הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

ע"י אלימלך הנשטטר מלמד תשב"ר בת"ת דרכי אבותינו לייקוואד יצ"ו – כתה ד'
לנדב וליטול חלק בזכות הפצת סיפורי צדיקים רופט ,347 678 0652או לאי מעיל shabbosstory@gmail.com
הבהרה :מיר געבן רשות צו מאכן קאפיס פון די 'גאנצע' גליון פאר אייערע בית המדרש ,מוסדות התורה וכדו' ,אבער עס איז נישט ערלויבט צו ארויס נעמען שטיקלך און
מאכן קאפיס פון בלויז א חלק דערפון .אויך איז נישט ערלויבט צו נעמען אונזער מעשיות וואס מיר האבן אפגעטייפט און עס טוישען אויף סיי וועלכע וועג אז מען זאל
עס קענען ניצען פאר אייגענע געברויך ,מיר האבן אריין געלייגט אסאך ארבעט אין די מעשיות (אויב ווילט איהר אז מיר זאלן אייך שיקען מעשיות אויף א וועג וואס איהר קענט עס
ניצען קען מען אונז רופען און מסדר זיין). שבת חיי שרה -שנה יד גליון )575( 9
הרב הקדוש ר' צבי הירש בן ר' יודא לייב כ"ץ זי"ע ,מרימנוב ,מגדולי מנהיגי החסידות ,ל' חשון תר"ז
געבוירען :אין יאר תקל"ח אין שטאט דומברובה ,צו זיין טאטע ר' יודא לייב כ"ץ אין זיין מאמע שפרינצא .געווארען א יתום פון זיינע עלטערען ביי די 10יאר אלט .צום ערשט האט
זיין פעטער ר' יודל איהם אויפגעצויגען אבער דערנאך איז ער געווארען א העלפער ביי א שניידער .אוועק :דינסטאג נאכט ל' חשון תר"ז ( 69יאר אלט) .חתונה געהאט )1 :צום ערשט מיט
דער טאכטער פון ר' חיים גרייצר )2 .מיט די טאכטער פון ר' אלחנן פון בולגרייא ) 3 .הרבנית מלכה בת הנגיד דוד לייבנר פון דוקלא ע"ה (ווען ער איז אוועק האט זי חתונה געהאט מיט הרה"ק
מריזין זצ"ל) .קינדער :ערשטע ווייב :ער האט געהאט 18קידער ,אבער ליידער זענען 16אוועק יונגערהייט .ער האט געהאט נאך א טאכטער (אשת ר' ארי' לייביש קאנער זצ"ל ,אבער זי איז
אוועק אהן איבער לאזען קינדער .דריטע ווייב )1 :ר' יוסף מרימנוב זצ"ל (געווארען א יתום פון זיין טאטע ביי דער 3יאר ,און הרה"ק מריזין האט איהם אויפגעצויגען) )2הרבנית רחל לאה ע"ה
(א כלה מיט ר' אשר בן ר' אברהם יעקב סאדיגורה זצ"ל ,אבער ער איז אוועק פאר די חתונה .דערנאך האט זי חתונה געהאט מיט זיין ברידער ר' שלמה סאדיגורה זצ"ל ,אבער נאך 15יאר נישט
האבען קיין קינדער האבען זיי זיך געגעט .דערנאך האט זי חתונה געהאט מיט ר' חיים דוב מזל זי"ע אן אייניקעל פון דער הייליגער ר' ר' זושא זי"ע) .תלמיד פון :ר' אברהם משה פשעווארסק
וואס האט איהם מקרב געווען צו חסידות ,דערנאך א משרת ביי ר' מנדל מרימנוב זצ"ל ווי ער איז דערנאך געווען פון זיינע נאנטע תלמידים .פון זיינע תלמידים :ר' אשר ישעי' פון ראפשיטץ,
דברי חיים פון צאנז ,ר' חיים מאיר יחיאל פון מאגלינצא ,דער ייטב לב און נאך אסאך .זיינע תורות זענען אין ספר :בארות המים ,באר לחי ראי ,מבשר טוב .געווען רב :אין רימנוב נאך די פטירה
פון זיין רבי ר' מנדל פון רימנוב .ליגט :אין רומנוב.
ערשט געגעסן דערפון ,זייענדיג זיכער איז אין די עסען פון ר' הירש פון געלט פאר לעכט
רימנוב פירט צו דער אייבישטער אז עס זאל דארט נישט זיין קיין ווערים. ר' צבי הירש פון רימנוב איז יונגערהייט געווארן א יתום ,און
זיין פעטער (דער ברידער פון זיין מאמע) ר' דוד פון שטאט טורנא האט
א שידוך פון הימל
איהם אריין גענומען צו זיך אין שטוב ,ווי ער איז געווען צו איהם ווי א
א געוויסע פרוי אן אלמנה איז אמאל געקומען צום רבי ר'
טאטע .נאך א שטיק צייט ווען זיין פעטער האט איהם מער נישט געקענט
הערש מרימנוב און זיך באקלאגט אז זי איז שוין עטליכע יאהר וואס זי
אויסהאלטן ,האט ער איהם געשיקט צו א שניידער ווי ער זאל זיך לערנן
איז אן אלמנה און האט נישט ווער ס'זאל איר אויסהאלטן ,בעהט זי דעם
שניידעריי אזוי ארום זאל עפעס וואקסן פון איהם אז ער וועט האבן
רבי'ן אז ער זאל דאווענן פאר איהר אז זי זאל טרעפן אן ערליכען מענטש
עפעס א פאך אין זיין האנט צו מאכן פרנסה .דער בחור צבי הירש האט
וואס זאל מיט איר חתונה האבן ,זי זאל קענען פירן א געהעריג לעבן
געוואוינט ביי יענער שניידער ווי ער האט איהם צוגעהאלפן מיט זיין
אין א אידישע שטוב.
ארבעט און אלס באצאלונג האט ער געוואוינט ביי יענעם שנידיער וואס
דער רבי ר' הערש האט זיך גענומען איהר אויספרעגן ווער זי
האט איהם אויסגעהאלטן מיט עסן און שלאפן און אלע זיינע געברויכן.
איז? ווער איז געווען איהר ערשטע מאן? און ווער זענען געווען איהר
צבי הירש איז געווען זייער איבער געגעבן פאר זיין ארבעט און געטוהן
טאטע און מאמע ,און פון וועלכע שטאט זי קומט? און נאך פארשידענע
אלעס געטריי .ווען זיין בעל הבית האט געענדיגט מאכן א קלייד פאר
פראגען .פאר די פרוי האט עס אויסגעקוקט זייער אינטרעסאנט ,וואס
א מענטש האט ער עס געגעבן פאר דאס קינד צבי הירש אריבער
דער רבי אינטרעסירט זיך אזוי שטארק אבער זי האט אלעס געענטפערט
געטראגן פאר יענעם ווי די מענטשן פלעגן איהם געבן עפעס געלט אלס
פונקטליך.
געשאנק (טיפ) .די געלט האט צבי הירש צוביסלעך אוועק געלייגט וואס
ווען רבי ר' הערש האט געהערט דעם נאמען פון איהרע
דערמיט האט ער געקויפט לעכט און ביינאכט נאך די ארבעט האט ער
עלטערן אין די שטאט פון זי קומט ,האט ער געפרעגט ,האבען זיי נישט
זיך געזעצט לערנן ביי די ליכטיגקייט פון די לעכט.
געוואוינט אויף יענעם גאס? און דער צדיק לייגט אראפ ווי אזוי די הויז
האט אויגעגקוקט' .יא יא דאס איז טאקע געווען מיין טאטענס הויז', א פייער פון די הענט
האט די אלמנה געענפערט מיט וואונדער און איבעראשונג. אמאל איז דער שינאווא רב געפארן מיט זיין זוהן נפתלי וואס
דער רבי ר' הערש איז געבליבען שטיל און איז פארזונקען איז געווען א יונגל ,צום צדיק ר' הירש פון רימנוב אויף יום טוב .בשעת
געווארען און זיינע הייליגע געדאנקען אויף עטליכע מינוט ווי דערנאך די כהנים האבען געדיכענט ביי מוסף האט דער שינאווא רב גענומען
רופט ער זיך אהן 'איך האב פאר אייך א פאסיגן שידוך ,אזוי ווי איך זיין זוהן אונטער זיין טלית אז ער זאל נישט קוקען אויף די הענט פון
האב אויך נישט קיין רביצין ,בין איך גרייט מיט אייך חתונה צו האבן'. כהנים ביי דוכענען ,דאס קינד נפתלי האט זיך איבער געקליגט און ער
די פרוי איז געווארען זייער איבערראשט ,אויף אזא זאך האט איז יא געגאנגן קוקען אויף די ה ענט פון ר' הירש פון רימנוב וואס איז
זי זיך גארנישט געראכטען ,אז דער צדיק אליינס זאל מיט איהר חתונה אויך געווען א כהן און געדיכענט ,ווי נאר דער יונגעל האט געקוקט
האבן ,שעמעדיגע הייט זאגט זי 'אויב דער רבי איז מסכים בין איך זיכער האט ער זיך צושריגען 'עס קומט ארויס א פלאם פייער פון זיינע הענט'.
מסכים צום שידוך' .דער צדיק האט געהייסן אז מען זאל שוין אריין
האט נישט קיין ווערים
ברענן לחיים און מען האט אין א גוטע שעה געשלאסן די שידוך.
ר' מנדל פון רימנוב האט געהאט א הייליגע זוהן ר' נתן לייב
פארשטייט זיך אז די וואונדער צווישן די חסידים איז געווען
וואס האט אכטונג געגעבן נישט צו עסען גארנישט וואס קען זיין עס
גאר גרויס ,דא קומט א פרוי בעטן אז דער רבי זאל איהר פויעלן א
האט אפשר ווערים אין זיך (ווי די הלכה איז) .איינמאל איז ער געווען
שידוך ,און נישט מער און נישט ווייניגער נאר דער צדיק אליינס גייט
ביי דער ר' ר' הירש פון רימנוב און געזען אז ער געבט נישט אכטונג
מיט איהר חתונה האבן .צום וואונדער פון אלע האט דער רבי אנגעהויבן
אויף דעם אז דיין עסען זאל זיין ריין פון ווערים ,האט ר' נתן לייב איהם
פארציילן פארוואס ער האט געטוהן דעם שידוך.
געפרעגט פארוואס ער געבט נישט אכטונג אז זיין עסען זאל זיין
אלס קליין קינד ווען איך בין געבליען א יתום און איך האב
הונדערט פראצענט ריין פון ווערים? האט ר' הירש געזאגט 'מיינע עסען
געדארפט אליינס ארבעטן פאר פרנסה ,האב איך מיר געלערנט די פאך
האבן נישט קיין ווערים' .ר' נתן לייב האט גוט נאכגעקוקט די עסען פון
פון שניידעריי ,ווי איך האב געדינט אלס א באדינער אין די שטוב פון
ר' הירש ,ווי ער האט טאקע באמערקט אז אין די עסען ר' צבי הירש
א שניידער .אין יענעם שטאט האבן געוואוינט די עלטערן פון אט די
געפונט זיך טאקע נישט קיין איין ווערים ,אבער אין זיין אייגענע עסען
דאזיגע פרוי ווי איך בין כסדר געגאנגן ברענגן און טראגן קליידער צו
קען מען יא טרעפן ווערים .פון דעמאלסט אהן האט ר' נתן לייב מער
פארעכטן ביי זיי אין שטוב איז מיר איין זאך זייער געפאלן אז א יעדער
קיינמאל גארנישט געגעסן נאר פון די עסען וואס ר' צבי הירש האט
ערב שבת ביי חצות האב איך שטענדיג געזען ווי די שטוב איז שוין
גרייט פאר שבת קודש ,די חלות ,וויין ,בעכער און אלע אנדערע זאכן
האט פאסירט האבן זיי אויסגערייניגט דעם פלאץ ,אבער דעם קומעדיגע זענען שוין גרייט אויפן שבת טיש ,דער טאטע איז געזעסן און מעביר
טאג איז געשען דער זעלבע זאך .האט מען עס אפגעלאזט ביז דער סדרה געווען ,אז די גאנצע לופט אין שטוב האט זיך שוין געשפירט
תיפלה איז אינגאנצען חרוב געווארען. שבת'דיג .איך האב שטארק הנאה געהאט דערפון און געבעטן דעם
באשעפער אז איך זאל זוכה זיין צו טוהן א שידוך מיט איינעם וואס
פון קאלט צו הייס
קומט פון אזא סארט שטוב ווי פרייטאג שפירט מען שוין דעם טעם פון
דער הייליגער אמרי נועם פון דזיקוב האט געזאגט 'אז ער
דעם הייליגן שבת קודש.
וואלט שטארק געוואלט זוכה זיין צו זאגען שירה כאטש איינמאל אין
יעצט אז פון הימל האט מען מיר געשיקט די פרוי וואס איז
לעבן אזוי ווי דער צדיק ר' הירש זאגט עס' .ער האט פארציילט אז
די טאכטער פון יענעם הויז און זי איז מסכים ,איז דאס א סימן אז מיין
איינמאל איז דער ר' צבי הירש אריין אין בית המדרש וואס איז געווען
תפלה איז אנגענומען געווארען ,דערפאר דעריבער האב איך גלייך
זייער קאלט ,אבער ביי ד י שירה איז ער געווארען אזוי הייס פון ברען
געטוהן דעם שידוך.
וואס ער האט געזאגט די שירה ,אז מען האט געדארפט עפענן די
פענסטער זיך צו אפקילען. וויל נישט אנדערש ווי דער אייבישטער
דער צדיק האט דורך אויס זיין לעבן מיט געמאכט גאר אסאך,
זיין פטירה
ווייל ליידער האט ער געהאט 17קינדער וואס זענען ביי איהם אוועק
נאך סוכות די לעצטע יאר אויף די וועלט האט דער צדיק
רח"ל ,דאך אבער האט ער געדינט השי"ת מיט גרויס שמחה .איין שבת
אפאר מאל מרמז געווען אז ער גייט אוועק פון דער וועלט ,און ער איז
ווען עס האט געהאלטן אז זיין מיידל די אכצענטע קינד האט ליידער
ארום געפארען נאכגעלט צו צאלען זיינע חובות .דער נאכט צו מיטוואך
געהאלט ממש פאר אוועק גיין פון די וועלט רח"ל ,האט ער נאכאלס
פרשת תולדות ל' חשון א' דר"ח כסליו תר"ז האט ער געדאווענט מעריב
געטאנצן מיט גרויס פרייד לכבוד שבת קודש .מען האט איהם אמאל
מיט גרויס התלהבות ,ער האט זיך געזעגנט מיט זיין ווייב אין קינדער,
געפרעגט 'אויב איז ער א צדיק אז ער קען פויעלן ישועות פאר כלל
זיין רעביצין האט שטארק געוויינט און געפרעגט 'אויף וועמען פארלאזטו
ישראל איז פארוואס טוט ער נישט פויעלן אז ער זאל אויך געהאלפן
אונז?' האט ער געזאגט 'איך פארלאז ענק אויף דער רבון כל העולמים'.
ווערן?' אויף דעם זאגט דער צדיק 'ווען איינער דארף א ישועה פרוביר
ביי חצות האט ער געליינט קר"ש ,געמאכט א שהכל אויף א
איך צו העלפן פון זיין צובראכענקייט ,אבער ווען עס קויט צו מיר אויב
געטראנק (ווי אסאך צדיקים האבען זיך געפירט ,צו ווייזען אז אלעס
זעה איך אז דאס איז די ווילען פון דער אייבישטער פרויביר איך נישט
קומט פון באשעפער) ,דערנאך האט ער גלייך געמאכט זיין בארד און
זיך צו ארויס דרייען דערפון נאר איך נעם עס אהן מיט ליבשאפט' .איין
פיאות ,און ער איז אוועק אנהאלטענדיג זיין רעכטע האנט אין זיין
קינד איז אהם געבליבן דער צדיק ר' יוסף פון רימנוב זי"ע.
הייליגע בארד זייענדיג 96יאר אלט ,ער האט איבער געלאזט א
טאכטער (דער מאן פון ר' שלמה בן הרה"ק אברהם יעקב מסאדיגורה) אוועק געטריבען צום פארחרובטע תיפלה
און א קינד פון 3יאר אלט .שפעטער האט זיין רעביצין חתונה געהאט דער צדיק איז אמאל געווען אין א דארף לעבן סטראפקוב ווי
מיט ר' ישראל פון ריזשין ווי ער האט אויפגצויגען דאס יונגעל יוסף עס קומט צו איהם א יוד אז עס זענען פארהאן פארשידענע מזיקים אין
וואס איז שפעטער אויף געוואקסן ר' יוסף פון רימנוב .ר' יוסף האט זיין הויז וואס מאכען געפערליכע קולות ,און עס שטערט איהם זייער
געטוישט זיין משפחה נאמען פון כ"ץ אויף פרידמאן אזוי ווי דער שטארק .האט דער צדיק געזאגט אז ער זאל אהין גיין אין זאגען 'צבי
הייליגער ריזינער זי"ע. הירש בן שפרינצא האט באפולען אז זיי זאלען גיין צום גויאישע שכן'.
ווען ער איז אוועק פון דער וועלט האבן זיך מיט אמאל אלע אזוי איז טאקע געווען אין דער קומעדיגע טאג האט מען ביים גוי
לעכט אין זיין שטוב אויסגעלאשן אז עס איז געווארן טינקל ,די זייגער'ס געהערט די שרעקעדיגע קולות .דער גוי האט פארשטאנען אז דאס קומט
האבען זיך אפגעשטעלט פון פון דער יוד ,איז ער געקומען צו לויפען אין איהם געווארענט אז אויב
קומעדיגע וואך וועלן מיר אי"ה באשרייבן ארבעטן ,און אין פארנט פון זיין ער נעמט עס נישט אוועק וועט ער איהם אנמאכען צרות.
הרה"ק ר' חיים מיכאל דוב בן ר' יוסף (ווייסמאנדל) ,ו' כסלו
תשי"ח הויז האט מען געזען א דער איז יוד געלאפען צום צדיק וואס איז שוין דעמאלסט
צו מנדב זיין רופט ,3476780652אדער שיקט אן אימעיל צו
shabbosstory@gmail.com פייערדיגע זויל וואס האט געווען אין סטראפקוב און דערציילט וואס טוט זיך ,האט דער צדיק
געשיינט זייער ווייט ,עס האט וזכות פון די טויזענטער ליינערס איבער די וועלט יהא תלוי בכםמ יט געזאגט אז ער זאל אהין גיין אין זאגען 'צבי הירש בן שפרינצא האט
אלע זאכן און ווי וועט מען יעצט גיין .די
אזוי שטארק געשיינט אז עס האט אויסגעזען ווי די שטאט רימנוב ווערט באפוילען אז זיי זאלען אוועק גיין אין גיין צו דער תיפלה'.
יודען זענען געלאפן צום צדיק ר' מיכל פון
דאסהאט אויסגעוויינטמען
ביזזיךנאך וואס געשיינטאון
זלאטשוב זי"ע פארברענט אין א פייער ,עס האט אזוי דער קומעדיגע טאג האט מען טאקע געהערט מוראדיגע קולות
הארץ אז ער זאל זיי העלפן צו פטור ווערן באגראבן דער צדיק. פון דער תיפלה אבער אינעווייניג האט מען גארנישט געזען נאר
פון די שרעקליכע גזירה. שטיינער מיט זאמד פון דער תיפלה .די גוים האבן נישט געוואוסט וואס
די הייליגער רבי ר' מיכל'ע האט
זאכען געבעטן זיי גרויסעער האט סגולה פאר
אויסגעהערט און מעשה פון דער אור שבעת הימים דער הייליגע בעל שם טוב פאר מוצאי שבת ,וואס איז א זיי
יעדע
עס איז געווען א געוויסע קהילה וואס האט זיך ביי זיי געמאכט א מורא'דיגע מעשה מיט א ספר תורה .די קהילה האט זאלן ווארטן אפאר מינוט און ער האט
א אבער תורה, ספר נייע א באקומען
געפונען,
טיש ,נאךדארט קאפהאט
אויפן זייןמען
געלייגטואס
אראפטעות ווואך ווען מען האט געליינט אין איהר די פרשה פון די וואך האט מען געטראפן א טעות אין איהר ,א יעדע וואך האט מען פאראכטן די
אפאר ווייל זאך, פשוטע קיין
אפאר מינוט האט ער זיך אנגערופן :איר נישט איז אבער קומעדיגע וואך האט מען ווידער געטראפן א טעות ,אזוי האט זיך עס אנגעהאלט גאר לאנג ,ביז האט פארשטאנן אז דאס
איינצעלנע טעותים קען נאך זיין ,אבער ווי אזוי קען זיין אזויפיל טעותים אהן קיין סוף .די קהילה האט מחליט געווען אז מען וועט ארויס שיקען א ספעציעלע משלחת צום
קענט אהיים פארן געזונטערהייט און איר
הייליגן בעש"ט וואס זיי זאלן מיט נעמען דעם ספר תורה ,און ער וועט זיי אפשר קענען מסביר זיין וואס דא קומט פאר.
ווילדיזעהן
ער ווען
האבן, גארנישט מורא
געבעטן אז בעש"ט האטדארפט פוןדי שלוחים זענען אנגעקומען צום בעש"ט ווי זיי האבן פארציילט די גאנצע מעשה וואס פאסירט מיט די ספר תורה .דער
וואסזייאיז
האבןעושר אהיימגעפארן
וד א גרויסע צוריק אידן זענען
שרייבן א י דעם ספר און זיי האבן עס איהם געוויזן .נאך אריין קוקען אין איהר ,האט דער בעש"ט אזוי געזאגט 'דער ספר תורה האט געלאזט
פלוצלינג
געלט און פון די 'קארטן',איז
שפיל פריץטמנאאז די געהערט
באמת אן עהרליכע יוד .נאר דער יוד האט געהאט א גאסט הויז וואס ער פלעגט פארדינגן פאר מענטשן וואס פלעגן שפילען דארטן די
געווארן די
באמת עושר האט ער בטל אזוי דאיז
אוןוואס
כאטשגעשטארבן
וואס דער עושר האט געמאכט פון די מענטשן וואס האבן געדינגן דעם צימער ,האט דער עושר געלאזט שרייבן א ספר תורה .דערפאר
צוריקעס אלעאידן
הלכות ווי מיט די
געווארןזענען
שפעטער געמאכטגארנישט געטוהן ,און די ספר תורה איז טאקע געשריבן געווארן מיט אלע ריכטיגע כוונות בקדושה ובטהרה ,די פארמעט איז אויךגזירה,
הייליגעהאט
אויפהער'.
נאכאמאלכחאהןפאר די
זאגן א יישר געקומעןאון
דארף צו זיין ,דאך אבער ווייל די געלט איז געקומען פון א נישט ריינע פלאץ ,ברענגט דאס צו אז די ספר תורה זאל פסול ווערן איינמאל
נישט דערפאר איז
זלאטשוב מיכל פוןארעכטן,
דערפצדיק ר'געהעריג
קענען ,האט
דער בעש"ט אויסגעפירט 'עטץ זאלט וויסען אז דער ספר תורה וועט קיינמאל נישט זיין כשר און מען וועט עס קיינמאל נישט רבי
זיי געזאגט איר זאלט וויסן אז עס איז נישט דא קיין ברירה נאר עס צו באהאלטן ווי די הלכה פארלאנגט.
מיין מופת ,נאר איך האב דאס געהערט פון
דעם הייליגן בעל שם טוב זי"ע .די אידן
