gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

מוציא לאור: יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish

שבוע: חיי שרה (2026-11-02)

יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

פתח את ה-PDF הורדה

‫לשבוע הבעל"ט‬ ‫ספה"ק מאור עינים (מטות)‬ ‫מד"ה‬ ‫יום‬ ‫וכן כל הדברים שבזה‬ ‫ראשון‬ ‫מערכת "קול דודי"‬ ‫ואם כן מי שמצער נפשו‬ ‫שני‬ ‫אף שאין לו דעת שלם‬ ‫שלישי‬ ‫א וועלט פון ליכטיגע חסיד'ישע שמועסן‬ ‫אין אמעריקע‬ ‫אין אידיש‬ ‫כי מה שאמרו בגמרא‬ ‫רביעי‬ ‫‪605.313.6695‬‬ ‫מכל מקום מפני שצריך‬ ‫עד ד"ה וזהו איש כי ידור‬ ‫חמישי‬ ‫אין ענגלאננד‬ ‫‪033.0551.7811‬‬ ‫צו באקומען אינדערהיים דעם חודש'ליכן קונטרס‬ ‫ערשטע חודש האלב פרייז‪ ,‬רופט ‪848-243-1624‬‬ ‫אין ארץ ישראל‬ ‫‪035.‬‬ ‫‪100.200‬‬ ‫פרשת חיי שרה תשפ''ז ‪ /‬גליון ר"ד‬ ‫א נייע סעריע פון ספעציעלע שיעורים‬ ‫אויף סדר התפילה‬ ‫חסיד'יש גערעדט‬ ‫מיט הרה"ח יצחק אייזיק סאקס שליט"א‬ ‫אין 'קול דודי' היכל המרכזי נומער ‪1‬‬ ‫א חסידי'שע דערהער פון די פרשה אויף למעשה‬ ‫נישטא קיין‬ ‫לְ ֵה ֶפ ְך כו'‪ְ .‬ו ַעל ֵּכן‪ַ ,‬על יְ ֵדי ַמ ֲעשֵׂ ר ׁ ֶש ִהיא ַהצְּ ָד ָקה‪ ,‬נַ ֲעשָׂ ה ַ ּגם ֵּכן‬ ‫אז אלע טענות קעגן אים – דארף מען לייגן אין א זייט‪ .‬אויב‬ ‫ַר ְח ָמנ ּות לְ ַמ ְעלָ ה‪ַ ,‬על יְ ֵדי ׁ ֶש ִה ְתעוֹ ֵרר לְ ַמ ּ ָטה ַה ִּמ ָּדה ְּב ַר ְח ָמנ ּות‪ְ ,‬ו ֵכן‬ ‫עפעס‪ ,‬דארף מען ארויפברענגען זיין געהאלט מיט א שיינעם‬ ‫יך ָא ָדם לְ ָק ֵרב ֶאת ַע ְצמוֹ ֶאל ַה ּטוֹ ב ּולְ ַד ּמוֹ ת לְ יוֹ ְצרוֹ ‪,‬‬ ‫ְּב ָכל ַה ִּמ ּדוֹ ת ָצ ִר ְ‬ ‫סכום"‪.‬‬ ‫קריטיק‬ ‫ְּכ ַמ ֲא ַמר ַרזַ "ל ַ'מה ה ּוא ַרח ּום' ְוכ ּו'"‪ .‬ווען א איד דא אונטן האט‬ ‫די אנוועזנדע זענען געווען איבערראשט פון זיין צוגאנג‪.‬‬ ‫רחמנות – וועקט ער אויף א רחמנות פון אויבן‪ .‬ווייל זיין‬ ‫בטבע פארשטייט נישט ר' אברהם גארנישט ארויס פון דער‬ ‫רחמנות דא‪ ,‬איז בעצם א 'גילוי' פונעם אויבערשטנ'ס מדה‬ ‫'באקס'‪ ...‬אויף זייער אפענע שאלה‪ ,‬האט ר' אברהם זיי‬ ‫פון רחמנות‪ .‬דערפאר‪ ,‬ווען א איד האט רחמנות און גיבט‬ ‫מסביר געווען‪" :‬דאס איז אויך א חלק פונעם 'באקס' צו גיין‬ ‫צדקה (נאכדערצו 'מעשר' וועלכע איז א באשטימטע צדקה פון אלץ וואס‬ ‫מיט א מענטש 'מדה כנגד מדה'‪ .‬אויב יענער איז א געטרייער‬ ‫ווען מיר עפענען אונזער הארץ און‬ ‫ער פארדינט)‪ ,‬איז ער גורם א השפעה פונעם אויבערשטנ'ס‬ ‫רחמנות אויף אים‪ ,‬און מיט דעם איז ער ממתיק די דינים‪,‬‬ ‫און גוטער מענטש – דארף מען אויך צו אים זיין געטריי און‬ ‫גוטהארציג"‪.‬‬ ‫בערזל צום צווייטן ‪ -‬עפענען מיר‬ ‫אזוי ווייט‪ ,‬אז אפילו די קריטיקירער פארשטייען‪ ,‬אז פאר‬ ‫אזא מענטש מוז מען יא געבן גוטע השפעות‪.‬‬ ‫א שמייכל האט זיך אויסגעשפרייט אויפן געזיכט פונעם מנהל‬ ‫כביכול'ס הארץ און בערזל צו אונז!‬ ‫דער מאור עינים האט געטוישט אונזער בליק‪ ,‬אז ווען‬ ‫המוסד‪ ,‬און ער האט טאקע באשטעטיגט א פעטע העכערונג‬ ‫אין ר' שמואל'ס געהאלט‪.‬‬ ‫מיר זענען דא פארן זעלבן ציל ווי‬ ‫מיר האבן רחמנות אויפן חבר‪ ,‬איז דאס בכלל נישט‬ ‫דער אויבערשטער איז דא 'להיטיב'‬ ‫שטעל זיך אויף דער‬ ‫'אונזער רחמנות' – דאס איז דער השתלשלות וואס דעם‬ ‫אויבערשטנ'ס רחמנות לאזט זיך אראפ ביז צו אונז און ווערט‬ ‫ר' אברהם‪ ,‬דער משגיח אויף די איינגעשטעלטע פונעם מוסד‬ ‫אנטפלעקט דורך אונז! און דערפאר ווען מיר עפענען אונזער‬ ‫הארץ און בערזל צום צווייטן – עפענען מיר דעם כביכול'ס‬ ‫פאזיציע פון א 'מטיב'‬ ‫– איז דער שווארצער שאטן פון יעדן ארבעטער‪ ...‬ר' אברהם'ס‬ ‫אויפגאבע איז‪ ,‬נאכצוקוקן די ארבייטער צי זיי קומען‬ ‫דער 'מאור עינים' צייכנט צו א‬ ‫אין צייט‪ ,‬פירן דורך זייערע אויפגאבעס בשלימות‪ ,‬זענען‬ ‫וואונדערליכער מדרש אויפן פסוק‪" :‬וה'‬ ‫אויסגעהאלטן מיט אלע תקנות און כללים וואס דער מוסד‬ ‫ער איז נישט דא צו זיין א גוטער ארבייטער‪ ,‬נאר ער‬ ‫ברך את אברהם בכל"‪ .‬דער מדרש פרעגט‪:‬‬ ‫האט אוועקגעשטעלט‪ ,‬און אזוי ווייטער‪ .‬און ר' אברהם'ס‬ ‫איז דא אויסצופירן דעם ציל וואס דער מנהל המוסד‬ ‫"בזְ כ ּות ַמאי" – אין וועלכן זכות האט דער‬ ‫ִּ‬ ‫חוש צו זען חסרונות און קריטיק – ווערט דא אויסגענוצט צו‬ ‫לייגן דרוק אויף די ארבייטער זיך צו צושטעלן‪.‬‬ ‫וויל עררייכן‪ ,‬אט דאס שטייט אים פאר די אויגן‬ ‫אויבערשטער געבענטשט אברהם מיט‬ ‫"בזְ כ ּות ַמ ֲעשֵׂ ר!"‪.‬‬ ‫אלעם? ִּ‬ ‫יענעם דינסטאג איז פארגעקומען א מיטינג צווישן די‬ ‫"כי נוֹ ַדע ִּכי ְּב ִמ ְצ ַות‬‫זאגט דער 'מאור עינים'‪ִּ :‬‬ ‫הויפט אנפירער פונעם מוסד – צוזאמען מיט ר' אברהם‪,‬‬ ‫ַמ ֲעשֵׂ ר נֶ ֱא ַמר ' ּו ְב ָחנ ּונִ י נָ א ְוגוֹ ' ִאם לֹא ֶא ְפ ַּתח לָ ֶכם‬ ‫וועלכער האט פארגעלייגט זיינע מסקנות לגבי יעדן איינעם‬ ‫הארץ און בערזל צו אונז! און אפילו דער 'מקטרג' – וועלכער‬ ‫פון די ארבייטער‪ .‬זיין קריטיק איז געווען גאר שארף – ווי‬ ‫ֲא ֻר ּבוֹ ת ַה ּׁ ָש ַמיִ ם ַו ֲה ִריק ִֹתי לָ ֶכם ְּב ָר ָכה ַעד ְּבלִ י ַּדי'‪ָ .‬ה ִענְ יָ ן ה ּוא ִּכי‬ ‫איז געשטעלט צו זאגן קריטיק – פארשטייט אז מיר זענען‬ ‫ערווארטעט פון אזא איינעם‪ ,‬און אויף יעדן איינעם האט ער‬ ‫יֵ ׁש ַּכ ָּמה ִצנּוֹ רוֹ ת ׁ ֶש ַפע ׁ ֶש ַעל יָ ָדם עוֹ ֶב ֶרת ַה ּׁ ֶש ַפע ְמ ִעילָ ה לֶ ָעל ּול‪,‬‬ ‫דא פארן זעלבן ציל ווי דער אויבערשטער איז דא 'להיטיב'‪,‬‬ ‫ַעד ׁ ֶש ַּמ ַ ּג ַעת לְ ַמ ּ ָטה לָ ָא ָדם‪ַ ,‬א ְך ֵמ ֲח ַמת ִקלְ ק ּול ָה ָא ָדם לְ ַמ ּ ָטה גּוֹ ֵרם‬ ‫געהאט בערג מיט טענות‪.‬‬ ‫און אויב אזוי קען מען נישט האבן קיין טענות צו אונז‪ ,‬ווייל‬ ‫לִ ְס ּתֹם ַהצִּ נּוֹ רוֹ ת‪ְ ,‬ו ַהיְ נ ּו ַעל יְ ֵדי ׁ ֶש ָּבא ַעל יְ ֵדי ִקלְ קוּלוֹ לִ ְמקוֹ ם ַה ִּדינִ ים‪,‬‬ ‫דער מנהל המוסד איז דורכגעגאנגען א נאמען נאך א נאמען‪,‬‬ ‫דאס איז א התנהגות פון 'מדה כנגד מדה' וואס דער מקטרג‬ ‫יחין ַה ִח ּי ּות ַה ּׁ ֶש ַפע לַ ֲעבֹר ֶאל‬ ‫ְו ַה ִּדינִ ים עוֹ ְמ ִדים ּו ְמ ַק ְט ְרגִ ים ְו ֵאין ַמ ִּנ ִ‬ ‫געהערט די טענות און זיך באצויגן צו יעדע זאך – לויט ווי‬ ‫פארשטייט דאס אויך‪( .‬אויף אן אנדערן פלאץ איז דער 'מאור עינים'‬ ‫ימת ַהצִּ נּוֹ רוֹ ת"‪ .‬פארוואס באקומט‬ ‫ָה ָא ָדם ַה ֶּזה‪ְ ,‬וזֶ ה נִ ְק ָרא ְס ִת ַ‬ ‫ער האט פארשטאנען‪.‬‬ ‫מסביר‪ ,‬אז אין אזא פאל‪ ,‬ווען 'מדת הגבורה' איז אויך מסכים צו די גוטע‬ ‫נישט א מענטש קיין שפע? ווייל עס זענען דא 'דינים' –‬ ‫יעצט איז ארויפגעקומען דער נאמען פון ר' שמואל דער‬ ‫השפעה – קומט דאס מיט א 'שטארקייט' פון גבורה‪ .‬דאס איז א פולע‬ ‫וועלכע שטאמען פון חטאים אדער אנדערע ענינים – וועלכע‬ ‫שואל ומשיב‪ .‬די אנוועזנדע האבן זיך שוין גערישט צום‬ ‫השפעה ביזן סוף ‪ -‬אסאך שטארקער ווי ווען עס קומט בלויז דורך 'מדת‬ ‫פירן צו שארפע דיסקוסיעס און טענות‪ ,‬פארוואס עס קומט‬ ‫זעלבן נוסח וואס זיי הערן שוין פאר די לעצטע שעה‪ ,‬אבער‬ ‫החסד')‪.‬‬ ‫זיך אים 'שפע'‪ .‬און אט אזוי ווערן פארשטאפט די 'צינורות' –‬ ‫צו זייער שטוינונג האט דא ר' אברהם געטוישט ריכטונג‪" :‬גיב‬ ‫מיט דעם איז ער מסביר דעם מדרש‪"ְ .‬וזֶ ה ּו ִּ'בזְ כ ּות ַמאי'‪ ,‬זְ כ ּות‬ ‫די רערן וואו עס גיסן זיך די גוטע השפעות‪.‬‬ ‫א קוק"‪ ,‬דרייט ער זיך אויס צום מנהל המוסד‪" ,‬עס קען זיין‬ ‫יתי' כו'‪ִּ ,‬כי ָא ָדם ֵאין ַצ ִּדיק ָּב ָא ֶרץ ְוגֵ ו'‪ְ ,‬ו ָה ָכא‬ ‫לְ ׁשוֹ ן נִ צָּ חוֹ ן‪ְּ ,‬כמוֹ ְ'ולֹא זָ ִכ ִ‬ ‫טאמער ווילן מיר עפענען די 'צינורות'‪ ,‬דארפן מיר 'ממתיק'‬ ‫אז מען קען האבן היבשע טענות אויף ר' שמואל‪ ,‬דא און‬ ‫ְּכ ִתיב ַ'וה'' ‪ -‬ה ּוא ּו ֵבית ִּדינוֹ ַמ ׁ ְש ַמע‪ְ ,‬ד ִה ְס ִּכימ ּו לְ ָב ְרכוֹ ! ְו ִכי ֶא ְפ ׁ ָשר‬ ‫זיין די 'דינים'‪ ,‬דאס מיינט‪ ,‬אז אויך די וועלכע זענען‬ ‫דארט קומט ער אן שפעט‪ ,‬און נאך אזעלכע טענות‪ ,‬אבער‬ ‫ׁ ֶשלּ ֹא יִ ְהיֶ ה ֵאיזֶ ה ִּדין ַה ְּמ ַע ֵּכב הוֹ ָר ַדת ַה ּׁ ֶש ַפע? ּו ְמ ּׁ ַשנֵ י‪'ִּ ,‬בזְ כ ּות ַמ ֲעשֵׂ ר'‪,‬‬ ‫געשטעלט צו קריטיקירן – זאלן מסכים זיין צו די השפעה‪.‬‬ ‫פון צווייטן זייט‪ ,‬ער גיבט זיך ממש אוועק פאר די בחורים‬ ‫ְּכמוֹ ׁ ֶש ָּכת ּוב ַ'ו ִ ּי ֶּתן לוֹ ַמ ֲעשֵׂ ר ִמ ּכֹל'‪ָּ ,‬כ ָאמ ּור לְ ֵעיל ׁ ֶש ִה ְמ ִּתיק ֶאת ֲה ִדינִ ין‬ ‫" ּו ְסגֻ ַּלת ַה ַּמ ֲעשֵׂ ר ה ּוא לְ ַה ֲע ִביר ַה ִּדינִ ים ּולְ ַה ְמ ִּתיק ַה ִּדינִ ים‪ַ ,‬עד‬ ‫– אסאך מער ווי זיין אויפגאבע פארלאנגט פון אים! ער קען‬ ‫ַעד ׁ ֶש ִה ְס ִּכימ ּו ה ּוא ּו ֵבית ִּדינוֹ ֻּכ ָּלם יַ ַחד ִּב ְב ָר ָכה ׁ ְשלֵ ָמה ַּכ ִּנזְ ָּכר לְ ֵעיל"‪.‬‬ ‫ׁ ֶש ַ ּי ְס ִּכימ ּו ֲה ִדינִ ין ְּב ַה ׁ ְש ּ ָפ ַעת ַה ְּב ָר ָכה לְ ַמ ּ ָטה ַעל יְ ֵדי ׁ ֶש ִּנ ְמ ְּתק ּו"‪ .‬מעשר‬ ‫אסאך מאל בלייבן דא א שעה לענגער‪ ,‬כדי צו ענדיגן מיט א‬ ‫מאכט עס! ווען א מענטש גיבט מעשר‪ ,‬ברענגט ער דערצו‪ ,‬אז‬ ‫בחור וועלכער מוטשעט זיך אין א תוספות‪.‬‬ ‫די בעסטע סגולה‬ ‫די 'דינים' זאלן זיס ווערן און מסכים זיין צו די גוטע השפעות‪.‬‬ ‫דער 'מאור עינים' איז מסביר‪ּ " :‬ולְ ָה ִבין לָ ָּמה ה ּוא ַּכ ְך? ִּכי נוֹ ַדע‬ ‫אין אנדערע ווערטער‪ :‬ער איז נישט דא צו זיין א גוטער‬ ‫ארבייטער‪ ,‬נאר ער איז דא אויסצופירן דעם ציל וואס דער‬ ‫אויבנאויף איז דער דאזיגער יסוד זייער באקאנט און פשוט‪.‬‬ ‫ׁ ֶש ְּב ִמ ָּדה ׁ ֶש ָא ָדם מוֹ ֵדד מוֹ ְד ִדין לוֹ ‪ִּ ,‬כי ְּכמוֹ ׁ ֶש ִּמ ְתנַ ֵהג לְ ַמ ּ ָטה ְּב ֵאיזֶ ה‬ ‫מנהל המוסד וויל עררייכן‪ ,‬אט דאס שטייט אים פאר די אויגן‪,‬‬ ‫אבער וויפיל מען ווייסט עס טאקע –‬ ‫ִמ ָּדה‪ַּ ,‬כ ְך נִ ְתעוֹ ֵרר לְ ַמ ְעלָ ה‪ְ ,‬ו ִאם נִ ְתעוֹ ֵרר ְּב ִמ ַּדת ַר ְח ָמנ ּות נִ ְתעוֹ ֵרר‬ ‫און א גאנצן טאג זוכט ער בלויז וויאזוי מען קען ארויסהעלפן‬ ‫דארף מען עס נאכמער אריינברענגען המשך אין עמוד ב‬ ‫לְ ַמ ְעלָ ה ַ ּגם ֵּכן ַּכ ְך‪ְ ,‬ו ַעל יְ ֵדי זֶ ה נַ ֲעשֶׂ ה ַה ְמ ָּת ַקת ַה ִּדין‪ְ ,‬ו ִאם ַחס ְו ׁ ָשלוֹ ם‬ ‫אויפצובויען און פארבעסערן דעם מוסד‪ .‬איך וואלט געזאגט‪,‬‬ ‫אלס א חלק פון אונזער לעבן‪ .‬מיר דארפן‬ ‫א‬ ‫אפענע שמועס צווישן דעם משפיע און בחור'ל‬ ‫א חסיד'ישער בחור‬ ‫איך גלייב (ב)‬ ‫'וואס' גלייבן מיר? • וואס צעמישענישן אין אמונה ברענגט גאר א פארדינסט?!‬ ‫אונז גוט אריינצוזעצן די אמונה פשוטה אין הארץ‪.‬‬ ‫ס'איז דא איין בורא‪ ,‬יחיד ומיוחד און אין עוד מלבדו!‬ ‫משפיע‪ :‬אה‪ ,‬וואס הערט זיך אברהם יצחק?‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬דאס הערט זיך ווי א מורא'דיגע חידוש‪ .‬דווקא‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬גוט‪ ,‬אבער וואס טוט מען ווען פלוצלונג‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬געלויבט השי"ת‪ .‬איך האב זייער שטארק‬ ‫קשיות ברענגען די ריכטיגע אמונה? וויאזוי קען דאס זיין?‬ ‫שפירט מען נישט ווי מ'גלייבט?‬ ‫הנאה געהאט פון אונזער שמועס לעצטע וואך‪ .‬כ'בין ארויס‬ ‫משפיע‪ :‬ס'איז טאקע א גרויסע חידוש‪ ,‬אבער אין אמת'ן‬ ‫משפיע‪ :‬דעמאלטס דארף מען זיך נאכאמאל איינ'חזר'ן אז‬ ‫מורא'דיג קלאר דערפון; אז כ'דארף פשוט גלייבן אז איך‬ ‫אריין געבט דאס צו פארשטיין פארוואס דווקא די צען‬ ‫"איך גלייב!" מ'זאגט זיך איינמאל און נאכאמאל איבער‬ ‫גלייב‪ .‬נישט ווערן צעטומלט מיט ספיקות אויב איך גלייב‬ ‫שווערע נסיונות וואס אברהם אבינו האט דורכגעמאכט‪,‬‬ ‫"איך גלייב אז ס'איז דא א באשעפער אויף די וועלט‪ ,‬א‬ ‫צי נישט‪ ,‬און נישט פרובירן צו שפירן און פארשטיין‪ .‬נאר‬ ‫האבן אים צוגעפירט ער זאל קענען אנקומען צו זיין הויכע‬ ‫מלך יחיד ומיוחד וואס האט געמאכט און מאכט ווייטער‬ ‫גלייבן‪ .‬דאס איז געווארן ממש קלאר‪.‬‬ ‫דרגה פון אמונה‪ .‬ווייל די עיקר שוועריגקייט פון אלע‬ ‫די גאנצע בריאה און אלעס ארום מיר"‪ .‬מ'האלט זיך דאס‬ ‫משפיע‪ :‬זייער גוט‪ .‬כ'ווער נתפעל פון דיין קלארקייט‪ ,‬ווי דו‬ ‫אברהם אבינו'ס נסיונות איז געווען – אזויווי ס'ווערט‬ ‫אין איין איינ'חזר'ן‪ ,‬אז איך גלייב‪ .‬אן זוכן צו שפירן‪ ,‬זען‬ ‫מאכסט אזא שיינע 'סך הכל' אויף וואס מיר האבן דעמאלטס‬ ‫מבואר אין ספה"ק 'פרי הארץ' – די קשיות און סתירות וואס‬ ‫אדער פארשטיין! פשוט גלייבן‪ .‬ווי געזאגט; איך גלייב אז‬ ‫גערעדט‪.‬‬ ‫ער האט אנגעטראפן און וואס ער האט בשום אופן נישט‬ ‫איך גלייב‪.‬‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬יא‪ ,‬אבער יעצט וויל איך נאך אביסל רעדן‬ ‫מצליח געווען צו פארענטפערן‪ .‬און געוויס‪ ,‬די דרך וואס‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬אבער ס'וועט זיך אויף איינמאל ענדיגן? ביי‬ ‫איבער די נושא‪.‬‬ ‫אברהם אבינו האט אונז אויסגעטראטן איז 'אמונה פשוטה';‬ ‫וועלכע שטאפל הערן די מחשבות אויף צו באדערן אז‬ ‫נעמליך‪ ,‬אז ער האט באשטימט ביי זיך אז ער גייט נאכפאלגן‬ ‫משפיע‪ :‬אדרבא‪ ,‬כ'פריי זיך דאס צו הערן‪ ,‬ווייל באמת‬ ‫כ'וועל מער נישט האבן די אלע צווייפלענישן?‬ ‫האב איך נאכנישט געענדיגט זאגן וואס כ'האב געהאט אין‬ ‫דעם אויבערשטן טראץ אלע קשיות און טראץ וואס ער‬ ‫פארשטייט גארנישט – און טאקע דורכ'ן ביישטיין די אלע‬ ‫פלאן צו זאגן‪ .‬מיר האבן געהאט גערעדט אז 'אמונה' מיינט‬ ‫נסיונות‪ ,‬איז ער אנקומען צו די גרויסע מדריגה פון אמונה‬ ‫גלייבן‪ ,‬און נישט פארשטיין אדער זען‪ .‬אבער למעשה מיין‬ ‫בה'‪ ,‬וואס ער האט ווייטער איינגעפלאנצט אין יעדעס אידיש‬ ‫הארץ ביז די היינטיגע טאג‪.‬‬ ‫מ'בויעט זיך אויף‬ ‫און דאס אלעס איז געווארן דווקא דורך זיינע נסיונות‪,‬‬ ‫וויבאלד זיי האבן אים נישט איבערגעלאזט קיין ברירה נאר‬ ‫אן אמונה פשוטה‬ ‫אפצולאזן זיינע אלע הבנות און השגות‪ ,‬און זיך אינגאנצן‬ ‫משפיע‪ :‬איך ווייס נישט‪ .‬אבער איין זאך‬ ‫באהעפטן מיטן אויבערשטן מיט די העכסטע מאס אמונה‬ ‫קען איך דיר זאגן‪ :‬די גאנצע סיטואציע ווי‬ ‫וואפארא גרויסע נחת רוח מיר מאכן‬ ‫פשוטה‪ .‬די זעלבע איז ווען ס'קומט צו די סארט נסיונות‬ ‫פון וואס מיר רעדן יעצט – כ'מיין די אלע מחשבות וואס‬ ‫דו דארפסט זיך כסדר איינ'חזר'ן און זיך‬ ‫אויסקלארן די אמונה פשוטה‪ ,‬טוט מורא'דיג‬ ‫פארן אויבערשטן‪ ,‬יעדעס מאל מיר האבן‬ ‫פרובירן אונז אנצורייצן צו וועלן פארשטיין אדער שפירן‪,‬‬ ‫ווייל דורכדעם וואס מיר מאכן זיך נישט וויסנדיג פון זיי‪ ,‬און‬ ‫שטארק איינבאקן די אמונה אין דיר! אויב‬ ‫א מחשבה און התחזקות פון אמונה‬ ‫אזוי‪ ,‬קומט ארויס אז דער נסיון איז א גרויסע‬ ‫מיר חזר'ן זיך שטענדיג איין אז מיר גלייבן מיט אן אמונה‬ ‫פארדינסט פאר דיר‪ ,‬ווייל בזכות דעם ווערט דיר‬ ‫פשוטה אז דער אויבערשטער איז אחד יחיד ומיוחד און אין‬ ‫איינגעקריצט די אמונה אין הארץ‪ .‬ווייל יעדעס מאל‬ ‫עוד מלבדו‪ ,‬אמת מלכינו אפס זולתו – ווערט איינגעבאקן‬ ‫דו חזר'סט זיך איין די אמונה‪ ,‬און יעדעס מאל דו מאכסט‬ ‫די אמונה טיף אין אונזערע הערצער‪ .‬פונקט ווי ביי אברהם‬ ‫זיך נישט צוטון פון דיינע צווייפלענישן‪ ,‬ווערט ביי דיר‬ ‫איך אז מ'דארף נאך אויסקלארן וואס מיר גלייבן‪ .‬ווייל ווי‬ ‫אבינו‪ ,‬וואס זיינע אלע הויכע מעלות און דרגות פון קדושה‬ ‫די אמונה אלץ שטערקער‪ .‬און יעדעס מאל דו חזר'סט‬ ‫נאר ס'ווערט קלאר פארן מענטש 'וואס' ער גלייבט‪ ,‬טוט זיך‬ ‫זענען געקומען דווקא אין זכות פון זיינע נסיונות‪.‬‬ ‫זיך איין אז דו גלייבסט און וואס דו גלייבסט‪ ,‬טוסטו מער‬ ‫אים אויטאמאטיש אויסקלארן אלע אנדערע צעמישענישן‪.‬‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬כ'הער‪ .‬ס'איז גראדע דאס מאל ערשטע וואס‬ ‫איינווארצלען די אמונה אין הארץ‪ .‬דאס בויעט אויף די‬ ‫דעריבער‪ ,‬אנשטאט זיין פארנומען צי "איך גלייב אדער‬ ‫איך הער אזעלכע זאכן‪ ,‬און ס'איז אויך א היבשע חיזוק פאר‬ ‫אמונה אין דיר‪ .‬און דארפסט וויסן אז איינקריצן אמונה‬ ‫נישט?"‪ ,‬דארף מען זיך בעסער פרעגן "וואס גלייב איך?"‬ ‫מיר אז נישט נאר עס מאכט נישט קאליע די אמונה‪ ,‬נאר‬ ‫אין הארץ איז א מורא'דיגע פארדינסט‪ ,‬אן קיין שאץ! ס'איז‬ ‫און מ'דארף זיך איינ'חזר'ן די יסודות פון אמונה וואס מיר‬ ‫פארקערט; דורכדעם קומט מען אן צו אמת'ע אמונה פשוטה‪.‬‬ ‫נישטא קיין גרעסערע זאך ווי ווען א איד איז זוכה צו לעבן‬ ‫גלייבן‪ ,‬און אזוי ארום וועט מען קענען ארויסנעמען די‬ ‫מיט אמונה פשוטה‪.‬‬ ‫ריכטיגע תועלת דערפון‪.‬‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬פארוואס פארשטארקט דאס די אמונה? און‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬איז לאמיר טאקע הערן; וואס גלייבן מיר?‬ ‫פארוואס טוען דווקא ספיקות און צווייפלענישן איינקריצן‬ ‫משפיע‪ :‬מיר גלייבן אז ס'איז דא א באשעפער וואס האט‬ ‫די גרעסטע 'אמת' וואס‬ ‫אמונה אין א מענטשנ'ס הארץ?‬ ‫משפיע‪ :‬ווייל מיר דארפן צוקומען צו 'אמונה פשוטה'‪,‬‬ ‫אלעס באשאפן און וואס טוט ווייטער אלעס באשאפן ‪,‬און‬ ‫איז שייך‬ ‫אז יעדע איינציגע זאך וואס איז דא אויף די וועלט קומט‬ ‫און אמונה פשוטה מיינט גלייבן אן קיין חכמות און אן‬ ‫נאר פון אים‪ .‬מיר גלייבן אז דער אויבערשטער איז דער‬ ‫נאכפארשן און פרובירן צו פארשטיין‪ .‬אמונה פשוטה‬ ‫איינציגסטער‪ ,‬און אז אויסער אים איז גארנישט דא‪ .‬אין די‬ ‫משפיע‪ :‬הונדערט פראצענט‪ .‬אבער לאמיר נאר אביסל‬ ‫באדייט אז מ'פארלאזט זיך אויף דעם וואס אונזערע עלטערן‬ ‫אלע זאכן האבן געגלייבט אונזערע אור‪-‬עלטערן און זיידעס‬ ‫אויסקלארן‪ ,‬וואס כ'האב געמיינט ביים זאגן אז 'מיר דארפן‬ ‫האבן אונז איבערגעגעבן‪ ,‬וואס זיי האבן מקבל געווען פון‬ ‫דורכאויס די דורות‪ ,‬און אויך מיר גלייבן דערין‪ .‬אלע אידן‬ ‫זיך אויסקלארן וואס מיר גלייבן'‪ .‬מ'דארף געדענקען אז‬ ‫זייערע עלטערן‪ ,‬און אזוי ווייטער פאר דורי דורות‪ ,‬און‬ ‫אלס א 'כלל' האבן עס במשך די דורות איבערגעגעבן פאר‬ ‫מיר זענען זוכה צו גלייבן א זאך וואס איז די מערסטע אמת‬ ‫מ'לאזט נישט קיין צעמענישן דאס צו צעשטערן‪ .‬און שאלות‬ ‫זייערע קינדער און אייניקלעך‪ ,‬און אויף דעם האבן זיך‬ ‫וואס איז נאר דא! מיר גלייבן אין א זאך וואס די תנאים‬ ‫און צעמישענישן העלפן צוקומען צו אט די אמונה פשוטה‪,‬‬ ‫אומצאליגע אידן מוסר נפש געווען אויף אלע מיני אופנים‪.‬‬ ‫און אמוראים האבן געגלייבט; די ראשונים און אחרונים;‬ ‫ווייל יעדעס מאל ס'מאכט זיך א שאלה אדער א צווייפל‪,‬‬ ‫הייסט אז היינט שטעלן מיר זיך זאגן‪ ,‬אז מיר גלייבן אין א‬ ‫די נביאים‪ ,‬שופטים און אלע צדיקים; מיר גלייבן אין די‬ ‫איז עס א געלעגנהייט זיך צו נאך מער אויסקלארן אז מיר‬ ‫געוויסע זאך וואס אלע אונזערע זיידעס האבן געגלייבט און‬ ‫זעלבע זאך וואס דער בעש"ט הק' און זיינע תלמידים האבן‬ ‫זוכן נישט קיין חכמות און מיר פרובירן נישט צו פארשטיין‪,‬‬ ‫וואס זיי האבן איבערגעגעבן פאר די קומענדיגע דורות –‬ ‫געגלייבט‪ ,‬און אזוי ווייטער!‬ ‫נאר פשוט מיר גלייבן! אויב אזוי קומט אויס‪ ,‬אז דווקא די‬ ‫און אויך איך גלייב דערין‪ ,‬אן פרובירן צו טרעפן ראיות און‬ ‫די אמונה האבן מיר מקבל געווען פון אונזערע זיידעס‪,‬‬ ‫שאלות ברענגט די ריכטיגע אמונה פשוטה‪ ,‬ווייל זיי צווינגען‬ ‫אן עס פרובירן צו פארשטיין‪ .‬איך גלייב באמונה שלימה אז‬ ‫חסיד'יש גערעדט ‪ /‬המשך‬ ‫מחיה זיין א איד! געבן צדקה און הארץ פאר א צווייטן! אט‬ ‫מענטשן זוכן סגולות‪ ,‬קמיעות און 'ביטול הדינים' אויף סיי‬ ‫המשך פון עמוד א געדענקען‪ :‬ווען מיר האבן רחמנות‪,‬‬ ‫דער וועג עפנט אויף דעם אויבערשטנ'ס רחמנות צו אונז‪,‬‬ ‫וועלכע וועג‪ .‬מיר פארגעסן אז די פשוט'ע און נארמאלסטע‬ ‫מיר טיילן צדקה‪ ,‬און זענען משפיע‬ ‫עס מאכט די ריכטיגע און בעסטע 'המתקת הדינים' און עס‬ ‫וועג אויף 'ביטול הדינים' איז‪ ,‬צו זיין א גוטער און‬ ‫גוטס אויף אידן – זענען מיר משפיע דעם אויבערשטנ'ס‬ ‫באווייזט ניסים‪.‬‬ ‫הארציגער מענטש צום חבר! הנאה צו האבן ווען מען קען‬ ‫רחמנות פון אויבן‪ ,‬און מיר זענען מבטל אלע דינים‪.‬‬ ‫ב‬ ‫דאס חסיד'ישע לעבן‬ ‫ווען ס'איז דא שלום בית‬ ‫בשעת מתן תורה!‬ ‫אבער אויסער דעם לאמיר דיר דערמאנען די‬ ‫וועלכע האבן עס באקומען דור אחר דור ביזן מעמד‬ ‫הר סיני‪ ,‬וואו גאנץ כלל ישראל – אנשים‪ ,‬נשים וטף‬ ‫– איז געשטאנען אינאיינעם און געזען בחוש ממש‬ ‫סעודה – וועט ער זיין צופרידן‪,‬‬ ‫די פערד האבן לייכט גאלאפירט‪,‬‬ ‫באקאנטע ווערטער וואס דער רמב"ן שרייבט אין‬ ‫ווייל ער ווייסט אז ס'איז אים ווערד‬ ‫עטליכע‬ ‫צעטרעטנדיג‬ ‫פרשת בא‪ ,‬ווי ער רעדט פון די נסים וואס דער‬ ‫אז ס'איז דא איין באשעפער אויף די וועלט! זיי האבן‬ ‫צו ווארטן פאר די גרויסע סעודה‪.‬‬ ‫פארטרוקנטע צווייגעלעך און‬ ‫אויבערשטער האט געמאכט אין מצרים וואס‬ ‫געזען בחוש ממש דעם מציאות ה'‪ ,‬וואס האט זיך‬ ‫"אבער אויב נאכן ווארטן א שטיק‬ ‫שטויסנדיג די הארטע ערד מיט‬ ‫זענען געווען אן עדות אויף אמונת הבורא‪ ,‬און‬ ‫מתגלה געווען פאר זיי אויף אן אומפארגלייכבארע‬ ‫צייט‪ ,‬דערזעט ער אז די רעדע איז‬ ‫זייערע פאדקעוועס‪ .‬די וואגן‬ ‫דארט שרייבט ער אז דער אויבערשטער גייט נישט‬ ‫אופן‪ ,‬און יעדער האט געהערט אז 'ה' הוא האלקים‬ ‫איבער א געווענליכער פרישטיג‪,‬‬ ‫אנגעלאדנט מיט חסידים איז זיך‬ ‫נאכאמאל צייגן אזעלכע נסים פאר יעדן כופר וואס‬ ‫אין עוד מלבדו'!‬ ‫דאן זאגט ער‪ :‬פאר דעם האב איך‬ ‫געפארן געלאסן‪ ,‬מאכנדיג איר וועג‬ ‫וועט זיך קומען מיט זיינע קשיות‪ ,‬נאר נאך וואס ער‬ ‫אט די גילוי וואס איז געווען ביי מעמד הר סיני‬ ‫געדארפט אזוי לאנג ווארטן?‬ ‫צווישן די ביימער אין וואלד‪.‬‬ ‫האט עס איינמאל געוויזן פאר יעדן דארף ער עס מער‬ ‫איז צוגעגאנגען מיט גרויס פרסום‪ ,‬פאר גאנץ כלל‬ ‫א קענטיגע שטראל פון פרייד איז‬ ‫נישט ווייזן נאכאמאל‪ .‬נאר ער האט אונז באפוילן מיר‬ ‫ישראל אן קיין יוצא מן הכלל‪ .‬ס'איז נישט געווען קיין‬ ‫"אויפן זעלבן וועג האט דער‬ ‫געווען אויסגעשפרייט אויף די‬ ‫זאלן עס געדענקען און זיך עס דערמאנען יעדן טאג‪,‬‬ ‫איינער וואס האט עס נישט מיטגעהאלטן‪ ,‬קיינער‬ ‫רבי געזאגט"‪ ,‬האט שמעלקא‬ ‫פנימ'ער פון די רייזנדע חסידים‪.‬‬ ‫אין יעדן מצב‪ ,‬און דורכדעם וועט די אמונה זיין קלאר‬ ‫האט עס נישט געקענט אפלייקענען‪ ,‬נאר יעדער האט‬ ‫פארגעזעצט צו באפרידיגן נחום‪,‬‬ ‫אצינד זענען זיי געווען אויפן וועג‬ ‫ביי אונז אן קיין שום ספיקות און שאלות‪.‬‬ ‫אנגעצייגט אז ער האט געזען דעם מציאות ה'‪ ,‬און‬ ‫"ווען א מענטש פארזוימט זיך‬ ‫אינדערפרי פארן דאווענען און‬ ‫אהיים‪ ,‬נאכן האבן געוויילט בצילא‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬למעשה‪ ,‬לויט ווי דער משפיע האט‬ ‫ווי משה רבינו האט מקבל געווען די תורה פונעם‬ ‫ער דאוונט שפעט‪ ,‬אבער דאס‬ ‫דמהימנותא פון זייער גרויסן רבי'ן‪,‬‬ ‫פריער געזאגט‪ ,‬קומט אויס אז דאס וואס מיר זעען‬ ‫אויבערשטן אליינס‪ ,‬און אז 'פנים בפנים דיבר ה'‬ ‫דאווענען איז כאטש געווען ווי‬ ‫דער קדוש ישראל פון רוז'ין זי"ע‪.‬‬ ‫דאס נישט היינט בחוש ממש – איז גאר א גרויסע‬ ‫עמנו' און 'דברו שמענו מתוך האש'‪ .‬און דעם מעמד‬ ‫ס'דארף צו זיין – דאן זאגט דער‬ ‫זיי האבן געשמאק פארברענגט‬ ‫מעלה‪ ,‬וויבאלד דאס ברענגט צו אז מיר זאלן זוכה‬ ‫האבן זיי איבערגעגעבן פאר זייערע קינדער‪ ,‬וואס‬ ‫אויבערשטער אז פונדעסטוועגן איז‬ ‫צווישן זיך‪ ,‬מיטגעטיילט איינער‬ ‫זיין צו אמונה פשוטה! און דאס אליינס אז מיר האבן‬ ‫האבן עס ווייטער איבערגעגעבן פאר זייערע קינדער‪,‬‬ ‫געווען ווערד צו ווארטן דערויף‪.‬‬ ‫פארן צווייטן הייליגע מאמענטן‬ ‫די אלע סארט מחשבות און צעמישענישן וואס מיר‬ ‫און אזוי ציעט זיך ווייטער די מסורה פון אמונה‬ ‫און אור‪-‬געווייקטע מחזות וואס‬ ‫שטופן אוועק און מאכן זיך נישט וויסנדיג דערפון‪,‬‬ ‫ביז אונזער דור‪ .‬ס'איז א קלארע‪ ,‬שטאנדהאפטיגע‬ ‫"אבער אויב דאס דאווענען איז‬ ‫בויעט גאר אויף אן אמונה פשוטה אין אונז‪.‬‬ ‫פאקט אין וועמענ'ס קראנטהייט קיינער קען נישט‬ ‫נישט ווי ס'דארף צו זיין‪ ,‬דעמאלטס‬ ‫זיי האבן זוכה געווען מיטצולעבן‬ ‫ביים היכל הקודש‪ ,‬און פארשטייט‬ ‫צווייפלען‪ ,‬אזויווי דער הייליגער 'ספר החינוך' איז‬ ‫זאגט דער אויבערשטער‪ :‬פאר אזא‬ ‫מאריך אין די הקדמה פון זיין ספר‪ .‬און אט דאס‬ ‫דאווענען וואלטסטו דאך געקענט‬ ‫זיך‪ ,‬זיך נאכאנאנד איינגע'חזר'ט‬ ‫די דברי אלקים חיים וואס זייערע‬ ‫דארפן מיר געדענקען יעדעס מאל מיר חזר'ן זיך‬ ‫דאווענען צייטליך‪ ...‬אזוי האט דער‬ ‫רבי געזאגט"‪.‬‬ ‫אויערן האבן געהערט און זייערע‬ ‫הערצער האבן דערהערט‪.‬‬ ‫אונזער וואונדערליכע‬ ‫איין די אמונה‪ ,‬אז "איך גלייב אז דער אויבערשטער‬ ‫איז יחיד ומיוחד און אין עוד מלבדו – פונקט ווי מיין‬ ‫נחום האט אויסגעהערט די‬ ‫ווערטער‪ ,‬און דערנאך האט ער‬ ‫אויך ווען דער וואגן האט זיך‬ ‫מצב‬ ‫טאטע און מיין זיידע און עלטער‪-‬זיידע במשך אלע‬ ‫דורות האבן געגלייבט‪ ,‬ביז מעמד הר סיני ווי זיי‬ ‫אפגעשטעלט נעבן א גאסט‪-‬הויז‪,‬‬ ‫געמאכט א באוועגונג מיט די‬ ‫משפיע‪ :‬גערעכט‪ .‬און מיר דארפן געדענקען וואפארא‬ ‫האבן דאס געזען מיט זייערע אייגענע אויגן!"‬ ‫איז די חסיד'ישע ווערטער‪-‬‬ ‫האנט‪ ,‬ווי גלייך עס אוועקצומאכן‪.‬‬ ‫גרויסע נחת רוח מיר מאכן פארן אויבערשטן‪ ,‬יעדעס‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬זייער קלאר‪ .‬טאקע יענער דור‬ ‫אויסטויש נישט געקומען צו קיין‬ ‫"עה‪ ...‬איך מיין‪ ,‬אז אויב איר מיינט‬ ‫מאל מיר האבן א מחשבה און התחזקות פון אמונה‪.‬‬ ‫וואס האט מיטגעהאלטן דעם גילוי מיט זייערע‬ ‫אפשטעל‪ .‬זיי האבן זיך באקוועם‬ ‫אזוי‪ ,‬איז א סימן אז איר האט נישט‬ ‫און ס'איז נישט קיין שאלה‪ ,‬אז דער מצב אין וואס‬ ‫אייגענע אויגן‪ ,‬האבן נישט נישט געהאט קיין שום‬ ‫געמאכט אינעם אכסניא‪ ,‬זיך‬ ‫קיין 'שלום בית'‪ .‬פאר דער וואס‬ ‫מיר געפינען זיך איז נישט געווארן פון זיך אליינס‪,‬‬ ‫שוועריגקייט צו האבן אמונה‪ ,‬וויבאלד זיי האבן עס‬ ‫צוגעזעצט ארום א טיש מיט לחיים‬ ‫האט שלום בית‪ ,‬באדערט נישט‬ ‫נאר דער אויבערשטער האט אנגעדרייט מיט א‬ ‫דאך געזען בחוש‪ .‬אבער הלוואי וואלטן מיר אויך‬ ‫און פארביסן‪ ,‬און פארגעזעצט‬ ‫אזוי שטארק אויב די פרישטיג‬ ‫פונקטליכע חשבון אז מיר זאלן אנקומען צו א מצב‬ ‫זוכה געווען צו אזא גילוי‪ ...‬אין אזא פאל וואלטן מיר‬ ‫זייערע געהויבענע שמועסערייען‪.‬‬ ‫קומט אן שפעט"‪.‬‬ ‫פון חשכות‪ ,‬צו א מצב פון ספיקות און צעמישעניש‬ ‫נישט געהאט קיין שום ספיקות‪.‬‬ ‫– אלעס כדי מיר זאלן זוכה זיין אויפצולייכטן די אמונה‬ ‫משפיע‪ :‬טאקע הלוואי‪ ,‬אבער לאמיר דיר נאר‬ ‫ביי א זייטיגע טיש איז געזעצן א‬ ‫דווקא מתוך די טונקלקייט‪ ,‬וואס דאס איז די גרעסטע‬ ‫דערמאנען אז מיר אלע זענען דארט געווען‪ ,‬אונזערע‬ ‫נישט קיין סאך צייט שפעטער‪,‬‬ ‫תענוג וואס השי"ת האט!‬ ‫דארפישער איד‪ ,‬נחום‪ ,‬וועלכער‬ ‫נשמות זענען געווען ביים מעמד הר סיני און טאקע‬ ‫האבן זיך די חסידים אומגעקערט‬ ‫האט באטראכט די חסידים וואס‬ ‫מ'קען זיך נאר פארשטעלן וויפיל נחת רוח דער‬ ‫דערפאר איז די אמונה אזוי טיף איינגעקריצט אין‬ ‫צום בית המלכות אין רוז'ין‪ ,‬וואו‬ ‫האבן נארוואס אריינגעלאנדעט אין‬ ‫אויבערשטער האט ווען א בחור מאכט זיך נישט‬ ‫אונז‪ ,‬וויבאלד אונזערע נשמות זענען טאקע געווען‬ ‫זיי האבן איבערדערציילט פארן‬ ‫דעם גאסט‪-‬הויז‪.‬‬ ‫צוטון פון אלע מחשבות וואס באדערן אים‪ ,‬און ער‬ ‫דארט‪ .‬אונזער נשמה געדענקט גוט דעם גרויסן גילוי‪,‬‬ ‫מלך ישראל די ווערטער וואס‬ ‫שטארקט זיך און חזר'ט זיך איין אז ער גלייבט אין‬ ‫פשוט מיר זענען נאכנישט זוכה צו ריכטיג שפירן‬ ‫דער אידישער דארפסמאן האט זיי‬ ‫"חסידים"‪ ,‬האט נחום געהויבן זיין‬ ‫דאס וואס זיינע עלטערן האבן געגלייבט; נעמליך‪,‬‬ ‫אלע הרגשות וואס אונזער נשמה פילט‪ .‬דערפאר‬ ‫געזאגט‪.‬‬ ‫טאן‪" ,‬פון וואו קומט איר?"‬ ‫אז דער אויבערשטער איז אחד יחיד ומיוחד! יעדע‬ ‫דארפן מיר זיך נאר כסדר איינ'חזר'ן אז אונזער‬ ‫ווי נאר דער צדיק האט געהערט‬ ‫"מיר קומען יעצט צוריק נאכן זיך‬ ‫אזא מחשבה מאכט א מורא'דיגע רושם למעלה!‬ ‫נשמה גלייבט דערין מיט די גאנצע קלארקייט‪.‬‬ ‫די ווערטער‪ ,‬איז א שטראל פון‬ ‫מסתופף זיין אין רוז'ין"‪ ,‬האט אים‬ ‫יעדע דיבור און יעדעס מאל מ'חזר'ט זיך איין אמונה‪,‬‬ ‫אבער וואס מער מיר וועלן זוכה זיין צו מגלה זיין‬ ‫ליכטיגקייט ארויף אויף זיין הייליג‬ ‫שמעלקא געענטפערט‪ ,‬מיט אן‬ ‫ווערט אויפגעלויכטן א געוואלדיגע אור אין אלע‬ ‫די קדושה פון אונזער נשמה‪ ,‬דורך עבודת ה' און‬ ‫געזיכט‪" .‬בפשטות‪ ,‬איז די נשמה‬ ‫אויפגעלייגטע געזיכט‪.‬‬ ‫עולמות! יעדעס מאל מ'שטארקט זיך‪ ,‬ווערט נמשך‬ ‫מזכך זיין אונזער חומר הגוף‪ ,‬וועלן מיר זוכה זיין צו‬ ‫פון דעם איד אראפגעקומען אויף‬ ‫"אהה‪ ,‬איר קומט פון רוז'ין‪ "...‬האט‬ ‫א נצחיות'דיגע קדושה אויף דעם מענטש‪ ,‬וואס‬ ‫אלץ מער מגלה זיין א קלארקייט אין אמונה‪ .‬טאקע‬ ‫די וועלט בלויז צו קענען נאכזאגן‬ ‫נחום זיך ארומגעשפילט מיט זיין‬ ‫בלייבט אויף אייביג! דאס איז א ספעציעלע מתנה פון‬ ‫דערפאר האבן צדיקים‪ ,‬וואס האבן אינגאנצן מזכך‬ ‫די ווערטער‪ ,‬אזוי צו מליץ טוב זיין‬ ‫בערדל‪ ,‬ארויסווייזנדיג אינטערעס‪,‬‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬ווי ער געבט אונז חשכות און הסתרה‬ ‫געווען זייער חומר‪ ,‬געקענט קלאר געדענקען דעם‬ ‫אויף כלל ישראל"‪.‬‬ ‫"נו‪ ,‬וואס האט דער רבי געזאגט?"‬ ‫דווקא כדי מיר זאלן זוכה זיין צו דארט באלייכטן די‬ ‫מעמד הר סיני‪ .‬און נישט נאר דאס‪ ,‬נאר אפילו זייערע‬ ‫נאכן וויילן בצל הקודש‪ ,‬האבן‬ ‫שמעלקא האט אביסל געטראכט‪,‬‬ ‫אמונה‪ ,‬און דערביי זוכה זיין צו א נצחיות'דיגע לעבן‬ ‫תלמידים וואס האבן מקבל געווען תורה פון זיי האבן‬ ‫זיך די חסידים אומגעקערט צו‬ ‫און דאן באשלאסן אויסצוקלויבן‬ ‫פון דביקות אין אויבערשטן‪.‬‬ ‫אויך זוכה געווען צו דעם גילוי‪ ,‬ווי באקאנט אז ווען‬ ‫זייערע וואוין ערטער‪ ,‬ווען אינמיטן‬ ‫איין נקודה צווישן די מערערע‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬מורא'דיגע ווערטער! דער‬ ‫דער בעש"ט הק' האט געלערנט מיט זיינע הייליגע‬ ‫וועג האבן זיי זיך נאכאמאל‬ ‫דברות קודש וואס איז געווארן‬ ‫אויבערשטער זאל העלפן אז כ'זאל טאקע זוכה זיין‬ ‫תלמידים‪ ,‬האבן אלע זוכה געווען צו זען די מעמד‬ ‫אפגעשטעלט אינעם זעלבן גאסט‪-‬‬ ‫געהערט‪" .‬דער רבי זאל זיין‬ ‫זיך צו מחזק זיין און זיך איינבאקן די אמונה אין זיך‪.‬‬ ‫הר סיני מיט קולות וברקים פונקט ווי ס'איז געווען‬ ‫הויז וואו זיי זענען איינגעשטאנען‬ ‫געזונט האט געזאגט א משל‬ ‫פונקען ‪ /‬קורצע יסודות פון תלמידי הבעש"ט זי"ע‬ ‫דאס לעצטע מאל זיי זענען געפארן‬ ‫פון א יונגערמאן וואס איז‬ ‫קיין רוז'ין‪.‬‬ ‫אהיימגעקומען‪ ,‬אבער ער האט‬ ‫און דארט איז זיי באקאנט געווארן‬ ‫געזען אז זיין בני בית האט‬ ‫אז געוויס‪ ,‬אזויווי דער צדיק האט‬ ‫נאכנישט עספיעט אנצוגרייטן פת‬ ‫'שבשפלנו זכר לנו' ‪ -‬זכר איז מרמז אויף בחינת 'משפיע'‪ ,‬שטענדיג‬ ‫געזאכט‪ ,‬נחום דער דארפסמאן‬ ‫האט פארלאזט די וועלט א קורצע‬ ‫שחרית פאר אים‪.‬‬ ‫"וואס טוט דער יונגערמאן?‬ ‫אפילו ווען אין א מצב פון 'בשפלנו' אין תכלית השפלות‪ ,‬איז דער‬ ‫צייט נאך וואס ער האט געזאגט‬ ‫ס'ווענדט זיך‪ .‬אויב זיין בני בית‬ ‫אויבערשטער משפיע פאר אונז אלעס גוטס‪.‬‬ ‫זיין ווארט‪ .‬ווייל מיט דעם איז‬ ‫זאגט אים אז די סעודה איז‬ ‫(תורת אבות‪ ,‬שמחה)‬ ‫הרה"ק ר' משה מקוברין זי"ע‬ ‫ער אנגעקומען צו זיין תכלית און‬ ‫נאכנישט גרייט‪ ,‬וויבאלד זי האלט‬ ‫מתקן געווען זיין נפש‪.‬‬ ‫אים אינמיטן אנרעכטן א פעטע‬ ‫ג‬ ‫שאלות ותשובות אין עבודת ה' מיט א חסיד'ישע בליק‬ ‫א קלארקייט אין לעבן‬ ‫מלחמה צווישן די צוויי נפשות (ב)‬ ‫וואס איז די חילוק צווישן ווען א גוי ארבעט אויף זיך‪ ,‬מיט ווען א איד ארבעט אויס זיין נפש הבהמית?‬ ‫שאלה‪:‬‬ ‫זאגט‪ :‬איך וויל דינען דעם אויבערשטן‪ ,‬כ'וויל ווערן דבוק צו אים‬ ‫מחשבה אז דאס איז זיין גאנצע מטרה‪ ,‬דאן קען ער אנקומען צו נאך‬ ‫דורכ'ן לערנען זיין תורה‪ .‬די נפש הבהמית זאגט‪ :‬איך וויל שלאפן‪ .‬די‬ ‫מער גאוה און פירוד ווי ווען נישט‪.‬‬ ‫נשמה טענה'ט‪ :‬איך וויל זיך מתדבק זיין אינעם אויבערשטן‪ .‬די נפש‬ ‫אוודאי‪ ,‬פונדעסטוועגן‪ ,‬האט דער מענטש א פליכט צו טון אין די‬ ‫הבהמית געניצט‪ :‬כ'וויל שלאפן‪...‬‬ ‫אין דער פארגאנגענהייט איז דא געווען אן אריכות איבער‬ ‫עבודה‪ .‬אייגנטליך זענען ספרי מוסר פול מיט אזעלכע אין ענליכע‬ ‫די יסוד פון 'שתי נפשות'‪ .‬ס'איז געווארן אויסגעשמועסט‬ ‫גיי הייב זיך יעצט אן טענה'ן‪ ...‬אזא וויכוח האט נישט קיין לאגיק‬ ‫געדאנקען‪ ,‬מוטיגנדיג דעם מענטש אז 'אפילו מצד זיין זיין א‬ ‫אז יעדער איד ענטהאלט אין זיך צוויי סארט נפשות‪,‬‬ ‫אין זיך‪ ,‬ווייל ווי געזאגט; יצרים ארבעטן נישט מיט קיין שום זינען‪.‬‬ ‫מענטש איז בכלל נישט כדאי זיך אריינצולייגן אין תאוות'‪ .‬און די‬ ‫און אז די קאנטראסט צווישן זיי צוויי איז שמים‪-‬וארץ;‬ ‫מ'קען איר נישט איבערצייגן‪ ,‬זי ארבעט ווי א מאשין‪ ,‬און מיט א‬ ‫סיבה דערפאר איז‪ ,‬ווייל ס'איז זייער שווער פאר א נשמה צו רעדן‬ ‫נעמליך‪ ,‬אז די 'נפש האלקית' ציט נאכאנאנד צום‬ ‫מאשין קען מען נישט פירן קיין דעבאטע‪ .‬מיט א בהמה קען מען‬ ‫צו א גוף‪( ...‬אזויווי מ'וועט ווייטער זען)‪ .‬דעריבער‪ ,‬ווילאנג דער מענטש‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬דאקעגן די 'נפש הטבעית' (‪'-‬הבהמית') ציט‬ ‫נישט אויסטוישן קיין ווארט‪ .‬א איד קען רעדן מיט א גוי‪ ,‬וויבאלד‬ ‫פירט זיך ווי א בהמה און ליגט אין בהמה'ישקייטן‪ ,‬וועט זיין שווער‬ ‫די גאנצע צייט צו 'ישות' און 'פירוד'‪ .‬אבער דא קומט‬ ‫ביידע האבן א מח‪ .‬אבער מיט א בהמה‪ ,‬אפילו מיט א טהור'דיגע‬ ‫צו רעדן עפעס מיט אים (איבערהויפט אין די קינדער יארן‪ ,‬וויבאלד ביז די בר‬ ‫אריין א מורא'דיגע שאלה‪ :‬למעשה‪ ,‬וואס טוט מען ווען‬ ‫בהמה‪ ,‬קען מען פשוט נישט רעדן‪.‬‬ ‫מצוה טוט נאכנישט די נפש האלקית פולקאם אראפקומען צום מענטש‪ ,‬דעריבער‬ ‫איין נפש ציט דא און די אנדערע ציט דארט?! וויאזוי‬ ‫מיט וועמען קען מען יא רעדן? מיטן נפש השכלית! די נפש האלקית‬ ‫דארף ער צוקומען צו די כוחות פון זיין נפש הבהמית)‪ .‬צוליב דעם פעלט‬ ‫באקעמפט מען און באזיגט מען דעם נפש הבהמית?‬ ‫קען זיך נישט אפגעבן דירעקט מיטן נפש היצרית‪ ,‬אבער מיטן נפש‬ ‫אויס אזא סארט עבודה‪ ,‬אין א בחינה פון "דרך ארץ קדמה לתורה"‪.‬‬ ‫השכלית קען זי רעדן און פרובירן איבערצייגן‪ ,‬און דעריבער‪ ,‬איז די‬ ‫עיקר עבודה דווקא אינעם שכל‪.‬‬ ‫אבער‪ ,‬ס'איז נישט די 'תורה' אליינס‪ ,‬ווי אויך איז דא נישטא קיין‬ ‫מלחמה צווישן די נפש האלקית און די נפש הבהמית‪ ,‬נאר ענדערש‬ ‫א מלחמת הנפש אינערהאלב די נפש הבהמית זעלבסט (אבער אויב‬ ‫תשובה‪:‬‬ ‫אין דעם ערשטן טייל מאמר איז געווארן ברייט אויסגעשמועסט‪ ,‬אז‬ ‫ווען די פערד האלט זיך‬ ‫דער מענטש טוט דערין מיט א מטרה צו דערביי אנקומען צו עבודת ה'‪ ,‬וויסנדיג אז‬ ‫אזוי וועט אים אנקומען גרינגער צו נתעלה ווערן אין עבודת ה'‪ ,‬ווערט דאס אליינס‬ ‫דער עיקר מלחמה איז אויפצולעבן דעם נפש האלקית מיטן גאנצן‬ ‫נישט ביים רוקן‬ ‫קראפט‪ ,‬ווייל ווען די נפש האלקית איז שטארק און אויפגעדעקט‪,‬‬ ‫אוודאי אויך פאררעכנט אלס עבודת ה')‪.‬‬ ‫האט זי די כח גרינגער איבערצוקומען די נפש הבהמית‪ .‬און געוויס‪,‬‬ ‫די מלחמה אנטקעגן דער נפש הבהמית ווערט געטון דורכ'ן 'כח‬ ‫איידער מיר זעצן פאר צו פארשטיין געבן וויאזוי מ'רעדט מיטן נפש‬ ‫השכלית‪ ,‬איז ווערד זיך אפצושטעלן און זיך באציען צו א וויכטיגע‬ ‫צווישן 'חלק אלוקי' און‬ ‫השכל'‪ ,‬אזויווי מיר האבן געהאט אנגעהויבן צו מסביר זיין‪.‬‬ ‫שאלה וואס קען ארויפשווימען‪ :‬ווער זאגט אז מ'דארף בכלל רעדן‬ ‫מיטן נפש הבהמית? ס'איז אמת אז מיר האבן נישט קיין אייניגע‬ ‫'אדם ובהמה'‬ ‫צוערשט האבן מיר אנגעהויבן אויסצושמועסן וויאזוי די נפש‬ ‫הבהמית ארבעט‪ ,‬ווי מיר האבן פארשטאנען אז זי איז איינגעטיילט‬ ‫שפראך מיט א בהמה‪ ,‬אבער ווער זאגט אז מ'דארף איר בכלל‬ ‫ביז אהער איז אונז געווארן אויסגעקלארט ווער איז די 'נפש‬ ‫צווישן 'רגשות' און 'יצרים'‪' .‬רגשות' זענען א נפשית'דיגע זאך‬ ‫פרעגן‪ ...‬האסטו דען אמאל געהערט אז מ'זאל פרעגן א פערד וואס‬ ‫הבהמית' און וויאזוי זי פונקציאנירט‪ .‬אצינד וועלן מיר אריבערגיין‬ ‫וואס בארירן דעם נפש און ברענגען איר פארגעניגן‪ ,‬דאקעגן‬ ‫צו טון‪ ?...‬מ'געבט אים א שמייס און ער הייבט אן גאלאפירן‪ ...‬ביי‬ ‫צו די צווייטע זייט פון די מלחמה‪ ,‬צו 'אונזער' זייט‪ ,‬און זען ווער‬ ‫'יצרים' האבן נישט קיין שום אינהאלט און 'מהות' אין זיך‪ ,‬און טוען‬ ‫א מלחמה פרובירט מען נישט צו 'איבערצייגן' דעם פיינט; מ'שיקט‬ ‫ס'שטייט און קעמפט‪ :‬די 'נפש האלקית'!‬ ‫דערפאר נישט זעטיגן דעם נפש‪ .‬צוליב דעם טוט די 'נפש השכלית'‬ ‫אים אראפ אפאר מיסלס און ער רוקט זיך אין א זייט‪...‬‬ ‫ציען און פרובירט איבערצורעדן דעם מענטש ער זאל 'זיך' אליינס‬ ‫ווי שוין אמאל אויסגעשמועסט אין דעם מדור אנבאלאנגט די 'צוויי‬ ‫שפירן אויף א געזונטע אופן‪ ,‬בשעת די 'נפש הבהמית' ציעט צו‬ ‫און די ענטפער איז ווי געזאגט‪ :‬אוודאי‪ ,‬ווילאנג ס'איז דא די‬ ‫נפשות' – פארמאגט יעדער איינציגער איד א נשמה קדושה וטהורה‪,‬‬ ‫יצרים און רייצענישן וואס האבן נישט קיין שום נפש און תוכן אין‬ ‫מעגליכקייט אז די נפש האלקית זאל באהערשן די 'פערד'‪ ,‬דורכ'ן‬ ‫א מציאות אלקית וואס איז חצוב מתחת כסא הכבוד‪ ,‬א חלק אלוק‬ ‫זיך‪.‬‬ ‫זיך אויסבעטן ביים אויבערשטן‪ ,‬אדער דורך אותיות פון תורה‬ ‫ממעל ממש‪ ,‬וועמענ'ס גאנצע וועזן איז אויסדריקליך בלויז אלקותו‬ ‫ותפילה‪ ,‬אדער דורך סיי וועלכע אנדערע מהלך פון המשכת‬ ‫יתברך‪ ,‬אירע אלע משיכות און ציאונגען זענען צו אלקותו יתברך‪,‬‬ ‫אצינד זעצן מיר פאר די ענטפער‪:‬‬ ‫אור – איז אלץ בעסער‪ .‬דאס איז די מער געראטענע מהלך‪ ,‬ווי‬ ‫און אירע אלע רצונות און שטרעבונגען זענען נאר צו גילוי אלקותו‬ ‫שוין ערקלערט אינעם ערשטן מאמר‪ ,‬אז די עיקר עבודה איז צו‬ ‫ממשיך זיין אור און איבערגעבן די שליטה אין די הענט פונעם‬ ‫יתברך‪.‬‬ ‫בשעת די נפש הבהמית וויל א גאנצע צייט נאר שפירן זיך אליינס‪,‬‬ ‫די צד השווה פון 'פירוד'‬ ‫נפש האלקית‪ .‬אבער צומאל ארבעט דאס נישט‪ ,‬צומאל האלט זיך‬ ‫די צד השווה צווישן די נאטורליכע נטיות וואס די צוויי נפשות‬ ‫וויל די נפש האלקית א גאנצע צייט נאר שפירן אלקותו יתברך‪.‬‬ ‫האבן‪ ,‬איז אז די 'נפש השכלית' ציעט צו מענטשליכע‪ ,‬געזונטע‬ ‫די פערד נישט ביים רירן‪ ,‬שיקסט אריין א אטאקע פון מיסלס און‬ ‫וויבאלד דאס איז זי‪ ,‬זי איז א חלק אלוק ממעל ממש‪ .‬זי וויל ווערן‬ ‫דער פיינט דערשרעקט זיך נישט‪ ,‬די יצר ברענט אויף א פארנעם אז‬ ‫רגשות‪ ,‬דאקעגן די 'נפש הבהמית' ציעט צו בהמה'ישע (אויך‬ ‫אינגאנצן בטל און דבוק אין אויבערשטן‪ .‬זי גארט צו דביקות‬ ‫געזונטע‪ )...‬יצרים‪ ...‬אבער ביידע זענען קליפה און סטרא אחרא‪.‬‬ ‫גארנישט רעדט צו איר – און דאן‪ ,‬וויל דער אויבערשטער אז זאלסט‬ ‫נישט ווייל דאס וועט איר צוברענגען צו סיי וועלכע הצלחה – נאר‬ ‫דווקא פירן א מלחמה און אן עבודה דירעקט מיטן נפש הבהמית‪.‬‬ ‫פארקערט; זי וויל פולשטענדיג מבטל זיין איר גאנצע עצמיות‪.‬‬ ‫די שטרעבונג סיי פונעם נפש השכלית און סיי פונעם נפש הבהמית‪,‬‬ ‫מ'דארף דאס גוט דערהערן‪ :‬פארוואס וויל דער אויבערשטער דווקא‬ ‫זי וויל נאר רצון ה'! זי האט נישט קיין שום אייגענע אינטערעסן‪,‬‬ ‫זענען איינס‪ :‬שפירן ישות‪ .‬שפירן פירוד‪.‬‬ ‫אזא סארט עבודה פון דיר? דאס אז ביסט נישט מצליח צו רוקן דעם‬ ‫וויבאלד זי איז אייגנטליך נישט קיין אייגענע מציאות‪ .‬זי איז נאר‬ ‫לאמיר זאגן אז ס'וועט זיין א גוי‪ ,‬א געבילדעטער‪ ,‬שטודירטער‬ ‫פערד איז נישט קיין מקרה חלילה‪ ,‬נאר ס'קומט מיט א ספעציעלע‬ ‫גילוי מציאותו יתברך דא אינעם עולם הגשמי‪ .‬איר שטרעבונג איז‬ ‫פראפעסאר וועלכער ווייסט וויאזוי זיך צו באהערשן‪ ,‬און ער וועט‬ ‫מטרה‪.‬‬ ‫איינס און נאר דאס‪ :‬ווערן בטל‪ ,‬נכלל‪ ,‬זיך מוסר נפש זיין און צוריקגיין‬ ‫באווייזן צו איבערצייגן זיין 'נפש היצרית' דורך זיין 'נפש השכלית'‬ ‫און די מטרה איז ווי פאלגנד‪ :‬דער אויבערשטער וויל אז אויך די‬ ‫צו איר מקור בעליונים‪ ,‬אדער מגלה און ארויסברענגען מציאותו יתברך‬ ‫אז ס'איז כדאי זיך צו הייבן העכער אלע וועלטליכע‪ ,‬בהמה'ישע‬ ‫נפש הבהמית זאל נתברר ווערן‪ .‬אז אויך זי זאל באדינען דעם נפש‬ ‫בתחתונים‪ .‬גארנישט אויסער דעם‪.‬‬ ‫ניינונגען‪ ,‬וועט זיין ציל סך הכל זיין אויסשליסליך איינס‪ :‬אז ער‬ ‫האלקית (ווי שוין אויסגעשמועסט‪ ,‬אז די נפש הבהמית פון א איד קומט פון‬ ‫וועט זיין מער מוצלח‪ ,‬מער חשוב‪ ,‬מער ראפינירט‪ ,‬און אז ער וועט זיך‬ ‫און דא הייבט זיך אן גאר אן אנדערע מלחמה‪ ...‬ס'איז נישטא קיין‬ ‫'קליפת נוגה' וואס איז אן 'עירוב טוב ורע'; אנדערש ווי די נפש הבהמית פון א גוי‬ ‫קענען שפירן אסאך בעסער מיט זיך‪.‬‬ ‫מלחמה צווישן א 'מענטש' מיט א 'בהמה'‪ ,‬נאר צווישן די 'חלק‬ ‫וואס באשטייט פון 'שלש קליפות הטמאות'‪ .‬דעריבער דארף די נפש הבהמית פון‬ ‫אלוק' מיטן 'מענטש און בהמה'‪ ...‬דאס איז שוין אינגאנצן אן‬ ‫נאך אלע מעשיות‪ ,‬זיין מטרה וועט זיין בלויז זיך‪ ,‬זיך און נאכאמאל‬ ‫א איד נתברר ווערן לטוב)‪.‬‬ ‫אנדערע סארט מלחמה‪ ,‬וויבאלד די פראגע איז נישט "וויאזוי צו‬ ‫זיך‪ .‬וואס דאס מיינט‪ :‬פירוד‪.‬‬ ‫מ'דארף פארשטיין‪ ,‬אז די גאנצע מלחמה צווישן די צוויי נפשות‬ ‫לעבן"‪ ,‬צי ווי א מענטש אדער ווי א בהמה‪ ,‬נאר "ווער לעבט" – צי‬ ‫אזוי ארום‪ ,‬אין א געוויסע זין‪ ,‬ליגט דער פראפעסאר נאך מער‬ ‫איז נישט קיין מלחמה בלויז פאר 'מלחמה'ס וועגן'‪ ,‬נאר פארקערט;‬ ‫לעבט די חלק אלוק פון מיר‪ ,‬אדער די פאלשע 'יש' פון מיר‪ ,‬זאל‬ ‫אין 'קליפה' ווי יענער עקלהאפטיגער גוי וואס געבט זיך אפ‬ ‫ס'איז א 'מלחמה פאר שלום'‪ ,‬מיט א מטרה צו משכניע זיין און מאכן‬ ‫עס זיין א 'מענטש' אדער א 'בהמה' (ווי שוין אויסגעברייטערט איבער דער‬ ‫מיט אומווערדיגע תאוות‪ .‬וויבאלד ער האלט זיך אסאך גרעסער‬ ‫שלום מיטן נפש הבהמית‪ ,‬אז אויך זי זאל פארשטיין און דערהערן‬ ‫סתירה אינעם מאמר 'צוויי נפשות')‪.‬‬ ‫ווי דער לעצטער‪ ,‬ער קוקט זיך אסאך מער ארויף און ער מאכט‬ ‫אז אין עוד מלבדו יתברך און אז איר גאנצע מציאות איז נאר צו‬ ‫זיך אלס אסאך מער א געשעצטער 'מציאות' ווי אלע אנדערע‬ ‫מגלה זיין כבוד שמים און נישט צו זיך אליינס שפירן‪ .‬און כדי‬ ‫מיט א בהמה קען מען‬ ‫אראפגעקוקטע‪ ,‬נידריגע חברה‪ .‬אוודאי האבן די געמיינע קליפת‬ ‫נישט רעדן‪...‬‬ ‫צו קענען מאכן שלום מיטן נפש הבהמית‪ ,‬איז נישט גענוג נאר‬ ‫התאווה א פיל מער נידריגע ניווא‪ ,‬מיט דעם וואס ס'ברענגט אסאך‬ ‫צו ממשיך זיין אור פונעם נפש האלקית‪ ,‬ס'איז נישט גענוג איר‬ ‫מער א 'התפשטות הישות'‪ .‬אבער פארט‪ ,‬מער עמקות'דיג גערעדט‪,‬‬ ‫צו בלויז באמבאדירן מיט מיסלס‪ ,‬און ס'איז נישט גענוג נאר איר‬ ‫האט דער פראפעסאר א 'דיפלאמע' פון ישות‪( ...‬אזויווי דער 'בעל‬ ‫אונטערצודרוקן אין א בחינה פון 'אתכפיא' ווי זי מוז אויספאלגן‬ ‫אצינד‪ ,‬נאך וואס איז געווארן אויסגעשמועסט‪ ,‬און נאכן האבן‬ ‫התניא' איז מבאר‪ ,‬אז די קליפה פון חכמות חיצוניות איז נאך גרעסער ווי די קליפה‬ ‫וואס די נפש האלקית וויל – ווייל דעמאלטס וועט די נפש הבהמית‬ ‫קענענגעלערנט די אינערליכע געבוי פונעם נפש הבהמית‪ ,‬אין‬ ‫פון תאוות)‪.‬‬ ‫טאקע ווערן נכנע און אפילו אויסגעלייטערט‪ ,‬אבער אין א געוויסע‬ ‫קאנטראסט צו די געהויבנקייט פון די נפש האלקית – קומען מיר אן‬ ‫צו די געפרעגטע שאלה‪ :‬וויאזוי פירט מען דעם קריג צווישן די נפש‬ ‫טאקע דערפאר‪ ,‬די גאנצע מלחמה און עבודה זיך אויסצוארבעטן‬ ‫זין וועט זי בלייבט איינגעשטילט אין א זייט‪ .‬זי בלייבן קליפה‪.‬‬ ‫איבער וואס מיר האבן גערעדט‪ ,‬וואס געבט זיך אפ מיטן‬ ‫דעריבער פאדערט זיך דווקא א דירעקטע עבודה מיטן נפש‬ ‫האלקית און די נפש הבהמית?‬ ‫איבערצייגן דעם מענטש אז ער זאל זיך צוריקהאלטן פון תאוות און‬ ‫הבהמית‪ ,‬א שכל'דיגע ערקלערונג און אינערליכע איבערצייגונג‪,‬‬ ‫און יעצט איז שוין די ענטפער היבש קלאר‪ :‬אינעם נפש השכלית‪.‬‬ ‫כעס און שלעכטע מידות וויבאלד "ס'איז נישט געראטן צו זיין ווי א‬ ‫וואס אזוי ארום ביסטו איר מברר און מאכסט 'שלום' מיט איר‪ ,‬ווען‬ ‫די 'שכל' פונעם נפש הבהמית איז די 'שלאכט פעלד' וואו די עבודה‬ ‫בהמה" (אויסער אויב ס'קומט פון אן אמת'ע פלאץ ווי דער איד וויל זיין הייליג און‬ ‫אויך זי ווערט רעקרוטירט פאר עבודת ה'‪.‬‬ ‫דארף ווערן געטון‪.‬‬ ‫דערהויבן)‪ ,‬צי ווייל "ער וויל זיין אן איידעלער‪ ,‬אריסטאקראטישער‬ ‫וויאזוי צייגט מען איבער דעם נפש השכלית? און טוט דען די נפש השכלית‬ ‫פארוואס טאקע? ווייל די נשמה קען נישט פירן קיין 'דיאלאג' מיט א‬ ‫מענטש"‪ ,‬אדער סיי וועלכע אנדערע ענליכע סיבה – האט בכלל‬ ‫פלוצלונג פארלירן איר ווילן זיך צו אליינס שפירן? אויף דעם וועט ווערן‬ ‫בהמה‪ ...‬לאמיר זיך אויס'משל'ען א היכי‪-‬תמצי ווי די נשמה וויל גיין‬ ‫נישט קיין שייכות מיט די אמת'ע‪ ,‬פנימיות'דיגע עבודת ה'‪ .‬דאס‬ ‫אויסגעברייטערט בעז"ה אינעם דריטן און לעצטן קאפיטל‪.‬‬ ‫לערנען‪ ,‬בשעת די נפש הבהמית (היצרית) וויל גיין שלאפן‪ .‬די נשמה‬ ‫איז נישט די מטרה‪ .‬און צומאל‪ ,‬אויב דער מענטש טוט דערין מיט א‬ ‫ד‬