טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — חיי שרה (2026-11-02)

יו"ל ע"י קהילת שבתי בבית ד’ • בנשיאות מורנו ורבנו הרה"צ רבי גמליאל הכהן רבינוביץ שליט"א פרשת
פרשת
יו"ל ע"י קהילת שבתי בבית ד’ • בנשיאות מורנו ורבנו הרה"צ רבי גמליאל הכהן רבינוביץ שליט"א
תבא
שרה כי
חייפרשת
טז אלול
תבא
כיתשפ”ו
כז חשון
טזתשפ"ז
אלול
תשפ”ו
שבת מברכים כסלו | ר"ח יום שלישי-רביעי | המולד ליל ג' 3 | 10:27חלק' 850
ריא
שנה ה'
850
די גרויסע כח פון תפילת מנחה
המעה
ויצא יצחק לשוח בשדה
המערכת הפרשה וְ ַאבְ ָרהָ ם זָ ֵקן המערכת
המערכת
אין די וואכענדיגע פרשה לערנען מיר אז יצחק אבינו מען קוקט אריין אין די פרשיות פון די הייליגע תורה און
איז ארויס אין פעלד און ער האט געדאווענט דארט. מען ווערט אנגעפולט מיט התפעלות – וויאזוי האט אברהם
די תוה”ק דערציילט אונז ‘ויצא יצחק לשוח בשדה’ ,און איז אויך מדגיש די צייט אבינו זוכה געווען צו די אלע געוואלדיגע מעלות וואס מיר
ווען די תפילה האט פאסירט ,אז עס איז געווען ‘לפנות ערב’ פארנאכטס. ליינען און הערן איבער זיי ,אויף אזוי ווייט אז ווען ער איז
געווען קראנק איז הקב”ה בכבודו ובעצמו געקומען אים צו
הבנין
חז”ל זענען אונז ְמג ּ ֶַלה [ברכות דף כ”ו] אז וועגן דעם זאגט אונז די תוה”ק די צייט באזוכן! און צוזאמען מיט די התפעלות קען זיך אריינכאפן
ווען יצחק אבינו איז ארויס אין פעלד דאווענען ,ווייל די תוה”ק וויל אונז מגלה אין הארץ א געפיל פון חלישות הדעת ,מען פילט זיך קליין
זיין אז יצחק אבינו האט דאן מתקן געווען די תפילה פון מנחה. און דערנידערט ,זע נאר -ווי ווייט אברהם אבינו האט
יצחק אבינו האט מתקן געווען די תפילה פון מנחה און וועגן דעם איז איר כח דערגרייכט ,און איך -וואו בין איך? איך בין דאך אזוי ווייט
אויסטערליש גרויס און הייליג. פון דאס אלעס ,נישט קיין השגות ,נישט קיין גדלות ,און אן
צו רעדן דערוועגן אז מען פילט נישט קיין שום באפרידיגונג
עס איז זייער הייליג און גרויס ,אבער דאך זעט מען אז מען איז מזלזל אין איר. [סיפוק] אין עבודת השם ,און יעצט אז איך טראכט וועגן דעם,
בכללות ווען מען רעדט פון תפילה איז דא א געוויסע התרשלות און ווי חז”ל טוט מיר עס אפשוואכן אפילו מער ,ווייל אויב דאס איז מיין
זאגן שוין איז תפילה מהדברים העומדים ברומו של עולם ובני אדם מזלזלים מצב ,איז מעגליך איז מיין עבודה חלילה נישט באוויליגט
בה ,אבער ביתר שאת איז דא א התרשלות ווען עס קומט צו תפילת מנחה,
ההלכה
טראץ וואס מנחה איז א מורא’דיגע עת רצון.
פאר הקב”ה ,און מעגליך בין איך בכלל נישט אויפן ריכטיגן
וועג?!
איבער די גרויסע כח וואס מנחה האט איבער אנדערע תפילות ,ווערט שוין ‘וְ ַא ְב ָרהָ ם ז ֵָקן ָּבא ַּביּ ִָמים וַה’ ֵּב ַר ְך ֶאת ַא ְב ָרהָ ם ַּבכּ ֹל’ ,פילע
מבואר אין די ווערטער פון די הייליגע חכמים .אין אגדות בראשית [פרק עו] דרשות און דרושים זענען געלערנט געווארן פון דעם פסוק,
רעדט ער ארום איבער די גרויסע עת רצון וואס עס איז דא ביי מנחה ,און ווי עס צווישן זיי אויך איבערן גדלות און איבער די השגות פון
איז דער לשון דארט“ :אימתי עת רצון? זו תפילת מנחה”. אברהם אבינו ,און די גמרא דרש’נט אז ‘זקן’ הייסט זֶה ׁ ֶש ָּקנָה
חָ כְ ָמה ,איז מעגליך אז דווקא פון אט די ווערטער ‘וְ ַא ְב ָרהָ ם
דערביי ברענגט ער אויך די מקור איבער די געוואלדיגע עת רצון וואס עס איז ז ֵָקן’ קענען מיר באקומען א דרך חיזוק ,ווייל אויב מיר וועלן
דא ביי מנחה .אויך דאס לערנט מען ארויס פון פסוק אין מלכים [א .יח .לו] ויהי
בעלות המנחה ,און דארט רעדט ער ארום איבער די מעשה פון אליהו הנביא אז המעשיות
מען זעט ביי אליהו הנביא אז ער איז געענטפערט געווארן אין די צייט פון מנחה,
אריינטראכטן אינעם לשון הפסוק ,זעען מיר אז אברהם
אבינו האט טאקע זוכה געווען צו זיין א ז ֵָקן -זֶה ׁ ֶש ָּקנָה חָ כְ ָמה,
שטא ּפל פון זיין לעבן האט ער זוכה ַ אבער ווען? אין וועלכער
ווי חז”ל זאגן [ברכות דף ו] לעולם יהא זהיר בתפילת מנחה שהרי אליהו לא געווען דערצו? ווען ער איז שוין געווען ‘אברהם’ ,דאס מיינט,
נענה אלא בתפילת מנחה. נאכדעם וואס ער איז שוין אנגעקומען צו דער עלטער פון ניין
איבער די מקור אז מנחה איז אן עת רצון פון אליהו הנביא ,שמועסט אויס דער און ניינציג יאר ,ווייל ביז דעמאלטס האט מען אים נאך אלץ
בני יששכר אויף איר אין ספר ‘מגיד תעלומה’ [ברכות דף ו’] א שיינע בחינה און גערופן ‘אברם’ ,און אברהם אבינו האט דאך אנגעהויבן צו
מיר ציטירן דא לשונו בקודש :אליהו לא נענה אלא בתפלת המנחה ,אמר דרך גיין אויף זיין וועג אין עבודת ה’ ווען ער איז געווען דריי יאר
שלילה ,ולא אמר דרך חיוב ,ונראה דלכאורה אין ראיה כלל מאליהו ,דהמעשה
שהיה כך היה ,ואילו התפלל פעם אחר היה גם כן נענה ,אך דמשמיענו הכתוב
ההתחזקות אלט ,און טראצדעם וואס ער איז געווען א י ִָחיד ְ ּבדוֹרוֹ ,איז
ער נישט נתפעל געווארן דערפון און ער האט געדינט דעם
ויהי בעלו”ת המנחה ,והול”ל סתם ויהי בעלות העולה .משמע דמשמיענו דשעת אויבערשטן במסירות נפש ,און פונדעסטוועגן ,ווען איז די
המנחה גרם ,וז”ש שהרי אליהו לא נענה אלא בתפלת המנחה ,עכ”ל. תורה מעיד אויף אים אז ער איז געווען א ‘זקן’ ,ווען ער איז
געווען הונדערט יאר אלט!!
דער בני יששכר פרעגט א שטארקע קשיא .מען זעט טאקע אז אליהו הנביא איז דער הייליגער רבי ר’ זושא זיע”א האט אמאל געזאגט ,אז
געענטפערט געווארן בשעת מנחה ,אבער מען קען אויך זאגן אז דאס איז געווען ער קוקט נישט אויס צו באקומען שכר דערפאר וואס ער
א צופעליגע זאך .שטיינדיג אין די צייט פון מנחה האט ער געדאווענט און ער איז האט געדינט דעם אויבערשטן ווען ער איז שוין געווען “רבי
געענטפערט געווארן אבער ווען ער וואלט ווען געשטאנען אין אן אנדערע צייט
ההשגחה
זושא” ,ווייל יעצט האט ער שוין א תענוג אין עבודת ה’ ,נאר
וואלט ער געענטפערט געווארן אויך אין אן אנדערע צייט ,איך האב נאכנישט ווען קוקט ער אויס צו באקומען שכר? פאר דער צייט וואס
קיין ראיה אז די זמן פון מנחה איז א זמן מסוגל. ער האט געדינט דעם אויבערשטן פאר ער איז געווארן רבי
נאר ,געבט דער בני יששכר צו פארשטיין ,אז די ראיה נעם איך ווייל די תוה”ק זושא...
שרייבט ‘בעלות המנחה’ .עס וואלט געקענט פונקט אזוי שטיין ‘ויהי בעלות און ִמ ּ ֶמ ּנוּ נִ ַּקח לַ ֲעבֹד ֶאת ד’ ,פון דעם לערנען מיר ארויס ,אז
היום’ ,אבער מיט דער אויך יעצט פילן מיר נישט קיין שום ‘סיפוק’ אין עבודת השם,
מען קען הערן שמועס'ן און דרשות דערמאנען בעלות און אויך אויב מען פילט אז מען שטייט אין פארנט פון גרויסע
פון מורנו ורבנו שליט"א -אין א עקסטערע נומער לאזט המנחה כוחות ,זאלן מיר זיך נישט מייאש זיין ,ווייל ענדליך וועט עס
073-2951320
לשה"ק:און דרשות 073-2951321
שמועס'ן אידיש:
מען קען הערן מיר די תוה”ק אנקומען ,מעגליך וועט עס זיין היינט ,מעגליך אז עס וועט זיין
פון מורנו ורבנו שליט"א -אין א עקסטערע נומער
אידיש 073-2951321 :לשה"ק073-2951320 :
אונז
זמן די אז פנינים
לאזט
הערן
מארגן ,און עס קען אויך זיין ווען דו וועסט זיין הונדערט יאר
אלט ,עס וועט אבער אנקומען.
איז אן
גולדשטיין מנחה
עורך :ש. יו”ר הועדה הרוחנית :הרב יעקב פון
רבינוביץ |
א יו”ר הועדה הרוחנית :הרב יעקב רבינוביץ | עורך :ש .גולדשטיין
>>> | טיב הפרשה | המשך פון עמוד א' |
תשרפ
אבת יכ
ווערןמ תואישנב • ’ד תיבב יתבש תליהק י"ע ל"וי
המערכת
נענהו ונרו
זאלה ונבר
הנביא"הר
אליהו יבר צ
הפרשה
געוועןכהאזלאילמג
גורםבר ןה
האטץיבוני
זמןטילש
עת רצון און אז דערא"
ביי זיין תפילה.
לולא זט אין ספר הק’ סדר היום נעמט ער דער געדאנק א טריט ווייטער .ער געבט
פרטיתת
מעשיות אויף השגחה ו”פש
צו פארשטיין אז נישט נאר האט די מנחה געברענגט די ישועה ,נאר אז
אליהו הנביא האט גאר מכוון געווען צו די צייט פון מנחה און ווי עס איז
געשריבן דורך ליינערס לשונו בקודש :וצריך האדם ליזהר בתפילת המנחה הרבה מאד ,כמ”ש ז”ל
שמצינו שלא נענה אליהו אלא בתפילת המנחה ,והוא בכונה המתין לאותה
058 שעה ,כמו שמפורש בפסוק (מלכים א’ .יח ,כז) ויהתל בהם אליהו ,נראה
הבנין
שאותה שעה ראויה לענייה משעה אחרת ,עכ”ל.
הילף פון הימל פאר א קבלה טובה מען זעט די גדלות פון מנחה ,אבער לעומת דעם זעט מען אז במציאות איז
די זילזול ביי די תפילה גרעסער ווי אלע אנדערע תפילות .די זילזול איז סיי
פאר לאנגע יארן ארבעט מיין מאן אין א שווערע ארבעט. אין דאווענען אן קיין מנין ,און אויך די וואס דאווענען מיט א מנין זענען
מזלזל און דאווענען עס שנעל און כיפערן עס אפ.
די ארבעט הייבט זיך אן אין די פריע שעה’ן פון טאג ,נאך
איידער די זון גייט אויף ,און עס ענדיגט זיך אין די שפעטע נישט נאר אינמיטן די יאר זעט מען א זילזול לגבי די תפילה ,אויך אין די
פארמיטאג שעה’ן. הייליגע טעג ,זעט מען אז אין די צייט וואס איבער אנדערע תפילות איז דא
א גרויסער דגוש אז עס זאל געזאגט ווערן במתינות און מיט כוונה ,איז די
דער שווערער סדר איז גורם אז מערערע מאל זאל מיין
מאן דאווענען ביחידות ,נישט טרעפנדיג קיין מנין וואו צו
ההלכה מנחה שוואכער.
דאווענען. עס איז אזוי ראש השנה און אויך די הייליגסטע טאג פון יאר יום הק’ ווען די
מנחה ווערט געזאגט שנעל און שוואכער אין פארגלייך צו אנדערע תפילות.
דער סדר האט אנגעהאלטן לאנגע יארן ,אבער דאן
האט זיך געמאכט אז מיין קינד האט זיך נישט געשפירט מיר ווייסן אז די תפילות זענען קעגן די קרבנות .יעדע תפילה איז קעגן אן
גוט און מען האט געמוזט אנקומען אין שפיטאל אויף אנדערע קרבן און וועגן דעם זאגט מען שבת מוסף ווייל שבת איז געווען א
באהאנדלונג .נאכ’ן אפזיצן מיט מיין טאכטער עטליכע באזונדערע קרבן.
טעג אין שפיטאל ,האט מיין מאן געמאכט א גרינטליכער אז מען קוקט אריין צווישן די שורות זעט מען אז אט די התרשלות וואס
חשבון הנפש און איבערגעקוקט זיינע שוואכקייטן און
וויאזוי ער קען זיך פארבעסערן און איז אנגעקומען צו המעשיות
מ’זעט היינט ביים דאווענען איז שוין געווען אויך ביי די קרבנות .ווען די
תוה”ק רעדט פון דער קרבן תמיד של בין הערבים ווארענט זי די כהנים
די געדאנק אז ער מוז זיך פארבעסערן אין די געביט פון אז דער קרבן תמיד של בין הערבים זאל זיין די זעלבע ווי דער תמיד של
‘תפילה בציבור’. הבוקר.
מיט א שטארקקייט האט ער זיך גענומען דערצו .רעדנדיג די תוה”ק זאגט [ויקרא כח .ח] ואת הכבש השני תעשה בין הערבים כמנחת
מיט זיין בעל הבית דערוועגן און אז פון היינט און ווייטער הבוקר וכנסכו.
מוז ער אראפציפן צייט פון די ארבעט צו גיין דאווענען
שחרית מיט א מנין ,האט ער נישט געוואלט הערן פון
דעם .מיט די גאנצע קראפט האט ער גע’טענה’ט אז אזא ההתחזקות
די תוה”ק איז מזהיר אז דער נאכמיטאג קרבן זאל געמאכט ווערן מיט די
זעלבע ברען ווי דער צופרי קרבן.
זאך קומט נישט אין באטראכט און אז אויב ער וועט עס פון דעם אז די תוה”ק דארף מזהיר זיין אז דער נאכמיטאג קרבן זאל
אויספירן למעשה וועט ער אראפנעמען פון אים 500שקל געמאכט ווערן אין די זעלבע שטייגער ווי דער צופרי קרבן ,זעט מען פון זיך
מאנאטליך. אליין אז דער מיטאג קרבן איז געווען שוואכער ווי דער צופרי קרבן.
מיין מאן האט אנגענומען די סטראשע באהבה און על פי פשטות הדברים קען מען זאגן א סיבה פארוואס נאכמיטאג איז
פארציכטעט אויף די געלט און איז געגאנגען דאווענען שוואכער ווי פארמיטאג .די סיבה איז צוליב די זעהלישע שוואכקייט וואס
טעגליך מיט א מנין ,זאגנדיג אז עס איז בעסער צו נעמט ארום דעם מענטש אין די מיטאג שעה’ן .אנדערש ווי צופרי ווען
פארדינען ווייניגער אבער דאווענען ווי א איד.
פון דאן איז נישט געווען אזא זאך ווי נישט דאווענען מיט
ההשגחה
עס איז נאך דא די פרישקייט און דער איד איז מונטער און פריש און ער
האט די כח און מח אנצוהייבן א טאג ,איז די צושטאנד אין אוונט ווען דער
מנין .מיט די גרעסטע מסירות נפש האט מען געדאווענט מענטש איז שוין שוואך און פארמאטערט פון דעם טאג ,און צו דערוועקן די
מיט מנין. פארשלאפנקייט זאגט די תוה”ק אז צופרי זאל זיין ‘כמנחת הבוקר’.
איינמאל האט זיך געמאכט אז מען איז געווען אויך על פי סוד איז דא א דערהער איבער איר גרויסקייט ,און ווי אזוי ווער
אונטערוועגענס ,לויט אלע רעכענונגען איז נאך געווען עס שטארקט זיך איבער איר איז ממשיך אן עת רצון ,ווי מ’זעט אין ספר הק’
גענוג צייט צו קענען אנקומען אין שטוב אויף מנחה און צו ‘סדר היום’ אז ער רעדט ארום איבער איר גרויסקייט וז”ל :מפני שאותה
קענען דאווענען מנחה בציבור ,אבער די שווערע טרעפיק שעה מתחלת לשלוט מדת הדין ,ומי שיכול לשלוט שיתגברו הרחמים על
האט פארשווערט די מצב און מיר זענען געבליבן שטעקן
אונטערוועגענס.
פנינים
הדין כחו גדול ומפיקים לו רצונו וחפצו ,כיון שהפיק רצון שמים בהתחננו
אליו ,ולעורר רחמים בזמן הדין ומתמלאים כל שאלותיו ונענה ,לכן צריך
לכוין כראוי ולהיותו לאיש לשבר מנעולין ,ולבטל כל כחות הטומאה אשר
מיין מאן איז געווען פארקלעמט .ער וועט נישט קענען התחילו להתעורר הזמן ההוא ,עכ”ל.
דאווענען מיט מנין .אזוי פארנדיג איז ער אריבערגעפארן
א באס סטאנציע .צו זיין וואונדער זעט ער דארט ווי עס דער סדר היום איז מגלה אז דער זמן איז א געוואלדיגע עת רצון אבער די
גרופירן זיך א מנין אידן וועלכע זענען אויך געבליבן גרויסקייט פון די צייט נעמט זיך פון דעם אז אין די צייט דערוועקן זיך די
שטעקן אונטערוועגענס צו דאווענען מיט מנין. דינים ,און אז אויב מען איז זיך מתגבר אויף די דינים קען מען אנקומען צו
גרויסע זאכן און פועל’ן מער ווי מ’פועלט אין אנדערע תפילות.
גלייך האט ער אפגעשטעלט די קאר און זיך געשטעלט
דאווענען מנחה מיט זיי ,לויבנדיג הקב”ה אז ער האט א
מנין. המערכת
די מנחה איז ווי א זאך וואס מען ברעכט דורך ,ווער עס קען עס דורכברעכן
דער קומט אן צו גרויסע זאכן ,אבער ווייל עס איז א זמן פון דינים מוז מען
עס קענען דורכברעכן ,און טאקע וועגן דעם פאדערט זיך א גרויסע עבודה
מען האט געזען באשיינפערליך ווי אזוי פון הימל העלפט ביי ‘מנחה’ מער ווי ביי אנדערע תפילות ,ווייל מ’דארף זיך קענען מתגבר
מען צו פאר א מענטש אויסצופירן זיין קבלה טובה. זיין אויף די שטערונגען.
(דערציילט דורך די בעלת המעשה :מ.נ). זאל הקב”ה געבן אז מען זאל האבן די כוחות און די שטארקקייט זיך מתגבר
אלעעה ןעק ןעמ
שוועריגקייטן און פועל’ן גרויסע זאכן אין אט איבערקומעןמש ןר
אוןשרד ןוא ן'סעו
צו זיין תו
די פאראינטרעסירטע צו מיט טיילן מזכה זיין את הרבים מיט
רצון.קע א ןיא -א"טילש ונברו ונרומ ןופ
דעםמונעתערעטס
רע
מעשיות פון השגחה פרטית זאל שיקן צו ר' שמחה סמואלס אין
פקס15326517922 : : 0231592-370ק"השל : 1231592-370שידיאהשולחן
ןייטשדלוג .ש :ךרוע | ץיבוניבר בקעי ברה :תינחורה הדעוה ר”וי
ב
המעשיות
א גוטער שידוך!
בחור האט געזען אז דער טאטע פון די מיידל יצחק אבינו ע”ה איז צוגעגאנגען צו דער
וויל זייער שטארק האבן זיין זון פאר א חתן, שידוך נאר ווען זיין טאטע האט אים באפוילן
האט ער באשלאסן צו פאדערן א ריזיגער אז ער זאל אזוי טון ,און ער האט געווארט
סומע געלט פאר נדן ,אינדערצייט וואס פאר זיין זיווג ביז ער איז געווען פערציג יאר
דער איד איז געווענליכער ירושלימ’ער איד
ִּ“כי ֶאל ַא ְרצִ י וְ ֶאל מוֹ לַ ְד ִּתי ֵּתלֵ ְך ,וְ לָ ַק ְח ָּת ִא ּׁ ָשה לִ בְ נִ י לְ יִ צְ ָחק” (כד ,ד). אלט (להלן כה ,כ) .דערמיט האט ער זיך
וועלכער האט נישט פארמאגט אפילו האלב
פון דער ריזיגער סומע .און דעריבער איז
ער אהערגעקומען זיך צו שואל עצה זיין, עס האט דערציילט דער זון פון הרב ר’ משה
פארלאזט אויף זיין טאטע אז ער וועט אים
אוודאי באזארגן דערמיט ,ווייל דאס איז דאךההתחזקות
איינס פון די מצוות וואס דער טאטע ווערט
און דאס האט אים צוגעברענגט צו וויינען בלוי זצ”ל ,פון די זכרונות פון זיינע יונגע
באפוילן אז ער זאל טון פאר זיין זון ,אזוי ווי די
אזוי שטארק ,וויבאלד ער האט נישט געקענט יארן ,די פאלגנדע מעשה.
שיא ֹו
גמרא זאגט אין מסכת קידושין (כט“ ).לְ הַ ּ ִ ׂ
שטיין אין אזעלכע גרויסע געלטער. איינמאל איז אריינגעקומען ביי זיי שה” .און דעריבער איז יצחק נישט געגאנגען ִא ּׁ ָ
האב איך אים צוגעזאגט ,אז איך וועל זיך אינדערהיים ,א חשוב’ער איד פון די בני זוכן א שידוך פאר זיך אליין ,ביז זיין טאטע
אריינלייגן אין שתדלנות פאר דער שידוך ,און ירושלים ,און ער האט געבעטן אז ער וויל האט געשיקט זיין קנעכט אליעזר צו ברענגען
איך האב זיך טאקע גלייך ארויסגעלאזט צו רעדן מיט זייער גרויסן טאטן .האבן זיי זיך דער שידוך צו אים.
דער הויז פון דער טאטע פון דער בחור .גאנצע
צוויי שעה זענען זיי געזעצן און גערעדט ,ווען
געזעצט צוזאמען צום טיש ,און דער גאסט
האט אנגעהויבן ביטערליך צו וויינען ,אויף
אויך יעקב אבינו ע”ה איז געגאנגען זוכן זיין
שידוך ,נאר ווען זיין טאטע און זיין מאמע
ההשגחה
אין אנהייב האט דער טאטע נישט געוואלט אזוי ווייט אז עס איז אים אנגעקומען שווער
האבן אים געשיקט צו נעמען א שידוך,
הערן פון גארנישט און איז געבליבן פעסט צו רעדן ,און רבי משה מיט זיין גוטע הארץ
טראצדעם וואס ער איז שוין דעמאלטס געווען
מיטן פאדערן דעם גאנצן סומע .אבער האט אים בארואיגט און געטרייסט ,רעדנדיג
דריי און זעכציג יאר אלט.
נאכדעם וואס איך האב ווייכגעמאכט זיין צו אים בארואיגונגס ווערטער[ .די קינדער
הארץ ,און איך האב אים געגעבן צו פארשטיין האבן איבערהויפט נישט געהערט דער טעמע אנדער איז אבער געווען עשיו ,ער האט
ווי פאסיג דער שידוך איז ,אויך פאר אים איבער וואס זיי האבן גערעדט ,נאר זיי האבן נישט געווארט ביז זיין טאטע וועט אים זוכן
און אויך פאר זיין זון ,ענבי הגפן בענבי
הגפן ,און אז עס איז נישט פאסיג צו פאדערן
אזעלכע ריזיגע געלטער ,האט ער ענדליך
געהערט ווי דער איד וויינט און ווי זייער טאטע
בארואיגט אים כסדר] .ענדליך האט זיך דער
איד אויפגעשטעלט און זיך געגרייט צו גיין,
זיין שידוך ,נאר ער איז אליין געגאנגען און
זיך גענומען א שידוך ,אן קיין שום באפעל
און אן קיין שום ברכה ,נישט פון זיין טאטע
פנינים
צוגעשטימט צו מאכן א פשרה אין דעם ,און און רבי משה האט אים ארויסבאגלייט ,און און נישט פון זיין מאמע .אזוי ווי דער פסוק
איך בין נישט אוועקגעגאנגען פון דארט ביז נישט אויפגעהערט צו טרייסטן און בארואיגן, שו ֶּבן איז מעיד אויף אים (כו ,לד)“ :וַ יְ ִהי עֵ ָׂ
מען האט אוועקגעשטעלט דעם שידוך איבער ביז ער האט געזאגט צו אים הויך אויפן קול: שה ֶאת יְ הו ִּדית ַּבת ְ ּב ֵא ִרי שנָה ,וַ ִ ּי ַּקח ִא ּׁ ָ
אַ ְר ָּב ִעים ׁ ָ
געווענליכע און אנגענומענע סומעס געלט. דו זאלסט גארנישט זארגן ,בעזרת השם וועט ש ַמת ַּבת ֵאיל ֹן הַ ִח ִּתי” – .און הַ ִח ִּתי ,וְ ֶאת ּ ָב ְ ׂ
אלעס ווערן מסודר על צד היותר טוב! ווי פארשטענדליך איז געווען די רעזולטאט
ווירקליך האט מען נאך אין די זעלבע נאכט [תוצאה] פון אזא שידוך ,אזוי ווי עס שטייט
געבראכן טעלער ,און דער שידוך איז ווי נאר דער איד איז ארויסגעגאנגען פון הויז,
ארויסגעשריבן אינעם קומענדיגן פסוק (כו,
המערכת
צושטאנד געקומען ,ווען רבי משה זעלבסט האט רבי משה ערקלערט אז ער מוז שוין
לה)“ :וַ ִּת ְהיֶיןָ מ ַֹרת רו ַּח לְ יִ צְ חָ ק וּלְ ִר ְב ָקה” .און
פריידט זיך מיט זיי און דערפריידט זיי מיט יעצט צוגיין פאר א וויכטיגע עסקנות לטובת
צוליב די זעלבע סיבה איז ער נישט געגאנגען
שמחת חתן וכלה. אט דעם טייערן איד וועלכער איז נארוואס
פרעגן אן עצה פון זיין טאטע און מאמע
ארויסגעגאנגען פון הויז!
*** איידער ער איז צוגעגאנגען צו דער שידוך ,און
צוויי שעה שפעטער איז רבי משה צוריק ער האט אויך נישט געבעטן פון זיי א ברכה,
די טאכטער פון הגאון הצדיק רשכבה”ג רבי אהיימגעקומען ,מיט א שטראלנדע און ווייל ער האט גוט געוואוסט אז דער שידוך
חיים עוזר זצ”ל ,רב אב”ד פון די באוואוסטע שיינענדע געזיכט ,ווען א געוואלדיגע שמחה וועט נישט געפינען חן אין זייערע אויגן ...און
שטאט ווילנא ,איז לא עלינו קראנק געווארן האט אים ארומגענומען .ער האט גלייך אויך שפעטער ווען ער האט חתונה געהאט
מיט גאר א שווערע קרענק ,און אויך פאר די
גרויסע דאקטוירים און פראפעסארן איז נישט
געלאזט רופן דער איד וואס איז געווען ביי
אים מיט צוויי שעה פריער .ווי נאר דער איד אז זיין טאטע יצחק האט אים געגעבן זיין
השולחן
מיט ָמחֲ לַת ַּבת יִ ׁ ְש ָמעֵ אל געפינען מיר נישט
געלונגען צו ברענגען א היילונג צו איר קרענק. איז אריינגעקומען און רבי משה האט אים ברכה דערצו ,און אויך נישט אז ער האט אים
איז רבי חיים עוזר געגאנגען צו מרן בעל החפץ דערציילט איבער זיין געוואלדיגע הצלחה געשיקט אזוי צו טון.
חיים זצוק”ל ,און ער האט געבעטן א ברכה וואס ער האט געהאט ביי זיין שתדלנות,
פון דא לערנען מיר ארויס דַּ ְרכֵי ַחיִּים ,וויאזוי
און ישועה פאר די רפואה פון זיין קראנקע איז דער איד אנגעפילט געווארן מיט גרויס
צו זוכן דער ריכטיגער און פאסיגער שידוך.
טאכטער .ווען דער הייליגער חפץ חיים האט שמחה ,און ער האט הארציג באדאנקט רבי
ווען מען גייט אין די וועגן פון אונזערע
געהערט זיין פארלאנג ,האט ער ארויסגעלאזט משה פאר זיין טירחא און השתדלות פאר
עלטערן יצחק און יעקב עליהם השלום ,זוכט
א טיפע און ווייטאגליכע קרעכץ ,און ער האט זיינעטוועגן.
מען נישט אליין ...און מען גייט נישט צו צום
געזאגט :איך קען דיר נישט העלפן דערמיט! נאכדעם וואס דער גאסט איז אוועקגעגאנגען, שידוך פאר מען באקומט דערצו די ווארימע
און ער האט אים ערקלערט באהאלטענע זאכן האט רבי משה דערציילט פאר זיינע קינדער ברכות פון די עלטערן ,און אזוי איז מען
ִמ ִּכ ְב ׁשוֹנ ֹו ׁ ֶשל ע ֹולָם ,איבער די סיבה פארוואס ָייתן.דְּ בָ ִרים ְּכהַ וְ ו ָ זוכה צו סייעתא דשמיא צו געפינען אינגיכן
זי איז געווארן אזוי קראנק – .אין דיין יוגנט, א גוטער און פאסיגער שידוך ,אזוי ווי יצחק
האט אים דער הייליגער חפץ חיים געזאגט, אט דער טייערער און חשוב’ער איד האט און יעקב האבן געפינען גוטע און פאסיגע
ביסטו געווען א חתן מיט א מיידל ,און נאכדעם געזוכט א ‘פאסיגער שידוך’ פאר זיין געלונגענע שידוכים ּ ֵתכֶף ו ִּמיַּד ,וואס פון זיי איז גאנץ
האסטו מבטל געווען דער שידוך און דו האסט און געראָ טענע טאכטער ,אזא שידוך וואס זאל כלל ישראל אויפגעשטעלט געווארן.
איר אפגעלאזט .אט די מיידל האט געהאט זיין פאסיג פאר זיין געהויבענער שטאנד ,און
דערפון גרויס צער און זי איז זייער שטארק וואס זאל אויך זיין פאסיג פאר אזא געלונגענע אבער עשיו הרשע ,וואס איז געגאנגען לויט
געטשעפעט געווארן דערפון ,און אין הארץ מיידל ,ער האט געזוכט און געזוכט און ער איז די גלוסטעניש פון זיין הארץ ,צו גיין אליין און
האט זי א שווערע טענה און קפידא אויף דיר! נישט געווען גרייט צו מאכן קיין שום פשרה זיך אויסקלויבן זיינע פרויען ,לויט די שלעכטע
דעריבער וועסטו איר מוזן מפייס זיין און זי דערביי ,ביז ער וועט טרעפן דער בעסטער! גלוסטעניש פון זיין הארץ ,איז דער סוף געווען
זאל דיר געבן איר מחילה ,און נאר נאכדעם אז ער האט געטראפן שלעכטע פרויען וועלכע
מיטן הילף פון דער מזווג זיווגים יתברך שמו, האבן נאר געברענגט צער און אפקומעניש צו
וואס זי וועט ענטפערן און זאגן ְ ּבפֶ ה ָמלֵא אז זי איז אים געלונגען צו טרעפן א בור וואס איז
איז דיר מוחל ,וועלן מיר קענען מתפלל זיין אז זיינע עלטערן ,אויף אזוי ווייט אז רבקה אימנו
מופלג ומושלם בכל מידה נכונה ,אַ ן עילוי בן ע”ה האט געזאגט דערויף (כז ,מו)ַ :
“קצְ ִּתי
דיין טאכטער זאל געזונט ווערן! טובים ,וועלכער איז געווען פונקט צוגעפאסט ְב ַח ּיַי ...ל ּ ָָמה ּ ִלי ַח ִ ּיים”.
רבי חיים עוזר איז צוטרייסלט געווארן ,און פאר אים ,און ער האט טאקע געוואלט טון
ער האט זיך תיכף ומיד ארויסגעלאזט אויפן ער שידוך – .אבער ווען דער טאטע פון דער ***
ג
וואס וועט זיין זייער רעאקציע... וועג צו דער הויז פון יענע מיידל,
און דעריבער ביי יעדן שידוך און ער האט איר שטארק געבעטן
בעטנדיגץיאזבונזייבר ןהכה לאילמג יבר צ"הרה ונברו ונרומ תואישנב • ’ד תיבב יתבש תליהק י"ע ל"ויוואס איך האבתשרפ
געטראפן אפילו די
און מפייס געווען ,א"טילש
קלענסטע פעלער ,האב איך נישט זאל אים מוחל זיין דערויף ,און ער
אבת יכ
צוגעשטימט צום שידוך ,ווייל
איך האב מורא געהאט טאמער די
האט איר עטליכע מאל געגעבן צו
פארשטיין אז ער האט דעמאלטס
חברים וועלןלולא זט
אנטפלעקן דער פגם געמוזט אפלאזן דער שידוך ,און
און זיי וועלן ו”פשת
גרינגשעצן אין מיר. ער האט נישט געהאט קיין אנדערע
ברירה .די פרוי האט אבער נישט
האט ער מיר געגעבן צו פארשטיין, געוואלט הערן פון גארנישט ,זי
אז דער גאנצער זארג פון די
058
רעאקציע פון די חברים איז דאך
נאר פאר איין רגע ,ווען זיי הערן
עס ,אבער גלייך נאכדעם זענען זיי
איז געווען זייער פארווייטאגט
און אויפגערעגט ,און וויפיל ער
האט זיך נאר געבעטן ביי איר און
איר פראבירט צו ערקלערן אז די
משלים דערמיט ,וויסנדיג אז דאס לעבן פון זיין טאכטער ווענדט
איז דער ריכטיגער שידוך ,און זיי זיך אין איר מחילה ,האט זי נישט
פרייען זיך מיטן חתן כלה אזוי ווי מסכים געווען אים צו מוחל זיין,
עס דארף צו זיין... און דערביי האט זי עטליכע מאל
קומט אויס ,אז “איין רגע” האט געזאגט אז זי איז נישט מסוגל אים
ער נישט חתונה געהאט זיין גאנצן צו מוחל זיין דערפאר!
לעבן... ווען רבי חיים עוזר איז
*** ארויסגעגאנגען פון איר הויז,
האט ער זיך צוקרעכצט פון די
הרבנית הצדקנית אשת חבר פון טיפענישן פון זיין הארץ ,און ער
הרה”צ רבי יצחק דוד גוטפארב האט געזאגט צו זיין באגלייטער
זצ”ל ,פון דער נְ ִק ּיֵי הַ דַּ עַ ת מיט א וויינענדיגע קול :דאס איז
ּשלַיִ ם ,האט זיך געפירט ׁ ֶש ִ ּבירו ׁ ָ דאס! די גזירה איז שוין נגזר
צו זאגן ,ווען אירע קינדער זענען געווארן ,רחמנא ליצלן!
אנגעקומען צו דער עלטער
פון שידוכים ,און מען האט זיי עס איז נישט דורכגעגאנגען קיין
פארגעשלאגן א ‘גוטער שידוך’: לאנגע צייט פון דעמאלטס ,און
לאמיר זיך צואיילן און שנעל זיין טאכטער די צדקנית איז נפטר
ענדיגן דעם שידוך ...איידער מיר געווארן ,ווען טויזנטער אידן
וועלן אריינכאפן צו הערן עפעס אין שפיץ פון אלע גדולי ווילנא
נישט שיין וועגן דער אנדערער זענען ארויסגעגאנגען איר צו
צד... וואונדערליכער שידוך וואס איז געווען ממש באגלייטן צו איר רו־אָ רט ,און זיך
צוגעפאסט פאר אים ,און ווען די מדוברת האט צו באטייליגן מיטן צער פון איר גרויסן טאטן.
ווייל דער דרך העולם איז ,אז ביז מען ענדיגט
דער שידוך ,פראבירט מען נאך און נאך געהערט וועגן דער פראבלעם פון דער בחור, פון דעם דארפן מיר זיך אויסלערנען ,אז אפילו
אויסצוטרעפן און קלארצומאכן ,און זיי ווילן איז צום גרויסן וואונדער האט עס איר בכלל גדולי הדור און גרויסע צדיקים זאלן זייער
זען וואו נאך מען קען הערן עפעס א חסרון ...און נישט געשטערט ,נאר אדרבה ,האט זי געזאגט, שטארק אכטונג געבן אין דעם ,און כאטש
עס איז דאך נישטא קיין מושלמ’דיגער מענטשן דערמיט וועל איך זוכה זיין צו טון די מצוה פון עס איז נישטא קיין שום ספק אז זיין לויטערע
אויף דער וועלט ,און אלעמאל וועט מען געפינען ‘גמילות חסדים’ מיין גאנצן לעבן! כוונה מיטן אפלאזן דער שידוך איז געווען
איינער וואס וועט אביסל אראפנעמען פונעם ארום צוויי יאר נאך זייער חתונה ,האט מען אינגאנצן לשם שמים ,אן קיין שום נגיעה– .
חשיבות פון דער מדובר אדער פון די מדוברת, מיר געלאדנט צו דינען אלץ כהן ביי די שמחה פונדעסטוועגן ,ווען עס קומט צו די ענינים פון
און דורכדעם ווערן אפגעזאגט פילע און גוטע פונעם ‘פדיון הבן’ וואס דער פאר־פאלק האט בין אדם לחבירו ,איז אויב זיין חבר האט צער
שידוכים און גייען אראפ .און לאמיר נישט געפראוועט פאר זייער בכור וואס איז זיי און א קפידא דערויף ,איז עס זייער מסוכן ,און
רעדן פון די וואס פירן זיך אז זיי פרובן אויס געבוירן געווארן למזל טוב ,און הצלחה און מען זאל טון אלעס וואס איז מעגליך כדי צו
דעם שידוך מיט פילע און לאנגע באגעגענישן ברכה האט אויפגעשיינט פאר זיי לאורך ימים מפייס זיין און באוויליגן זיין חבר מיטן גאנצן
צווישן ביידע צדדים ,וואס פון אזויפיל רייד ושנים. הארץ!
איז כמעט נישט מעגליך אז עס זאל נישט
*** ***
געזאגט ווערן עפעס וואס איז נישט מושלם...
און צומאל צוליב א קליינע טעות גייען אראפ איך האב געקענט א איד וועלכער איז נישט עס איז אמאל געווען א ישיבה בחור וועלכער
אויסגעצייכנטע שידוכים און ווערן אויס. געווען חתונה געהאט ,און האט געלעבט איינער האט געהאט א קליינע געזונט פראבלעם ,און
אליין ,אין דער עלטער פון דריי און ניינציג יאר דעריבער איז געווארן דערפון א גרויסע פראגע
דעריבער זאלן מיר צוגיין צו א שידוך ,בלויז
(!) און ער איז נאך אלץ געווען א בחור און האט אנבאלאנגט שידוכים ,האב איך אים געשיקט
מיט אמונה שלימה אין די ווערטער פון די
נישט חתונה געהאט! צו מורינו הגה”צ רבי זונדל קרויזר זצוק”ל.
חכמים ,וועלכע האבן אונז געלערנט פון די
ווערטער פון די היינטיגע פרשה וויאזוי א אין א געלעגנהייט ,האב איך אים געפרעגט, ווען רבי זונדל האט געהערט דעם פראבלעם,
שידוך ווערט געמאכט ,אין די גמרא אין מסכת פארוואס ער האט קיינמאל נישט חתונה האט ער געזאגט צו דער בחור :דו דארפסט
“א ַמר ַרב ִמ ּׁשוּם ַר ִ ּבי ְראוּבֵ ן מועד קטן (יחָ :): געהאט? – האט ער מיר געענטפערט מיט דאך זיין בשמחה! ווייל דער עולם הזה איז
יאים ו ִּמן ֹובילִ יִ ,מן הַ ּתו ָֹרה ו ִּמן הַ ְ ּנ ִב ִ ֶּבן ִאצְ ְטר ִ חכמה ,אז דאס איז געווען בלויז צוליב אן דאך פול מיט דאגות ,וואס שפראצן ארויס און
שה לָ ִא ׁישִ .מן הַ ּתו ָֹרה ִדּ כְ ִתיב הַ ְּכתו ִּבים ֵמה’ ִא ּׁ ָ איינציגער רגע! באנייען זיך טאג טעגליך ,און עס איז נישטא
ֹאמרוּ ֵמה’ יָצָ א (כד ,נ)ַ ,ויַּעַ ן לָ בָ ן ו ְּבתו ֵּאל ַויּ ְ קיין מענטש אויף דער וועלט אן קיין דאגות און
יאים ִדּ כְ ִתיב (שופטים יד ,ד), הַ דָּ בָ רִ .מן הַ ְ ּנ ִב ִ און ער האט מיר געגעבן צו פארשטיין זיין פראבלעמען ,און דו ווערסט ‘גע’פטר’ט’ פון די
וְ ָא ִביו וְ ִא ּמ ֹו ל ֹא י ְָדעוּ ִּכי ֵמה’ ִהיאִ .מן הַ ְּכתו ִּבים כוונה ,ווייל ביי יעדער שידוך וואס מען אלע זארגן ,דורך דער קליינער פראבלעם וואס
ִדּ כְ ִתיב (משלי יט ,יד)ַּ ,ביִת וָהוֹן נַחֲ לַ ת ָאבוֹת האט אים פאָ רגעשלאָ גן ,האט ער אלעמאל דו האסט...
שה ַמשְׂ ּכָלֶ ת”. ו ֵּמה’ ִא ּׁ ָ געטראכט ,וואס וועלן די חברים זאגן ,און
א שטיק צייט שפעטער איז אויפגעקומען א
תושרד ןוא ן'סעומש ןרעה ןעק ןעמ
רעמונ ערעטסקע א ןיא -א"טילש ונברו ונרומ ןופ
: 0231592-370ק"השל : 1231592-370שידיא
ןייטשדלוג .ש :ךרוע | ץיבוניבר בקעי ברה :תינחורה הדעוה ר”וי
ד
