‬יעדער יחיד באזונדער א‬ ‫בהיכל הישיבה שבת פרשת לך‪-‬לך‪ ,‬ווען דער מנהל האט פארברענגט‬ ‫פערזענליכע באגלייטונג כדי צו קענען שטייגן צום העכסטן איכות‬ ‫מיט די תלמידים דעם העכסטן זמן פון שב''ק מיט דברי הדרכה‬ ‫וואס שייך‪.‬‬ ‫והתעוררות במשנתו פון אבינו רועינו רביה''ק זי''ע און באזונדער‬ ‫עס איז קיין וואונדער‪ ,‬מיט די עומדים על משמרת הקודש‪ ,‬די‬ ‫מגזע קאמארנא‪ ,‬אויפקאכנדיג די הערצער פון די תלמידים‪ ,‬וואס‬ ‫צוות הישיבה ובראשם דער מנהל שליט''א וואס שוינט נישט קיין‬ ‫האט איבערגעלאזט א שטארקע השפעה אויף די תלמידים פארן‬ ‫שום אנשטרענגונג למען תכלית התלמידים‪.‬‬ ‫גאנצן וואך‪.‬‬ ‫עס איז ערהאבן צו מיטהאלטן א פשוט'ע סדר אין ישיבה ווי‬ ‫די תלמידים שטייגן איצט מעלה מעלה אין אלע הינזיכטן און‬ ‫גָארנישט חוץ די ד' אמות‬ ‫אלעס טומעלט תורה און זעהט נישט ָ‬ ‫גייען מחיל אל חיל בס''ד‪.‬‬ ‫של הלכה‪.‬‬ ‫אל‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫מהנעשה והנשמע‬ ‫בביתו נאוה קודש‬ ‫של כ"ק מרן רבינו‬ ‫עט"ר שליט"א‬ ‫בצל הקודש‬ ‫זענען מכובד געווארן מיט די זמירות‪ :‬כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא‬ ‫שליט"א‪ ,‬אדמו"ר מ'זוטשקא קאראקאס שליט"א‪ ,‬אב"ד פודהייץ‬ ‫דאנערשטאג פר' וירא‬ ‫שליט"א‪ ,‬מוה"ר שמואל לייב פעלבערבוים הי"ו פון סקווירא‪,‬‬ ‫ביינאכט האט רבינו שליט"א מנחם אבל געווען ביי משפחת‬ ‫מוה"ר אשר שפירא הי"ו פון סקווירא‪ ,‬מוה"ר חיים יחיאל ליגעטי‬ ‫קרויס‪ ,‬היושבים על פטירת האשה החשובה מרת רייזל ב"ר שמשון‬ ‫הי"ו פון סקווירא‪.‬‬ ‫ע"ה‪ ,‬אשת הרה"ג ר' נחמי' צבי חיים סג"ל קרויס שליט"א‪ .‬עס‬ ‫איז פארפירט געווארן א שיינע שמועס זכרונות מימי קדם‪ ,‬דער רבי‬ ‫דער רבי האט פארגעלערנט בספה"ק נועם אלימלך‪ ,‬און דערנאך‬ ‫האט מחזק געווען און ווארעם אנגעוואונטשן‪ .‬דערנאך האט דער רבי‬ ‫ממשיך געווען מיט דברות קודש‪.‬‬ ‫מחזק געווען און אנגעוואונטשן ביי די נשים‪.‬‬ ‫מיט ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען כ"ק אדמו"ר‬ ‫מ'זוועהיל שליט"א‪ ,‬און מיט שיר המעלות הב' דוד ב"ר ישראל‬ ‫יעקב לאנדא ני"ו תלמיד ישיבה גדולה‪.‬‬ ‫עש"ק פר' וירא‬ ‫אינדערפרי איז פארגעקומען די תפלין לייגן פאר הבחור הבר‬ ‫מיט שבח נותנים לו איז מכובד געווארן הרה"ח ר' מנחם מענדל‬ ‫מצוה בן מוה"ר נפתלי יודא לייבוש מערמעלשטיין הי"ו‪ ,‬דער רבי‬ ‫האלפערין הי"ו פון מאנסי‪.‬‬ ‫האט געגעבן ווארימע דברי הדרכה‪ ,‬און נאכן תפילין לייגן האט דער‬ ‫נאכן טיש האבן די בחורים אהיימבאגלייט דעם רבי'ן און‬ ‫רבי אנגעוואונטשן ברכת קדשו פארן בר מצוה בחור און די עלטערן‪,‬‬ ‫נאכגעזאגט דברי תורה אויפן וועג‪ ,‬אנקומענדיג אהיים האט דער רבי‬ ‫און געגעבן במתנה די ספרי הקודש עבודת עבודה‪.‬‬ ‫געוואונטשן 'א גוט שבת'‪.‬‬ ‫שפעטער איז פארגעקומען די אפשערן פון בן מו"ה ישראל יעקב‬ ‫*‬ ‫מערמעלשטיין הי"ו‪ .‬דער רבי האט אפגעשוירן די האר‪ ,‬אנגעטון‬ ‫קאפל און ציצית‪ ,‬געבענטשט דאס קינד‪ ,‬און אנגעוואונטשן ברכת‬ ‫שבת אינדערפרי האט דער רבי פארגעזאגט ספר תהלים ביים‬ ‫קדשו פאר די עלטערן ובני משפחה‪.‬‬ ‫עמוד כנהוג‪ .‬צו פסוקי דזמרה איז צוגעגאנגען מוה"ר ישראל‬ ‫האלפערין הי"ו פון קרית יואל‪ ,‬צו שחרית איז צוגעגאנגען הר"ר‬ ‫משולם פייש ליעבערמאן הי"ו לרגל די יארצייט פון זיין טאטע ז"ל‪.‬‬ ‫שב"ק פר' וירא‬ ‫דער רבי איז ערשינען אין ביהמ"ד הגדול פארן זמן הדלה"נ‪,‬‬ ‫די עליות האבן עולה געווען‪ :‬כהן דער בעל ברית מו"ה ישראל‬ ‫געצינדן די ליכט ביים עמוד‪ ,‬די ליכט לע"נ רביה"ק זי"ע‪ ,‬און די נרות‬ ‫מנשה לאנדא הי"ו‪ ,‬לוי מו"ה נטע מנחם פריעדמאן הי"ו‪ ,‬שלישי‬ ‫שבת‪ ,‬דערנאך געזאגט שיר השירים אינאיינעם מיט תלמידי ישיבה‬ ‫הרה"ח ר' פנחס ברוך האלפערין הי"ו‪ ,‬רביעי הרה"ח ר' נחום‬ ‫גדולה‪ ,‬און געוואונטשן א גוט שבת‪.‬‬ ‫שווארץ הי"ו‪ ,‬חמישי הר"ר משולם פייש ליעבערמאן הי"ו‪ ,‬ששי‬ ‫כ"ק אדמו"ר מ'זוועהיל שליט"א‪ ,‬שביעי מוה"ר יוסף צבי קליין‬ ‫צו תפילת מנחה איז צוגעגאנגען כ"ק אדמו"ר מ'ספינקא‬ ‫הי"ו‪ ,‬הוספות‪ :‬הרה"ג ר' יהוסף אלעזר מערמעלשטיין שליט"א פון‬ ‫שליט"א‪ ,‬דער רבי איז צוגעגאנגען צו קבלת שבת‪ .‬נאכן דאווענען‬ ‫מאנסי‪ ,‬אב"ד פודהייץ שליט"א‪ ,‬הבחור הבר מצוה בן מוה"ר נפתלי‬ ‫איז דער ציבור אריבער דעם רבי'ן וואונטשן 'א גוט שבת'‪.‬‬ ‫יודא לייבוש מערמעלשטיין הי"ו‪ ,‬מוה"ר יואל סאנדעל הי"ו דער‬ ‫רבי האט געגעבן די נאמען לבתו הנולד לו למזל טוב‪ ,‬מו"ה אלימלך‬ ‫*‬ ‫יודא קליין הי"ו דער רבי האט געגעבן די נאמען לבתו הנולד לו‬ ‫ביים שלחן הטהור אינאיינעם מיט תלמידי ישיבה גדולה איז‬ ‫למזל טוב‪ ,‬מו"ה יחזקאל זאב שטעסל הי"ו דער רבי האט געגעבן‬ ‫מכובד געווארן מיט הגבהת הכוס צו קידוש הרה"ג ר' מרדכי‬ ‫די נאמען לבתו הנולד לו למזל טוב‪ .‬אחרון הרה"ח ר' יצחק יודא‬ ‫בעריש מערמעלשטיין שליט"א ר"מ ומשפיע בישיבה קטנה‬ ‫לייבוש מערמעלשטיין שליט"א‪.‬‬ ‫תפארת משולם פייש ‪ -‬ניו יארק‪.‬‬ ‫פאר מפטיר האט דער רבי געמאכט די מי שברך לחולי ישראל‪,‬‬ ‫במשך די סעודה האט דער רבי געטיילט שיריים פון די פיש‬ ‫מפטיר האט עולה געווען הב' הבר מצוה בן מו"ה אלימלך אהרן‬ ‫פאר אלע תלמידים‪ ,‬און משמיע געווען דברות קודש ספעציעל‬ ‫הערמאן הי"ו‪ .‬הגבה וגלילה בני אב"ד פודהייץ שליט"א‪.‬‬ ‫פאר די בחורים‪ ,‬אזוי אויך האבן די בחורים געהאט די געלעגנהייט‬ ‫צו תפילת מוסף איז צוגעגאנגען הרה"ג ר' איסר נפתלי‬ ‫נאכצוזאגן דברי תורה פארן רבי'ן‪.‬‬ ‫מערמעלשטיין שליט"א‪ .‬פתיחה צו אנעים זמירות מוה"ר שמואל‬ ‫ביים שלחן הטהור בהיכל ביהמ"ד הגדול פאר כל הקהל הקודש‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫בל‬ ‫לעמיל פעלבערבוים הי"ו‪ ,‬די עליות האבן עולה געווען‪ :‬ראשון‬ ‫לייב פעלבערבוים הי"ו‪.‬‬ ‫מוה"ר אשר שפירא הי"ו‪ ,‬שני הרב יחזקאל שרגא נפתלי קאהן‬ ‫דערנאך איז פארגעקומען די ברית מילה פון בן מו"ה ישראל‬ ‫שליט"א נכד רביה"ק זי"ע‪ ,‬שלישי מוה"ר מרדכי ארי' שפיטצער‬ ‫מנשה לאנדא הי"ו‪ ,‬דער רבי איז מכובד געווארן מיט סנדקאות און‬ ‫הי"ו משמש נאמן דבית מדרשינו וומסב"ג‪ ,‬הגבה כ"ק אדמו"ר‬ ‫מכבד געווען דעם זיידן הרה"ח ר' נחום שווארץ הי"ו‪ ,‬נאכן ברית‬ ‫מ'ספינקא שליט"א‪.‬‬ ‫האט דער רבי געבענטשט דאס קינד און ווארעם אנגעוואונטשן די‬ ‫ביי סעודה שלישית האט דער רבי מכבד געווען מיט קידוש‬ ‫עלטערן און זיידע'ס און בני משפחה‪.‬‬ ‫מוה"ר מרדכי ווידער הי"ו גבאי ביהמ"ד הגדול לרגל די יארצייט פון‬ ‫אמו ע"ה‪ .‬דער רבי האט משמיע געווען דברות קודש‪.‬‬ ‫*‬ ‫מיט די זמירות זענען מכובד געווארן‪ :‬הרב אהרן הערש שטעסל‬ ‫ביים שלחן הטהור אינאיינעם מיט די תלמידי ישיבה גדולה‬ ‫שליט"א מנהל בת"ת‪ ,‬מוה"ר יואל סאנדעל הי"ו‪ ,‬מוה"ר נפתלי‬ ‫ואורחים החשובים איז מכובד געווארן מיט הגבהת הכוס צו קידוש‬ ‫צבי חיים לאנדא הי"ו‪ ,‬מו"ה ישראל מנשה לאנדא הי"ו‪.‬‬ ‫הב' נפתלי צבי קאהן ני"ו תלמיד ישיבה גדולה‪ ,‬בן הגה"צ רבי יואל‬ ‫יחיאל שליט"א חדב"ן‪.‬‬ ‫מיט ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען כ"ק אדמו"ר‬ ‫מ'ספינקא שליט"א‪ ,‬און מיט שיר המעלות הב' אלימלך זכרי' ב"ר‬ ‫מיט אז ביום השביעי איז מכובד געווארן מוה"ר יעקב יוסף‬ ‫יחיאל אלטער סאקס ני"ו תלמיד ישיבה גדולה‪.‬‬ ‫בערגער הי"ו פון סקווירא‪.‬‬ ‫צו תפילת מעריב איז צוגעגאנגען מוה"ר מרדכי ווידער הי"ו‪.‬‬ ‫מיט ברהמ"ז על הכוס האט דער רבי מכבד געווען אב"ד פודהייץ‬ ‫דערנאך האט דער רבי געמאכט הבדלה‪ ,‬מיט הגבהת הכוס צו‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫הבדלה איז מכובד געווארן אב"ד פודהייץ שליט"א‪ ,‬די הבדלה האט‬ ‫נאכן טיש האבן די בחורים אהיימבאגלייט דעם רבי'ן און געזאגט‬ ‫געהאלטן החתן ב"ר מענדל האלפערין הי"ו פון מאנסי‪.‬‬ ‫דברי תורה אויפן וועג‪ ,‬אנקומענדיג אהיים האט דער רבי געוואונטשן‬ ‫'א גוט שבת'‪.‬‬ ‫נאך הבדלה האט דער רבי מכבד געווען כ"ק אדמו"ר מ'זוועהיל‬ ‫שליט"א צו דערציילן סיפורי צדיקים‪ .‬דערנאך האט דער רבי‬ ‫אויפגענומען קבלת קהל לברך ולהתברך בחדר הפרטי בבנין‬ ‫*‬ ‫הישיבה‪.‬‬ ‫שבת נאכמיטאג איז צוגעגאנגען צו תפילת מנחה מוה"ר אשר‬ ‫א שבת‬ ‫אין צפת‬ ‫� ֹ‬ ‫ֹ‬ ‫ו ַי� � ְִֹקַרֲַע � יֲַעֲֹק"ב ִׂש ְְִמֹלָתָיו‬ ‫וַיִָׂשֶם ִׂשַֹק �בְְמָָתְ ָנָיו וַיִָתְ ַא �ַבֵֹל‬ ‫ביים הייליגען‬ ‫(בראשית לז‪ ,‬לד)‬ ‫נטפי תנחומים‪ ,‬נשוב בכתובים‪ ,‬להשתתף בצערו הרב ובאבלו הכבד‪ ,‬אחרי אבידה גדולה אשר אבד‪ ,‬האי‬ ‫גברא יקירא‪ ,‬מרביץ תורה בביאורה‪ ,‬מעמיד תלמידים הגונים לומדי תורה‪ ,‬בקרב תלמידיו עוטה אורה‪,‬‬ ‫לימוד התורה ואהבת ה' עם יראה טהורה‪ ,‬מיגו דזכי לנפשיה לאחריני מזכה וזוכה‪ ,‬אשרי שלו ככה‪ ,‬ה"ה‬ ‫בת עין!‬ ‫הַרה"ג ַר'‬ ‫יעקב סג“ל קרויס‬ ‫ִׂשליט"ַא‬ ‫מגיד שיעור בישיבתינו הק'‬ ‫היושב בעמק הבכא‪ ,‬בנפש נאנחה‪ ,‬על פטירת אמו עטרת המשפחה‬ ‫האה"ח מרת חנה ריזל בת ר' שמשון ע"ה‬ ‫אשר שבקה חיים לכל חי בפתע פתאום למגינת לב משפחתה החשובה‬ ‫קדישא במוצאי‬ ‫שבת‬ ‫מדרש תנחומ"א נביע בפה ושפתים‪ ,‬הקב"ה ממעון קדשו השמים‪ ,‬ינחם אותם‬ ‫בכפלים‪ ,‬מאפילה לאורה להאיר ממחשכים‪ ,‬בכן נברך מקרב לב ונפש מעמקים;‬ ‫ולא‬ ‫פ‬ ‫הְמֹקום יָנחם ַאתכם בתוך‬ ‫ר’ ויצא‬ ‫ההיל‬ ‫ִׂשַאר ַאבלי ציון וירוִׂשלים!‬ ‫ה' הטוב‪ ,‬ישפות לו שלום לרוב‪ ,‬ולא יוסיף לדאבה עוד‪ ,‬רק לטובה ה' יערוב‪ ,‬דמעה מעל כל פנים ימחה‪ ,‬ולא ישמע עוד בגבולו ובגבולינו אנחה‪ ,‬רב‬ ‫לך שבת בעמק הבכא‪ ,‬מכאן ואילך רוחו בם נחה‪ ,‬ישרה באהלו אך טוב וברכה‪ ,‬וכל השפעות טובות יתמשך בהמשכה‪ ,‬חיים חן וחסד ורחמים מצוא‬ ‫א לעכטיגע שבת חיזוק והתעלות‬ ‫רווחה‪ ,‬עדי נזכה שיקיצו וירננו שוכבי עפר בשמחה‪ ,‬בעת אשר יהיה לה' המלוכה‪ ,‬בביאת גואל צדק מלכא משיחא‪ ,‬ובראשינו מלכינו בב"א‪.‬‬ ‫און געהויבענע יומא דהילולא קדישא‬ ‫פון הרה"ק רבי אברהם דוב מאווריטש זי"ע‬ ‫ָנולד בן זכר‬ ‫בהאי זימנא כאשר בתוך האפילה נתרבה אורה‪,‬‬ ‫בעל 'בת עין' ‪ -‬י"ב כסלו‬ ‫ָנתרפַאה כל‬ ‫הְמִׂשפחה‪ ,‬וָנס‬ ‫נברכו ברכת מזלא טבא מעומקא דלבא לרגל‬ ‫שמחת הולדת‬ ‫וָניחְמתים‬ ‫בראשות המשפיע הגה"ח‬ ‫יגון וַאָנחה‪,‬‬ ‫והפכתי‬ ‫בנו למזל טוב‬ ‫וִׂשְמחתים‬ ‫רבי משה רויטמאן שליט"א‬ ‫ַאבלם לִׂשִׂשון‬ ‫ורוב ִׂשְמחה!‬ ‫יה"ר שיזכה לגדלו ולחנכו ולחכמו לתורה ולעבודה לחופה ולמעשים‬ ‫טובים‪ ,‬וירווה רב תענוג ונחת מכל יו"ח מתוך נחת והרחבת הדעת‬ ‫וסייעתא דשמיא מתוך רוב שמחה כל הימים‬ ‫ְמיגוָנם‬ ‫רב דקהל בני היכלא בארה”ק‬ ‫המברכים ברוב הוקרה והערכה‪ ,‬בכל לשון נחמה וברכה‬ ‫י נייע הערליכע‬ ‫הא‬ ‫שבת קודש‬ ‫זונטאג‬ ‫דאנערשטאג‬ ‫הָנהלת היִׂשיבה‬ ‫ןד‬ ‫טעל‬ ‫אי‬ ‫ט' כסלו י"ב כסלו פרשת ויצא‬ ‫תלְמידיו הָנַאְמָנים‬ ‫מיט א רייכע פראגראם‪ ,‬נסיעות צו מקומות הקדושים‪,‬‬ ‫פת‬ ‫בי‬ ‫ןצ‬ ‫סעודות כיד המלך‪ ,‬באגלייט מיט בעלי מנגנים‬ ‫ים‬ ‫ט אי‬ ‫אלט ש טא‬ ‫‪718.407.1740‬‬ ‫צו באקומען פרטים און זיך איינשרייבן‪:‬‬ ‫‪Office@Brooklynbridgegroup.com‬‬ ‫גל‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫בס"ד‬ ‫פרטים און אנווייזונגען‬ ‫אין בעפארגרייטונג צום שמחת החתונה בחצרות קדשינו‬ ‫בת הגה"צ אב"ד קהלתינו הק' מאנסי שליט"א‬ ‫יום א' ויצא אול"י ו' כסליו שנת תשפ''ז לפ''ק ‪ -‬באולמי עטרת חיי שרה – עטרת גינענדל‬ ‫שמחה‪.‬‬ ‫חלק טישן זענען ספעציעל צוגעגרייט פאר די‬ ‫הונדערטער בחורי הישיבות‪ ,‬די בחורים ווערן געבעטן‬ ‫קבלת פנים‬ ‫די גאנצע חלק פונעם זאל קעגן איבער די אויבן‬ ‫זיך צו זעצן בלויז אויף זייערע באשטימטע פלעצער‪,‬‬ ‫אן וועט זיין מיוחד בלויז פאר די נשים בעת די מצוה‬ ‫די דערהויבענע מעמד קבלת פנים וועט בעז''ה‬ ‫און תיכף נאכ'ן עסן ארויפגיין אויף די פארענטשעס‬ ‫פארקומען אום ‪ 5:00‬אזייגער פארנאכטס באולם‬ ‫טאנץ‪.‬‬ ‫כדי צו מאכן פלאץ פאר אנדערע‪.‬‬ ‫עטרת חיי שרה‪.‬‬ ‫קינדער ילדי הת"ת‪ :‬במשך די חתונה וועט נישט‬ ‫פארקינג‬ ‫זיין קיין שום פראגראם פאר די קינדער‪ ,‬יעדע טאטע‬ ‫עס וועט זיין צוגעגרייט פארענטשעס אויף ביידע‬ ‫זייטן פון די אויבן אן‪ ,‬ביטע לאזן די זיץ פלעצער‬ ‫האט די אייגענע אחריות קעיר צו נעמען פון די‬ ‫בלויז פאר עלטערע אידן ואנשים חשובים‪ .‬די בעה"ב‬ ‫מיר בעטן די וואס קומען מיט אייגענע אויטאס‪,‬‬ ‫אייגענע קינדער‪ ,‬אז זיי פירן זיך אויף מיט דרך ארץ‪,‬‬ ‫אויסצופאלגן אלע טראפיק און פארקינג רעגולאציעס‪,‬‬ ‫ואברכים ובחורי הישיבות זאלן זיך ביטע שטעלן אויף‬ ‫און בשו"א זיך נישט ארומדרייען אן קיין השגחה‪.‬‬ ‫די פארענטשעס‪.‬‬ ‫און עקסטער אכטונג געבן און געבן די רעספעקט‬ ‫פאר די פולע פיסגייער אין די געגנט ארום די זאלן‪.‬‬ ‫מ'בעט זייער נישט צו בלאקירן די דורכגענג צווישן‬ ‫כדי אנצוהאלטן דעם סדר זאל מען בשעת דעם‬ ‫די טישן‪ ,‬כדי נישט צו שטערן דאס טיילן בשעת די‬ ‫קבלת פנים נישט צוגיין געבן לחיים פאר כ"ק רבינו‬ ‫עס וועט זיין צוגעשטעלט הונדערטער פארקינג‬ ‫עסקנים סערווירן די סעודת החתונה פאר'ן ציבור‪.‬‬ ‫ערטער פארנט פון ביידע זאלן‪ ,‬און אזוי אויך איז‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫ספעציעל אפגעדינגען געווארן נאך א גרויסע‬ ‫סעודת החתונה פאר נשים‪ :‬אין די זאלן פון עטרת‬ ‫נאכ'ן לבישת הקיטל וועלן די מחותנים גיין צום‬ ‫פארקינג לאט ביים שכינות'דיגן בנין אנטקעגן איבער‬ ‫גינענדל‪.‬‬ ‫באדעקן‪ ,‬און דער עולם וועט ארויסגיין צום מעמד‬ ‫די זאל‪.‬‬ ‫החופה‪.‬‬ ‫ביטע אויספאלגן די אנווייזונגען פון די חברים‬ ‫הופעת כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫קבלת פני הכלה פאר די נשים וועט זיין אין די זאל‬ ‫מעמבער'ס‪.‬‬ ‫פון עטרת גינענדל‪.‬‬ ‫כ"ק מרן רבינו עט"ר שליט"א וועט ערשיינען אין‬ ‫זאל לפאר על ראש שמחתו בשעה ‪ ,8:30‬וואס וועט‬ ‫סדרנים‬ ‫נאכגעפאלגט ווערן מיט געהויבענע ריקודין של‬ ‫מעמד החופה‬ ‫שמחה‪.‬‬ ‫מען בעט בכל לשון של בקשה צוצוהעלפן צום‬ ‫די מעמד הנשגב והמרומם פון די חופה וועט‬ ‫סדר דורכ'ן אויספאלגן די אנווייזונגען פון די סדרנים‬ ‫מען בעט יעדער זאל בלייבן אויף די פארענטשעס‪,‬‬ ‫פארקומען אי"ה ‪ 6:00‬בשעטו"מ אינעם שטח‬ ‫במשך די גאנצע שמחה‪ ,‬כדי די שמחה זאל זיין בעז"ה‬ ‫און זיך נישט אויפשטעלן אויף קיין בענקלעך‬ ‫צווישן די ‪ 2‬חתונה זאלן‪ ,‬אויף א ספעציעלע הויכע‬ ‫לשם ולתפארת כראוי וכיאות לכבוד חצרות קדשינו‪.‬‬ ‫קיינעם נישט שטערן פון מיטהאלטן די דערהויבענע‬ ‫פלאטפארמע צו ערמעגליכן יעדן מיטצוהאלטן די‬ ‫מאמענטאן‪.‬‬ ‫הויכע מאמענטן‪.‬‬ ‫כלים האסורים‬ ‫לברך ולהתברך‬ ‫מ'בעט בכל לשון של בקשה צו העלפן פארמיידן‬ ‫תערובות‪ ,‬די מענער זאלן שטיין די זייט צו עטרת חיי‬ ‫עס איז נישט ערלויבט ארויסצונעמען קיין שום‬ ‫שרה‪ ,‬און די נשים די זייט צו עטרת גינענדל‪.‬‬ ‫בשעת די ריקודין וועט דער גאנצער עולם האבן די‬ ‫סמארטפאון וכדו' במשך די גאנצע שמחה‪.‬‬ ‫געלעגנהייט דורכצוגיין לברך ולהתברך און וואונטשן‬ ‫ווי אויך איז נישט ערלויבט דאס צו נוצן בכל‬ ‫לחיים ומזל טוב פאר כ"ק רבינו שליט"א‪ ,‬און די‬ ‫סעודת החתונה‬ ‫בניני בתי מדרשינו ומוסדותינו כפי תקנת רבינו‬ ‫מחותנים הרהגה"צ שליט"א‪.‬‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫באלד נאך די חופה וברכת הקודש וועט אין א‬ ‫עס איז צוגעגרייט געווארן א ספעציעלער דורכגאנג‬ ‫דערהויבענע שטימונג סערווירט ווערן די סעודת‬ ‫פון רעכטס צו לינקס‪ ,‬אונטער די פארענטשעס‪ ,‬ווי‬ ‫החתונה באולם עטרת חיי שרה‪.‬‬ ‫צידה לדרך‬ ‫יעדער וועט אי"ה קענען דורכגיין‪.‬‬ ‫אריינקומענדיג אינעם זאל וועלן אפווארטן‬ ‫מען בעט יעדן בכל לשון של בקשה אויסצופאלגן די‬ ‫העפליכע סדרנים פונעם וועד החתונה‪ ,‬און צו ווייזן‬ ‫נאכ'ן מצוה טאנץ וועט זיין צוגעשטעלט אויפן‬ ‫סדרנים‪ ,‬אנהאלטן די ארדענונג און זיך נישט שטיפן‪,‬‬ ‫וועג ארויס אונטער די פארענטשעס צידה לדרך‬ ‫יעדן ווי זיך צו זעצן איש איש לפי כבודו‪ ,‬ביטע זיך‬ ‫ובפרט די טייערע בחורים און חשוב'ע אינגעלייט‬ ‫זעצן לויט די אנווייזונגען פון די סדרנים‪.‬‬ ‫מיט וואסער‪ ,‬להחיות בהם נפש כל חי‪.‬‬ ‫זאלן ביטע דורכלאזן פריער די עלטערע אידן ואנשים‬ ‫חשובים‪ ,‬און דאן די אינגעלייט‪ ,‬און נאכדעם די‬ ‫ביי די הויפט אריינגאנג איז דא צוגעשטעלט א‬ ‫רחבות'דיגע קאוט‪-‬רום ווי צו האלטן די מאנטלען‪,‬‬ ‫לעצט מינוטיגע מודעות‬ ‫בחורים איש איש לפי כבודו‪ ,‬ווי אויך זאל מען נישט‬ ‫אויפהאלטן מיט הזכרות וכדו' כדי מ'זאל קענען צוגיין‬ ‫במשך די חתונה‪.‬‬ ‫צייטלעך צו ברהמ"ז ומצוה טאנץ‪.‬‬ ‫אדמורי"ם ורבנים שליט"א‪ :‬עס איז אנגעגרייט‬ ‫אלע אפדעיט'ס און לעצטע מודעות וועט‬ ‫בעז"ה מפורסם ווערן אויף 'קול איחוד טאהש'‬ ‫טעימה‪ :‬במשך די גאנצע צייט וועט זיין בעז"ה‬ ‫אויף די רעכטע זייט פונעם זאל די ספעציעלע‬ ‫‪ 718-451-8674‬עקס‪.151 .‬‬ ‫צוגעגרייט מילי דאכילה ושתי' ביים עק פון זאל א קעגן‬ ‫הויכע פלאטפארמעס פאר די אדמורי"ם רבנים‬ ‫איבער די אויבן אן בהרחבה פאר אלע משתתפים‪.‬‬ ‫ודיינים הגאונים הצדיקים שליט"א‪ ,‬און פאר‬ ‫קרובי המשפחה שליט"א‪.‬‬ ‫היטשעס מרחבי ניו יארק‬ ‫ברכת המזון ומצוה טאנץ‬ ‫קרובי המשפחה ונכבדי פני העדה‪ :‬די‬ ‫ערשטע חלק טישן זענען ספעציעל רעזערווירט‬ ‫מיר בעטן אלע אנ"ש וועלכע קומען מיט‬ ‫מען וועט בענטשן אי"ה בשעה ‪.10:45‬‬ ‫פאר די נאנטע בני המשפחה‪ ,‬נכדי וניני רביה"ק‬ ‫קארס‪ ,‬און זיי האבן נאך פלאץ מיטצונעמען‬ ‫זי"ע‪ ,‬און פארי זקני ונכבדי פני העדה‪.‬‬ ‫אנדערע‪ ,‬טוט א מצוה‪ ,‬פארט צו אונזער‬ ‫באלד נאך ברכת המזון און שבע ברכות‪ ,‬וועט אי"ה‬ ‫לאקאלע ביהמ"ד און נעמט מיט אנדערע‬ ‫פארקומען דער דערהויבענער מעמד המצוה טאנץ‪.‬‬ ‫אברכים ובע"ב אנשי שלומינו מרחבי תבל‪:‬‬ ‫וועלכע ווארטן אויף א היטש‪ .‬אדער לאזט‬ ‫די צווייטע חלק טישן זענען צוגעגרייט פאר כל‬ ‫מ'בעט די גאנצע עולם זיך צו שטעלן אויף די‬ ‫איבער א מעסעדזש אויף קול איחוד‬ ‫הקהל הקודש‪.‬‬ ‫פארענטשעס‪ ,‬כדי ס'זאל זיין גענוג פלאץ אפצורעכטן‬ ‫טאהש עקס‪ .153 .‬ולמצוה גדולה יחשב‪.‬‬ ‫די ריקודי קודש‪ ,‬און יעדער זאל קענען מיטהאלטן די‬ ‫תלמידי ישיבותינו הקדושות‪ :‬די דריטע‬ ‫ועד החתונה‬ ‫ויהא רעוא מן שמיא משמחה‬ ‫דקהל אור החיים‬ ‫זו יושפע לנו שפע קודש‬ ‫ד'טאהש‬ ‫והשפעות טובות בכל‬ ‫הענינים‬ ‫שמחת‬ ‫בית‬ ‫בשמחת‬ ‫טאהש‬ ‫שישו‬ ‫רבינו‬ ‫ושמחו‬ ‫שמחת נישואין בבית כ"ק‬ ‫מרן אדמו"ר עט"ר‬ ‫רבינ‬ ‫שליט"א‬ ‫ש‬ ‫י שו ו ש מ חו ב ש מ חת‬ ‫ו‬ ‫גליון באור החיים טאהש | תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫דל‬ ‫מאת‬ ‫הזמנה‬ ‫פרטית‬ ‫כ"ק מרן‬ ‫אדמו"ר‬ ‫עט"ר‬ ‫שליט"א‬ ‫טרענספארטאציע‬ ‫מע_‪+‬לדונג‬ ‫חתונות‬ ‫רבי'שע‬ ‫זיך גרייטענדיג צו די ‪ 2‬גרויסע‬ ‫דעם קומענדיגע חודש כסליו הבעל"ט‬ ‫וישרים‬ ‫ובכן‬ ‫שמחת החתונה‬ ‫פון הכלה בתש"ק תחי'‬ ‫שמחת החתונה‬ ‫פון הכלה בתש"ק תחי'‬ ‫יעלוזו‬ ‫צדיקים‬ ‫בת הגה"צ רבי יחיאל מיכל ישעי'‬ ‫מאסאקאוויטש שליט"א‪ ,‬חדב"ן‬ ‫בת הגה"צ אבד"ק קהילתינו הק'‬ ‫מאנסי שליט"א‬ ‫וחסידים‬ ‫יראו‬ ‫ה' וישלח ‪ -‬אול"י י"ז כסליו‬ ‫פק"ק קרית טאהש יע"א‬ ‫א' ויצא ‪ -‬אול"י ו' כסליו‬ ‫בעיר מאנסי יע"א‬ ‫ברנה‬ ‫וישמחו‬ ‫יגילו‬ ‫איז ערווארטעט א ריזן ציבור געסט מרחוק ומקרוב וועלכע גרייטן זיך‬ ‫מיטהאלטן די צוויי דערהויבענע שמחות בחצרות קדשינו‪,‬‬ ‫און עס איז דא א גרויסע פארלאנג פאר‬ ‫טראנספערטאציע פון אלע שטעט‬ ‫דעריבער בעטן מיר אנשי שלומינו‪:‬‬ ‫אויב האט איר פלאץ מיטצונעמען אנדערע אידן‪ ,‬ביטע לאזט איבער א‬ ‫מעסעדזש אויך קול איחוד טאהש‬ ‫‪ 718-451-8674 / 514-500-8674‬עקס‪1-5-3 .‬‬ ‫און לאזט איבער א מעסעדזש מיט די פאלגענדע דעטאלן‪:‬‬ ‫‪ .1‬נאמען ‪ .2‬טעלעפאון נומער ‪ .3‬פון וועלכע שטאט איר פארט‬ ‫‪ .4‬צו וועלכע חתונה איר פארט ‪ .5‬וויפיל פלאץ איר האט‬ ‫פאר פליגער רעזערוואציע'ס רופט‪:‬‬ ‫ר' לייבוש מערמלשטיין הי''ו‬ ‫ר' משה מרדכי וויינבערגער הי''ו‬ ‫‪traveldonebest@gmail.com‬‬ ‫‪moshe5110@gmail.com‬‬ ‫‪514-553-2069‬‬ ‫‪718-486-5110‬‬ ‫לאנדא'ס באסעס‬ ‫ניו יארק ‪ -‬קרית טאהש ‪347-689-9964 -‬‬ ‫בס"ד‬ ‫רבי'שע חתונה‬ ‫אין בעפארגרייטונג צו די‬ ‫פון נכדת כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫דאנערשטאג וישלח הבעל"ט‬ ‫באסעס‬ ‫וועלן מיר בעז"ה צושטעלן א פלאטע פון‬ ‫קיין קרית טאהש‬ ‫פרייז‬ ‫‪ $150‬א ראונד טריפ‬ ‫‪ $85‬איין וועג‬ ‫שמחת‬ ‫בית‬ ‫טאהש‬ ‫שמחת נישואין בבית כ"ק‬ ‫מרן אדמו"ר עט"ר‬ ‫רבינ‬ ‫שליט"א‬ ‫ש‬ ‫י שו ו ש מ חו ב ש מ חת‬ ‫די באסעס וועלן ארויספארן דאנערשטאג אינדערפרי לויט די פאלגענדע סדר‪:‬‬ ‫ו‬ ‫בארא פארק‪ :‬פון בית מדרשינו‪7:15 .............................................................................‬‬ ‫וויליאמסבורג‪ :‬פון בעדפארד עוו‪ .‬העכער די היי‪-‬וועי ‪7:45..........................................‬‬ ‫שמחת נישואי‬ ‫מאנסי‪ :‬פון ‪ 20‬עישל לעין‪9:15 .....................................................................................‬‬ ‫נכדת כ"ק מרן רבינו עט"ר שליט"א‬ ‫בת הרה"צ רבי יחיאל מיכל ישעי'‬ ‫קרית יואל‪ :‬פון פארק‪-‬ענד‪-‬רייד‪9:45............................................................................‬‬ ‫מאסקאוויטש שליט"א‪ ,‬חדב"ן‬ ‫ה' וישלח ‪ -‬ט"ז כסלו תשפ"ז הבעל"ט‬ ‫און צוריק פארן מוצאי שבת שבע ברכות ‪ 12:00‬אזייגער‬ ‫בהיכל ביהמ"ד הגדול‬ ‫פק"ק קרית טאהש יע"א‬ ‫צאתכם ובואכם לשלום‬ ‫רופט באצייטנס צו באשטעלן‬ ‫‪347-689-9964‬‬ ‫הל‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ב ע ז ה ש י " ת‬ ‫ב ע ז ה ש י " ת‬ ‫ּוְ ֲהָ ִֵשְּב ָכּ ֲֹהֲָנִים ְלֲַעֲ ְּב ָּוֹד ָָתם ּוְּלְ ּוִ יִי"ם ְְּּבדּוָּכָ ָנָ"ם �ְְל ִִש ָיָרם ּוְּלְ ְ‬ ‫ִזְִמ ָָרם‬ ‫ּוְ ֲהָ ִֵשְּב ָכּ ֲֹהֲָנִים ְלֲַעֲ ְּב ָּוֹד ָָתם ּוְּלְ ּוִ יִי"ם ְְּּבדּוָּכָ ָנָ"ם �ְְל ִִש ָיָרם ּוְּלְ ְ‬ ‫ִזְִמ ָָרם‬ ‫ּוְ ֲהָ ִֵשְּב ָכּ ֲֹהֲָנִים ְלֲַעֲ ְּב ָּוֹד ָָתם ּוְּלְ ּוִ יִי"ם ְְּּבדּוָּכָ ָנָ"ם �ְְל ִִש ָיָרם ּוְּלְ ְ‬ ‫ִזְִמ ָָרם‬ ‫ש י " ת‬ ‫ּוְ ֲהָ ִֵשְּב ָכּ ֲֹהֲָנִים ְלֲַעֲ ְּב ָּוֹד ָָתם ּוְּלְ ּוִ יִי"ם ְְּּבדּוָּכָ ָנָ"ם �ְְל ִִש ָיָרם ּוְּלְ ְ‬ ‫ִזְִמ ָָרם‬ ‫ּוְ ֲהָ ִש‬ ‫ולויים‬ ‫בדוכנם‬ ‫פרעזענטירט‬ ‫ולויים‬ ‫בדוכנם‬ ‫ול‬ ‫בדו‬ ‫פרעזענטירט‬ ‫פרעזענט‬ ‫‪ct by:‬‬ ‫ולויים‬ ‫צו באקומ‬ ‫‪674 #80‬‬ ‫צו באקומען אין די לאקאלע געשעפטן‬ ‫בדוכנם‬ ‫י לאקאלע געשעפטן‬ ‫פרעזענטירט‬ ‫‪Project by:‬‬ ‫‪Project by:‬‬ ‫קאלע געשעפטן‬ ‫ולויים‬ ‫צו באקומען אין די לאקאלע געשע‬ ‫‪718.451.8674 #80‬‬ ‫בדוכנם‬ ‫פרעזענטירט‬ ‫עפטן‬ ‫‪Project by:‬‬ ‫‪718.451.8674 #80‬‬ ‫ תשרפהרש ייח ז״פשת לפ"ק‬ ‫|‬ ‫גליון באור החיים טאהש‬ ‫ול‬