א חסידישע פארברענגען - אידיש · A Chasidisha Fabrangen - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

+++פארבר++++ע++++נגען
גליון ס"ג | פר' חיי שרה תשפ"ז
א ++חסידישע+ר בסייעתא דשמיא
נדבת ידידנו מוה"ר
ר' פנחס טודרוס הי"ו
לזכות הוריו הרב ברוך בנימין שי'
ולעילוי נשמת מרת מרים ע"ה
אלטהויז
דער 'אמן יהא שמי' רבא'
אויף קיין שום בשר ודם – פשוט ווייל מיר
זענען נאנט צום אויבערשטן און מיר זענען ווען דער גוף
דערהייבט די נשמה
פון הרה"ק רבי מנחם נחום אייביג ארומגענומען מיט זיין ליבשאפט.
מטשערנאביל זיע"א פארשטייט זיך אז דאס פארלאנגט אן
עבודה ,ווייל דער גוף זוכט דאך נישט
אזוי ווי אין גשמיות איז דאך קיין רוחניות ,נאר ער ציעט צו עצלות און ויבא אברהם לספוד לשרה //א פארברענגען
"שמועה טובה תדשן עצם" ,ווי די פראסטע תאוות ,אבער אויך דא ווייזט אונז
גמרא דערציילט (גיטין נו ,ב) אז פון תורת הבעש"ט דעם ריכטיגן וועג :מ'דארף דאס איז דער טיפער טעם פארוואס קיום אויב מ'וואלט געדארפט אנצייגן אויפ'ן
דער גוטער בשורה וואס מען האט נישט זיין פארנומען בלויז מיט'ן צעקלאפן המצוות ווערן געטון בעיקר דורך פיזישע גרעסטן נסיון אין עבודת ה' ,וואלט עס אן
אים אנגעזאגט איז געווארן ביי דאס שלעכטס ,נאר א איד זאל זיך ַאזוי טיף 'עשיה' — מיט'ן פליישיגן גוף אדער מיט קיין צווייפל געווען :אונזער אייגענער גוף.
אים א קערפערליכע ענדערונג ,אזוי
אריינטון אין אלקות – אז אויטאמאטיש גשמיות'דיגע חפצים ,ווייל דורך יעדע מצוה ביי יעדן טריט שטייט ער אונז אין וועג.
אויך אין אהבת ה' ,אז דער "קרבת
זאל דער גוף דערהויבן ווערן ,און זיך ממילא פארוואנדלען מיר די טויטע מאטעריאל מ'וויל אויפשטיין פרי מיט א פרישקייט
אלקים לי טוב" ,וואס דער מענטש
דערהערט ,דארף אויך זיין קענטיג
מיטכאפן מיט'ן הייליגן ברען פון קדושה. פונעם 'גוף' אין א הייליגע כלי פאר אלקות, – איז ער מיד און וויל נאר בלייבן אין
אין זיין גוף. מיט דעם אלעם אבער ,קען נאכאלץ און דורך די דאזיגע שטאפלווייזע עבודה בעט; מ'וויל זיך קאנצענטרירן אויף
. .ווי עס ווערט דערציילט אויף בלייבן דאס געפיל אז די נפש הבהמית פון באלייכטן דאס גשמיות גרייטן מיר אן זאכן וואס זענען באמת וויכטיג – ציעט
הרה"צ ר' מנחם נחום טשערנאבלער, און דער גוף זענען ווי א צוגעקלעבטע די גאנצע בריאה צום גרויסן קלימאקס פון ער דוקא צו נארישקייטן און קטנות;
אז ער איז געווען שמן בגופו פון לאסט וואס מען מוז מיטשלעפן ,און דער 'לעתיד לבוא' ,ווען דער חומר וועט ווערן מ'וויל אריינשפרינגען אין עבודת ה' מיט
זאגן אמן יהא שמי' רבא .ווען ער עיקר עבודה איז אין די נפש האלקית אזוי ריין און אויסגעלייטערט ,אז 'וראו כל ענערגיע און חיות ,אבער דער גוף איז
האט זיך אריינגעטראכט אין דעם גופא .פונקט פאר דעם קומט אבער דער בשר יחדיו כי פי ה' דיבר' ,מיט אונזערע ווייטער פויל און שלעפעריג...
"שמי' רבא" און גדולת הוי' ,אז דער צווייטער יסוד: פיזישע אויגן וועט מען זען 'אלקות במוחש' צומאל קען זיך דאכטן ,אז אויב וויל מען
אויבערשטער איז "מברך לעלם -דא אויף דער וועלט. ערגעץ אנקומען אין עבודת ה' ,מוז מען זיך
ולעלמי עלמיא" ,אז ער ווערט נמשך ב .דא ליגט די גרעסטע ביטול אפילו מצוות וואס זענען 'חובת ווי אינגאנצן אפטיילן פונעם גוף .מ'דארף
אין אלע עולמות ,אריינגערעכנט דער רבי איז מסביר (ד"ה כימי צאתך הלבבות' ,ווי אהבת ה' און יראת ה' ,טוען אים צוברעכן און אונטערטעניגן ,און זיך
עולם העשי' הגשמי — איז ער תשי"ב) ,אז נישט נאר דארף אונזער עבודה אויך אויסאיידלען דעם גשמיות'דיגן אינגאנצן אפהאקן פון זיינע רצונות.
נתעורר געווארן מיט אן אהבה און אויך קענען דערגרייכן דעם גוף ,נאר דער גוף :ווען מען פארטיפט זיך אין גדלות ווען עס קומט צו דעם נושא ,געפינען
תענוג ,עכ"כ אז עס האט גע'פועל'ט אמת'ער ביטול צום אויבערשטן קומט הבורא ,ברענגט מען אריין אלקות מיר טאקע דריי יסודות פון תורת
א פעטקייט אין זיין קערפער. ארויס דוקא דורכ'ן גוף .ווייל ווען די נשמה אינעם גשמיות'דיגן מח; ווען מען ווערט החסידות ,וואס ווארפן אינגאנצן א נייעם,
ציעט זיך צום אויבערשטן איז עס נישט נתעורר מיט א חיות פון אהבה און יראה, ליכטיגן בליק וויאזוי צוצוגיין צו דעם
א יראה וואס איז קענטיג
קיין אמת'ע ביטול ,דאס איז דאך א חלק שפירט מען די הייליגע הרגשים אינעם דאזיגן נסיון.
אויפן גוף פון איר טבע! אבער ווען דער גוף -וואס גשמיות'דיגן הארץ .א.א.וו.
אזוי אויך אין יראה . .עס דארף זיין מצד טבעו ומהותו ציעט ער צו גשמיות - קומט אויס אז דאס גופא איז דער א .נישט קיין סתירה -אדרבה!
קענטיק אין דעם קערפערליכן פלייש בייגט זיך אונטער צו אלקות ,איז דאס אן גרעסטער תכלית פון אונזער עבודה: קודם כל איז דא דער פשוט'ע יסוד
פון מוח און הארץ אז ער שרעקט אמת'ע גענצליכע ביטול צום אויבערשטן. אז אונזערע אמונה ובטחון זאל ווערן וואס מיר ווייסן דאך פון דער בעל התניא
זיך . .עס איז באוואוסט די מעשה אזוי שטארק איינגעקריצט אין אונזער (תניא פל"ז-ל"ח) ,אז דער תכלית הבריאה
אז דער אלטער רבי האט אמאל ג .א כלי צו שטייגן העכער גשמיות'דיגן מח און הארץ ,אז ס'זאל קענען איז נישט אז די נשמה זאל אנטלויפן פון
אינמיטן דאווענען (ר"ה אדער יוה"כ) אין חסידות איז מבואר ,אז ווען מען אריינברענגען אן אמת'ן רואיגקייט אפילו גשמיות אדער אז מ'זאל צעברעכן דעם
קומענדיג צו די ווערטער "ובכן תן ארבעט צוזאמען מיט'ן גוף ,קומט מען אן אין צייטן פון דחקות און אומזיכערקייט. גוף ,נאר פונקט פארקערט :דער תכלית
פחדך" — זיך אנגעהויבן קייקלען למעשה אסאך העכער .פונקט ווי אן אייזל דער קרבת אלקים זאל אונז אריינברענגען איז אראפצוברענגען די קדושה דא אונטן,
אויף דער ערד זאגנדיג � ַַּפחַַּ � ,פח… און קען טראגן דעם מענטש סאך ווייטער ווי דעם געפיל אז מ'דארף גארנישט אנדערש כדי אויסצולייטערן דעם גראבן 'חומר'
פאר גרויס פחד האט ער ניט געקאנט המשך > ער וואלט אמאל געקענט אויף דער וועלט ,און מ'איז נישט אנגעוויזן פון דער וועלט.
בדידי הוי +עובדא
פארענדיקן דעם ווארט .ערשט אין א
צייט ארום האט ער אויסגעפירט
דעם גאנצן ווארט "פחדך".
לקוטי שיחות ח"א ,ע' 32
איבערגעארבעט און פארקירצערט פון א רייכער ,לאנגער בריוו
געשריבן דורך כ"ק אדמו"ר מוהריי"צ זי"ע ,אגרת קודש ח"ג ,מ' תש"נ
עמוד הגליון זיך דארט אויפגעהאלטן צוויי יאר ,ביז ווען ר' מרדכי איז אנגעקומען צום הייליגן
עזוב תעזוב עמו:
נתנדב לעילוי נשמת הרה"ח המפורסם
ער איז ענדליך פטור געווארן פון די מרה בעש"ט צום ערשטן מאל ,האט ער ווי דער בלינדער
פרוש עפנט
שחורה וואס איז געלעגן אויף אים כמעט געלאכט פון זיך אליין .א תלמיד חכם ,א בקי
מו"ה טובי' יוסף בן זיין גאנץ לעבן. אין ש"ס און ּפוסקים ,לויפט נאך מעשיות
מו"ה משה ז"ל
ענדליך
בלויז איין זאך האט אים נאך אלץ גענאגט. וואס מאנכע דערציילן אין מארק וועגן א
לעפקאוויטש זיינע צוויי אלטע חברים נאך פון די יונגע בעל מופת?!
נפטר י"ז סיון תשפ"ד לפ"ק
יארן אין דער סמארגאנער ישיבה :ישכר
המשך > בער ,און חיים מאזירער.
וויילנדיג אבער ביים בעש"ט הק' ,האט ר'
מרדכי אנטדעקט א נייע וועלט .ער האט זיינע אויגן
המשך > בדידי הוי +עובדא //המשך
המשך >
פארברענגען א
אויפן וועג קיין פאדאליע .אבער אפשר איז דאס פונקט
די רוחניות'דיגע טובה וואס דער רבי האט געמיינט? און
דער רבי האט דאך גערעדט פון מסירת נפש ,ווי קען זיין
א גרעסערע מסירת נפש ווי איבערצולאזן דעם רבי'ן?"
דרייסיג יאר זענען שוין אריבער זינט ער האט מיט זיי
דאס לעצטע מאל פארברענגט און זיי האבן ליידער נישט
קיין אנונג איבער דעם אור וואס ער האט דא געטראפן. אונזערע אמונה ובטחון זאל ווערן אזוי
שטארק איינגעקריצט אין אונזער
גשמיות'דיגן מח און הארץ ,אז ס'זאל קענען
"
עטליכע וואכן האט ער זיך געקווענקלט ביי זיך זיבעציג אכציג יאר -צו טון א טובה פאר א איד
אליין ,ביז איין אינדערפרי נאכ'ן דאווענען ,האט ער אמאל האט דער בעש"ט הק' געזאגט תורה אויפ'ן אריינברענגען אן אמת'ן רואיגקייט אפילו
ענדליך באשלאסן" :איך גיי זיי אויפזוכן און פרובירן ּפסוק' :כי תראה חמור שונאיך רובץ תחת משאו . .עזוב אין צייטן פון דחקות און אומזיכערקייט.
אויפצולייכטן זייערע אויגן" .ער איז שוין געווען כמעט תעזוב עמו'. דער קרבת אלקים זאל אונז אריינברענגען
אינדרויסן פון שטאט ווען דעם רבי'נס משמש האט 'כי תראה חמור' — ווען דו וועסט זיך גוט איינקוקן אין דעם געפיל אז מ'דארף גארנישט אנדערש
ּ
דערכאפט" :דער רבי רופט אייך צוריק". אים דיין גשמיות'דיגע 'חומר' ,וועסטו זען אז 'שונאך' — ער איז אויף דער וועלט ,און מ'איז נישט אנגעוויזן
"ברוך השם אז דו האסט געזיגט די מלחמה מיט זיך דיין שונא .ווייל אין אנהויב פון דער עבודה ,זענען דער אויף קיין שום בשר ודם – פשוט ווייל מיר
אליין" האט אים דער בעש"ט געזאגט "יאג זיך נישט אבער גוף און די נשמה אפענע שונאים איינער צום צווייטן. זענען נאנט צום אויבערשטן און מיר זענען
אויפן וועג; ס'איז דא אסאך וואס דו קענסט אויפטאן 'רובץ תחת משאו' — דאס באדייט דעם עול פון תורה און אייביג ארומגענומען מיט זיין ליבשאפט.
איידער דו קומסט אן ".ער האט אים מיטגעגעבן א מצוות .כאטש וואס ס'איז 'משאו' ,כאטש ס'איז בעצם דער
שליחות פאר ביידע חברים .פאר חיים איז עס געווען אזוי: עול פונעם גוף ,ווייל די גאנצע סיבה פארוואס מען האט
"זאג פאר ר' חיים אז אויב ער וועט קומען געגעבן די מצוות דוקא פאר נשמות
צו מיר ,וועל איך אים געבן א סדר הלימוד וואס זענען אריינגעלייגט אין גופים ,איז אנקומען אויף די אייגענע פיס ,דאס זעלבע ,ווען מ'איז
אין זוהר און אין מדרש און עס וועט אים "קוק נאר וואס ס'איז כדי אויסצולייטערן דעם גוף ,דאך איז מברר דעם 'חומר הגוף' :עס קען אויפהייבן די נפש
ברענגען א פתיחת הלב". געווארן פון דיר!" האט עס פאר אים א שווערע לאסט וואס ער האלקית צו אסאך א העכערע מדרגה ווי זי וואלט פון
וויל נישט טראגן .און דעריבער פאלט זיך אליין דערגרייכט (כמבואר בענין 'ורב תבואות בכח שור',
ר' מרדכי אויסגערופן
מיט א צעבראכן הארץ .דער פרוש ּ
אראפ 'רובץ תחת משאו'. ער שה'שור' -הנפש הבהמית ,מביא כח גדול יותר בעבודת ה').
ר' מרדכי האט זיך טאקע נישט געיאגט. זאגט דער בעש"ט הק' ווייטער: דער ביאור אין דעם :עס זענען דא צוויי סארט
מער ווי א האלב יאר איז ער ארומגעגאנגען "עפן די אויגן! פיר זיך 'וחדלת מעזוב לו' —קענסטו דאך שטופן דעם מענטש אויסצופירן זאכן: ּ כוחות וואס
פון שטאט צו שטאט און פון דארף צו אויף ווי א מענטש! איך אפשר קלערן אז וויבאלד דער גוף דער כח פון 'רצון' (וואס נעמט זיך פון א געוויסע
דארף ,און דערציילט פאר אידן וועגן דעם בין מאטל באיעווער!" שטעלט זיך אקעגן ,וועסטו זיך אויסגערעכנטע סיבה אדער ציהל) ,און דער כח
גרויסן צדיק אין פאדאליע. ענדערש אפגעבן בלויז מיט עבודות פון 'תאוה' (וואס האט נישט קיין אויסגערעכנטע
אנקומענדיג אין דער קאטשענאווער פון דער נשמה ,און דעם גוף וועסטו סיבה אדער ציהל) .דער חילוק צווישן ביידע איז,
ישיבה האט ער באמערקט א בחור וואס האט פשוט צוברעכן דורך תעניתים און סיגופים? זאגט אז א רצון קען מען אנזעטיגן; עס קומט א צייט ווען
געפאכעט מיט די הענט און מיט א ברען אפגעפרעגט דער ּפסוק אז ניין' :עזוב תעזוב עמו' — דו דארפסט מ'שפירט זיך זאט און צופרידן און דער רצון ווערט ּ
א תירוץ פונעם ראש ישיבה .ר' מרדכי האט מיטאמאל אים דייקא העלפן און אויפהייבן ,ווייל די עבודה איז צו אפגעשוואכט .אבער א תאוה פלאקערט אן קיין ּ
געשפירט ווי ער איז צוריק אין סמארגאן; פונקט 'מברר זיין' דעם גוף ,נישט אים צעברעכן. שיעור און ס'ווערט קיינמאל נישט געזעטיגט .דאס
אזוי האט חיים אויסגעקוקט אין יענע יארן! ווען ער דער בעש"ט הק' האט אויסגעפירט :א נשמה קומט איז די מעלה פונעם גוף ,אז זיין טבע איז געבויט אויף
האט זיך נאכגעפרעגט אויפ'ן בחור ,האט מען אים אראפ אויף דער וועלט און לעבט אמאל זיבעציג אדער 'תאוה' .ממילא ,ווען מען לייטערט אים אויס ביז די
דערציילט אז זיין טאטע וואוינט אין דובראוונע ,וואו אכציג יאר ,נאר כדי צו קענען טון א טובה פאר אן תאוה אליין הייבט אן ציען צו תורה ועבודה ,דעמאלט
ער זיצט א גאנצן טאג אין בית מדרש און לערנט. אנדערן איד ,בגשמיות און אוודאי ברוחניות ,און מען איז איר כח אסאך שטערקער און פייערדיגער ווי סיי
אין דובראוונע האט אים דער שמש געשיקט צו דארף זיין גרייט דאס צו טון מיט מסירת נפש. וואס די נשמה וואלט געקענט באווייזן פון זיך אליין!
דער חברה-קדישא שול אין עק שטאט נעבן דעם
בית החיים .דארט ,אין א זייטיגן שטיבל נאך מנחה, אויפ'ן וועג מיט דער הייליגער שליחות דערהערן די באהאלטענע כוחות פונעם גוף
איז נאכאלץ געשטאנען א איד ביי שמונה עשרה, רבי מרדכי'ס מחשבות האבן זיך געווארפן" :דא רעדט דער זוהר הק' זאגט (ראה שו״ת הרשב״א סי׳ תיח),
איינגעבויגן ,צובראכן און צעקוועטשט ,דאס פנים מען נישט פון איין איד ,מ'רעדט פון צוויי אייגענע חברים. אז אברהם איז מרמז אויף דער נשמה ,און שרה -
באהאלטן אין די הענט ,א סאך עלטער ווי חיים וואלט ווער ווייסט וואס איז געווארן פון זיי? אפשר וועלן זיי גאר אויפ'ן גוף .דאס איז דער פשט פון 'ויבוא אברהם
געדארפט זיין ,און קלאפט זיך 'על חטא'" .דאס קען לאכן פון אים ,פונקט ווי ער האט געלאכט פון זיך אליין לספוד לשרה' :אז דורך אונזער עבודה ,טוט די
נשמה ארויסברענגען די מעלה פונעם גוף.
מיט דעם פארשטייט מען אויך דעם פסוק' :כל
+ .פני++ני +או+ר אשר תאמר אליך שרה – שמע בקולה' ,וואס לכאורה
ווי איז שייך צו הייסן די נשמה זאל זיך צוהערן צום
וואס דער מגיד הגדול
בלבולים מצד דעם גוף ,ווי שוואכקייט וכדומה ,קען גוף? נאר ווען די גוף איז טאקע אויסגעלויטערט ווי
זייער עבודה זיין מיט אסאך מער שלימות. ס'דארף צו זיין ,גייט עס מיט א טיעפערן ביטול ,און
אויסער דעם ,ווערט אויך ערקלערט אין א סאך ממעזריטש האט געשריבן ס'ברענגט צו א העכרן מדריגה אין עבודת ה'.
ספרים ,אז דער גוף איז נישט דעם מענטשנ'ס
פריוואטער אייגנטום ,נאר עס באלאנגט צום
צום זון ר' אברהם המלאך היינט טאקע קוקט אונז אויס אז די נשמה איז
העכער און גיבט חיות פארן גוף ,אבער לעתיד לבוא
אויבערשטן ,וממילא דארף דער מענטש זעהן בריאות הגוף ביי א איד ,ברענגט אויך צו בריאות וועט מען זען ווי דער שורש פונעם גוף איז נאך
אפצוהיטן און אויפהאלטן דעם גוף אין א גוטן הנשמה ,ווי דער מעזריטשער מגיד האט געשריבן העכער ווי די נשמה (מאמר ד"ה לכל תכלה ,תרנ"ט) ,און
צושטאנד (זעלבסטפארשטענדליך ,נישט אויפן חשבון פון צו זיין זון ר' אברהם המלאך ,וועלכער האט זייער די נשמה וועט שעפן איר חיות פונעם גוף! די אבות
היזק הנשמה) .דערפאר איז אויך די הלכה ,אז החובל געהאלטן פון תעניתים וסיגופים און איז בכלל געווען הק' האבן שוין דא אויף דער וועלט געשפירט א טעם
בעצמו -דער וואס איז מזיק זיך אליין -דעם אפגעשיידט פון דער גשמיות'דיגער וועלט .זיין פון עולם הבא ('הטעימן הקב"ה מעין עולם הבא' ,ב"ב יז,
אייגענעם גוף ,איז כאטש אז אינעם מענטשליכן פאטער ,דער מגיד ,פלעגט זיך אפט מיט אים טענה'ן א) ,דערפאר האט אברהם (די נשמה) שוין דעמאלט
בית-דין באשטראפט מען אים נישט דערפאר, און געוואלט פועל'ן ביי אים אז ער זאל דינען דעם אנערקענט די לעתיד'יגע גרויסקייט פון שרה
איז ער אבער 'חייב בדיני שמים' .און אין דעם לשון אויבערשטן נישט אויף דעם וועג .שרייבט דעריבער (דער גוף) .און דעריבער האט השי"ת געזאגט' :שמע
פונעם אלטן רבי'ן (הל' נזקי גוף ונפש ס"ד)" :אין לאדם דער פאטער צום זון ,אז 'א קליינע לעכל אינעם גוף, בקולה' – קוק נישט אראפ אויפ'ן גוף ,דערהער די
רשות על גופו כלל להכותו ולא לביישו ולא לצערו מאכט א גרויסע לעכל אין דער נשמה'. באהאלטענע הייליגע כח וואס ליגט דארט ,און
בשום צער כו' אלא אם כן עושה בדרך תשובה ,שצער מיר זעהן דאס אויך בעיני בשר ,אז די וואס ווילן ברענג עס אריין אין עבודת ה'.
זה טובה הוא לו להציל נפשו משחת". דינען דעם אויבערשטן און האבן נישט דערביי קיין לחיים אידן ,לחיים ולברכה!
אגרות קודש ח"ה ,א'ערה
עצה והדרכה בעבודת ה’ +++פרישקייט און ק+לא++רקייט
נישט זיין חיים" ,האט ר' מרדכי געטראכט.
ער האט זיך אבער צוגעקוקט און עס האט אים
"עס קען נישט זיין א מציאות אז
אנגעכאפט א רחמנות .ווען א מענטש באגרייפט באמת
די גדלות הבורא און דערהערט זיין אייגענע קליינקייט,
עבודת השם פאר זיך אליין זאל פירן צו א און פארשטייט אז דער אויבערשטער האט אים געגעבן
די זכי' צו זיין דבוק צו אים ,וואלט מען דאך געדארפט
שוואכקייט אין די געזונט פונעם גוף" איבערגענומען ווערן מיט שמחה ,נישט מיט מרה שחורה.
אלטע מחשבות
ווען אנגעצויגענע מחשבות ברענגען א שוואכקייט אין געזונט ר' מרדכי האט אבער גוט געקענט דעם סארט מהלך.
מכתב קודש מכ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זיע"א נישט לאנג צוריק איז ער געווען אינעם זעלבן פלאץ .זענדיג
דעם איינגעבויגענעם איד ,האט ר' מרדכי זיך דערמאנט
איבער די מחשבות וואס פלעגן אים אמאל פלאגן.
פונעם גוף [נאר עס קומט ,ווי אויבנדערמאנט ,פון א
אין זיין אייגענער שטאט איז ער געווען באקאנט אלס
תרגום חפשי מלשון קודש
שוואכקייט אין אמונה]. על אחריות המערכת בלבד* 'מאטל דער שטוב-מאלער' :ביי זיך אליין איז ער אבער געווען
דאס וואס עס זענען דא שוועריקייטן דער גרעסטער צדיק הדור .און וויבאלד קיינער האט נישט
ס'האט מיר וויי געטוהן צו הערן אז זיין געוואוסט דערפון ,איז ער אויך געווען דער גרעסטער עניו.
(העלמות והסתרים) ,און אמאל דאכט זיך – געזונט-צושטאנד איז נישט ווי עס דארף צו זיין.
און אפשר איז עס טאקע דער אמת – אז זיי איין שבת האט ער געהערט דעם בעל קורא ליינען
א גרויסע טייל דערפון קומט זיכער פון דעם פסוק 'והאיש משה עניו מאד' ,און ער האט עס נישט
זענען טאקע איבערן גבול ,איז דאך שוין [אנגעצויגענע] נערוון און מחשבות ,און פון
באקאנט דאס וואס עס ווערט ערקלערט אין געקענט פארשטיין" :משה האט דאך געלאזט וויסן פאר
דעם וואס עס פעלט [ביי אים אין זיין] עבודת גאנץ כלל ישראל ווער ער איז ,אבער איך האלט דאס בסוד
תניא אז [אין די פסוק "ועשה לי מטעמים" -וואס דער
ה' בשמחה דוקא ,וואס לויטן פסק הרמב"ם, אפילו פון מיין אייגענע ווייב! האט דער אויבערשטער דען
פסוק איז דאך מרמז אויף די נחת רוח וואס מיר שאפן
געברענגט אין טור און שולחן
פארן אויבערשטן ]-איז דאס ווארט נישט געוואוסט אז ס'וועט קומען א איד ר' מאטל -וועמענס
ערוך אורח חיים סי' רל"א
'מטעמים' א לשון רבים ,ווייל עניוות וועט איבערשטייגן די עניוות פון משה רבינו?!"
וואו דארט אויך און אין נאך פיל ערטער ,אז
עס זענען דא צוויי סארטן און עבודת השי"ת איז דאך [נוגע
דעם גאנצן שבת נאכמיטאג האט עס אים גענאגט.
צוויי ערליי נחת רוח[ ,עס איז דא]
א פירן דארף מען אבער נאכ'ן זיך אויפוועקן פון זיין שבת'דיגן דרימל און
מלחמה ,דארף מען זיין דעם גאנצן טאג] אויך בשעת'ן
אן עבודה וואו מען קומט אן פארנומען אין 'בכל דרכיך'; עסן, נאכ'ן אויסטרינקן א גלאז הייסע טיי האט ער געטראפן
[גרינגערהייט] אהן קיין מלחמה, א 'מיט גיין דאך דעם תירוץ אין דער סוף פונעם פסוק 'אשר על פני
און [ס'איז דא אויך אן עבודה וואס טרינקען ,שפאצירן און אזוי פריילעכן מארש' ,ווי האדמה' -ער איז געווען דער גרעסטער צווישן די
קומט] דוקא מיט א מלחמה. ווייטער [דארף דאך א איד לויט דעם באקאנט פון א שיחה וואס באווייזן עטוואס זייער גדלות .אבער פון די וואס
זיין בשמחה -שטענדיג].
אבער אויך [דארט וואו מען דארף פונעם פריערדיגן האב איך מיר געוואונדערט באהאלטן זייער גרויסקייט אז קיינער זעט עס נישט -פון
פירן] א מלחמה דארף מען דאך רבי'ן. אויף אים ,ווייל [די אנגעצויגנקייט] דעם רעדט דאך נישט דער פסוק בכלל.
מארש', גיין 'מיט א פריילעכן ַ קומט דאך בעיקר פון א ר׳ מרדכי שעמט זיך פאר די אלע שטותים און ווילדע
ווי באקאנט פון א שיחה פונעם שוואכקייט אין אמונה ,אדער ווי חז"ל זאגן: רעיונות וואס ער האט דעמאלט געהאט ,און לויבט
פריערדיגן רבי'ן .און ביי א רוחניות'דיגע מלחמה 'קטני אמנה' ,ווייל א געהעריגע אמונה צווינגט השי״ת אז ער האט זוכה געווען צו טרעפן דעם בעש"ט
איז אויך די זעלבע זאך :כאטש די זאך דארף צו זאגן אז 'לפום גמלא שיחנא' [לויטן כח פונעם הק' וואס האט אים געוויזן דעם אמת'ן דרך אין עבודת ה׳.
אים ארן [און ער דארף צוגיין דערצו מיט אן ערנסטקייט], קעמל איז די לאסט וואס מען לייגט ארויף אויף אים] ,דאס
טאר עס אבער נישט אנרירן די געזונט. הייסט ,אז דער אויבערשטער גיט נישט פאר די באגעגעניש
דער אויבערשטער זאל אים געבן כח און קיין שום מענטש אן עבודה וואס איז איבער "מיר רופן אים חיים ָּפ� ָ רּו ּׁׁש" דערציילן אים די
שטארקייט (יחזקהו ויאמצהו) ,אז מיט א גוטן זיינע כוחות. שטאטסלייט ,אפהאקנדיג זיינע מחשבות" .שוין איבער
געזונט זאל ער קענען פולקאם ערפילן זיין און וויבאלד אז דאס אפהיטן א געזונטן גוף צען יאר זיצט ער דא אין שול ,ער פאסט א גאנצע טאג
שליחות דארט מפיץ צו זיין תורת החסידות, איז דאך א טייל פון עבודת השם (היות הגוף און ער לערנט ,ער רעדט נישט קיין ווארט צו קיינעם ,און
און מאכן פארן אויבערשטן א דירה בתחתונים בריא ושלם מדרכי השם הוא) ,קען דאך נישט גייט ארויס אין גאס מיט א טיכל איבער זיינע אויגן כדי
אויך אין דעם אויבנדערמאנטן מדינה ,דורך זיין א מציאות אז עבודת השם פאר זיך אליין נישט צו זען דעם עולם הזה" .איינע פון די ארטיגע אידן
הפצת המעיינות חוצה. זאל פירן צו א שוואכקייט אינעם געזונט
אגרות קודש ,חי"ט ,ז'תיא ברענגען א קלאץ מיט אריינגעהאקטע שפיציגע נעגל:
"דאס איז די בענקל וואס ער נוצט פאר תיקון חצות".
*הערת המערכת: פלוצלינג זעט ר' מרדכי ווי איינער ווערט ארויסגעפירט
די ווערטער וואס זענען איינגעקעסטעלט [אין עקיגע קלאמערן] ,געפינען זיך נישט אינעם אריגינעלן מקור ,און זענען צוגעלייגט געווארן דורך דער מערכת. ביי די האנט פונעם זייטיגן שטיבל" .ווער איז דער בלינדער
די ווערטער וואס זענען איינגערינגלט (אין רונדיגע קלאמערן) ,זענען די לשון קודש'דיגע ווערטער פונעם אריגינעלן בריוו .ווי אויך ,איז דער בריוו געשריבן
געווארן (ווי פילע בריוו פונעם רבי'ן) בלשון נסתר (גוף שלישי) ,דעריבער שטייט 'זיין בריוו' ,אנשטאט 'דיין בריוו' (און אזוי אויך 'ער' אנשטאט 'דו'). איד?" האט ר' מרדכי געפרעגט" .דאס איז ער! דאס איז דער
פרוש!" זאגן די שטאטסלייט מיט שעצונג און שטאלץ.
צומארגנס זעצט זיך ר' מרדכי נעבן דעם ּפרוש" :איך האב
געזען דיין זון אין קאטשענאוו" .אבער דער פרוש האט אים
געגעבן א טרוקענעם שלום-עליכם און גארנישט געזאגט.
מרדכי געטון די איינציגסטע זאך וואס ער האט געוואוסט אויסגערופן מיט א צעבראכן הארץ" .עפן די אויגן! פיר בלויז די סוגיא אין זיין גמרא האט אים אויפגעלעבט" :מיט
וויאזוי צו טאן מיט חיים'ען :ער האט אויפגעמישט א זיך אויף ווי א מענטש! איך בין מאטל באיעווער!" דרייסיג יאר צוריק ",האט ר' מרדכי געזאגט "האבן דריי
בלאט גמרא ,און מען האט אנגעהויבן לערנען. מיט די אויגן נאך פארמאכט ,האט דער פרוש חברים געלערנט די זעלבע סוגיא .איינער איז געווען ישכר
אויסגערעכנט זיינע חשבונות :כמעט עלף יאר ,ברוך בער ,דער צווייטער איז געווען חיים".
דאס הארץ עפנט זיך השם ,וואס ער גייט מיט פארמאכטע אויגן; איבער "אין סמארגאן?" האט דער פרוש געפרעגט ,צולייגנדיג
נאך א וואך זיך טענה'ן האט ר' מרדכי געווינען איין צען יאר וואס ער זיצט משבת לשבת אין שול. אז "נאך א חבר איז דארט אויך געווען ,מאטל באיעווער".
זאך :חיים האט שוין געהאלטן די אויגן אפן ווען זיי האבן "דו ליגסט אין א בלאטע פון גאוה" האט ר' מרדכי געזאגט "אויב אזוי ביסטו דאך חיים מאזירער!"
גערעדט .ביי א געוויסן פונקט האט חיים געבעטן צו קורץ און שארף" .עס שמעקט פון דיר דער גסות הרוח און "יא ",האט דער פרוש צוגעשטימט ,און ווייטער
לערנען קבלה מיט אים ,און דא איז שוין ענדליך געווען דו גייסט אויף א פאלשן דרך!" .ר' חיים האט זיך ּפשוט צוגעמאכט די אויגן.
אן עפענונג .די אלטע אמאליגע חברים זיצן נאכאמאל און פארמאכט און נישט געוואוסט וואס צו ענטפערן .האט ר' "קוק נאר וואס ס'איז געווארן פון דיר!" האט ר' מרדכי
המשך >
מ+++צוה +++לס++++פר המשך > בדידי הוי +עובדא
קיינמאל בעפאר נישט געשפירט. לערנען צוזאמען נגלה און נסתר .אין די
עטליכע וואכן פון זייער לערנען האבן די
דער וויי-געשריי פונעם חסיד: דער טענצל נאך נעילה שטאטסלייט דערקענט גרויסע שינויים
"אבי נאך איין מאל קענען
מוצאי יום כיפור נאך קידוש לבנה, ביי חיים'ן .עפעס טוישט זיך ביי אים.
האט ר' חיים געטראפן ר' מרדכי'ן איין טאג האט חיים זיך געעפנט
לייגן תפילין!"
האלטנדיג נאך אינמיטן נעילה .זיין דאס הארץ צו זיין חברותא" :זיבן-
טלית איז געווען דורכגעווייקט מיט אכט יאר לערן איך שוין מדרש .פינף
טרערן און שווייס ,און ער האט געזינגען יאר דעם הייליגן זוהר .און מיין הארץ
דעמאלט געוויינט מיט טרערן און ר' זלמן דוד האמלינער ע"ה איז מיט א בענקעניש דורכגעווייקט מיט איז נאך הארט ווי א שטיין".
געזאגט: געווען פון די 'תמימים' ,וואס האבן פרייד' :אתה הבדלת אנוש מראש ר' מרדכי האט פארשטאנען אז דאס מוז
"וואס איז די תועלת פון דער גאנצער געלערנט אין ליובאוויטש ,נאך אין ותכירהו לעמוד לפניך'. זיין די בעסטע געלעגנהייט איבערצוגעבן
עבודה און פון אלע 'אתכפיא'ס ,אויב די יארן פונעם מוהרש"ב זיע"א .ער נאך וואס ר' מרדכי האט געענדיגט די שליחות פונעם הייליגן בעש"ט .איז
צוליב דעם מוז מען צוריקגעבן דעם האט זיך מורא'דיג פיל אפגעגעבן דאווענען האט חיים באקומען דעם מוט ער אבער גרייט דערצו? "איך טראג א
פיקדון?! דארט אויבן ,אינעם עולם מיט עבודת ה'; ער פלעגט דאווענען צו רעדן" :איך קלער אז מוצאי יום כיפור שליחות פאר דיר פון מיין רבי'ן" האט ער
האמת ,קען מען דאך מער נישט מקיים באריכות שעות לאנג ,און אויף יעדן איז די ריכטיגע צייט מקבל צו זיין די געזאגט פאר חיים" .אבער פארדעם דארף
זיין קיין מצוות מעשיות! איין איינציג טריט און שריט האט ער זיך געדריקט ווערטער וואס דער הייליגער רבי האט מען זיך צוגרייטן מיט א ריכטיגע הכנה.
מיר צוגעשיקט ".ר' מרדכי'ס הארץ האט דארפסט ווערן א כלי דערצו".
מאל לייגן תפילין אויף דער וועלט, און זיך אפגעזאגט פון די מינדסטע
אויפגעשפרונגען .ער איז שוין זיכער צעטרייסלט אז א גאון א צדיק זאל
איז מער ווערט ווי יארן פון פראווען פיזישע געברויכן ,אלס כדי זיין גוף
גרייט! אים בכלל עפעס שיקן ,האט חיים זיך
'אתכפיא'! ווען איך ווייס ווען פריער אז זאל אים נישט שטערן פון עבודת ה'.
דערשפירנדיג די אחריות פון 'שלוחו- פארגענומען צו ווערן א ריכטיגער
דאס וועלן זיין די רעזולטאטן ,וואלט די דאזיגע הנהגה איז אבער געווען
של-אדם-כמותו' וואס ער טראגט כלי-קיבול מקבל צו זיין די שליחות.
איך אינגאנצן אויפגעגעבן אויף דער איבער די מאס .מיט דער צייט איז זיין
מיט זיך ,איז ער געזעצן א לאנגע צייט
גאנצער 'אתכפיא' ,אבי איך זאל קענען גוף געווארן שוואכער און שוואכער,
מקיים זיין מצוות נאך איין איינציגן ביז ער איז זייער שטארק קראנק
אינגאנצן שטיל ,ברענגענדיג פאר זיינע א נייער חודש תשרי
אויגן די צורת קדשו פונעם רבי'ן וויאזוי די שמועה איבער דעם פרעמדן איד
טאג!" געווארן .די מחלה האט צוגענומען ער האט אויסגעזען בשעת'ן רעדן .און – ר' חיים'ס נייער חברותא – און זיין
האט זיך דעמאלט אנגערופן דער זיינע לעצטע כוחות ,ביז ער האט ל"ע דאן האט ער זיך אויפגעשטעלט" :דאס גרויסקייט אין תורה ,האט זיך שנעל
חסיד ר' דוד האראדאקער" :אמת ,די אויסגעהויכט זיין נשמה. זענען די הייליגע ווערטער וואס דער פארשפרייט אין שטאט ,און שטייענדיג
ווערטער זענען ריכטיג .איין מאל לייגן ווען ער איז געלעגן על ערש דוי, הייליגער רבי ,דער בעל שם טוב ,האט פאר די הייליגע טעג ,האט מען אים
תפילין איז אומשאצבאר העכער ווי האט ער קלאר געוואוסט אז ער איז מיר פארטרויעט .איך גיב זיי איבער אפיציעל אויפגענומען אלס זייער 'מגיד'.
לאנגע יארן פון 'אתכפיא' .אבער כדי צוגעקומען צו דעם שווערן מצב בלויז ווארט ביי ווארט ,פונקט ווי איך האב זיי אבער דאן האט דער עולם צום
צו קענען דערהערן און שפירן באמת צוליב די אומאויפהערליכע עבודת מקבל געווען". ערשטן מאל באמערקט עפעס מאדנע
די טייערקייט פון איין פשוט'ע מצוה ה'אתכפיא' (די עבודה פון זיך נישט דריי מאל האט ער עס איבערגעזאגט, ביים נייעם מגיד .אנשטאט אנצושרעקן
– דארף מען דורכגיין פילע יארן פון נאכגעבן די רצונות פונעם גוף) וואס ער אקוראט מיט'ן רבי'נס ניגון. די שטאטסלייט ,זיי אראפרייסן און
עבודה און 'אתכפיא' "... האט געטאן ,אבער עס איז שוין געווען הערנדיג די ווערטער ,איז ר' חיים אריין דערנידערן מיט שווערע דברי מוסר
ספר 'ר' מענדל' עמוד 184 צו שפעט עס צו פאררעכטן .האט ער אין א גרויסע התפעלות ,און אן אור פון ותוכחה ,האט ר' מרדכי געזען דאס
שמחה האט געשטראלט פון זיינע אויגן. גרויסקייט און טייערקייט פון די
ר' מרדכי האט געוואוסט אז זיין שליחות תמימות אין די פשוט'ע אידן ,ער האט
איז דערפילט .ער האט אנגעכאפט חיים'ס זיי געמוטיגט מיט פשוט'ע ווערטער פון
מפתגמי אוריי++++תא
האנט און די צוויי חברים זענען געגאנגען חיזוק וואס האבן זיי מחיה געווען און
א פלאמעדיגע רקידה'לע. דערהויבן .יענעם יאר האט די שטאט
••• מיטגעלעבט א חודש תשרי וואס זיי
אמאל איז דער אלטער רבי ארויס צום עולם און געזאגט: מיט דעם נייעם פייער וואס האט האבן אין זייער לעבן נישט געשפירט.
געברענט אין אים ,האט ר' חיים דער עיקר חידוש איז געווען ר'
אין גן עדן דערהערט מען די טייערקייט פון עולם הזה. געלעכצט צו פארן צום הייליגן בעש"ט חיים ,וואס איז צוביסלעך געווארן
לא מיבעי מלאכי השרת ,נאר אפילו נאצלים הראשונים און זיך טאקע ארויסגעלאזט אויפן א בריה חדשה .דאס הארץ פונעם
וואלטן אלץ אוועקגעגעבען פאר א "אמן יהא שמיה רבא" וועג ,צו זען דעם צדיק פנים אל פנים. אלטן פארביטערטן פרוש וואס האט
זיך אפגעריסן פון דער וועלט אין זיין
פון א איד ,וואס ער זאגט בכל כחו ,כפירושו ,ובכל כוונתו אלס אדאנק א טייערן חבר ,וואס
מיט מסירות נפש איז ער געווען טונקעלן שטיבל ,האט אנגעהויבן
-היינו ,אז ער איז אינגאנצן אריינגעטוהן דערין. גרייט איבערצולאזן זיין רבי'ן ,פאר צו קלאפן מיט א ווארעמקייט ,ס'איז
די טובה פון איין-איינציגער איד ,אים צעגאנגען פאר ליבשאפט צום
דאס איז געווען דער גאנצער מאמר ,און עס האט גע'פועל'ט א געוואלדיגער באגלייטנדיג מיט אן אומגעהויערן אויבערשטן ,און ס'איז איבערגעפולט
התלהבות והתלהטות בא די הערער ,אז א גאנץ יאהר האט מען געזאגט איש"ר געדולד ,אגאנצן יאר . געווארן מיט א חיות וואס ער האט
מיט אינגאנצן אן אנדערע ברען .
לעילוי נשמת מרת חנה בת הרב יוסף בן ציון ע"ה
נלב"ע השבוע ,יום ב' לפר' "שני חיי שרה" — "כולן שוין לטובה" ,ת.נ.צ.ב.ה.
מוקדש לזכות לאה בת חנה לרפואה שלימה וקרובה! מוקדש ע"י בני משפחתה שיחיו
* להקל על הקורא ,מובא כאן עם שינויי לשון קלים— יוצא לאור ע"י 'נרות להאיר'
ע"פ סגנון שפה המדוברת היום — ועל אחריות המערכת בלבד. gilyon@Lehuir.com | (845) 600-0229
צו באקומען דעם גליון יעדע וואך אויף אימעיל,
נא לשמור על קדושת הגליון אדער פאר סיי וועלכע הערות ,ביטע שיקט א מעסעדזש צו די מערכת.
