gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הליכות ושיחות קודש וויען - אידיש 2 · Halichois V'sichois Koidesh Vien - Yiddish 2 — חיי שרה (2026-11-02)

מוציא לאור: הליכות ושיחות קודש וויען - אידיש 2 · Halichois V'sichois Koidesh Vien - Yiddish 2

שבוע: חיי שרה (2026-11-02)

הליכות ושיחות קודש וויען - אידיש 2 · Halichois V'sichois Koidesh Vien - Yiddish 2 — חיי שרה (2026-11-02)

פתח את ה-PDF הורדה

‫פרשת תולדות כ"ו חשון – ב' כסלו תשע"ו לפ"ק‬ ‫ולא תחיה לעולם הבא‪ .‬האט חזקיהו געפרעגט‪,‬‬ ‫יום ראשון פרשת תולדות‬ ‫פארוואס קומט זיך מיר אזא גרויסער עונש‪ .‬האט‬ ‫בשעות הערב הלך רבינו שליט"א לניחום אבלים אצל‬ ‫ישעיהו הנביא געזאגט‪ ,‬ווייל דו האסט נישט עוסק‬ ‫הר"ר נתן גליק הי"ו‪ ,‬שישב שבעה על פטירת בנו הבחור‬ ‫געווען אין פריה ורביה‪ .‬האט חזקיהו געזאגט‪ ,‬ווייל‬ ‫מתתי' גליק ע"ה‪.‬‬ ‫איך האב געזען‪ ,‬אז איך וועל האבען בנין דלא מעלו‪,‬‬ ‫קינדער וואס וועלן נישט זיין ערליך‪ ,‬האב איך זיך‬ ‫אחר כך נסע רבינו שליט"א לבארא פארק ומסר שיעורו‬ ‫ענדערש מונע געווען‪ ,‬און איך האב נישט חתונה‬ ‫השבועי בשולחן ערוך )או"ח סימן קנ"ו הל' משא ומתן( בבית‬ ‫געהאט‪ .‬האט אים ישעיה הנביא געזאגט‪ ,‬ביזט‬ ‫מדרשנו הגדול‪.‬‬ ‫נישט גערעכט‪ .‬בהדי כבשי דרחמנא למה לך‪ ,‬דו‬ ‫דארפסט טון וואס מען האט דיר געהייסען‪ ,‬און‬ ‫אחר השיעור השתתף רבינו שליט"א אצל התנאים של‬ ‫וואס דער רבונו של עולם וועט טון‪ ,‬זאל ער טון‪ .‬א‬ ‫ש"ב בן הרה"ג רבי משה פלאם שליט"א אב"ד סטרעטין‬ ‫מענטש דארף גיין בתמימות‪ ,‬נאכגיין די וועגן פונעם‬ ‫)פלעטבוש(‪ ,‬חתן הגה"צ אב"ד גרויסווארדיין שליט"א‪,‬‬ ‫אייבערשטען אן זיין דעת‪ ,‬כאטש ער פארשטייט‬ ‫עב"ג בת הרה"ג רבי ישראל מרדכי ראבינאוויטש‬ ‫נישט וואס איז דער ענין אז ער זאל ברענגען אויף‬ ‫שליט"א‪ ,‬שהתקיים באולם רענעסאנס‪.‬‬ ‫די וועלט קינדער וואס וועלן זיין רשעים‪ .‬א מענטש‬ ‫איז מחוייב צו טון אלעס וואס ער דארף צו טון‪ ,‬און‬ ‫אחר כך השתתף רבינו שליט"א אצל דינער השנתי של‬ ‫דאס איבריגע געהערט צום רבונו של עולם‪.‬‬ ‫כולל שומרי החומות‪ ,‬שהתקיים באולם עטרת חי'‪.‬‬ ‫*‬ ‫האט רבקה גע'טענ'ט‪ ,‬דאס איז גוט פאר א מאן‪,‬‬ ‫וואס איז מחוייב בפריה ורביה‪ ,‬און אז ער איז‬ ‫יום שני פרשת תולדות‬ ‫מחוייב בפריה ורביה‪ ,‬איז ער מחוייב צו טון וואס‬ ‫בשעות הבוקר נסע רבינו שליט"א לבארא פארק‬ ‫ער דארף צו טון‪ ,‬אפילו ער זעהט אז ער וועט‬ ‫והתפלל תפלת שחרית בבית מדרשנו זכרון יהודא‪ .‬אחר‬ ‫האבען בנין דלא מעלו‪ .‬אבער א אשה איז דאך‬ ‫התפלה התקיים הברית של בן הר"ר יהושע אריה‬ ‫נישט מחוייב אין פריה ורביה‪ ,‬אויב זי זעהט אז זי‬ ‫מענדלאוויטש הי"ו‪ .‬רבינו שליט"א נתכבד במוהלות‬ ‫האט קינדער דלא מעלו‪ ,‬וואס פעלט איר אויס די‬ ‫ובברכות וקריאת השם‪ .‬אחר הברית השתתף בהסעודה‬ ‫גאנצע זאך‪ ,‬אז זי זאל ברענגען קינדער אויף די‬ ‫ונשא מדברותיו‪.‬‬ ‫וועלט‪ ,‬וואס וועלן נישט זיין ערליך‪ .‬זי האט געזען‬ ‫אז ווען זי גייט אדורך על פתחי עבודה זרה איז ער‬ ‫וזה תוכן השיחה‪:‬‬ ‫מפרכס לצאת‪ ,‬ותאמר אם כן למה זה 'אנכי'‪ .‬מילא‬ ‫מען געפונט די וואך אין די פרשה‪ ,‬אז רבקה האט‬ ‫מיין מאן דארף האבען קינדער‪ ,‬ער איז מחוייב‬ ‫זיך מצטער געווען מיט צער לידה‪ ,‬ותאמר אם כן‬ ‫בפריה ורביה אפילו מען האט קינדער וואס זענען‬ ‫למה זה אנכי‪ ,‬ותלך לדרוש את ה' )כה‪-‬כב(‪ .‬איך האב‬ ‫בנין דלא מעלו‪ ,‬אבער למה זה 'אנכי'‪ ,‬איך בין דאך‬ ‫געזען צוברענגען פון ספר יעלת חן‪ ,‬פארוואס האט‬ ‫נישט מחוייב אין פריה ורביה‪ ,‬פארוואס דארף איך‬ ‫זי געזאגט למה זה 'אנכי'‪ .‬זי וואלט געדארפט‬ ‫ברענגען קינדער אויף די וועלט וואס זענען נישט‬ ‫זאגען למה זה‪ ,‬וואס גייט דא פאר‪ .‬פארוואס האט‬ ‫ערליך‪ .‬אזוי האב איך געזען צוברענגען פונעם ספר‬ ‫זי זיך אריינגענומען אין דעם ענין‪ ,‬און זי האט זיך‬ ‫יעלת חן‪ ,‬אבער איך האב נישט געזען וואס ער‬ ‫אפגערעדט פארוואס בין 'איך' אזוי‪.‬‬ ‫שרייבט ווייטער‪ ,‬וואס איז געווען די תשובה‪ ,‬אז‬ ‫מען האט איר געזאגט‪ ,‬שני גוים בבטנך‪ ,‬ושני‬ ‫זאגט ער‪ ,‬ווייל די גמרא )ברכות י‪ (.‬זאגט‪ ,‬אז דער‬ ‫לאומים ממעיך יפרדו‪ ,‬ולאום מלאום יאמץ‪ .‬וואס‬ ‫אייבערשטער האט געשיקט ישעיה הנביא צו‬ ‫איז פארענטפערט געווארן די קשיא וואס זי האט‬ ‫חזקיהו המלך‪ ,‬און ער האט אים געזאגט‪ ,‬כי מת‬ ‫געפרעגט למה זה אנכי‪.‬‬ ‫אתה ולא תחיה )ישעיה לח‪-‬א(‪ ,‬מת אתה בעולם הזה‪,‬‬ ‫גליון קכ"ד‬ ‫~א~‬ ‫פרשת תולדות תשע"ו לפ"ק‬ ‫וועגן דעם איז רבקה אוהבת את יעקב )כה‪-‬כח(‪,‬‬ ‫עס קען זיין‪ ,‬ווייל די גמרא )עירובין יג‪ (:‬זאגט‪ ,‬נוח לו‬ ‫רבקה האט געהאט אזא אהבה צו יעקב‪ .‬ווייל זי‬ ‫לאדם שלא נברא משנברא‪ ,‬פאר יעדן מענטש איז‬ ‫האט געזען אז יעקב איז א תלמיד חכם‪ ,‬איש תם‬ ‫ענדערש אז ער וואלט נישט געבוירן געווארן‪.‬‬ ‫יושב אהלים‪ ,‬ער איז געזעסן און געלערנט‪ .‬און‬ ‫תוספות זאגט אבער‪ ,‬אז דאס איז נאר ביי א‬ ‫ווען זי וועט האבען אן אהבה צו יעקב‪ ,‬וועט דאס‬ ‫געווענליכען מענטש‪ ,‬אבער א צדיק איז אשריו‬ ‫משפיע זיין אז עשו זאל אויך ווערן ערליך‪ .‬ווייל‬ ‫ואשרי דורו‪ ,‬ער איז גליקלעך אז דער אייבערשטער‬ ‫ווען א מענטש איז מוקיר רבנן‪ ,‬האט ער דאך‬ ‫האט אים באשאפן אויף די וועלט‪ ,‬און עס איז אויך‬ ‫קינדער תלמידי חכמים‪ - .‬ותלך לדרוש את ה'‪ ,‬זי‬ ‫א גליקליכקייט פאר די וועלט‪ .‬אפילו פאר סתם‬ ‫איז געגאנגען דרשנ'ן דעם את ה' אלקיך תירא‪,‬‬ ‫המון עם איז נישט כדאי אז זיי זאלן געבוירן ווערן‪,‬‬ ‫לרבות תלמידי חכמים‪ .‬זי איז געגאנגען אין בית‬ ‫אבער ווען א צדיק ווערט געבוירן איז אשריו‪ ,‬און ער‬ ‫המדרש של שם ועבר‪ ,‬זי האט זיך מדבק געווען צו‬ ‫טוט שוין דעקן דערמיט אויך דעם דור‪ - .‬אז זי גייט‬ ‫תלמידי חכמים‪ .‬און נאכדעם וואס יעקב איז‬ ‫יעצט האבען צוויי קינדער‪ ,‬איין קינד וועט זיין א‬ ‫געבוירן‪ ,‬און זי האט געזען אז ער איז אן איש תם‬ ‫רשע‪ ,‬און איין קינד וועט זיין א צדיק‪ ,‬ולאום‬ ‫יושב אהלים‪ ,‬איז רבקה אוהבת את יעקב‪ ,‬האט זי‬ ‫מלאום יאמץ ורב יעבוד צעיר‪ ,‬זי גייט ברענגען א‬ ‫געהאט אן אהבה צו יעקב‪.‬‬ ‫יעקב אויף די וועלט‪ .‬צו ברענגען א יעקב אויף די‬ ‫וועלט‪ ,‬מעג מען שוין האבען בנין דלא מעלו אויך‪,‬‬ ‫*‬ ‫ווייל א צדיק איז דאך אשריו ואשרי דורו‪ ,‬האט‬ ‫אחר הברית הלך רבינו שליט"א לניחום אבלים אצל‬ ‫מען מיט דעם פארענטפערט דאס וואס זי האט‬ ‫משפחת מרת רייכמאן ע"ה )אלמנת הר"ר קלמן ע"ה(‪.‬‬ ‫געפרעגט למה זה אנכי‪.‬‬ ‫בשעות אחר הצהרים נסע רבינו שליט"א לישיבה‬ ‫ווען מען זעהט אז מען האט קינדער בנין לא מעלו‪,‬‬ ‫גדולה‪ ,‬ומסר שיעורו היומי בשלחן ערוך‪ .‬אחר כך‬ ‫און מען וויל נישט אז עס זאל זיין אזוי‪ ,‬וואס קען‬ ‫התפלל תפלת מנחה בישיבה קטנה‪ ,‬ומסר שיעורו היומי‬ ‫מען זיך אן עצה געבן‪ ,‬אז מען זאל האבען גוטע‬ ‫במשנה ברורה‪.‬‬ ‫קינדער‪ .‬שטייט אין די גמרא )שבת כג‪ ,(:‬אז ווען‬ ‫איינער איז רחים רבנן‪ ,‬ער האט ליב תלמידי חכמים‪,‬‬ ‫בשעות הערב השתתף רבינו שליט"א אצל התנאים של‬ ‫און ער איז דחיל רבנן‪ ,‬ער האט מורא פאר תלמידי‬ ‫בת הר"ר יצחק ווייס הי"ו )בן הר"ר משה ווייס הי"ו(‪ ,‬עב"ג בן‬ ‫חכמים‪ ,‬הוו ליה בנין רבנן וחתנוותא רבנן‪ ,‬וועט ער‬ ‫הר"ר יעקב יחזקיה קליין הי"ו )ב"פ(‪ ,‬שהתקיים באולם‬ ‫האבען קינדער און איידימער תלמידי חכמים‪ .‬ווען‬ ‫מנוחה ושמחה‪ .‬רבינו שליט"א נתכבד בקריאת התנאים‪.‬‬ ‫א מענטש איז מכבד תורה באצאלט אים דער‬ ‫אייבערשטער אז ער וועט האבען גוטע קינדער‪.‬‬ ‫אחר מעריב השתתף רבינו שליט"א אצל השבע ברכות‬ ‫דאס איז טייטש‪ ,‬אז אפילו בעצם וואלט זיך אים‬ ‫של בן הר"ר שמואל אפרים גאלד הי"ו )ק"י(‪ ,‬עב"ג בת‬ ‫נישט געקומען אז ער זאל האבען בנין רבנן‪ ,‬אבער‬ ‫הר"ר נפתלי אמסעל הי"ו )מאנסי(‪ ,‬שהתקיים בבית אביו‬ ‫וויבאלד ער איז מוקיר תורה‪ ,‬באקומט ער בנין רבנן‪.‬‬ ‫הר"ר אברהם יודא גאלד הי"ו‪ .‬רבינו שליט"א נשא‬ ‫מדברותיו‪ ,‬אחר כך רקד עם החתן והמחותנים‪ ,‬והאציל‬ ‫פון וואו לערנט מען ארויס‪ ,‬אז מען דארף מכבד‬ ‫מברכותיו לכל המשפחה‪.‬‬ ‫זיין תלמידי חכמים‪ ,‬ווייל עס שטייט אין פסוק‬ ‫)דברים ו‪-‬יג( 'את' ה' אלקיך תירא‪ ,‬לרבות תלמידי‬ ‫*‬ ‫חכמים )פסחים כב‪ .(.‬ווען זי האט געזען אז זי גייט‬ ‫יום רביעי פרשת תולדות‬ ‫האבען קינדער וואס וועלן זיין בנין דלא מעלו‪,‬‬ ‫בשעות אחר הצהרים נסע רבינו שליט"א לישיבה‬ ‫ותלך לדרוש 'את' ה'‪ ,‬איז זי געגאנגען דרש'נן דעם‬ ‫גדולה‪ ,‬ומסר שיעורו היומי בשלחן ערוך‪ .‬אחר כך‬ ‫'את' ה' אלקיך תירא‪ ,‬וואס איז מרבה תלמידי‬ ‫התפלל תפלת מנחה בישיבה קטנה‪ ,‬ומסר שיעורו היומי‬ ‫חכמים‪ .‬אויב איך וועל זיין א מוקיר רבנן‪ ,‬וועל איך‬ ‫במשנה ברורה‪.‬‬ ‫זוכה זיין אז מיינע קינדער וועלן זיין ערליך‪.‬‬ ‫גליון קכ"ד‬ ‫~ב~‬ ‫פרשת תולדות תשע"ו לפ"ק‬ ‫רבינו געזאגט‪ ,‬זו משלי הוא‪ ,‬אבער דער‬ ‫בשעות אחר הצהרים הלך רבינו שליט"א לניחום אבלים‬ ‫אייבערשטער ויברך אתכם כאשר דבר לכם )רש"י(‪.‬‬ ‫אצל משפחת הר"ר יצחק טובי' שפיצער ע"ה‪.‬‬ ‫מאה שערים איז פון איין זייט‪ ,‬און ויברכהו ה'‪ ,‬דער‬ ‫אייבערשטער האט אים צוגעגעבן עד בלי די‪- .‬‬ ‫בשעות הערב הגיע כ"ק האדמו"ר מבוהוש שליט"א‬ ‫דער באשעפער האט גענוג‪ ,‬און ער קען געבן‪.‬‬ ‫לביקור אצל רבינו שליט"א‪.‬‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬דער אייבערשטער האט‬ ‫געוויזען פאר משה רבינו א מטבע של אש‪ ,‬איז א‬ ‫וזה תוכן השיחה‪:‬‬ ‫סימן אז עס איז דא דארט א גרויסער אוצר‪.‬‬ ‫רבינו‪ :‬עס איז די וואך די פרשה פון די ברכות‪ ,‬ויתן‬ ‫רבינו‪ :‬עס שטייט אין נועם אלימלך‪ ,‬פונעם רבי ר'‬ ‫לך האלקים מטל השמים‪ .‬פון די ברכות איז מען‬ ‫אלימלך‪ ,‬אז דער אייבערשטער האט אים געוויזען‬ ‫נהנה אלע דורות שפעטער‪.‬‬ ‫א מטבע של אש‪ ,‬ווייל פייער קען ווארעמען‪ ,‬און‬ ‫די וועלט זאגט נאך פונעם ראפשיצער רב‪ ,‬אז ער‬ ‫פייער קען פארברענען‪ ,‬און חרוב מאכען‪ .‬אזוי אויך‬ ‫האט געזאגט‪ ,‬אז א שאד אז די מאמע רבקה האט‬ ‫א מטבע ווענט זיך וואו אזוי מען נוצט עס‪ .‬עס קען‬ ‫זיך אריינגעמישט‪ ,‬אז יעקב זאל מקבל זיין די‬ ‫אמאל חרוב מאכען א שטוב‪ ,‬און אמאל ווארעמט‬ ‫ברכות‪ .‬עס וואלט בעסער אויסגעקומען ווען יצחק‬ ‫עס‪ ,‬ווען מען טוט דערמיט גוטס‪.‬‬ ‫געבט די ברכות פאר עשו‪ ,‬און ער זאגט אים‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬דער אייבערשטער האט‬ ‫נאכדעם ויהי כאשר תריד‪ ,‬ווען ער וועט נישט‬ ‫געוויזען פאר יעקב‪ ,‬והנה סלם מוצב ארצה וראשו‬ ‫האלטן די תורה‪ ,‬וועט עס איבערגיין פאר אונז‪,‬‬ ‫מגיע השמימה )כח‪-‬יב(‪ ,‬סלם איז בגימטריא ממון‪.‬‬ ‫דעמאלטס וואלט מען בעסער אפגעשניטען‪ .‬יעצט‬ ‫עס קען זיין מוצב ארצה‪ ,‬און עס קען זיין ראשו‬ ‫האט ער געזאגט אז ער געבט די ברכות פאר יעקב‪,‬‬ ‫מגיע השמימה‪.‬‬ ‫אבער טאמער מען וועט נישט האלטען ‪...‬‬ ‫רבינו‪ :‬מען דארף משפיע זיין פארן עולם אז מען‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬ויתן ויחזור ויתן‪ .‬כלל ישראל איז‬ ‫זאל האבען‪ ,‬כדי מען זאל קענען געבן‪.‬‬ ‫אויך אזוי‪ ,‬נתבעין ונותנין‪ ,‬און נאכאמאל נתבעין‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬אין זכות פון די מצוה פון‬ ‫ונותנין‪.‬‬ ‫הכנסת אורחים‪.‬‬ ‫רבינו‪ :‬אין אדם מעני מן הצדקה )טור יו"ד סימן רמז(‪,‬‬ ‫וכיבדו רבינו שליט"א לברך על היין‬ ‫כי בגלל הדבר הזה יברכך ה' אלקיך )דברים טו‪-‬י(‪,‬‬ ‫ובירכו רבינו‪ :‬דער אייבערשטער זאל העלפען מען‬ ‫דארט ליגט די ברכה‪ .‬ויקחו לי תרומה )שמות כה‪-‬ב(‪,‬‬ ‫זאל קענען מרחיב זיין די גבולי הקדושה‪ ,‬מיט‬ ‫מען געבט נישט‪ ,‬נאר מען נעמט‪.‬‬ ‫הרחבת הדעת‪ ,‬און משפיע זיין פאר יודישע‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬עס שטייט אין פסוק )בראשית‬ ‫קינדער‪ ,‬מתוך שמחה טוב לבב‪.‬‬ ‫כו‪-‬יב( וימצא בשנה ההוא מאה שערים‪ ,‬און‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬אמן‪ .‬והמברך יתברך‪.‬‬ ‫נאכדעם שטייט ויברכהו ה'‪ .‬די מפרשים פרעגן‪,‬‬ ‫רבינו‪ :‬עס שטייט די וואך ביי די ברכות‪ ,‬ויבא לו יין‬ ‫מען זעהט שוין די ברכה פריער‪ ,‬פארוואס זאגט ער‬ ‫וישת )כז‪-‬כה(‪ ,‬יעקב האט געברענגט וויין‪ ,‬און‬ ‫דא ויברכהו ה'‪ .‬נאר דער מדרש )ב"ר סד‪-‬ו( זאגט‪,‬‬ ‫נאכדעם האט יצחק געגעבן די ברכה‪ .‬אין תרגום‬ ‫ויברכהו ה'‪ ,‬אומד זה למעשר היה‪ .‬און אויף דעם‬ ‫יונתן שטייט‪ ,‬פון וואו האט ער געהאט וויין‪ ,‬עס‬ ‫זאגט דאך דער אייבערשטער ובחנוני נא בזאת אם‬ ‫שטייט נישט פארדעם אז ער האט צוגעגרייט צו‬ ‫לא אפתח לכם ארובות השמים‪ ,‬והריקותי לכם‬ ‫ברענגען וויין‪ .‬נאר א מלאך איז געקומען און ער‬ ‫ברכה עד בלי די )מלאכי ג‪-‬י(‪ .‬קומט אויס‪ ,‬אז עס‬ ‫האט געברענגט וויין וואס איז געווען‬ ‫האט זיך אנגעהויבען מיט מאה שערים‪ ,‬אבער‬ ‫אוועקגעלייגט פון ששת ימי בראשית‪.‬‬ ‫ויברכהו ה' אז עס זאל זיין א ברכה מער ווי מאה‬ ‫איך האב געזען שטיין‪ ,‬אז אויף די ווערטער 'ויבא‬ ‫שערים‪ ,‬עד בלי די‪.‬‬ ‫לו' יין‪ ,‬איז די נגינה א דרגא און א מרכא כפולה‪,‬‬ ‫רבינו‪ :‬משה רבינו האט אויך געבענטשט כלל‬ ‫ווייל עס איז געווען א דאפעלטע ויבא‪ .‬קודם האט‬ ‫ישראל‪ ,‬ה' אלקי אבותיכם יוסף עליכם ככם אלף‬ ‫עס א מלאך געברענגט‪ ,‬און נאכדעם האט עס‬ ‫פעמים )דברים א‪-‬יא(‪ ,‬מיט א גבול‪ .‬און יודען האבען‬ ‫יעקב געברענגט פארן פאטער‪.‬‬ ‫געפרעגט‪ ,‬אתה נותן קצבה לברכותינו‪ .‬האט משה‬ ‫גליון קכ"ד‬ ‫~ג~‬ ‫פרשת תולדות תשע"ו לפ"ק‬ ‫אדם גדול גערופן א 'אדם גדול'‪ .‬היינט רופט מען‬ ‫אין די גאנצע פרשה זעהט מען אז די ברכות איז‬ ‫אים נאר סתם 'א גדול'‪ ,‬ווייל נישט אייביג איז ער א‬ ‫נאר חל ווען עס איז בשמחה‪ .‬יצחק האט‬ ‫'אדם'‪ .‬די חשיבות איז ביידע צוזאמען‪.‬‬ ‫געדארפט עסן פאר דעם‪ ,‬און טרינקען וויין‪ ,‬יעקב‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬ונמצא חן ושכל טוב בעיני‬ ‫האט געדארפט געבן א קוש‪ ,‬מעורר צו זיין די‬ ‫אלקים ואדם‪.‬‬ ‫אהבה‪ ,‬צו קענען געבן די ברכה פון ויתן לך‪.‬‬ ‫רבינו‪ :‬דער עיקר איז מען זאל קענען אויפטון וואס‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬אין סוף פון די פרשה שטייט‪,‬‬ ‫מען דארף אויפצוטון‪ ,‬מיט ברכה און הצלחה‬ ‫ויתן לך את ברכת אברהם‪ ,‬לך ולזרעך אתך )כח‪-‬ד(‪ ,‬די‬ ‫ומתוך שמחה וטוב לבב‪.‬‬ ‫צווייטע 'לך' איז איבריג‪ ,‬עס וואלט געקענט שטיין‬ ‫רבינו שליט"א מסר להאדמו"ר מבוהוש שליט"א‬ ‫ויתן לך את ברכת אברהם‪ ,‬ולזרעך אתך‪ ,‬פארוואס‬ ‫ספר תהלים ולאשר אמר ‪ -‬ויגד משה החדש‬ ‫זאגט ער נאכאמאל 'לך' ולזרעך‪ .‬האט דער זיידע ז"ל‬ ‫געטייטשט‪ ,‬אז די גרעסטע ברכה וואס מען גיט‬ ‫*‬ ‫פארן זיידען‪ ,‬איז אז די אייניקלעך זאלן נישט משנה‬ ‫אחר כך השתתף רבינו שליט"א אצל התנאים של בת‬ ‫זיין די ברכה‪ .‬ויתן לך את ברכת אברהם‪ ,‬לך ולזרעך‬ ‫הרה"ג רבי יחיאל יאיר ניימאן שליט"א‪ ,‬שהתקיים באולם‬ ‫זאלן האבען די זעלבע ברכה‪ .‬די קינדער זאלן נישט‬ ‫מנוחה ושמחה‪ .‬רבינו שליט"א נתכבד בקריאת התנאים‪.‬‬ ‫פאדערן קיין אנדערע זאכען‪ .‬וואס איז גוט פארן‬ ‫טאטען זאל זיין גוט פארן קינד‪ - .‬די ברכה האט ער‬ ‫אחר מעריב השתתף רבינו שליט"א )עם השטריימעל( אצל‬ ‫געגעבן נאר פאר יעקב‪ ,‬און נישט פאר עשו‪.‬‬ ‫החתונה של בת ש"ב הרה"ג רבי אהרן גרינוואלד שליט"א‬ ‫*‬ ‫דומ"ץ פאפא וומסב"ג )חתן הגה"צ אב"ד לאנדסבערג זצ"ל(‪,‬‬ ‫עב"ג בן הרה"ג רבי נפתלי צבי הורוויץ שליט"א )בן הגה"צ‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬עס איז היינט נאכט די יארצייט‬ ‫אב"ד ראחוב שליט"א(‪ ,‬שהתקיים באולם קאנטינענטאל‪.‬‬ ‫פון רבי הערש פון רימנוב זי"ע‪ .‬א' דר"ח כסלו‪.‬‬ ‫רבינו‪ :‬אלע צדיקים האבען זייער גרויס געהאלטן‬ ‫*‬ ‫אויפן רבי ר' הערש‪.‬‬ ‫יום חמישי פרשת תולדות –א' דר"ח כסלו‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬והכהן הגדול מאחיו )ויקרא כא‪-‬י(‪.‬‬ ‫בשעות הבוקר נסע רבינו שליט"א למאנסי והתפלל‬ ‫רבינו‪ :‬דער צאנזער רב האט זיך געהאלטן פאר א‬ ‫תפלת שחרית בהיכל ישיבה קטנה נועם התורה שע"י‬ ‫תלמיד‪.‬‬ ‫קהלתנו הק'‪ .‬רבינו שליט"א ניגש לאמירת הלל לפני‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬א יוד איז אמאל געווען ביים‬ ‫התיבה‪.‬‬ ‫הייליגען רוזינער‪ ,‬און ער האט געוואלט‬ ‫אהיימפארן‪ ,‬האט אים דער רוזינער געזאגט‪ ,‬אז ער‬ ‫אחר התפלה הסיב רבינו שליט"א לסעודת ראש חודש‪.‬‬ ‫זאל פארבלייבען‪ ,‬ווייל אין א פאר טאג דארף‬ ‫במשך הסעודה נאמו‪ :‬הר"י הרה"ג רבי יואל גרובער‬ ‫קומען א מלאך‪ ,‬זאלסטו זעהן א מלאך‪ .‬רבי הערש‬ ‫שליט"א‪ ,‬הרה"ג רבי בנציון קרויס שליט"א ר"מ בישיבה‪,‬‬ ‫פון רימנוב האט געדארפט קומען‪ ,‬האט ער אים‬ ‫הבחור ישעי' גראס ני"ו‪ .‬אחר כך השמיע רבינו שליט"א‬ ‫געהייסען בלייבען‪ ,‬כדי ער זאל זעהן א מלאך‪.‬‬ ‫דברות קודש ודברי הדרכה לבחורי הישיבה‪ .‬בברכת‬ ‫רבינו‪ :‬די וועלט זאגט א ווערטל‪ ,‬אז א יודענע האט‬ ‫המזון כיבד רבינו שליט"א את הרה"ג שלום דייטש‬ ‫זיך אמאל אויפגעטון‪ ,‬און זי האט געזאגט‪ ,‬אז מיין‬ ‫שליט"א משגיח רוחני בישיבה‪.‬‬ ‫מאן איז א מלאך‪ .‬האט איר די צווייטע אידענע‬ ‫געזאגט‪ ,‬מיין מאן איז אויך נישט א מענטש‪ - .‬עס‬ ‫וזה תוכן הדברי תורה‪:‬‬ ‫איז דא‪ ,‬נישט א מענטש‪ ,‬און עס איז דא‪ ,‬א מלאך‪.‬‬ ‫איך וויל ארויסברענגען מיינע הרגשים‪ ,‬עס איז די‬ ‫עס איז צוויי זאכען‪.‬‬ ‫ערשטע מאל וואס איך דאווען דא א שחרית‪ .‬ווי‬ ‫האדמו"ר מבוהוש‪ :‬די צדיקים וואס זענען מלאכים‪,‬‬ ‫שיין די בחורים האבען געדאווענט‪ ,‬מיט א חיות‪,‬‬ ‫זענען מענטשען אויך‪.‬‬ ‫מיט א ברען‪ ,‬מיט א התלהבות‪ .‬און נאך די דרשות‬ ‫רבינו‪ :‬זיי ווערן אנגערופן איש האלקים‪ ,‬ער איז א‬ ‫וואס איך האב פריער געהערט‪ ,‬איז עס מיר נישט‬ ‫'איש'‪ ,‬און א 'אלקים' אויך‪ .‬אמאל האט מען א‬ ‫גליון קכ"ד‬ ‫~ד~‬ ‫פרשת תולדות תשע"ו לפ"ק‬ ‫איינער וואס האלט ביים לערנען איז עס א גן עדן‪,‬‬ ‫א חידוש‪ ,‬פארוואס מען האט אזוי געדאווענט‪.‬‬ ‫און איינער וואס האלט נישט ביים לערנען‪ ,‬און‬ ‫מען האט געהערט ווי דער חשוב'ער ראש ישיבה‪,‬‬ ‫מען זעצט אים אריין אז ער זאל זיצען אין בית‬ ‫און דער מגיד שיעור‪ ,‬האבען אזוי שיין גערעדט‪,‬‬ ‫המדרש א גאנצן טאג‪ ,‬איז ער אין תפיסה‪ ,‬און‬ ‫און מען זעהט די כוחות וואס זיי לייגען אריין אין‬ ‫וועגן דעם איז עשו מפרכס לצאת‪ .‬אבער פארוואס‬ ‫די תלמידים‪ ,‬איז פארשטענדליך אז מען קומט צו‪,‬‬ ‫איז יעקב מפרכס לצאת‪ ,‬ווילאנג ער איז נאך במעי‬ ‫צו אזא השגה‪ ,‬און אזא מדריגה‪ ,‬אז מען זאל אזוי‬ ‫אמו‪ ,‬לערנט מען מיט אים די גאנצע תורה‪ ,‬און ווען‬ ‫שיין דאווענען‪.‬‬ ‫ער וועט ארויסגיין וועט קומען א מלאך וסטרו על‬ ‫פיו‪ ,‬ער וועט אים געבן א שנעלקע‪ ,‬און ער וועט‬ ‫די תורה פארציילט די וואך‪ ,‬ויתרוצצו הבנים‬ ‫פארגעסן וואס ער האט געלערנט‪ ,‬און ער וועט‬ ‫בקרבה‪ ,‬ותאמר אם כן למה זה אנכי‪ ,‬ותלך לדרוש‬ ‫דארף אנהייבען פון די אלף‪ ,‬פארוואס וויל ער‬ ‫את ה' )כה‪-‬כב(‪ .‬רש"י זאגט‪ ,‬אז ווען זי איז‬ ‫ארויסגיין‪ .‬עס איז דאך זייער גוט אז מען קען‬ ‫אדורכגעגאנגען ביי א פתח פון א בית המדרש‪,‬‬ ‫זיצען מיטן מלאך און לערנען תורה‪.‬‬ ‫האט יעקב געוואלט ארויסגיין‪ ,‬ווען זי איז‬ ‫אדורכגעגאנגען ביי א פתח פון עבודה זרה‪ ,‬האט‬ ‫די וועלט זאגט‪ ,‬אז ווי איידער צו זיצען אין איין‬ ‫עשו געוואלט ארויסגיין‪ .‬זי האט דאך נישט‬ ‫חדר מיט עשו‪ ,‬איז ענדערש ארויסצוגיין פונעם‬ ‫געוואוסט אז עס איז צוויי קינדער‪ ,‬זי האט‬ ‫חדר‪ .‬חברותא מאכט אסאך אויס‪ ,‬אז מען איז‬ ‫געמיינט אז דאס איז די זעלבע קינד‪ ,‬האט זי נישט‬ ‫ארומגענומען מיט גוטע חברים איז עס משפיע‪ ,‬און‬ ‫פארשטאנען וואס עס גייט פאר‪ .‬און מען האט‬ ‫ווען מען איז ארומגענומען מיט שלעכטע חברים‬ ‫איר געזאגט‪ ,‬שני גוים בבטנך‪ ,‬איינער גייט נאך‬ ‫איז עס נאך מער משפיע‪ .‬יעקב האט נישט‬ ‫עבודה זרה‪ ,‬דאס איז עשו‪ .‬און איינער גייט אין בית‬ ‫געוואלט זיצען מיט עשו‪ ,‬ער האט געוואלט גיין‬ ‫המדרש אריין‪.‬‬ ‫אין בית המדרש‪ ,‬און פטור ווערן פון עשו‪ .‬ער מוז‬ ‫טאקע איבערלאזען דעם מלאך וואס האט‬ ‫די וועלט פרעגט א קשיא‪ ,‬מילא עשו האט‬ ‫געלערנט מיט אים תורה‪ ,‬אבער עס איז אים מער‬ ‫געוואלט ארויסגיין ווען ער איז געקומען על פתחי‬ ‫כדאי זיך אפצוטיילען פון א שלעכטען חבר‪ .‬און‬ ‫עבודה זרה‪ ,‬איז פארשטענדליך‪ .‬ווייל עס שטייט‬ ‫וועגן דעם איז ער געווען מפרכס לצאת‪.‬‬ ‫אין די גמרא )נדה ל‪ ,(:‬אז במעי אמו מלמדין אותו כל‬ ‫התורה כולה‪ ,‬בעפאר מען קומט אראפ אויף די‬ ‫אבער דער פשט דערפון איז טיפער‪ .‬דאס אז א‬ ‫וועלט‪ ,‬לערנט א מלאך די גאנצע תורה מיט יעדן‬ ‫מלאך זיצט און לערנט מיט א מענטש כל התורה‬ ‫יודיש קינד‪ .‬יעדער יוד פון אונז האט געקענט די‬ ‫כולה‪ ,‬און ער איז זוכה צו קענען די גאנצע תורה‪,‬‬ ‫גאנצע תורה‪ ,‬מיר מאכען יעצט חזרה אויף וואס‬ ‫איז נישט קיין מעלה‪ .‬ער קען טאקע די גאנצע‬ ‫מען האט שוין אמאל געלערנט‪] .‬עס שטייט‬ ‫תורה‪ ,‬אבער וואס האסט דו צוגעטון צו דעם‬ ‫פונעם רבי ר' אלימלך זי"ע )ליקוטי שושנה ד"ה משוך(‬ ‫לימוד התורה‪ .‬מען האט גענומען א מלאך‪ ,‬וואס‬ ‫אז ווען נישט דעם‪ ,‬וואלט מען נישט געקענט‬ ‫האט אים אריינגעלייגט די גאנצע תורה אין קאפ‪.‬‬ ‫האבען א השגה אין תורה‪ .‬נאר ווייל מיר האבען‬ ‫דו פארשטייסט טאקע די תורה‪ ,‬אבער אין דעם‬ ‫שוין אמאל געלערנט מיט א מלאך‪ ,‬און מיר האבען‬ ‫שאנק ליגט אויך גאנץ ש"ס‪ ,‬וועגן דעם איז דער‬ ‫שוין זוכה געווען אמאל צו קדושת התורה‪ ,‬וועגן‬ ‫שאנק נאכנישט געווארן עפעס א דבר חשוב‪ .‬עס‬ ‫דעם קען מען ווייטער שטייגען אין תורה[‪ .‬ווען‬ ‫האט א קדושה‪ ,‬ווייל עס האלט אין זיך דעם ש"ס‪,‬‬ ‫מען זיצט מיט א מלאך און מען לערנט‪ ,‬און מען‬ ‫אבער בעצם פאר זיך אליין האט ער נישט קיין‬ ‫שטעלט אריין עשו אין א ישיבה‪ ,‬און ער דארף‬ ‫שום מעלה‪ .‬אין א קאמפיוטער קען מען אויך‬ ‫זיצען און לערנען א גאנצען טאג‪ ,‬איז ער מפרכס‬ ‫אריינלייגען כל התורה כולו‪ ,‬אבער ער בלייבט‬ ‫לצאת‪ ,‬זוכט ער ארויסצוגיין‪ .‬עס שטייט פונעם‬ ‫ווייטער א דומם‪ ,‬ער איז ווייטער א קלאץ‪ ,‬ער איז‬ ‫חרדים אז דער בית המדרש איז א גן עדן פאר די‬ ‫גארנישט‪ .‬א מענטש וואס לערנט תורה מיט א‬ ‫צדיקים‪ ,‬און עס איז א גיהנם פאר די רשעים‪.‬‬ ‫גליון קכ"ד‬ ‫~ה~‬ ‫פרשת תולדות תשע"ו לפ"ק‬ ‫דאס זעלבע איז אין עמלות בתורה‪ .‬תורה איז נישט‬ ‫מלאך‪ ,‬דער מלאך האט אים אלעס אויסגעלערנט‪,‬‬ ‫געמאכט געווארן אז מען זאל קענען די גאנצע תורה‪,‬‬ ‫און ער האט זיך נישט געפלאגט אויף די תורה‪,‬‬ ‫און טאמער מען וועט אים אריינלייגען א טשי"פ אין‬ ‫האט עס נישט קיין חשיבות‪ .‬די חשיבות איז‪ ,‬ווען‬ ‫קאפ‪ ,‬און ער וועט קענען מיט דעם די גאנצע תורה‪,‬‬ ‫א מענטש פארגעסט כל התורה כולו‪ ,‬און ער דארף‬ ‫האט עס נישט קיין שום חשיבות‪ .‬די ציל פון א‬ ‫אנהייבען פון די אלף בית‪ ,‬ער דארף לערנען עברי‪,‬‬ ‫מענטש איז נישט אנצוקומען אהין‪ ,‬די ציל איז צו‬ ‫חומש רש"י‪ ,‬שיעור פשוט און שיעור עיון‪ ,‬ביז מען‬ ‫גיין די גאנצע וועג ביז מען קומט אן אהין‪ .‬פלאגען‬ ‫וואקסט אויס צו זיין א גדול בתורה‪ .‬דאס פלאגען‬ ‫זיך אויף יעדע שטיקעלע גמרא‪ .‬און אז מען‬ ‫זיך אויף תורה‪ ,‬דאס האט א חשיבות‪.‬‬ ‫פארשטייט די גמרא מיט די רש"י און תוספות‪ ,‬מיט‬ ‫די מפרשים דערויף‪ ,‬דאס איז די עמלות בתורה‪ ,‬און‬ ‫די תורה הק' זאגט‪ ,‬אם בחוקותי תלכו )ויקרא כו‪-‬ג(‪,‬‬ ‫דאס איז די חשיבות פון תורה‪.‬‬ ‫וועט זיין די אלע ברכות‪ .‬און רש"י טייטשט‪ ,‬שתהיו‬ ‫עמלים בתורה‪ .‬אם בחוקותי תלכו מיינט‪ ,‬אז מען‬ ‫אם בחוקותי תלכו‪ ,‬ווען איר וועט גיין אין מיינע‬ ‫וועט זיך פלאגען אויף תורה‪ .‬וואס פאר א שייכות‬ ‫חוקים‪ ,‬אזוי ווי א מענטש וואס דארף שפאצירען‪,‬‬ ‫האט אם בחוקותי תלכו‪ ,‬אז איר וועט גיין אין‬ ‫וואס זיין ציל איז נישט אז ער זאל אהין אנקומען‪,‬‬ ‫מיינע חוקים‪ ,‬מיט שתהיו עמלים בתורה‪ ,‬אז מען‬ ‫נאר זיין ציל איז דאס עצם גיין אהין און צוריק‪,‬‬ ‫דארף זיך פלאגען אויף תורה‪ .‬תורה דארף מען‬ ‫אזוי דארף זיין דאס עמלות בתורה‪ .‬עס איז נישט‬ ‫זיצען אויף איין פלאץ‪ ,‬און הארעווען אין לערנען‪,‬‬ ‫קיין נפקא מינה וויפיל איך בין אנגעקומען‪ ,‬עס איז‬ ‫וואס איז די לשון אם בחוקותי 'תלכו'‪ ,‬און אין דעם‬ ‫דא איינער וואס איז מער מצליח און עס איז דא‬ ‫ליגט שתהיו עמלים בתורה‪.‬‬ ‫איינער וואס איז ווייניגער מצליח‪ .‬דער עיקר איז‬ ‫וויפיל מען האט זיך געפלאגט דערויף‪ .‬דעם שכר‬ ‫איך האב אמאל געהערט טייטשן‪ ,‬אז עס איז‬ ‫וועט מען באקומען לפום צערא אגרא )אבות ה‪-‬כג(‪,‬‬ ‫געווען אמאל א יוד וואס האט געליטען אויף א‬ ‫לויט וויפיל מען האט זיך געפלאגט‪ ,‬לויט דעם‬ ‫מיחוש‪ .‬און דער דאקטער האט אים געזאגט‪ ,‬אז‬ ‫וועט זיין דער שכר‪ .‬די חשיבות פון תורה איז נישט‪,‬‬ ‫עס איז פאר אים זייער געזונט‪ ,‬אז ער זאל מאכען‬ ‫צו קענען די תורה‪ ,‬נאר זיך צו פלאגען ביז מען‬ ‫איבונגען ]עקסערסיי"ז[ פאר זיין גוף‪ ,‬און דאס‬ ‫וועט קענען די תורה‪.‬‬ ‫וועט אים מחזק זיין‪ ,‬אז ער זאל זיין געזונט‪ .‬ער‬ ‫דארף יעדן טאג גיין שפאצירן א שעה‪ ,‬און דאס‬ ‫יעקב איז געווען במעי אמו‪ ,‬און מען האט‬ ‫וועט אים געבן חיזוק‪ .‬האט דער יוד געטון וואס‬ ‫געלערנט מיט אים די גאנצע תורה‪ .‬יעקב דארף‬ ‫מען דארף צו טון‪ ,‬און ער איז יעדן טאג‬ ‫נישט אזא תורה‪ ,‬יעקב איז מפרכס לצאת‪ ,‬איך וויל‬ ‫ארויסגעגאנגען פון זיין שטוב‪ ,‬און ער איז‬ ‫פארגעסן די גאנצע תורה‪ ,‬איך וויל זיך פלאגען פון‬ ‫געגאנגען א האלבע שעה איין וועג‪ ,‬און א האלבע‬ ‫מיר אליין צו פארשטיין יעדע זאך‪ .‬און פאר דעם‬ ‫שעה איז ער צוריקגעגאנגען דעם וועג‪ .‬ער האט‬ ‫לאזט ער ענדערש איבער דעם מלאך‪ ,‬און ער‬ ‫געטון וואס דער דאקטער האט אים געהייסען‪.‬‬ ‫קומט אין בית המדרש צו לערנען תורה‪.‬‬ ‫איינמאל ווען ער גייט אזוי אויפן וועג‪ ,‬פארט‬ ‫*‬ ‫אדורך זיין חבר מיט א קאר‪ ,‬און ער שטעלט זיך אפ‪,‬‬ ‫און ער זאגט אים‪ ,‬איך זעה אז דו גייסט דארט אהין‬ ‫און מען האט אים א נאמען געגעבן יעקב‪ ,‬ווייל ידו‬ ‫און אהין‪ ,‬קום איך וועל דיר געבן א היט"ש‪ .‬וואס‬ ‫אוחזת בעקב עשו )כה‪-‬כו(‪ .‬יעקב איש תם יושב‬ ‫דארפסטו גיין ביז אהין‪ ,‬איך וועל דיר צוטראגען‬ ‫אהלים‪ ,‬דער מובחר שבאבות‪ ,‬די אבות הקדושים‬ ‫אהין‪ .‬זאגט ער אים‪ ,‬ניין ניין‪ ,‬איך דארף יעצט 'גיין'‪,‬‬ ‫זענען די העכסטע וואס איז דא ביי יודען‪ ,‬און יעקב‬ ‫איך דארף נישט 'אנקומען' אהין‪ .‬פון דעם וואס דו‬ ‫איז געווען דער מובחר שבאבות‪ .‬פארוואס האט‬ ‫וועסט מיר אהין טראגען‪ ,‬און איך וועל אנקומען‬ ‫מען אים א נאמען געגעבן יעקב‪ ,‬ווייל ווען ער איז‬ ‫דארט‪ ,‬האב איך גארנישט אויפגעטון‪.‬‬ ‫גליון קכ"ד‬ ‫~ו~‬ ‫פרשת תולדות תשע"ו לפ"ק‬ ‫די תורה הק' פארציילט‪ ,‬אז דו זאלסט וויסען‪ ,‬אז‬ ‫געבוירן געווארן‪ ,‬האט ער אנגעכאפט די פוס פון‬ ‫יעקב איז אויך ידו אוחזת בעקב עשו‪ ,‬זיין האנט‬ ‫עשו‪ .‬עס איז זייער אן אינטערעסאנטע אויסדרוק‬ ‫וויל אויך אנכאפן די פוסטריט פון עשו‪ ,‬ער איז‬ ‫אז פאר דעם זאל מען אים געבן א נאמען יעקב‪,‬‬ ‫אויך אזוי אויסגעשטעלט‪ ,‬אז ווי עשו וויל גיין וויל‬ ‫און גאנץ כלל ישראל ווערט אנגערופן יעקב‪ ,‬ווייל‬ ‫ער אויך גיין‪ .‬אבער עס איז ידו אוחזת בעקב עשו‪,‬‬ ‫עס איז געווען ידו אוחזת בעקב עשו‪.‬‬ ‫ער כאפט עס אן‪ .‬כאטש ער האט די זעלבע פוס ווי‬ ‫עשו‪ ,‬האלט ער עס אן‪ ,‬אז ער זאל נישט גיין‪- .‬‬ ‫ווען מען זעהט א יוד א צדיק‪ ,‬וואס איז‬ ‫יעקב זענען די אותיות י' עקב‪ ,‬עס איז י'דו עק"ב‪,‬‬ ‫אויסגעוואקסען א תלמיד חכם און אן עובד ה'‪,‬‬ ‫עס איז ידו אוחזת בעקב עשו‪ .‬און דאס איז די‬ ‫מיינט מען אסאך מאל‪ ,‬אז עס איז אים גרינג‬ ‫עבודה פון א יוד‪ .‬ווייל עס קומט אן שווער‪ ,‬און‬ ‫אנגעקומען‪ ,‬ביז ער איז צוגעקומען דערצו‪ .‬אלע‬ ‫ווייל מען דארף זיך פלאגען‪ ,‬און א יוד פלאגט זיך‪,‬‬ ‫זענען געווען אזעלכע בחורים ווי ענק‪ ,‬אלע האבען‬ ‫צום סוף קומט ער אן‪ ,‬און ער איז מצליח‪.‬‬ ‫געהאט די זעלבע נסיונות און די זעלבע‬ ‫שוועריקייטען וואס מיר האבען‪ .‬ווי מען האט‬ ‫*‬ ‫פריער געהערט‪ ,‬אז די מניעות איז די מפתח פון די‬ ‫עשו איז צוריקגעקומען‪ ,‬והוא עיף פון רציחה )רש"י(‪.‬‬ ‫הצלחה‪ .‬זיי האבען געהאט די זעלבע‬ ‫און יעקב האט געכאפט די געלעגענהייט און ער‬ ‫שוועריקייטען פון אונז‪ ,‬און זיי האבען נישט‬ ‫האט אפגעקויפט פון אים די בכורה פאר א נזיד‬ ‫געקוקט אויף די שוועריקייטען וואס מען האט‪,‬‬ ‫עדשים‪ .‬דער לשון פונעם רמב"ן איז‪ ,‬אז א רשע‬ ‫און געהארוועט ווייטער און ווייטער ביז זיי האבען‬ ‫זעהט נאר אלעס אויף דעם מאמענט‪ ,‬ער קוקט‬ ‫עס אדורכגעבראכען‪ ,‬און מען איז אויסגעוואקסען‪,‬‬ ‫נישט אויף ווייטער‪ ,‬וואס עס וועט זיין שפעטער‪.‬‬ ‫צו דעם וואס מען איז אנגעקומען‪.‬‬ ‫יעצט איז דא א נזיד עדשים‪ ,‬מען קען אריינכאפן און‬ ‫אויפעסן א טעלער גוטע לינדזען‪ .‬אויף די בכורה‪,‬‬ ‫די פוס פון עשו לויפן צו עולם הזה‪ .‬ווי גייט א גוי‪,‬‬ ‫וועלן מיר זיך דעמאלטס זארגען‪ .‬א גוי קוקט נישט‬ ‫נאר דארט ווי ער קען הנאה האבען‪ .‬דאס איז זיין‬ ‫וואס עס וועט זיין שפעטער‪ ,‬א גוי קוקט וואס איז‬ ‫גאנצער לעבן‪ ,‬עפעס אנדערש האט ער נישט אויף‬ ‫יעצט‪ .‬א יוד קוקט נישט וואס איז יעצט‪ ,‬יודען זענען‬ ‫די וועלט‪ ,‬נאר תענוג און הנאה‪ ,‬דאס איז זיין‬ ‫אן עם חכם ונבון )דברים ד‪-‬ו(‪ ,‬איזהו חכם הרואה את‬ ‫גאנצע חיות‪ .‬דו וועסט מיינען אז ווען יעקב קומט‬ ‫הנולד )תמיד לב‪ ,(.‬ער קוקט וואס עס וועט זיין‬ ‫אויף די וועלט‪ ,‬האט ער גארנישט צוטון מיט די‬ ‫שפעטער‪ .‬יעצט פלאג איך זיך‪ ,‬אבער איך וועל‬ ‫פוס פון עשו‪ .‬זיינע פוס זענען אנדערע פוס‪ ,‬ער‬ ‫ערגעץ אנקומען‪ .‬די חשיבות ביי א יוד איז נישט‬ ‫לויפט נאר אין בית המדרש‪ ,‬ער לויפט נישט דארט‬ ‫וואס עס איז יעצט‪ ,‬נאר די חשיבות איז‪ ,‬וואו ער גייט‬ ‫ווי עשו לויפט‪ .‬עס איז נישט אזוי‪ .‬יעקב איז געבוירן‬ ‫אנקומען‪ ,‬און וואו ער וועט שפעטער מצליח זיין‪.‬‬ ‫געווארן מיט די זעלבע נטיות וואס עשו איז געבוירן‬ ‫געווארן‪ .‬וואו עשו וויל גיין‪ ,‬וויל יעקב אויך גיין‪ .‬זיין‬ ‫די וועלט פארציילט‪ ,‬אז א יוד איז אמאל‬ ‫גוף איז די זעלבע גוף ווי עשו'ס‪ .‬עשו וויל גיין נאך‬ ‫אריינגעקומען צו א צדיק‪ ,‬און ער האט זיך‬ ‫זיינע תענוגים‪ ,‬און יעקב איז אויך אזוי געבוירן‬ ‫אויסגערעדט אז ער האט נישט קיין פרנסה‪ ,‬און‬ ‫געווארן צו גיין נאך די תענוגים‪ .‬דאס איז דער גוף‬ ‫ער דארף חתונה מאכען די קינדער‪ ,‬און ער זעהט‬ ‫פונעם מענטש‪ .‬יעקב ווייסט אבער ווי עס‬ ‫נישט פון וואו ער וועט נעמען געלט‪ .‬האט אים‬ ‫אנצוכאפן‪ .‬אפילו איך האב די פוס פון עשו‪ ,‬האלט‬ ‫דער צדיק געזאגט‪ ,‬די ערשטע געשעפט וואס מען‬ ‫איך מיך צוריק‪ ,‬איך לייג א גדר פאר מיינע פוס‪.‬‬ ‫טראגט דיר אן צו טון‪ ,‬גיי אריין דערין‪ .‬און איך בין‬ ‫יושב אהלים‪ ,‬יעקב איז ארומגענומען מיט מחיצות‪.‬‬ ‫מתפלל‪ ,‬אז דו זאלסט האבען הצלחה‪.‬‬ ‫איך גיי נישט ווי איך וויל גיין‪ ,‬איך קוק נישט וואס‬ ‫אנדערע ווילן זעהן‪ ,‬עס אינטערעסירט מיך נישט‬ ‫דער יוד איז אוועקגעפארן‪ ,‬און ער איז אנגעקומען‬ ‫וואס א אנדערער וויל זעהן‪ ,‬מיין פלאץ איז צו‬ ‫אין א קרעטשמע‪ ,‬און עס זענען געזעסן דארט‬ ‫קומען אין בית המדרש‪.‬‬ ‫גליון קכ"ד‬ ‫~ז~‬ ‫פרשת תולדות תשע"ו לפ"ק‬ ‫גייט ער צום רבי'ן מיט דעם יוד צוזאמען‪ ,‬און ער‬ ‫סוחרים‪ ,‬און זיי האבען געשמועסט אין געשעפטן‪.‬‬ ‫פארציילט די גאנצע מעשה‪ ,‬און ער זאגט‪ ,‬איך בין‬ ‫זיי זענען געווען גאר פשוטע מענטשען‪ ,‬און ווען‬ ‫גרייט צו געבן אפילו מיט ריוח‪ ,‬אבי ער זאל עס מיר‬ ‫זיי האבען געזען א צובראכענע יוד'ל זיצט אין די‬ ‫צוריקגעבן‪ ,‬אבער ער וויל עס נישט צוריקגעבן‪.‬‬ ‫זייט‪ ,‬האבען זיי זיך געוואלט אביסל‬ ‫זאגט אים דער רבי‪ ,‬ער האט דאך עס אפגעקויפט‬ ‫אונטערהאלטן‪ ,‬רופט זיך איינער אן‪ ,‬אפשר קען‬ ‫ביי דיר‪ .‬אבער איך מיין‪ ,‬אז אויב דו וועסט אים‬ ‫איך מאכען מיט דיר א געשעפט‪ .‬געב מיר א‬ ‫אויסצאלען די חתונה‪ ,‬וואס ער דארף האבען פאר‬ ‫גאלדענעם רענדל‪ ,‬און איך פארקויף דיר מיין עולם‬ ‫זיין קינד‪ ,‬וועט ער דיר צוריקגעבן דעם עולם הבא‪.‬‬ ‫הבא‪ .‬דער רבי האט דאך געזאגט‪ ,‬אז דעם ערשטען‬ ‫זאגט ער‪ ,‬וואס‪ ,‬אזא גרויס פארמעגן‪ .‬זאגט ער‪ ,‬יא‪,‬‬ ‫געשעפט זאל ער מאכען‪ ,‬נעמט ער ארויס א‬ ‫ווילסט נישט איז נישט‪ ,‬איז נישט דא קיין‬ ‫גאלדענעם רענדל‪ ,‬די איינציגסטע מטבע וואס ער‬ ‫געשעפט‪ .‬ער האט דאך נישט געהאט א ברירה‪ ,‬ער‬ ‫האט געהאט‪ ,‬און ער זאגט אים דא האסטו‪ ,‬איך‬ ‫האט דאך געוואוסט אז ער קען נישט צוריק‬ ‫וויל האבען פון דיר א כתב‪ ,‬אז דו האסט מיר‬ ‫אהיימגיין‪ ,‬אויב ער האט נישט דעם עולם הבא‪,‬‬ ‫פארקויפט דיין עולם הבא‪ .‬האט ער אים געגעבן א‬ ‫האט ער געזאגט‪ ,‬פארפאלן‪ .‬און ער האט אים‬ ‫כתב‪ ,‬אז ער האט אים פארקויפט זיין עולם הבא‪.‬‬ ‫אויסגעצאלט וויפיל עס קאסט חתונה צו מאכען‬ ‫זיין קינד‪.‬‬ ‫דער יוד וואס האט פארקויפט דעם עולם הבא‪,‬‬ ‫איז אהיימגעגאנגען‪ ,‬און ער פארציילט פאר זיין‬ ‫זאגט ער פארן רבי'ן‪ ,‬איך וויל אבער פרעגן דעם‬ ‫ווייב‪ ,‬אז ער האט היינט געמאכט א גוט געשעפט‪,‬‬ ‫רבי'ן א קשיא‪ .‬דאס איז יושר?! איך האב‬ ‫ער האט פארדינט א גאלדענעם רענדל‪ .‬ער האט‬ ‫פארקויפט מיין עולם הבא פאר איין רענדל‪ ,‬און‬ ‫געטראפן א יוד'ל‪ ,‬און ער האט אים געזאגט‪ ,‬אז ער‬ ‫יעצט פאפט ער מיר אויס‪ ,‬און ער נעמט פון מיר‬ ‫געבט אוועק זיין עולם הבא פאר א גאלדענעם‬ ‫צען טויזנט רענדלעך‪ ,‬וואס ער דארף האבען‬ ‫רענדל‪ ,‬און ער האט עס מיר געגעבן‪ ,‬קוק איך האב‬ ‫חתונה צו מאכען א קינד‪.‬‬ ‫באקומען א גאלדענעם רענדל פאר גארנישט‪.‬‬ ‫זאגט אים דאס ווייב‪ ,‬וואס‪ ,‬דו האסט‬ ‫זאגט אים דער צדיק‪ ,‬יא‪ ,‬די פרייז פון א זאך איז‪,‬‬ ‫אוועקגעגעבן דיין עולם הבא‪ .‬איך גיי יעצט‬ ‫וויפיל עס איז ווערט ביי א מענטש‪ .‬עס איז דא‬ ‫וואוינען מיט א מאן וואס וועט נישט האבען קיין‬ ‫אמאל א זאך וואס פאר דעם מענטש איז עס‬ ‫עולם הבא‪ .‬איך וויל נישט וואוינען מיט א מענטש‬ ‫גארנישט ווערט‪ ,‬און פאר אן אנדערן איז עס‬ ‫וואס האט נישט קיין עולם הבא‪ .‬גיי צוריק‪ ,‬און‬ ‫ווערט א הון רב‪ .‬ווען דו האסט פארקויפט דיין‬ ‫נעם צוריק פון אים דאס געשעפט‪.‬‬ ‫עולם הבא‪ ,‬האסטו פארקויפט א זאך וואס ביי דיר‬ ‫איז עס גארנישט ווערט געווען‪ ,‬און דו האסט נאך‬ ‫גייט ער צוריק‪ ,‬און ער זוכט אויף דעם יוד'ל‪ ,‬און‬ ‫פארדינט א גאלדען רענדל‪ ,‬ווייל דיין עולם הבא‬ ‫ער זאט אים‪ ,‬איך האב זיך מיישב געווען‪ ,‬איך געב‬ ‫איז נישט ווערט געווען ביי דיר קיין איין פרוטה‪,‬‬ ‫דיר צוריק דעם גאלדענעם רענדל‪ ,‬און געב מיר‬ ‫האסטו געמאכט א גוט געשעפט‪ .‬דו האסט‬ ‫צוריק דעם עולם הבא‪ .‬זאגט ער אים‪ ,‬ניין‪ ,‬איך געב‬ ‫באקומען פאר א זאך וואס איז גארנישט ווערט‪ ,‬א‬ ‫עס נישט צוריק‪ .‬איך האב עס אפגעקויפט ביי דיר‪,‬‬ ‫גאלדענעם רענדל‪ .‬אבער היינט ווען דו קויפסט אפ‬ ‫איך דארף עס האבען‪ .‬זאגט ער אים‪ ,‬איך געב דיר‬ ‫דיין עולם הבא פאר אזויפיל געלט‪ ,‬איז עס נישט‬ ‫צוויי רענדלעך‪ ,‬פינף‪ ,‬צען‪ ,‬און דער יוד וויל נישט‬ ‫ווייל דיין עולם הבא איז ביי דיר אזויפיל ווערט‪,‬‬ ‫צוריקגעבן‪ .‬און ער פארציילט אים‪ ,‬אז ער איז‬ ‫נאר דיין ווייב און קינדער זענען דיר אזויפיל ווערט‪.‬‬ ‫געווען ביים רבי'ן‪ ,‬און דער רבי האט מיר געהייסען‪,‬‬ ‫כדי דו זאלסט נישט מוזען איבערלאזן דיין ווייב‬ ‫אז איך זאל מאכען דעם ערשטען געשעפט‪ ,‬און‬ ‫מיט די קינדער‪ ,‬ביזטו גרייט צו צאלן‪ ,‬אז דו זאלסט‬ ‫דאס איז געווען מיין ערשטען געשעפט‪ ,‬און דא‬ ‫קענען צוריקבאקומען דיין עולם הבא‪ ,‬ווייל דיין‬ ‫ליגט מיין הצלחה‪ .‬האט ער אים געזאגט‪ ,‬אז דער‬ ‫ווייב און קינדער זענען אזופיל ווערט‪.‬‬ ‫רבי האט אזוי געזאגט‪ ,‬לאמיר גיין צום רבי'ן‪.‬‬ ‫גליון קכ"ד‬ ‫~ח~‬ ‫פרשת תולדות תשע"ו לפ"ק‬ ‫בשעות הערב התקיים בבית רבינו שליט"א האפשערן‬ ‫דאס איז די חשיבות פון א יוד‪ .‬א יוד קוקט נישט‬ ‫של בן הר"ר ישראל באדאנסקי הי"ו‪.‬‬ ‫אויף די שוועריקייטען וואס איז דא יעצט‪ ,‬א יוד‬ ‫קוקט אויפן עתיד‪ ,‬וואס וועט זיין שפעטער‪ .‬עשו‬ ‫בשעות הערב נסע רבינו שליט"א לבארא פארק‪ ,‬ומסר‬ ‫איז טאקע נהנה אויף די וועלט‪ ,‬אבער צום סוף‬ ‫שיעורו השבועי באור החיים הק' בבית מדרשנו זכרון‬ ‫בלייבט פון דעם גארנישט‪ .‬אבער א יוד פלאגט זיך‬ ‫יהודא‪.‬‬ ‫טאקע אויף די וועלט‪ ,‬די תורה און עבודת ה' קומט‬ ‫אים אן שווער‪ ,‬אבער דער עתיד וואס ווארט פאר‬ ‫*‬ ‫א יוד‪ ,‬מען רעדט שוין נישט פון עולם הבא‪ ,‬נאר‬ ‫פון דעם אשריך וטוב לך )תהלים קכח‪-‬ב(‪ ,‬אשריך‬ ‫ערב שבת פרשת תולדות‬ ‫בעולם הזה‪ ,‬וטוב לך לעולם הבא )אבות ו‪-‬ד(‪ ,‬ווי‬ ‫אחר תפלת שחרית נסע רבינו שליט"א לבארא פארק‬ ‫גליקלעך איז‪ ,‬ווען מען וואקסט אויס א תלמיד‬ ‫והשתתף אצל הברית של בן הרה"ג רבי יהושע נתן‬ ‫חכם‪ ,‬ווי שיין איז א שטוב פון א תלמיד חכם‪ .‬און‬ ‫פייפער שליט"א‪ ,‬שהתקיים בבית מדרשו ברכת מנחם‪.‬‬ ‫דאס איז אונזער עבודה אויסצווואקסען און צו‬ ‫רבינו שליט"א נתכבד במוהלות וקריאת השם‪ .‬אחר כך‬ ‫שטייגען אין תורה‪.‬‬ ‫הסיב למסיבת לחיים‪ ,‬והאציל מברכותיו לכל המשפחה‪.‬‬ ‫ב"ה מען זיצט דא אויף א פיין פלאץ‪ ,‬ווי עס איז‬ ‫*‬ ‫דא די מעגליכקייטן אז מען זאל קענען שטייגען‪.‬‬ ‫און די בחורים זענען בעלי מקבלים‪ ,‬און האבען די‬ ‫שבת קודש פרשת תולדות‬ ‫מעגליכקייטן ארוסצוגעבן זייער תוכן‪ ,‬און קענען‬ ‫בליל שבת קודש ערך רבינו שליט"א באטע בבית‬ ‫וואקסען‪ .‬זאל דער אייבערשטער געבן‪ ,‬אז מען‬ ‫המדרש סאמבאטהעלי‪ .‬בברכת המזון נתכבד הרה"ג‬ ‫זאל מצליח זיין אין תורה און עבודת ה'‪ .‬אלע כלי‬ ‫רבי אברהם ברוך באבאד שליט"א‪.‬‬ ‫קודש וואס זענען ענקערע משפיעים‪ ,‬זאל דער‬ ‫אייבערשטער געבן דעם כח‪ ,‬אז זיי זאלן קענען‬ ‫אחר הבאטע השתתף רבינו שליט"א אצל עריכת‬ ‫משפיע זיין‪ ,‬און איר זאלט קענען זיין די מקבלים‪.‬‬ ‫השלחן של כ"ק האדמו"ר מבוהוש שליט"א‪ ,‬שהתקיים‬ ‫די חשובע בעלי בתים וואס האבען גענומען אויף‬ ‫באולם קאנטינענטאל‪.‬‬ ‫זיך דעם עול דאס אדורכצופירן‪ ,‬זאל זיי דער‬ ‫אייבערשטער בענטשען מיט ברכה און הצלחה אין‬ ‫בקריאת התורה התקיים שמחת הבאווארפן של החתן‬ ‫אלעם וואס זיי טוען‪ .‬מען זאל האבען א פרייליכען‬ ‫יוסף דוד כ"ץ ני"ו בן הר"ר יוחנן אליעזר כ"ץ הי"ו )בן הר"ר‬ ‫לוסטיגען חודש‪ ,‬א חודש וואס דער אייבערשטער‬ ‫גרשון כ"ץ הי"ו(‪ ,‬וקריאת השם לבת הנולדה אצל הר"ר‬ ‫האט אונז געמאכט דעם נס פון חנוכה בימים ההם‬ ‫יהושע דוד הערשקא הי"ו‪ .‬אחר התפלה התקיים‬ ‫בזמן הזה‪ ,‬זאל דער אייבערשטער געבן ווייטער‬ ‫קידושא רבא לכבוד השמחות‪.‬‬ ‫אויך‪ ,‬אז מיר זאלן שוין אלע זוכה זיין צו די גאולה‬ ‫שלימה‪ ,‬בביאת בן דוד‪ ,‬במהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫בסעודה שלישית נתכבד הרב צבי אלימלך דייטש‬ ‫*‬ ‫שליט"א בברכת המזון‪.‬‬ ‫בשעות אחר הצהרים נסע רבינו שליט"א לישיבה גדולה‬ ‫במוצאי שבת הלך רבינו שליט"א לניחום אבלים אצל‬ ‫ומסר שיעורו היומי בשו"ע‪ ,‬וגם שיעורו השבועי באור‬ ‫הר"ר יעקב גראסבערג הי"ו‪ ,‬שישב שבעה על פטירת‬ ‫החיים הק'‪ .‬אחר כך התפלל תפלת מנחה בישיבה‬ ‫אחותו ע"ה )אשת הר"ר אהרן פראנקל הי"ו‪ ,‬ק"י(‪.‬‬ ‫קטנה‪ ,‬ומסר שיעורו היומי במשנה ברורה‪.‬‬ ‫גליון קכ"ד‬ ‫~ט~‬ ‫פרשת תולדות תשע"ו לפ"ק‬