בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa — חיי שרה (2026-11-02)

וירא-חיי שרה שנה ו'
תשפ"ז לפ"ק גליון קט"ו
בקודש פנימה
בעזהשי"ת
שיחות קודש מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
י"ל ע"י 'מערכת פאפא' גליון פנימי לאנ"ש חסידי פאפא
שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א בעת שביקר בקודש
פנימה גיסו הגה"צ רבי אליעזר דוד גרינוואלד שליט"א הרב א מדור שיחות קודש
מטעטש-וומס"ב לרגל שמחת קישור החיתון של נכדו
בתוכן:
יום ג' בהעלותך תשפ"ו לפ"ק משפחת הגה"צ ר' יעקב יחזקי' מחוסט
ז"ל /אודות הרה"ח ר' עמרם גר"וו ז"ל
הרב מטעטש :דער מחותן איז א 'טויב' ,אן אייניקל פון הגה"צ רבי יעקב נכד הבכור של מרן הערוגת הבשם /
יחזקי' מחוסט זצ"ל. הגה"ק מצעהלים בבעלזא /אודות השם
'מרים' /אחר מי נקרא מרן מבעלזא זי"ע
מרן שליט”א :ס'איז געווען עטליכע 'טויב' ברודער'ס ,הגה"צ רבי שמואל /התנאים של ר' מאטעלע מטשערנאביל
/קריאת שם לבת /השם 'עמרם' אחר
דוד טויב זצ"ל אב"ד מוזשאי איז געווען אן איידעם ביים פעטער ר' יחזקי'. ר' עמרם חסידא /נשים זקנות /מנהגי
זיינע קינדער זענען געווען ,הגה"צ ר' עמרם זצ"ל אב"ד ערוגת הבשם ישראל /חתונות עד אישון ליל /אודות
הגה"צ משאפראן ז"ל /אודות האדמו"ר
באלטימאר ,הגה"צ רבי יוסף יהושע זצ"ל בנימינה רב ,הרה"ח ר' משה בער מסקווירא ז"ל /כח התורה אצל צדיקים
ז"ל ,און הגה"צ רבי אהרן צבי זצ"ל האליינער רב ,אויך איז געווען א שוואגער /ועוד
דארט הרה"ח ר' הערשל מארקאוויטש ז"ל.
יג מדור דברות קודש
הרב מטעטש :דאס הייסט אז דער מחותן איז אן אייניקל פונעם ערוגת
בתוכן:
הבשם'ס טאטע הגה"ק רבי עמרם מטשארנא זי"ע. דאגת הפרנסה /אכילה ושינה כדבעי
/תרופה לאהבת ה' ויראתו /תורה עם
ר' עמרם האט נאר געהאט איין ברודער?
חסידות /להמשיך ה'ווארעמקייט' /
מרן שליט”א :דאכט זיך מיר אזוי ,דאס איז געווען הגה"צ רבי יעקב יחזקי' חסידות עם פנימיות /אופן הלימוד /ענין
החבורות /תודה לעסקנים /תורה תבלין
זצ"ל דער סערעדנא רב. /מסיבה תיכף אחר יו"ט /נעיצת סוף
התורה לתחלתה /להתחיל תיכף בתורה
הרב מטעטש :די שימענאוויטש משפחה זענען דאך אייניקלעך פון ועבודה /לימוד בשלימות /זכות רבותינו
סערעדנא רב. הק' /פטרון המפעל /אנחנו וצאצאינו
/ועוד
ווער פון די צדיקים האט מעיד געווען אז ר' עמרם האט געהאט גילוי
אליהו? כג חסידים דערציילן
מרן שליט”א :דאס איז געווען הגה"ק הלבושי מרדכי ממאד זצוק"ל ,ער לימוד גפ"ת /חזרת הלימודים /לימוד מוסר
/נכד הערוגת הבשם /תשובה מתוך שמחה /
האט געזאגט אז ס'איז געווען אזוי מקובל און ידוע אז דער זיידע ר' עמרם
פסול בשלשה לוגין
האט געהאט גילוי אליהו.
וירא-חיי שרה תשפ"ז א עלון בקודש פנימה
מ'האט געוואלט אויפנעמען ר' עמרם אלס רב אין
מונקאטש ,אבער ער האט עס נישט געוואלט אננעמען,
עה
צ רנה וישו באהלי ווייל די רביצין – די באבע אסתר ע"ה -האט זיך
די אויסגענומען ביים שידוך אז זי וויל נישט אז ער זאל
קול
קים
זיין א רב ,זי איז געווען א טאכטער פון הרה"ח ר' שלמה
געשטעטנער ז"ל.
בקידה ובהשתחויה מול פני הקודש נשגר בזה
ברכת מזל טוב מעומק לבבינו ,מול פני המנורה הרב מטעטש :דער ערוגת הבשם איז דאך אויך געווען אן
הטהורה ,בוצינא קדישא ,עמוד האש ההולך לפני
המחנה ,עטרת תפארת ישראל ,אבינו רוענו איידעם ביי משפחת געשטעטנער.
כבוד קדושת מרן שליט”א :דער ערוגת הבשם'ס שווער הרה"ח ר'
מרן אדמו"ר
אברהם געשטעטנער ז"ל איז געווען א ברודער מיט ר'
שלמה געשטעטנער ,דאס הייסט אז דער ערוגת הבשם
עט"ר שליט"א איז געווען אן איידעם ביי זיין עלטער-פעטער.
דער פעטער ר' יחזקי' האט געהאט אסאך טעכטער ,דער
לרגל השמחה השרויה במעון הקודש ערוגת הבשם האט אים געזאגט אז ער וועט האבן גוטע
איידימער .כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל איז דאך געווען דארט
שמחת הולדת הנכד בן אצל הרה"צ
אן איידעם ,ווען די רביצין איז געבוירן געווארן ,האט דער
רבי יוסף שליט"א ראש כוללנו ב"פ
ערוגת הבשם געזאגט פאר זיין ברודער ר' יחזקי'" :זאלסט
ברכת מזל טוב לכבוד הסב הגה"צ אב"ד וויסן אז ס'איז דא אנגעגרייט פאר איר א תלמיד חכם"א .
וראה"כ מנחת חינוך טארטיקוב שליט"א
ואנו תפלה שמשמחת בית צדיקים זו ישפע שפע רב לנו ולכל ישראל, א .ראה בהקדמת כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א ואחיו הגאוה"צ שליט"א
וירוה כ"ק מרן שליט"א רוב תענוג ונחת מכל יוצ"ח ,ונזכה עוד רבות בשנים
לחסות בצל הקודש ,עדי נזכה שהוא יוליכנו קוממיות לארצנו ,בב"א. לספה"ק ויחי יוסף על התורה :ועובדא ידענו ,שכאשר נולדה לדו"ז
הרה"ג יעקב יחזקי' גרינוואלד מחוסט ז"ל בתו חנה הי"ד ,שהיא זכתה
להיות אשת נעוריו של כ"ק אאמו"ר ז"ל בזיווג ראשון ,ובא לבשר
לאחיו הגה"ק בעל ערוגת הבשם שנולדה לו בת למזל טוב ,והשיב
וירא-חיי שרה תשפ"ז ב עלון בקודש פנימה
מרן שליט”א :דאס איז אנגעגאנגען אזוי ביז זיין יונגערע הרב מטעטש :עפעס איז דא א מעשה אז ס'איז דא דער
ברודער הרה"ח ר' נחום ז"ל איז עלטער געווארן, נאמען 'עקיבא' אין די משפחה ,ווייל מ'האט געגעבן דער
דעמאלטס האט אים דער ערוגת הבשם איבערגעגעבן די נאמען עקיבא יחזקאל נאך יעקב יחזקי'.
ביזנעס. מרן שליט”א :דאס איז געווען ביים טאטן ז"ל ,דער טאטע
הרב מטעטש :הרה"ח ר' עמרם גרינוואלד ז"ל איז געווען ז"ל האט געהאט א זון 'עקיבא יחזקאל' ,ס'איז געווען
דער עלטסטער אייניקל פונעם ערוגת הבשם ,ער האט נאכ'ן הסתלקות פון זיידן כ"ק אא"ז מרן הויגד יעקב זי"ע
מיר דערציילט אז ער איז אמאל געווען אלס צוועלף און דער טאטע ז"ל האט געוואלט געבן דעם נאמען 'יעקב
יעריגע יונגל צוזאמען מיט'ן ערוגת הבשם אויפ'ן פיאקער, יחזקיהו' נאכ'ן טאטן אבער ער האט נישט געקענט ווייל
אינמיטן פארן האט אים דער ערוגת הבשם געגעבן א זיין שווער האט געהייסן אזוי [שהיה בזוו"ר חתן דודו
פרעג" :עמרם ,וואס וועט זיין פון דיר?" האט ער זיך הגה"צ רבי יעקב יחזקי' מחוסט זצ"ל כאמור] ,האט דער
אנגערופן" :אלעס ,אבער נישט קיין רבי" ...האט דער טאטע ז"ל געגעבן דעם נאמען 'עקיבא יחזקאל'.
ערוגת הבשם אים געזאגט" :דו ביזט א קלוג יונגל"... דער ספר תולדות ערוגת הבשם האט הגה"צ ר' משה
פון די אייניקלעך האט נאר ער געקענט קענען דעם לייב כ"ץ זצ"ל הי"ד [חדב"ן מרן הויגד יעקב זי"ע]
ערוגת הבשם ,ר' עמרם איז געווען דער עלטסטער זון פון צאמגעשטעלט ,רוב וואס ער שרייבט דארט האט ער
הגה"ק דער אונגווארער רב זצוק"ל. געהערט פון ר' יחזקי'.
מרן שליט”א :דער פעטער ר' יחזקי' איז געווען זייער הרב מטעטש :ר' יחזקי' האט געלעבט אסאך לענגער ווי
שטארק אדוק אין בעלזא. די אנדערע ברודער.
הרב מטעטש :דער ערוגת הבשם אליין איז דאך געווען מרן שליט”א :ער איז אוועק ביים קריג ,מ'האט אים
דבוק אין בעלזא ,אלע קינדער פון ערוגת הבשם זענען דעפארטירט ל"ע הי"ד ,ער איז געווען דער יונגסטער
געווען דבוק אין בעלזא. צווישן די ברודער'ס ,דער ערוגת הבשם איז געווען דער
הרה"ח ר' דוד שפוטץ ז"ל האט מיר דערציילט אז ווען עלטסטער ,דער ערוגת הבשם איז אוועק תר"ע.
הגה"ק צעהלימער רב זצוק"ל איז נאך געווען א בחור,
הרב מטעטש :דער ערוגת הבשם האט געדארפט פירן די
איז ער געווען אמאל אויף פסח ביי כ"ק מרן מהרי"ד
ביזנעס אין שטוב.
מבעלזא זי"ע ,דער צעהלימער רב איז נאך געווען א בחור
דעמאלטס ,אבער דער ערוגת הבשם האט שוין נישט מרן שליט”א :אלס בחור.
געלעבט .דער סדר איז געווען אז נאכ'ן טיש פלעגט הרב מטעטש :אויף די רעסיט'ס האט מען געטראפן
מען ארויסגיין אינדרויסן איבער'חזר'ן די תורה און וואס אויפגעשריבן חידושי תורה.
מ'האט נישט פארשטאנען איז מען צוריק אריין צום רב
איבערפרעגן. לו אחיו בעל הערוגת הבשם ,דע לך כי עתה נולד תלמיד חכם גדול,
והוסיף כי כאשר נולד לך בן צריך להשקיע עמל רב שיגיע למדריגת
דער פריערדיגער רב האט דעמאלטס געזאגט עפעס תלמיד חכם ,אולם אם זו בת הרי תזכה להנשא לתלמיד חכם גדול,
א תורה אויף 'בצאת ישראל ממצרים' וואס קיינער ועל זה השיב לו דו"ז ,בטוח אני שהחתן שלה יהיה אי"ה תלמיד חכם
ולמדן מופלג .וכן היה באמת שעוד בימי בחרותו נתפרסם לתלמיד
האט נישט פארשטאנען ,ביים איבערשמועסן די תורה
חכם גדול ולמדן מצויין שמשים לילות כימים בתורה ועבודה.
אינדרויסן איז צעהלימער רב אויך דארט געווען און
ראה עוד בספר שיחות יקרות ויחי יוסף (עמוד תכה) מה שסיפר כ"ק
צעהלימער רב האט זיך אנגערופן אז אפשר איז דער פשט מרן ז"ל :מתוך שיחה עם הרב מפאלטישאן הגה"צ ר' ישראל אברהם
אזוי און אזוי ,אבער דער עולם האט עס נישט אנגענומען, שטיין זצ"ל -מיאמי פלארידא תשל"ט לפ"ק .נסובה השיחה בענין
גודל המעלה ליקח בחור תלמיד חכם לחתן ,וסיפר מרן רבינו שכבוד
מ'האט אים אויסגעלאכט. דו”ז הגה"צ רבי יעקב יחזקי' מחוסט זצ"ל נולדו לו כמה בנות זה אחר
שפעטער איז מען צוריק אריין צום פריערדיגן רב און זה ,אמר לו אחיו מרן ה'ערוגת הבשם'" :דער סתם עולם נעמט נישט
אזוי ישיבה בחורים פאר איידעמע'ס ,שיקט דער רבוש"ע מיידלעך
מ'האט אים געזאגט אז קיינער האט נישט פארשטאנען פאר אזעלכע מענטשען וואט וועלן בעזהשי"ת אויסוועלן איידעמער
די תורה אבער דער 'לוי יצחק' האט געזאגט אזא פשט, תלמידי חכמים".
וירא-חיי שרה תשפ"ז ג עלון בקודש פנימה
ישרים ומבורכים ,פירן אונטער די חופה אין א מזל'דיגע האט דער פריערדיגער רב זיך געגעבן א רוף אן" :אויף
שעה ,מיט רוב נחת און שמחות שטענדיג.
אזעלכע גנבים שטייען די וועלט"...
***
מרן שליט”א :ער האט זיך טאקע שטארק באהאלטן.
שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
בעת ניחום אבלים אצל האחים כ"ק האדמורי"ם
מרחמיסטריווקא שליט"א ע"פ אמם הרבנית כ"ק מרן שליט"א כיבדו לברך על ה'לעקיך און ברוינפן'
מרחמיסטריווקא ע"ה
ואיחל:
יום ד' בהעלותך תשפ"ו לפ"ק
לחיים ,לחיים טובים ולשלום .דער אייבערשטער זאל
השיחה נסובה אודות שמה של הרבנית מרחמסיטריווקא
ע"ה שהיתה נקראת ' ַַמרים'. העלפן ס'זאל זיין א קשר של קיימא ,מ'זאל זען דורות
וירא-חיי שרה תשפ"ז ד עלון בקודש פנימה
דער פריערדיגער רב ז"ל האט נאכדעם צוגעלייגט: האדמו"ר מרחמיסטריווקא לעיקוואד :מ'האט איר געגעבן
"אבער ווער עס וויל וויסן וויאזוי ר' אהרן טשערנאבלער א נאמען 'מרים' נאך די מאמע פון הרה"ק רבי הערשלע
האט אויסגעזען זאל קוקן אויף מיין ר' אהרן". מסקווירא זי"עב .
אבער באמת האט דאך הרה"ק ר' אהרן טשערנאבלער הגה"צ רבי יצחק שטיין שליט"א גאב"ד פאלטישען:
זי"ע אויך געהייסן נאך הרה"ק ר' אהרן קארלינער זי"ע. מ'רופט דעם נאמען ַ'ַמרים' מיט א פת"ח?
גאב”ד פאלטישען :הרה"ק ר' מאטעלע טשערנאבלער זי"ע האדמו"ר מרחמיסטריווקא לעיקוואד :אין די מקומות
איז דאך געווען אן איידעם ביי ר' אהרן קארלינער .ס'איז האט מען עס גערופן מיט דעם אויסדרוק.
ידוע די מעשה וואס איז געווען ביים תנאים ,אז מ'האט
גאב"ד פאלטישען :דער אלטער קאזלובער רב האדמו"ר
געפרעגט וואס מ'זאל שרייבן אין די שטר תנאים ווער עס
רבי מאיר רוקח זצ"ל האט מיר געזאגט אז דאס קומט פון
איז עומד מצד הכלה ,ווייל ר' אהרן הגדול האט שוין נישט
בעלזא ,אין בעלזא איז געווען א קפידא אז מ'זאל נישט
געלעבט ,האט מען געזאגט אז מ'זאל שרייבן אז ר' אהרן
זאגן ִ'ִמרים' ,אלס 'מרים מגדלא שער נשי' די מאמע פון
הגדול איז עומד בצד כאטש ער איז נישט דא .מ'האט
אותו האיש ימ"ש.
מכבד געווען הרה"ק ר' מענדלע וויטעפסקער זי"ע צו
ליינען די תנאים ,אנקומנדיג צו די ווערטער 'עומד מצד האדמו"ר מרחמיסטריווקא לעיקוואד :די רביצין פון
הכלה' האט ער אוועקגע'חליש'ט ,ווייל ער האט געזען ווי כ"ק מרן מהר"י מבעלזא זי"ע האט דאך געהייסן 'רבקה
די נשמה פון ר' אהרן קארלינער איז דארט געווען. ַ'ַמרים' ,אבער דאס איז נישט נאר געווען אין בעלזא ,פון
די אנדערע זייט האט דאך צאנזער רב געהייסן 'חיים בן
מרן שליט”א :ס'ווערט געברענגט פון כ"ק מרן מהר"ש
ִ'ִמרים'.
מבעלזא זי"ע ,אז פונקט אזויווי אליהו הנביא קומט ביים
געבן א נאמען ביים ברית מילה ,אזוי אויך קומט אליהו מרן שליט”א :ווען מ'געבט די נאמען ,דארף מען צו וויסן
הנביא ווען מ'געבט א נאמען פאר א נקיבה ,ס'איז דא א נאך וועמען מ'געבט דער נאמען ,וויאזוי מ'האט יענעם
רמז אויף דעם ,אז דער פסוק (בראשית ב ,יט) וכל אשר יקרא לו גערופן ַ'ַמרים' אדער ִ'ִמרים'.
האדם ,איז ראשי תיבות אליהוד . א נאמען איז דאך א זאך .ס'איז באקאנט אז ווען מ'האט
גאב”ד פאלטישען :דער שפת אמת פון בערזשאן (פ' בראשית איינגעשפארט כ"ק מרן מבעלזא זי"ע אין ראצפערטג ,
ד"ה ויהי האדם לנפש) ברענגט אויך דעם זעלבן עניןה . האט דער פאטער כ"ק מרן מהרי"ד זי"ע געזאגט" :די
וועלט מיינט אז כ'האב אים א נאמען געגעבן 'אהרן' נאך
ד .ראה בספר שיחתן של עבדי אבות (חלק ב' עמוד קמד) להגה"צ רבי ר' אהרן טשערנאבלער ,אבער איך האב אים א נאמען
אלחנן היילפרין זצ"ל גאב"ד ראדומישלא :שמעתי מהרה"צ רבי געגעבן נאך ר' אהרן קארלינער ,אזויווי ר' אהרן קארלינער
נפתלי הלברשטאם מטשאקווא ירושת"ו ,שראה בכת"י בקונטרס
דברי ברוך ד"ת מזקנו הרה"ק מגארליץ זי"ע ,בשם השר שלום האט געליטן פאר אידנ'ס וועגן ,ליידט ער אויך פאר אידנ'ס
מבעלזא זי"ע ,שכשם שאליהו בא לברית מילה וקריאת שם לבן זכר, וועגן".
כן בא לקריאת שם לנקבה ,ומרומז בפ' בראשית (ב יט) ו'כל א'שר י'קרא
ל'ו ה'אדם ראשי תיבות אליהו .מסופר שחכם א' שאל לאחד מצדיקי
הדור על אמיתית מציאת הדבר ,השיב לו בזה"ל :אם השאלה על ב .הרבנית מרחמיסטריווקא ע"ה היתה בתו של כ"ק האדמו"ר
קודם אמירת השר שלום זי"ע איני יודע ,אולם לאחר אמירת השר מסקווירא זצ"ל ,בן הרה"ק ר' דוד'ל מסקווירא זי"ע ,בן הרה"ק ר'
שלום זי"ע בוודאי כן הוא. איציקל מסקווירא זי"ע ,שהיה חתן בזווג שלישי אצל הרה"ק ר' צבי
ה .ראה שם דבריו :וכל אשר יקרא לו האדם נפש חיה הוא שמו .יש מסקווירא זי"ע ,בן הרה"ק ר' אהרן מטיטוב זי"ע ,בן הרה"ק ר' צבי זי"ע
לומר על פי מה דאיתא בהאר"י זללה"ה (שער הגלגולים פרק כ"ג) ,אשר שם בנו של מרן הבעש"ט הק' זי"ע.
האדם הוא נשמתו ,ומנין יודע האדם שורש נשמת הילד שיתן לו שם ג .בעת ששהה כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע בראצפערט בעת
זה ,הוא מעין נבואה שבא לאבי הילד בשעת ברית מילה ,או אפילו תקופת מלחמת עולם הראשונה ,התחבאו בביתו כמה יהודים
בנקבה בשעת קריאת השם כנודע .והנה בברית מילה יש אליהו ועל שהתחייבו לשרת בצבא ,וכמה פעמים עשו נציגי הממשלה חיפושים
ידו נתגלה לאבי הבן הנבואה לקרוא לו השם הזה .אך אף בקריאת בבית מרן מהרי"ד ז"ל .בא' מהפעמים תפסו את בנו מרן מהר"א ז"ל
השם של נקבה יש לומר גם כן שנבואה הזאת לאבי הילד בא גם כן ונתנו אותו לבית הכלא .אחרי השתדלות של בעלי קשרים עם ראשי
על ידי אליה"ו שגימ' ב"ן ,והוא סוד הנפש כנודע ,ועל כן בא נבואה הממשלה הצליחו לשחררו ,ובעת שיצא ממאסר הלך מרן מהרי"ד
זאת על ידו ,כן אפשר לומר .וזה מרומז בפסוק זה ו'כל א'שר י'קרא ל'ו לקבל פני בנו ,ואז אמר מימרא זו.
וירא-חיי שרה תשפ"ז ה עלון בקודש פנימה
געטראכט ,וואס איז טאקע דער ענין דערביי ,ווייל א איד מרן שליט”א :ס'שטייט פון צדיקים א גרויסע ענין ,אז
דארף צו וויסן צו ממשיך זיין קדושת אבות. ס'איז א מנהג אז מ'געבט א נאמען נאך איינער פון די
ביי אונז אין משפחה איז דא די נאמען 'עמרם' ,דאס איז משפחה ,אזוי ווערט געברענגט פון צדיקיםו .איך האב
געווען הגה"ק רבי עמרם מטשארנא זי"ע ,דער פאטער
פון כ"ק אא"ז מרן הערוגת הבשם זי"ע וואס האט געהייסן ה'אדם ,ראשי תיבות אליה"ו ,נ'פש ח'יה ה'וא ראשי תיבות גימ' נבי"א,
הוא שמ"ו גימט' רצון ,וכן הוא רצון הבורא ית' שיהי' להנולד שם זה.
ו .ראה ספה"ק דברי יחזקאל (מדור שאלות ותשובות סימן לג) מה שכתב
עוד כתב שם הרה"ק משינאווא זי"ע במכתב אחר :ומתוקה ומה הרה"ק משינאווא זי"ע אל הרה"ק רבי משה מדעעש זי"ע :תמול
ששאל בעצה לשם הילד ,שמעתי בשם אדומו"ר הרה"ק מבעלזא הגיעני הטלגראם עם הבשורה טובה כי בן נולד לו ,והנני מברך את
זצללה"ה שטוב לאריכות ימים לקרוא ע"ש המשפחה של אב או אם. כ"ק בברכת מז"ט .ומה שדרש ממני לחוות דעי בהשם אשר יקרא לו,
והמנהג הוא לקרוא ילד הראשון על שם משפחת האם והשני ע"ש הנה שמעתי שאמו"ר הרב הקדוש מו"ה שלום מבעלזא זצ"ל אמר
משפחת האב ,וכן כל הילדים קוראין כסדר א' על שם משפחתה וא' שמן השמים מודיעין לאבי הבן את שמו אשר יקרא אותו ,גם שמעתי
על שם משפחתו .והשי"ת יתן בפי מעלתו את שמו אשר יקרא לו. שאמר שמסוגל לאריכות ימים ליתן שם מהמשפחה.
וירא-חיי שרה תשפ"ז ו עלון בקודש פנימה
מרן שליט”א :ביי כ"ק מרן מבעלזא זי"ע איז געווען א 'משה בן עמרם' .האב איך געהערט אז דער נאמען 'עמרם'
מעשה אז איינער האט געוואלט געבן א נאמען נאכ'ן אור ביי די אשכנזים שטאמט פון הגה"ק רבי עמרם חסידא
החיים הק' צוזאמען מיט נאך א נאמען ,האט דער רב ז"ל זי"ע ,והא ראיה אז דער נאמען עמרם טרעפט מען נישט
געזאגט אז מ'קען נישט צאמלייגן נאך א נאמען מיט'ן אור ביי אשכנזים ,ביי פוילישע וועט מען נישט טרעפן קיין
החיים הק' ,דער רב ז"ל האט זיך אויסגעדרוקט" :דער אור עמרם ,און אויך נישט ביי אונגערישע ,נאר ביי די ספרדים
החיים הק' איז געווען א מלאך". טרעפט מען דעם נאמען .נאר ביי די אשכנזים וואס הייסן
אבער פון דעם איז משמע ,אז דאס גייט נישט אן ביי יא אזוי ,שטאמט עס פון רבי עמרם חסידאז .
יעדעם ,אז סתם אזוי האט ער געהאלטן אז מ'קען יא הרה"צ רבי לוי יצחק שליט"א :ר' עמרם חסידא איז געווען
צאמשטעלן. א פעטער פאר'ן ערוגת הבשםח .
גאב”ד פאלטישען :מיין עלטער זיידע דער אלטער גאב”ד פאלטישען :ס'איז דא א שטארקע תשובה פונעם
פאלטישאנער רבי זצ"ל האט געגעבן א נאמען פאר מיין ערוגת הבשם (שו"ת או"ח חלק ב' סימן ריט) וועגן צאמשטעלן
ברודער 'דוד שלמה' ,זיין פאטער איז געווען הרה"ק רבי נעמען ,ס'שטייט דארט זייער שטארק אז מ'זאל נישט
שלמה מסקווירא זי"ע און ער איז געווען א זון פון הרה"ק צאמשטעלן דעם נעמען טאקע צוליב דעם ענין ,אז א
רבי דוד'ל מסקווירא זי"ע ,האט ער צאמגעשטעלט די נאמען איז א שורש נשמהט .
צוויי נעמען.
ז .ראה מה שכתב הגה"צ אב"ד יעמרינג שליט"א בהקדמה לתולדות
* רבי עמרם חסידא :והסיבה השני' לפרסומו של מרן היתה כי זכה
לנכד אשר שמו הקדוש בקרבו ה"ה עמרם גדול הדור הי' ק"ז הגה"ק
האדמו"ר מרחמיסטריווקא מאנסי :מיין מאמע ע"ה מאוה"ג בעל בית שערים זי"ע וגם הי' למרן אחים וגיסים רבנים גדולי
איז געווען אמת'דיג פון די אלטע דור ,זי האט זיך תורה אשר ביניהם העמידו משפחות גדולות בלע"ה והי' מרן זי"ע גם
להם לראש ייחוס משפחתם הקדישו והעריצו את זכר קדשו וכמעט
אראפגעלאזט צו דעם דור און עס געשלעפט אויף ארויף.
כולם קראו לבניהם על שמו וגם ע"י זה נתפרסם שמו בעולם .כדאי
מרן שליט”א :די נשים זקינות איז דאך א גרויסע זאך. לציין דבר פלא שהעירני להבחל"ח ש"ב הרה"ג בנש"ק מוה"ר עמרם
בלום ז"ל אב"ר דקליוולאנד יע"א נכד בעל בית שערים שכל אותם
גאב”ד פאלטישען :דער תשובת הרשב"א זאגט דאך (חלק א הנקראים בשם הקודש עמרם בין האשכנזים -דהיינו רק לאפוקי
אחב"י הספרדים הנקראים פרענקי"ן -נקראו בשם הזה על שם מרן
סימן ט) אז כל מה שקבלה בידינו מנשים הזקנות לא נבטל זי"ע או אחר אותן שנקראו אחריו ומני אז ששמעתי את הדבר הזה
קבלתם. חקרתי על כלל זה כמעט בכל פעם שנפגשתי עם שם זה ואישתכח
כוותי'.
מרן שליט”א :דאס מיינט מען אבער נישט אלע נשים, ח .מרן הערוגת הבשם זי"ע היה בנו של ר' עמרם מטשארנא זי"ע,
ס'דארף זיין 'נשים זקנות' ,זקן זה שקנה חכמה. בנו של הגה"ק רבי יוסף מטשעטשאוויץ זי"ע ,חתנו של הגה"ק רבי
משה נחום ראזענבוים זי"ע אב"ד נאד-וואזשאני ,אביו של ר' עמרם
חסידא זי"ע.
שרשו ,השתא מיהת שנתיעצת עמי ,דעתי נוטה שתקרא שמו ע"ש
ט .התשובה נכתבה אל הגה"צ רבי אהרן אויש זצ"ל אב"ד לופעני
מר חותנך הגאון הצדיק ז"ל [הרה"ק רבי חיים מליסקא זי"ע בעמח"ס
שהיה דבוק בלב ונפש אל רבו המובהק מרן הערוגת הבשם זי"ע,
טל חיים] ,דכן נהוג עלמא דלה משפט הבכורה בקריאת השמות ,וגם
וזל"ק :שלוכ"ט ומזל טוב לכבוד אהובי תלמידי האהוב והחביב הרב
לצרף שני שמות יחדיו כיון שכך יש מי שמפקפק על זה נכון לחוש
החריף ושמן זית רענן יפ"ת ירא ושלם מו"ה אהרן אויש נ"י בק"ק
למה שנאמר בזה בשם חו"ז הרב הקדוש ז"ל [הרה"ק רבי צבי הירש
ליסקא יע"א .יקרת מכתבך הגיעני הכא השתא ,ואמהר ואחיש
מליסקא זי"ע] ,ומה שכתבת שאין הדברים נאמרים אלא באם שניהם
להשיבך ובפתח בבא מזלא טבא על הבן היולד לך למז"ט ,יה"ר
אינם שוים בצדקות ,אינו נכון דמ"מ זיווג המדות של שני שמות א"א
שתכניסו בבריתו של אאע"ה בשעה טובה ומוצלחת ,ותזכה לגדלו
לידע אם יכונו יחדיו ,למשל יש ששים מסכתות ,וכל מסכתא הוא אור
ולחנכו ולחכמו בשמחה ובטוב לבב מרוב כל מתוך נחת והרחבה
גדול ונעלה ומ"מ מעולם לא עלה על הדעת לכרוך יחדיו מסכת שבת
ברבות הטובה ואלפי רבבה אי"ה.
עם מסכת בבא מציעא וכיו"ב ,והנמשל מובן מאליו ,בפרט אם תצרף
שני שמות יחדיו לא יצאת ידי חובה לא בזה ולא בזה כיון שלכאו"א ואודות אשר נתיעצת עמי בדבר השמות ,הנה כפי אשר בינותי מפי
היה לו שם מיוחד ,ע"כ הנכון כהנ"ל ,והשי"ת יתן לך עוד זרע קודש סופרים ומפי ספרים אין מן הצורך ולא הנכון לישא וליתן בזה עם
שתוכל לצאת ידי כולם ,ואת היי לאלפי רבבה ,ותזכה לעבוד עבוה"ק שום אדם ,דשמות אישי ישראל אינם במקרה אלא בהשגחה פרטי'
בגילה ובשמחה רבה ,עד נזכה לעלות לציון בקיבוץ נדחי ישראל. כפי שורש הנשמה ,ומקרא מלא במספר השמות לגולגלותם וכל אשר
כאו"נ ונפש מחו' חותם בברכת מז"ט באהבה רבה ,חוסט עש"ק יקרא לו האדם נפש חיה הוא שמו ,והשי"ת אשר לו נתכנו עלילות
בראשית תרס"ו[ ,חתי"ק]. הוא ממציא בפי אבי הילד בשעת קריאת השם שמו הנאה לו כפי
וירא-חיי שרה תשפ"ז ז עלון בקודש פנימה
המקום ינחם אתכם בתוך שאר אבילי ציון וירושלים ,דער האדמו"ר מרחמיסטריווקא מאנסי :וואס זי האט געזאגט
באשעפער זאל אייך טרייסטן ,איר זאלט באהיטן ווערן האט זי געוואוסט ,אלעס איז געווען במסורה.
פון צער. מרן שליט”א :היינט איז דאס די ארבעט פון די בתי חינוך,
*** אמאל איז דאך נישט געווען איבעראל בתי חינוך.
האדמו"ר מרחמיסטריווקא מאנסי :דער זיידע כ"ק
שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
האדמו"ר מסקווירא זצ"ל האט דאך געהאלטן די מיידלעך
בעת שמחת השבע ברכות להנכד פרע"ח
הרב אלימלך דוד פריעדמאן שליט"א אין שטוב.
יום ג' כי תצא תשפ"ה לפ"ק די מאמע פלעגט רעדן פון דעם אז מ'דארף נישט אלעס
וויסן ,אמאל ווען אונז פלעגן זיך טענה'ן אויף א מנהג
מרן שליט”א :מעשה שבאו בניו של רבן גמליאל מבית פארוואס מ'טוט אזוי ,אז מ'האט איר געפרעגט האט זי
המשתה ,אמרו לו לא קרינו את שמע ,אמר להם אם לא געזאגט" :איך האב קיינמאל נישט געהערט קיין טעם,
עלה עמוד השחר חייבים אתם לקרות (ברכות א .).ס'קען זיין מ'האט אזוי געטון און פארטיג" ,ס'איז איר קיינמאל נישט
אז פון דארט נעמט זיך דאס אז די חתונות ציען זיך אריין איינגעפאלן צו פרעגן פארוואס מ'טוט דאס ,אז מ'האט
שפעט אין די נאכט. אזוי געטון איז דאס געווען דער טעם פארוואס מ'האט
אבער דער אמת איז אז ביי זיי איז עס געווען אויף א עס געטון.
הויעכע מדריגה ,מ'האט נישט געדארפט מזהיר זיין די א' הרבנים :אין בעלזא איז געווען אזא נוסח אז דער בעל
בדחנים אז זיי זאלן רעדן אזוי מ'דארף צו רעדן ,אבער תפלה זאגט ביים פארנט 'ולמה אין מערבין בה דבש
היינט זיצט מען א גאנצע נאכט און זיי רעדן און רעדן א מפני שהתורה אמרה' ,און מ'שטעלט זיך דא אפ ,דאס
גאנצע נאכט ,איז דא אסאך מאל וואס מ'דארף זיי מגיה ענטפערט אויף אלע טעמים 'מפני שהתורה אמרה'.
זיין...
גאב”ד פאלטישען :ס'איז דא א בעלזא מעשה ביים
ס'איז בעסער צו רעדן גלייכע זאכן .כ"ק מרן אאמו"ר פריערדיגן בעלזער רב ,אז א חתן איז געקומען צום שבת
זצוק"ל האט אמאל געזאגט בדרך צחות פאר איינעם: באווארפן און ער איז נישט געווען אפגעגאלט -אין
"דו גייסט רעדן זאלסטו וויסן אז מ'דארף זאגן דריי זאכן בעלזא איז דאך דער מנהג אז פאר די חתונה גאלט מען
'גלייך'' ,גלייך אנהייבן' ,גלייך' ענדיגן ,און זאגן 'גלייכע' זיך מיט א גאל-מעסער -האט דער בעלזער רב געפרעגט
זאכן"... פארוואס ער האט זיך נישט אפגעגאלט ,האט יענער
המחותן הגה"צ רבי ליפא טייטלבוים שליט"א אב"ד בית צוריקגעפרעגט" :וואו שטייט אז מ'דארף אפגאלן?" האט
אהרן :צדיקים האבן געהאט גרויסע מדריגות .הרה"ק דער דער בעלזער רב געזאגט" :ס'איז מקובל ביי אונז אז ווער
נאסוידער רב זי"ע האט אמאל געטאנצן מצוה טאנץ ביי ס'פרעגט אויף א מנהג ישראל וואו עס שטייט איז עס
א שמחה פון מקורב ,האט ער מיטגענומען אן אר"י סידור אפיקורסות".
און כסדר אריינגעקוקט ביי די נענועים און ער האט דער עלטער זיידע דער פאלטישאנער רבי איז דאך
געטאנצן אזוי א דריי פערטל שעה. געוואקסן ביים פעטער אין שטוב ,ביים פריערדיגער
מרן שליט”א :אזא מדריגה ווי די בניו של רבן גמליאל בעלזער רב .דער עלטער זיידע האט באקומען במתנה
זענען געווען ,האבן זיי געדארפט האבן א גאנצע נאכט צו פונעם פעטער א 'מנחת חינוך' ,ער האט עס נאך געהאט
אויפטון וואס זיי האבן געדארפט אויפטון .אז מ'פריידט דאהי .דער בעלזער רב האט אים געזאגט" :דעם 'חינוך'
זיך ביים חתונה איז נאך גוט ,אבער טאמער מ'ברענגט אן בין איך דיר מתיר צו לערנען און דער 'מנחת חינוך'
די צייט ,דער בדחן דרש'נט און דער עולם שלאפט ,האט זאלסטו לערנען" ,האט ער מסביר געווען אז אויפ'ן חינוך
עס נישט קיין פשט. איז געווען א שטיקל קפידא ווייל ער זאגט טעמים אויף די
אב"ד בית אהרן :איך האב געהערט א טעיפ פון הגה"צ ר' מצוות ,ממילא האט מען עס נישט געהייסן לערנען.
אשר זעליג מרגליות זצ"ל פון ירושלים ביי א מצוה טאנץ, כ"ק מרן שליט"א למד משניות פרק ז' מקוואות ,וקם לנחם:
וירא-חיי שרה תשפ"ז ח עלון בקודש פנימה
געזאגט פורים ביים טיש על פי קבלה ,דער שאפראנער ער האט געזינגען עפעס א ניגון 'עקביא מן מהללאל' מיט
רב האט דאס זייער מפליא געווען ,ער האט געזאגט: א שטיקל 'יעמוד' ,און דאס איז געווען די גאנצע זאך וואס
"אזעלכע תורות זאגט ער?!" מ'האט אויפגערופן צום טאנצן.
דער טאטע ז"ל פלעגט זאגן פורים ביי די טישן" :האטס חדב"ן הרה"צ רבי אהרן כ"ץ שליט"א אבד"ק תולדות
שכל און הערטס צו". אהרן :ביי א חתונה איז דאך א זמן פון יזכיר לו יום המיתה,
מ'טרעפט דאך (ברכות לא ).אז מ'האט געזאגט וי לן דמיתנא,
הרה"צ רבי אהרן כ"ץ :ער איז געווען א שטארקע
און מ'טוט אן א קיטל ביים חופה ,ממילא איז געווען דער
סקווערער חסיד.
מנהג ירושלים אז מ'האט געזינגען 'עקביא בן מהללאל'
מרן שליט”א :יא ,אודאי .ס'דאכט זיך מיר אז ער האט ביי א חתונה און א לויה.
געהאט עפעס שיעור מיט כ"ק האדמו"ר מסקווירא זצ"ל מרן שליט”א :איינער פון די תכלית פון חתונה האבן ,איז
אין ספר 'תניא'. דאך צו מעמיד זיין דורות ,וויבאלד א מענטש לעבט נישט
ונסובה השיחה אודות כמה מנהגים לבית סקווירא. אויף אייביג.
מרן שליט”א :סקווערער רבי ז"ל האט נישט געמאכט קיין הרה"צ רבי אהרן כ"ץ :בדרך כלל איז דאך ידוע אז יזכיר
עסק אזוי ווייט פונעם שטריימל ,מ'איז געגאנגען מיט א לו יום המיתה איז נישט די ערשטע עצה ווייל ס'קען
שטריימל אבער ער האט נישט אזוי מדקדק געווען אויף ברענגען לידי עצבותי ,אבער ביי א חתונה איז מען דאך
דעם .די זאכן וואס ער האט מקפיד געווען איז געווען ממילא בשמחה וועט עס נישט שאטן ,ווייל ס'איז אלעס
זייער הארב און שטארק ,למשל ער האט מדקדק געווען באופן פון שמחה .קען זיין לויט דעם אז וויבאלד די יזכיר
אז מ'זאל נישט צורירן די בארד. לו יום המיתה דא גייט צו מיט דעם אופן אז מ'גייט מעמיד
זיין דורות שאדט עס נישט פאר די שמחה.
אין די בראשית יארן ווען סקווערער רבי ז"ל איז
מרן שליט”א :איינער פון די גדולים האבן געזאגט ,אז
אנגעקומען קיין אמעריקא האט ער געדאווענט שבת אין
מ'פרעגט אמאל פון איינעם" ,וועמענ'ס אייניקל ביזטו",
צעהלימער בית המדרש ,דארט איז צוגעגאנגען צום עמוד
אבער מ'דארף אויך פרעגן פארקערט" ,וועמענ'ס זיידע
איינער וואס האט זיך געשטיצט די בארד .ווען סקווערער
ביזטו" ,דאס איז אויך א זאך.
רבי ז"ל האט דאס געזען האט ער געקאכט ,ער האט דאס
נישט געקענט סובל זיין .דארט איז געווען דער ביליצער אין מדרש שטייט דאך (בראשית רבה סג ,ב) יעקב אשר פדה את
רב הגה"צ ר' יצחק יהודא שטערן זצ"ל ,ער איז געווען א אברהם ,אז יעקב האט פודה געווען אברהם מכבשן האש.
סקווערער חסיד ,איז ער צוגעגאנגען צום בעל תפלה און *
געבעטן אז ער זאל נישט צוגיין.
השיחה נסובה אודות הגה"צ רבי שמעון ישראל פאזען
סקווערער רבי ז"ל איז געווען זייער שארף אבער אויף זיין זצ"ל אב"ד שאפראן.
נוסח ,ער איז געווען זייער שטארק מיט זיינע זאכן. מרן שליט”א :מ'האט אמאל איבערגעזאגט פאר'ן
אונז האבן געהאט א קרוב הרה"ח ר' פייש קאהן ז"ל ,ער שאפראנער רב די תורה פון טאטן ז"ל וואס ער האט
איז געווען א קרוב צו אונז און א קרוב צום סערדאהעלער
רב הגה"צ ר' משה ניישלאס זצ"ל אב"ד שיכון סקווירא. י .ראה ספה"ק ויחי יוסף (פ' אחרי ד"ה אשר יעשה אותם האדם – וע"ע פ' שלח ד"ה
ויקרא משה ג') :אמרו חז"ל (ברכות ה ).הרואה שיצרו מתגבר עליו יעסוק
ער איז געווען אן אייניקל פון הגה"צ ר' שמואל גבריאל בתורה נצחו מוטב ואם לאו יקרא קריאת שמע וכו' ואם לאו יזכיר לו
ניישלאס זצ"ל ,שוואגער פונעם ערוגת הבשם. יום המיתה .ודקדקו המפרשים (עיון יעקב ברכות שם ד"ה ואי לא) ,דאם הזכרת
יום המיתה היא עצה היותר מועיל הוה ליה להתחיל מיד בעצה זו.
דער ר' פייש קאהן איז געקומען צו ר' משה ניישלאס אז ופירשו המפרשים דעבודת ה' צריך להיות מתוך שמחה דעל ידי זה
ער זוכט אן איידעם ,האט אים ר' משה ניישלאס געפרעגט: יוכל לעלות למדריגות נשגבות ,ואם יתחיל מיד בעצה להזכיר יום
המיתה יוכל לבוא לידי עצבות ואי אפשר לעבוד ה' במדה זו ,על כן
"וואס זוכסטו?" האט ר' פייש געזאגט" :אן א שטריימל", עצה הראשון הוא עסק התורה דהתורה מביא לידי שמחה כמאמר
האט אים ר' משה ניישלאס אנגע'שדכנ'ט הרה"ח ר' הכתוב (תהלים יט ,ט) פקודי ה' ישרים משמחי לכ עכ"ד.
וירא-חיי שרה תשפ"ז ט עלון בקודש פנימה
וירא-חיי שרה תשפ"ז י עלון בקודש פנימה
האט דער ערוגת הבשם אים געענטפערט" :זי זענען צו אנשיל וואלאדארסקי ז"ל ,ער איז געווען א חסיד'ישער
יונג דערצו"אי . בחור אבער אן א שטריימל...
* ס'איז געווען דא איינער הג"ר אברהם סופר ז"ל ,ער איז
כ"ק מרן שליט"א בירך על ה'לעקיך און ברוינפן' ,ואיחל געווען א פעטער פאר כ"ק האדמו"ר מערלוי זצ"ל ,ער איז
להחתן: געזעסן אין 'שעכטער סעמינאר' ,ער איז געווען א תלמיד
לחיים ,לחיים טובים ולשלום .יומא קמא ,די ערשטע בליק חכם ,ערלויער רב האט אים אמאל געפרעגט" :ס'פאסט
-אין ענגליש רופט מען עס "די ערשטע אימפרעשען" - דאך נישט פאר דיר אן אייניקל פון חתם סופר צו זיצן
זאגט אלעס; ברוך ה' ,הודו לה' כי טוב ,דער אייבערשטער דארטן אין סעמינאר" ...האט ר' אברהם געענטפערט:
זאל העלפן ווייטער ס'זאל זיין שמחה ,ס'זאל ארויסקומען "וואס זאל איך טון? איך דארף עס פאר פרנסה"...
פון ענק שמחה ,ענק זאלן קענען פארשפרייטן שמחה עכ"פ ,דער ר' אברהם סופר איז געווען אמאל ביים
שטענדיג. סקווערער רבי'ן און מ'האט אנגעהויבן צו רעדן אין
ואיחל להמחותנים :דער אייבערשטער זאל העלפן ס'זאל לערנען פון חתם סופר ,איז ר' אברהם ארויסגעגאנגען פון
זיין שמחה ונחת צוזאמען מיט די גאנצע חברייא ,ס'זאל "ָאה ,ער קען
התפעלות פונעם סקווערער רבי'ן ,זאגנדיגָ :
זיין שמחת עולם על ראשיכם. חתם סופר"...
קודם שיצא מרן שליט"א אמר בצחות:
כ"ק האדמו"ר מרחמיסטריווקא זצ"ל האט דערציילט אז
לבן האט געזאגט פאר יעקב אבינו (בראשית כט ,כז) מלא שבוע ער האט געהאט א שיעור מיט'ן שווער דער סקווערער רבי
זאת ,לבן האט אנגעהויבן דא א געשעפט מיט יעקב אבינו, ז"ל ,ער פלעגט צו לערנען מיט אים ,ווען ס'איז געקומען
אבער ער האט געזען אז ער קען נישט דא מיט יעקב זיך צו זאכן פון הגהות הגר"א ,פלעגט אים סקווערער רבי
אן עצה געבן ,האט ער געזאגט פאר יעקב" :לאז מיר אפ
בעטן אריינצוקוקן דארט און פרעגן" :נו ,וואס זאגט ער?"
מיט דיינע שבע ברכות'ן ,מלא שבוע זאת ,מאך דיר דיין
תלמידי בעל שם איז געווען ביי אים מורא'דיג!
שבע ברכות און לאז מיר ארויס פון די גאנצע זאך"...
הרה"צ רבי אהרן כ"ץ :ס'איז א חידוש ווייל ס'איז לית מאן
דפליג אין די געוואלדיגע גרויסקייט ,אבער אף על פי כן
האט נישט געוואלט אליין קוקן דערין.
מרן שליט”א :ס'דאכט זיך מיר אז כ'האב עס געהערט פון
טאטן ז"ל ,אז כ"ק האדמו"ר מפאלטישאן זצ"ל איז דאך
געווען ביי כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע ,האט אים דער
פריערדיגער רב ז"ל געזאגט" :אלעזר ,איך בין דיר מקנא
מיט דיין התמדה".
אי .ראה בספר שיחות יקרות ויחי יוסף (עמוד רפח) שלאחר הפצרות
אמר לו מרן הערוגת הבשם זי"ע" :קוק נאך אין ספר 'אור צדיקים' ווי דער פאלטישאנער רבי פלעגט אלץ צו רעדן פונעם
הארב ער שרייבט וועגן אינזין האבן ביי דעם שטיקל" .ובהערה שם ערוגת הבשם ,דער פריערדיגער רב האט אים אגעזאגט
מצטט מספר אור צדיקים להרה"ק ר' מאיר פאפירש (תיקון התפלה תיקון ב
סעיף ו) :כבר ידוע אזהרת חז"ל שלא יסיח דעתו מן התפילין ק"ו מציץ, אז ער זאל נישט רעדן מיט קיינער פון די רבנים וואס
על כן בהתפלל זמירות וברכות ימשמש בתפילין כל שעה שלא יסיח קומען קיין בעלזא ,אבער אויפ'ן ערוגת הבשם האט ער
דעתו מהם ח"ו .והיה מעשה בתלמיד ותיק אחד של האריז"ל שנפטר
והלך לעולמו ,לאחר כמה ימים ראה אותו האר"י ז"ל בחלום ושאל לו געזאגט" :מיט אים קענסטו רעדן" .דער פאלטישאנער
על מעמדו בעוה"ב ,אמר ליה טוב מאוד רק בשביל דבר אחד דקדקו רבי איז דעמאלטס געווען א בחור ,האט ער געפרעגט
עמי קצת ,שכשהייתי מגיע לתפילת למען לא ניגע לריק ולא נלד
לבהלה של ובא לציון הייתי מכוון שם ביותר כי היא תפילה עצומה,
פונעם ערוגת הבשם אז ער האט באמערקט אז בשעת
ומחמת הכיוון הגדול הסחתי דעתי אז מן התפילין. ער זאגט 'למען לא נגע לריק' איז ער ממשמש די תפילין,
וירא-חיי שרה תשפ"ז אי עלון בקודש פנימה
וירא-חיי שרה תשפ"ז בי עלון בקודש פנימה
מדרש צי קודם שמים און נאכדעם ארץ אדער פארקערט.
לכאורה וואס איז די הוה אמינא 'שמים' איז דאך זיכער קודם
דברות קודש
און נאכדעם 'ארץ' ,וואס איז די הוה אמינא אז 'ארץ' איז קודם. אצל כינוס בחורים 'יחד לבבנו'
והתייסדות מפעל 'ספרן של צדיקים'
דער רמז איז ,אז א איד דארף וויסן וויאזוי צו עסן און וויאזוי ללימוד ספרי תלמידי בעש"ט
צו שלאפן ,וועגן דעם איז דא א ווארט" :ביז צום בעל שם האט יום ד' בראשית תשפ"ז לפ"ק
מען געדאווענט מיט מנין און געלערנט ברבים ,פון די תלמידי
בעל שם און ווייטער האט מען אויך געגעסן ברבים". דאגת הפרנסה
א איד דארף צו וויסן וויאזוי צו עסן ,און דאס קען זיין דער איך שטיי יעצט טאקע ,אבער איך זאג נישט קיין דרשה ,איך
רמז פון דעם אז 'ארץ' איז באשאפן געווארן קודם ,ווייל זאג נאר א שמועס.
מ'דארף צו וויסן וויאזוי צו עסן און וויאזוי טון דברים גשמיים ביי שמחת בית השואבה טאנצט מען אביסל אין די סוכה
וואס איז מרומז אין 'ארץ'. און אביסל אין בית המדרש .נאכדעם קומט שמיני עצרת ,איז
מען מתפלל סיי אויף 'גשם' וואס
דאס איז גשמיות ,אז מ'זאל האבן
וואס צו עסן ,און נאכדעם שמחת
תורה פריידט מען זיך מיט די תורה.
לכאורה וואס האבן בחורים צו
מתפלל זיין אויף 'גשם' ,וואו קומט
צו בחורים 'גשם' ,א בחור האט דען א
דאגה פון פרנסה?
קודם דארף מען צו וויסן אז ס'איז
נוגע אויך פאר בחורים ,אזויווי ס'איז
ידוע די מעשה וואס איז געווען ביי
הרה"ק ר' מענדיל מרימנוב זי"ע ,אז
זייענדיג א יושב ביי הרה"ק הרבי
ר' אלימלך זי"ע ,האט ער איין טאג
געקלערט ביי זיך" :איך זיץ דאך
דא ביים רבינ'ס טיש ,וואס דארף
איך מיר זארגן אויף פרנסה?" יענע
טאג איז אויסגעקומען אז מ'האט
אים פארגעסן צו ברענגען א לעפל,
האט אים דער ר"ר אלימלך געזאגט:
זעסטו ,דו דארפסט אויך פרנסה".
אכילה ושינה כדבעי
נאכדעם איז דא נאך אן ענין.
ס'שטייט אין פסוק (בראשית א ,א)
בראשית ברא אלקים את השמים
ואת הארץ ,איז דא א פלוגתא אין
וירא-חיי שרה תשפ"ז גי עלון בקודש פנימה
מ'דארף אהיימפירן די סחורה מיט די וועגענער ,האט מען עס דאס קען זיין נוגע פאר די חשוב'ע בחורים תלמידי הישיבה
געדארפט שמירן מיט אזא זאך וואס מ'האט גערופן 'שמיר' וואס האבן נישט קיין דאגה אויף פרנסה ,אז מ'דארף וויסן
-אמאל פלעגט זיין דער סדר אז מ'האט געהאט האלצערנע וויאזוי צו עסן און וויאזוי צו שלאפן.
רעדער וואס מ'האט געדארפט שמירן -האט דער מוכר
מ'זאגט נאך פון איינער פון די פוילישע רבי'סא ,וואס עס
אויך געגעבן אביסל 'שמיר' כדי מ'זאל קענען אהיימטראגן
זענען געקומען הויעכע חסידים זיך שואל עצה זיין אין עבודת
די סחורה .אבער פאר איינער וואס קומט נאר בעטן 'שמיר',
ה' ,אז אמאל איז געקומען א איד און ער האט אנגעהויבן
געבט מען נישט קיין 'שמיר' ,ווייל דאס איז נישט קיין
צו בעטן אז דער רבי זאל אים אנוואונטשן אז ער זאל האבן
געשעפט פון 'שמיר'.
פרנסה ,האט אים דער צדיק געזאגט" :וואס קומסטו צו מיר,
האט ער אויסגעפירט דער נמשל ,אז יענער קומט בעטן פון
וואס האט דאס מיט מיר צוטון?" האט דער איד געזאגט:
מיר תורה מיט עבודה מיט יראת שמים מיט אהבת תורה מיט
"וואס הייסט? דער רבי וואונטשט דאך פאר יעדע איד ,פאר
אהבת ה' ,געב איך אים אויך צו פרנסה ,אבער צו קומען סתם
יענעם האט דער רבי געוואונטשן פרנסה".
אויף פרנסה ,וואס האט דאס מיט מיר...
האט דער צדיק געענטפערט מיט א משל ,ס'איז געווען
דאס קען מען דא זאגן פאר די בחורים ,שמחת בית השואבה
אמאל א מארק וואס מ'האט פארקויפט סחורה ,אבער היות
האט צוויי חלקים ,קודם איז עסן אין די סוכה ,ווייל מ'דארף
עסן אזויווי א איד דארף צו עסן ,מ'איז בצילא דמהימנותא,
א .ראה בספה"ק דברי ישראל להרה"ק ממאדזיץ זי"ע פ' יתרו ד"ה
אבער דאס איז נישט נאר סוכות ,נאר א גאנץ יאר דארף א או יאמר בדרך צחות ,שמביא עובדא זו מזקינו הרה"ק רבי יחזקאל
בחור וויסן וויאזוי צו עסן און צו שלאפן מיט יראת שמים. מקאזמיר זי"ע.
ישיבת בין הזמנים -בארא פארק
בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
ברכת מזלא טבא מקרב הלב למעלת האי גברא יקירא ,עוסק לילות כימים בתורה ועבודה ,תורה וחסידות בו צמודים
יחד ,טוב לשמים ולבריות ,אהוב ונחמד לכל ,מקבל כל אדם בסבר פנים יפות ,דוגמא אישית של לב טוב העומד
מוכן ומזומן לכל דבר טוב ,טרם יקראו אותו והוא עונה ,למען כל דבר להרבות כבוד שמים ידו נטויה ,ה"ה
החתן היקר אברהם שלמה
פריעדמאן ני"ו
עסקן נמרץ למען ישיבת הזמנים
לרגל שמחת נישואיו למל טוב בשעה טובה ומוצלחת עם בת
הר"ר לוי יצחק (בר"ד בר"מ) אבערלאנדער הי"ו
ברכת מזל טוב לכבוד אביו החשוב הרב
ישעי' הערש פריעדמאן שליט"א מרביץ תורה
במוסדותינו רבות בשנים פה עירנו ב"פ
וברכותינו אתנו ,השי"ת יעזור שיזכה להקים בית נאמן בישראל ,ויראה בנים ובני בנים עוסקים בתורה ובמצוות,
ויזכה לעסוק במלאכת הקודש עוד רבות בשנים ,ונזכה כולנו לישועות כל ישראל ולגאולה שלימה בב"א.
החותמים בברכה :הנהלת ישיבת בין הזמנים
וירא-חיי שרה תשפ"ז די עלון בקודש פנימה
גע'פועל'ט ,יעצט דארפסטו נאר פועל'ן ביי דיר אליין" ...עכ"פ, דאס זעלבע איז מיט'ן מתפלל זיין אויף גשם שמיני עצרת,
וויאזוי קען יעדער בעטן אזא תפלה 'והערב נא ה' אלקינו את אפילו ביי הושענות בעט מען אויף ביידע ,סיי אויף רוחניות און
דברי תורתך בפינו ובפיות עמך בית ישראל'. סיי אויף גשמיות ,מ'דארף האבן ביידע ,נישט נאר אז מ'דארף
נאר דער אמת איז ,אז צו אלעם דארף מען האבן הילף האבן 'וואס' צו עסן ,נאר מ'דארף וויסן 'וויאזוי' א איד דארף צו
פונעם אייבערשטן ,אזויווי אונז זענען מתפלל שתרגילנו עסן און 'וויאזוי' א איד דארף צו שלאפן.
בתורתך ודבקנו במצותך ,וואס א איד טוט ,דארף ער וויסן אז תרופה לאהבת ה' ויראתו
דאס איז נאר מיט'ן הילף פונעם אייבערשטן ,אבער מ'דארף
יעצט וויל איך זאגן וואס איז נוגע דא צו דעם ענין .אונז זאגן
דאך טון עפעס אליין.
יעדן טאג והערב נא ה' אלקינו את דברי תורתך בפינו ובפיות
וואס איז די עצה? וואס טוט מען דא? היינט איז דאך דא עמך בית ישראל ,לכאורה איז שווער וואס איז שייך צו בעטן
מעדעצינען מיט ווייטאמינען ,דארף מען גיין צו א מבין און אזא זאך פונעם אייבערשטן ,אונז ווייסן דאך (ברכות לג ):אז הכל
פרעגן וואסערע ווייטאמין איז גוט צו אהבת ה' און יראת בידי שמים חוץ מיראת שמים.
שמים .האבן אונז דא אן עצה פון ערליכע אידן – אונז זענען ביי כ"ק אא"ז מרן הויגד יעקב זי"ע האט איינער געבעטן
דאך תלמידי תלמידים פון כ"ק אא"ז מרן הערוגת הבשם זי"ע, אמאל ביים אפיקומן ,אז ער וויל זוכה זיין צו תורה ויראת
וואס כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע האט דאך געזאגט אויף שמיםב ,האט אים דער זיידע ז"ל געזאגט" :ביי מיר האסטו
אים אז ער האט זיך אריינגעדרייט צווישן תלמידי בעל שם,
האבן אונז דא וואס דער ערוגת הבשם שרייבט (בצוואה הק' הכנה
ב .זה היה הגה"צ רבי יצחק שלמה אונגער זצ"ל רב קהל חוג חתם
דרבה) ,ער איז אסאך מאריך אין די ענינים פון חסיד'ישע אידן סופר ,בעת היותו ילד קטן.
מעומק הלב באנו בזה לאחל ברכותינו ואיחולינו ברכת מזל טבא לכבוד הני אנשי שם ,ידידינו היקרים ,שלבם הזהב פתוח ברווחה לעמוד
לימין קדשי בית חיינו ,ובמיוחד עומדים בעין יפה ורוח נדיבה לימין פעולות הברוכות של הארגון 'גשר לקשר' ,ובכל זמן ועידן מקבלים את פני
העסקנים החשובים בסבר פנים יפות ,ובזה נותנים חיזוק ועידוד להעסקנים להמשיך עם הפעולות למען הקים בתים נאמנים בישראל ,הלא המה
הי"ו הר"ר משה לייב רוטנער
לרגל אירוסי הנכדה
הי"ו הר"ר ישראל רוטנער
לרגל אירוסי בתו
הי"ו הר"ר דוד טויבער
לרגל אירוסי בתו
שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
הר"ר אהרן עקיבא
דחסידי פאפא
(ברי"י)
גאלדבערגער הי"ו
לרגל נישואי בנו
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שיזכו כולם לכל
הברכות האמורות בתורה ,עושר ואושר ירוצו אחריהם ,בני ברוכי חיי ארוכי ומזוני
רויחי מתוך הרחבת הדעת ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המברכים מקרב הלב
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
וירא-חיי שרה תשפ"ז וט עלון בקודש פנימה
הארעווען אין גמרא תוספות ,אבער צו דעם אז די הארעווען און פון פארן צו א רבי'ן ,אבער בתוך הדברים (אות ח) זאגט ער
אויף די גמרא תוספות זאל נישט זיין מיט קיין קאלטקייט, דארט עטליכע ווערטער:
דארף מען דאס האבן. "ותהיו רגילים לעיין בשבת קודש בדברי אגדה על פרשת
ס'זענען דא אזעלכע אידן וואס לערנען מיט א קאלטקייט, השבוע מרבותינו הקדושים ,וביחוד ספרן של צדיקים בוצינאי
מ'זעצט זיך אראפ ,זאל עס זיין מיט א רעקל אדער זאל עס זיין קדישי של תלמידי בעש"ט זי"ע ,כגון ספר תולדות יעקב יוסף,
אן א רעקל ווייל ס'איז הייס ,איינער זיצט אויפ'ן קאויטש ,א וספר קדושת לוי ,אוהב ישראל ,עבודת ישראל ,נועם אלימלך
צווייטער לערנט מיט די טעלעפאנען אין די אויערן אבי יוצא וכיוצא בהם ,כי כל דבריהם הם כגחלי אש להלהיב הלב
צו זיין; איז דען דאס תורה?! וואסערע מין תורה איז דאס?! לאהבת השם וליראתו וללמד דעת וחכמה ומוסר איך לעבוד
אבער עס קען קומען א בחור און זיך אויסרעדן" :וואס זאל את השי"ת בלב טהור באמת ובתמים".
איך טון ,איך בין דאך קאלט" ,איז די תשובה אויף דעם" :ס'איז אונז דארפן נישט מער א פארלעסליכע מבין ווי דעם ,קיין
דאך דא א מעדעצין דערפאר! אונז האבן דאך די מעדעצין פון מער שטערקערע מומחה ווי דעם דארפן אונז נישט!
דער בעסטער מבין!"
תורה עם חסידות
להמשיך ה'ווארעמקייט' אבער מ'זאל זיך נישט טועה זיין ,מ'זאל נישט מיינען אז א
זאל דער אייבערשטער העלפן מ'זאל זוכה זיין ס'זאל טאקע בחור דארף נישט הארעווען אין גמרא תוספות ,דער זיידע
זיין א לעכטיג זיס יאר ,מ'זאל קענען ממשיך זיין ווייטער, [מרן הויגד יעקב] ז"ל פלעגט צו זאגן אז דאס ערשטע זאך
חסידים זענען אלץ ממשיך די זמנים ,כ"ק מרן מבעלזא זי"ע הייבט רבי ר' אלימלך זי"ע אן [בהנהגת האדם] אז מ'דארף
ויחפרו עבדי יצח"ק בנחל וימצאו שם באר מים חיים
ברכת מזלא טבא למעלת כבוד ידידנו היקר מאוד נעלה ,האי גברא רבא ,איש האשכולות ורב הפעלים,
נחמד ונעים ,לו נאה ויאה כל שבח ותהילה ,מקבל כל אדם בסבר פנים יפות ,עומד במסירות נפלאה ומפקח
על רשת המחנות במשך הקיץ ברוב כשרון ומרץ ,ומנהל הכל ברוח תבונה ,וגם לרבות שעומד לימיננו
משך כל השנה בעצה ותושיה ובמעש ,מסור ונאמן לכל קדשי בית חיינו בכל עת ועונה ,ה"ה
העסקן הדגול
מוה"ר יצחק אהרן שפיטצער הי"ו
מפקח כללי רשת המחנות
לרגל שמחת אירוסי בנו למזל טוב החתן החשוב ארי' הי"ו ממצוייני תלמידי מתיבתא
קרית פאפא עם בת גיסו הר"ר אליעזר זוסיא בידערמאן הי"ו
יהי רצון שיזכה לרוות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח ,מתוך שלוות הנפש והרחבת הדעת ,ויתברך בשפע ברכה והצלחה בכל מעשי
ידיו ,ויזכה להמשיך עם פעלים וחיילים לתורה וחסידות ,עד ביאת ינון גואלנו ,ומלכנו בראשנו ,במהרה בימינו אמן ואמן.
המברך ברגשי גיל והוד :ישראל וויזניצער -
מנכ"ל ,בשם הנהלת רשת המחנות
וירא-חיי שרה תשפ"ז זט עלון בקודש פנימה
ענין החבורות פלעגט נאכצוזאגן פון הרה"ק רבי הערשל'ע זידיטשויבער זי"ע,
דאס איז אויך דער ענין פון די חבורות ,ס'איז נישט נאר אז א איד קען זוכה זיין ממשיך צו זיין קדושת חול המועד אויף
לערנען חסיד'ישע ספרים ,נאר ס'איז דא דער חלק פון איש א גאנץ ווינטער – ביז חנוכה זיכער ,און אפילו אויף ווייטער;
את רעהו יעזורו ולאחיו יאמר חזק ,מ'טוט זיך ווארעמען מיט א דארף מען זען ממשיך צו זיין אז די ברען און די ווארעמקייט
צווייטן ,וואס א חבר קען אויפטון קען ער אסאך מאל אויפטון זאל זיך נישט אויסקילן ,ווייל אונז שטייען היינט אין זמן וואס
מער ווי א רבי ,דאס איז די תכלית וואס מ'קומט זיך צאם, מ'קען ווערן אפגעקילט.
איינער זאל אנקוקן דעם צווייטן ,מ'זאל זיך מחזק זיין איינער
חסידות עם פנימיות
דעם צווייטן ,מיט ניגונים און עובדות וסיפורי צדיקים ,מ'זאל
נאכזאגן עפעס פון א חסיד'ישע ספר וכדומה. כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל האט געשריבן א בריוו צו מחזק
זיין חבורת קהלת יעקב אין ארץ ישראל ,שרייבט ער דארט,
תודה לעסקנים אז די וועלט זאגט" :די עפל פאלט נישט ווייט פונעם בוים",
זאל דער אייבערשטער העלפן מ'זאל זוכה זיין אנצופירן שרייבט דער טאטע ז"ל" :אבער טאמער ס'איז דא א גרויסע
די יאר אזויווי עס דארף צו זיין .מ'דארף טאקע לויבן דעם ווינט אינדרויסן ,קען די עפל יא פאלן ווייט פון די בוים".
אייבערשטן ,אבער מ'דארף האבן מדות טובות ,ממילא וויל
היינט איז דאך דא גרויסע רוחות ,עס פאלן אסאך ,ס'איז דא
איך דא וואונטשן און זיך באדאנקען פאר די חשוב'ע עסקנים,
אזויפיל טעלעפאנען מיט דרשות ,יעדער איינער איז קלוגער
מיין חשוב'ער אייניקל הרב שלמה [פריעדמאן] שליט"א וואס
פונעם צווייטן ,עס בליטשקעט אויף די גאס אלע בילדער –
ער טוט אריילייגן אזויפיל כוחות ,און הר"ר בן ציון [מאנדל]
כ'זע עס נישט אליין ברוך ה' ,אבער איך הער אביסל – ממילא
הי"ו ,און די אנדערע חשוב'ע חשוב'ע עסקנים וואס כ'גיי נישט
דארף מען צו דעם שטארקע שטארקע יסודות.
דא יעצט אויסרעכענען אלע זייערע נעמען.
אונז זענען חסידים מיט א פנימיות ,חסידות גייט מיט א
זאל דער אייבערשטער העלפן עטץ זאלטס אלע זיין
פנימיות ,אלעס וואס שרייט אין די גאס איז גארנישט ,דאס
גליקליך ,ענקערע עלטערן זאלן זען פון ענק אסאך נחת ,ס'זאל
אלעס איז חיצוניות ,אודאי איז גוט צו מקבל זיין אמאל גוטע
נתקדש ווערן שם שמים על ידיכם ,ס'זאל זיין א כבוד פאר
זאכן ,אבער מ'דארף וויסן וואס מ'האט ביי זיך געלערנט ,נישט
אונזערע עלטערן ,מ'זאל שוין זוכה זיין צו ישועות כל ישראל
ווייל דער האט געזאגט אז דאס איז קלוגער ,און יענער האט
און צו די גאולה שלימה בב"א.
געזאגט אז יענס איז קלוגער ,מ'דארף זיך האלטן צו אונזער
דרך.
דברות קודש אופן הלימוד
אצל חגיגת סיום מסכת קידושין
במסגרת מפעל והגית דחסידי פאפא נאך א נקודה וואס מ'דארף וויסן ,אז לערנען חסיד'ישע
ליל שישי בראשית תשפ"ז לפ"ק
ספרים איז נישט פשט אז מ'האט געטראפן זייער א שיינע
טייטש אינעם פסוק ,מ'וועט נישט טרעפן אין די אלע ספרים,
תורה תבלין אין אוהב ישראל אדער אין 'דגל' ,אז ער טייטשט אויס דעם
ברוך הוא אלקינו שבראנו לכבודו והבדילנו מן התועים ונתן פסוק אזוי שיין ,נישט דאס איז די זאך ,ס'קען אפילו זיין אז
לנו תורת אמת .מ'דארף לויבן דעם אייבערשטן אז מ'איז זיך מ'פארשטייט נישט אלעס וואס ס'שטייט דארט ,אבער איין
צאמגעקומען צו אזא געוואלדיגע מעמד ,צו אזא געוואלדיגע קליינע ווארט פון דארט שיינט ,יענע קליינע ווארט וואס ער
דבר חשוב מאוד מאוד. ברענגט דארט עפעס ארויס ,וועקט אויף!
דברי תורה צריכים חיזוק (ברכות לב .):לכאורה דארף מען דער עיקר איז די ווארעמקייט שבו ,אז דער אייבערשטער
פארשטיין ,פארוואס דארף דברי תורה חיזוק ,ס'איז דאך א האט הנאה פון יעדע איד וואס דינט דעם אייבערשטן ,מ'זאל
מצוה פונקט ווי אנדערע מצוות ,און ס'שטייט דאך אין שלחן וויסן די גרויסקייט פון א איד ,אז א איד זאל זיך נישט האלטן
ערוך הלכה מפורשת (יורה דעה סימן רמו סעיף א) אז יעדער איד איז אזוי בשפלות און מכיר זיין די גרויסקייט.
וירא-חיי שרה תשפ"ז זי עלון בקודש פנימה
נעיצת סוף התורה לתחלתה מחוייב צו לערנען תורה בין זקן בין חלש ,א געזונטער מענטש
אין ספרים שטייט א שייכות סוף התורה לתחלתה .די תורה און נישט א געזונטער מענטש ,יעדער איד איז מחוייב צו
ענדיגט זיך (דברים לד ,יב) ולכל היד החזקה ולכל המורא הגדול לערנען תורה ,ממילא דארף מען פארשטיין ,וואס איז דער
אשר עשה משה לעיני כל ישראל ,און די תורה הייבט זיך אן ענין אז דברי תורה צריכים חיזוק.
(בראשית א ,א) בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ .וואס נאר ס'שטייט (קידושין ל ):בראתי יצר הרע ובראתי תורה
איז די המשך הענינים. תבלין כנגדו ,די תורה איז א תבלין קעגן דער יצר הרע ,וועגן
בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ לרבות דעם וועט דער בעל דבר אלעס לאזן ,נאר א בלאט גמרא וועט
תולדותיהן (רש"י פסוק יד) ,דהיינו אז אלעס איז דעמאלטס ער נישט לאזן ,ער וועט לאזן טון אלע מצוות מיט חסד נאך
באשאפן געווארן ,אבער לכאורה שטייט דאך אין די תורה אז און נאך ,אלעס איז ביי אים פיין און וואויל ,אבער אויף תורה
יעדן טאג איז עפעס באשאפן געווארן .נאר די כוונה איז אז די פארלייגט ער זיך ,ווייל דאס איז א תבלין קעגן אים.
גאנצע תולדות שמים וארץ איז באשאפן געווארן תיכף אין וואס מיינט מען דאס אז די תורה איז א 'תבלין'? 'תבלין'
אנהויב ,נאר ס'איז געווען בערבוביא ,נאכדעם איז יעדן טאג מיינט אז די תורה גייט אריין אינעווייניג אין די גאצע געפילן,
געווארן אווקגעשטעלט אן אנדערע זאך ,די ערשטע טאג איז דאס צעשפרייט זיך ,און דאס מאכט שוואך דעם יצר הרע.
געווען יהי אור (פסוק ג) ,די צווייטע טאג איז געווען יהי רקיע
בתוך המים (פסוק ו) ,און אזוי ווייטער. מסיבה תיכף אחר יו"ט
דארף מען פארשטיין ,וואס איז די תכלית אז די בריאה אויב ס'איז צריכים חיזוק ,דארף מען דאך אודאי
איז געווען אויף אזא אופן אז ס'איז געווען קודם צומישט און ארויסברענגען די אלע עסקנים פון דעם מעמד ,וואס וואלטן
נאכדעם מסודר. זיך געקענט אוועקזעצן רואיגערהייט נאך יום טוב ,זיך מסדר
אויפ'ן פסוק לכל היד החזקה זאגט רש"י שנשאו לבו לשבור זיין און אוועקלייגן די סוכה ,צו געבן צייט אביסל ,און הערשט
את הלוחות ,אויף ולכל המורא הגדול ברענגט כ"ק אא"ז מרן נאכדעם וואלטן זיי געקענט אנהייבן מאכן מיטינגען ,און
הערוגת הבשם זי"ע (ד"ה בראשית ,כ"ו דורות) פונעם רמב"ן ,אז ס'גייט מאכן אזא מסיבה אויף ראש חודש כסליו אדער אפאר וואכן
ארויף אויף מתן תורה אזויווי ס'שטייט (שמות כו ,יז) ובעבור תהיה נאך יום טוב; אבער מ'האט עס געמאכט דווקא יעצט ,וואס
יראתו על פניכם. איז דער ענין דערביי.
מכון 'אמרי קודש'
הועד לחזרת ועריכת דא"ח כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
מעומק לבבינו משגרים אנו בזה ברכת מזל טוב לאחד המיוחד שבחבורה ,עוסק בתורת ה' תדירה ,שייף עייל
שייף נפיק ,מקבל כל אדם בסבר פנים יפות ,שמו הטוב הולך לפניו ,מזכה את הרבים ,ה"ה
החתן החשוב ישראל חיים מאנדל הי"ו
מבחירי תלמידי ישיבתנו הק' מתיבתא קרית פאפא בן העסקן הנמרץ הרב יעקב מאיר מאנדל שליט"א
לרגל שמחת נישואיו למזל טוב עם בת ידידנו העסקן הנמרץ לכל קדשי בית פאפא הר"ר הילל שאלאמאן הי"ו
ובהאי שעתא נעלה על נס ידידנו החתן ישראל חיים הי"ו על שזכה להימנות בין סופרי המלך ולהעלות על הכתב מדי שבת בשבתו
דברי אלקים חיים אשר אנו זוכים לשמוע מפ"ק של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א ,ואת הכל עשה בכתב יפה ומנופה ובנאמנות יתירה
וברכתינו אתו ,השי"ת יעזור שיזכה להקים בית נאמן בישראל ,ויראה בנים ובני בנים עוסקים בתורה ובמצוות,
ויזכה לעסוק במלאכת הקודש עוד רבות בשנים ,ונזכה כולנו לישועות כל ישראל ולגאולה שלימה בב"א.
החותמים בברכה חוזרי התורות ,הכותבים ,וחברי המכון
וירא-חיי שרה תשפ"ז חי עלון בקודש פנימה
טובה ווייל ס'וואלט נישט געווען קיין שבירת הלוחות ,האט דארף מען פארשטיין ,אויב יד החזקה איז שבירת הלוחות
דער אייבערשטער געוואלט ווייזן אז מ'דארף נישט ווארטן ,איי און מורא הגדול איז מתן תורה ,וואלט דאך געדארפט צו
ס'וועט זיין שבירת הלוחות ,דאס וועט מען זיך שוין שפעטער שטיין פארקערט קודם מורא הגדול און נאכדעם יד החזקה,
זארגן. ווייל קודם איז געווען מתן תורה און שפעטער איז געווען
דאס איז דער ענין פון בראשית ברא אלקים את השמים שבירת הלוחות.
ואת הארץ ,דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט
להתחיל תיכף בתורה ועבודה
בערבוביא ,כדי צו לערנען אז מ'דארף נישט ווארטן ביז מארגן,
נאר באמת קען מען קלערן ,ווילאנג איז געווען פון ווען
נאר ווילאנג דער עולם איז נאך פריש ,ווילאנג מ'גייט נאך
אידישע קינדער זענען ארויסגעקומען פון מצרים ביז קבלת
ארום טאנצעדיג פון שמחת תורה ,וואס מ'האט געטאנצן
תורה ,דאס איז דאך געווען ממש א קורצע צייט .ס'איז געווען
והערב נא ה' אלקינו את דברי תורתך בפינו און אזוי ווייטער,
גלוי וידוע לפניו יתברך אז ווען עס וואלט געווען לענגער צייט
יעצט ווען ס'איז נאך הייס ,ווילאנג די קוגל איז נאך ווארעם,
נאך יציאת מצרים ביז קבלת התורה ,וואלטן אידישע קינדער
זאל מען זיך תיכף זעצן לערנען.
געהאט מער צייט זיך צוצוגרייטן צו קבלת התורה ,און זיי
די וועלט זאגט א ווערטל" :תהלים מיט טיי איז גוט ,ביידע
וואלטן געווען נאכמער אויסגעארבעט מיט א גרעסערע
דארפן אבער זיין ווארעם" .ס'דארף זיין א ווארעמקייט ,ס'דארף
הכנה און מיט א גרעסערע מדריגה צו קבלת התורה ,וואס
זיין א קאך ,אזוי גייט מען צו צום גאנצן ענין דא.
דעמאלטס וואלט מען נישט געדארפט אנקומען צו שבירת
דאס איז אויך געווען ווען ס'איז געקומען דא צו די עקסנים,
הלוחות.
מ'האט געזאגט" :מאכטס נישט קיין מיטינגען צוואנציג וואכן
אבער הקב"ה האט געוואלט ווייזן פאר אידישע קינדער אז
מיט די עסקנים ,נאר מארגן גייט זיין דעם מסיבה ,ווילאנג
מ'דארף נישט זיין צוגעגרייט ,מ'קען נישט ווארטן צו מאכן א
ס'איז נאך ווארעם ,זאל מען זיך שוין זעצן לערנען".
הכנה צו קבלת התורה מארגן אדער איבערמארגן ,ווייל כ'בין
לימוד בשלימות נאכנישט גרייט און איך דארף מיר נאך אויסארבעטן ,נאר
איי ,מ'דארף דאך ווייטער ממשיך זיין? אודאי דארף מען מ'דארף תיכף טון וואס מ'האט צו טון" :זעצטס ענק לערנען!
אויך ממשיך זיין! ס'האט נישט קיין שיעור ,מ'דארף לערנען קבלת התורה!"
מוסר און מ'דארף זיך אויסארבעטן מיט אלע שלימות ,אבער ממילא הגם ווען הקב"ה וואלט ווען אזוי געפירט אז
ווען ס'גייט צו אזוי ,קען מען זיך אונטערנעמען עפעס ,א איד מ'מאכט א לענגערע הכנה צו קבלת התורה ,וואלט געווען א
בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה ,משגרים אנו בזה כסא דברכתא ,וברכת מזלא טבא
וגדיא יאה ,מול ידידנו וידיד כל נפש חי ,עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה
ושמחה בבתי אנשי שלומינו ,ה"ה
הרב טובי' דאסקאלאוויטש הי"ו
שדכן נאמן בקרב אנ"ש
לרגל שמחת הכנסת בנו הבחור הבר מצוה מנשה ני"ו לעול התורה והמצוות שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים ,מתוך נחת
והרחבת הדעת דקדושה ,ויתגדל לאילנא רברבא ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המכירים פעולתיך הנשגבות
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
וירא-חיי שרה תשפ"ז טי עלון בקודש פנימה
געבט אוועק אזעלכע זאכן ,דאס איז נישט קיין פשוט'ע זאך, נעמט זיך אונטער ווילאנג ס'איז נאך ווארעם" ,איך גיי עס
אונז דארפן דאס מכיר טובה זיין .אודאי האט ער דאס געזען מאכן!"
ביי זיין טאטן [הרה"ח ר' יוסף ז"ל] ,וואס זיין טאטע איז דאך מ'דארף לערנען מיט די גאנצע ווארעמקייט .מ'לערנט
געווען א בן בית ביי אונז ,און זיין זיידע [הרה"ח ר' שלמה ז"ל] אבי יוצא צו זיין? איך טו א טובה פאר'ן אייבערשטן אז איך
איז געווען משמש ביים ערוגת הבשם. לערן? פאסט דאס דען אז איך געב אוועק אזא זאך? ס'דארף
זיין בשלימות! אזוי אויך דארף מען נעמען די בחינות פאר
אנחנו וצאצאינו זיך ,מ'זאל קענען וואס מ'לערנט ,מ'דארף לערנען מיט די מח,
ויהי רצון שיתקדש שם שמים על ידינו ,ס'זאל מקויים מ'דארף חזר'ן און מ'דארף עס געדענקען.
ווערן ונהיה אנחנו וצאצאינו וצאצאי צאצאינו ,וואס אונזערע זכות רבותינו הק'
עלטערן האבן אויף דעם מתפלל געווען ,ווען זיי האבן געזאגט אודאי וועט דאס זיין א גרויסע זכות וואס וועט אונז
ונהיה אנחנו וצאצאינו זענען דאך אונז אויך געווען אין דעם, באגלייטן ,אודאי וועט דאס זיין א גרויסע נחת רוח פאר
זאלן מיר זוכה זיין צו א שנת ברכה וישועה ,צו כל מיני אונזערע עלטערן בעולמות העליונים ,פאר'ן טאטן ז"ל וואס
השפעות טובות וואס ליגט אין די תורה הקדושה. ער האט אוועקגעשטעלט אזויפיל תורה מיט יראת שמים,
די אלע מוסדות זענען דאך אויך נהנה פון דעם ווייל עס תורה דארף זיין מיט יראת שמים ,און יראת שמים גיסט זיך
ברענגט אריין א חשק ,עס ברענגט אריין א חשקות התורה, יעצט איבער פון די ימים טובים.
דאס איז די זאך וואס דארף אריינגיין אין די יונגע ,עס דארף ולכל היד החזקה ולכל המורא הגדול אשר עשה משה,
אריינגיין אין די קינדער ,אין די בחורים ,אין די ישיבה קטנה ,אין משה גייט דאך ארויף אויף צדיקים אזויווי ס'שטייט (שבת קא):
די ישיבה גדולה און אין די כוללים; אהבת תורה! לערנען מיט משה שפיר קאמרת ,וועט אונז אודאי באגלייטן די זכות פון
א חשק! לערנען פארשלאפן טויג נישט ,מ'דארף לערנען מיט אונזערע עלטערן און פון אונזערע עלטערנ'ס עלטערן ,וואס זיי
א חשק ,און דער גאנצע זאך דא ברענגט אריין א געוואלדיגע האבן זיך מוסר נפש געווען ממש אריינצוברענגען אין אידישע
חשק. קינדער אהבת תורה ויראת שמים ,מ'זאל ליב האבן די תורה.
וועט דאס אודאי באגלייטן אז אונז זאלן זוכה צו כל מיני פטרון המפעל
השפעות טובות ,זאל דער אייבערשטער העלפן מ'זאל זוכה מ'דארף דא דערמאנען אז אונז דארפן אלץ מכיר טובה זיין
זיין צו ישועות כל ישראל ,צו די גאולה שלימה בב"א. פאר הר"ר שלמה [וועבער] הי"ו ,וואס ער טוט אזויפיל ,ער
באנו בזה להביע מיטב איחולינו וברכותינו מקרב לבבינו ,מול כבוד ידידנו היקר ,אהוב ונחמד לכל ,מרביץ מבארו
תורה ויראה ,חסידות ומדות טובות ,לעדרי צאן ,שמועתו נאה ,הולך תמים ,נח לשמים ולבריות ,מקבל כל אדם
בסבר פנים יפות ,עומד מוכן ומזומן לכל קדשי בית חיינו במסירות רבה ונאמנה ,שמו הטוב נודע בשערים ,ה"ה
העסקן הנמרץ הרב יעקב מאיר מאנדל שליט"א
לרגל שמחת נישואי בנו הבכור למזל טוב ,החתן החשוב ישראל חיים הי"ו מאריות שבחבורתנו במתיבתא
קרית פאפא ,עם בת ידיד כל אנ"ש העסקן הנמרץ לכל קדשי בית פאפא הר"ר הילל שאלאמאן הי"ו
ובהאי שעתא יזכר לטובה מעשי תקפו וגבורתו ,הוא הגבר אשר עומד כגבור
חיל לימין המערכת ,לידע ולהודיע סדרי שבתות מדי שבוע בשבוע ליהנות בו
אלפי חסידי פאפא ברחבי תבל ,להיות מקושר לאילנא דחיי ,בקשר של קיימא!
יעזור השי"ת שיראה רוב תענוג ונחת דקדושה מכל יו"ח ,ויזכה להרבות פעלים ולהגביר חיילים
לתורה וחסידות בחצרות קדשנו ,עדי נזכה לביאת משיח צדקנו ומלכנו בראשנו אמן ואמן.
המברכים בלב ונפש חפיצה ,מערכת פאפא
וירא-חיי שרה תשפ"ז כ עלון בקודש פנימה
וירא-חיי שרה תשפ"ז אכ עלון בקודש פנימה
בסייעתא דשמיא
חדשות על
המערכת
פרשת וירא תשפ"ז
2←1פון די מעין מעניו
ווערט
718.480.7872 P U P A
אפדעיטעד
עטליכע מהנעשה והנשמע בחצרות קדשינו 1
מאל א טאג מדור 'דברות קודש' מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א 2
#1לבחורי הישיבות ובני הכולל
#2ביקורי האדמורי"ם שליט"א
#3הספדים
קען מען תשובה טון ביי א וואס איז די סימבאל און דער מוהל האט נישט קיין #4ניחום אבלים
ברית אנשטאטס יום כיפור מהות פון די פאפא דרך - אינטערעסע אפצושטופן א #5שונות
#6משנים קדמניות
-הרה"ג ר' מיכל שטיינמעץ ברית -הרב אלימלך שלעפעריג
הרב יואל משה וועבער #7תפלות
דומ"ץ סקווירא ב"פ #0דברות קודש בולעטין
חושן משפט :א 'וועט' ווער מדור 'קולו בקודש' מכ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל 3
מעג א מלמד שלאגן א עס וועט געווינען די וואלן -
טריפה'נע ניגונים ,ס'האלט תלמיד מיט א ספר -הרה"ג מו"ץ הרה"ג דוד לייב פישער #1דרשות
#2מעמדים
זיך נישט י"ב חודש -הר"ר
אברהם הערש פריעדמאן #3הספדים
ישראל שטערן היימישע שידוכים #4מועדים
בעמח"ס אוצר הלכות דארף מען נישט צופיל #5תפלות
אינפארמעישן -הר"ר יונתן שיעורים ודרשות 4
דעת בעל הבית :וויאזוי שווארץ
די גרויסע טיפ שיקט מען #1שיעורי יומי ושבועי
קען איך בענעפיטן פון
פאר'ן מלמד אסרו חג פסח - #2שיעורי הלכה
אידישקייט -הרב יעקב משה וועלכע ניגונים זינגט מען #3מועדים וזמנים
גאלדבערגער הר"ר מאיר מרדכי בערקאוויטש ביים באטע און וועלכע #4עניני תורה ועבודה
ניגונים ביי שלש סעודות - #5סיפורי צדיקים והיסטוריה
#6עומדים על הפרק
הר"ר עמרם אקער
איז בנשיאות אדמו"ר וואס טוט איינער וואס #7שונות
#0דרשות ושיעורים בולעטין
שליט"א א חלק פון די ס'ציט אים נישט קיין
אמאל האט מען נישט תפילות טישן ומעמדים 5
לאגא? -הרה"ג אהרן חסידות -הרה"צ רבי פינחס דווקא געוואוינט ביים רבי'ן
נייווירטה חיים אין הויף -הרה"צ רבי מאיר #1מועדים וזמנים בצל רבותינו הק'
#2שמחות בית פאפא
#3סיומי והגית
#4דינערס לטובת מוסדותינו הק'
#5מסיבות וטיי אווענט'ס
#6מעמדים ,קבלת פנים ,וחנוכת הבית
#7חומש סעודה'ס
'עתיקא קדישא'
#8שאר מעמדים
מדור 'זכות אבות' 6
#1הספדים על רבותה"ק
ומשפחת המלוכה
#2יומא דהילולא של
5 ←7 וועכנטליכע פראגראם רבותה"ק בצל הקודש
' #3נסיעות' של כ"ק מרן
אדמו"ר שליט"א
#4סיפורי צדיקים מפי
פרשת לך לך תלמידים וחסידים
ניגונים ונוסחאות 7
ניגון ריקוד בגלל אבות נתחבר ע"י האדמו"ר הנחלת דן ממאדזיץ זצ"ל
שידור חי ,ולהשאיר הודעה 9
פרשת וירא חדשות על המערכת 0
ניגון עתיק 'מה ידידות' ששר הגה"צ רבי נתן געשטעטנער זצ"ל מזקני רבני אנ"ש
וירא-חיי שרה תשפ"ז בכ עלון בקודש פנימה
חסידים דערציילן
עובדות ,מאמרים ,וסיפורי חסידים על כ"ק מרנן רבותינו הק' קמא קמא דמטא לידן
מרן הויגד יעקב סיפר אז :פעם הייתי משובתי שבת לקראת כ"ב חשון יומא דהילולא
בבעלזא עם עוד עשרות רבנים ,ואחרי הבדלה הכריזו של כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע
שמרן לא יקבל קהל במוצאי שבת ,אולם הייתי סקרן
לדעת מה עושה הרבי בעת כזאת שישנם פה עשרות לימוד גפ"ת
רבנים וקהל גדול הרוצים לקבל ברכתו. סיפר הגה"צ רבי משה זאב
פריעדמאן זצ"ל גאב"ד יפו ת"ו:
אני בתור בנו של הרב מחוסט היתה לי קצת
פרוטקציה ,ונכנסתי לחדר הסמוך לחדרו על ידי בית בתקופת הסתלקות כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע
המדרש ,ושמעתי איך שהוא לומד בקול גדול ונחשקות: ביום כ"ב חשון שנת תרפ"ז לפ"ק ,שימש כ"ק מרן הויגד
"תנו רבנן ,האבן די רבנן געלערנט" ,כך ישב ולמד כמה יעקב זי"ע כרבה של עיר הוניאד .אחר ההסתלקות
שעות ,גמרא עם תוספות בקול נעים. נתקבצו בבית הכנסת הגדול כל תושבי העיר ולרבות
גם כל התושבים מגלילות העיר וסביבותיה ,ומרן הויגד
וסיים מרן הויגד יעקב את דבריו בקול נהימה" :רבותי! יעקב השמיע הספד עצום לסילוקו של צדיק.
דאס איז א גדלות פון א רבי א פועל ישועות ,אז ער קען
זכורני שבאמצע דבריו אמר מרן הויגד יעקב
נישט אויפנעמען דעם עולם ווייל ער זיצט און לערנט
בהתלהבות" :רבותי! וואס זאל איך ענק דערציילן?
שעות גמרא תוספות; איי רבותי! דאס איז אחד מני אלף
סיפורים און מופתים דאס ווייסט דאך יעדער; אבער
פון גדלותו ומעלתו".
איך וועל ענק דערציילן עפעס וואס איר וועט זען
ויהי כשמוע הציבור את דבריו ,נעשה שם התעוררות דערפון זיין גדלות".
בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה ,משגרים אנו בזה כסא דברכתא ,וברכת מזלא טבא
וגדיא יאה ,מול ידידנו וידיד כל נפש חי ,עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה
ושמחה בבתי אנשי שלומינו ,ה"ה
הר"ר יוסף כהן הי"ו
עסקן נאמן למען 'גשר לקשר'
לרגל שמחת הכנסת בנו הבחור הבר מצוה יודא ישראל ני"ו לעול התורה והמצוות שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים ,מתוך נחת
והרחבת הדעת דקדושה ,ויתגדל לאילנא רברבא ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המכירים פעולתיך הנשגבות
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
וירא-חיי שרה תשפ"ז גכ עלון בקודש פנימה
כולל 'ברכת יוסף' דחסידי פאפא בארא פארק
בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
שמחו בה' וגילו צדיקים והרנינו כל ישרי לב
ביראת הכבוד ,בקידה והשתחויה מול פני הקודש ,באנו בזה עם רגשי לבבנו ,עם
ברכת מזל טוב מול פני קדשנו ותפארתנו ,אבינו רוענו ,מאור עינינו ורוח אפינו,
רועה ישראל ,בוצינא קדישא ,עמוד האש ההולך לפני המחנה ,הוד
כבוד קדושת מרן
אדמו"ר עט"ר שליט"א
לרגל השמחה במעון קדשו בהולדת הנכד
בן לבנו יקירו ,מרביץ תורה חסידות והוראה ,משנתו זך ונקי ,עומד במסירות רבה
לימין קדשו של אביו הגדול כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א בהנהגת כוללנו הק' ,איש
האשכולות ,מקבל כל אדם בסבר פנים יפות ,עינו ולבו הזהב למען הצלחת כל אברך
ואברך בכוללנו ,שמו הטוב והמפורסם נודע בשערים ביראתו וחכמתו ,ה"ה
כבוד מורינו הרה"צ
רבי יוסף שליט"א
המשמש פאר כראש כוללנו
ובאהי זימנא נביע מיטב הרגשותינו מול כבוד הראש הכולל שליט"א
על שעומד זה כמה שנים מאת התייסדות כוללנו ועד עתה במסירות
רבה ונאמנה לכל עניני הכולל בכלליות ,ובפרטיות לכל אברך ואברך
שיתעלה מעלות רמות בעבודת ה' ,ושיהיה טוב לו ברוחניות והגשמיות
ברכותינו צרופות בזה מול פני שוכן מעונה ,שמשמחת בית צדיקים זו יושפע שפע רב לנו
ולכל ישראל ,ויזכה כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א לראות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח ,והמעיין יתגבר
תמיד ברוב אונים ואמיץ כח ,עדי נזכה לביאת ינון גואלנו ומלכנו בראשנו אמן.
המאחלים והמברכים בחרדת קודש
רבני ואברכי הכולל
וירא-חיי שרה תשפ"ז דכ עלון בקודש פנימה
צו לערנען ווייטער ,האט מיר דער טאטע געזאגט אז גדולה ועצומה( .מתוך זכרונותיו בספר קרבן משה חלק ב' עמוד רלב).
כ'זאל איבער'חזר'ן וואס כ'האב געלערנט נאכאמאל און
*
נאכאמאל ,זיבן צו ניין מאל ,ביז איך וועל זיין בקי אויך
אין פני יהושע און מהרש"א אויף פסחים בעל פה מיט'ן
חזרת הלימודים
לשון"א ( .שיחות יקרות ויחי יוסף עמוד קל).
מתוך רשימות החסידים מה שסיפר
* כ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל (א' כי תבא תשל"ט):
בימי חורפי הייתי פעם עם כ"ק מרן אאמו"ר הויגד
לימוד מוסר
יעקב זי"ע אצל כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע בימות
מה שרשם כ"ק מרן זצוק"ל בהקדמה הקיץ במרחץ בארדיוב ,והיו שם עמו גם בניו הצדיקים,
לספה"ק ויגד יעקב (מועדים – וע"ע
כ"ק מרן מהר"א מבעלזא זי"ע ואחיו הגה"ק מבילגורייא
ויגד יעקב מועדים חלק ב' עמוד תשיב):
זצ"ל.
בשם מרן הגה"ק [מהרי"ד] מבעלזא ,אמר אאמו"ר
תחת אחד השיחים בדברי תורה עם הרב מבילגורייא,
[מרן הויגד יעקב] זצ"ל בענין לימוד ספרי מוסר ,בזה
שאל אותי הרב מבילגורייא באיזה מסכת אני עוסק
עכשיו ,והשבתי לו שאני עוסק עכשיו במסכת פסחים,
א .כ"ק האדמו"ר מבעלזא שליט"א סיפר בהזדמנות לכ"ק מרן
אדמו"ר שליט"א ,שכ"ק מרן ז"ל רצה להדריך לו פעם איך צריכים
שאל אותי הרב מבילגורייא אם אני יודע מה שפירש
ללמוד ואז סיפר לו כנ"ל ,אמנם לפי דבריו שלח מרן מהרי"ד ז"ל המהרש"א שם בפסחים על איזה ענין ,וכה המשיך לדבר
את בנו הגה"ק מבילגורייא שהיה אז בחור אחר הבר מצוה לשיח עמי בדברי המהרש"א במסכת פסחים בכמה ענינים.
בדברי תורה עם מרן הויגד יעקב ,ובתום השיחה אמר לו מרן הויגד
יעקב" :לויט דער אופן וויאזוי דו רעדסט ,קוקט אויס ווי דו האסט אחר כך אמר לי הרב מבילגורייא" :זאלסט דיר נישט
לעצטנס געלערנט מסכת פסחים" ,והשיב הרב מבילגורייא שאכן
כן הוא שלמד לאחרונה מסכת פסחים ,ואז סיפר הרב מבילגורייא וואונדערן אז איך געדענק אזוי גוט מסכת פסחים מיט
למרן הויגד יעקב כנ"ל. מהרש"א ,נאר יעדע מאל וואס איך בין מסיים א מסכת,
כמו כן סיפר האדמו"ר מבעלזא שליט"א שמרן מהרי"ד שאל גיי איך אריין צום טאטן [מרן מהרי"ד] פרעגן וואס צו
באותה תקופה את מרן הויגד יעקב" :פאפא רב ,וואס האט איר
געזאגט שבת הגדול אויפ'ן סוגיא?" והשיב לו מרן הויגד יעקב מה
לערנען ווייטער; דעם ווינטער ווען כ'האב געענדיגט
שאמר( .קונטרס הביקור אדר תשנ"ז). מסכת פסחים האב איך געפרעגט פון טאטן וואס
בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה ,משגרים אנו בזה כסא דברכתא ,וברכת מזלא טבא
וגדיא יאה ,מול ידידנו וידיד כל נפש חי ,עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה
ושמחה בבתי אנשי שלומינו ,ה"ה
הרב עזרא דייטש הי"ו
שדכן נאמן בקרב אנ"ש
לרגל שמחת הכנסת בנו הבחור הבר מצוה ישראל ני"ו לעול התורה והמצוות שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שיזכה לגדלו לתורה לחופה ולמעשים טובים ,מתוך נחת
והרחבת הדעת דקדושה ,ויתגדל לאילנא רברבא ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המכירים פעולתיך הנשגבות
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
וירא-חיי שרה תשפ"ז הכ עלון בקודש פנימה
כיפור שנת תרפ"ז לפ"ק ,יום כיפור האחרון לימי חייו הלשון" :ראשית חכמה ברויך מען צו לערנען ,חובת
של כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע עלי אדמות .בעת הלבבות ברויך מען צו קוקען ,אורחות צדיקים ברויך
ההיא כבר היה נחלש כוחו של מרן מהרי"ד ז"ל ,והביאו מען אויסענווענדיג צו קענען" ,עכ"ל.
אותו לבית המדרש כשהוא יושב על כסאו.
*
מרן מהרי"ד ז"ל אמר אז בתוך דבריו ,שלכאורה היאך
אנו מברכים ברכת שהחיינו ביום כיפור ,הלא עיקר נכד הערוגת הבשם
הברכה נתקן בשביל דבר של שמחה .ותירץ מרן מהרי"ד סיפר הרה"ח ר' יושע קלמן
שכל מצוה צריכים לקיימה מתוך שמחה ,ואם כן הלא גאלדבערגער הי"ו:
מצות תשובה היא גם כן מצות עשה וצריכים לקיימה ביום ה' דברים שנת תשד"ם לפ"ק ,שבוע האחרונה
מתוך שמחה ,ועל כן אנו מברכים ברכת שהחיינו ,לפי לימי חייו של כ"ק מרן זצוק"ל עלי אדמות ,ביקר במעון
שאנו זוכים לקיים מצות תשובה מתוך שמחה( .הימנותא קדשו במחנה הקיץ ,הגה"צ רבי שמואל אלכסנדר
דשלמה עמוד קצח). אונסדארפער זצ"ל אב"ד ראשית חכמה ,בין הדברים
סיפר לו מרן ז"ל:
*
בימי בחרותי נסעתי עם כ"ק מרן אאמו"ר הויגד
יעקב זי"ע למרחץ מאריענבאד להסתופף בצל קדשו
פסול בשלשה לוגין
של כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"עב .בליל שב"ק אחר
סיפר הרה"ח ר' יחזקאל קאטצבורג ז"ל: השלחן הטהור נהג לערוך כמו 'שלחן פירות' במעונו,
ושם הורשו ליכנס רק רבנים ויחידי סגולה.
פעם סיפר אחד לכ"ק מרן הויגד יעקב זי"ע ,שאביו
כ"ק מרן הערוגת הבשם זי"ע היה פעם אצל כ"ק בשלחן הפירות פקד מרן מהרי"ד ז"ל שירשו אותי
מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע על חג ראש השנה ,ובעת ליכנס לשלחן הפירות ,באמרו" :לאז דעם בחור אויך
שהמתין לבואו של מרן מהרי"ד ז"ל לתפלת מנחה ערב אריין ,ער איז אן אייניקל פונעם חוסטער רב ,וואס זיין
ראש השנה ,הבחין שמתקרב סוף זמן תפלת מנחה ,על ישיבה איז געווען מעין פונעם חתם סופר'ס ישיבה".
כן עמד על מקומו והתפלל שם ביחידות תפלת מנחה. (שיחות יקרות ויחי יוסף עמוד רעח).
תיכף אחר כך נכנס מרן מהרי"ד לתפלה ,וכיבד את מרן *
הערוגת הבשם להתפלל מנחה לפני התיבה.
תשובה מתוך שמחה
נענה מרן הויגד יעקב ואמר בצחות לשונו" :איך
סיפר הרה"ח ר' שלמה מאנדל ז"ל:
פסל די מעשה מיט שלשה לוגין (-שלשה שקרים)" .א)
לפי שאדמור"י בעלזא נהגו תמיד להתפלל בעצמם כ"ק מרן זצוק"ל סיפר שזכה להיות בבעלזא ביום
לפני התיבה מנחה ערב ראש השנה .ב) שמרן הערוגת
הבשם לא היה עושה כן מעולם להתפלל לפני שכנס ב .זה היה בשב"ק ואתחנן תרפ"ה .כ"ק מרן ז"ל מזכיר התורה
ששמע בשבת זו מפה קדשו של מרן מהרי"ד ז"ל ,בהקדמתו
מרן לתפלה .ג) כי מרן הערוגת הבשם מעולם לא היה לספה"ק ויגד יעקב דברים ,ומשם לספה"ק ויחי יוסף פ' ואתחנן ד"ה
בבעלזא על ראש השנה. ושמרתם ועשיתם.
מבקשים אנו מאנ"ש שכל מי שיש לו איזה עובדא או רשימה ממרנן רבותינו הק' ויבלחט"א כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
שישאיר הודעה להאספן הרב מנחם מענדל אבערלאנדער הי"ו על הקו המיוחד )646)450-5548
כל הזכיות שמורות ל'מערכת פאפא'
718.480.7872
להערות והארות ,אפשר להשאיר הודעה בקו המערכת כפתור 0 > 9
אריינצולייגן אייער מודעה אדער 'מזל טוב׳ פארבינדט אייך אויף:
929.441.0890ביז מיטוואך 2:00נאכמיטאג
