gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

פנים מאירות - אידיש · Punim Me'irois - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

מוציא לאור: פנים מאירות - אידיש · Punim Me'irois - Yiddish

שבוע: חיי שרה (2026-11-02)

פנים מאירות - אידיש · Punim Me'irois - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

פתח את ה-PDF הורדה

‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫וטהורה‪ ,‬דעם שמחה'דיגן איד‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע‬ ‫קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫א גוט מארגן‪ ,‬זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה‪ ,‬כ"א מרחשון תשפ"ז‪ .‬א‬ ‫פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן; א פרייליכן‪,‬‬ ‫די פרשה פון שידוכים און די סגולה פון אמו‪ð‬ה פשוטה‬ ‫לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און‬ ‫געבע‪ð‬טשטן וואך; און א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן‬ ‫אין די וואכעדיגע פרשה איז דא א "קרן לדוד" וואס לער‪ð‬ט או‪ð‬ז‬ ‫תמיד‪.‬‬ ‫א געוואלדיגע מוסר השכל‪ ,‬וואס דאס איז דער פשט פון אמו‪ð‬ה‬ ‫פשוטה בין אדם לחבירו‪.‬‬ ‫יעדער איד איז אן אות אין א ספר תורה‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר ווייסן אלע אז עס איז דא‬ ‫איידער מיר הייבן אן היי‪ð‬ט דעם שיעור‪ ,‬דארף מען או‪ð‬ז מסביר‬ ‫א געוואלדיגער קריזיס אין שידוכים‪ .‬מיר וועלן היי‪ð‬ט אביסל‬ ‫זיין צו וועמען מען רעדט דא‪ .‬מען רעדט צו אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬ווער‬ ‫ארומרעדן איבער דעם ע‪ð‬ין פון שידוכים‪ ,‬און אין דעם זכות זאל‬ ‫זע‪ð‬ען אידישע קי‪ð‬דער?‬ ‫מען קע‪ð‬ען מבשר זיין בשורות טובות‪ ,‬ישועות ו‪ð‬חמות –‬ ‫שידוכים‪ ,‬שידוכים‪ ,‬שידוכים‪ ,‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫דער הייליגער רבי יוסף יצחק פון ליובאוויטש‪ ,‬דער ריי"ץ‬ ‫זצוקללה"ה‪ ,‬האט געזאגט אז יעדער איד איז אן אות אין א ספר‬ ‫עס שטייט אין די וואכעדיגע פרשה דער שידוך פון יצחק אבי‪ð‬ו‬ ‫תורה‪ .‬אבער ‪ð‬ישט ווי אותיות וואס ווערן געשריבן אויף‬ ‫מיט רבקה אמ‪ð‬ו‪ .‬דאס אליין איז שוין א סגולה פאר שידוכים‪.‬‬ ‫פארמעט‪ ,‬וואס מען קען ש‪ð‬על אראפשיילן‪ð ,‬אר ווי אותיות וואס‬ ‫יעדער וואס זוכט סגולות פאר שידוכים זאל דורכלער‪ð‬ען די‬ ‫זע‪ð‬ען אריי‪ð‬געקריצט אין א שטיין‪ ,‬וואס מען קען ‪ð‬ישט‬ ‫פרשה‪ :‬די מע‪ð‬ער דעם חומש מיט רש"י און די מפרשים‪ ,‬און די‬ ‫אויסמעקן‪ .‬אזוי שטארק איז יעדער איד אן אות אין א ספר‬ ‫פרויען די פשוט'ע "צאי‪ð‬ה וראי‪ð‬ה" וואס פארציילט די מעשה‬ ‫תורה – אריי‪ð‬געקריצט אזוי ווי מען קראצט אריין אין א שטיין‪,‬‬ ‫פון די פרשה‪ ,‬און אי‪ð‬זין האבן אלס א סגולה פאר א זיווג הגון‬ ‫וואס מען קען בשום אופן ‪ð‬ישט אויסמעקן‪.‬‬ ‫בקרוב ממש‪.‬‬ ‫‪ð‬אר וואס דען? עס מאכט זיך אמאל אז עס גייט ארויף דערויף‬ ‫עס שטייט אין די וואכעדיגע פרשה אז אליעזר עבד אברהם איז‬ ‫שטויב‪ ,‬און צוליב דעם שטויב זעט מען ‪ð‬ישט דעם אות‪ .‬וואס‬ ‫געווען דער שליח צו מאכן דעם שידוך‪ .‬ווען אליעזר האט געהערט‬ ‫דארף מען סך הכל טון? מען דארף אראפקלאפן דעם שטויב‪ ,‬און‬ ‫אז זיי זע‪ð‬ען מסכים צום שידוך‪" ,‬וישתחו ארצה לה'" – ער האט‬ ‫דעמאלטס וועלן די אותיות ‪ð‬תגלה ווערן פו‪ð‬קט ווי פריער‪.‬‬ ‫זיך געבוקט פארן אייבערשטן‪ .‬זאגט רש"י‪ :‬מכאן‪ ,‬פון דא לער‪ð‬ט‬ ‫מיר רעדן יעצט צו הייליגע און לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬מיר‬ ‫מען ארויס אז מען דארף דא‪ð‬קען און לויבן דעם אייבערשטן‬ ‫זע‪ð‬ען בחי‪ð‬ת "אלקי ‪ð‬שמה ש‪ð‬תת בי טהורה"‪ ,‬מיר זע‪ð‬ען‬ ‫אויף א בשורה טובה‪.‬‬ ‫אויסגעקריצט מתחת כסא הכבוד‪ .‬הייליגע ‪ð‬שמות און הייליגע‬ ‫לכאורה איז דא א קשיא‪ ,‬פרעגט דער קרן לדוד‪ :‬עס שטייט דאך‬ ‫גופים‪ .‬מיר זע‪ð‬ען אן אות אין די תורה; מיר זע‪ð‬ען א לעכטיגקייט‪,‬‬ ‫שוין פריער‪ ,‬ווען ער האט געטראפן רבקה און געוואויר געווארן‬ ‫א לויטערקייט‪ ,‬א דערהויב‪ð‬קייט און א הייליגקייט וואס מען‬ ‫אז זי איז פון אברהם אבי‪ð‬ו'ס משפחה‪" ,‬ויקד האיש וישתחו‬ ‫קען ‪ð‬ישט אויסמעקן‪.‬‬ ‫לה'"‪ .‬פארוואס שרייבט ‪ð‬ישט רש"י הקדוש שוין דארט אז חז"ל‬ ‫אויב עס איז ארויפגעגא‪ð‬גען אביסל שטויב דערויף‪ ,‬קלאפט מען‬ ‫לער‪ð‬ען ארויס אז מען דא‪ð‬קט דעם אייבערשטן אויף א בשורה‬ ‫עס אפ‪ .‬מען ‪ð‬עמט א פייכטע שמאטע און מען ווישט עס אפ‪ ,‬און‬ ‫טובה‪ ,‬אזוי ווי מיר זע‪ð‬ען ביי אליעזר? פארוואס האט מען‬ ‫דער גלא‪ð‬ץ קומט צוריק ארויס‪.‬‬ ‫געדארפט ווארטן ביז יעצט ווען זיי האבן מסכים געווען צום‬ ‫שידוך?‬ ‫אז מען זאגט דברי תורה פון אשב"ש – אמו‪ð‬ה‪ ,‬שלום‪ ,‬בטחון און‬ ‫שמחה‪ ,‬מיט פ‪ð‬ים מאירות מפי ספרים וסופרים – דאס וואשט‬ ‫אויף דעם זאגט דער קרן לדוד אזוי‪ :‬פון דארט איז ‪ð‬אכ‪ð‬ישט קיין‬ ‫אראפ דעם שטויב און ברע‪ð‬גט ארויס דאס אמת'ע פי‪ð‬טעלע איד‪,‬‬ ‫ראיה אז מען דא‪ð‬קט אויף א בשורה טובה‪ .‬דארט זעט מען ‪ð‬אר‬ ‫דעם אות אין ספר תורה‪ .‬דעם לעכטיגן איד‪ ,‬דעם פרייליכן איד‪,‬‬ ‫אז ער האט מצליח געווען‪ ,‬און מען דא‪ð‬קט דעם אייבערשטן ווען‬ ‫דעם דערהויבע‪ð‬עם איד‪ ,‬די לויטערע און ריי‪ð‬ע ‪ð‬שמה קדושה‬ ‫א מע‪ð‬טש איז מצליח‪ .‬אבער דארט איז ‪ð‬אכ‪ð‬ישט געווען קיין‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫א שמחה אדער א ישועה‪ ,‬זע‪ð‬ען מיר ביידע בשמחה און מיר זע‪ð‬ען‬ ‫"בשורה טובה"; די בשורה טובה איז ערשט געווען דא‪ ,‬ווען די‬ ‫זיך משתתף אין די שמחה‪.‬‬ ‫משפחה האט מסכים געווען צום שידוך‪.‬‬ ‫פאר זיך אליין שטייט אין תהלים ל"ד‪ ,‬וואו דוד המלך זאגט‪:‬‬ ‫פרעגט אבער דער קרן לדוד א צווייטע קשיא‪ :‬דארף מען טאקע‬ ‫"אברכה את ה' בכל עת" – איך דא‪ð‬ק און לויב דעם אייבערשטן‬ ‫ארויסלער‪ð‬ען פון א פסוק אז מען דארף דא‪ð‬קען דעם אייבערשטן‬ ‫אין יעדע צייט‪ ,‬צי עס איז חסד צי עס איז משפט‪" ,‬תמיד תהלתו‬ ‫אויף א בשורה טובה? איז דען דא א ספק דערין? האט א איד א‬ ‫בפי"‪ .‬אבער "בה'" – ווען עס איז מדת הרחמים – "תתהלל‬ ‫שאלה צי מען דארף דא‪ð‬קען און לויבן דעם אייבערשטן אויף א‬ ‫‪ð‬פשי"‪ ,‬דעמאלטס קען איך דא‪ð‬קען דעם אייבערשטן אפן‪ ,‬און‬ ‫גוטע בשורה? אן דעם פסוק וואלט איי‪ð‬ער געטראכט אז מען‬ ‫אויך "ישמעו ע‪ð‬וים וישמחו" – א‪ð‬דערע ערליכע אידן קע‪ð‬ען זיך‬ ‫דארף ‪ð‬ישט דא‪ð‬קען? אויף יעדע זאך דארף מען דאך דא‪ð‬קען און‬ ‫מיט מיר מיטפרייען‪ .‬דארט ווערן מיר אלע גלייך אויף גלייך‪.‬‬ ‫לויבן דעם אייבערשטן!‬ ‫מען דארף זיך שטע‪ð‬דיג פרייען מיט יע‪ð‬עמ'ס שמחה‪ ,‬אפילו ווען‬ ‫זיך מיטפרייען מיט א צווייט‪'ð‬ס שמחה מיט אמו‪ð‬ה‬ ‫איך האב ‪ð‬ישט קיין שייכות דערמיט און אפילו עס האט‬ ‫אויף דעם זאגט דער קרן לדוד א געוואלדיגע און טיפע תשובה‪.‬‬ ‫גאר‪ð‬ישט מיט מיר‪ .‬אזוי שרייבט דער "קרן לדוד"‪ ,‬אז א איד‬ ‫חז"ל זאגן אויפן פסוק אין תהלים ק"א‪ ,‬וואו דוד המלך זאגט‬ ‫דארף זיך פרייען מיט יע‪ð‬עמ'ס שמחה כאילו עס איז זיין אייגע‪ð‬ע‬ ‫"חסד ומשפט אשירה" )ווי עס שטייט אין מסכת ברכות ס' ע"ב(‪:‬‬ ‫שמחה‪ ,‬און דאס זעלבע מיט יע‪ð‬עמ'ס צער‪ ,‬כאילו עס איז זיין‬ ‫אויב עס איז חסד – אשירה‪ ,‬ווען דער אייבערשטער טוט מיט‬ ‫אייגע‪ð‬ער צער‪.‬‬ ‫מיר חסד‪ ,‬זי‪ð‬ג איך; ומשפט – אשירה‪ ,‬אפילו ווען דער‬ ‫זאגט אבער דער קרן לדוד‪ ,‬אז עס איז ‪ð‬ישט קיין אזא גרויסע‬ ‫אייבערשטער טוט מיט מיר חלילה די‪ð‬ים‪ ,‬זי‪ð‬ג איך אויך‪ .‬ווייל‬ ‫עבודה זיך צו פרייען מיט א חבר'ס שמחה ווען יע‪ð‬ער פרייט זיך;‬ ‫"בכל מדה ומדה שמודד לך" – אין יעדן אופן וויאזוי דער‬ ‫פארוואס זאל איך זיך טאקע ‪ð‬ישט מיטפרייען מיט אים? וואס‬ ‫אייבערשטער פירט זיך מיט מיר‪ð ,‬ישט קיין חילוק וואס‪ ,‬ווען‬ ‫פעלט עס מיר אויס ‪ð‬ישט צו זיין פרייליך? אבער‪ ,‬זאגט ער‪ ,‬עס‬ ‫און וויאזוי – "הוי מודה לו במאד מאד"‪ ,‬דארף איך אים זייער‬ ‫מאכט זיך אמאל אז א צווייטער איד האט א גרויסע שמחה און‬ ‫שטארק דא‪ð‬קען‪.‬‬ ‫א גרויסע ישועה‪ ,‬אבער דער א‪ð‬דערער מע‪ð‬טש טראכט ביי זיך אז‬ ‫זאגט אבער דער קרן לדוד‪ :‬עס איז דא א חילוק צווישן חסד און‬ ‫יע‪ð‬ער האט אים עפעס צוגע‪ð‬ומען‪ .‬למשל‪ ,‬מען האט דיר‬ ‫משפט‪ .‬מקבל זיין פאר זיך באהבה אלעס וואס דער‬ ‫א‪ð‬געטראגן א גוטן שידוך פאר דיין טאכטער‪ ,‬א גאר חשוב'ער‬ ‫אייבערשטער טוט‪ ,‬און גלייבן באמו‪ð‬ה שלימה אז פו‪ð‬עם‬ ‫שידוך‪ ,‬און זאכן רוקן זיך פאראויס‪ ,‬און דו האפסט שוין אז עס‬ ‫אייבערשטן קומט ‪ð‬ישט ארויס קיין שלעכטס ‪ð‬אר גוטס‪ ,‬דאס‬ ‫גייט זיך ע‪ð‬דיגן בשעה טובה‪ .‬דו שטייסט און ווארטסט צו הערן‬ ‫דארף מען טון אויף יעדן אופן‪.‬‬ ‫דעם "יא" פון יע‪ð‬ע צד‪ ,‬דו ווארטסט שוין ביים טעלעפאן‪ :‬ווען‬ ‫וועט שוין דער שדכן רופן מעלדן דעם "יא"? צום סוף באקומסטו‬ ‫אבער דאס איז אלעס ‪ð‬אר פאר זיך אליין‪ .‬ווען עס קומט אבער‬ ‫א רוף פון דיין חבר‪ ,‬און דיין חבר זאגט דיר‪" :‬זרח‪ ,‬עס קומט‬ ‫צו א צווייטן איד וואס האט צער‪ ,‬דארף מען זיך משתתף זיין‬ ‫מיר א מזל טוב! איך וויל דו זאלסט אריבערקומען‪ ,‬ברוך הוי'‬ ‫אין זיין צער‪ .‬יע‪ð‬עמ'ס צער טאר איך ‪ð‬ישט מקבל זיין באהבה;‬ ‫ברוך הוא וברוך שמו‪ ,‬איך מאך א שידוך מיט מיין טאכטער‪ ,‬א‬ ‫מיין אייגע‪ð‬עם צער דארף איך מקבל זיין באהבה‪ ,‬און יע‪ð‬ער‬ ‫גאר חשוב'ער בחור פון א גאר חשוב'ער משפחה‪ ".‬דו פרעגסט‬ ‫דארף זיין צער מקבל זיין באהבה‪ ,‬אבער איך דארף מיך משתתף‬ ‫אים‪ð" :‬ו‪ ,‬ווער? ווער איז עס?" און ער זאגט דיר דעם ‪ð‬אמען –‬ ‫זיין מיט יע‪ð‬עמ'ס ווייטאג‪.‬‬ ‫עס איז טאקע דער מחותן און דער בחור אויף וועמען דו האסט‬ ‫אבער ווען מיין חבר האט א גרויסע ישועה‪ ,‬דעמאלטס קען איך‬ ‫געווארט צו הערן א "יא"‪ .‬אין אזא פאל דארפסטו מיט אמו‪ð‬ה‬ ‫זיך פרייען צוזאמען מיט אים‪ .‬יעצט זע‪ð‬ען מיר גלייך‪ :‬ווען יע‪ð‬ער‬ ‫פשוטה און תמימות זיך משתתף זיין אין דיין חבר'ס שמחה‪.‬‬ ‫האט א צרה‪ ,‬לא עלי‪ð‬ו‪ ,‬דארף ער עס מקבל זיין באהבה און איך‬ ‫דארף מיך משתתף זיין אין זיין צער‪ ,‬אבער ווען מיין חבר האט‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫און הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דאס איז די גרעסטע‬ ‫די מעשה איז געווען ביי אליעזר עבד אברהם‪ .‬אליעזר האט‬ ‫סגולה פאר שידוכים‪.‬‬ ‫געוואלט האבן יצחק פאר אן איידעם און ער האט שטע‪ð‬דיג‬ ‫די פארזויערטקייט און די אומפארגי‪ð‬ערישקייט זע‪ð‬ען א חסרון‬ ‫געהאפט דערויף‪ .‬ווען ער איז ארויסגעפארן זוכן א שידוך פאר‬ ‫אין אמו‪ð‬ה וואס צוברעכט או‪ð‬זער שמחה; עס ברע‪ð‬גט עצבות און‬ ‫יצחק‪ ,‬האט ער געזוכט מיט תמימות‪ ,‬אבער ער האט ‪ð‬אך אלץ‬ ‫מרה שחורה‪ ,‬און עס פארביטערט סיי מיר און סיי יע‪ð‬עם‪.‬‬ ‫געהאפט בלב ובידיעה אז מען וועט ‪ð‬ישט טרעפן‪ð .‬אכדעם וואס‬ ‫מען האט געטראפן א שידוך פאר יצחק – ‪ð‬ישט אליעזר'ס‬ ‫עס מאכט זיך אפט אז ווען א ברודער מאכט חתו‪ð‬ה און דער‬ ‫טאכטער‪ð ,‬אר בתואל'ס טאכטער – האט ער זיך געפרייט מיט‬ ‫א‪ð‬דערער ברודער האט ‪ð‬אך קי‪ð‬דער אין שידוכים‪ ,‬ווערט עס א‬ ‫יע‪ð‬עמ'ס שמחה‪ .‬אפילו ווען ער האט געטראכט אז ער אליין‬ ‫פארביטערטע חתו‪ð‬ה‪ .‬אדער וויל יע‪ð‬ער ‪ð‬ישט קומען מיט זיי‪ð‬ע‬ ‫וואלט עס געקע‪ð‬ט באקומען און עס האט אויסגעזען כאילו ער‬ ‫קי‪ð‬דער‪ ,‬אדער קומט ער אזוי פארווייטאגט אז דער בעל שמחה‬ ‫האט עפעס פארלוירן‪ ,‬האט ער זיך דאך מיטגעפרייט מיט זיין‬ ‫שפירט א גא‪ð‬צן צייט אז מען דארף דעם ברודער אדער די‬ ‫חבר‪ ,‬ווייל ער האט געוואוסט אז ער פארלירט גאר‪ð‬ישט‪ .‬אלעס‬ ‫שוועסטער מכבד זיין‪ ,‬זיך באהאלטן‪ ,‬און ‪ð‬ישט זאגן אדער טון‬ ‫וואס איך האב גיט מיר דער אייבערשטער‪ ,‬און וואס איך דארף‬ ‫געוויסע זאכן‪.‬‬ ‫האבן גיט מיר דער אייבערשטער‪ ,‬און וואס דער אייבערשטער‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דאס איז א חסרון אין‬ ‫גיט מיר ‪ð‬ישט‪ ,‬דארף איך ‪ð‬ישט האבן‪.‬‬ ‫אמו‪ð‬ה‪ .‬א איד דארף זיך משתתף זיין אין יע‪ð‬עמ'ס שמחה כאילו‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר דארפן צאמ‪ð‬עמען‬ ‫עס איז זיין אייגע‪ð‬ע שמחה‪ ,‬און פילן דעם צער פון א חבר ווי‬ ‫או‪ð‬זערע כוחות און זיך משמח זיין בשמחתן של חברים‪ .‬איי‪ð‬ער‬ ‫זיין אייגע‪ð‬עם צער‪ .‬אפילו ווען עס פעלט דיר אליין‪ ,‬זאלסטו‬ ‫וואס האט ‪ð‬אכ‪ð‬ישט קיין קי‪ð‬דער‪ ,‬לא עלי‪ð‬ו – דער‬ ‫ארויסווייזן שמחה און זיך משתתף זיין‪ ,‬און דאס איז די‬ ‫אייבערשטער זאל העלפן ער זאל שוין זוכה זיין צו קי‪ð‬דער –‬ ‫גרעסטע סגולה צו האבן אן אייגע‪ð‬ע ישועה‪.‬‬ ‫דארף זיך פרייען מיט זיי‪ð‬ע ברידער‪ ,‬שוועסטער‪ ,‬חברים און ב‪ð‬י‬ ‫משפחה‪ ,‬און מיט גא‪ð‬ץ כלל ישראל‪ .‬מען דארף זיך באמת‬ ‫די כוח פון סבל‪ð‬ות און גוטע מדות א מעשה פו‪ð‬עם תלמיד פון‬ ‫הגאון רבי אברהם גע‪ð‬אכאווסקי זצ"ל‬ ‫מיטפרייען מיט יע‪ð‬עמ'ס שמחה און ‪ð‬ישט זיין פארביטערט‬ ‫אדער פארזויערט‪ .‬דער אייבערשטער וויל מיר זאלן הארעווען‬ ‫א איד האט פארציילט א הפלא'דיגע מעשה; ער איז א תלמיד‬ ‫אויף או‪ð‬זערע מדות‪ ,‬לעבן מיט אמו‪ð‬ה ותמימות‪ ,‬און גלייבן אז‬ ‫פון רבי אברהם גע‪ð‬חאווסקי זצ"ל‪ ,‬וואס איז געווען א גאון עולם‬ ‫אלעס איז פו‪ð‬עם אייבערשטן‪ .‬דאס קי‪ð‬ד פון דיין חבר איז ‪ð‬ישט‬ ‫און א צדיק תמים‪ .‬ער פארציילט אז עס איז אים שווער געגא‪ð‬גען‬ ‫צוגע‪ð‬ומען געווארן פון דיר; דאס איז פשוט ‪ð‬ישט דיין קי‪ð‬ד‪ .‬מען‬ ‫מיט שידוכים‪ ,‬ער האט שוין געהאלטן כמעט ביי די דרייסיג יאר‪.‬‬ ‫דארף זיך פרייען בשמחתן של חברים‪.‬‬ ‫ע‪ð‬דליך איז ער ארויסגעגא‪ð‬גען – ער איז דאך א ליטווישער‪ ,‬מען‬ ‫דא זאגט רש"י הקדוש‪ ,‬אז מען האט געזען אז ‪ð‬אכדעם וואס דער‬ ‫גייט ארויס עטליכע מאל – ער האט זיך געטראפן מיט א מיידל‪,‬‬ ‫שידוך איז געווארן‪ ,‬האט אליעזר זיך געבוקט און געדא‪ð‬קט און‬ ‫און עס האט א‪ð‬געהויבן אויסקוקן ווי ע‪ð‬דליך קומט ער אן צום‬ ‫געלויבט דעם אייבערשטן‪ .‬פון דא לערן איך ארויס אז מען דארף‬ ‫זיווג הגון מן השמים‪ .‬מען האט שוין געהאלטן ביי די לעצטע‬ ‫מודה זיין אויף א בשורה טובה‪ ,‬אפילו עס איז א בשורה טובה‬ ‫מאל וואס זיי גייען זיך טרעפן‪ ,‬כדי מחליט צו זיין צי מען וויל‬ ‫פון מיין חבר‪ ,‬און אפילו איך האב געמיי‪ð‬ט אז די בשורה טובה‬ ‫מאכן דעם שידוך בעזרת ה' ובסיעתא דשמיא‪.‬‬ ‫וועט קומען צו מיר‪ .‬מען דארף זיך פרייען מיט אלע שידוכים פון‬ ‫מען האט אפגעמאכט א זמן‪ ,‬און דער בחור איז אהין געגא‪ð‬גען‪.‬‬ ‫די ברידער‪ ,‬שוועסטער‪ ,‬ב‪ð‬י משפחה און חברים‪ ,‬אפילו ווען ביי‬ ‫ער האט געוואוסט אז אויפ'ן וועג קען זיין אסאך טראפיק און‬ ‫או‪ð‬ז אליין ווארט מען ‪ð‬אך אויף שידוכים‪ .‬דאס גייט אן סיי פאר‬ ‫די רייזע קען זיין שווער‪ ,‬ממילא איז ער ארויסגעפארן גע‪ð‬וג פרי‪.‬‬ ‫די עלטערן און סיי פאר די בחורים און מיידלעך‪ .‬דאס איז‬ ‫ער איז א‪ð‬געקומען פיל פאר דער צייט וואס ער האט זיך‬ ‫אמו‪ð‬ה פשוטה‪ ,‬דאס איז תמימות'דיגע אמו‪ð‬ה‪ ,‬און דאס איז‬ ‫געדארפט טרעפן מיט דער מדוברת‪ .‬איז ער אריין אין א בית‬ ‫וואס דער אייבערשטער וויל פון או‪ð‬ז‪.‬‬ ‫המדרש‪ ,‬און בשעת'ן זיך דרייען דארט האט ער געטראפן א ספר‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫טון סיי וואס וואס ווייזט אז ער האט ‪ð‬ישט קיין סבל‪ð‬ות‪ ,‬וועט‬ ‫וואס ער האט ‪ð‬אך קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט געזען‪ .‬ער עפ‪ð‬ט דעם ספר און‬ ‫זי עס אפלאזן און ‪ð‬ישט גיין ווייטער מיט'ן שידוך‪.‬‬ ‫זעט אז עס רעדט פון סבל‪ð‬ות – די גרויסקייט און דער ע‪ð‬ין פון‬ ‫"למעשה‪ ",‬זאגט זי אים‪" ,‬האסטו דורכגעמאכט די בחי‪ð‬ה מיט‬ ‫דער מדה פון סבל‪ð‬ות‪ .‬עס זע‪ð‬ען דארט געווען משלים וויאזוי א‬ ‫אזא רואיגקייט און מיט אזא שמייכל‪ ".‬כאטש זי איז‬ ‫מע‪ð‬טש דארף זיך פירן‪ ,‬אז "סייג לחכמה שתיקה"‪ð ,‬ישט‬ ‫א‪ð‬געקומען שפעט‪ ,‬האט ער איר אזוי שיין אויפגע‪ð‬ומען‪ ,‬מקבל‬ ‫אויסשיסן מיט כעס‪ð ,‬ישט האבן קיין טע‪ð‬ות‪ð ,‬ישט איי‪ð‬טיילן‬ ‫געווען דעם תירוץ‪ ,‬און ‪ð‬אך צוגעלייגט א ווארעם ווארט מיט א‬ ‫פאר א‪ð‬דערע מע‪ð‬טשן‪ ,‬און ‪ð‬ישט זיין פארווייטאגט אויף א‪ð‬דערע‪,‬‬ ‫געשמאקן שמייכל; זי איז דעריבער מסכים צו גיין ווייטער‬ ‫‪ð‬אר סובל זיין און ‪ð‬אכאמאל סובל זיין‪ .‬דאס איז די שע‪ð‬סטע און‬ ‫מיט'ן שידוך‪ .‬האט ער איר געזאגט‪" :‬פיין‪ ,‬מארגן בעזרת השם‪,‬‬ ‫גרעסטע מדה‪ .‬איי‪ð‬ער וואס האט ‪ð‬ישט קיין סבל‪ð‬ות איז א כעסן‪,‬‬ ‫בסיעתא דשמיא‪ ,‬וועט מען מאכן די החלטה צו שלוסן דעם‬ ‫אבער איי‪ð‬ער וואס האט סבל‪ð‬ות און קען איי‪ð‬האלטן דעם כעס‬ ‫שידוך‪".‬‬ ‫איז א זיסער מע‪ð‬טש; ער איז מקבל את כל האדם בסבר פ‪ð‬ים‬ ‫יפות און מיט א פ‪ð‬ים מאירות‪ .‬אזוי האט ער דארט געלער‪ð‬ט דעם‬ ‫ווען ער איז אהיימגעקומען‪ ,‬איז ער אריי‪ð‬געגא‪ð‬גען צו רבי‬ ‫מוסר אויפ'ן ע‪ð‬ין פון סבל‪ð‬ות‪,‬‬ ‫אברהם גע‪ð‬עכאווסקי און געזאגט‪" :‬ראש ישיבה טייערער‪ ,‬דער‬ ‫אמת איז דאך אז זי האט גוט געזען אז איך האב ‪ð‬ישט קיין‬ ‫ביז עס איז געקומען די צייט וואס ער האט געדארפט גיין‪.‬‬ ‫סבל‪ð‬ות‪ð ,‬אר וואס דען? פו‪ð‬קט האב איך געלער‪ð‬ט דעם ספר‪,‬‬ ‫למעשה‪ ,‬ער ווארט פופצן מי‪ð‬וט און דאס מיידל קומט ‪ð‬ישט אן‪.‬‬ ‫ממילא האב איך זיך געקע‪ð‬ט באהערשן‪ .‬איך האב מורא אז איך‬ ‫א האלבע שעה‪ ,‬א שעה‪ ,‬און זי איז ‪ð‬אך אלץ ‪ð‬ישט דא‪ð .‬אך א‬ ‫גיי איר אויס‪ð‬ארן‪ .‬איך וויל ‪ð‬ישט גיין אזוי צום שידוך; איך‬ ‫שעה און א האלב שעה איז דאס מיידל ע‪ð‬דליך א‪ð‬געקומען און‬ ‫דארף זיין אמת'דיג און איך וויל ‪ð‬ישט מאכן קיין מקח טעות‪".‬‬ ‫זיך זייער א‪ð‬טשולדיגט‪ ,‬זאג‪ð‬דיג אז עס איז געווען א שווערע‬ ‫טראפיק‪ .‬בטבע וואלט ער איר געגעבן א פסק‪" :‬דו האסט דאך‬ ‫האט רבי אברהם גע‪ð‬עכאווסקי געזאגט‪" :‬דאס איז ‪ð‬ישט קיין‬ ‫געוואוסט אז עס קען זיין טראפיק‪ ,‬פארוואס האסטו ‪ð‬ישט‬ ‫מקח טעות‪ .‬האסט געלער‪ð‬ט אין א ספר און האסט עס שוין‬ ‫געקע‪ð‬ט ארויספארן פריער?" בטבע קען זיין אז ער וואלט געוויזן‬ ‫איי‪ð‬מאל מקיים געווען‪ ,‬יעצט קומט ארויס דער אמת'ער איד‪,‬‬ ‫כעס‪ ,‬עגמת ‪ð‬פש‪ ,‬אדער אן אומצופריד‪ð‬קייט‪.‬‬ ‫ווייל דער אמת'ער איד איז א סבלן און האט גוטע מדות‪ .‬דער‬ ‫אמת'ער איד איז אן אות אין א ספר תורה; האסט שוין‬ ‫למעשה האט ער דאך פו‪ð‬קט דעמאלט געלער‪ð‬ט אין א ספר‬ ‫אראפגעווישט די שמוץ‪ ,‬האסט געלער‪ð‬ט מוסר‪ ,‬האסט מקבל‬ ‫איבער סבל‪ð‬ות און גוטע מדות‪ ,‬דעם ספר "פ‪ð‬ים יפות"‪ ,‬האט ער‬ ‫געווען א ‪ð‬ייע דרך און א ‪ð‬ייע ה‪ð‬הגה‪ .‬דו ביסט א ‪ð‬ייע מע‪ð‬טש‪ ,‬דו‬ ‫איר געזאגט‪ð" :‬ו‪ ,‬ס'איז גאר‪ð‬ישט קיין פראבלעם; ס'איז זייער‬ ‫ביסט ‪ð‬תהפך געווארן לאיש אחר‪ ,‬דו קע‪ð‬סט גיין מאכן דעם‬ ‫א ‪ð‬ארמאלע זאך אז א מע‪ð‬טש ווערט שטעקן אין טרעפיק‪ ,‬אלעס‬ ‫שידוך און ס'איז ‪ð‬ישט קיין שום טעות‪".‬‬ ‫איז זייער גוט‪ ,‬אלעס שטימט‪ ,‬ס'איז אלעס פיין‪ ".‬ער איז באמת‬ ‫מיט א ווארעמקייט‪ ,‬מיט א שמייכל און רואיגערהייט ווייטער‬ ‫שלום בית און דאס איידעלע קול פון א חתן און כלה‬ ‫געגא‪ð‬גען‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬סבל‪ð‬ות – צו זיין סובל – איז‬ ‫די מיידל האט זיך צו אים א‪ð‬גערופן אזוי‪" :‬לאמיר דיר עפעס‬ ‫א יסוד ביי א געזו‪ð‬טן‪ ,‬ערליכן און הייליגן איד‪ .‬צו זיין סובל‬ ‫זאגן‪ ,‬איך האב זיך שוין געטראפן מיט דיר עטליכע מאל‪ ,‬און עס‬ ‫אלעס וואס דער אייבערשטער טוט מיט או‪ð‬ז; זיך אליין סובל‬ ‫האט מיר אויסגעזען ווי דו האסט א געוויסע א‪ð‬געצויג‪ð‬קייט‪ .‬איך‬ ‫זיין‪ ,‬און סובל זיין אלעס ארום זיך‪ :‬עלטערן די קי‪ð‬דער און‬ ‫האב ‪ð‬ישט געוואוסט יא אדער ‪ð‬יין‪ ".‬זי האט דעריבער מחליט‬ ‫קי‪ð‬דער די עלטערן‪ ,‬מח‪ð‬כים און מח‪ð‬כות די תלמידים און‬ ‫געווען אים אויסצופרואווען‪ .‬דאס מאל‪ ,‬ווען מען האט‬ ‫תלמידות‪ ,‬און די תלמידים און תלמידות די מח‪ð‬כים און‬ ‫אפגעמאכט זיך צו טרעפן און דער‪ð‬אך מחליט זיין יא א שידוך‬ ‫מח‪ð‬כות – סובל זיין אלע אידן‪ .‬דאס קומט פון אמו‪ð‬ה פשוטה‪.‬‬ ‫אדער ‪ð‬ישט א שידוך‪ ,‬האט זי באשלאסן אז זי גייט א‪ð‬קומען‬ ‫אז מען לעבט מיט אמו‪ð‬ה פשוטה‪ ,‬פרייט מען זיך מיט א חבר‪,‬‬ ‫שפעט‪ ,‬כדי צו זען וויאזוי ער וועט זיך אויפפירן‪ .‬אויב ער וועט‬ ‫מען פרייט זיך מיט יע‪ð‬עמ'ס ‪ð‬אטורן‪ ,‬מיט יע‪ð‬עמ'ס כאראקטער‪,‬‬ ‫איר באליידיגן‪ ,‬ווייזן אומצופריד‪ð‬קייט‪ ,‬איר געבן א פסק‪ ,‬אדער‬ ‫מיט יע‪ð‬עמ'ס השקפות און מיט יע‪ð‬עמ'ס דעת‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מען דארף טון שידוכים און‬ ‫איך בין איך און איך פריי מיך מיט מיר‪ ,‬און יע‪ð‬ער איז יע‪ð‬ער‬ ‫מען דארף עוסק זיין אין שידוכים‪ .‬אבער די ערשטע זאך איז צו‬ ‫און איך פריי מיך מיט יע‪ð‬עם – כל זמן מען האט די השקפות‬ ‫וויסן אז יעדער איד איז הייליג‪ ,‬לעכטיג און טייער‪ .‬צו וויסן אז‬ ‫התורה‪ ,‬פארשטייט זיך‪.‬‬ ‫די סגולה פון בין אדם לחבירו און די סגולה פאר ישועות איז‪:‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬וויאזוי וואלט אויסגעקוקט‬ ‫סבל‪ð‬ות‪ ,‬ליב האבן‪ ,‬ארויפקוקן‪ ,‬שעצן‪ ,‬פארגי‪ð‬ען‪ ,‬און געבן חיות‬ ‫או‪ð‬זער שלום בית‪ ,‬או‪ð‬זער אהבה‪ ,‬אחוה‪ ,‬שלום ורעות צווישן‬ ‫און כבוד ‪ð‬ישט פאר זיך – ‪ð‬אר פאר יע‪ð‬עם‪.‬‬ ‫עלטערן און קי‪ð‬דער‪ ,‬ברידער און שוועסטער‪ ,‬שוואגערס און‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬בעזרת השם בסיעתא דשמיא‬ ‫שוועגערי‪ð‬ס‪ ,‬שכ‪ð‬ים און חברים‪ ,‬ווען מען לעבט אזא גאלדע‪ð‬עם‬ ‫וועט מען מארגן ממשיך זיין‪ .‬דער אייבערשטער זאל העלפן מען‬ ‫לעבן‪ ,‬א לעבן וואו מען פרייט זיך און מען פארגי‪ð‬ט אלעס פאר‬ ‫זאל ביזדערווייל הערן בשורות טובות‪ ,‬ישועות ו‪ð‬חמות‪ ,‬אך טוב‬ ‫יע‪ð‬עם? מען פרייט זיך מיט יע‪ð‬עם‪ ,‬און יע‪ð‬עמ'ס צער טוט מיר‬ ‫וחסד‪ ,‬און א לעכטיגן תמיד‪ ,‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫וויי כאילו עס וואלט געווען מיין אייגע‪ð‬ער צער‪ ,‬און איך פריי‬ ‫מיך מיט יע‪ð‬עמ'ס שמחה ווי עס וואלט געווען מיין שמחה;‬ ‫דער חיוב פון כיבוד אשת האב און בעל האם‬ ‫יע‪ð‬עמ'ס ישועות זע‪ð‬ען מיי‪ð‬ע ישועות‪ ,‬און דאס זעלבע מיט‬ ‫כיבוד אב ואם‪ ,‬צען מי‪ð‬וט‪ ,‬די אכט און דרייסיגסטע שיעור‪.‬‬ ‫יע‪ð‬עמ'ס ‪ð‬אטורן – יע‪ð‬עמ'ס וועג פון עסן‪ ,‬רעדן‪ ,‬טרי‪ð‬קען‪ ,‬גיין‬ ‫און באוועגו‪ð‬גען‪.‬‬ ‫די גמרא ברע‪ð‬גט אין מסכת כתובות דף ק"ג‪ :‬ת‪ð‬ו רב‪ð‬ן‪ ,‬בשעת די‬ ‫פטירה פון רבי'ן האט ער געזאגט אז ער דארף האבן זיי‪ð‬ע‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר זאגן פאר יעדע חתן און‬ ‫קי‪ð‬דער‪ .‬ווען די קי‪ð‬דער זע‪ð‬ען געקומען‪ ,‬האט ער געזאגט‪" :‬איר‬ ‫כלה א הפלא'דיג ווארט‪ .‬מען זאגט ביי די שבע ברכות‪" :‬קול‬ ‫זאלט זיין געוואר‪ð‬ט אין דעם כבוד פון ע‪ð‬קער מאמע‪ ".‬אזא‬ ‫ששון וקול שמחה‪ ,‬קול חתן וקול כלה‪ ,‬קול מצהלות חת‪ð‬ים‬ ‫צוואה האט רבי איבערגעלאזט פאר זיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער‪ .‬פרעגט די‬ ‫מחופתם"‪" .‬קול ששון וקול שמחה" ווייסט יעדער איי‪ð‬ער וואס‬ ‫גמרא‪ :‬מכבד צו זיין א מאמע איז דאך א דאורייתא? ע‪ð‬טפערט‬ ‫דאס מיי‪ð‬ט‪ ,‬און "קול מצהלות חת‪ð‬ים מחופתם" ווייסט מען‬ ‫די גמרא‪ ,‬אז זי איז ‪ð‬ישט געווען זייער מאמע‪ð ,‬אר זי איז געווען‬ ‫אויך וואס עס מיי‪ð‬ט‪ .‬אבער וואס מיי‪ð‬ט "קול חתן וקול כלה"?‬ ‫די ווייב פון זייער טאטן‪ .‬רבי האט ‪ð‬אכאמאל חתו‪ð‬ה געהאט‪ ,‬און‬ ‫וואסערע סארט "קול" איז דא ביי א חתן און כלה?‬ ‫דאס איז געווען די ווייב פון זייער טאטן און ‪ð‬ישט זייער אייגע‪ð‬ע‬ ‫די תשובה אויף דעם האב איך אמאל געזען ‪ð‬אכברע‪ð‬גען פון‬ ‫מאמע‪.‬‬ ‫איי‪ð‬עם פון די פריערדיגע צדיקים‪ ,‬וואס האט געזאגט אזוי‪:‬‬ ‫פרעגט די גמרא‪ :‬די ווייב פון א טאטן איז מען דאך מחויב מכבד‬ ‫יעדער איי‪ð‬ער ווייסט וויאזוי א חתן און כלה שמועסן אין יחוד‬ ‫צו זיין מדאורייתא‪ ,‬ווייל עס שטייט "כבד את אביך ואת אמך"‪,‬‬ ‫שטוב‪ ,‬וויאזוי מען שמועסט די ערשטע ‪ð‬אכט אי‪ð‬דערהיים‪ ,‬דעם‬ ‫און די ווארט "את" קומט לרבות אשת אביך – דאס לער‪ð‬ט‬ ‫ערשטן טאג און די גא‪ð‬צע שבע ברכות‪ :‬שטיל‪ ,‬מיט סבל‪ð‬ות‪ ,‬מיט‬ ‫ארויס אז מען דארף אויך מכבד זיין די ווייב פו‪ð‬עם טאטן; "ואת‬ ‫ווארימקייט‪ ,‬מיט שמייכלען‪ ,‬מיט ליבשאפט‪ ,‬מיט געפיל און‬ ‫אמך" קומט לרבות בעל אמך – דאס לער‪ð‬ט ארויס אז דעם מאן‬ ‫מיט חשיבות; מען הייבט ‪ð‬ישט אויף דאס קול‪ ,‬מען רעדט שיין‬ ‫פון דער מאמע‪ ,‬אפילו אויב עס איז ‪ð‬ישט זייער טאטע‪ ,‬דארף‬ ‫און מען רעדט רואיג‪.‬‬ ‫מען אויך מכבד זיין‪ .‬די איבריגע ו' )ואת( איז מרבה דעם עלטערן‬ ‫אויף דעם זאגט מען ביי די ברכה‪ :‬דו ווילסט לעבן דיין גא‪ð‬צע‬ ‫ברודער‪ ,‬אחיך הגדול‪ .‬קומט דאך אויס אז מען איז מחויב‬ ‫לעבן א "קול ששון וקול שמחה"? דו ווילסט דאס גא‪ð‬צע לעבן‬ ‫מדאורייתא‪ ,‬פרעגט די גמרא‪ :‬אויב מען איז סייווי מחויב מכבד‬ ‫לעבן א "קול מצהלות חת‪ð‬ים מחופתם"‪ð ,‬ישט ‪ð‬אר איין טאג?‬ ‫צו זיין די ווייב פון דעם טאטן און דעם מאן פון דער מאמע‪ ,‬וואס‬ ‫זאלסטו שטע‪ð‬דיג האבן אין שטוב א "קול חתן וקול כלה"‪ .‬זאל‬ ‫האט רבי געדארפט איבערלאזן אויף דעם א ספעציעלע צוואה?‬ ‫מען שטע‪ð‬דיג רעדן שיין‪ ,‬שטיל‪ ,‬איידל‪ ,‬מיט סבל‪ð‬ות‪ ,‬מיט‬ ‫ע‪ð‬טפערט די גמרא‪ :‬דער חיוב איז ‪ð‬אר כל זמן דער טאטע אדער‬ ‫חשיבות‪ ,‬מיט רעספעקט און מיט אהבה‪ ,‬דעמאלטס וועט‬ ‫די מאמע לעבן‪ ,‬אבער ווען זיי גייען אוועק פון דער וועלט‪,‬‬ ‫שטע‪ð‬דיג בלייבן ביי אייך אין שטוב א קול ששון וקול שמחה‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫כאטשיג זי איז ‪ð‬ישט זיין מאמע און כאטשיג ער איז ‪ð‬ישט זיין‬ ‫דעמאלטס איז מען שוין ‪ð‬ישט מחויב מכבד צו זיין זייער ווייב‬ ‫טאטע‪.‬‬ ‫אדער זייער מאן‪.‬‬ ‫להלכה קומט אויס‪ ,‬אז א חלק פון די מצוה פון כיבוד אב און א‬ ‫די מקורות אין די ראשו‪ð‬ים און אין שולחן ערוך‬ ‫חלק פון כיבוד אם איז מכבד צו זיין זייער ווייב אדער זייער מאן‪.‬‬ ‫עס ווערט געברע‪ð‬גט אין מסכת כלה און אין מכילתא דרבי‬ ‫דאס איז א חלק‪ ,‬עס איז א מצוה אי‪ð‬איי‪ð‬ווע‪ð‬יג אין די מצוה פון‬ ‫שמעון בר יוחאי די הלכה‪ ,‬אז חייב אדם לכבד – א מע‪ð‬טש איז‬ ‫כיבוד אב‪ ,‬ווייל "אשתו של אדם כגופו" – א מאן און א פרוי‬ ‫מחויב מכבד צו זיין די ווייב פו‪ð‬עם טאטן און דעם מאן פון דער‬ ‫זע‪ð‬ען אזוי ווי איין גוף‪.‬‬ ‫מאמע‪ .‬און אזוי ווערט געפסק'‪ð‬ט אין שולחן ערוך סימן ר"מ‬ ‫דער מ‪ð‬חת חי‪ð‬וך‪ ,‬מצוה ל"ג‪ ,‬שרייבט אויך אז מכבד צו זיין אשת‬ ‫סעיף כ"א‪ .‬זייער אסאך ראשו‪ð‬ים לער‪ð‬ען אפ די גמרא פשוטו‬ ‫אב ובעל אמו – די ווייב פון דעם טאטן און דעם מאן פון דער‬ ‫כמשמעו‪ ,‬אז מכבד צו זיין די ווייב פון דעם טאטן און דעם מאן‬ ‫מאמע – איז מן התורה‪.‬‬ ‫פון דער מאמע איז א מצות עשה דאורייתא‪.‬‬ ‫אזוי שטייט אויך אין שו"ת תשובה מאהבה‪ ,‬און דער חפץ חיים‬ ‫אי‪ð‬עם רמב"ם‪ ,‬פערק ו' פון הלכות ממרים הלכה ט"ו‪ ,‬שטייען‬ ‫ברע‪ð‬גט אין זיין פתיחה להלכות לשון הרע‪ ,‬אז ווען איי‪ð‬ער רעדט‬ ‫די ווערטער‪" :‬חייב אדם" – א מע‪ð‬טש איז מחויב – "לכבד את‬ ‫לשון הרע אויף די ווייב פון דעם טאטן אדער אויף דעם מאן פון‬ ‫אשת אביו אף על פי שאי‪ð‬ה אמו"‪ ,‬און די זעלבע זאך דעם בעל‬ ‫דער מאמע‪ ,‬איז ער עובר אויף די מצות עשה פון כיבוד אב‪.‬‬ ‫אמו‪ ,‬אפילו אויב עס איז ‪ð‬ישט זיין טאטע‪.‬‬ ‫פון דעם זעט מען אז זייער אסאך ראשו‪ð‬ים און אחרו‪ð‬ים האבן‬ ‫וויאזוי זעט מען אז דער רמב"ם האט אפגעלער‪ð‬ט אז עס איז‬ ‫א‪ð‬גע‪ð‬ומען להלכה למעשה – און אזוי איז פשטות די לשון אין‬ ‫דאורייתא? ווייל גלייך דער‪ð‬אך זאגט דער רמב"ם‪" :‬ומדברי‬ ‫שולחן ערוך – אז עס איז א דאורייתא‪ .‬דער מאירי זאגט אבער‬ ‫סופרים" – און מדרב‪ð‬ן – איז א מע‪ð‬טש מחויב מכבד צו זיין זיין‬ ‫אז עס איז ‪ð‬אר א דרב‪ð‬ן‪ ,‬און דער פסוק איז בלויז אן אסמכתא;‬ ‫עלטערן ברודער אזוי ווי מען איז מחויב מכבד צו זיין א טאטן‪.‬‬ ‫אזוי האלט דער מאירי‪ ,‬און עטליכע פוסקים האבן א‪ð‬גע‪ð‬ומען‬ ‫וויבאלד דער רמב"ם ע‪ð‬דיגט צו ‪ð‬אר ביי "אחיו" אז דאס איז‬ ‫אזוי ווי אים‪.‬‬ ‫מדרב‪ð‬ן‪ ,‬איז משמע אז די ווייב פון א טאטן און דער מאן פון א‬ ‫על כל פ‪ð‬ים‪ ,‬עס איז א מצות עשה דאורייתא לויט רוב‬ ‫מאמע איז א חיוב מדאורייתא‪ .‬און אזוי קומט אויך אויס אי‪ð‬עם‬ ‫הראשו‪ð‬ים און אסאך אחרו‪ð‬ים‪ .‬א מצות עשה מדרב‪ð‬ן איז עס‬ ‫כסף מש‪ð‬ה‪.‬‬ ‫לכל הפחות לכולי עלמא‪ ,‬אז א מע‪ð‬טש איז מחויב מכבד צו זיין‬ ‫דער כסף מש‪ð‬ה זאגט‪ ,‬אז דער רמב"ם האט אפגעלער‪ð‬ט די‬ ‫דעם מאן אדער די ווייב פון זיין טאטע אדער מאמע‪.‬‬ ‫גמרא אז מען איז עס מרבה פון "את"‪ ,‬אז עס איז א געהעריגע‬ ‫דער רמב"ן שרייבט קלאר אז די מצוה און דער חיוב קומען ווייל‬ ‫דרשה און עס איז א דאורייתא‪ .‬און וואס איז מיט א ברודער? א‬ ‫דאס איז די מצוה פון כיבוד אב און כיבוד אם‪.‬‬ ‫ברודער‪ ,‬וויבאלד מען לער‪ð‬ט עס ‪ð‬אר ארויס פון אן איבריגע ו'‪,‬‬ ‫דער מהר"ם שיק אויף תרי"ג מצות‪ ,‬מצוה ל"ג‪ ,‬שרייבט אבער‬ ‫האבן עס די ראשו‪ð‬ים א‪ð‬גע‪ð‬ומען פאר א דרב‪ð‬ן‪.‬‬ ‫אז בעצם איז עס ‪ð‬ישט סתם א חלק פון כיבוד אב ואם‪ð ,‬אר עס‬ ‫דער רדב"ז פסק'‪ð‬ט אויך אז כיבוד אשת האב ובעל האם איז א‬ ‫איז אן עקסטערע מצוה אויף זיי‪ ,‬ווייל מען זאגט "אשתו כגופו"‪.‬‬ ‫דאורייתא‪ ,‬און אזוי פסק'‪ð‬ט אויך דער רמב"ן‪ .‬אזוי שטייט אויך‬ ‫וואס איז די ‪ð‬פקא מי‪ð‬ה? אויב דער טאטע איז מוחל אז מען זאל‬ ‫אין ספר חרדים פרק ו' און פרק י"ב‪.‬‬ ‫איר ‪ð‬ישט מכבד זיין‪ ,‬אדער די מאמע איז מוחל אז מען זאל אים‬ ‫צי איז עס א חלק פון כיבוד אב אדער אן עקסטערע מצוה‬ ‫‪ð‬ישט מכבד זיין‪ ,‬צי קע‪ð‬ען זיי דאס טון? אויב עס איז א חלק פון‬ ‫אין ספר מאה שערים למהר"א קאפישאלי‪ ,‬וואס איז געווען א‬ ‫די מצוה פון כיבוד אב און כיבוד אם‪ ,‬קע‪ð‬ען זיי מוחל זיין‪ .‬אבער‬ ‫בן דורו פו‪ð‬עם הייליגן בית יוסף‪ ,‬שרייבט ער בלשון זו‪ :‬וועגן דעם‬ ‫אויב עס איז אן עקסטערע מצוה ווייל אשתו כגופו )און דאס‬ ‫האט די תורה הקדושה מחייב געווען א קי‪ð‬ד מכבד צו זיין די‬ ‫זעלבע ביי דעם בעל וואס איז ווי דער גוף פון דער מאמע(‪ ,‬און‬ ‫ווייב פון זיין טאטן‪ ,‬און די זעלבע זאך דעם מאן פון דער מאמע‪,‬‬ ‫ממילא איז עס אן עקסטערע מצוה וואס מען לער‪ð‬ט ארויס‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫אפילו עס טוט וויי דיין עכטער מאמע‪ ,‬און דו דארפסט מכבד זיין‬ ‫פו‪ð‬עם ווארט "את"‪ ,‬קען דער טאטע אדער די מאמע ‪ð‬ישט מוחל‬ ‫דיין מאמע'ס מאן אפילו עס טוט וויי דיין עכטער טאטע‪.‬‬ ‫זיין אויף זייער ווייב'ס אדער מאן'ס חשבון‪.‬‬ ‫אוודאי‪ ,‬אויב דו האסט א ברירה אז זיי זאלן ‪ð‬ישט זען‪ð ,‬ישט‬ ‫דער רמ"א אין דרכי משה אות ז' איז טאקע מסופק אין דעם‪,‬‬ ‫וויסן און ‪ð‬ישט באמערקן‪ ,‬איז דא א מצוה מן התורה מכבד צו‬ ‫צי א טאטע קען מוחל זיין פאר זיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער וואס זע‪ð‬ען געבוירן‬ ‫זיין דיי‪ð‬ע עכטע עלטערן און זיי ‪ð‬ישט מצער זיין‪.‬‬ ‫געווארן פון זיין ערשטע ווייב‪ ,‬אז זיי זאלן ‪ð‬ישט דארפן מכבד‬ ‫אבער זיי קע‪ð‬ען דיר ‪ð‬ישט געוועלטיגן אדער איי‪ð‬טיילן גאר‪ð‬ישט‬ ‫זיין זיין צווייטע ווייב‪ .‬אי‪ð‬עם מ‪ð‬חת חי‪ð‬וך‪ ,‬מצוה ל"ג אות א'‪,‬‬ ‫אין די דאזיגע מצוה‪ .‬אין די מצוה ביסטו מחויב מן התורה‪,‬‬ ‫‪ð‬עמט ער יא אן להלכה אז דער טאטע און די מאמע קע‪ð‬ען מוחל‬ ‫פו‪ð‬קט ווי אלע מצוות‪ ,‬און זיי האבן ‪ð‬ישט קיין רשות‬ ‫זיין‪ .‬על כל פ‪ð‬ים‪ ,‬עס בלייבט א מחלוקת און א ספק דאורייתא‪.‬‬ ‫אריי‪ð‬צורעדן; דו קע‪ð‬סט זיך ‪ð‬ישט רעכע‪ð‬ען מיט זיי‪ ,‬פו‪ð‬קט ווי‬ ‫דער חילוק צווישן כיבוד און מורא ביי א שטיף‪-‬מאמע‬ ‫דו קע‪ð‬סט זיך ‪ð‬ישט רעכע‪ð‬ען מיט זיי ווען עס קומט צו שבת‪ ,‬יום‬ ‫אין הלכה ווערט אויך געברע‪ð‬גט‪ ,‬אז ‪ð‬אר "כיבוד" אב ואם איז‬ ‫טוב‪ ,‬אדער סיי וועלכע מצות עשה אדער לא תעשה‪ .‬טאמער‬ ‫א מצוה לגבי די מאן און די ווייב פון דעם טאטן און דער מאמע‪,‬‬ ‫אבער דארפסטו יעצט מכבד זיין דיין עכטע מאמע ווייל זי‬ ‫אבער "מורא" גייט ‪ð‬ישט אן; אזוי לער‪ð‬ען אסאך פוסקים‪.‬‬ ‫הייסט דיר עפעס טון‪ ,‬און אין די זעלבע צייט דארפסטו אויך‬ ‫למעשה ברע‪ð‬גט דער חיד"א אין דבש לפי )מערכת א' אות ל"ה(‬ ‫עפעס טון פאר דיין טאטע'ס ווייב‪ ,‬קומט די מאמע שטע‪ð‬דיג‬ ‫בשם וידאל צרפתי‪ ,‬אז דער פסוק "איש אמו ואביו תיראו" גייט‬ ‫פריער‪ .‬אזוי ברע‪ð‬גט דער מהרש"ק )חלק ב' סימן ג'(‪ ,‬אז כבוד‬ ‫אויך ארויף אויף בעל אמו און אשת האב‪ .‬ער האלט אז עס איז‬ ‫אמו וכבוד אביו זע‪ð‬ען שטע‪ð‬דיג פריער‪ ,‬ווייל דאס שטייט בפירוש‬ ‫יא דא א חיוב פון מורא אויך‪.‬‬ ‫אין די תורה‪ ,‬בעת דאס א‪ð‬דערע לער‪ð‬ט מען ארויס פון א דרשה‪,‬‬ ‫און וואס שטייט בפירוש איז שטע‪ð‬דיג פריער‪.‬‬ ‫למעשה זעט מען אז די פוסקים האבן א‪ð‬גע‪ð‬ומען אז מ'דארף‬ ‫מכבד זיין די אשת האב און דעם בעל אמו‪ ,‬פו‪ð‬קט ווי מ'דארף‬ ‫ממילא דארפן מיר וויסן אז ביי די שאלות וואס מאכן זיך זייער‬ ‫מכבד זיין דעם טאטן און די מאמע‪ .‬צי עס איז א דאורייתא צי‬ ‫אפט – ווי למשל ווען די טאטע'ס ווייב מאכט חתו‪ð‬ה אירע‬ ‫א דרב‪ð‬ן‪ ,‬זעט מען אין די פוסקים אז להלכה איז עס א חיוב‬ ‫קי‪ð‬דער אדער איי‪ð‬יקלעך‪ ,‬צי מען דארף גיין אדער ‪ð‬ישט – איז‬ ‫גמור‪.‬‬ ‫עס א מצות עשה מדאורייתא לויט רוב פוסקים‪ ,‬און מדרב‪ð‬ן איז‬ ‫עס זיכער א חיוב גמור צו גיין‪ ,‬ווייל מ'דארף איר מכבד זיין‬ ‫ווען אן אייגע‪ð‬ער טאטע אדער מאמע זע‪ð‬ען קעגן דעם כבוד‬ ‫פו‪ð‬קט ווי מ'איז מכבד דעם טאטן‪ .‬די זעלבע זאך ווען דו מאכסט‬ ‫יעצט שטעלט זיך אמאל א שאלה‪ :‬אויב די קי‪ð‬דער זע‪ð‬ען חלילה‬ ‫א שמחה‪ ,‬דארפסטו איי‪ð‬לאדן דיין טאטע'ס ווייב און דיין‬ ‫יתומים‪ ,‬איז דאך ‪ð‬ישטא ווער עס זאל זיך באליידיגן‪ .‬אבער‬ ‫מאמע'ס מאן פו‪ð‬קט ווי דו לאד‪ð‬סט איין דיין טאטע און מאמע‪,‬‬ ‫טאמער זיי זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט קיין יתומים‪ ,‬און די מאמע וויל ‪ð‬ישט‬ ‫ווייל דו ביסט מחויב זיי מכבד צו זיין‪.‬‬ ‫מ'זאל מכבד זיין דעם פריערדיגן מאן'ס ווייב‪ ,‬אדער דער טאטע‬ ‫וויאזוי זיך אומצוגיין מיט קריגערייען אין צאמגעשטעלטע‬ ‫וויל ‪ð‬ישט מ'זאל מכבד זיין דער פריערדיגער ווייב'ס מאן – קען‬ ‫משפחות‬ ‫א קי‪ð‬ד ‪ð‬ישט פאלגן דעם טאטן אדער די מאמע אויב זיי לאזן‬ ‫‪ð‬ישט מכבד זיין יע‪ð‬עם‪ .‬וויבאלד עס איז א מצוה‪ ,‬צי עס איז א‬ ‫אסאך מאל מאכט זיך א קריגעריי‪ ,‬די קי‪ð‬דער קומען זיך ‪ð‬ישט‬ ‫דאורייתא צי א דרב‪ð‬ן‪ ,‬ווערט עס פאררעכ‪ð‬ט אלס א מצות עשה‬ ‫אויס מיט די ווייב פו‪ð‬עם טאטן אדער מיט'ן מאן פון די מאמע‪,‬‬ ‫מן התורה‪ ,‬און א טאטע מיט א מאמע האבן ‪ð‬ישט קיין רעכט צו‬ ‫און עס זע‪ð‬ען דא גרויסע מחלוקת'ן צווישן די צוויי משפחות‬ ‫הייסן א מע‪ð‬טש עובר זיין אויף די תורה‪ .‬אזוי ווערט געברע‪ð‬גט‬ ‫וואס מען האט צוזאמגעשטעלט‪ .‬די שאלה איז וואס מען טוט‬ ‫אין שו"ת תשובה מאהבה )חלק ג' סוף סימן שע"ז(‪.‬‬ ‫אין אזא פאל?‬ ‫ממילא קומט אויס אז דו טארסט זיך אפילו ‪ð‬ישט רעכע‪ð‬ען מיט‬ ‫די תשובה אויף דעם איז אזוי‪ :‬ערשט‪ð‬ס‪ ,‬פארוואס זע‪ð‬ען דא‬ ‫זייער ווידערשטא‪ð‬ד; דו דארפסט מכבד זיין דיין טאטע'ס ווייב‬ ‫קריגערייען? ווייל מע‪ð‬טשן ווייסן ‪ð‬ישט די הארבקייט‪ ,‬אז דאס‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫איז די הארבסטע זאך‪ ,‬ודרכיה דרכי ‪ð‬ועם‪ .‬דער אייבערשטער‬ ‫איז א מצות עשה דאורייתא און מ'איז מחויב זיי מכבד צו זיין‪.‬‬ ‫שטעלט צוזאם שידוכים און משפחות‪ ,‬און ער גיט מיט די כוחות‬ ‫עס איז ‪ð‬ישט בלויז ווייל דו האסט ליב דיין טאטן אז דו דארפסט‬ ‫דאס דורכצומאכן‪ .‬מיר דארפן זיך ‪ð‬אר מחזק זיין מיט אמו‪ð‬ה‬ ‫מכבד זיין זיין ווייב‪ð ,‬אר די תורה הייסט דיר עס טון‪ .‬עס איז א‬ ‫פשוטה אז מ'קען עס באווייזן‪.‬‬ ‫מצות עשה מדאורייתא‪ ,‬אדער לכל הפחות מדרב‪ð‬ן‪ ,‬און עס איז‬ ‫עס מאכט זיך אז א טאטע האט חתו‪ð‬ה געהאט און ער וויל מ'זאל‬ ‫‪ð‬ישטא קיין וועג ארויס‪ .‬אויב מע‪ð‬טשן וועלן דאס וויסן‪ ,‬וועט‬ ‫רופן זיין ווייב "מאמע"‪ ,‬אדער די מאמע וויל מ'זאל רופן איר‬ ‫זיין אסאך וויי‪ð‬יגער מחלוקת‪.‬‬ ‫מאן "טאטע"‪ .‬בעצם איז עס א מצוה מן התורה דאס מקיים צו‬ ‫די צווייטע זאך וואס מ'דארף וויסן איז אז מיט יעדן מע‪ð‬טש אין‬ ‫זיין‪ð ,‬אר וואס דען? דער עכטער טאטע אדער די עכטע מאמע‬ ‫די וועלט קען מען זיך דורכקומען‪ .‬וואס מיי‪ð‬ט דאס? ווען דו‬ ‫קע‪ð‬ען האבן א קפידה אויף דעם‪ .‬כאטש מ'קען זיך ‪ð‬ישט רעכע‪ð‬ען‬ ‫ביסט מצער דיין טאטע'ס ווייב אדער דיין מאמע'ס מאן‪ ,‬ביסטו‬ ‫מיט די עלטערן ווען עס קומט צו א מצוה‪ ,‬איז אבער דער מ‪ð‬הג‬ ‫עובר אויף צוויי איסורים‪ :‬דו ביסט מצער דיין טאטן‪/‬מאמע און‬ ‫העולם אז אין שטוב רופט מען זיי "טאטע‪/‬מאמע"‪ ,‬אבער‬ ‫דו ביסט מצער זייערע שותפים‪ .‬דאס זע‪ð‬ען צוויי הארבע מצוות‬ ‫אי‪ð‬דרויסן לייגט מען צו דעם לעצטן ‪ð‬אמען‪ ,‬ווי למשל "טאטע‬ ‫עשה'ס‪.‬‬ ‫ראז‪ð‬בערג" אדער "מאמע גרי‪ð‬בוים"‪ .‬מ'לייגט צו א ‪ð‬אמען כדי‬ ‫מ'דארף וויסן אז די תורה הקדושה איז געגעבן געווארן פאר א‬ ‫מחלק צו זיין צווישן די עכטע עלטערן און די שטיף‪-‬עלטערן‪,‬‬ ‫איד כדי ער זאל זי קע‪ð‬ען מקיים זיין‪ .‬מ'דארף פארשטיין די‬ ‫ווייל סוף כל סוף איז דא א חילוק אין די הלכה צווישן דעם חיוב‬ ‫הארבקייט און וויסן אז עס איז א מצות עשה דאורייתא‪ .‬דער‬ ‫צו די עכטע עלטערן און די צוגעקומע‪ð‬ע‪ .‬אבער מ'דארף טון‬ ‫הייליגער באשעפער האט שוין אריי‪ð‬געלייגט אין די תורה‪ ,‬און‬ ‫אלעס אין די וועלט זיי מכבד צו זיין‪ ,‬זיי ‪ð‬ישט מצער זיין‪ ,‬און זיי‬ ‫אין די קי‪ð‬דער וואס דארפן דאס דורכגיין‪ ,‬די כוחות זיי זאלן עס‬ ‫געבן דעם כבוד הראוי לויט אלע הלכות פון כיבוד אב ואם‪.‬‬ ‫קע‪ð‬ען באווייזן‪ .‬זיי דארפן ‪ð‬אר צוגיין מיט אן א‪ð‬דערע צוגא‪ð‬ג‪.‬‬ ‫מע‪ð‬טשן פרעגן צי ס'איז דא א מציאות שבעולם אז‬ ‫וויבאלד מ'קוקט אויף א צווייטע חתו‪ð‬ה פון די עלטערן כאילו‬ ‫צאמגעשטעלטע משפחות זאלן לעבן בדרך שלום‪ .‬די תשובה איז‬ ‫דא זע‪ð‬ען פרעמדע מע‪ð‬טשן‪ ,‬ממילא מאכן זיך די אלע‬ ‫אזוי‪ :‬זייער אפט האבן דער טאטע און די מאמע חתו‪ð‬ה געהאט‬ ‫קריגערייען‪.‬‬ ‫מיט שווערע מע‪ð‬טשן‪ ,‬וואס ביי או‪ð‬ז רופט מען עס‬ ‫איי‪ð‬מאל מ'פארשטייט אז מ'האט יעצט באקומען א ‪ð‬ייע מצות‬ ‫"בארדערליי‪ð‬ס"‪ .‬די קי‪ð‬דער פון ביידע משפחות דארפן הערן די‬ ‫עשה דאורייתא אדער מדרב‪ð‬ן פון כיבוד ומורא‪ ,‬דארף מען דאס‬ ‫שיעורים אויף בארדערליין‪ ,‬די שיעורים אויף געזו‪ð‬טערהייט‪ ,‬די‬ ‫מקיים זיין מיט שמחה און מיט אלע הידורים‪ ,‬פו‪ð‬קט ווי‬ ‫שיעורים אויף בין אדם לחבירו‪ ,‬פלא‪ð‬טער‪ ,‬מהלך המחשבה אין‬ ‫שאקלען לולב‪ ,‬הערן שופר‪ ,‬שילוח הקן‪ ,‬אדער טלית און תפילין‪.‬‬ ‫דעם ספר‪ ,‬אדער די שיעורים פון מ‪ð‬וחה שלימה‪ .‬דעמאלטס וועלן‬ ‫עס איז א חלק פון די תורה‪ ,‬און די תורה גיט או‪ð‬ז די כוחות דאס‬ ‫זיי וויסן און האבן א הדרכה‪ ,‬א וועג וויאזוי זיך אומצוגיין אין‬ ‫צו קע‪ð‬ען מקיים זיין‪ .‬מ'דארף מתפלל זיין און בעטן דעם‬ ‫יעדן מצב‪ ,‬אין יעדן זמן‪ ,‬און אין יעדן מקום‪ .‬מ'דארף טון וואס‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬מ'דארף אריי‪ð‬טראכטן און טון אלעס וואס מ'קען‪.‬‬ ‫מ'קען‪ ,‬און מ'קען עס מאכן‪ ,‬מ'קען עס באווייזן; אויב מ'גייט‬ ‫ביי או‪ð‬ז אין "פ‪ð‬ים מאירות"‪ ,‬אויב מ'גייט מיט דעם מהלך‪ ,‬קען‬ ‫בדרך התורה‪ ,‬קען מען עס באווייזן‪.‬‬ ‫מען זיך דורכקומען מיט די שווערסטע מע‪ð‬טשן אין די‬ ‫שווערסטע מצבים‪ ,‬בפרט ווען עס איז א מצות עשה דאורייתא‪.‬‬ ‫די הלכות פון כיבוד אב ואם ביי געגט'ע עלטערן‬ ‫און אז מ'רעדט שוין פון דעם‪ ,‬דארף מען וויסן אז ס'מאכט זיך‬ ‫רופן א שטיף‪-‬מאמע מיט'ן ‪ð‬אמען 'מאמע' און שלום אין שטוב‬ ‫אמאל ווען א טאטע און א מאמע שיידן זיך און זיי ווערן‬ ‫מ'דארף זיך האלטן צוזאמען‪ ,‬גיין אויף שמחות‪ ,‬און מקרב זיין‬ ‫צוטיילט‪ ,‬און די מאמע האלט אפ די קי‪ð‬דער פון גיין צום טאטן‪,‬‬ ‫די קי‪ð‬דער פון דעם טאטע'ס ווייב אדער דעם מאמע'ס מאן‪ ,‬ווייל‬ ‫אדער דער טאטע האלט אפ די קי‪ð‬דער פון גיין צו דער מאמע‪,‬‬ ‫דאס איז א חלק פון די מצוה פון כיבוד אב ואם‪ .‬די עלטערן האבן‬ ‫צוליב פארשידע‪ð‬ע אויסריידן‪ .‬מ'העצט די קי‪ð‬דער אז דער‬ ‫צער ווען איר קריגט זיך אדער ווען עס איז דא מחלוקת אין די‬ ‫טאטע איז א שלעכטער אדער די מאמע איז א שלעכטע‪ ,‬אז זיי‬ ‫משפחה‪ .‬די תורה הקדושה לאזט ‪ð‬ישט קיין מחלוקת; מחלוקת‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫עכו"ם שולט געווען אויף די קי‪ð‬דער‪ ,‬און דאס איז קעגן די‬ ‫טוען עבירות‪ ,‬אדער אז זיי זע‪ð‬ען מזיקין בין אדם לחבירו ובין‬ ‫תורה‪.‬‬ ‫אדם למקום‪.‬‬ ‫חוץ אויב בית דין האט טאקע גובה עדות געווען אז דער טאטע‬ ‫די קי‪ð‬דער דארפן וויסן אז זיי טארן ‪ð‬ישט פאלגן די עלטערן אין‬ ‫קען ‪ð‬ישט מח‪ð‬ך זיין די קי‪ð‬דער — וואס דאס מאכט זיך זייער‬ ‫דעם‪ ,‬זיי האבן ‪ð‬ישט קיין שום רעכט צו פאלגן די עלטערן‬ ‫אפט — דעמאלטס פארשטייט זיך אז די קי‪ð‬דער דארפן זיין ביי‬ ‫דערויף‪ ,‬אפילו ‪ð‬ישט פאר דער בר מצוה‪.‬‬ ‫דער מאמע‪ ,‬פשוט ווייל ס'איז ‪ð‬ישט מעגליך צו זיין ביים טאטן‪.‬‬ ‫ס'איז דא פוסקים וואס האלטן — און מיר וועלן דאס מסביר‬ ‫די תורה איז דאך "דרכיה דרכי ‪ð‬ועם"‪ ,‬פו‪ð‬קט ווי מ'קען מחלל‬ ‫זיין אין א שפעטערדיגן שיעור — אז קי‪ð‬דער זע‪ð‬ען מחויב‬ ‫שבת זיין פאר א חולה‪ .‬יעדע זאך האט איר כלל און איר יוצא מן‬ ‫בכיבוד אב ואם מדאורייתא‪ .‬על כל פ‪ð‬ים‪ ,‬מדרב‪ð‬ן זע‪ð‬ען זיי‬ ‫הכלל‪ .‬אבער אפילו דעמאלטס דארפן די קי‪ð‬דער אסאך גיין צום‬ ‫זיכער מחויב‪ ,‬און זיי טארן ‪ð‬ישט פאלגן ווען דער טאטע לאזט‬ ‫טאטן און אסאך גיין צו דער מאמע‪ ,‬זיי דארפן זיין מקושר‪ ,‬און‬ ‫‪ð‬ישט גיין צו דער מאמע אדער די מאמע לאזט ‪ð‬ישט גיין צום‬ ‫זיי האבן ‪ð‬ישט קיין רעכט זיך משעבד צו זיין אדער מורא צו‬ ‫טאטן‪ .‬זיי זע‪ð‬ען דעמאלט עובר אן איסור דאורייתא‪ .‬דער טאטע‬ ‫האבן פון דער מאמע און ‪ð‬ישט גיין צום טאטן‪ .‬ווען קי‪ð‬דער טוען‬ ‫און די מאמע האבן ‪ð‬ישט קיין רעכט‪ð ,‬ישט על פי תורה‪ð ,‬ישט‬ ‫זיך אן א צווייטע לבוש ווי דער טאטע‪ ,‬אדער זיי טוישן דעם‬ ‫על פי מילי דדרך ארץ‪ð ,‬ישט מדאורייתא און ‪ð‬ישט מדרב‪ð‬ן‪,‬‬ ‫‪ð‬אמען‪ ,‬זע‪ð‬ען זיי עובר אויף כיבוד אב ואם מדאורייתא ומדרב‪ð‬ן‪,‬‬ ‫אפצוהאלטן די קי‪ð‬דער פון גיין געהעריג צום טאטן פו‪ð‬קט ווי‬ ‫חוץ אויב זיי בעטן רשות פו‪ð‬עם טאטן און ער איז מוחל‪ .‬דא‬ ‫צו דער מאמע‪ ,‬און צו דער מאמע פו‪ð‬קט ווי צום טאטן‪.‬‬ ‫רעדט מען פון חמירא שבחמירות‪ ,‬ס'איז ‪ð‬ישט קיין פשוט'ע‬ ‫דאס וואס מ'האט איי‪ð‬געפירט — און די דאזיגע ה‪ð‬הגה האט‬ ‫זאכן‪.‬‬ ‫‪ð‬ישט קיין עכטע מקורות — דאס האבן איי‪ð‬געפירט בעלי‬ ‫ממילא דארפן סיי די עלטערן און סיי די קי‪ð‬דער וויסן אז‬ ‫מחלוקת‪ ,‬געוואלדיגע גבר‪-‬אלימ'ס‪ ,‬מע‪ð‬טשן מיט ווילדע און‬ ‫מ'דארף מח‪ð‬ך זיין די קי‪ð‬דער אויף כיבוד אב ואם‪ .‬ס'איז ‪ð‬ישט‬ ‫גוי'אישע מיי‪ð‬ו‪ð‬גען אז מ'טיילט איין אז די קי‪ð‬דער גייען צו דער‬ ‫אויסגעהאלטן די גא‪ð‬צע זאך ווען מ'שיידט זיך‪ ,‬אז מ'האקט אפ‬ ‫מאמע‪ ,‬און מ'געבט פו‪ð‬קטליכע זמ‪ð‬ים ווען מ'גייט צום טאטן‪,‬‬ ‫אדער מ'טיילט אפ‪ ,‬אדער מ'העצט און מ'דערווייטערט די‬ ‫און דאס אויך ‪ð‬אר אויב דער טאטע צאלט געלט‪ .‬דאס איז‬ ‫קי‪ð‬דער פון איי‪ð‬ע פון די עלטערן‪.‬‬ ‫הו‪ð‬דערט פראצע‪ð‬ט קעגן די תורה; דאס איז ‪ð‬ישט‬ ‫דער חי‪ð‬וך באלא‪ð‬גט פארן טאטן‪ .‬די מאמעס דארפן וויסן ווען‬ ‫אויסגעהאלטן‪.‬‬ ‫זיי שיידן זיך אז די קי‪ð‬דער דארפן טראגן דעם ‪ð‬אמען פו‪ð‬עם‬ ‫איי‪ ,‬וועסטו פרעגן‪ :‬ווען מ'גייט אין בית דין‪ ,‬פסק'‪ð‬ט דאך בית‬ ‫טאטן‪ ,‬זיי דארפן האבן די מ‪ð‬הגים פו‪ð‬עם טאטן און דעם לבוש‪.‬‬ ‫דין אזוי‪ ,‬און אזוי איז דער סדר העולם? דאס איז ‪ð‬אר געמאכט‬ ‫די מאמע איז מחויב מח‪ð‬ך צו זיין די קי‪ð‬דער אויף כיבוד אב ואם‬ ‫געווארן כדי ס'זאל זיין א סדר‪ .‬וויבאלד דער טאטע און די מאמע‬ ‫אפילו ווען זי האט זיך אפגעטיילט‪ ,‬און דער טאטע דארף מח‪ð‬ך‬ ‫קריגן זיך און זע‪ð‬ען עובר אויף די תורה‪ ,‬און בית דין וויל ‪ð‬ישט‬ ‫זיין די קי‪ð‬דער אויף כיבוד אב ואם אפילו מ'איז אפגעטיילט‪.‬‬ ‫אז די קי‪ð‬דער זאלן אויפוואקסן ווי חיות מטורפים אן קיין‬ ‫ווען ס'מאכט זיך שוועריגקייטן וואס זע‪ð‬ען ממש אוממעגליך‪,‬‬ ‫חי‪ð‬וך‪ ,‬האבן זיי ‪ð‬ישט קיין ברירה און זיי מאכן א שטיקל סדר‪.‬‬ ‫איז די מצוה — אזוי ווי אלע מצוות התורה — אז מ'קען ‪ð‬ישט‬ ‫אבער באמת איז דאס קעגן די תורה און ס'איז ‪ð‬ישט‬ ‫זאגן קיין אלגעמיי‪ð‬ע כללים‪ð ,‬אר מ'דארף יעדע זאך דן זיין‬ ‫אויסגעהאלטן‪ .‬א קי‪ð‬ד דארף זיין ביים טאטן פו‪ð‬קט ווי ביי דער‬ ‫פרטיות'דיג‪.‬‬ ‫מאמע‪ .‬אוודאי דארף עס זיין אויף אן אופן אז דאס קי‪ð‬ד זאל‬ ‫דער אייבערשטער זאל העלפן אז בזכות די מצוה פון כיבוד אב‬ ‫אויסוואקסן ‪ð‬ארמאל און ווערן מחו‪ð‬ך כראוי‪ .‬אבער דער עיקר‬ ‫ואם‪ ,‬און דער זכות פון מסירות ‪ð‬פש אויף כיבוד אב ואם‪ ,‬זאלן‬ ‫חיוב חי‪ð‬וך אויף קי‪ð‬דער ליגט אויפ'ן טאטן‪ð ,‬ישט אויף דער‬ ‫מיר אויסגעלייזט ווערן פון דעם גלות‪ .‬ווייל דער כח פו‪ð‬עם גלות‪,‬‬ ‫מאמע‪ .‬דער חיוב פון לימוד התורה איז אויפ'ן טאטן‪ð ,‬ישט אויף‬ ‫דער כח פון עשו‪ ,‬קומט פון דעם וואס מ'איז ‪ð‬ישט מקיים כיבוד‬ ‫דער מאמע‪ .‬די קי‪ð‬דער דארפן זיין ביים טאטן פיל מער ווי ביי‬ ‫אב ואם כראוי‪ .‬דאס וואס ס'איז דא אזויפיל גיטין בזמ‪ð‬י‪ð‬ו‪,‬‬ ‫דער מאמע‪ .‬די מאמעס אין אמעריקע האבן דורך דרכה של‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן זו‪ð‬טאג פרשת חיי שרה כא מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ליידער‪ ,‬רחמ‪ð‬א ליצלן‪ ,‬גורם אזויפיל חולשות און‬ ‫‪ð‬אכגעלאזטקייט אין דער מצוה פון כיבוד אב ואם‪ ,‬און דאס איז‬ ‫חלילה איי‪ð‬ע פון די זאכן וואס זע‪ð‬ען מעכב די גאולה‪ .‬דעריבער‬ ‫דארף מען מאכן אויף דעם תיקו‪ð‬ים‪ ,‬ובזכות זה וועלן מיר זוכה‬ ‫זיין צו דער גאולה שלימה במהרה בימי‪ð‬ו‪ ,‬אמן‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן די‪ð‬סטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫זיין אן א פעלער? אבער דער אייבערשטער האט אים‬ ‫א גוט מארגן‪ ,‬די‪ð‬סטאג פרשת חיי שרה‪ ,‬כ"ג מרחשון‬ ‫געע‪ð‬טפערט כהוגן‪ ,‬און למעשה איז אים געלו‪ð‬גען און ער‬ ‫תשפ"ז‪ .‬א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן;‬ ‫האט געטראפן רבקה‪.‬‬ ‫א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג; און א פרייליכן‪,‬‬ ‫שטעלט זיך א קשיא‪ :‬אין מדרש שטייט אז אליעזר עבד‬ ‫לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן תמיד‪.‬‬ ‫אברהם איז געווען א "עבד משכיל"‪ ,‬זייער א קלוגער‬ ‫הייליגע‪ ,‬פרייליכע‪ ,‬לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬איר האט‬ ‫ק‪ð‬עכט‪ .‬מיט וואס איז ער אזא חכם אויב ער האט געמאכט‬ ‫שוין געשמייכלט היי‪ð‬ט? שמייכלט‪ ,‬שמייכלט צו יעדעם‬ ‫אזא סימן?‬ ‫איי‪ð‬עם‪ .‬זיי רואיג‪ ,‬זיי פרייליך‪ ,‬און מאך יעדעם ארום דיר‬ ‫זאגט רבי יעקב גאלי‪ð‬סקי א הפלא'דיגע תשובה‪ .‬ער זאגט‬ ‫פרייליך‪ .‬לאז אראפ די א‪ð‬געצויגע‪ð‬ע לופט‪ .‬עס זע‪ð‬ען ‪ð‬ישטא‬ ‫אזוי‪ :‬עס שטייט דאך אין מדרש אז אליעזר האט געהאט א‬ ‫קיין פחדים און ‪ð‬ישטא קיין דאגות; מיר זע‪ð‬ען רואיג‪ ,‬מיר‬ ‫טאכטער‪ ,‬און ער האט זייער שטארק געוואלט ‪ð‬עמען יצחק‬ ‫זע‪ð‬ען אין די הע‪ð‬ט פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪.‬‬ ‫פאר אן איידעם‪ .‬אברהם אבי‪ð‬ו האט אים אבער געזאגט‪:‬‬ ‫לאמיר באגריסן יעדעם איי‪ð‬עם‪ :‬א גוט מארגן‪ ,‬וואס מאכט‬ ‫"מען קען ‪ð‬ישט‪ ,‬דו ביסט אן 'ארור' און מיין זון איז א‬ ‫איר? הצלחה‪ ,‬ברכה און סיעתא דשמיא‪ .‬א גוטן טאג‪ ,‬דער‬ ‫'ברוך'‪ ,‬און אן ארור קען זיך ‪ð‬ישט באהעפטן צו א ברוך‪".‬‬ ‫אויבערשטער זאל אלעס פירן ריכטיג‪ .‬א גוטן אוו‪ð‬ט‪ ,‬דער‬ ‫לכאורה וואלט דאך אליעזר עבד אברהם געדארפט‬ ‫אויבערשטער זאל העלפן מען זאל האבן די כוחות צו גיין‬ ‫באליידיגט ווערן פון אזא תשובה‪ .‬ער איז געווען דער זקן‬ ‫ווייטער‪ .‬באגריסט איי‪ð‬ער דעם צווייטן‪ ,‬שמייכלט‪ ,‬ברע‪ð‬גט‬ ‫ביתו‪ ,‬ער איז געווען דער מושל בכל אשר לו ברוח‪ð‬יות‪ ,‬זיין‬ ‫אריין אהבה‪ ,‬אחוה‪ ,‬שלום און רעות‪ ,‬הייליגע לעכטיגע‬ ‫צורה איז געווען דומה צו אברהם‪ ,‬ער האט געוועלטיגט‬ ‫אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫איבער זיין יצר הרע פו‪ð‬קט ווי אברהם‪ ,‬ער איז געווען "דולה‬ ‫אליעזר עבד אברהם און די מדת החסד‬ ‫ומשקה מתורת רבו" – ער האט אלעס מקבל געווען פון‬ ‫אברהם אבי‪ð‬ו און עס איבערגעגעבן פאר א‪ð‬דערע‪ ,‬ווי די‬ ‫אין די וואכעדיגע פרשה שטייט‪ :‬אליעזר האט זיך געמאכט‬ ‫גמרא זאגט אין מסכת יומא דף כ"ח עמוד ב'‪ ,‬און דא גיבט‬ ‫א סימן; ער גייט שטיין ביים ברו‪ð‬עם‪ ,‬און ער גייט בעטן פון‬ ‫אים אברהם אבי‪ð‬ו אזא שטופ אוועק ווייל ער איז אן ארור‪.‬‬ ‫איי‪ð‬ע פון די מיידלעך וואס קומען שעפן וואסער‪ ,‬זי זאל‬ ‫וואס ‪ð‬אך האט ער געקע‪ð‬ט טראכטן? "די עובדי עבודה זרה‬ ‫געבן פאר אים און פאר זיי‪ð‬ע קעמלען‪ ,‬און לויט דעם וועט‬ ‫דארטן אין זיין משפחה‪ ,‬די משפחה פון אברהם אבי‪ð‬ו אין‬ ‫ער זען וועלכע מיידל עס איז ראוי צו ווערן א כלה פאר יצחק‬ ‫חרן‪ ,‬אה‪ ,‬זיי זע‪ð‬ען 'ברוך'!" דאס אלעס האט ער געקע‪ð‬ט‬ ‫אבי‪ð‬ו‪.‬‬ ‫טראכטן‪.‬‬ ‫די גמרא ברע‪ð‬גט אין מסכת תע‪ð‬ית דף ד' עמוד א'‪ :‬אליעזר‬ ‫‪ð‬אך מער‪ :‬ער איז א‪ð‬געקומען און ער האט שוין יא געטראפן‬ ‫עבד אברהם האט געבעטן א בקשה וואס שטימט ‪ð‬ישט‪ ,‬עס‬ ‫רבקה‪ .‬ווי אלט איז רבקה געווען? דריי יאר אלט‪ .‬ווי אלט‬ ‫איז שלא כהוגן‪ ,‬עס איז ‪ð‬ישט קיין ריכטיגע בקשה‪ .‬אבער‬ ‫איז יצחק אבי‪ð‬ו געווען? פערציג יאר אלט‪ .‬ער האט געקע‪ð‬ט‬ ‫דער אויבערשטער האט אים דאך געהאלפן און אים‬ ‫אפמאכן ביי זיך אז ער האט גאר‪ð‬ישט געטראפן‪ ,‬ווייל א‬ ‫געע‪ð‬טפערט כהוגן‪ .‬ער האט געזאגט‪ :‬וועלכע מיידל עס גייט‬ ‫דריי יעריג מיידל הייסט ‪ð‬ישט געטראפן‪.‬‬ ‫מיר זאגן "הטי ‪ð‬א כדך"‪ ,‬און זי גייט זאגן "טרי‪ð‬ק‪ ,‬און איך‬ ‫גיי אויך געבן פאר דיי‪ð‬ע קעמלען"‪ ,‬זי זאל זיין די כלה פאר‬ ‫יצחק‪ .‬אבער וואס וועט זיין אויב זי איז א הי‪ð‬קעדיגע?‬ ‫אדער א בלי‪ð‬דע? אדער א שטימע? וויאזוי ווייסט ער אז‬ ‫דאס מיידל וואס גייט טאקע האבן די מדות החסד‪ ,‬גייט‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן די‪ð‬סטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫רצון! צו טון דעם רצון פון הקל הגדול הגבור וה‪ð‬ורא‪ ,‬אין‬ ‫וואס מיי‪ð‬ט א קלוגער ק‪ð‬עכט? מבטל זיין דעם רצון‬ ‫עוד מלבדו‪.‬‬ ‫די תורה זאגט או‪ð‬ז עדות‪ :‬ער איז געווען אן עבד משכיל‪.‬‬ ‫וואס שטייט ביי משה רבי‪ð‬ו? ווען די תורה הקדושה זאגט‬ ‫וואס מיי‪ð‬ט א קלוגער ק‪ð‬עכט? איי‪ð‬ער וואס איז אן עכטער‬ ‫א הספד אויף משה רבי‪ð‬ו‪ ,‬זאגט זי בלויז צוויי ווערטער‪.‬‬ ‫עבד‪ .‬ער איז מבטל זיין דעת און זיין רצון פאר זיין בעל‬ ‫דאס איז דער גא‪ð‬צער הספד אויף משה רבי‪ð‬ו‪" :‬וימת שם‬ ‫הבית; ער האט ‪ð‬ישט קיין שום אייגע‪ð‬ע ‪ð‬גיעות‪.‬‬ ‫משה עבד ה'"‪ .‬די תורה הקדושה זאגט עדות‪" :‬עבד ה'"‪ ,‬אז‬ ‫ער האט געזאגט פארן אייבערשטן‪" :‬דאס מיידל וואס גייט‬ ‫ער איז געווען אן עכטער עבד‪ .‬משה רבי‪ð‬ו האט‬ ‫זיך אויסווייזן אז זי איז אויסגעארבעט אין מדת החסד‪,‬‬ ‫אוועקגעלייגט אלע אייגע‪ð‬ע רצו‪ð‬ות‪ ,‬זיך מכ‪ð‬יע געווען און‬ ‫דאס מיידל איז א ראיה אז זי איז ראוי צו ווערן די כלה‬ ‫זיך איבערגעגעבן צו זיין אן עבד ‪ð‬אמן פארן הייליגן‬ ‫פאר יצחק"‪ ,‬און ער מאכט ‪ð‬ישט קיין א‪ð‬דערע סימ‪ð‬ים‪.‬‬ ‫באשעפער‪ð ,‬אר צו טון דעם רצון ה'‪.‬‬ ‫פארוואס מאכט ער ‪ð‬ישט קיין א‪ð‬דערע סימ‪ð‬ים? ווייל ער‬ ‫די משל פו‪ð‬עם עבד כ‪ð‬ע‪ð‬י און די ירושה‬ ‫זאגט‪" :‬רבו‪ð‬ו של עולם‪ ,‬איך האב דא ‪ð‬גיעות‪ ,‬איך וויל‬ ‫אוועק‪ð‬עמען אלע מיי‪ð‬ע ‪ð‬גיעות‪ ,‬און ממילא‪ ,‬רבו‪ð‬ו של עולם‪,‬‬ ‫די מעשה גייט אזוי‪ :‬עס איז געווען א סוחר וואס האט‬ ‫דו ברע‪ð‬ג מיר דעם ריכטיגן שידוך‪ .‬איך וויל ‪ð‬ישט א שידוך‬ ‫מיטגע‪ð‬ומען זיין עבד; ער איז געגא‪ð‬גען מאכן געשעפטן אין‬ ‫וואס איך דארף מחליט זיין‪ ".‬ער האט ‪ð‬ישט געוואלט זיין‬ ‫א צווייטע מדי‪ð‬ה‪ ,‬און דארט איז געווען מיט אים זיין עבד‬ ‫דער מחליט ווייל ער האט ‪ð‬גיעות‪ ,‬און ער וויל זיך מבטל זיין‬ ‫כ‪ð‬ע‪ð‬י‪ .‬ער האט געזען אז ער שפירט ‪ð‬ישט גוט‪ ,‬און ער האט‬ ‫אן קיין שום ‪ð‬גיעה‪ .‬האט ער געזאגט‪" :‬רבו‪ð‬ו של עולם‪ ,‬איך‬ ‫געשפירט אז ער גייט אוועק פון די וועלט – לא עלי‪ð‬ו ולא‬ ‫מאך א סימן פון חסד‪ ,‬און דער רבו‪ð‬ו של עולם זאל זיין דער‬ ‫עליכם ולא על כל ישראל‪ ,‬ואתם הדבקים בה' אלקיכם‬ ‫וואס איז בוחר‪".‬‬ ‫חיים כולכם היום‪.‬‬ ‫אויף דעם האט אים דער אייבערשטער געע‪ð‬טפערט כהוגן‪.‬‬ ‫ער האט דאך אבער געוואוסט אז דער עבד‪ ,‬אן עבד כ‪ð‬ע‪ð‬י‪,‬‬ ‫דער אייבערשטער האט געברע‪ð‬גט רבקה‪ ,‬און תיכף האט‬ ‫איז דאך א ג‪ð‬ב און גייט אים באג‪ð‬ב'ע‪ð‬ען‪ ,‬און מ'קען זיי‬ ‫מען אים מבשר געווען די בשורה טובה אז ער איז‬ ‫גאר‪ð‬ישט טראסטן‪ .‬איז ער געגא‪ð‬גען און געזאגט פאר זיין‬ ‫ארויסגעגא‪ð‬גען פו‪ð‬עם כלל פון ארור און ער איז אריין אין‬ ‫עבד‪" :‬הער מיך אויס‪ ,‬איך געב דיר איבער די גא‪ð‬צע‬ ‫כלל פון ברוך‪ ,‬ווייל ער איז געווען אן עבד ‪ð‬אמן‪ .‬אן עבד‬ ‫ירושה"‪ .‬איין זאך האט ער אבער געוואלט איבערלאזן פאר‬ ‫‪ð‬אמן מיי‪ð‬ט‪ :‬איך האב ‪ð‬ישט קיין אייגע‪ð‬ע מיי‪ð‬ו‪ð‬ג; אלע‬ ‫זיין בן יחיד‪ ,‬כדי זיין זון זאל קע‪ð‬ען בוחר זיין‪ .‬לאמיר‬ ‫מיי‪ð‬ע מיי‪ð‬ו‪ð‬גען לייג איך אין א זייט‪ ,‬מיין גא‪ð‬צער רצון איז‬ ‫אראפשרייבן די צוואה‪ ,‬און מ'גייט שרייבן אזוי‪ :‬די גא‪ð‬צע‬ ‫‪ð‬אר צו טון דעם רצון פו‪ð‬עם אדון‪.‬‬ ‫רכוש און פארמעגן — וואס ער איז דאך געווען א גרויסער‬ ‫עושר — געבט ער פאר דעם עבד‪ ,‬אבער איין זאך קען זיין‬ ‫מיר זע‪ð‬ען אלע עבדי השם‬ ‫זון אויסוועלן‪.‬‬ ‫אין די תורה הקדושה שטייט‪" :‬כי לי ב‪ð‬י ישראל עבדים"‪.‬‬ ‫דער עבד האט זיך געפרייט‪" :‬יא‪ ,‬א מחיה!" ער וועט דארט‬ ‫דער אייבערשטער זאגט‪" :‬עבדי הם" – מיי‪ð‬ע ק‪ð‬עכט זע‪ð‬ען‬ ‫איבערעלאזן איין זאך פארן בן יחיד‪.‬‬ ‫זיי – "אשר הוצאתי אותם מארץ מצרים א‪ð‬י ה' אלקיכם"‪.‬‬ ‫וואס מיי‪ð‬ט "כי לי ב‪ð‬י ישראל עבדים"? וואס מיי‪ð‬ט "עבדי‬ ‫דער בן יחיד איז געגא‪ð‬גען צום רב זייער א צובראכע‪ð‬ער‪.‬‬ ‫הם"? אז מיר זע‪ð‬ען ק‪ð‬עכט פו‪ð‬עם אייבערשטן‪ ,‬מיי‪ð‬ט דאס‬ ‫אזא זאך האט זיין טאטע געטון מיט אים? די גא‪ð‬צע ירושה‬ ‫אז מיר בייגן אלע או‪ð‬זערע רצו‪ð‬ות צום רצון השם‪ .‬מיר‬ ‫האט ער געגעבן פאר אן עבד כ‪ð‬ע‪ð‬י‪ ,‬און אים האט ער אזוי‬ ‫האבן ‪ð‬ישט קיין שום א‪ð‬דערע רצון‪ .‬דאס איז עס – איין‬ ‫אויסגעשפילט?‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן די‪ð‬סטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ממליך זיין דעם באשעפער אין יעדן מצב‬ ‫האט אים דער רב געזאגט ער זאל גיין צום בית דין‪ ,‬און ער‬ ‫זאל בעטן מ'זאל איי‪ð‬לאדן דעם עבד כ‪ð‬ע‪ð‬י צום בית דין‪.‬‬ ‫מ'פארציילט אז דער הייליגער בעלזער רב‪ ,‬הגאון הקדוש‬ ‫דארט‪ ,‬בפ‪ð‬י בית דין‪ ,‬זאל דער עבד ווייזן די צוואה און‬ ‫רבי ישכר דוב בן רבי יהושע זכר צדיק וקדוש לברכה —‬ ‫פארציילן וואס איז געווען‪ð .‬אכדעם וואס מ'וועט זען די‬ ‫‪ð‬עכטן איז געווען די יארצייט — איז אמאל געפארן מיט די‬ ‫צוואה און בית דין וועט מאשר זיין אז ס'שטימט‪ ,‬זאל דער‬ ‫באן פון מו‪ð‬קאטש קיין האלאשיץ‪ .‬ווען מ'איז געפארן אויף‬ ‫זון זאגן אז ער וועלט אויס איין זאך‪ .‬וואס וועלט ער אויס?‬ ‫יע‪ð‬עם וועג‪ ,‬האט מען געדארפט דורכפארן אן‬ ‫דעם עבד אליין! "כל מה שק‪ð‬ה עבד ק‪ð‬ה רבו" — אלעס‬ ‫או‪ð‬טערערדישן טו‪ð‬על‪ .‬דער רבי איז געזעסן אויפן באן און‬ ‫וואס דער עבד פארמאגט‪ ,‬באלא‪ð‬גט פאר זיין האר‪ .‬ממילא‪,‬‬ ‫געבעטן מ'זאל אים מודיע זיין ווען מ'קומט אן צום טו‪ð‬על‪.‬‬ ‫וויבאלד דער זון האט בוחר געווען דעם עבד כ‪ð‬ע‪ð‬י‪ ,‬ער האט‬ ‫ווען מ'איז אריי‪ð‬געפארן אי‪ð‬עם טו‪ð‬על‪ ,‬האט דער הייליגער‬ ‫אים אויסגעוועלט און אים וויל ער האבן‪ ,‬האט ער יעצט‬ ‫רבי יששכר דוב געליי‪ð‬ט קריאת שמע מיט א געוואלדיגע‬ ‫צוריקבאקומען זיין גא‪ð‬צע ירושה‪.‬‬ ‫דביקות‪ð .‬אך קריאת שמע האט ער מסביר געווען‪" :‬אין‬ ‫הימל זע‪ð‬ען דא מלאכים‪ ,‬אויף דער ערד זע‪ð‬ען דא צדיקים‬ ‫קומט אויס אז זיין טאטע איז געווען א חכם מחוכם‪ .‬ער‬ ‫וואס זע‪ð‬ען ממליך דעם הייליגן באשעפער‪ .‬אבער ווער איז‬ ‫האט פאראויסגעזען אז דער עבד גייט אים באג‪ð‬ב'ע‪ð‬ען‪ ,‬און‬ ‫ממליך דעם אייבערשטן או‪ð‬טער דער ערד? די מתים זע‪ð‬ען‬ ‫ער האט געוואלט דער עבד זאל זיך איי‪ð‬רעדן אז ער גייט‬ ‫דאך פטור פון אלע מצוות‪ .‬יעצט האבן מיר א געלעג‪ð‬הייט‪,‬‬ ‫ווערן דער יורש‪ .‬אזוי האט ער געגעבן די צוואה פארן זון‪,‬‬ ‫ווען מ'פארט או‪ð‬טער דער ערד‪ ,‬צו ליי‪ð‬ען קריאת שמע און‬ ‫און אזוי האט דער זון געקע‪ð‬ט צוריקבאקומען די גא‪ð‬צע‬ ‫אויסשרייען 'ה' אלקי‪ð‬ו ה' אחד'‪ ,‬און ממליך זיין דעם‬ ‫ירושה‪.‬‬ ‫הייליגן באשעפער אויך או‪ð‬טער דער ערד"‪.‬‬ ‫אמת'ע אמו‪ð‬ה און התבטלות צום באשעפער‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר גייען דאס ‪ð‬וצן אלס‬ ‫איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער? איר ווייסט‬ ‫א משל און ארויסברע‪ð‬גען דעם ‪ð‬משל‪ .‬דער ‪ð‬משל איז‪ ,‬אז‬ ‫וואס עס מיי‪ð‬ט אן עבד? אן עבד מיי‪ð‬ט אז ער האט‬ ‫עס מאכט ‪ð‬ישט אויס צי מיר געפי‪ð‬ען זיך אין א מצב פון‬ ‫גאר‪ð‬ישט; אלעס וואס ער האט באלא‪ð‬גט פארן אדון‪ ,‬ער‬ ‫'הימל'‪ ,‬א מצב פון 'ערד'‪ ,‬אדער ווען מ'געפי‪ð‬ט זיך אין א‬ ‫האט ‪ð‬ישט קיין שום בעלות אויף זיך אליין‪.‬‬ ‫מצב פון 'או‪ð‬טער דער ערד' און מ'שפירט באגראבן —‬ ‫שטע‪ð‬דיג דארף מען זיין אן עבד ‪ð‬אמן און ממליך זיין דעם‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דאס איז אן "עבד‬ ‫הייליגן באשעפער‪ .‬מ'שרייט אויס‪" :‬שמע ישראל ה' אלקי‪ð‬ו‬ ‫השם"‪ .‬מיר זע‪ð‬ען אלע עבדי השם‪ .‬מיר זע‪ð‬ען ב‪ð‬ים למקום‬ ‫ה' אחד‪ ,‬אין עוד מלבדו! א‪ð‬י מאמין באמו‪ð‬ה שלימה‬ ‫און מיר זע‪ð‬ען עבדים להשם‪ .‬מיר האבן ‪ð‬ישט קיין אייגע‪ð‬ע‬ ‫שהבורא יתברך שמו‪ ,‬הוא בורא ומ‪ð‬היג לכל הברואים‪,‬‬ ‫רצו‪ð‬ות‪ ,‬גאר‪ð‬ישט! או‪ð‬זער רצון איז ‪ð‬אר "רצו‪ðð‬ו לעשות‬ ‫והוא לבדו עשה ועושה ויעשה לכל המעשים"‪.‬‬ ‫רצו‪ð‬ך"‪ ,‬רצו‪ðð‬ו לראות את מלכ‪ð‬ו‪ .‬מיר ווילן זען די‬ ‫געטליכקייט‪ ,‬מיר ווילן משיג זיין און דערגרייכן השגות‪,‬‬ ‫דאס שרייען מיר אויס‪" :‬טאטע‪ ,‬איך בין דיין געטריי קי‪ð‬ד!‬ ‫התקרבות און דביקות צום אייבערשטן‪ ,‬מיט אמו‪ð‬ה‬ ‫טאטע‪ ,‬איך בין דיין געטרייער עבד!" איך האב ‪ð‬ישט קיין‬ ‫פשוטה און שמחה — דאס איז וואס מיר ווילן‪.‬‬ ‫שאלות און ‪ð‬ישט קיין טע‪ð‬ות‪ .‬איך בעט דעם אייבערשטן‪:‬‬ ‫געב מיר כח דורכצומאכן אלע ‪ð‬סיו‪ð‬ות מהיום ועד עולם אן‬ ‫אבער מיר פאר זיך זע‪ð‬ען בטל ומבוטל פארן הייליגן‬ ‫א קרעכץ‪ ,‬און מקבל זיין אלעס באהבה ובשמחה‪ .‬אזוי די‪ð‬ט‬ ‫באשעפער‪ .‬וואס דער אייבערשטער טוט איז גוט‪ .‬מיר לעבן‬ ‫מען דעם אייבערשטן!‬ ‫מיט פ‪ð‬ים מאירות‪ ,‬מיט אמו‪ð‬ה‪ ,‬שלום‪ ,‬בטחון און שמחה‪,‬‬ ‫"א‪ð‬י שמח בחלקי"‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן די‪ð‬סטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫אזוי קע‪ð‬סטו ‪ð‬ישט ווערן א דאקטער‪ ,‬איך קען דיר ‪ð‬ישט‬ ‫די פליכט פון א דאקטער און די מעלה פון זיך אוועקגעבן‬ ‫געבן דעם דאקטאראט"‪.‬‬ ‫פאר א צווייטן‬ ‫ער האט געפרעגט‪" :‬אלע שאלות האב איך געקע‪ð‬ט‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אמאל איז א רב וואס‬ ‫ע‪ð‬טפערן‪ ,‬אבער איין קליי‪ð‬ע שאלה פו‪ð‬עם גא‪ð‬צן טאג היי‪ð‬ט‪,‬‬ ‫האט געהאט א גרויסע קהילה געקומען צום הייליגן בעלזער‬ ‫פון אלע פארהערן און פון די גאר שווערע קאמפליצירטע‬ ‫רב‪ ,‬רבי ישכר דוב זכר צדיק וקדוש לברכה‪ .‬דער בעלזער רב‬ ‫שאלות – אויף איין קליי‪ð‬ע שאלה האט ער ‪ð‬ישט געוואוסט‬ ‫האט זיך ‪ð‬אכגעפרעגט אויפן מצב פון די קהילה‪ ,‬און דער רב‬ ‫קיין תשובה‪ ,‬און שוין גייט אלעס לטמיון? פארלירט ער זיין‬ ‫האט זיך שטארק אויסגערעדט אז די קהילה געפי‪ð‬ט זיך אין‬ ‫גא‪ð‬צע הארעווא‪ð‬יע‪ ,‬זיין גא‪ð‬צע שטודירן און שווערע‬ ‫א גאר שווערן פי‪ð‬א‪ð‬ציעלן מצב; דער מצב מיט געלט איז‬ ‫ארבעט וואס ער האט אריי‪ð‬געלייגט ביז ער האט באקומען‬ ‫איום ו‪ð‬ורא‪.‬‬ ‫דעם דאקטאראט?"‬ ‫האט דער הייליגער בעלזער רב געזאגט פארן רב‪" :‬לאמיר‬ ‫האט אים דער פראפעסאר געזאגט‪" :‬ביסט גערעכט‪ .‬אבער‬ ‫דיר געבן א משל‪ .‬ס'איז אמאל געווען א דאקטער‪ .‬וויאזוי‬ ‫אויב דו פארשטייסט ‪ð‬ישט אז ווען בלוט רי‪ð‬ט אן אויפהער‬ ‫איז ער געווארן א דאקטער? ער האט זיך שווער געמוטשעט‬ ‫און מ'האט ‪ð‬ישט קיין שום שמאטע‪ ,‬רייסט מען אראפ א‬ ‫און געהארעוועט ביז ער איז א‪ð‬געקומען דערצו‪ .‬ווען ער‬ ‫שטיקל פון די אייגע‪ð‬ע מלבושים כדי צו קע‪ð‬ען ראטעווען א‬ ‫האט געע‪ð‬דיגט דעם גא‪ð‬צן פראצעדור און אלע לימודים‪,‬‬ ‫חולה – דאס דארפסטו פארשטיין‪ .‬און אויב דו‬ ‫האט ער זיך געדארפט גיין פארהערן ביי א גרויסן‬ ‫פארשטייסט דאס ‪ð‬ישט‪ ,‬קע‪ð‬סטו ‪ð‬ישט ווערן קיין‬ ‫פראפעסאר‪ ,‬כדי יע‪ð‬ער זאל באשטעטיגן זיין דאקטאראט‪.‬‬ ‫דאקטאר‪ .‬א דאקטאר איז איי‪ð‬ער וואס פארשטייט אז‬ ‫ער איז געגא‪ð‬גען צו דעם גרויסן פראפעסאר און יע‪ð‬ער האט‬ ‫מ'דארף זיך אויסשטרעקן צו מאכן זיכער אז מ'ראטעוועט‬ ‫אים פארהערט‪ .‬ווען דער פראפעסאר האט געע‪ð‬דיגט פרעגן‪,‬‬ ‫לעב‪ð‬ס פון מע‪ð‬טשן‪".‬‬ ‫האט ער געזאגט אז ער וויל אים פרעגן ‪ð‬אך איין שאלה‪:‬‬ ‫זאגט דער הייליגער בעלזער רב פאר דעם רב‪" :‬די גא‪ð‬צע‬ ‫וואס איז די רפואה פאר א מע‪ð‬טש וואס האט זיך שטארק‬ ‫ארימקייט וואס הערשט דא אין שטאט ‪ð‬עמט זיך דערפון‬ ‫צוקלאפט און עס גיסט זיך בלוט פון אים אן אויפהער?‬ ‫ווייל עס איז ‪ð‬ישטא אין שטאט קיין איין איד וואס איז‬ ‫האט דער דאקטער געזאגט‪ :‬די און די מעדיצין איז‬ ‫גרייט אראפצורייסן א שטיקל קלייד פון זיך און דאס‬ ‫געמאכט פאר דעם‪ .‬פרעגט אים דער פראפעסאר‪ :‬און אויב‬ ‫אוועקגעבן פאר א צווייטן איד‪ .‬א שטאט האט ‪ð‬אר א קיום‬ ‫די מעדיצין ארבעט ‪ð‬ישט? האט דער דאקטער געזאגט‪ :‬דאן‬ ‫ווען מ'איז גרייט זיך מוסר ‪ð‬פש צו זיין איי‪ð‬ער פארן‬ ‫וואלט ער גע‪ð‬ומען אן א‪ð‬דערע מעדיצין‪ .‬פרעגט אים דער‬ ‫צווייטן‪ ,‬זיך אוועקגעבן איי‪ð‬ער פארן צווייטן‪ ,‬און ה‪ð‬אה‬ ‫פראפעסאר‪ :‬און אויב די א‪ð‬דערע מעדיצין ארבעט אויך‬ ‫האבן פון די הצלחה פו‪ð‬עם צווייטן‪".‬‬ ‫‪ð‬ישט‪ ,‬און קיין איין מעדיצין העלפט ‪ð‬ישט? זאגט ער‪ :‬ער‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬איר הערט וואס דא טוט‬ ‫וואלט גע‪ð‬ומען א בגד‪ ,‬א שטיקל שמאטע‪ ,‬און עס גוט און‬ ‫זיך? דאס הייסט אן עבד ‪ð‬אמן לה'‪ .‬מ'שטרעקט זיך אויס‬ ‫פעסט ארומגעבו‪ð‬דן‪ ,‬אז דאס בלוט זאל ‪ð‬ישט מער‬ ‫פארן אייבערשטן און פארן אייבערשט‪ð‬ס קי‪ð‬דערלעך‪.‬‬ ‫ארויסקומען און ס'זאל זיך אפשטעלן דאס בלוטן‪.‬‬ ‫מ'טראכט גאר‪ð‬ישט פון זיך‪ ,‬מ'רייסט אראפ פון זיך‬ ‫האט דער פראפעסער ווייטער געפרעגט‪ :‬און אויב דו האסט‬ ‫שטיקער‪ .‬אלע שלעכטע מדות‪ ,‬אלע רצו‪ð‬ות‪ ,‬אלע תאוות‪,‬‬ ‫‪ð‬ישט קיין שמאטע‪ ,‬וואס וואלסטו געטון? האט ער געזאגט‪:‬‬ ‫אלע כבוד – איך דארף גאר‪ð‬ישט‪ ,‬איך בין בטל ומבוטל פארן‬ ‫ער ווייסט ‪ð‬ישט‪ .‬האט אים דער פראפעסאר געזאגט‪ :‬אויב‬ ‫הייליגן באשעפער‪ ,‬פאר זיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער און פאר זיין תורה‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן די‪ð‬סטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫און אויב וועסטו פרעגן פארוואס האט ער ‪ð‬ישט כאטש‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דעמאלטס לעבט מען‬ ‫פר‪ð‬סה מיט הרחבה אזוי ווי א‪ð‬דערע אידן‪ ,‬וועל איך דיר‬ ‫גליקליך‪ ,‬פרייליך און לעכטיג‪ .‬דאס לעבן איז צוקער זיס‪,‬‬ ‫ע‪ð‬טפערן‪ :‬אז דער אייבערשטער וויל ‪ð‬ישט‪ ,‬איז ‪ð‬ישט‪".‬‬ ‫און דער אייבערשטער מאכט זיכער צו שיקן א זיסקייט‪ ,‬אן‬ ‫יארן שפעטער האט דער הייליגער רבי יששכר דוב‬ ‫אור און א חן אין דעם איד‪ ,‬אין זיין שטוב און אין אלעם‬ ‫צוגעלייגט‪ ,‬אז זיין טאטע האט געהאט א גרויסע חבורה פון‬ ‫וואס דער איד טוט‪.‬‬ ‫געהויבע‪ð‬ע אידן וואס האבן געלער‪ð‬ט יומם ולילה און דער‬ ‫אז דער אייבערשטער וויל ‪ð‬ישט‪ ,‬איז ‪ð‬ישט‬ ‫טאטע האט זיי אויסגעהאלטן‪ .‬אויב אזוי‪ ,‬פארוואס האט‬ ‫דער הייליגער בעלזער רב האט פארציילט אז איין מאל איז‬ ‫דער טאטע דעם איד‪ ,‬וואס איז געווען אזא געהויבע‪ð‬ער איד‪,‬‬ ‫געקומען אן ארימאן צו זיין טאטן‪ ,‬דער הייליגער רבי‬ ‫‪ð‬ישט אריי‪ð‬גע‪ð‬ומען אין זיין חבורה אים אויסצוהאלטן?‬ ‫יהושע'לע פון בעלזא‪ .‬רבי יהושע פון בעלזא האט אים זייער‬ ‫אלא מאי‪ ,‬זאגט רבי יששכר דוב‪ ,‬די תשובה אויף דעם איז‪:‬‬ ‫שטארק מכבד געווען; ער האט גערעדט מיט אים אין‬ ‫אז דער אייבערשטער וויל ‪ð‬ישט‪ ,‬איז ‪ð‬ישט‪.‬‬ ‫לער‪ð‬ען און אים ארויסבאגלייט מיט כבוד מלכים‪ .‬דער זון‪,‬‬ ‫דאס איז די אמו‪ð‬ה פשוטה וואס דער הייליגער רבי יהושע‬ ‫רבי ישכר בער‪ ,‬האט זיך זייער געוואו‪ð‬דערט און געפרעגט‪:‬‬ ‫פון בעלזא האט אריי‪ð‬געקריצט‪ ,‬אריי‪ð‬געבאקן און‬ ‫"טאטע‪ ,‬ווער איז דער איד אז דו ביסט אים אזוי מכבד? דו‬ ‫אריי‪ð‬געקאכט אין זיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער‪ ,‬און די קי‪ð‬דער זע‪ð‬ען‬ ‫רעדסט צו אים אזוי אין לער‪ð‬ען און באגלייטסט אים‬ ‫ווייטער געגא‪ð‬גען אין דעם וועג‪.‬‬ ‫ארויס מיט אזא כבוד?"‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דאס דארף מען חזר'ן‪.‬‬ ‫האט אים דער הייליגער רבי יהושע פון בעלזא געע‪ð‬טפערט‪:‬‬ ‫פארוואס האב איך ‪ð‬ישט? ווייל אז דער אייבערשטער וויל‬ ‫"מיין קי‪ð‬ד‪ ,‬דער ארימאן וואס גייט אזוי ארום ‪ð‬אך געלט א‬ ‫‪ð‬ישט‪ ,‬איז ‪ð‬ישט‪ .‬פארוואס האב איך יא? ווייל ווען דער‬ ‫גא‪ð‬צן טאג איז א גדול און א גאון הדור‪ ,‬ער איז בקי אין‬ ‫אייבערשטער וויל יא‪ ,‬איז יא‪ .‬מיר א‪ð‬טלויפן ‪ð‬ישט‪ ,‬מיר‬ ‫ש"ס בבלי‪ ,‬ש"ס ירושלמי‪ ,‬מדרש‪ ,‬מכילתא‪ ,‬ספרא‪ ,‬ספרי‪,‬‬ ‫זע‪ð‬ען זיך מכ‪ð‬יע‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬לאמיר‬ ‫‪ð‬גלה און ‪ð‬סתר‪ .‬עס איז כמעט ‪ð‬ישטא אויף דער וועלט‬ ‫מקיים זיין די מצוה פון 'והלכת בדרכיו' און 'ולדבקה בו'‪,‬‬ ‫איי‪ð‬ער וואס איז גרעסער פון אים‪ .‬דערפאר האב איך אים‬ ‫זיך מדבק זיין אין תלמידי חכמים און אין מעשיות פון‬ ‫אזוי מכבד געווען‪".‬‬ ‫צדיקים‪ .‬דאס זאל ארויסברע‪ð‬גען דעם פי‪ð‬טעלע איד פון‬ ‫האט דער הייליגער רבי יהושע פון בעלזא ווייטער געזאגט‪:‬‬ ‫או‪ð‬ז‪ ,‬און מיר זאלן ווערן א חלק פון די אידן און פון די‬ ‫"אויב וועסטו מיך פרעגן‪ ,‬אז אויב דער איד איז אזוי גרויס‪,‬‬ ‫צדיקים וואס מיר פארציילן פון זיי מעשיות‪ .‬דער הייליגער‬ ‫פארוואס איז ער טאקע ‪ð‬ישט קיין רב אין איי‪ð‬ע פון די‬ ‫באשעפער זאל העלפן מ'זאל הערן ‪ð‬אר טוב וחסד‪ ,‬בשורות‬ ‫גרעסטע שטעט? וועל איך דיר ע‪ð‬טפערן‪ :‬אז דער‬ ‫טובות‪ ,‬ישועות ו‪ð‬חמות‪ ,‬און א לעכטיגן תמיד‪ ,‬אמן כן יהי‬ ‫אייבערשטער וויל ‪ð‬ישט‪ ,‬איז ‪ð‬ישט‪.‬‬ ‫רצון‪.‬‬ ‫אויב וועסטו מיך פרעגן‪ ,‬פארוואס איז דער איד ‪ð‬ישט‬ ‫די הארבקייט פון מצער זיין עלטערן אפילו מיט גוטע‬ ‫כאטש א קליי‪ð‬ער רב‪ ,‬א קליי‪ð‬ער ראש ישיבה‪ ,‬אדער אפילו‬ ‫כוו‪ð‬ות‬ ‫א שוחט – עפעס אין תשמישי קדושה אדער דברים‬ ‫שבקדושה? – זאגט דער הייליגער רבי יהושע פאר זיין זון‬ ‫בסיעתא דשמיא‪ ,‬כיבוד אב ואם צען מי‪ð‬וט‪ ,‬דער ‪ð‬יין און‬ ‫רבי יששכר בער – וועל איך דיר ע‪ð‬טפערן‪ :‬ווייל אז דער‬ ‫דרייסיגסטער שיעור‪.‬‬ ‫אייבערשטער וויל ‪ð‬ישט‪ ,‬איז ‪ð‬ישט‪.‬‬ ‫די פטירה פון רחל אמ‪ð‬ו לויט'ן זוהר הקדוש‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן די‪ð‬סטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫טאטן יעקב אבי‪ð‬ו; ממילא קע‪ð‬ען זיי ‪ð‬ישט זוכה זיין מבטל‬ ‫אין זוהר הקדוש פרשת ויצא שטייען שוידערליכע ווערטער‪:‬‬ ‫צו זיין די קליפה פון עשו און עמלק‪ .‬דאס מוז קומען דוקא‬ ‫רחל אמ‪ð‬ו איז אוועק פון דער וועלט גלייך ווען ב‪ð‬ימין איז‬ ‫דורך יוסף און ב‪ð‬ימין‪.‬‬ ‫געבוירן געווארן‪ .‬זי איז אוועק יו‪ð‬גערהייט און האט ‪ð‬ישט‬ ‫וויבאלד זיי האבן געמאכט א תיקון פאר זייער מאמע דורך‬ ‫זוכה געווען אויפצוציען ב‪ð‬ימין‪.‬‬ ‫דעם וואס זיי האבן ‪ð‬ישט מצער געווען זייער טאטן און יא‬ ‫פרעגט דער זוהר הקדוש‪ :‬פארוואס האט דער אייבערשטער‬ ‫מקיים געווען כיבוד אב ואם‪ ,‬וועלן זיי זוכה זיין צו דעם‬ ‫אזוי געטון פאר רחל אמ‪ð‬ו? רחל די צדקת‪ ,‬די עקרת הבית‪.‬‬ ‫גרויסן זכות אז זייערע קי‪ð‬דער וועלן שולט זיין און קע‪ð‬ען‬ ‫ע‪ð‬טפערט דער זוהר הקדוש‪ ,‬אז דאס איז געווען ווייל זי‬ ‫מבטל זיין די קליפה פון עשו און עמלק‪.‬‬ ‫האט אוועקגע‪ð‬ומען די עבודה זרה פון איר טאטן; אפילו‬ ‫איר כוו‪ð‬ה איז געווען לטובה‪ ,‬אבער איר טאטע האט געהאט‬ ‫א מוסר השכל‪ :‬זיך היטן פון יעדן מין צער פאר די עלטערן‬ ‫צער דערפון‪ ,‬דעריבער איז זי אוועק יו‪ð‬גערהייט‪.‬‬ ‫עס כאפט א פחד‪ .‬ווען א מע‪ð‬טש טראכט‪ :‬ווי קען מען מצער‬ ‫לאמיר אריי‪ð‬טראכטן אין די ווערטער‪ .‬לבן הרשע‪ ,‬לבן‬ ‫זיין א טאטע אדער א מאמע פאר אייגע‪ð‬ע אי‪ð‬טערעסן? רחל‬ ‫הארמי‪ ,‬ער איז אלס בן ‪ð‬ח געווען מחויב אין דעם איסור פון‬ ‫אמ‪ð‬ו האט עס געטון פארן אייבערשט‪'ð‬ס אי‪ð‬טערעסן‪ ,‬פאר‬ ‫עבודה זרה‪ .‬רחל אמ‪ð‬ו די צדקת האט אי‪ð‬זין געהאט אים צו‬ ‫תורה אי‪ð‬טערעסן‪ ,‬כדי איר טאטע זאל מקיים זיין מצות ב‪ð‬י‬ ‫ראטעווען פון עבודה זרה‪ ,‬וואס דאס אליין איז א מצוה עס‬ ‫‪ð‬ח‪ ,‬און דאך האט עס ‪ð‬ישט געטארט קומען אויף אן אופן‬ ‫מבטל צו זיין און עוקר זיין מן השורש‪ .‬אבער וויבאלד דער‬ ‫פון צער‪.‬‬ ‫דאזיגער "דבר טוב" איז געשען דורך פאראורזאכן צער פאר‬ ‫ָ‬ ‫די שבטים הקדושים האבן געטון על פי השם; דער‬ ‫איר טאטן – און דאס איז ‪ð‬אך געווען פאר קבלת התורה –‬ ‫אייבערשטער איז אליין געווען דער צע‪ð‬טער ביי דער שבועה‪,‬‬ ‫איז זי ‪ð‬עבעך אוועק יו‪ð‬גערהייט און ‪ð‬ישט זוכה געווען‬ ‫זיי האבן גערעכ‪ð‬ט דעם אייבערשטן פארן צע‪ð‬טן כביכול‪,‬‬ ‫אויפצוציען ב‪ð‬ימין‪.‬‬ ‫און דאך האבן זיי מצער געווען יעקב אבי‪ð‬ו‪.‬‬ ‫דער כוח פון יוסף און ב‪ð‬ימין אקעגן עשו דורך כיבוד אב‬ ‫לאמיר אליין אריי‪ð‬טראכטן‪ :‬פאר או‪ð‬זערע אייגע‪ð‬ע‬ ‫אי‪ð‬טערעסן‪ ,‬פאר או‪ð‬זער מ‪ð‬וחת ה‪ð‬פש‪ ,‬פאר או‪ð‬זער ‪ð‬עימות‬ ‫פון דער א‪ð‬דערער זייט האבן אירע קי‪ð‬דער געמאכט א‬ ‫החיים‪ ,‬פאר או‪ð‬זער ישוב הדעת אדער שוואוילטאג‪ ,‬פאר‬ ‫תיקון אויף דעם‪ .‬די גמרא ברע‪ð‬גט אין מסכת בבא בתרא‬ ‫או‪ð‬זער גאווה‪ ,‬פרעסטיזש‪ ,‬פאר או‪ð‬זער גוף‪ ,‬גשמיות אדער‬ ‫)קכ"ג( אז די קי‪ð‬דער פון עשו וועלן ‪ð‬אר איבערגעגעבן ווערן‬ ‫אפילו רוח‪ð‬יות – ערלויבן מיר זיך מצער צו זיין א טאטע‬ ‫אין די הע‪ð‬ט פון די קי‪ð‬דער פון יוסף הצדיק‪" :‬והיה בית‬ ‫אדער א מאמע אויף וועלכן אופן עס זאל ‪ð‬אר זיין? רחמ‪ð‬א‬ ‫יעקב אש‪ ,‬ובית יוסף להבה‪ ,‬ובית עשו לקש"‪ .‬אין פסיקתא‬ ‫ליצלן! לאמיר אריי‪ð‬טראכטן‪ ,‬דער זוהר הקדוש זאגט דאך‬ ‫שטייט קלאר אז זרעו של עמלק וועט ‪ð‬אר אריי‪ð‬פאלן אין‬ ‫או‪ð‬ז שוידערליכע ווערטער‪.‬‬ ‫די הע‪ð‬ט פון רחל'ס קי‪ð‬דער‪ .‬רחל'ס קי‪ð‬דער גייען זוכה זיין‬ ‫מבטל צו זיין די קליפה פון עשו און עמלק‪.‬‬ ‫מיר דארפן זיין מקבל בעזרת השם מהיום והלאה ‪ð‬ישט‬ ‫מצער צו זיין א טאטע אדער א מאמע אויף קיין שום אופן‬ ‫דער אור שמח אין "משך חכמה" )פרשת וישלח( זאגט‪ ,‬אז‬ ‫שבעולם‪ð .‬ישט פארן אייבערשט‪'ð‬ס אי‪ð‬טערעסן‪ð ,‬ישט פאר‬ ‫וויבאלד עשו האט געהאט א גרויסע זכיה און א גרויסן‬ ‫מיי‪ð‬ע אי‪ð‬טערעסן‪ð ,‬ישט פאר מיין מאן אדער ווייב‪ ,‬און‬ ‫זכות פון כיבוד אב ואם‪ ,‬קע‪ð‬ען ‪ð‬אר יוסף און ב‪ð‬ימין – וואס‬ ‫‪ð‬ישט פאר מיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער; פאר קיי‪ð‬עמ'ס אי‪ð‬טערעסן ‪ð‬ישט‪.‬‬ ‫האבן אויך זוכה געווען מקיים צו זיין כיבוד אב ואם‬ ‫בשלימות – זיך מתגבר זיין איבער עשו‪ .‬די א‪ð‬דערע שבטים‬ ‫האבן דאך פארקויפט יוסף און דערמיט מצער געווען זייער‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן די‪ð‬סטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ווארימקייט באדא‪ð‬קט דעם עושר‪ ,‬און שוין געציילט די טעג‬ ‫איך קען ‪ð‬ישט‪ ,‬איך טאר ‪ð‬ישט‪ ,‬איך וויל ‪ð‬ישט‪ ,‬און איך בין‬ ‫און וואכן ווען ער וועט קע‪ð‬ען ארויפגיין אויפן שיף און פארן‬ ‫אפילו ‪ð‬ישט ביכולת מצער צו זיין מיין טאטן אדער מאמען‬ ‫קיין ארץ ישראל‪.‬‬ ‫אויף קיין שום וועג שבעולם‪ð .‬ישט ווייזן פאר זיי קיין צער‪,‬‬ ‫אי‪ð‬צווישן האט מען א‪ð‬געהויבן פאקן די רע‪ð‬צלעך‪ ,‬א‪ð‬גרייטן‬ ‫און ‪ð‬ישט ווייזן פאר זיי אז זיי מאכן מיר צער – גאר‪ð‬ישט‪.‬‬ ‫דאס עסן און אלעס וואס מען דארף פאר אזא לא‪ð‬גן וועג‬ ‫קיין שום שייכות מיט צער‪ ,‬עגמת ‪ð‬פש‪ ,‬דער‪ð‬ידעריגו‪ð‬ג‪ ,‬וויי‬ ‫אויף א שיף‪ .‬מען האט געמאכט אלע הכ‪ð‬ות אוועקצוגיין פון‬ ‫טון‪ ,‬אדער פחיתת הכבוד ומורא אב ואם‪ .‬מיר גייען חס‬ ‫שטוב אויף אזא ווייטן וועג פאר א לא‪ð‬גער צייט‪.‬‬ ‫ושלום ‪ð‬ישט האבן קיין שום שייכות מיט דעם‪ð .‬אר מכבד‬ ‫זיין‪ ,‬מורא האבן‪ ,‬זיי אויפהייבן‪ ,‬זיי משמח זיין‪ ,‬און זיך‬ ‫צוויי וואכן פארן ארויספארן‪ ,‬ווען די זאכן זע‪ð‬ען שוין‬ ‫מוסר ‪ð‬פש זיין פארן טאטן און פאר דער מאמע‪.‬‬ ‫געווען מער‪-‬וויי‪ð‬יגער גרייט‪ ,‬איז ער געפארן צו זיי‪ð‬ע עלטערן‬ ‫זיך געזעגע‪ð‬ען און ‪ð‬עמען א ברכה‪ .‬עס איז געווען‬ ‫די מורא'דיגע מעשה פון הגאון רבי שלמה זלמן‬ ‫אפגעשמועסט אז ער גייט צוריקקומען‪ ,‬און שבת וועט ער‬ ‫או‪ð‬סדארפער זצ"ל‬ ‫זיך געזעגע‪ð‬ען מיט די שטאטס‪-‬לייט און געבן א דרשה‪.‬‬ ‫או‪ð‬זער מחותן‪ ,‬הגאון הצדיק המפורסם רבי יעקב אליהו‬ ‫דער‪ð‬אך‪ ,‬מוצאי שבת‪ ,‬וועט מען זיך צוזאמקומען און‬ ‫או‪ð‬סדארפער שליט"א‪ ,‬אב"ד ראשית חכמה פון‬ ‫פראווען א סעודת פרידה‪ .‬אזוי איז טאקע געווען; די גא‪ð‬צע‬ ‫מא‪ð‬טרעאל‪ ,‬האט פארציילט וועגן זיין זיידן רבי שלמה‬ ‫קהילה האט זיך געזעג‪ð‬ט מיט אים‪ ,‬יעדער האט געוואו‪ð‬טשן‬ ‫זלמן או‪ð‬סדארפער‪ ,‬וואס איז געווען א מגיד מישרים און א‬ ‫ברכות מיט א געוואלדיגער ווארימקייט‪ .‬מען האלט שוין‬ ‫דיין אין דער שטאט פרעשבורג‪ .‬איין טאג האט אים‬ ‫ממש ביי זו‪ð‬טאג‪ ,‬מען גייט שוין ארויף אויפן שיף‪ ,‬מען האט‬ ‫געכאפט א שטארקער חשק ארויפצוגיין קיין ארץ ישראל;‬ ‫זיך שוין געזעג‪ð‬ט פון דער גא‪ð‬צער קהילה‪ ,‬און אלעס איז‬ ‫ער האט זיך געוואלט א‪ð‬פילן מיט "אוירא דארץ ישראל"‬ ‫אדורך בשלום אזוי ווי עס דארף צו זיין‪.‬‬ ‫וואס איז מחכים‪ ,‬גיין צו די מקומות הקדושים און זיך‬ ‫ער באקומט א בריוו פון זיין מאמען‪" :‬מיין טייער קי‪ð‬ד‪,‬‬ ‫א‪ð‬שעפן מיט קדושת הארץ‪ .‬ער האט געהאט געוואלדיגע‬ ‫פאר געזו‪ð‬טערהייט און קום צוריק געזו‪ð‬טערהייט‪ .‬איך בעט‬ ‫געגועים און בע‪ð‬קשאפט כסדר‪ ,‬ער האט ממש געוואלט‬ ‫דיך אבער‪ ,‬אז ווען דו קומסט אן קיין ארץ ישראל‪ ,‬זאלסטו‬ ‫פארן‪ .‬למעשה איז עס אין יע‪ð‬ע יארן געווען א גא‪ð‬צער‬ ‫תיכף שרייבן א בריוו אז דו ביסט א‪ð‬געקומען בשלום און דו‬ ‫פארמעגן‪ ,‬א געוואלדיגע הוצאה וואס ער האט פשוט ‪ð‬ישט‬ ‫ביסט געזו‪ð‬ט‪ .‬ווייל איך וויל דו זאלסט וויסן‪ ,‬אז אזוי לא‪ð‬ג‬ ‫געקע‪ð‬ט באווייזן‪.‬‬ ‫ווי דו וועסט זיין אויפ'ן שיף און די ‪ð‬סיעה וועט דויערן‪ ,‬וועט‬ ‫איין טאג איז איי‪ð‬ער פון די עשירים פון דער קהילה‬ ‫מיין הארץ — מיין מאמע‪-‬הארץ — ‪ð‬ישט זיין רואיג‪.‬‬ ‫געקומען צום רב‪ ,‬צו הרב או‪ð‬סדארפער‪ ,‬מיט א "משלוח‬ ‫דעריבער בעט איך דיך‪ ,‬אז ווען דו קומסט אן זאלסטו ש‪ð‬על‬ ‫מ‪ð‬ות"‪ .‬וואס איז געווען דער משלוח מ‪ð‬ות? ער האט אים‬ ‫שיקן א טעלעגראם‪ ,‬כדי איך זאל מיך קע‪ð‬ען בארואיגן אז‬ ‫פארשאפט א קארטל צו קע‪ð‬ען פארן מיט א שיף קיין ארץ‬ ‫דו ביסט א‪ð‬געקומען געזו‪ð‬טערהייט"‪ .‬די מאמע האט‬ ‫ישראל‪ .‬דער עושר האט אלעס באצאלט און מסדר געווען‪,‬‬ ‫געחתמעט דעם בריוו מיט פיל ליבשאפט‪.‬‬ ‫אז דער רב זאל קע‪ð‬ען ארויפפארן אן קיין שום הוצאות‬ ‫ווי ‪ð‬אר ר' שלמה זלמן או‪ð‬סדארפער האט באקומען דעם‬ ‫אויף זיין אייגע‪ð‬עם חשבון – אלעס אויפן חשבון פו‪ð‬עם‬ ‫בריוו‪ ,‬האט ער געמאלדן פאר זיין משפחה‪" :‬מיר פארן‬ ‫עושר‪.‬‬ ‫‪ð‬ישט"‪ .‬די גא‪ð‬צע הכ‪ð‬ות פון אזויפיל וואכן‪ ,‬דאס געזעגע‪ð‬ען‬ ‫הרב או‪ð‬סדארפער איז געווען זייער ‪ð‬תרגש‪ ,‬ער האט דאך‬ ‫זיך פון די קהילה — אלעס איז אפגעשטעלט‪ ,‬ער פארט‬ ‫זיין גא‪ð‬ץ לעבן געגלוסט ‪ð‬אך דעם‪ .‬ער האט מיט‬ ‫‪ð‬ישט‪ .‬וואס איז געשען? וויאזוי קען ער זיין אויף א שיף‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן די‪ð‬סטאג פרשת חיי שרה כג מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫דורכשמועסן‪ ,‬און מיר בע‪ð‬קען ‪ð‬אך זיי; דאס איז די‬ ‫בערך צוויי ביז דריי וואכן — ווי לא‪ð‬ג די רייזע האט‬ ‫חשיבות‪.‬‬ ‫דעמאלט געדויערט — און אין די צייט זאל זיין מאמע זיין‬ ‫רחמ‪ð‬א ליצלן‪ ,‬עס זע‪ð‬ען דא בזמ‪ð‬י‪ð‬ו קי‪ð‬דער וואס רעדן‬ ‫באזארגט? אין די גא‪ð‬צע צייט וועט זיין מאמע ‪ð‬ישט האבן‬ ‫‪ð‬ישט צו די עלטערן‪ ,‬אדער זיי רעדן קאלט צו זיי; זיי זע‪ð‬ען‬ ‫קיין מ‪ð‬וחת ה‪ð‬פש‪ .‬דאס גייט דאך אריין אין דעם גדר פון‬ ‫דערווייטערט און האלטן זאכן באהאלטן פון די עלטערן‪.‬‬ ‫מצער זיין א מאמע‪ ,‬ער קען ‪ð‬ישט ארויפגיין אויף די שיף!‬ ‫אין די תורה שטייט "למען ייטב לך והארכת ימים"‪ .‬איר‬ ‫ער וויל פארן‪ ,‬ער בע‪ð‬קט שטארק צו פארן‪ ,‬אבער ‪ð‬ישט‬ ‫ווילט האבן א גוט געבע‪ð‬טשט יאר? מיר האלטן דאך יעצט‬ ‫אויפ'ן חשבון פון זיין מאמע; ער גייט ‪ð‬ישט‪ ,‬ער האט מבטל‬ ‫ערב סליחות‪ .‬איר ווילט האבן אריכות ימים? איר ווילט‬ ‫געווען די ‪ð‬סיעה‪ .‬איר הערט וואס דא טוט זיך? ווי ווייט‬ ‫פר‪ð‬סה? איר ווילט אז אייערע תפילות זאלן ‪ð‬תקבל ווערן?‬ ‫או‪ð‬זערע גדולים‪ ,‬או‪ð‬זערע ערליכע אידן‪ ,‬האבן מקפיד‬ ‫כיבוד אב ואם איז די תשובה אויף דעם אלעם; דאס‬ ‫געווען אויף כיבוד אב ואם‪ ,‬און ווי שטארק זיי האבן‬ ‫ברע‪ð‬גט הצלחה‪ ,‬ברכה און סיעתא דשמיא‪.‬‬ ‫געציטערט פון מצער זיין אדער מאכן באזארגט א טאטע‬ ‫אדער א מאמע‪.‬‬ ‫כיבוד אב ואם למעשה‪ :‬פרעגן עצות און ברע‪ð‬גען ‪ð‬חת‬ ‫מיר דארפן וויסן אז או‪ð‬זערע עלטערן זע‪ð‬ען באזארגט וואס‬ ‫עס טוט זיך מיט או‪ð‬ז‪ ,‬מיט או‪ð‬זערע קי‪ð‬דער און מיט‬ ‫או‪ð‬זערע איי‪ð‬יקלעך‪ .‬זיי טראכטן דערפון‪ ,‬זיי לעבן דערמיט‪,‬‬ ‫און זיי לעכצן און בע‪ð‬קען ‪ð‬אך דעם‪ .‬זיי ווילן אלעס‬ ‫מיטהאלטן און אלעס וויסן‪ .‬מען דארף גיין צו די עלטערן‪,‬‬ ‫מען דארף זיי אי‪ð‬פארמירן און מען דארף זיך דורכרעדן‬ ‫מיט זיי‪.‬‬ ‫מיין טאטע‪ ,‬דער קאשויער רב זאל זיין געזו‪ð‬ט לאריכות‬ ‫ימים וש‪ð‬ים טובות‪ ,‬זאגט אלעמאל‪ :‬אין די תורה שטייט‬ ‫"שאל אביך" — פרעג דיין טאטן‪ ,‬יעדע זאך פרעג דיין‬ ‫טאטן‪" .‬ויגדך" — וואס וועט דיר דיין טאטע זאגן? "זק‪ð‬יך‬ ‫ויאמרו לך" — גיי צום זיידן‪ ,‬דער זיידע זאל דיר זאגן‪.‬‬ ‫דאס איז או‪ð‬זער כיבוד אב ואם‪ .‬ביי או‪ð‬ז זע‪ð‬ען די עלטערן‬ ‫געשעצט; זיי זע‪ð‬ען ווי א מלך און א מלכה‪ .‬מיר זע‪ð‬ען זיי‬ ‫מכבד און מיר האבן מורא פאר זיי מיט א מורא פון יראת‬ ‫הכבוד‪ð .‬ישט ‪ð‬אר וואס מיר זע‪ð‬ען זיי ‪ð‬ישט מצער‪ð ,‬אר מיר‬ ‫מאכן זיכער אז זיי האבן פון או‪ð‬ז כסדר שמחה‪ ,‬תע‪ð‬וג און‬ ‫‪ð‬חת רוח‪ .‬זיי דארפן שפירן ביי יעדע טריט און שריט אין‬ ‫לעבן אז זיי זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט אליי‪ð‬ס און אז מיר דארפן זיי האבן‪.‬‬ ‫‪ð‬ישט אז מיר טוען זיי א טובה‪ð ,‬אר מיר דארפן זיי באמת‪.‬‬ ‫מיר דארפן זייערע עצות‪ ,‬מיר דארפן זיך מיט זיי‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫דער תולדות אהרן רבי זכרו‪ð‬ו לברכה ברע‪ð‬גט ווייטער א‬ ‫א גוט מארגן‪ .‬מיטוואך פרשת חיי שרה‪ ,‬כ"ד מרחשון‬ ‫מעשה וואס ער האט געהערט פון ר' ברוך יצחק פריי‪ð‬ד‪ :‬ווען‬ ‫תשפ"ז‪ .‬א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן;‬ ‫דער הייליגער בארדיטשובער האט פארלוירן א זון בחייו‪,‬‬ ‫א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג; און א פרייליכן‪,‬‬ ‫איז ער געווען אין גרויס צער און האט געוואלט מאכן‬ ‫לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן תמיד‪.‬‬ ‫פעולות פון תחית המתים אים צוריק אויפצולעבן‪.‬‬ ‫שמחה איז דער פרי פון אמו‪ð‬ה‬ ‫האט די רעבעצין צו אים געזאגט‪" :‬רבי טייערער‪ ,‬דער‬ ‫אייבערשטער וויל דאך אזוי‪ ,‬וויאזוי קע‪ð‬סטו טון א‪ð‬דערש‬ ‫אין די וואכעדיגע פרשה שטייט‪" :‬ויצחק בא מבוא באר לחי‬ ‫פו‪ð‬עם רצון ה'?" דעמאלט האט זיך דער הייליגער‬ ‫רואי והוא יושב בארץ ה‪ð‬גב"‪.‬‬ ‫בארדיטשובער בארואיגט‪.‬‬ ‫עס שטייט אין ספר 'דברי אמו‪ð‬ה' פו‪ð‬עם תולדות אהרן רבי‬ ‫טייטשט דער תולדות אהרן רבי דעם פסוק‪" :‬ויצחק בא‬ ‫זכר צדיק וקדוש לברכה‪ ,‬אז עס איז מבואר אין די ספרים‬ ‫מבוא באר לחי רואי" — "יצחק" איז א לשון פון שמחה‪,‬‬ ‫הקדושים אז שמחה איז א פרי פון אמו‪ð‬ה‪ .‬דורך די אמו‪ð‬ה‬ ‫ווי עס שטייט "צחוק עשה לי אלקים"‪ .‬פון וואו קומט די‬ ‫וואס א מע‪ð‬טש גלייבט אי‪ð‬עם הייליגן באשעפער — אז דער‬ ‫שמחה? פון "מבוא באר לחי רואי"‪ .‬דער תרגום יו‪ð‬תן זאגט‬ ‫אייבערשטער זעט און משגיח אויף יעדע זאך מיט א השגחה‬ ‫אז דאס גייט ארויף אויפ'ן אייבערשטן וואס ער איז חי‬ ‫עליו‪ð‬ה‪ ,‬ווי די גמרא זאגט אין חולין )ז' ע"ב(‪" :‬אין אדם‬ ‫וקיים‪ ,‬א "רואה ואי‪ð‬ו ‪ð‬ראה"‪ .‬דאס איז מרמז אויף דעם‬ ‫‪ð‬וקף אצבעו מלמטה אלא אם כן מכריזין עליו מלמעלה"‬ ‫ע‪ð‬ין פון השגחה פרטית — אז דער הייליגער באשעפער זעט‬ ‫— אז א מע‪ð‬טש קען אפילו ‪ð‬ישט געבן א קלאפ מיט א‬ ‫און איז משגיח אויף יעדע זאך‪ ,‬אפילו ווען מיר זעען עס‬ ‫פי‪ð‬גער ‪ð‬אר אויב מען האט שוין פריער אויסגערופן אין‬ ‫‪ð‬ישט‪ .‬פון דעם כח פון אמו‪ð‬ה פשוטה קומט דער גרויסער‬ ‫הימל אז דער קלאפ דארף געשען; ווען א מע‪ð‬טש גלייבט‬ ‫ע‪ð‬ין פון שמחה‪.‬‬ ‫דאס באמת‪ ,‬איז ער שטע‪ð‬דיג בשמחה‪ .‬ווייל אין יעדע זאך‬ ‫הייליגע ליכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אויב חלילה ביסטו‬ ‫וואס פאסירט מיט אים‪ ,‬שטארקט ער זיך מיט אן אמו‪ð‬ה‬ ‫אביסל צובראכן‪ ,‬באזארגט‪ ,‬פול מיט פחדים‪ ,‬מיואש‪,‬‬ ‫שלימה אז דאס איז דער רצון פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‬ ‫צוזאמגעבראכן‪ ,‬פארזויערט אדער דו האסט טע‪ð‬ות‪ ,‬איז עס‬ ‫לטובתו‪ ,‬ער פאלט ‪ð‬ישט אריין אין קיין עצבות‪ ,‬און ער איז‬ ‫א סימן אז דו לעבסט ‪ð‬ישט מיט אמו‪ð‬ה‪ .‬אמו‪ð‬ה ברע‪ð‬גט‬ ‫‪ð‬ישט באזארגט איבער גאר‪ð‬ישט אויף דער וועלט‪ .‬ער האט‬ ‫שמחה; שמחה איז דער פרי פון אמו‪ð‬ה‪.‬‬ ‫‪ð‬ישט קיין שום דאגות‪ ,‬ווייל ער גלייבט מיט אן אמו‪ð‬ה‬ ‫שלימה אז העכער פון אלעמען געפי‪ð‬ט זיך דער שומר‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דער אייבערשטער טוט‬ ‫ישראל‪ ,‬דער הייליגער באשעפער‪ ,‬וואס איז משגיח אויף‬ ‫אלעס‪ ,‬ער זעט אלעס און ער פירט אלעס‪ ,‬און אלעס וואס‬ ‫אלע או‪ð‬זערע ע‪ð‬י‪ð‬ים און געברויכן‪.‬‬ ‫ער טוט איז ‪ð‬אר גוט‪ .‬עס איז גוט יעצט‪ ,‬עס איז געווען גוט‬ ‫אמאל‪ ,‬עס וועט זיין גוט‪ ,‬און עס איז גוט היי‪ð‬ט‪ .‬אלעס איז‬ ‫אזוי ווי עס איז מבואר אין ליקוטי אמרים ת‪ð‬יא )אגרת‬ ‫גוט! דער אייבערשטער איז ‪ð‬אר טוב‪ð ,‬אר שמחה‪" ,‬עוז‬ ‫הקודש סימן י"א(‪ ,‬וואו דער הייליגער בעל הת‪ð‬יא שרייבט‬ ‫וחדוה במקומו"‪.‬‬ ‫אז ווער עס ווערט טרויעריג און קלאגט‪ ,‬ווייזט ער דערמיט‬ ‫אז ער פילט יסורים און אז עס פעלט אים טובה‪ ,‬און חלילה‬ ‫חיזוק פו‪ð‬עם תולדות אהרן רבי'ן‪ :‬אלעס איז מיט השגחה‬ ‫וחלילה איז ער דעמאלט ווי איי‪ð‬ער וואס איז כופר אי‪ð‬עם‬ ‫אז מיר רעדן שוין פו‪ð‬עם תולדות אהרן רבי'ן‪ ,‬שטייט אין‬ ‫הייליגן באשעפער‪ ,‬דער אייבערשטער זאל אפהיטן‪.‬‬ ‫'אוצר המכתבים' אין איי‪ð‬ע פון זיי‪ð‬ע בריוו אזוי‪" :‬איך האב‬ ‫די אמו‪ð‬ה פו‪ð‬עם בארדיטשובער רב ביי זיין צער‬ ‫מקבל געווען דיין בריוו און אריי‪ð‬געטראכט אין דיין מצב‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר ווילן דא אפגעבן א‬ ‫דער אמת איז‪' ,‬כי לא לעולם יז‪ð‬ח ה''‪ ,‬דער הייליגער‬ ‫געוואלדיגע מזל טוב‪ ,‬צוויי מזל טוב'ס‪ .‬ברוך הוי"ה ברוך‬ ‫באשעפער פארלאזט ‪ð‬ישט קיין אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬דער חסרון‬ ‫הוא‪ ,‬מיר דא אין 'פ‪ð‬ים מאירות'‪ ,‬צוויי גאר חשוב'ע אידן‬ ‫ליגט אין דיר; דו ביסט פול מיט טע‪ð‬ות אויף דעם און אויף‬ ‫וואס שטיצן 'פ‪ð‬ים מאירות' מיט גרויסע געלטער‪ ,‬האבן‬ ‫יע‪ð‬עם‪ ,‬אויף אלעס האסטו טע‪ð‬ות‪.‬‬ ‫זוכה געווען צו שידוך טון‪ .‬מזל טוב‪ ,‬מזל טוב! א הערליכער‬ ‫אבער אויב דו וועסט אריי‪ð‬טראכטן אז אלעס איז מיט א‬ ‫שיי‪ð‬ער זיווג צו די צופריד‪ð‬הייט פון אלע צדדים‪.‬‬ ‫השגחה עליו‪ð‬ה — 'צרה ויגון אמצא ובשם ה' אקרא' — אז‬ ‫דער הייליגער באשעפער זאל העלפן אז די זיווגים זאלן‬ ‫אויב עס איז דא א צרה חלילה‪ ,‬רוף איך צום אייבערשטן‬ ‫עולה יפה זיין מיט תשואות חן‪ .‬עס זאל הערשן אהבה‪,‬‬ ‫ווייל ‪ð‬אר ער טוט עס‪' .‬כוס ישועות אשא ובשם ה' אקרא'‬ ‫אחוה‪ ,‬שלום ורעות‪ ,‬ברוח‪ð‬יות ובגשמיות‪ .‬זאל זיין געזו‪ð‬ט‪,‬‬ ‫— איך וועל אויפהייבן א כוס פון ישועות דורך דעם וואס‬ ‫פר‪ð‬סה און ‪ð‬חת‪ ,‬און עס זאל זיין א ב‪ð‬ין עדי עד מיט דורות‬ ‫איך רוף בשם ה'‪ .‬מען דארף גלייבן אז אלעס קומט מן‬ ‫ישרים ומבורכים‪ .‬דער אייבערשטער זאל העלפן מען זאל‬ ‫השמים מיט א השגחה עליו‪ð‬ה‪ .‬אויב דו וועסט דאס גלייבן‪,‬‬ ‫זען ערליכע‪ ,‬פרייליכע און לעכטיגע אידישע דורות‪ .‬יעדער‬ ‫וועסטו מיט'ן כח פון אמו‪ð‬ה האבן א ישועה‪".‬‬ ‫זאל זיין פרייליך און צופרידן‪ ,‬עס זאל הערשן חן און אן‬ ‫דו מוזסט זיך האלטן שטארק און ‪ð‬ישט האבן קיין ‪ð‬פילות‬ ‫אייביגע שמחה מיט גוטע געמיטער‪ ,‬מיט שלום און שלוה‪,‬‬ ‫חס ושלום‪ ,‬און דו וועסט זען אז צום סוף וועסטו האבן א‬ ‫אן קיין שום מ‪ð‬יעות אדער עיכובים‪ .‬יעדער איי‪ð‬ער זאל זיין‬ ‫ישועה‪ .‬עס איז שוין א‪ð‬געגרייט פאר דיר א זיווג מן השמים‪,‬‬ ‫פרייליך‪ ,‬צופרידן און גליקליך‪.‬‬ ‫דו דארפסט ‪ð‬אר האבן א זכות אז דער זיווג זאל שוין‬ ‫דער אייבערשטער זאל אריי‪ð‬ברע‪ð‬גען אן אור און א‬ ‫א‪ð‬קומען און עס זאל זיך ע‪ð‬דיגן בכי טוב‪ .‬לייג אריין דיין‬ ‫לעכטיגקייט‪ ,‬און דער אייבערשטער זאל העלפן אז אין‬ ‫קאפ אין תורה און עבודה‪ð ,‬עם אוועק אלע דאגות‪ ,‬לערן‬ ‫זכות פון די שמחות זאל אריי‪ð‬קומען אין די שטובער אורה‬ ‫אי‪ð‬עם ספר הקדוש ת‪ð‬יא )אגרת הקודש סימן י"א(‪ ,‬און דער‬ ‫ושמחה; עס זאל שוין מקוים ווערן "ליהודים היתה אורה‬ ‫אייבערשטער וועט העלפן אז מען זאל בקרוב קע‪ð‬ען מבשר‬ ‫ושמחה וששון ויקר ‪ -‬כן תהיה ל‪ð‬ו"‪ .‬מען זאל שוין ‪ð‬ישט‬ ‫זיין בשורות טובות‪.‬‬ ‫וויסן פון קיין צער אדער עגמת ‪ð‬פש‪ð ,‬ישט אין תכו‪ð‬ת הגוף‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידן‪ ,‬מען דארף צו דעם גאר‪ð‬ישט צולייגן‪.‬‬ ‫און ‪ð‬ישט אין תכו‪ð‬ת ה‪ð‬פש‪ ,‬רוח ו‪ð‬שמה‪ .‬מען זאל לעבן מיט‬ ‫מיר דארפן וויסן אז מען טאר ‪ð‬ישט האבן קיין טע‪ð‬ות‬ ‫א הרחבת הדעת‪ ,‬מיט הרחבה והרווחה‪ ,‬בשמחה רבה‪,‬‬ ‫ומע‪ð‬ות אויף קיי‪ð‬עם‪ .‬מיר האבן אויף גאר‪ð‬ישט קיין טע‪ð‬ות‪,‬‬ ‫ואמרו כולם אמן‪.‬‬ ‫"כי לא לעולם יז‪ð‬ח ה'"‪ .‬דער הייליגער באשעפער איז "‪ð‬ותן‬ ‫דער כח פון לער‪ð‬ען די פרשה פאר שידוכים‬ ‫לחם לכל בשר כי לעולם חסדו"‪ .‬מיר לעבן מיט'ן‬ ‫אייבערשטן; אלעס גיט ער‪ ,‬אלעס טוט ער‪ ,‬און מיר געפי‪ð‬ען‬ ‫אלע אידן פון "פ‪ð‬ים מאירות"‪ ,‬לאמיר או‪ð‬ז א‪ð‬וואו‪ð‬טשן‬ ‫זיך אין זיי‪ð‬ע הע‪ð‬ט מיט א השגחה עליו‪ð‬ה‪ .‬מיר דארפן זיך‬ ‫מזל טוב‪ ,‬מזל טוב‪ ,‬מזל טוב! אידן וואס געבן זיך אוועק‬ ‫‪ð‬אר מתגבר זיין מיט אמו‪ð‬ה און וויסן‪ :‬איך דארף גאר‪ð‬ישט‬ ‫בלב ו‪ð‬פש חפצה פאר פ‪ð‬ים מאירות‪ ,‬מיט אזויפיל תפילות‪,‬‬ ‫פון א בשר ודם‪ ,‬און איך בין ‪ð‬ישט ברוגז אויף קיין בשר ודם‪.‬‬ ‫אזויפיל אמו‪ð‬ה‪ ,‬אזויפיל שלום ושלוה‪ ,‬און אזויפיל "פ‪ð‬ים‬ ‫א בשר ודם קען מיר גאר‪ð‬ישט טון‪ ,‬ער קען מיך ‪ð‬ישט‬ ‫מאירות" אשב"ש‪ .‬ברוך הוי"ה ברוך הוא‪ ,‬די גליקליכע‬ ‫טרויעריג מאכן און ‪ð‬ישט משמח מאכן‪ .‬אלעס וואס איך‬ ‫מי‪ð‬וט און די לעכטיגקייט איז שוין א‪ð‬געקומען‪ .‬לאמיר‬ ‫באקום קומט דירעקט פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪.‬‬ ‫ווייטער איבערלער‪ð‬ען די פרשה‪ :‬די מע‪ð‬ער זאלן לער‪ð‬ען די‬ ‫פרשה אי‪ð‬עוויי‪ð‬יג מיט די מפרשים‪ ,‬און די פרויען דעם‬ ‫מזל טוב! שמחות און ישועות ביי אידישע קי‪ð‬דער‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫דער רבי האט אים צוגערופן און אים געגעבן צוויי געזו‪ð‬טע‬ ‫"צאי‪ð‬ה וראי‪ð‬ה"‪ ,‬און מען זאל אי‪ð‬זין האבן אז אין דעם‬ ‫פעטש אין פ‪ð‬ים‪ ,‬זאג‪ð‬דיג‪" :‬דא האסטו ביזת הים‪ ".‬דער איד‬ ‫זכות זאלן זיין זיווגים הגו‪ð‬ים‪ .‬מען זאל אי‪ð‬זין האבן‬ ‫זאגט‪" :‬איך האב ‪ð‬ישט פארשטא‪ð‬ען וואס האט ביזת הים‬ ‫א‪ð‬דערע אידן‪ ,‬די אייגע‪ð‬ע משפחות‪ ,‬די אייגע‪ð‬ע זיווגים‪ ,‬און‬ ‫מיט צוויי פעטש? אבער אז דער רבי גיט פעטש‪ ,‬איז מען עס‬ ‫הייליגע רעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬יעדער האט א זיווג מן‬ ‫מקבל באהבה‪".‬‬ ‫השמים‪.‬‬ ‫‪ð‬אך יום טוב האט ער א‪ð‬געהויבן גיין אין די דערפער‪ .‬דער‬ ‫די פעטש וואס האבן געברע‪ð‬גט עשירות‪ :‬א מעשה פו‪ð‬עם‬ ‫ערשטער גוי וואס ער האט געטראפן האט אים פארקויפט‬ ‫קאמאר‪ð‬ער רבי‬ ‫פעלן זייער ביליג‪ ,‬און דער‪ð‬אך האט ער באקומען פון א‬ ‫הערט אבער א מעשה‪ :‬א איד האט פארציילט אז ער איז‬ ‫צווייטן גוי א קעלבל פאר גאר ביליג‪ .‬ער האט דאס‬ ‫אמאל געווען ביים טיש שביעי של פסח ביי רבי יעקב משה‬ ‫פארקויפט פאר זייער טייער‪ ,‬דריי‪-‬פיר מאל די פרייז‪ .‬ער‬ ‫קאמאר‪ð‬ער‪ .‬איין יאר איז א‪ð‬געקומען א חסיד פון א‬ ‫פארציילט אז יע‪ð‬עם יאר האט ער געמאכט איבער דרייסיג‬ ‫צווייטע שטאט‪ ,‬ער איז אריבערגעקומען אויף שביעי של‬ ‫טויז‪ð‬ט גילדן‪ ,‬און די השפעה איז געגא‪ð‬גען ווייטער און‬ ‫פסח צום טיש‪ .‬האט רבי יעקב משה קאמאר‪ð‬ער געזאגט אז‬ ‫ווייטער ביז ער איז געווארן א גרויסער עושר‪ .‬ערשט‬ ‫יע‪ð‬ער זאל פארציילן א מעשה‪.‬‬ ‫דעמאלט האט ער פארשטא‪ð‬ען וואס עס מיי‪ð‬ט "ביזת הים"‬ ‫האט ער פארציילט אזוי‪ :‬ער איז געווען‪ ,‬לא עלי‪ð‬ו‪ ,‬א יתום‬ ‫און אז אזוי האט אים דער רבי געגעבן די עשירות‪.‬‬ ‫ווען ער האט חתו‪ð‬ה געהאט‪ .‬זיין פר‪ð‬סה איז באשטא‪ð‬ען פון‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער! אמאל כאפט מען צוויי‬ ‫ארומגיין אין די דערפער; ער פלעגט קויפן ביי איין גוי און‬ ‫פעטש‪ ,‬אבער דאס אליין איז די ביזת הים‪ .‬דער הייליגער‬ ‫עס פארקויפן פאר א צווייטן‪ .‬ער פלעגט פעדלען און‬ ‫באשעפער טוט מיט או‪ð‬ז ‪ð‬אר גוטס‪ .‬מען קען כאפן א‬ ‫ארומגיין פון איין דארף צום צווייטן‪ ,‬און פון דעם האט ער‬ ‫פאטש‪ ,‬אבער דער פאטש ברע‪ð‬גט א מיליא‪ð‬ערישע‬ ‫געהאט פר‪ð‬סה בדוחק גדול‪.‬‬ ‫עשירות‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דער‬ ‫ווען עס איז געקומען שביעי של פסח ביי‪ð‬אכט‪ ,‬האט דער‬ ‫אייבערשטער פאטשט ‪ð‬ישט! דער אייבערשטער‬ ‫איד באשלאסן צו גיין צום טיש פו‪ð‬עם הייליגן רבי אייזיקל‬ ‫דערמא‪ð‬ט או‪ð‬ז‪ ,‬ער וועקט או‪ð‬ז אויף‪ ,‬ער ברע‪ð‬גט או‪ð‬ז ‪ð‬א‪ð‬ט‬ ‫קאמאר‪ð‬ער‪ .‬עס איז געווען א זייער שווערע וועטער; עס איז‬ ‫צו תשובה און ער פרואווט או‪ð‬ז אין אמו‪ð‬ה‪ .‬אלעס איז אבער‬ ‫געווען פסח‪-‬צייט ווען די ש‪ð‬ייען האבן זיך צעלאזט און עס‬ ‫לטובה ולברכה‪ ,‬לששון ולשמחה‪.‬‬ ‫זע‪ð‬ען געווען גרויסע בלאטעס‪ .‬דערצו האבן ‪ð‬אך געגאסן‬ ‫א שידוך מן השמים‪ :‬ווען דער אייבערשטער פירט די זאך‬ ‫שלאקס‪-‬רעג‪ð‬ס יע‪ð‬עם פסח‪ ,‬אזוי אז עס איז געווען זייער‬ ‫שווער זיך צו דרייען אויף די גאסן ווייל די בלאטעס זע‪ð‬ען‬ ‫א איד האט פארציילט א מעשה וועגן א איד וואס איז‬ ‫געווען טיף‪ð ,‬אס און אומבאקוועם‪.‬‬ ‫געווען א גא‪ð‬ץ גרויסער עושר; ער האט געהאט גוטע‬ ‫געשעפטן און שיין פארדי‪ð‬ט‪ .‬איי‪ð‬מאל ווען ער איז געפארן‬ ‫טראץ דעם האט ער באשלאסן צו גיין צום טיש פו‪ð‬עם‬ ‫פאר געשעפטן‪ ,‬האבן אים רויבער באפאלן אי‪ð‬מיטן וואלד‬ ‫הייליגן קאמאר‪ð‬ער‪ .‬עס איז ‪ð‬ישט געווען קיין גרויסער עולם‬ ‫און צוגע‪ð‬ומען זיין גא‪ð‬צע געלט‪ ,‬אזוי אז ער איז געווארן אן‬ ‫ווייל מען האט ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט א‪ð‬קומען‪ .‬ווען ער איז‬ ‫ע‪ð‬י ואביון‪.‬‬ ‫א‪ð‬געקומען‪ ,‬איז דער רבי‪ ,‬דער הייליגער רבי אייזיקל‬ ‫קאמאר‪ð‬ער‪ ,‬געזעסן ביים טיש און געמאכט קידוש‪ð .‬אך‬ ‫ער איז א‪ð‬געקומען אין א שטאט וואו עס איז פארגעקומען‬ ‫קידוש האט דער רבי געזאגט פאר דעם איד‪" :‬שמואל‪,‬‬ ‫א יריד‪ .‬ער האט געהא‪ð‬דלט און מע‪ð‬טשן האבן אים געגעבן‬ ‫ווילסט פון מיר ביזת הים?" האט ער געע‪ð‬טפערט‪" :‬יא‪".‬‬ ‫סחורה אויף בארג‪ ,‬ווייל מען האט דאך געוואוסט אז ער‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫דאגות? הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬או‪ð‬ז מאכן מיר‬ ‫איז א גרויסער עושר‪ .‬מען האט אים פארגעשלאגן א שידוך‬ ‫‪ð‬ישט קיין שידוכים! דער אייבערשטער מאכט די שידוכים!‬ ‫פאר זיין טאכטער מיט א זון פון א צווייטן גרויסן עושר‪,‬‬ ‫מיר דארפן וויסן אז יעדער שידוך קומט מן השמים און עס‬ ‫וואס יע‪ð‬ער איז געווען א חסיד פון רבי אייזיקל קאמאר‪ð‬ער‪.‬‬ ‫וועט א‪ð‬קומען‪ .‬ווען‪ ,‬וואס‪ ,‬וויאזוי און וואו – צו דעם דארף‬ ‫דער איד האט געטראכט‪ :‬ער ווייסט דאך ביי זיך אז ער‬ ‫מען האבן זכותים‪ ,‬מאכן קבלות טובות‪ ,‬געבן צדקה און‬ ‫האט ‪ð‬ישט קיין געלט‪ ,‬דעריבער וועט ער פארן קיין‬ ‫דאווע‪ð‬ען‪,‬‬ ‫קאמאר‪ð‬א און בעטן פון רבי אייזיקל אז ווען זיין חסיד‬ ‫אבער מען דארף גלייבן אז דער אייבערשטער מאכט דעם‬ ‫קומט פרעגן איבערן שידוך‪ ,‬זאל דער רבי אים צורעדן עס‬ ‫זיווג‪ ,‬סיי פארדעם‪ ,‬סיי בשעת מעשה און סיי ‪ð‬אכדעם‪ .‬עס‬ ‫אויסצופירן‪.‬‬ ‫זע‪ð‬ען דא מע‪ð‬טשן וואס מיי‪ð‬ען אז זיי האבן אליין געמאכט‬ ‫דער קאמאר‪ð‬ער רבי זעט דעם אמת'ן מצב פו‪ð‬עם מחותן‬ ‫דעם שידוך אדער אז זיי האבן א שייכות דערמיט‪ .‬דאס‬ ‫ווען ער איז א‪ð‬געקומען קיין קאמאר‪ð‬א‪ ,‬האט אים דער‬ ‫אלעס איז ‪ð‬אר השתדלות‪ .‬ווען דער אייבערשטער וויל א‬ ‫גבאי געפרעגט‪" :‬איר זע‪ð‬ט דאך א גרויסער עושר‪ ,‬און היי‪ð‬ט‬ ‫שידוך זאל ווערן‪ ,‬ווערט א מע‪ð‬טש אפילו אן ארעמאן און‬ ‫איז א מארק‪-‬טאג‪ ,‬וואס טוט איר יעצט דא?" האט ער אים‬ ‫דער שידוך ווערט דאך‪ ,‬ווייל א זיווג מן השמים מוז געשען‪.‬‬ ‫פארציילט אז מען האט אים א‪ð‬געטראגן דעם שידוך און ער‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר האבן ‪ð‬ישט קיין‬ ‫וויל דער רבי זאל זאגן א גוט ווארט אויף אים‪ .‬האט אים‬ ‫דאגות‪ ,‬מיר זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט באזארגט און מיר האבן ‪ð‬ישט קיין‬ ‫דער גבאי געפרעגט‪" :‬דיין טאכטער הייסט אפשר שרה בת‬ ‫פחדים‪ .‬וואס דער אייבערשטער פירט איז לטובת‪ð‬ו‪ ,‬און‬ ‫גיטל?" האט ער געע‪ð‬טפערט‪" :‬יא‪ ,‬וויאזוי ווייסטו?"‬ ‫מיר גלייבן אז אלעס וועט זיך פירן לטובה‪ ,‬לברכה‪ ,‬לששון‪,‬‬ ‫לשמחה‪ ,‬לישועה ול‪ð‬חמה‪.‬‬ ‫האט אים דער גבאי געזאגט‪" :‬הער צו‪ ,‬דער איד וואס מען‬ ‫האט דיר פארגעשלאגן‪ ,‬דער טאטע פו‪ð‬עם בחור‪ ,‬איז שוין‬ ‫די מעלות פון טיילן צדקה פערזע‪ð‬ליך‬ ‫געווען דא ביים רבי'ן‪ ".‬ביי רבי אייזיקל קאמאר‪ð‬ער פלעגט‬ ‫דער פריערדיגער בעלזער רב‪ ,‬הגאון הקדוש רבי אהרן פון‬ ‫מען אראפשרייבן דעם ‪ð‬אמען פו‪ð‬עם בחור און דעם ‪ð‬אמען‬ ‫בעלזא זכר צדיק וקדוש לברכה‪ ,‬האט דערציילט‪ :‬אין‬ ‫פו‪ð‬עם מיידל‪ ,‬און אזוי האט ער פסק'ע‪ð‬ט צי עס איז א‬ ‫לעמבערג האט די קהילה אמאל געמאכט אן אסיפה אז‬ ‫גוטער שידוך‪" .‬יע‪ð‬ער עושר‪ ,‬דער אבי החתן וואס איז א‬ ‫מ'גייט גרי‪ð‬דן א צדקה קאסע‪ ,‬כדי ארעמעלייט זאלן מער‬ ‫קאמאר‪ð‬ער חסיד‪ ,‬איז טאקע געקומען פרעגן וועגן דעם‬ ‫‪ð‬ישט דארפן גיין פון טיר צו טיר ‪ð‬אך צדקה; זיי וועלן גיין‬ ‫שידוך‪ ,‬און דער גבאי האט אויסגעשריבן די צוויי ‪ð‬עמען‪.‬‬ ‫צום גבאי צדקה און באקומען א געוויסן סכום‪ .‬דער‬ ‫האט זיך רבי אייזיקל קאמאר‪ð‬ער א‪ð‬גערופן צו יע‪ð‬עם איד‪:‬‬ ‫הייליגער רבי יששכר דוב פון בעלזא‪ ,‬דער טאטע פון רבי‬ ‫'הער מיך אויס‪ ,‬דער שידוך איז מן השמים און עס דארף‬ ‫אהרן פון בעלזא‪ ,‬איז געווען קעגן דעם‪ ,‬און ער האט געזאגט‬ ‫געשען‪ .‬אבער זאלסט וויסן‪ ,‬דיין מחותן וואס מען שלאגט‬ ‫דריי טעמים‪:‬‬ ‫דיר פאר איז אן ע‪ð‬י ואביון; ער האט א ‪ð‬אמען ווי א גרויסער‬ ‫עושר און ער וועט דיר צוזאגן א גרויסן ‪ð‬דן‪ ,‬אבער דו וועסט‬ ‫דריי טעמים פו‪ð‬עם בעלזער רב קעגן א צדקה קאסע‬ ‫‪ð‬ישט באקומען פון אים קיין פרוטה‪ .‬פו‪ð‬דעסטוועגן איז‬ ‫ערשט‪ð‬ס‪ ,‬ווען דער ארעמאן קלאפט אין טיר‪ ,‬זעען די‬ ‫דער זיווג מן השמים און דער שידוך דארף צושטא‪ð‬ד‬ ‫קי‪ð‬דער ווי מ'‪ð‬עמט אויף אן ארעמאן מיט א פרייליך פ‪ð‬ים‪,‬‬ ‫קומען'‪".‬‬ ‫און דאס איז א געוואלדיגער ע‪ð‬ין אין חי‪ð‬וך‪.‬‬ ‫איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬וויאזוי דער‬ ‫אייבערשטער איז מזווג זיווגים? דו דאגה'סט? דו טראגסט‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫אבער עס זע‪ð‬ען אויך די זעלבע אותיות ווי "מר" – ביטער‪.‬‬ ‫די צווייטע זאך איז‪ ,‬ווען דער ארעמאן שטייט ביים טיר‪,‬‬ ‫אויב מען איז מקיים כיבוד אב ואם כראוי‪ ,‬ווערט מען "רם‬ ‫ווערט דער בעל הבית ‪ð‬תעורר‪ ,‬זיין רחמ‪ð‬ות וועקט זיך אויף‪,‬‬ ‫ו‪ð‬שא" – מען ווערט דערהויבן‪ ,‬און מען דערהייבט דערמיט‬ ‫און ער גיט א ברייטהארציגע ‪ð‬תי‪ð‬ה‪.‬‬ ‫די הייליגע תורה און כביכול דעם הייליגן באשעפער‪ .‬אזוי‬ ‫דריט‪ð‬ס‪ ,‬די ברכות פון אן ארעמאן זע‪ð‬ען א פארמעגן‪ ,‬און‬ ‫ווי דער אייבערשטער שרייבט‪ ,‬אז ווען מען איז מכבד א‬ ‫מ'טאר זיי ‪ð‬ישט ארויסלאזן פון די הע‪ð‬ט‪.‬‬ ‫טאטע און א מאמע‪ ,‬איז עס פו‪ð‬קט ווי מען איז מכבד דעם‬ ‫איר הערט‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער? מ'דארף‬ ‫באשעפער אליין‪.‬‬ ‫טיילן צדקה אליין ווייל מ'דארף טון א מצוה‪ ,‬און "מצוה‬ ‫אבער חלילה וחלילה‪ ,‬ווען מען איז ‪ð‬ישט מקיים כיבוד אב‬ ‫בו יותר מבשלוחו"‪ .‬מ'דארף עס טיילן אי‪ð‬דערהיים‪ ,‬כדי די‬ ‫ואם‪ ,‬איז עס "מר" – עס איז ביטער‪.‬‬ ‫קי‪ð‬דער זאלן זען וויאזוי מ'געבט זיך אוועק פאר צדקה‬ ‫רש"י הקדוש שרייבט דאך אז אין די תורה שטייט "למען‬ ‫וחסד פארן אייבערשט‪'ð‬ס קי‪ð‬דער‪ .‬מ'דארף אויסהערן דעם‬ ‫יאריכון ימיך"‪ ,‬און אויב מען איז חלילה עובר אויף כיבוד‬ ‫ארעמאן כדי די הארץ זאל אויפגעוועקט ווערן‪ ,‬און מ'דארף‬ ‫אב ואם‪ ,‬וויל איך ‪ð‬ישט זאגן ווייטער וואס דאס מיי‪ð‬ט‪ .‬עס‬ ‫זען דעם ארעמאן כדי מ'זאל באקומען אלע זיי‪ð‬ע ברכות‪.‬‬ ‫שטייט אין די תורה "למען ייטב לך"‪ ,‬אז דער אייבערשטער‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אזוי האט געזאגט דער‬ ‫זאגט אז בזכות כיבוד אב ואם וועט או‪ð‬ז גוט זיין; אויב מען‬ ‫הייליגער בעלזער רב‪ ,‬רבי יששכר דוב פון בעלזא‪ .‬הייליגע‬ ‫איז חלילה עובר דערויף‪ ,‬וויל איך ‪ð‬ישט זאגן ווייטער‪.‬‬ ‫לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מ'קאכט זיך אין אמו‪ð‬ה‪ ,‬אין‬ ‫דעריבער דארף מען געדע‪ð‬קען דעם רמז‪ :‬עס קען זיין "רם"‪,‬‬ ‫שלום‪ ,‬אין בטחון און אין שמחה; מ'קאכט זיך אין מקבל‬ ‫אדער חלילה "מר"‪ ,‬און מיר וועלן אויס אז עס זאל זיין רם‪.‬‬ ‫זיין אלעס באהבה פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪" .‬קול ר‪ð‬ה‬ ‫עס שטייט אין ילקוט שמעו‪ð‬י אויף איכה )רמז תתרל"א(‪,‬‬ ‫וישועה באהלי צדיקים" – אין דעם זכות האט מען ישועות‪,‬‬ ‫דארט ברע‪ð‬גט ער א לא‪ð‬גן שמועס וואס איז פארגעקומען‬ ‫מ'האט געהאט ישועות‪ ,‬און מ'וועט האבן ישועות לעולמי‬ ‫ביים חורבן בית המקדש צווישן אסף‪ ,‬כלל ישראל‪ ,‬די אבות‬ ‫עד ול‪ð‬צח ‪ð‬צחים‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬לאמיר‬ ‫הקדושים און דעם הייליגן באשעפער‪ .‬עס איז א זייער‬ ‫גלייבן אי‪ð‬עם אייבערשטן‪ ,‬לאמיר לעבן מיט אמו‪ð‬ה‪ ,‬בטחון‬ ‫הארציגער און התעוררות'דיגער שמועס כביכול‪.‬‬ ‫און שמחה‪ ,‬לאמיר משמח זיין א‪ð‬דערע‪ð ,‬ישט אויפגעבן און‬ ‫צום סוף שטייט דארט אזוי‪ :‬דער הייליגער באשעפער‬ ‫זיך ‪ð‬ישט מייאש זיין‪ .‬דער אייבערשטער וועט העלפן אז מיר‬ ‫זאגט‪" :‬איי‪ ,‬דו האסט זכות אבות? ‪ð‬יין‪ ,‬דו קע‪ð‬סט ‪ð‬ישט‬ ‫זאלן זוכה זיין צו אורה ושמחה און צו א לעכטיג תמיד‪,‬‬ ‫‪ð‬וצן דעם זכות אבות!" פארוואס קען כלל ישראל ‪ð‬ישט ‪ð‬וצן‬ ‫אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫זכות אבות? "ווייל איך האב געשריבן אין די תורה 'כבד את‬ ‫די חשיבות פון כיבוד אב ואם און דער רמז פון ר"ם‬ ‫אביך ואת אמך'‪ ,‬אבער ביים חורבן בית המקדש איז געשען‬ ‫דאס וואס עס שטייט 'אב ואם הקלו בך' – מען האט‬ ‫צווישן "רם" און "מר"‪ :‬די צוויי וועגן אין די מצוה‬ ‫גרי‪ð‬גגעשעצט דעם ע‪ð‬ין פון כיבוד אב ואם‪ ".‬איר הערט וואס‬ ‫"צען מי‪ð‬וט כיבוד אב ואם"‪ ,‬די פערציגסטע שיעור בסיעתא‬ ‫דא האט זיך אפגעטאן ביים חורבן בית המקדש? ווען די‬ ‫דשמיא‪.‬‬ ‫אבות הקדושים זע‪ð‬ען געקומען זיך אויסוויי‪ð‬ען פארן‬ ‫אין א ספר וואו עס שטייט ‪ð‬ישט דער ‪ð‬אמען פו‪ð‬עם מחבר‪,‬‬ ‫אייבערשטן פארוואס דער בית המקדש איז חרוב געווארן‬ ‫שרייבט ער דארט א זייער שיי‪ð‬עם רמז‪ :‬הלכות כיבוד אב‬ ‫און פארוואס אידישע קי‪ð‬דער זע‪ð‬ען געגא‪ð‬גען אין גלות‪,‬‬ ‫ואם אין יורה דעה הייבט זיך אן ביי סימן ר"מ‪ .‬ער זאגט אז‬ ‫האט דער אייבערשטער געזאגט אז זיי האבן ‪ð‬ישט קיין‬ ‫ר"מ איז א לשון פון "רם" – רם ו‪ð‬שא‪ ,‬דערהויב‪ð‬קייט;‬ ‫זכות אבות ווייל זיי זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט מקיים כיבוד אב ואם‪ .‬דאס‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫וועלט וואס האבן קי‪ð‬דער און דארפן האבן אזעלכע דאגות‬ ‫איז דער גא‪ð‬צער חילוק צווישן די גויים און די אידן‪ :‬מיר‬ ‫און זארגן‪ ,‬איז עס דאך שוידערליך‪ .‬דער הייליגער‬ ‫האבן א זכות אבות ווייל מיר האבן כיבוד אב ואם; א גוי‬ ‫באשעפער זאגט‪" :‬וואס דאווע‪ð‬סטו? פארוואס דערמא‪ð‬סטו‬ ‫האט ‪ð‬ישט קיין כיבוד אב ואם‪ ,‬דעריבער האט ער ‪ð‬ישט קיין‬ ‫זכות אבות? פארוואס זאגסטו 'מי שע‪ð‬ה לאבותי‪ð‬ו'?‬ ‫זכות אבות‪.‬‬ ‫פארוואס זאגסטו 'ע‪ðð‬ו' אדער 'וזכרתי לך'? פארוואס‬ ‫ווען מיר האבן געזען די ווערטער‪ ,‬האבן מיר זיך‬ ‫זאגסטו די אלע זאכן?" דער אייבערשטער זאגט‪" :‬זאג עס‬ ‫אריי‪ð‬געטראכט‪ :‬מיר זאגן דאך סליחות‪ ,‬מיר האלטן יעצט‬ ‫‪ð‬ישט! דו האסט פארלוירן דאס רעכט עס צו זאגן‪ ,‬ווייל דו‬ ‫אין די ימי הסליחות‪ .‬כמעט ביי יעדע שטיקל סליחות –‬ ‫ביסט ‪ð‬ישט מקיים כיבוד אב ואם‪".‬‬ ‫אדער אמוויי‪ð‬יגסט‪ð‬ס ביי רוב רובם – דערמא‪ð‬ט מען זכות‬ ‫די געלעג‪ð‬הייט מתקן צו זיין פארן ‪ð‬ייעם יאר‬ ‫אבות; מען דערמא‪ð‬ט דעם זכות פון אבותי‪ð‬ו ורבותי‪ð‬ו‬ ‫הקדושים‪.‬‬ ‫אבער מען קען ‪ð‬אך אלץ מתקן זיין! אויב מען זאל יעצט‬ ‫מקבל זיין אויף זיך אריי‪ð‬צולייגן דעם גא‪ð‬צן קאפ און מוח‪,‬‬ ‫אין די ימי הדין און סליחות קען מען בעטן "זכות אבות"‬ ‫מיט אלע חומרות און הידורים‪ ,‬מכבד צו זיין די עלטערן‪,‬‬ ‫אן מכבד זיין די עלטערן?‬ ‫זיי האלטן חשוב און גרויס‪ ,‬זיי בארואיגן‪ ,‬מאכן באקוועם‪,‬‬ ‫א מע‪ð‬טש וואס איז ‪ð‬ישט מקיים כיבוד אב ואם‪ ,‬זאגט דער‬ ‫דערהייבן און פרייליך מאכן‪ .‬מיט דעם האבן מיר זכותים‬ ‫אייבערשטער אליין – אזוי שטייט אין ילקוט שמעו‪ð‬י – "דו‬ ‫מיט וואס צו גיין דאווע‪ð‬ען‪ .‬דאן האבן מיר זכות אבות‪ ,‬מיר‬ ‫קע‪ð‬סט ‪ð‬ישט דערמא‪ð‬ען זכות אבות! וואו האלטסטו מיט‬ ‫האבן דעם "למען ייטב לך והארכת ימים"‪ ,‬און מיר האבן‬ ‫כיבוד אב ואם?" ווען מיר דאווע‪ð‬ען יעצט אין די הייליגע‬ ‫מיט וואס זיך צו שטעלן פארן באשעפער‪ .‬ווייל דער‬ ‫טעג‪ ,‬שאצט מען אפ אויבן אין הימל יעד‪ð‬ס כיבוד אב ואם‪,‬‬ ‫אייבערשטער זאגט‪" :‬אויב דו ביסט מכבד דיין טאטע און‬ ‫צו זען צי זיי‪ð‬ע תפילות זאלן ‪ð‬תקבל ווערן‪ .‬דאס דארף או‪ð‬ז‬ ‫מאמע‪ ,‬ביסטו דאך מכבד קודשא בריך הוא ושכי‪ð‬תיה"‪,‬‬ ‫מעורר זיין‪ ,‬דאס דארף רעשן‪ ,‬דאס דארף מען מפרסם זיין!‬ ‫ווייל כיבוד אב ואם און מורא אב ואם איז א שותפות מיט‬ ‫א איד דארף וויסן‪ :‬ער וויל זיך אויסבעטן און אויסוויי‪ð‬ען‪,‬‬ ‫כבוד שמים‪ ,‬כביכול‪.‬‬ ‫ער וויל מחילה‪ ,‬סליחה וכפרה‪ ,‬ער וויל א גוט געבע‪ð‬טשט‬ ‫‪ð‬עכטן איז אריבערגעקומען צו או‪ð‬ז א איד וואס האט‬ ‫יאר מיט געזו‪ð‬ט‪ ,‬פר‪ð‬סה און ‪ð‬חת – זאגט דער‬ ‫חתו‪ð‬ה געהאט בזיווג ש‪ð‬י מיט א פרוי שוין מיט אסאך יארן‬ ‫אייבערשטער‪" :‬וואו איז דיין כיבוד אב ואם?"‬ ‫צוריק‪ .‬ער פארציילט מיר אז זיין יעצטיגע ווייב האט א‬ ‫אויב עס זע‪ð‬ען דא קי‪ð‬דער וואס רעדן ‪ð‬ישט צו די עלטערן‪,‬‬ ‫גרויסע משפחה פון קי‪ð‬דער און איי‪ð‬יקלעך‪ ,‬אבער זי ווייסט‬ ‫וואס זע‪ð‬ען מבזה די עלטערן‪ ,‬זיי דער‪ð‬ידעריגן‪ ,‬פארשעמען‪,‬‬ ‫גאר‪ð‬ישט פון זיי‪ .‬זי זעט ‪ð‬ישט די קי‪ð‬דער און ‪ð‬ישט די‬ ‫מאכן זיי פילן שלעכט אדער צוקלאפן זיי; קי‪ð‬דער וואס‬ ‫איי‪ð‬יקלעך‪ ,‬זי האט ‪ð‬ישט קיין א‪ð‬ו‪ð‬ג וואס טוט זיך מיט זיי;‬ ‫רופן ‪ð‬ישט‪ ,‬פארציילן ‪ð‬ישט‪ ,‬קומען ‪ð‬ישט‪ ,‬און זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט‬ ‫זי איז ‪ð‬ישט געווען ביי זייערע חתו‪ð‬ות און מען רופט איר‬ ‫קיין חלק פון די משפחה; זיי זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט באזארגט פאר די‬ ‫‪ð‬ישט צו קיין שמחות‪ .‬עס זע‪ð‬ען דא איין אדער צוויי קי‪ð‬דער‬ ‫עלטערן און העלפן זיי ‪ð‬ישט ארויס‪.‬‬ ‫וואס האבן זיך מיישב געווען‪ ,‬זיי ווילן האבן די מצוה פון‬ ‫כיבוד אב ואם פאר "למען ייטב לך והארכת ימים"‪ ,‬זיי‬ ‫שטעלט אייך פאר‪ ,‬עס זע‪ð‬ען דא עלטערן וואס זארגן זיך‪:‬‬ ‫ווילן מכבד זיין דעם באשעפער און האבן מורא פון אים‪,‬‬ ‫"ווער וועט מיר העלפן גיין דאווע‪ð‬ען ראש הש‪ð‬ה און יום‬ ‫און זיי האבן זיך טאקע פארבי‪ð‬דן מיט איר ‪ð‬אך די חתו‪ð‬ה;‬ ‫כיפור? ווער וועט קומען צו די סעודות? ווער וועט מיר בויען‬ ‫אמוויי‪ð‬יגסט‪ð‬ס זעט זי זיי און זייערע קי‪ð‬דער און גייט צו‬ ‫די סוכה? ווער וועט מיר העלפן מיט די ד' מי‪ð‬ים?" רחמ‪ð‬א‬ ‫זייערע שמחות‪.‬‬ ‫ליצלן! אויב עס איז דא א טאטע אדער א מאמע אויף דער‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן מיטוואך פרשת חיי שרה כד מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫און מעורר זיין א‪ð‬דערע‪ ,‬לאמיר איי‪ð‬רייסן ביי אידישע‬ ‫ערב די הייליגע טעג טאר מען ‪ð‬ישט מקטרג זיין אויף אידן‪.‬‬ ‫קי‪ð‬דער און זיך בעטן ביי זיי‪ :‬לאמיר ‪ð‬עמען די מצוה פון‬ ‫אבער הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אויב איר ווייסט‬ ‫כיבוד אב ואם‪ ,‬און מיט דעם צוברעכן דעם עשו און פועל'ן‬ ‫פון א קי‪ð‬ד אויף דער וועלט – ‪ð‬ישט קיין חילוק ווי אלט מען‬ ‫די גאולה שלימה‪.‬‬ ‫איז – וואס גייט ‪ð‬ישט צו די עלטערן‪ ,‬רעדט ‪ð‬ישט צו זיי‪,‬‬ ‫די קשר צווישן אמו‪ð‬ה אין באשעפער און כבוד אב ואם‬ ‫האלט זיי ‪ð‬ישט חשוב‪ ,‬העלפט זיי ‪ð‬ישט אדער זארגט ‪ð‬ישט‬ ‫פאר זיי‪ ,‬בעט זיך ביי דעם איד! אזויפיל יו‪ð‬גע מע‪ð‬טשן זע‪ð‬ען‬ ‫אויף די לוחות זע‪ð‬ען ארויפגעשריבן צען מצוות‪ ,‬צען‬ ‫אוועק פון דער וועלט אין ש‪ð‬ת תשפ"ד! אזויפיל יו‪ð‬גע‬ ‫ציוויים‪ ,‬פי‪ð‬ף און פי‪ð‬ף‪ .‬קעגן "א‪ð‬כי ה' אלקיך" שטייט אויף‬ ‫מע‪ð‬טשן ליגן ‪ð‬אך יעצט אין די שפיטעלער מיט ‪ð‬ורא'דיגע‬ ‫די א‪ð‬דערע זייט‪ ,‬קעגן איבער‪" ,‬כבד את אביך ואת אמך"‪.‬‬ ‫יסורים און מחלות‪ .‬דער הייליגער באשעפער זאל העלפן זיי‬ ‫דער הייליגער באשעפער זאגט‪ :‬אויב דו ווילסט א‪ð‬ערקע‪ð‬ען‬ ‫זאלן שוין אויסגעהיילט ווערן‪.‬‬ ‫אז עס איז דא א באשעפער אויף דער וועלט – "א‪ð‬כי" און‬ ‫"לא יהיה לך" – אז עס איז ‪ð‬אר דא איין באשעפער‪" ,‬אין‬ ‫עס פעלט אריכות ימים אויף דער וועלט! אין די תורה‬ ‫עוד מלבדו"‪ ,‬און עס איז ‪ð‬ישט דא קיין שום א‪ð‬דער כוח‬ ‫שטייט דאך אז כיבוד אב ואם ברע‪ð‬גט אריכות ימים‪ .‬עס‬ ‫בעולם‪ ,‬איז דאס ‪ð‬אר שייך אויב דו ביסט מכבד דיין טאטע‬ ‫זע‪ð‬ען דא אזויפיל אידן וואס דארפן פר‪ð‬סה און ערליכע‬ ‫און דיין מאמע‪ .‬דער אייבערשטער זאגט‪ :‬אויב דו גלייבסט‬ ‫קי‪ð‬דער; אין די תורה שטייט "למען ייטב לך" ביי כיבוד אב‬ ‫אין "א‪ð‬כי ה' אלקיך"‪ ,‬דארפסטו גלייבן אין "כבד את אביך‬ ‫ואם‪ .‬ובפרט ווען מיר לעבן אויף זכות אבות און מיר דארפן‬ ‫ואת אמך"; אויב דו גלייבסט ‪ð‬ישט אין "כבד את אביך ואת‬ ‫ד עם זכות אבות‪ ,‬מוז מען זיך אויפשאקלען און אויפוועקן!‬ ‫אמך"‪ ,‬איז דאס חלילה אזוי ווי דו גלייבסט ‪ð‬ישט אין "א‪ð‬כי‬ ‫מיר אלע אידן טארן ‪ð‬ישט צולאזן אז אזא מצב זאל זיין ביי‬ ‫ה' אלקיך"‪.‬‬ ‫א‪ð‬דערע אידן‪ .‬מיר מוזן זען מטכס עצה צו זיין‪ ,‬זיצן און‬ ‫טראכטן‪ .‬ברוך השם‪" ,‬פ‪ð‬ים מאירות" אידן האבן‬ ‫גיין אין די וועגן פון די אבות צו זוכה זיין צו א גוט יאר‬ ‫צושפרייט דעם ע‪ð‬ין פון פ‪ð‬ים מאירות און כיבוד אב ואם‪.‬‬ ‫דער מדרש זאגט אין פרשת וישלח‪ ,‬מדרש רבה‪ ,‬אז זכות‬ ‫מען קען זאגן אז זי‪ð‬ט עס זע‪ð‬ען דא די שיעורים פון "צען‬ ‫אבות העלפט ‪ð‬אר ווען מען גייט אין די וועגן פון די אבות‪.‬‬ ‫מי‪ð‬וט כיבוד אב ואם"‪ ,‬האבן זיך שוין צע‪ð‬דליגער משפחות‬ ‫די וועגן פון די אבות מיי‪ð‬ט אז מען האט געהיטן די תורה‬ ‫שלום געמאכט – ברידער‪ ,‬שוועסטער‪ ,‬עלטערן‪ .‬כיבוד אב‬ ‫מיט מסירות ‪ð‬פש‪ .‬די אלע מע‪ð‬טשן וואס זוכן זיך היתרים‪,‬‬ ‫ואם‪ ,‬כיבוד אחיך הגדול‪ ,‬מכבד זיין דעם טאט‪ð‬ס ווייב‬ ‫און זוכן געדרייטע היתרים און אפשר גאר פאלשע היתרים‪,‬‬ ‫אדער דעם מאמעס מאן וואו עס איז שייך – ברוך השם‪,‬‬ ‫כדי ‪ð‬ישט צו דארפן מקיים זיין כיבוד אב ואם‪ ,‬זוכט מען‬ ‫מיר זע‪ð‬ען זוכה מפרסם צו זיין כבוד שמים און ברע‪ð‬גען‬ ‫אין הימל היתרים אז מען זאל זיי ‪ð‬ישט דארפן געבן א גוט‬ ‫שלום אויף דער וועלט‪ .‬אבער עס איז ‪ð‬ישט גע‪ð‬וג‪ .‬מיר ווילן‬ ‫יאר און מען זאל ‪ð‬ישט אויסהערן זייערע תפילות‪ .‬די זעלבע‬ ‫א יאר פון אריכות ימים‪ ,‬פון ערליכע און געזו‪ð‬טע קי‪ð‬דער‪,‬‬ ‫זאך טוט זיך אפ אין הימל‪ ,‬חלילה וחלילה חס ושלום‪ .‬מיר‬ ‫און פון פר‪ð‬סה‪ .‬מיר ווילן אז מע‪ð‬טשן זאלן ‪ð‬ישט כאפן קיין‬ ‫דארפן זיך שטארקן אין דעם ע‪ð‬ין פון כיבוד אב ואם‪ ,‬וואס‬ ‫‪ð‬ערוון‪-‬בראכעס אדער דארפן ‪ð‬עמען מעדיצי‪ð‬ען‪ .‬מיר ווילן א‬ ‫אויף דעם שטייט "למען ייטב לך והארכת ימים"‪ .‬דאס איז‬ ‫יאר וואו עס זאלן ‪ð‬ישט זיין אזויפיל "פארשטאפטע קעפ"‬ ‫די גרעסטע סגולה פאר די הייליגע טעג‪ ,‬מזכה צו זיין זיך‬ ‫אין די חדרים און מיידל‪-‬שולעס‪ ,‬אז מען זאל ‪ð‬ישט דארפן‬ ‫אליין און מזכה צו זיין גא‪ð‬ץ כלל ישראל‪ .‬דער אייבערשטער‬ ‫ארויס‪ð‬עמען אזויפיל קי‪ð‬דער צו לער‪ð‬ען פריוואט אדער זיי‬ ‫זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו א כתיבה וחתימה טובה‪,‬‬ ‫לייגן אויף מעדיצי‪ð‬ען‪ .‬מיר האבן די סגולה‪ ,‬מיר האבן די‬ ‫א גוט געבע‪ð‬טשט יאר‪.‬‬ ‫רפואה און די ישועה‪ :‬כיבוד אב ואם! לאמיר ‪ð‬תעורר ווערן‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן דא‪ð‬ערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫עומדים עלי‪ð‬ו לכלותי‪ð‬ו‪ ,‬והקדוש ברוך הוא מציל‪ð‬ו מידם"‪ .‬אזוי‬ ‫א גוט מארגן‪ ,‬דא‪ð‬ערשטאג פרשת וירא‪ ,‬ח"י מרחשון תשפ"ז‪ .‬א‬ ‫הויך האט ער געזו‪ð‬גען‪.‬‬ ‫פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן; א פרייליכן‪,‬‬ ‫איז צוגעקומען צו אים איי‪ð‬ער פון די דייטשע גע‪ð‬עראלן און אים‬ ‫לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג; און א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און‬ ‫געהייסן איבערטייטשן וואס ער זי‪ð‬גט‪ð .‬אך דעם וואס ער האט‬ ‫געבע‪ð‬טשטן תמיד‪.‬‬ ‫אים איבערגעטייטשט‪ ,‬האט זיך דער גוי אויפגערעגט‪,‬‬ ‫הייליגע‪ ,‬פרייליכע‪ ,‬לעכטיגע און לוסטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ :‬א‬ ‫ארויסגע‪ð‬ומען זיין רעוואלווער‪ ,‬עס געשטעלט קעגן דעם איד'ס‬ ‫גוט מארגן‪ ,‬א גוטן טאג‪ ,‬א גוט אוו‪ð‬ט‪ .‬זייט מצליח און אלעס‬ ‫קאפ און געפרעגט‪" :‬דו זעסט דאס? דיין באשעפער קען דיר‬ ‫זאל זיין גוט‪ .‬דער אייבערשטער זאל פירן אלעס לטובה ולברכה‪,‬‬ ‫יעצט אויך העלפן?" דער איד האט געע‪ð‬טפערט מיט אמו‪ð‬ה‬ ‫און ער זאל העלפן מ'זאל זיך שטע‪ð‬דיג טרעפן אויף שמחות און‬ ‫פשוטה‪" :‬יא!" אין יע‪ð‬ע סעקו‪ð‬דע האט מען געהערט קולות אז‬ ‫קע‪ð‬ען מבשר זיין בשורות טובות‪ ,‬ישועות ו‪ð‬חמות‪.‬‬ ‫די אמעריקא‪ð‬ער מיליטער איז א‪ð‬געקומען‪ .‬די דייטשן ימח שמם‬ ‫פרייליך‪ ,‬לעכטיג‪ ,‬לוסטיג – ס'איז ‪ð‬אר גוט! ס'איז געווען גוט‪,‬‬ ‫האבן גלייך אראפגעווארפן זייער געווער און א‪ð‬טלאפן‪ ,‬און דער‬ ‫ס'איז גוט‪ ,‬און ס'וועט זיין גוט‪" .‬טוב ה' לכל ורחמיו על כל‬ ‫איד מיט אלע א‪ð‬דערע אידן זע‪ð‬ען געראטעוועט געווארן‪.‬‬ ‫מעשיו" – ביים אייבערשטן איז דא ‪ð‬אר טוב און רחמים‪ .‬דער‬ ‫די כוח פון אמו‪ð‬ה פשוטה אפילו אין שווערע צייטן‬ ‫הייליגער באשעפער זאל העלפן אז עס זאל זיין רחמים וחסדים‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער! איר הערט וואס עס מיי‪ð‬ט א‬ ‫גלויים‪" ,‬ותחזי‪ð‬ה עי‪ð‬י‪ð‬ו"‪ ,‬מ'זאל זוכה זיין אז מיר זאלן עס‬ ‫‪ð‬שמה קדושה וטהורה? וואס עס מיי‪ð‬ט אמו‪ð‬ה פשוטה? דאס איז‬ ‫א‪ð‬ערקע‪ð‬ען‪ ,‬פארשטיין און זען‪ ,‬בשעה טובה ומוצלחת פאר אלע‬ ‫די הייליגקייט‪ ,‬די לויטערקייט און די לעכטיגקייט פון א איד‪.‬‬ ‫אידישע קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫די דייטשן ווילן פארברע‪ð‬ען – עס גייט ‪ð‬ישט; מ'‪ð‬עמט זיי אין‬ ‫די מורא'דיגע מעשה פו‪ð‬עם חזן ביים קריג‪ :‬והיא שעמדה‬ ‫וואלד – זי‪ð‬גט ער "והיא שעמדה" און גלייבט אז "והקדוש ברוך‬ ‫הוא מציל‪ð‬ו מידם"‪ .‬ער זאגט דאס מיט א שטאלץ‪ ,‬און דער‬ ‫ביים סוף פון די צווייטע וועלט מלחמה‪ ,‬ווען די רשעים‪ ,‬די‬ ‫באשעפער האט געהאלפן אז דורך אים זאל ארויסקומען א‬ ‫דייטשן ימח שמם‪ ,‬האבן געזען אז זיי הייבן שוין אן צו פארלירן‪,‬‬ ‫קידוש השם‪ .‬יא‪ ,‬אפילו אין די לעצטע רגע‪ ,‬ווען א "חרב חדה‬ ‫האבן זיי זיך זייער דערשראקן‪ .‬זיי האבן מורא געהאט אז‬ ‫מו‪ð‬ח על צווארו"‪ ,‬והקדוש ברוך הוא מציל‪ð‬ו מידם‪.‬‬ ‫ס'וועלן ‪ð‬אך איבערבלייבן טויז‪ð‬טער אידן לעבן‪ ,‬און די רשעים‬ ‫האבן דאס ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט פארגי‪ð‬ען‪ .‬האבן זיי א‪ð‬געהויבן טון‬ ‫הערט גוט‪ ,‬הייליגע אידישע קי‪ð‬דער‪" :‬טוב ה' לכל ורחמיו על כל‬ ‫פארשידע‪ð‬ע ווילדע זאכן‪ ,‬כדי זייערע פלע‪ð‬ער פון אויסראטן כלל‬ ‫מעשיו"‪ .‬עס איז ‪ð‬ישטא קיין יאוש בעולם‪ð ,‬ישטא קיין עצבות‪,‬‬ ‫ישראל זאלן חס ושלום ‪ð‬תקיים ווערן‪.‬‬ ‫‪ð‬ישטא קיין דעפרעסיע און ‪ð‬ישטא קיין או‪ð‬טערברעכן! דער‬ ‫הייליגער באשעפער איז גוט‪ ,‬און ער ראטעוועט או‪ð‬ז‪ .‬אויב עס‬ ‫אין איי‪ð‬ע פון די שטעט זע‪ð‬ען זיי געגא‪ð‬גען און צאמגע‪ð‬ומען‬ ‫איז דא א צרה‪ ,‬וועט או‪ð‬ז דער אייבערשטער ראטעווען‪.‬‬ ‫האלץ מיט גאז און ‪ð‬אך ברען‪-‬מאטעריאל‪ ,‬א‪ð‬געצי‪ð‬דן גרויסע‬ ‫פייערס ביי א הויז אדער א ב‪ð‬ין‪ ,‬און געוואלט אריי‪ð‬ווארפן אהין‬ ‫און אויב דער אייבערשטער ראטעוועט או‪ð‬ז לכאורה ‪ð‬ישט אויף‬ ‫אלע אידן‪ ,‬רחמ‪ð‬א ליצלן‪ .‬אבער דער הייליגער באשעפער האט‬ ‫דעם אופן וואס מיר ווילן? וויסן זאלט איר‪ ,‬אז דאס איז ‪ð‬ישט‬ ‫געהאלפן און עס האט זיך אראפגעלאזט אזא שלאקס‪-‬רעגן‪ ,‬אז‬ ‫קיין צרה‪ ,‬ווייל "טוב ה' לכל"‪ .‬פון א צרה ראטעוועט דער‬ ‫די גא‪ð‬צע פייער האט זיך אויסגעלאשן‪ .‬די רשעים ימח שמם‬ ‫אייבערשטער‪ ,‬אבער מיר דארפן לעבן מיט אמו‪ð‬ה פשוטה‬ ‫האבן אבער ‪ð‬ישט געוואלט אויפגעבן; זיי האבן אריי‪ð‬געטריבן‬ ‫תמימות'דיגע אמו‪ð‬ה‪ ,‬וויס‪ð‬דיג אז עס איז ‪ð‬ישטא קיין שום כח‬ ‫אלע אידן אין וואלד אריין און געוואלט זיי דארט אויסשיסן‪,‬‬ ‫בעולם וואס קען עפעס טון אויסער דעם אייבערשטן‪ .‬מיר דארפן‬ ‫חלילה וחס‪.‬‬ ‫זיך מכ‪ð‬יע זיין און מבטל זיין או‪ð‬זערע רצו‪ð‬ות צום רצון השם‪.‬‬ ‫איז דארט געווען דער חזן פון שטאט‪ ,‬און אויפ'ן וועג אריין אין‬ ‫די מעשה פו‪ð‬עם הייליגן רוזשי‪ð‬ער‪ :‬רוח‪ð‬יות איז די אמת'ע‬ ‫וואלד האט ער געזו‪ð‬גען מיט דביקות‪" :‬והיא שעמדה לאבותי‪ð‬ו‬ ‫עשירות‬ ‫ול‪ð‬ו‪ ,‬שלא אחד בלבד עמד עלי‪ð‬ו לכלותי‪ð‬ו‪ ,‬אלא שבכל דור ודור‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן דא‪ð‬ערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫העמדער און ער קען יעצט צוריקמאכן דאס געלט – ‪ð‬ישט צו זוכן‬ ‫הייליגע לעכטיגע קי‪ð‬דער‪ ,‬דער הייליגער רוזשי‪ð‬ער האט‬ ‫קיין היתרים‪ .‬ער מאכט ‪ð‬ישט קיין געשעפטן פאר'ן דאווע‪ð‬ען‪ .‬ער‬ ‫פארציילט א מעשה‪ :‬אמאל איז געווען א איד וואס האט גע‪ð‬ומען‬ ‫דארף ‪ð‬ישט קיין געלט און ‪ð‬ישט קיין עשירות; ער האט ‪ð‬ישט‬ ‫זיין גא‪ð‬צע געלט וואס ער האט געהאט אוועקגעלייגט און עס‬ ‫קיין הפסדים‪ ,‬ווייל ער האט א תורה און א שולחן ערוך‪ ,‬און ער‬ ‫משקיע געווען אין א געשעפט פון העמדער‪ .‬א קורצע צייט‬ ‫די‪ð‬ט דעם הייליגן בורא‪.‬‬ ‫‪ð‬אכדעם זע‪ð‬ען די פרייזן פון העמדער שטארק געפאלן; קיי‪ð‬ער‬ ‫הייליגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דער רוזשי‪ð‬ער זאגט‪ :‬דאס איז די‬ ‫איז ‪ð‬ישט געקומען קויפן ביי אים‪ ,‬ווייל ער האט ‪ð‬ישט געוואלט‬ ‫מעשה! "מי כעמך ישראל"‪ .‬פון דעם דארפן מיר זיך לער‪ð‬ען‪ .‬מיר‬ ‫אראפלאזן די פרייז און פארלירן געלט‪ ,‬אבער פאר'ן טייערן‬ ‫האבן ‪ð‬ישט קיין שאד‪ð‬ס און ‪ð‬ישט קיין רווחים – מיר די‪ð‬ען דעם‬ ‫פרייז האט קיי‪ð‬ער ‪ð‬ישט געוואלט קויפן‪ .‬ער האט געהאט א‬ ‫אייבערשטן‪ .‬עס איז ‪ð‬ישט מיין הפסד און ‪ð‬ישט מיין רווח‪ ,‬אלעס‬ ‫גרויסן שאדן‪ ,‬ביז דער הו‪ð‬גער אין שטוב האט א‪ð‬געהויבן ‪ð‬אגן‪.‬‬ ‫איז פו‪ð‬עם הייליגן באשעפער‪ ,‬פו‪ð‬עם יחיד ומיוחד‪ ,‬היה הוה‬ ‫די ווייב און קי‪ð‬דער האבן געוויי‪ð‬ט‪" :‬טאטע‪ ,‬מ'דארף עסן‪,‬‬ ‫ויהיה‪ ,‬אין עוד מלבדו‪.‬‬ ‫מ'דארף קליידער‪ ,‬מ'קען ‪ð‬ישט אזוי א‪ð‬גיין!" אבער ער האט‬ ‫ווייטער געלעבט בשמחה מיט א תמימות'דיגע אמו‪ð‬ה פשוטה‪,‬‬ ‫און לאמיר זיין קלאר מיט זיך אליין‪ :‬דער אייבערשטער האט‬ ‫ווארט‪ð‬דיג אויף ישועת השם כהרף עין‪.‬‬ ‫דעם איד ‪ð‬ישט פארלאזט‪ .‬דער אייבערשטער האט זיכער‬ ‫געמאכט אז דער איד האט פר‪ð‬סה און ער האט אלע זיי‪ð‬ע‬ ‫איין טאג פארטאגס איז א‪ð‬געקומען א פריץ און געבעטן‬ ‫צרכים; אפילו ווען מיר ווייסן ‪ð‬ישט‪ ,‬גלייבן מיר דאך‪ .‬מיר לעבן‬ ‫אפצוקויפן אלע העמדער גלייך‪ ,‬ווייל ער דארף עס זייער וויכטיג‬ ‫מיט אמו‪ð‬ה פשוטה און מיט מסירות ‪ð‬פש פארן אייבערשטן‪ ,‬פאר‬ ‫האבן‪ .‬האט דער איד געזאגט אז ער האט ‪ð‬אכ‪ð‬ישט געדאוו‪ð‬ט‬ ‫די תורה‪ ,‬פאר די מסורה‪ ,‬און פארן שולחן ערוך‪ .‬הייליגע‬ ‫שחרית‪ ,‬און ער האט א קבלה – אזוי ווי עס שטייט אין שולחן‬ ‫לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬וויבאלד מיר לעבן מיט אמו‪ð‬ה‬ ‫ערוך – אז מען מאכט ‪ð‬ישט קיין געשעפטן פאר'ן דאווע‪ð‬ען‪ .‬דער‬ ‫פשוטה‪ ,‬לעבן מיר און גלייבן מיר אי‪ð‬עם אייבערשטן‬ ‫פריץ האט זיך פאר'עקש‪'ð‬ט און געוואלט קויפן דוקא יעצט‪,‬‬ ‫אבער דער חסיד האט זיך געהאלטן ביי זיין פרי‪ð‬ציפ און ‪ð‬ישט‬ ‫פרשת השבוע‪ :‬אברהם אבי‪ð‬ו און דער לימוד פון קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט‬ ‫געוואלט פארקויפן‪.‬‬ ‫אויפגעבן‬ ‫דער רוזשי‪ð‬ער האט זיך דא אפגעשטעלט און געזאגט‪" :‬עטץ‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מען לעבט אזוי אריין מיט א‬ ‫האטס דאך זיכער געוואלט הערן דעם סוף פון די מעשה‪ ,‬אז דער‬ ‫פ‪ð‬ים מאירות‪ ,‬מיט אן אש קודש‪ ,‬און מיט א מוח שליט על הלב‬ ‫חסיד איז געווארן א גרויסער עושר אויף אן א‪ð‬דערן וועג ווייל‬ ‫— אז דער מוח זאל שולט זיין אויפן הארץ‪ .‬מיר זע‪ð‬ען דאך‬ ‫ער האט זיך מוסר ‪ð‬פש געווען פאר'ן אייבערשטן און פאר די‬ ‫חכמים ו‪ð‬בו‪ð‬ים; ביי אידישע קי‪ð‬דער געפי‪ð‬ט זיך חכמה‪ ,‬בי‪ð‬ה‬ ‫תורה ‪ð‬ישט צו מאכן געשעפטן פאר'ן דאווע‪ð‬ען‪ .‬דאס וואלט דאך‬ ‫ודעת‪ .‬מיר שטייען העכער פון אלע מגושם'דיגע מחשבות‪,‬‬ ‫געווען א געוואלדיגע התפעלות‪ ".‬אבער דער רוזשי‪ð‬ער זאגט‪:‬‬ ‫דיבורים ומעשים‪ .‬מיר זע‪ð‬ען רוח‪ð‬יות'דיגע‪ ,‬הייליגע‪ ,‬לעכטיגע‪,‬‬ ‫"‪ð‬יין‪ ,‬די מעשה האט זיך דא געע‪ð‬דיגט‪".‬‬ ‫לויטערע און ריי‪ð‬ע ‪ð‬שמות‪ .‬מיר האבן דאך אזעלכע געוואלדיגע‬ ‫דער רוזשי‪ð‬ער האט געוואלט ארויסברע‪ð‬גען‪ :‬איז די מעשה דען‬ ‫כוחות! אלעס קומט דורך אמו‪ð‬ה פשוטה און תמימות'דיגע‬ ‫‪ð‬אר שיין ווען עס ע‪ð‬דיגט זיך מיט דעם וואס ער איז געווארן א‬ ‫אמו‪ð‬ה‪ ,‬ווי עס שטייט "וצדיק באמו‪ð‬תו יחיה"‪.‬‬ ‫גרויסער עושר? די מעשה איז הערליך שיין אזוי ווי זי איז‪ ,‬ווייל‬ ‫מיר האבן היי‪ð‬ט געגעבן א שיעור איבער אמו‪ð‬ה פשוטה‪ ,‬א‬ ‫ער איז געווארן א "ביליא‪ð‬ער" אין רוח‪ð‬יות‪ .‬א ביליא‪ð‬ער איז‬ ‫געוואלדיגע שיעור מפי ספרים וסופרים‪ ,‬אפצוטייטשן וואס‬ ‫איי‪ð‬ער וואס איז זיך מוסר ‪ð‬פש פאר די תורה און פאר'ן‬ ‫מיי‪ð‬ט תמימות'דיגע אמו‪ð‬ה פשוטה‪ .‬בעזרת השם עס וועט זיין‬ ‫באשעפער‪ .‬דא ע‪ð‬דיגט זיך די מעשה‪.‬‬ ‫‪ð‬אך א שיעור; מיט סיעתא דשמיא זאל דער אייבערשטער או‪ð‬ז‬ ‫עס דארף זיך ‪ð‬ישט ע‪ð‬דיגן מיט א התפעלות פון גשמיות‪ .‬די‬ ‫פירן אויף די ריכטיגע וועגן‪.‬‬ ‫אמת'ע התפעלות איז‪ ,‬אז א איד האט געהאט די כוחות – אפילו‬ ‫ווען ער האט געזען אז זיין גא‪ð‬צע לעב‪ð‬ס‪-‬השקעה ליגט אין די‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן דא‪ð‬ערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ווען מען האלט שוין עטליכע שעה פארן איבערקערן סדום‪,‬‬ ‫מיר זעהען אין די וואך'ס פרשה אז דער אייבערשטער האט‬ ‫מיי‪ð‬ט ‪ð‬אך ‪ð‬ישט אז עס וועט ‪ð‬ישט זיין‪.‬‬ ‫געזאגט פאר אברהם אבי‪ð‬ו‪ ,‬וועלכער האט זיך אזוי געבעטן‪:‬‬ ‫א איד לעבט ‪ð‬ישט אין יאוש‪ð ,‬ישט אין רוח‪ð‬יות און ‪ð‬ישט אין‬ ‫"אפשר זע‪ð‬ען דא צדיקים וואס קע‪ð‬ען מגין זיין אויף סדום?"‬ ‫גשמיות‪ .‬צו זיין ‪ð‬עגאטיוו‪ ,‬אויפגערעגט‪ ,‬א‪ð‬געצויגן אדער פול מיט‬ ‫האט דער אייבערשטער געזאגט‪" :‬אויב איך וועל טרעפן אין‬ ‫פחדים — דארט געפי‪ð‬ט זיך יאוש‪ .‬אבער ווען מען לעבט‬ ‫סדום פופציג צדיקים‪ ,‬וועל איך אוודאי ראטעווען די גא‪ð‬צע‬ ‫פאזיטיוו‪ ,‬מיט אמו‪ð‬ה פשוטה‪ ,‬מיט שמחה און פרייליכקייט‪,‬‬ ‫שטאט צוליב די צדיקים‪ ".‬און אזוי ווייטער האט דער הייליגער‬ ‫מיט מ‪ð‬וחה‪ ,‬הרחבת הדעת און ישוב הדעת‪ ,‬רואיגערהייט —‬ ‫באשעפער געזאגט פאר אברהם אבי‪ð‬ו‪.‬‬ ‫דארט לעבט מען מיטן אייבערשטן‪ .‬ווען דער הייליגער באשעפער‬ ‫יעצט לכאורה פרעגן די מפרשים א שאלה‪ :‬אלעס איז דאך‬ ‫קאכט זיך אין או‪ð‬זערע מחשבות‪ ,‬דיבורים ומעשים‪ ,‬דארט איז‬ ‫א‪ð‬טפלעקט פארן הייליגן באשעפער‪ ,‬ער ווייסט דאך אלעס‪ .‬האט‬ ‫‪ð‬ישטא קיין שום יאוש‪.‬‬ ‫דען דער אייבערשטער געדארפט ע‪ð‬טפערן פאר אברהם אבי‪ð‬ו‬ ‫עס קען ‪ð‬אך זיין! אזוי האט דער אייבערשטער געזאגט פאר‬ ‫"אויב עס וועט זיין פופציג" אדער "אויב עס וועט זיין פערציג"?‬ ‫אברהם אבי‪ð‬ו‪ :‬עס איז דא א מעגליכקייט‪ ,‬עס איז דא אזא היכי‬ ‫דער אייבערשטער ווייסט דאך שוין אויב עס איז דא אדער ‪ð‬ישט‪.‬‬ ‫תמצא‪ .‬ישועת השם כהרף עין‪ .‬א מע‪ð‬טש קען טוישן זיין מצב אין‬ ‫דער אייבערשטער וואלט ווען געדארפט זאגן פאר אברהם אבי‪ð‬ו‬ ‫רוח‪ð‬יות און אין גשמיות אין איין סעקו‪ð‬דע‪ .‬אפילו אויב יעצט‬ ‫גלייך צי עס איז דא צי ‪ð‬ישט‪ ,‬און מיט דעם ע‪ð‬דיגן די גא‪ð‬צע‬ ‫איז דא א געוויסער מצב‪ ,‬האט עס גאר‪ð‬ישט מיט דער צוקו‪ð‬פט‪.‬‬ ‫תפילה און דעם גא‪ð‬צן פלאן‪ .‬אויב עס איז דא — איז עס‬ ‫אין איין רגע קען אלעס ‪ð‬שת‪ð‬ה ווערן לטובה ולברכה‪ ,‬און א‬ ‫געראטעוועט‪ ,‬און אויב ‪ð‬ישט — ‪ð‬ישט‪ .‬וואס מיי‪ð‬ט דאס ווארט‬ ‫מע‪ð‬טש קען מש‪ð‬ה זיין זיין וועג אין מחשבה‪ ,‬דיבור ומעשה‪ .‬מען‬ ‫"אם אמצא" )אויב איך וועל טרעפן(? כביכול ביים הייליגן‬ ‫קען מתקן זיין‪ ,‬מען קען תשובה טון‪ ,‬און ישועות קומען‪ .‬עס איז‬ ‫באשעפער איז דאך ‪ð‬ישט שייך קיין ספיקות?‬ ‫‪ð‬ישטא קיין יאוש און ‪ð‬ישטא קיין אויפגעבן; מען דארף שטע‪ð‬דיג‬ ‫ע‪ð‬טפערט איי‪ð‬ער פון די מגידים אזוי‪ :‬אוודאי האט דער‬ ‫ארויסקוקן אז עס קען ‪ð‬אך זיין און עס וועט ‪ð‬אך געשען‪ .‬הייליגע‬ ‫הייליגער באשעפער געוואוסט אז אין יע‪ð‬ע מי‪ð‬וט ווען אברהם‬ ‫לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬בעזרת השם ובסיעתא דשמיא‪ ,‬דאס‬ ‫אבי‪ð‬ו האט געדאוו‪ð‬ט‪ ,‬זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט געווען קיין פופציג צדיקים‪.‬‬ ‫איז א מורא'דיג ווארט‪.‬‬ ‫דער הייליגער באשעפער האט געזאגט פאר אברהם אבי‪ð‬ו‪:‬‬ ‫"יעצט אין די רגע איז טאקע ‪ð‬ישטא‪ ,‬אבער עס קען ‪ð‬אך זיין‪,‬‬ ‫אברהם שב למקומו‪ :‬די‪ð‬ען דעם באשעפער מיט שמחה שטע‪ð‬דיג‬ ‫באלד וועט יא זיין‪ ".‬מען גייט דאך ערשט איבערקערן סדום די‬ ‫עס שטייט‪" :‬וילך השם כאשר כלה לדבר אל אברהם" — דער‬ ‫קומע‪ð‬דיגע אי‪ð‬דערפרי‪ ,‬און פון יעצט ווען אברהם אבי‪ð‬ו דאווע‪ð‬ט‬ ‫הייליגער באשעפער האט געע‪ð‬דיגט רעדן צו אברהם אבי‪ð‬ו‪,‬‬ ‫ביז מארגן אי‪ð‬דערפרי קע‪ð‬ען דאך פאסירן אזויפיל זאכן‪.‬‬ ‫"ואברהם שב למקומו" — און אברהם אבי‪ð‬ו איז‬ ‫וואס האט דער הייליגער באשעפער געוואלט או‪ð‬ז דא‬ ‫צוריקגעגא‪ð‬גען צו זיין פלאץ‪ .‬די תורה הקדושה פארציילט דא‬ ‫אויסלער‪ð‬ען דורך אברהם אבי‪ð‬ו? אז עס איז ‪ð‬ישט דא קיין יאוש‬ ‫די צדקות פון אברהם אבי‪ð‬ו‪ .‬אברהם אבי‪ð‬ו האט דאך ממליץ‬ ‫בעולם‪ ,‬און מען טאר קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט אויפגעבן‪ .‬דער הייליגער‬ ‫טוב געווען אויף די מע‪ð‬טשן פון סדום; ער האט פרובירט אלע‬ ‫באשעפער האט געזאגט‪ð" :‬יין‪ ,‬יעצט איז טאקע ‪ð‬ישטא‪ ,‬אבער‬ ‫מי‪ð‬י אופ‪ð‬ים צו ראטעווען סדום — פופציג צדיקים‪ ,‬פערציג‬ ‫'אם אמצא' — אויב פופציג מע‪ð‬טשן וועלן תשובה טון און‬ ‫צדיקים‪ ,‬ביז צען צדיקים‪ .‬למעשה האט ער גאר‪ð‬ישט אויפגעטון‪,‬‬ ‫אהערקומען‪ ,‬וועט מען אוודאי ‪ð‬אך ראטעווען די שטאט; עס איז‬ ‫ער האט זיך ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט קיין עצה געבן‪ .‬תיכף ‪ð‬אכדעם וואס‬ ‫‪ð‬אך אלץ שייך‪".‬‬ ‫אברהם אבי‪ð‬ו האט אזוי שטארק געבעטן און געדאוו‪ð‬ט‪ ,‬האט‬ ‫דער הייליגער באשעפער איבערגעקערט סדום‪.‬‬ ‫דאס איז דער לימוד און דער מוסר השכל וואס דער הייליגער‬ ‫באשעפער האט געוואלט ווייזן פאר אברהם אבי‪ð‬ו‪ :‬עס איז ‪ð‬ישט‬ ‫אברהם אבי‪ð‬ו איז אבער ‪ð‬ישט געווארן צעבראכן אדער‬ ‫דא קיין יאוש בעולם! דאס וואס עס איז יעצט ‪ð‬ישטא‪ ,‬אפילו‬ ‫אריי‪ð‬געפאלן אין א מרה שחורה‪ .‬ער האט ‪ð‬ישט געפרעגט‪" :‬וואס‬ ‫איז געווארן מיט מיי‪ð‬ע תפילות?" ער האט געוואוסט איין זאך‪:‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן דא‪ð‬ערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫האט אים דער הייליגער בארדיטשובער געזאגט‪" :‬וואס איז דער‬ ‫"כי כל דרכיו משפט ואין עול"‪" ,‬צדיק וישר הוא"‪ .‬דער הייליגער‬ ‫חילוק צווישן אברהם אבי‪ð‬ו און לוט? ביידע זע‪ð‬ען געווען מכ‪ð‬יסי‬ ‫באשעפער טוט ‪ð‬אר גוט און ‪ð‬אר ריכטיג‪.‬‬ ‫אורחים‪ .‬אבער די הכ‪ð‬סת אורחים פון אברהם אבי‪ð‬ו ווערט‬ ‫אפילו ער פארשטייט ‪ð‬ישט‪ ,‬איז אברהם אבי‪ð‬ו "שב למקומו" —‬ ‫דערמא‪ð‬ט לדורי דורות‪ ,‬בשעת די הכ‪ð‬סת אורחים פון לוט ווערט‬ ‫ער איז צוריקגעגא‪ð‬גען צו זיין פריערדיגן מצב צו די‪ð‬ען דעם‬ ‫אין ערגעץ ‪ð‬ישט דערמא‪ð‬ט לשבח‪ ,‬אפילו לוט האט זיך ממש‬ ‫אייבערשטן מתוך שמחה און רואיגערהייט‪ .‬אזוי זאגט דער‬ ‫מוסר ‪ð‬פש געווען און מפקיר געווען זיין גא‪ð‬צע משפחה‪.‬‬ ‫הייליגער שי‪ð‬אווער רב‪ ,‬דער "דברי יחזקאל"‪.‬‬ ‫פארוואס ‪ð‬ישט?‬ ‫און ער לייגט צו‪ :‬וויבאלד די תורה איז ‪ð‬צחי‪ ,‬קען און דארף‬ ‫אלא מאי‪ ,‬ווייל לוט האט געזען מלאכים און ער האט זיי מקבל‬ ‫יעדער איד זיך אזוי אויפפירן‪ .‬א איד דארף שטע‪ð‬דיג זיין‬ ‫געווען באהבה און געמאכט הכ‪ð‬סת אורחים‪ .‬אבער אברהם‬ ‫בשמחה‪ð ,‬ישט קיין חילוק צי עס גייט זיין וועג צי ‪ð‬ישט‪ .‬עס‬ ‫אבי‪ð‬ו האט געזען פשוט'ע מע‪ð‬טשן‪ð ,‬ישט קיין מלאכים‪ ,‬און‬ ‫קומט דא ‪ð‬ישט אריין "מיין וועג"; א איד לעבט בשמחה מיטן‬ ‫אפילו אזוי האט ער זיי איי‪ð‬געלאד‪ð‬ט צו זיך און מקיים געווען‬ ‫אייבערשטן‪ .‬מיר טוישן ‪ð‬ישט דעם רצון ה' און מיר טוען חלילה‬ ‫מצוות הכ‪ð‬סת אורחים‪ .‬ער האט אפילו געהאלטן אז זיי זע‪ð‬ען‬ ‫גאר‪ð‬ישט "פארן" אייבערשטן‪ð ,‬אר מיר לעבן "מיטן"‬ ‫עובדי עבודה זרה‪ ,‬און דאך האט ער זיי מקרב געווען‪' .‬וירץ‬ ‫אייבערשטן‪ .‬מיר קאכן זיך מיטן אייבערשטן‪ ,‬און דער‬ ‫לקראתם' – ער איז געלאפן קעגן זיי און זיך מטריח געווען; ער‬ ‫אייבערשטער איז גוט‪ ,‬און מיר לעבן אין דעם "גוט"‪.‬‬ ‫האט ‪ð‬ישט געזוכט דווקא מלאכים‪ð ,‬אר פאר פשוט'ע מע‪ð‬טשן‬ ‫האט זיך אברהם אבי‪ð‬ו אוועקגעגעבן מיט זיין גא‪ð‬צע הארץ‪.‬‬ ‫דער בארדיטשובער רב און דער חילוק צווישן אברהם און לוט‬ ‫דערפאר רעדט מען פיל מער פון די הכ‪ð‬סת אורחים פון אברהם‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬דער הייליגער בארדיטשובער‪,‬‬ ‫אבי‪ð‬ו ווי פון די הכ‪ð‬סת אורחים פון לוט‪".‬‬ ‫ר' לוי יצחק בן שרה סאשא‪ ,‬איז אמאל א‪ð‬געקומען קיין‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אברהם אבי‪ð‬ו האט ‪ð‬ישט‬ ‫לעמבערג‪ .‬ער איז אריי‪ð‬געגא‪ð‬גען צו איי‪ð‬עם פון די עשירים און‬ ‫מקיים געווען הכ‪ð‬סת אורחים ווייל "איך" וויל האבן געסט‬ ‫געפרעגט צי ער קען דארט איי‪ð‬שטיין‪ .‬דער עושר האט ‪ð‬ישט‬ ‫אדער ווייל "איך" וויל מקיים זיין די מצווה‪ .‬אברהם אבי‪ð‬ו איז‬ ‫געוואוסט אז דאס איז דער הייליגער בארדיטשובער‪ ,‬און ער‬ ‫געווען אי‪ð‬גא‪ð‬צן בטל ומבוטל צום רצון הבורא‪ ,‬צום רצון השם‪,‬‬ ‫האט אים געזאגט "‪ð‬יין"‪ ,‬ער האט ‪ð‬ישט קיין פלאץ פאר אים‪.‬‬ ‫און ער האט געלעבט מיט'ן אייבערשטן‪.‬‬ ‫איז דער הייליגער בארדיטשובער געגא‪ð‬גען צו א געוויסן מלמד‪,‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬ווען מ'קאכט זיך מיט'ן‬ ‫אן ארימאן‪ ,‬פרעגן צי ער קען דארט איי‪ð‬שטיין‪ .‬יע‪ð‬ער האט אים‬ ‫אייבערשטן און מ'לעבט מיט'ן אייבערשטן‪ ,‬איז מען פרייליך‪,‬‬ ‫אויפגע‪ð‬ומען מיט א שמחה רבה‪" :‬קומט אריין!" מען רעדט דא‬ ‫גליקליך און לעכטיג‪ ,‬און מ'מאכט יעדן ארום זיך אויך פרייליך‪,‬‬ ‫פון א איד וואס זיין גא‪ð‬צע דירה'לע איז באשטא‪ð‬ען פון עטליכע‬ ‫לעכטיג און גליקליך‪ .‬פועלט'ס אלעס גוטס‪ ,‬און א לעכטיגן‬ ‫קליי‪ð‬ע צוקוועטשטע שטיבעלעך‪ ,‬אבער ער האט געהאט פלאץ‬ ‫תמיד‪ ,‬אמן כן יהי רצון‪.‬‬ ‫בהרחבה גדולה אפילו פאר א גאסט‪ ,‬און ער האט זיך ממש מחיה‬ ‫געווען מיט דער מצוה‪.‬‬ ‫יסודות און כללים אין מצות כיבוד אב ואם‬ ‫‪ð‬אך א פאר שעה האט זיך ארומגעטראגן א שמועה איבערן גא‪ð‬צן‬ ‫בסיעתא דשמיא‪ ,‬כיבוד אב ואם צען מי‪ð‬וט‪ ,‬דער ‪'37‬סטער‬ ‫שטאט אז דער הייליגער בארדיטשובער געפי‪ð‬ט זיך דא‪.‬‬ ‫שיעור‪ .‬אין שו"ת מש‪ð‬ת יוסף חלק י"א‪ ,‬פו‪ð‬עם גאון רבי יוסף‬ ‫הו‪ð‬דערטער מע‪ð‬טשן האבן באלאגערט דאס הויז פו‪ð‬עם מלמד‪,‬‬ ‫ליבערמאן זכרו‪ð‬ו לברכה פון ירושלים‪ ,‬ברע‪ð‬גט ער דארט אין‬ ‫פו‪ð‬עם ארימאן‪ .‬דער עושר איז אויך אהין א‪ð‬געקומען; ער גייט‬ ‫סימן ק"ס דעם גדר און די אופ‪ð‬ים פון כיבוד אב ואם‪ .‬מיר וועלן‬ ‫אריין און בעיט איבער דעם הייליגן בארדיטשובער פארן אים‬ ‫עס אביסל פארלער‪ð‬ען דא פארן ציבור‪ .‬ער שרייבט אזוי אין אות‬ ‫‪ð‬ישט דערקע‪ð‬ען‪ ,‬זאג‪ð‬דיג אז ער וואלט אים קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט‬ ‫א'‪:‬‬ ‫אפגעזאגט ווען ער ווייסט ווען אז דאס איז דער הייליגער‬ ‫צוויי סארטן מצוות אין כיבוד‪ :‬הילף און באדי‪ð‬ו‪ð‬ג‬ ‫בארדיטשובער‪.‬‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן דא‪ð‬ערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫דאך דא א מצוה פון מכבד זיין די עלטערן און זיי געבן דעם כבוד‬ ‫אזוי ווי עס זע‪ð‬ען דא צוויי מצוות עשה פון כיבוד אב ואם – כיבוד‬ ‫אז דאס קי‪ð‬ד טוט עס פאר זיי‪.‬‬ ‫און מורא – אזוי אויך זע‪ð‬ען דא אין די מצוה פון כיבוד אב ואם‬ ‫אליין צוויי סארט מצוות אין כיבוד‪.‬‬ ‫באגלייטן און העלפן די עלטערן מיט פראקטישע זאכן‬ ‫די ערשטע מצוה איז צו העלפן א טאטע און א מאמע מיט זאכן‬ ‫עס שטייט אויך אין שולחן ערוך "מכ‪ð‬יס ומוציא" – ער זאל‬ ‫וואס זע‪ð‬ען שווער פאר זיי; אפילו אויב זיי קע‪ð‬ען עס אליין טון‬ ‫העלפן די עלטערן גיין ווען מען דארף גיין און ווען מען דארף‬ ‫ווען זיי שטרע‪ð‬גען זיך אן‪ ,‬איז דאך א מצוה זיי ארויסצוהעלפן‬ ‫קומען‪ .‬פשטות רעדט מען ווען די עלטערן זע‪ð‬ען שוין עלטער און‬ ‫און מאכן אז עס זאל זיי זיין גרי‪ð‬גער‪.‬‬ ‫זיי דארפן איי‪ð‬עם וואס זאל זיי או‪ð‬טערהאלטן‪ ,‬דעמאלטס איז‬ ‫עס א מצוה פון כיבוד אב ואם אז די קי‪ð‬דער זאלן זיי שטיצן‪ .‬ער‬ ‫די צווייטע מצוה פון כיבוד איז זיי משמש צו זיין בדרך כבוד‪,‬‬ ‫ברע‪ð‬גט אבער דא אין מש‪ð‬ת יוסף אז די זעלבע זאך איז ווען די‬ ‫‪ð‬ישט ווייל זיי דארפן עס‪ð ,‬אר ווייל עס איז א כבוד אז מען‬ ‫עלטערן דארפן גיין ערגעץ‪ ,‬צו א שמחה‪ ,‬צו א דאקטאר‪ ,‬אדער צו‬ ‫באדי‪ð‬ט זיי‪.‬‬ ‫סיי וועלכע פלאץ; ‪ð‬ישט ‪ð‬אר ווען זיי דארפן הילף – וואס‬ ‫דער רמ"א ברע‪ð‬גט אין סימן ר"מ סעיף ד'‪" :‬וישמש‪ð‬ו בשאר‬ ‫דעמאלטס איז עס זיכער א מצוה פון כיבוד – ‪ð‬אר אפילו אויב‬ ‫דברים שהשמש משמש רבו" – מען זאל באדי‪ð‬ען א טאטע און א‬ ‫עס איז ‪ð‬ישט לויט זייער כבוד אז זיי זאלן גיין אליין‪ ,‬צי ווייל זיי‬ ‫מאמע פו‪ð‬קט ווי א משמש אדער א גבאי באדי‪ð‬ט זיין האר‪.‬‬ ‫זע‪ð‬ען חשוב'ע מע‪ð‬טשן אדער ווייל עס פאסט ‪ð‬ישט פאר א מע‪ð‬טש‬ ‫דער רמב"ם זאגט אין הלכות ממרים )פרק ו' הלכה ג'(‪:‬‬ ‫אין דעם עלטער צו גיין אליין‪ ,‬איז דא א חיוב אויף די קי‪ð‬דער‬ ‫"ומשמשו בשאר הדברים שהשמשים משמשין בהן את הרב"‪.‬‬ ‫מקיים צו זיין כיבוד אב ואם און זיי באגלייטן‪ .‬אפילו אויב דער‬ ‫דאס טייטשט אזוי‪ :‬דער רבי‪ ,‬דער רב‪ ,‬אדער דער שיי‪ð‬ער איד‪,‬‬ ‫טאטע קען בעצם גיין אליין‪ ,‬אבער היות עס איז א כבוד אז א‬ ‫קען טאקע אליין אויפשטיין‪ ,‬ער קען אליין גיין און זיך ‪ð‬עמען א‬ ‫קי‪ð‬ד באגלייט א טאטע און א מאמע‪ ,‬גייט עס אריין אין דעם גדר‬ ‫גלעזל וואסער‪ ,‬אבער דער סדר איז אז דער משמש טוט עס; ער‬ ‫פון די מצוה פון כיבוד אב ואם‪ ,‬און בפרט אויב דער טאטע און‬ ‫העלפט אים אויפשטיין‪ ,‬ער רוקט אים או‪ð‬טער דעם בע‪ð‬קל‪ ,‬ער‬ ‫די מאמע האבן א ספעציעלע ה‪ð‬אה פון דעם‪.‬‬ ‫ברע‪ð‬גט אים טרי‪ð‬קען‪ .‬קומט אויס אז דאס אלעס איז דער חיוב‬ ‫די זעלבע זאך איז מיט געבן א גלעזל וואסער‪ ,‬א קאווע‪ ,‬א טיי‪,‬‬ ‫פון די קי‪ð‬דער אלס כיבוד אב ואם‪.‬‬ ‫געבן צו עסן‪ ,‬גיין איי‪ð‬קויפן פאר די עלטערן‪ ,‬קומען צו זיי אהיים‬ ‫ער ברע‪ð‬גט אויך דארט אז אלע מלאכות וואס א עבד טוט פאר‬ ‫מסדר זיין דאס הויז‪ ,‬אריי‪ð‬לייגן זאכן אין פרידזשידער אדער‬ ‫זיין האר‪ ,‬דארף א תלמיד טון פאר זיין רבי'ן – פארשטייט זיך‬ ‫אין די שאפעס; אלעס וואס מען קען טון בפועל ממש זיי צו מאכן‬ ‫אויף אן אופן וואס ער זאל ‪ð‬ישט אויסקוקן ווי א ק‪ð‬עכט‪ ,‬ווייל‬ ‫גרי‪ð‬גער אדער מכובד'דיג‪ ,‬איז א מצות עשה דאורייתא דאס צו‬ ‫"כי לי ב‪ð‬י ישראל עבדים"‪ ,‬עבדי הם ולא עבדים לעבדים‪.‬‬ ‫טון‪.‬‬ ‫מען זעט אין די גמרא אין ‪ð‬דרים )דף ‪"ð‬ד( אז רבה האט א‪ð‬געגאסן‬ ‫אז מען גייט אריין אין שטוב און מען העלפט די מאמע וואשן די‬ ‫א כוס צו טרי‪ð‬קען פאר זיין רבי'ן רב יוסף‪ .‬רב יוסף האט טאקע‬ ‫געשיר‪ ,‬אויפבעזעמען‪ ,‬אויפוואשן‪ ,‬אדער אויסגראדן זאכן – יעדע‬ ‫געהאט א משמש‪ ,‬אבער רבה האט געוואלט מקיים זיין די מצוה‬ ‫זאך וואס מען קען טון זיי גרי‪ð‬גער צו מאכן אדער זיי מכבד צו‬ ‫פון כבוד רבו דורך דעם וואס ער האט אים געגעבן כבוד‪ð ,‬ישט‬ ‫זיין‪ ,‬ווי למשל אוועקפאקן דעם טאט‪ð‬ס ספרים‪ ,‬איז א מצות‬ ‫ווייל רב יוסף האט עס געדארפט‪ð ,‬אר מיט דעם איז ער אים‬ ‫עשה דאורייתא‪ .‬און אויב דער טאטע און די מאמע האבן ‪ð‬ישט‬ ‫מכבד‪ .‬עס קומט אויס פון דעם‪ ,‬אז יעדע סארט כבוד וואס מען‬ ‫דאס וואס זיי דארפן‪ ,‬זיי האבן ‪ð‬ישט קיין עסן אדער קליידו‪ð‬ג‪,‬‬ ‫קען מכבד זיין דעם טאטן אדער די מאמע – צי כדי עס גרי‪ð‬גער‬ ‫איז אוודאי דא א חיוב מדאורייתא אז דאס קי‪ð‬ד זאל זען צו‬ ‫אדער באקוועמער צו מאכן פאר זיי‪ ,‬אדער פשוט ווייל עס איז א‬ ‫ארבעטן אדער זיך פארדי‪ð‬גען; ער מוז טון אלעס אין דער וועלט‬ ‫כבוד אז איך טו עס פאר מיי‪ð‬ע עלטערן – אפילו זיי דארפן עס‬ ‫אז זיי‪ð‬ע עלטערן זאלן קע‪ð‬ען באקומען פון אים זייערע געברויכן‪,‬‬ ‫‪ð‬ישט בעצם‪ ,‬זיי קע‪ð‬ען זיך אליין או‪ð‬טעררוקן דעם בע‪ð‬קל‪ ,‬אליין‬ ‫ווי קליידער‪ ,‬א דירה‪ ,‬און אזוי ווייטער‪.‬‬ ‫אויפשטיין‪ ,‬אליין א‪ð‬גיסן א גלעזל אדער זיך מאכן א קאווע‪ ,‬איז‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן דא‪ð‬ערשטאג פרשת וירא חי מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫האסט א מעגליכקייט צו פארשאפן ריי‪ð‬ע הא‪ð‬יג אדער א ראש‬ ‫כיבוד אין זאכן וואס זע‪ð‬ען ‪ð‬ישט קיין דירעקטע ה‪ð‬אה‪ :‬שידוכים‬ ‫כבש‪ ,‬איז דאס זייער וויכטיג‪.‬‬ ‫עס זע‪ð‬ען דא אופ‪ð‬ים פון כיבוד‪ ,‬זאגט דער מש‪ð‬ת יוסף‪ ,‬וואס‬ ‫די זעלבע זאך איז מיט ארויסצוהעלפן מיט די כפרות‪ ,‬אדער‬ ‫בעצם האט דער טאטע ‪ð‬ישט קיין דירעקטע ה‪ð‬אה דערפון‪ ,‬אבער‬ ‫ארויסצוהעלפן מיט וואס מ'קען ‪ð‬אר ביי די סוכה‪ :‬בויען די‬ ‫די ה‪ð‬אה איז דאס וואס דאס קי‪ð‬ד טוט עס פאר אים‪ .‬דעמאלטס‬ ‫סוכה‪ ,‬באצירן די סוכה‪ ,‬און ברע‪ð‬גען שיי‪ð‬ע זאכן פאר די סוכה‪.‬‬ ‫דארף מען שוין זען‪ ,‬עס זע‪ð‬ען דא געוויסע מדרגות ווען דאס קי‪ð‬ד‬ ‫אויכעט‪ ,‬אויב מ'קען זיי שיקן עסן לכבוד יום טוב‪ .‬לאמיר זאגן‬ ‫דארף עס יא טון און ווען ‪ð‬ישט‪ ,‬אבער דאס איז זיכער אז א‬ ‫אז מ'דארף דארט ‪ð‬ישט קיין פשוט'ע עסן‪ ,‬קען מען אבער מאכן‬ ‫מע‪ð‬טש איז מחויב זיך מורא'דיג שטארק צו רעכע‪ð‬ען אין די זאכן‬ ‫מכובד'דיגע עסן‪ ,‬ווי א שיי‪ð‬ע לעקעך‪ ,‬א טארט‪ ,‬א שיי‪ð‬ע חלה‪,‬‬ ‫מיט די עלטערן‪ .‬למשל‪ ,‬צו מאכן א שידוך וואס איז א בזיון פאר‬ ‫שיי‪ð‬ע פליישן‪ ,‬אדער געוויסע געטרא‪ð‬קען‪ .‬ס'איז דא זאכן וואס‬ ‫די עלטערן איז א איסור דאורייתא‪.‬‬ ‫מ'פארגרי‪ð‬גערט זיי מיט דעם‪ ,‬און ס'איז דא זאכן וואס מ'איז‬ ‫א מע‪ð‬טש דארף וויסן אז ער מוז זיך רעכע‪ð‬ען מיט די עלטערן‬ ‫זיי מכבד‪.‬‬ ‫ווען ער מאכט שידוכים‪ .‬אודאי דארף מען חתו‪ð‬ה האבן‪ ,‬עס איז‬ ‫אבער ס'איז דא אזויפיל זאכן אין די הייליגע טעג וואס מיר‬ ‫א מצות עשה דאורייתא‪ ,‬און מען רעדט ‪ð‬ישט דא פון אן‬ ‫קע‪ð‬ען אי‪ð‬זין האבן או‪ð‬זערע עלטערן‪ :‬מיט'ן לולב‪ ,‬מיט'ן אתרוג‪,‬‬ ‫אויס‪ð‬אם פאל ווען עס זע‪ð‬ען ‪ð‬ישטא קיין א‪ð‬דערע שידוכים און‬ ‫מיט די הדסים און מיט די ערבות; שיקן פאר זיי ספעציעלע‬ ‫די קי‪ð‬דער ווערן עלטער בשעת די עלטערן פאר'עקש‪'ð‬ען זיך –‬ ‫סאלאטן‪ ,‬קאמפאטן‪ ,‬און קוגלען‪ .‬עס זע‪ð‬ען דא אזויפיל זאכן‬ ‫מען רעדט ‪ð‬ישט פון דעם‪ .‬מען רעדט ווען מען זוכט א שידוך‪,‬‬ ‫וואס ווען די קי‪ð‬דער טראכטן זיך אריין וויאזוי זיי קע‪ð‬ען מקיים‬ ‫דארף מען זוכן א שידוך וואס איז לויטן כבוד פון די עלטערן‪ .‬עס‬ ‫זיין די מצוה פון כיבוד אב ואם‪ ,‬קע‪ð‬ען זיי עס גרי‪ð‬גער מאכן און‬ ‫איז ‪ð‬ישט קיין חילוק צי דו האסט א‪ð‬דערע שיטות אדער אויב דו‬ ‫זיי מכבד זיין‪.‬‬ ‫ביסט אויף א ‪ð‬ידריגערע דרגה; ווען דו מאכסט א שידוך מיט‬ ‫און מיר דארפן אריי‪ð‬מישן או‪ð‬זערע קי‪ð‬דער אז זיי זאלן זיין א‬ ‫דיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער דארפסטו זיך זייער שטארק רעכע‪ð‬ען מיט דעם‬ ‫חלק דערפון‪ ,‬כדי זיי זאלן זיך אויסלער‪ð‬ען וויאזוי מכבד צו זיין‬ ‫כבוד פון דיי‪ð‬ע עלטערן‪ ,‬זיי זאלן חלילה ‪ð‬ישט האבן קיין צער און‬ ‫די עלטערן ווען זיי וועלן גרויס ווערן‪ ,‬און אזוי דאס איבערגעבן‬ ‫‪ð‬ישט מבוזה ווערן‪.‬‬ ‫מדור דור‪ .‬הצלחה וברכה און סיעתא דשמיא‪.‬‬ ‫פראקטישע א‪ð‬ווייזו‪ð‬גען פארן טאג‪-‬טעגליכן לעבן און פאר די‬ ‫ימים טובים‬ ‫יעצט מוזן מיר דא מעורר זיין אידישע קי‪ð‬דער‪ :‬מען זעט פון דעם‬ ‫ווי וויכטיג עס איז צו רופן די עלטערן‪ ,‬לכתחילה יעדן טאג‪ .‬אויב‬ ‫מען וואוי‪ð‬ט אין די זעלבע שטאט‪ ,‬זאל מען פרובירן אריי‪ð‬צוגיין‪.‬‬ ‫מען דארף זיך אריי‪ð‬טראכטן‪ :‬מיט וואס קען איך ארויסהעלפן‬ ‫און מאכן גרי‪ð‬גער? אדער אויב איך טו עס כדי מכבד צו זיין מיין‬ ‫טאטע און מיין מאמע‪ ,‬איז דאס די מצוה פון כיבוד אב ואם‪ .‬עס‬ ‫קומען יעצט די הייליגע טעג; זיי דארפן קליידער‪ ,‬מען דארף זיי‬ ‫אפשערן‪ ,‬מען דארף ש‪ð‬יידן זייערע ‪ð‬עגל‪ .‬עס ווע‪ð‬דט זיך אלץ אין‬ ‫דעם יארגא‪ð‬ג‪ ,‬אבער דאס זע‪ð‬ען אלץ זאכן וואס מען דארף האבן‬ ‫אי‪ð‬זין‪.‬‬ ‫זיי דארפן אויסריי‪ð‬יגן זייערע קליידער‪ ,‬שיקן צום קלי‪ð‬ערס‪ ,‬צו‬ ‫די ריי‪ð‬יגער‪ .‬מ'דארף אי‪ð‬זין האבן זיי זאלן האבן הא‪ð‬יג‪ ,‬א קאפ‬ ‫פון א כבש‪ ,‬און א קאפ פון א פיש‪ .‬אפילו אויב סתם אזוי האבן‬ ‫זיי עס ‪ð‬ישט‪ ,‬אבער אז דו קע‪ð‬סט זיי מכבד זיין מיט דעם און דו‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫די תשובה אויף דעם שטייט אין די ספרים הקדושים‪ :‬ווייל א‬ ‫א גוט מארגן‪ .‬פרייטאג ערב שבת קודש פרשת וירא‪ ,‬י"ט מרחשון‬ ‫איד גלייבט מיט אן אמו‪ð‬ה פשוטה אז דער אייבערשטער גיט‬ ‫תשפ"ז‪ .‬א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן גוט מארגן; א‬ ‫אים ‪ð‬אר ישועות‪ ,‬און אלעס וואס דער באשעפער טוט איז א‬ ‫פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און געבע‪ð‬טשטן טאג; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן‬ ‫ישועה‪ .‬דורך דעם כח האמו‪ð‬ה איז מען ממשיך א גא‪ð‬צע ישועה‪,‬‬ ‫און געבע‪ð‬טשטן ערב שבת קודש; א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און‬ ‫א ישועה וואס מען זעט מיט אפע‪ð‬ע‪ ,‬פליישיגע אויגן‪.‬‬ ‫געבע‪ð‬טשטן שבת קודש; און א פרייליכן‪ ,‬לעכטיגן און‬ ‫ווי מער א מע‪ð‬טש פרייט זיך‪ ,‬ווי מער א מע‪ð‬טש דא‪ð‬קט דעם‬ ‫געבע‪ð‬טשטן "תמיד"‪.‬‬ ‫אייבערשטן און איז גוט אויפגעלייגט‪ ,‬אלס מער קומט אים דער‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער! ביסטו פרייליך? אוודאי!‬ ‫אייבערשטער אקעגן מיט ישועות; ווייל ווען א מע‪ð‬טש איז‬ ‫פארוואס ביסטו פרייליך? ווייל איך בין א איד! וואס ‪ð‬אך מאכט‬ ‫בעצבות‪ ,‬קען מען ‪ð‬ישט זוכה זיין צו קיין ישועות‪ .‬שמחה ברע‪ð‬גט‬ ‫דיר פרייליך? דאס וואס איך האב א תורה‪ .‬פארוואס ‪ð‬אך ביסטו‬ ‫ישועות‪ .‬ווי מער שמחה‪ ,‬אלס מער ישועות‪.‬‬ ‫פרייליך? ווייל אין פסוק שטייט‪" :‬ב‪ð‬ים אתם לה' אלקיכם"‪ ,‬איך‬ ‫"קול ר‪ð‬ה" – אויב עס איז דא א קול פון געזא‪ð‬ג‪ ,‬מען זי‪ð‬גט‪ ,‬מען‬ ‫בין א בן מלך‪ .‬פארוואס ‪ð‬אך ביסטו פרייליך? ווייל אין פסוק‬ ‫איז בשמחה‪ ,‬מען איז דערהויבן און פרייליך‪ ,‬דעמאלט קומט די‬ ‫שטייט‪" :‬אהבתי אתכם אמר ה'"‪ ,‬דער הייליגער באשעפער האט‬ ‫"וישועה" – דאס ברע‪ð‬גט די ישועה אין די אהלי צדיקים‪.‬‬ ‫או‪ð‬ז ליב‪ .‬און פארוואס ‪ð‬אך ביסטו פרייליך? ווייל איך בין א חלק‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬איך האב זיך איבערגעטראכט‬ ‫פון כלל ישראל‪ .‬און פארוואס ‪ð‬אך ביסטו פרייליך? "שעשה לי‬ ‫צי איך זאל עס יא זאגן אדער ‪ð‬ישט זאגן‪ ,‬אבער דער אמת איז‬ ‫כל צרכי" – איך האב אלעס וואס איך דארף‪ .‬איך דארף ‪ð‬ישט‬ ‫אז מען האט מקבל געווען אז מען גייט עס יא זאגן‪ ,‬און יעצט‬ ‫זארגן און איך דארף ‪ð‬ישט דאגה'‪ð‬ען‪.‬‬ ‫גייען מיר מסביר זיין פארוואס‪.‬‬ ‫אוי‪ ,‬בין איך פרייליך! און וואס טוסטו ווען דו ביסט פרייליך?‬ ‫עס שטייט די וואך אין די פרשה ביי די עקידה‪" :‬ויאמר יצחק‬ ‫איך זאג און איך זי‪ð‬ג כסדר "מזמור לתודה"‪" ,‬מזמור לדוד ה'‬ ‫אל אברהם אביו‪ ,‬ויאמר אבי‪ ,‬ויאמר ה‪ðð‬י ב‪ð‬י"‪ .‬לכאורה פרעגט‬ ‫רועי לא אחסר"‪" ,‬אדון עולם"‪ ,‬און ‪ð‬אך א‪ð‬דערע פסוקים און‬ ‫דער דברי ישראל ממודז'יץ‪ :‬דאס זע‪ð‬ען דאך איבריגע ווערטער!‬ ‫‪ð‬יגו‪ð‬ים פון שבח והודאה‪ .‬איך דאווען מיט א געשמאק און איך‬ ‫קודם "ויאמר אבי"‪ ,‬דער‪ð‬אך "ויאמר ה‪ðð‬י ב‪ð‬י"‪ ,‬און ‪ð‬אכאמאל‬ ‫דריי מיך ארום מיט א לעכטיגן פ‪ð‬ים מאירות‪ ,‬מיט א פרייליכן‬ ‫"ויאמר"‪ .‬עס וואלט געדארפט שטיין‪" :‬ויאמר יצחק אל אברהם‬ ‫געזיכט‪ .‬איך לעב אין אשב"ש‪ :‬אמו‪ð‬ה‪ ,‬שלום‪ ,‬בטחון און שמחה‪.‬‬ ‫אביו ה‪ð‬ה האש והעצים"‪ .‬וואס עפעס כאפט ער אן די ווערטער‬ ‫איך בין מקיים דעם "א‪ð‬י שמח בחלק שלי"‪ .‬איך בין א‬ ‫"ויאמר אבי" און "ויאמר ה‪ðð‬י ב‪ð‬י" פארן עצם ע‪ð‬ין?‬ ‫פרייליכער מע‪ð‬טש און איך מאך יעדן ארום מיר פרייליך‪.‬‬ ‫‪ð‬אר וואס דען? עס ליגט דארט א טיפע ‪ð‬קידה‪ ,‬מעשה אבות סימן‬ ‫ווייסטו וואס איך גיי דיר זאגן? דו ביסט גליקליך! דו ביסט‬ ‫לב‪ð‬ים‪ .‬די מצוה פון די עקידה און די גא‪ð‬צע ע‪ð‬ין דארט‪ ,‬יעדע‬ ‫לוסטיג און דו האסט דאס זיסטע לעבן‪ .‬הייליגע לעכטיגע‬ ‫דיבור און יעדע זאך‪ ,‬האט געמאכט אזא שטארקן רושם למעלה‪,‬‬ ‫אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אזוי דארף א איד טראכטן‪ ,‬רעדן‪ ,‬זיך מחזק‬ ‫און דער זכות איז געבליבן לעולמי עד‪ .‬אלע מעשי אבות זע‪ð‬ען א‬ ‫זיין און מחזק זיין א‪ð‬דערע‪.‬‬ ‫סימן פאר די קי‪ð‬דער‪ ,‬אבער די עקידה ‪ð‬אך מער פון אלעם‪ .‬עס‬ ‫שמחה ברע‪ð‬גט די ישועה‬ ‫קומט אויס אז יעדע דיבור וואס איז דארט געווען‪ ,‬איז געבליבן‬ ‫לדורות עולם‪.‬‬ ‫עס שטייט אין פסוק‪ ,‬דוד המלך זאגט אין תהלים קי"ח‪ ,‬און מיר‬ ‫זאגן עס ביים הלל‪" :‬קול ר‪ð‬ה וישועה באהלי צדיקים"‪ .‬לכאורה‬ ‫זאגט דער דברי ישראל אזוי‪ :‬יצחק האט געזאגט פארן טאטן‬ ‫וואלט געדארפט שטיין פארקערט‪" :‬קול ישועה ור‪ð‬ה באהלי‬ ‫"אבי"‪ ,‬און אברהם אבי‪ð‬ו האט אים געע‪ð‬טפערט "ה‪ðð‬י ב‪ð‬י"‪.‬‬ ‫צדיקים"? אז עס איז דא א ישועה‪ ,‬הערט מען א ר‪ð‬ה – מען‬ ‫דאס האט געמאכט אזא רושם בשמים‪ ,‬אז ווען א איד וועט זאגן‬ ‫דא‪ð‬קט‪ ,‬מען לויבט דעם אייבערשטן און מען זי‪ð‬גט‪ .‬אבער‬ ‫פארן אייבערשטן "ויאמר אבי" – ער וועט געבן א שריי "טאטע!"‬ ‫פארוואס שטייט קודם דאס זי‪ð‬גען און ערשט ‪ð‬אכדעם די‬ ‫– וועט דער הייליגער באשעפער ‪ð‬תמלא ווערן מיט רחמים‪ ,‬און‬ ‫ישועה?‬ ‫דער אייבערשטער וועט ע‪ð‬טפערן "ה‪ðð‬י ב‪ð‬י"‪ ,‬מיין קי‪ð‬ד איך בין‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫אבער דער הייליגער באשעפער האט געהאלפן‪ .‬איי‪ð‬ס פון די‬ ‫דא‪ ,‬איך גיי דיר ע‪ð‬טפערן און ‪ð‬אכגעבן‪ ,‬וימלא ה' כל משאלות‬ ‫קי‪ð‬דער האט גערופן "חברים"‪ ,‬און חברים האט‬ ‫לבך לטובה‪.‬‬ ‫אריבערגעברע‪ð‬גט א דזשע‪ð‬עראטאר‪ .‬אזוי האט מען ברוך השם‬ ‫געקע‪ð‬ט ראטעווען די פרידזשידערס און די פריזערס אז די עסן‬ ‫די מעשה פון די וואך‪ :‬חושך ואור אי‪ð‬עם ב‪ð‬ין‬ ‫זאל ‪ð‬ישט קאליע ווערן‪ .‬אויף דעם אליין דארף מען מאכן א‬ ‫הערט צו‪ ,‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬די וואך מא‪ð‬טאג‬ ‫סעודת הודאה‪ ,‬הודו הוי' ברוך הוא‪ .‬דער הייליגער באשעפער‬ ‫פרשת וירא תשפ"ז‪ ,‬בערך צען אזייגער צופרי‪ ,‬האט מען‬ ‫האט געהאלפן‪ ,‬עס איז געווען גוטע וועטערס‪ ,‬די זון האט‬ ‫אפגעשפארט די עלעקטריק דא ביי או‪ð‬ז אין דעם גא‪ð‬צן ב‪ð‬ין‪ :‬די‬ ‫געשיי‪ð‬ט יעדן טאג‪ ,‬עס האט ‪ð‬ישט גערעג‪ð‬ט און ‪ð‬ישט געש‪ð‬ייט‪,‬‬ ‫בית המדרש‪ ,‬די מקוה‪ ,‬די שטיבלעך‪ ,‬און די דירה וואו מען‬ ‫עס איז ‪ð‬ישט געווען קיין פרעסטן און קיין ווי‪ð‬טן‪ .‬א סעודת‬ ‫וואוי‪ð‬ט און וואו מען ‪ð‬עמט אויף מע‪ð‬טשן‪ .‬מען האט‬ ‫הודאה דארף מען מאכן פאר דעם‪ ,‬הודו לו ברכו שמו ברוך ה'‬ ‫אפגעשפארט די לעקטער ווייל מען האט ‪ð‬ישט באצאלט‪ .‬מען‬ ‫ברוך הוא‪.‬‬ ‫האט געדארפט באצאלן בערך צווישן פופצן ביז זיבעצן טויז‪ð‬ט‬ ‫ברוך השם‪ ,‬קיי‪ð‬ער איז ‪ð‬ישט געווארן צעבראכן‪ ,‬קיי‪ð‬ער איז‬ ‫דאלער‪ ,‬און אזוי ווי מען האט עס ‪ð‬ישט געהאט‪ ,‬האבן זיי עס‬ ‫‪ð‬ישט געווארן צוקלאפט‪ ,‬און קיי‪ð‬ער איז ‪ð‬ישט געווארן‬ ‫צוגעשפארט‪ .‬דער הייליגער באשעפער האט געהאלפן אז עס‬ ‫פארשעמט‪ .‬אדרבה‪ ,‬עס האט געברע‪ð‬גט א געוואלדיגע התקרבות‬ ‫האט אזוי א‪ð‬געהאלטן מא‪ð‬טאג‪ ,‬די‪ð‬סטאג און מיטוואך‪ ,‬ביז‬ ‫אלוקים‪" ,‬שעשה לי כל צרכי"‪" ,‬המכין מצעדי גבר"‪ð .‬אכאמאל‬ ‫דא‪ð‬ערשטאג צוועלף‪-‬דרייסיג מיטאג ווען די לעקטער האט זיך‬ ‫"מזמור לתודה"‪ð ,‬אכאמאל "מזמור לתודה"‪ð ,‬אכאמאל‬ ‫צוריק א‪ð‬געצי‪ð‬דן‪.‬‬ ‫"מזמור לדוד ה' רועי לא אחסר"‪ ,‬און "אדון עולם"‪ .‬מען האט‬ ‫אין די דאזיגע דריי א האלב טעג‪ ,‬ברוך הוי' ברוך הוא‪ ,‬האט או‪ð‬ז‬ ‫זיך געקאכט אין אמו‪ð‬ה‪ ,‬אין שמחה‪ ,‬אין ישוב הדעת און אין‬ ‫דער אייבערשטער געפרואווט מיט ‪ð‬סיו‪ð‬ות‪ .‬דער אמת איז אז‬ ‫הרחבת הדעת‪ .‬עס האט געשיי‪ð‬ט‪ ,‬עס האט געלאכטן; עס איז‬ ‫מען דארף זיך לכאורה שעמען; איך שעם מיך אז איך האב ‪ð‬ישט‬ ‫‪ð‬ישט געווען קיין שום אפילה‪ð ,‬אר עס איז געווען אן אור גדול‪,‬‬ ‫געהאט קיין לעקטער ווייל איך האב ‪ð‬ישט געהאט דאס געלט און‬ ‫אן אור בתוך החושך‪.‬‬ ‫מען איז א‪ð‬געקומען צו אזא הויכן ‪ð‬ומער‪ .‬אבער שפעטער האבן‬ ‫און אז מען לעבט אזוי‪ ,‬אז מען שעמט זיך ‪ð‬ישט מיט'ן‬ ‫מיר זיך מיישב געווען אז מען שעמט זיך ‪ð‬ישט מיט דעם הייליגן‬ ‫אייבערשטן און מען שעמט זיך ‪ð‬ישט מיט דעם וואס דער‬ ‫באשעפער‪ .‬אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז גוט‪ ,‬און מיר‬ ‫אייבערשטער טוט‪ ,‬מען טראסט דעם אייבערשטן און מען איז‬ ‫זע‪ð‬ען שטאלץ מיט אים‪.‬‬ ‫אים געטריי‪ ,‬מען טוט אביסל השתדלות – העלפט דער‬ ‫יא‪ ,‬הערט מיר אויס אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬או‪ð‬זער לעקטער איז געווען‬ ‫אייבערשטער‪.‬‬ ‫אפגעשפארט פון מא‪ð‬טאג ביז דא‪ð‬ערשטאג ‪ð‬אכמיטאג ווייל מיר‬ ‫עס איז געווען איי‪ð‬ע פון די קי‪ð‬דער‪ ,‬און צוויי משפחות מיט פ‪ð‬ים‬ ‫האבן ‪ð‬ישט געהאט דאס געלט‪ .‬וואס האבן מיר געטון? געזו‪ð‬גען‬ ‫מאירות האבן זיך אריי‪ð‬געלייגט צו פארשאפן א פאר דאלאר דא‬ ‫מזמור לתודה‪ ,‬געדא‪ð‬קט דעם אייבערשטן‪ ,‬און אלעס איז‬ ‫און א פאר דאלאר דארט‪ ,‬און דער אייבערשטער האט געהאלפן‬ ‫א‪ð‬געגא‪ð‬גען כאילו לא היה‪ .‬מען האט געע‪ð‬טפערט די טעלעפא‪ð‬ען‪,‬‬ ‫מען האט צאמגעשטעלט א פאר טויז‪ð‬ט דאלאר‪ .‬אבער ווען עס‬ ‫געזאגט שיעורים‪ ,‬אויפגע‪ð‬ומען מע‪ð‬טשן און געדאוו‪ð‬ט מ‪ð‬י‪ð‬ים –‬ ‫איז געקומען דא‪ð‬ערשטאג אי‪ð‬דערפרי‪ ,‬עס איז שוין ערב שבת און‬ ‫אלעס איז א‪ð‬געגא‪ð‬גען כסדרן‪.‬‬ ‫מען דארף קאכן אויף שבת און זיך צוגרייטן צום הייליגן שבת‪,‬‬ ‫עס איז געווען א גשמיות'דיגע חושך אבער א רוח‪ð‬יות'דיגע אור‪.‬‬ ‫איז ‪ð‬אך אלס אויסגעפעלט געווען כמעט צען טויז‪ð‬ט דאלאר כדי‬ ‫דער הייליגער באשעפער האט או‪ð‬ז געפרואווט מיט שווערע‬ ‫צו קע‪ð‬ען א‪ð‬צי‪ð‬דן די עלעקטריק‪.‬‬ ‫‪ð‬סיו‪ð‬ות‪ :‬ביי‪ð‬אכט איז קאלט‪ ,‬עס איז ‪ð‬ישטא קיין הייצו‪ð‬ג‪ ,‬מען‬ ‫מיר האבן ברוך השם געגעבן יעדן טאג די "גוט מארגן" שיעורים‪.‬‬ ‫קען ‪ð‬ישט ‪ð‬עמען קיין שאוער און מען קען ‪ð‬ישט האבן קיין הייסע‬ ‫ברוך השם‪ ,‬דורך דעם וואס עס איז געווען א דזשע‪ð‬ערעיטאר‪,‬‬ ‫קאווע‪.‬‬ ‫האט מען געקע‪ð‬ט זאגן די שיעורים און מען האט עס געקע‪ð‬ט‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫שלעכטס געטראכט; מיר האבן ‪ð‬אר געטראכט‪" :‬טוב ה' לכל‬ ‫מפיץ זיין‪ .‬ברוך הוי' ברוך הוא‪ ,‬הודו להוי' ברוך הוא וברוך שמו‪,‬‬ ‫ורחמיו על כל מעשיו"‪ .‬מיר האבן געטראכט אז אזוי דארף עס‬ ‫מען האט אויך געגעבן א שיעור פון אמו‪ð‬ה פשוטה בתמימות‪.‬‬ ‫צו זיין‪ ,‬דאס איז או‪ð‬זער תיקון פאר'ן ‪ð‬פש‪ ,‬רוח‪ð ,‬שמה‪ ,‬חיה און‬ ‫די השתדלות פון אמו‪ð‬ה און די אפע‪ð‬ע ישועה‬ ‫יחידה‪ .‬אזוי איז גוט‪ ,‬און דאס איז "אור"‪ .‬אור מיי‪ð‬ט ‪ð‬ישט קיין‬ ‫גשמיות'דיגע לעקטער‪ ,‬אור מיי‪ð‬ט א רוח‪ð‬יות'דיגע ליכטיגקייט‪.‬‬ ‫דא‪ð‬ערשטאג אי‪ð‬דערפרי האבן מיר געזאגט פאר'ן הייליגן‬ ‫באשעפער‪ :‬מען דארף דאך טון השתדלות‪ ,‬מען דארף דאך האבן‬ ‫און הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מיר האבן צוגעזאגט דאס‬ ‫כמעט ‪ð‬אך צען טויז‪ð‬ט דאלאר לכבוד שבת קודש‪" ,‬ליהודים‬ ‫מפיץ צו זיין און מפרסם צו זיין אלס א זכות אז אלע אידישע‬ ‫היתה אורה"‪ .‬האבן מיר געגעבן ‪ð‬אך א שיעור אויף אמו‪ð‬ה‬ ‫קי‪ð‬דער זאלן האבן אור און זאלן קיי‪ð‬מאל ‪ð‬ישט דארפן צוקומען‬ ‫בתמימות‪" ,‬התהלך עמו בתמימות"‪ ,‬א תמימות'דיגע אמו‪ð‬ה‬ ‫צו דעם‪.‬‬ ‫פשוטה‪ ,‬אלס השתדלות אז מען זאל האבן דאס געלט‪ð .‬אכדעם‬ ‫אבער מען דארף וויסן‪ :‬ווען מען לעבט מיט אמו‪ð‬ה‪ ,‬מיט בטחון‪,‬‬ ‫האט מען מקבל געווען אז די צוויי שיעורים וואס מען האט‬ ‫מיט פ‪ð‬ים מאירות‪ ,‬מיט אשב"ש אמו‪ð‬ה שלום בטחון און שמחה‪,‬‬ ‫געזאגט אויף אמו‪ð‬ה פשוטה בתמימות‪ ,‬וועט מען זען‬ ‫איז דאס לעבן זיס‪ ,‬גליקליך‪ ,‬ליכטיג און פרייליך‪ .‬אלעס איז דא‬ ‫אראפצושרייבן און מפיץ זיין אין א קו‪ð‬טרס‪.‬‬ ‫און אלעס קלאפט‪.‬‬ ‫אין די זעלבע צייט האט איי‪ð‬ער פון די קי‪ð‬דער געמאכט א "מתיא‬ ‫הערט אויס‪ ,‬אידישע קי‪ð‬דער‪ :‬דער הייליגער באשעפער האט‬ ‫בן חרש"‪ ,‬און א טאג פריער האט א צווייטער פון די קי‪ð‬דער‬ ‫געגעבן אזא סיעתא דשמיא‪ ,‬אז אלעס וואס מען האט ‪ð‬ישט‬ ‫געמאכט א "מתיא בן חרש"‪.‬‬ ‫געקע‪ð‬ט טון פון מא‪ð‬טאג ביז דא‪ð‬ערשטאג צוועלף‪-‬דרייסיג‪ ,‬האט‬ ‫ומה עשה הקדוש ברוך הוא? איי‪ð‬ער פון די קי‪ð‬דער האט‬ ‫דער הייליגער באשעפער אריי‪ð‬געלייגט אזא געוואלדיגע השפעה‪,‬‬ ‫דערציילט פאר איי‪ð‬עם פון זיין משפחה אז דא איז ‪ð‬ישטא קיין‬ ‫אז פון דא‪ð‬ערשטאג אי‪ð‬דערפרי ווען מען האט א‪ð‬געהויבן זיך‬ ‫לעקטער‪ .‬ווי ‪ð‬אר מען ע‪ð‬דיגט דעם שיעור און מען לייגט עס‬ ‫גרייטן אויף שבת און משלים זיין אלעס וואס מען האט ‪ð‬ישט‬ ‫ארויף אויף די לי‪ð‬יע – ממש מען קען זאגן בתוך א מי‪ð‬וט – האט‬ ‫געקע‪ð‬ט א גא‪ð‬צע וואך – מען האט ‪ð‬ישט געקע‪ð‬ט ריי‪ð‬יגן אדער‬ ‫אריי‪ð‬גערופן א איד און געזאגט אז ער גייט אריי‪ð‬רופן די‬ ‫טון גאר‪ð‬ישט ווייל עס איז ‪ð‬ישט געווען קיין עלעקטריק‪ ,‬און איר‬ ‫עלעקטריק קאמפא‪ð‬י עס צו באצאלן‪ ,‬און עס איז טאקע‬ ‫פארשטייט אליין אז א הויז קען ‪ð‬ישט פו‪ð‬קציא‪ð‬ירן געהעריג אן‬ ‫א‪ð‬געצו‪ð‬דן געווארן‪.‬‬ ‫דעם – איז אלעס ברוך השם מסודר געווארן‪ :‬דאס קאכן‪ ,‬באקן‪,‬‬ ‫רוימען און די וועש‪ .‬אלעס איז שוין זעקס אזייגער געווען גרייט‬ ‫ער האט אריי‪ð‬געלייגט כמעט צען טויז‪ð‬ט דאלאר‪ .‬מען האט‬ ‫לכבוד שבת אין שטוב‪ ,‬הערליך צוגעגרייט אויף שבת קודש‪.‬‬ ‫צאמגע‪ð‬ומען די איבריגע פאר טויז‪ð‬ט דאלאר וואס מען האט‬ ‫שוין פריער געזאמלט פון מע‪ð‬טשן און מען האט עס‬ ‫די כוח פון אמו‪ð‬ה פשוטה למעלה מן הטבע‬ ‫אריי‪ð‬געצאלט‪ ,‬וליהודים היתה אורה ושמחה וששון ויקר‪.‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬אמו‪ð‬ה פשוטה איז למעלה מן‬ ‫פארוואס דערציילן מיר דאס? הייליגע לעכטיגע אידישע‬ ‫הטבע‪ .‬דער אייבערשטער פריווט או‪ð‬ז‪ ,‬און מיר זאגן "יא‬ ‫קי‪ð‬דער‪ ,‬איר ווייסט פארוואס? כדי צו ווייזן אז מיט'ן‬ ‫טאטע"‪.‬‬ ‫אייבערשטן שעמט מען זיך ‪ð‬ישט‪ .‬אויב דער אייבערשטער האט‬ ‫מיר שרייען "טאטע!"‪ ,‬און דער אייבערשטער ע‪ð‬טפערט "ה‪ðð‬י‬ ‫צוגעמאכט די לעקטער‪ ,‬איז עס א שטאלץ פאר או‪ð‬ז‪ .‬מיר האבן‬ ‫ב‪ð‬י‪ ,‬מיין קי‪ð‬ד"‪ ,‬און מיר ע‪ð‬טפערן "יא טאטע"‪ .‬מיר האבן ליב‬ ‫‪ð‬ישט קיין בושה‪ ,‬קיין צעבראכ‪ð‬קייט אדער קיין צוקלאפקייט‬ ‫דעם אייבערשטן‪ ,‬און דער אייבערשטער האט או‪ð‬ז ליב‪.‬‬ ‫פון דעם וואס דער אייבערשטער טוט‪ ,‬ווייל דער אייבערשטער‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬ווען מען לעבט אמו‪ð‬ה‪ ,‬מען‬ ‫טוט ‪ð‬אר גוט‪ .‬דער אייבערשטער איז "טוב ה' לכל"‪ .‬ברוך‬ ‫קאכט אמו‪ð‬ה‪ ,‬מען חלומ'ט אמו‪ð‬ה‪ ,‬מען רעדט אמו‪ð‬ה‪ ,‬מען עסט‬ ‫הוי"ה ברוך הוא‪ ,‬מיר האבן פון קיי‪ð‬עם גאר‪ð‬ישט תובע געווען‪,‬‬ ‫אמו‪ð‬ה און מען שלאפט אמו‪ð‬ה – מען שלאפט‪ ,‬עסט‪ ,‬רעדט און‬ ‫מיר האבן קיי‪ð‬עם ‪ð‬ישט באשולדיגט‪ ,‬און אויף קיי‪ð‬עם ‪ð‬ישט‬ ‫געהאט קיין טע‪ð‬ות אדער תרעומות‪ .‬מיר האבן גאר‪ð‬ישט‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫מע‪ð‬טש‪ ,‬איך האב געהאט א קרעטשמע‪ .‬איך קען דיר ‪ð‬אר‬ ‫טוט אלעס מיט שמחה – דאן איז דאס לעבן גליקליכער ווי‬ ‫אזויפיל זאגן‪ ,‬אז איך האב געטיילט צדקה און מקיים געווען די‬ ‫גליקליך און זיסער ווי זיס‪.‬‬ ‫מצוה פון הכ‪ð‬סת אורחים‪ .‬ווען א איד איז געקומען צו מיר‪ ,‬האב‬ ‫די מעשה פון רבי מאיר'ל פרעמישלא‪ð‬ער‪ :‬ווער גייט אריין אין גן‬ ‫איך ‪ð‬ישט געמאכט קיין חילוק וועלכער איד דאס איז‪ ,‬ווער ער‬ ‫עדן?‬ ‫איז‪ ,‬וואס ער איז‪ ,‬אדער פון וואו ער קומט‪ .‬יעדן איד האב איך‬ ‫מקבל געווען בסבר פ‪ð‬ים יפות‪ ,‬מיט א שמייכל און א ווארעם‬ ‫רבי מאיר'ל פרעמישלא‪ð‬ער זכר צדיק וקדוש לברכה האט‬ ‫הארץ‪ .‬איך האב פאר יעדן געגעבן צו טרי‪ð‬קען ברא‪ð‬פן מיט‬ ‫דערציילט אזא מעשה כדרכו‪ :‬מאיר איז ארויפגעגא‪ð‬גען אין‬ ‫לעקעך‪ ,‬און ווער עס האט געדארפט‪ ,‬האב איך געגעבן א גא‪ð‬צע‬ ‫הימל‪ .‬ער איז געשטא‪ð‬ען ביים גן עדן צו זען וואס דארט טוט זיך‪,‬‬ ‫סעודה מיט בשר ודגים וכל מטעמים – מילכיגס‪ ,‬פליישיגס אדער‬ ‫האט ער געזען ווי עס איז א‪ð‬געקומען א רב‪ .‬אויף דער וועלט איז‬ ‫פארווע‪ .‬זומער האב איך געזוכט צו געבן עפעס קאלטס‪ ,‬און‬ ‫ער געווען א רב‪ ,‬און די ‪ð‬שמה איז ארויפגעקומען צום בית דין של‬ ‫ווי‪ð‬טער עפעס ווארעמס; איך האב געטון אלעס וואס איך קען‬ ‫מעלה ‪ð‬אך די מאה ועשרים‪ .‬ער זאגט אז ער דארף אריי‪ð‬גיין אין‬ ‫צו מאכן גוט פאר אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬איך האב זיך ממש‬ ‫גן עדן‪ ,‬ער איז דאך געווען א רב וואס איז געזעצן און געלער‪ð‬ט‬ ‫אוועקגעגעבן פאר אידישע קי‪ð‬דער‪".‬‬ ‫און געפסק'‪ð‬ט שאלות‪ .‬האט דער שומר אויפ'ן טיר אים‬ ‫געפרעגט‪" :‬וועלכע זכותים האסטו אריי‪ð‬צוגיין אין גן עדן?"‬ ‫רבי מאיר'ל פרעמישלא‪ð‬ער פארציילט‪ ,‬אז ער שטייט דארט אין‬ ‫האט ער געע‪ð‬טפערט‪" :‬אויב ‪ð‬ישט איך און מיי‪ð‬ע חברים גייען‬ ‫עולם האמת און ער טראכט‪ :‬דא דארף מען דאך אלעס ‪ð‬אכקוקן‬ ‫אריין אין גן עדן‪ ,‬פאר וועמען דען איז דער גן עדן באשאפן‬ ‫– אפילו א רב אדער ב‪ð‬ים של קדושים דארף מען דאך מברר זיין‪.‬‬ ‫געווארן? פאר די רב‪ð‬ים‪ ,‬פאר די מרביצי תורה‪ ,‬פאר די וואס‬ ‫‪ð‬ו‪ ,‬לאמיר זען וואס מען גייט יעצט טון‪ .‬ווי ‪ð‬אר דער איד האט‬ ‫הארעווען אויף תורה‪ ,‬עבודה און יראת שמים זייער גא‪ð‬צע לעבן‪.‬‬ ‫געע‪ð‬דיגט פארציילן אלעס וואס ער האט געטון‪ ,‬האט זיך די טיר‬ ‫בייטאג און ביי‪ð‬אכט האב איך געלער‪ð‬ט‪ ,‬פאר וועמען דען האט‬ ‫געעפ‪ð‬ט‪ ,‬און דער שומר זאגט אים‪" :‬גיי אריין!" דער קרעטשמער‬ ‫ער גן עדן געמאכט?"‬ ‫האט געקע‪ð‬ט אריי‪ð‬גיין אין גן עדן‪.‬‬ ‫האט דער שומר געזאגט‪" :‬יא? גוט‪ ,‬מען וועט איבערקוקן‪ .‬האסט‬ ‫זאגט רבי מאיר פרעמישלא‪ð‬ער‪ :‬וואס איך האב געזען איז‪ ,‬אז‬ ‫געלער‪ð‬ט תורה לשמה? האסט ‪ð‬ישט אי‪ð‬זין געהאט קיין כבוד?‬ ‫אויף צדקה וחסד קוקט מען ‪ð‬ישט ‪ð‬אך צי עס איז געווען לשמה‬ ‫האסט ‪ð‬ישט אי‪ð‬זין געהאט קיין געלט? האסט ‪ð‬ישט געהאט קיין‬ ‫אדער ‪ð‬ישט לשמה‪ .‬עס איז ‪ð‬ישט קיין ‪ð‬פקא מי‪ð‬ה; אויב אידן‬ ‫אייגע‪ð‬ע פ‪ð‬יות?" און אזוי גייט ער אדורך די גא‪ð‬צע תורה און די‬ ‫זע‪ð‬ען געהאלפן געווארן דורך דיר‪ ,‬ביסטו א מזכה את הרבים און‬ ‫גא‪ð‬צע עבודה‪ ,‬אלעס וואס ער איז אדורך‪ ,‬צו זען צי עס איז געווען‬ ‫דו האסט זיך אוועקגעגעבן פאר אידן‪ .‬דער מציאות איז אז‬ ‫ריין לשם שמים‪.‬‬ ‫אידישע קי‪ð‬דער האבן ה‪ð‬אה געהאט‪ ,‬דערפאר קוקט מען ‪ð‬ישט‬ ‫צי עס איז געווען מיט פ‪ð‬יות‪ ,‬גיאות‪ ,‬אדער ‪ð‬ישט לשמה‪ .‬עס‬ ‫‪ð‬אכדעם איז געקומען א ב‪ð‬ן של קדושים וואס וויל אריין אין גן‬ ‫ווערט ‪ð‬תקבל און די טויערן פון גן עדן עפע‪ð‬ען זיך‪ .‬דעמאלטס‪,‬‬ ‫עדן‪ .‬פרעגט אים דער שומר הפתח‪" :‬וועלכע זכותים האסטו‬ ‫זאגט רבי מאיר פרעמישלא‪ð‬ער‪ ,‬האט ער מחליט געווען אז ער‬ ‫אריי‪ð‬צוקומען אין גן עדן?" זאגט ער‪" :‬וואס הייסט? דו ווייסט‬ ‫גייט אויך ווערן א גבאי צדקה‪ ,‬ווייל אויף דעם קוקט מען ‪ð‬ישט‬ ‫וויפיל תע‪ð‬יתים‪ ,‬סיגופים‪ ,‬מקוואות‪ ,‬תהלים‪ ,‬זוהר‪ ,‬קבלה‪ð ,‬גלה‬ ‫‪ð‬אך אין הימל‪.‬‬ ‫און ‪ð‬סתר – דו ווייסט וואס ער האט אלץ געטון אויף דער‬ ‫וועלט?!" זאגט אים דער שומר‪" :‬זייער גוט‪ ,‬מען דארף אבער‬ ‫די סגולה פון חסד פאר קי‪ð‬דער און ישועות‬ ‫קוקן צי דאס אלעס איז געווען לשמה‪ð ,‬ישט לשם פ‪ð‬יות אדער‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬מען פארציילט אז עס איז‬ ‫גאווה‪ð ,‬אר לשם ה'‪ .‬מען דארף עס גוט דורכקוקן"‪.‬‬ ‫געווען א איד וואס האט ‪ð‬ישט געהאט קיין קי‪ð‬דער‪ ,‬לא עלי‪ð‬ו ולא‬ ‫פלוצלי‪ð‬ג איז א‪ð‬געקומען אן ארא‪ð‬דאר‪ ,‬א קרעטשמער‪ ,‬ער‬ ‫עליכם‪ .‬איז ער געקומען צו זיין רבי'ן בעטן א ברכה‪.‬‬ ‫קלאפט אויף דער טיר‪ ,‬ער וויל אריי‪ð‬גיין אין גן עדן‪ .‬פרעגט אים‬ ‫האט אים דער רבי געזאגט אזוי‪ :‬עס שטייט אין פסוק "אלה‬ ‫דער שומר‪" :‬וואסערע זכותים האסטו אריי‪ð‬צוקומען אין גן‬ ‫תולדות ‪ð‬ח‪ð ,‬ח איש צדיק"‪ .‬זאגט רש"י‪" :‬תולדותיהם של‬ ‫עדן?" ע‪ð‬טפערט ער‪" :‬איך ווייס ‪ð‬ישט‪ ,‬איך בין א פשוט'ער‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫ער האט אויך איי‪ð‬געפירט אז יעדעס יאר פרשת משפטים‪ ,‬וואו‬ ‫צדיקים מעשים טובים" – די עיקר קי‪ð‬דער פון צדיקים זע‪ð‬ען‬ ‫עס שטייט "אם כסף תלוה את הע‪ð‬י עמך"‪ ,‬האט ער‬ ‫זייערע מעשים טובים‪.‬‬ ‫צוזאמגע‪ð‬ומען די גא‪ð‬צע שטאט צו א גרויסע סעודה‪ ,‬און‬ ‫זאגט דער הייליגער רבי ר' בו‪ð‬ם פון פשיסחא‪ :‬אין הימל זע‪ð‬ען‬ ‫ארויסגעברע‪ð‬גט דעם גרויסן ע‪ð‬ין פון גמילות חסדים‪ .‬ער האט‬ ‫דא א געוואלד מיט טויערן‪ .‬איין טויער איז פאר קי‪ð‬דער‪ ,‬און‬ ‫געזאמלט געלט אז אידן זאלן אריי‪ð‬לייגן ‪ð‬אך אי‪ð‬עם גמ"ח‪ ,‬און‬ ‫ממש דער‪ð‬עבן איז דא א טויער פון גמילות חסדים‪ .‬די טיר פון‬ ‫דער אייבערשטער האט געהאלפן און עס זע‪ð‬ען אים געבוירן‬ ‫קי‪ð‬דער איז פארמאכט‪ ,‬און עס איז ‪ð‬ישט אזוי גרי‪ð‬ג‬ ‫געווארן קי‪ð‬דער‪ .‬ער האט ווייטער עוסק געווען אין חסד‪,‬‬ ‫ארויסצו‪ð‬עמען פון דארט קי‪ð‬דער‪ .‬אבער ווען מען קומט אריין‬ ‫און ער האט זוכה געווען צו ב‪ð‬ים וב‪ð‬ות‪.‬‬ ‫אי‪ð‬עם טויער פון גמילות חסדים‪ ,‬קען מען זיך געבן א כאפ אריין‬ ‫איין טאג איז ער געקומען צום חפץ חיים און געזאגט אז דער‬ ‫אי‪ð‬עם טויער פון קי‪ð‬דער‪.‬‬ ‫גמ"ח איז בלי עין הרע געווארן אזוי גרויס‪ ,‬אז ער פילט ‪ð‬ישט ער‬ ‫דער "עיקר תולדותיהם של צדיקים"‪ ,‬דער הויפט וועג וויאזוי א‬ ‫קען עס אליי‪ð‬ס ווייטער פירן‪ .‬ער האלט אז ער דארף ‪ð‬עמען א‬ ‫מע‪ð‬טש איז זוכה צו האבן קי‪ð‬דער‪ ,‬איז דורך "מעשים טובים" –‬ ‫מ‪ð‬הל וואס זאל פירן דעם גמ"ח‪ .‬דער חפץ חיים האט אים‬ ‫ווען מען טוט מעשים טובים און מען פאר‪ð‬עמט זיך מיט צדקה‬ ‫גע'עצה'ט ער זאל עס ‪ð‬ישט טון‪ð ,‬אר ווייטער פירן אליין‪ .‬דער איד‬ ‫וחסד‪.‬‬ ‫האט אבער געהאלטן אין איין מוטשע‪ð‬ען דעם חפץ חיים אז ער‬ ‫צדקה וחסד איז א סגולה צו האבן קי‪ð‬דער‪ .‬איר ווייסט וואס‬ ‫קען ‪ð‬ישט‪ ,‬ער קען ‪ð‬ישט‪ ,‬ער ווערט עלטער‪ ,‬עס ווערט גרעסער‪,‬‬ ‫צדקה וחסד מיי‪ð‬ט? זיך אוועקגעבן פאר אידישע קי‪ð‬דער‪:‬‬ ‫און ער מוז ‪ð‬עמען איי‪ð‬עם‪ .‬האט אים דער חפץ חיים געזאגט‪ð" :‬ו‪,‬‬ ‫שמייכלען צו יעדעם‪ ,‬פארטראגן יעדעם‪ ,‬סובל זיין‪ ,‬מוחל זיין‪,‬‬ ‫זאל מען צוזאמ‪ð‬עמען דעם עולם‪ ,‬מאכן בחירות‪ ,‬און אויסוועלן‬ ‫מוותר זיין‪ ,‬שמייכלען‪ ,‬אויפהייבן א צווייטן‪ ,‬געבן געלט‪ ,‬געבן‬ ‫א מ‪ð‬הל‪".‬‬ ‫גוטע ווערטער‪ ,‬און ארויסהעלפן מיט וואס מען קען‪ .‬דאס אלעס‬ ‫למעשה האט מען גע‪ð‬ומען א מ‪ð‬הל‪ ,‬און ‪ð‬ישט לא‪ð‬ג ‪ð‬אכדעם איז‬ ‫הייסט גמילות חסדים‪.‬‬ ‫איי‪ð‬ע פון זיי‪ð‬ע קי‪ð‬דער ליידער ‪ð‬פטר געווארן‪ ,‬ואתם הדבקים‬ ‫עס איז געקומען א איד צום הייליגן חפץ חיים און זיך אפגערעדט‬ ‫בה' אלקיכם חיים כלכם היום‪ .‬ער איז געקומען וויי‪ð‬ע‪ð‬דיג צום‬ ‫אז עס ווערן אים געבוירן קי‪ð‬דער‪ ,‬אבער זיי ווערן ליידער ‪ð‬פטר‬ ‫חפץ חיים‪ ,‬האט אים דער חפץ חיים געזאגט‪" :‬דו זעסט? חסד‬ ‫קורץ ‪ð‬אך דער געבורט‪ ,‬רחמ‪ð‬א ליצלן‪ ,‬קיי‪ð‬ער זאל ‪ð‬ישט וויסן‬ ‫האלט די קי‪ð‬דער‪ ,‬חסד געבוירט קי‪ð‬דער‪ ,‬באשאפט קי‪ð‬דער‪ ,‬און‬ ‫פון אזעלכע זאכן‪.‬‬ ‫העלפט אז מען זאל האבן זרע של קיימא‪ .‬הייליגע לעכטיגע‬ ‫האט אים דער חפץ חיים געזאגט אז ער קען ‪ð‬ישט קיין סגולות‪,‬‬ ‫אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬דאס קומט פון חסד – חסד אין הארץ‪ ,‬חסד אין‬ ‫אבער אן עצה קען ער אים יא געבן‪" :‬עפן אויף ביי דיר אין שטאט‬ ‫מחשבה‪ ,‬חסד אין דיבור און חסד אין מעשה‪".‬‬ ‫א גמילות חסד קאסע‪ ,‬בארג געלט פאר מע‪ð‬טשן אן ריבית‪ .‬טועס‬ ‫די גמרא ברע‪ð‬גט אין מסכת בבא בתרא )דף ט' ע"א(‪ :‬ווער עס‬ ‫לשם שמים‪ð ,‬ישט כדי צו פארדי‪ð‬ען עפעס‪ .‬קען זיין אז דער‬ ‫איז צוגעוואוי‪ð‬ט צו טון צדקה‪ ,‬איז זוכה צו ב‪ð‬ים בעלי חכמה‪,‬‬ ‫אייבערשטער וועט דיר העלפן אין זכות פון חסד‪ ,‬אז דו וועסט‬ ‫בעלי עושר און בעלי אגדה‪ .‬און אויב ער האט ‪ð‬ישט קיין געלט צו‬ ‫זוכה זיין צו קי‪ð‬דער וואס זע‪ð‬ען זרע של קיימא‪ ,‬וואס וועלן‬ ‫געבן צדקה‪,‬‬ ‫בלייבן לעבן‪".‬‬ ‫זאגט דער מהרש"א אז ער זאל זען אז א‪ð‬דערע זאלן געבן‪ .‬ער‬ ‫דער איד האט טאקע געעפ‪ð‬ט א גמ"ח‪ ,‬ער האט פארשאפט‬ ‫זאל רעדן צו מע‪ð‬טשן זיי זאלן געבן‪ ,‬און פארשאפן צדקה פון‬ ‫גרויסע געלטער און זיך אליין אפגעגעבן מיט דער גמ"ח‪ .‬ער האט‬ ‫א‪ð‬דערע‪ ,‬דאן וועט ער אויך זוכה זיין צו קי‪ð‬דער בעלי חכמה‪,‬‬ ‫אליין געמאכט די שטרות‪ ,‬אפגעהיטן די משכו‪ð‬ות‪ ,‬און זיך‬ ‫בעלי עושר און בעלי אגדה‪.‬‬ ‫אפגעגעבן דערמיט בלב ו‪ð‬פש חפצה‪ .‬עס איז געווארן א‬ ‫דער חפץ חיים שרייבט אין ספר "אהבת חסד"‪ ,‬אז די גמרא‬ ‫געוואלדיגע הרוחה ביי אים אין שטאט‪.‬‬ ‫מיי‪ð‬ט צו זאגן אז אפילו אויב ער האט ביז יעצט ‪ð‬ישט געהאט‬ ‫קיין קי‪ð‬דער‪ ,‬וועט ער יעצט זוכה זיין צו קי‪ð‬דער מיט די אלע‬ ‫דברות קודש מכ"ק מרן רבי‪ð‬ו שליט"א‬ ‫א לעכטיגן גוט מארגן פרייטאג פרשת וירא יט מרחשון תשפז‬ ‫קול פ‪ð‬ים מאירות ‪845-414-8211‬‬ ‫מעלות‪ .‬דער חפץ חיים שרייבט ווייטער אז פיל מע‪ð‬טשן האבן‬ ‫געטון חסד און זע‪ð‬ען טאקע זוכה געווען צו זרע של קיימא‪,‬‬ ‫הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ .‬אבער מען דארף דאס טון‬ ‫מתוך שמחה‪ ,‬מתוך אמו‪ð‬ה פשוטה און מתוך תמימות‪ ,‬ווי עס‬ ‫שטייט "תמים תהיה עם ה' אלקיך"‪ .‬איי‪ð‬ע פון די יסודות פון‬ ‫חסד איז אמו‪ð‬ה – גלייבן אין יעדע אידישע ‪ð‬שמה און גלייבן‬ ‫אי‪ð‬עם אייבערשטן‪ð .‬אר א צופרידע‪ð‬ער מע‪ð‬טש קען יע‪ð‬עם‬ ‫צופרידן שטעלן‪ .‬הייליגע לעכטיגע אידישע קי‪ð‬דער‪ ,‬זאלט איר‬ ‫פועל'ן אלעס גוטס‪ ,‬כל מי‪ð‬י ישועות און כל מי‪ð‬י ברכות‪ .‬עס זאלן‬ ‫זיך עפע‪ð‬ען די צי‪ð‬ורות פון השפעות‪ ,‬ליהודים היתה אורה ושמחה‬ ‫וששון ויקר‪ .‬און א לעכטיגן תמיד! אמן כן יהי רצון‪.‬‬