gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh — חיי שרה (2026-11-02)

מוציא לאור: א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh

שבוע: חיי שרה (2026-11-02)

א שטיקל אוה"ח הקדוש · A Shtikul Or Hachayim Hakuddosh — חיי שרה (2026-11-02)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בעזהשי"ת‪,‬‬ ‫א שטיקל‬ ‫אור החיי<ם הק'‬ ‫מכון‬ ‫תורת‬ ‫חיים‬ ‫להפצת תורת רבינו‬ ‫האור החיים הקדוש זי"ע‬ ‫ליקוטים יקרים מספר הקדוש אור‬ ‫החיים עה"ת על דרך מוסר וחסידות‬ ‫ליכטיגקייט פאר די וואך‬ ‫חיי שרה | שנה ב' | גליון ל'‬ ‫פארקערט‪ ,‬קודם שטייט זייער נאמען און‬ ‫דערנאך "שמו"‪ ,‬ווי עס שטייט "ונבל שמו"‬ ‫יעדע גוטע פעולה וואס א מענטש טוט‬ ‫(שמואל‪-‬א כ"ה כ"ה)‪ .‬אויב אזוי‪ ,‬פארוואס ניצט מען‬ ‫בלייבט איינגעקריצט לזכותו לדורות עולם‪...‬‬ ‫דא פאר לבן הרשע א לשון וואס מען ניצט נאר‬ ‫פאר צדיקים?‬ ‫גאנצע מעשה וואס איז נארוואס פארגעקומען‪,‬‬ ‫וּלְ ִר ְב ָקה ָאח ו ׁ ְּשמוֹ לָ ָבן וַ ָ ּי ָרץ לָ ָבן ֶאל ָה ִא ׁיש‬ ‫אז א פרעמדער מענטש האט איר באגעגנט‬ ‫ַהחו ָּצה ֶאל ָה ָעיִ ן‪( :‬בראשית כ"ד כ"ט)‬ ‫א גוטע פעולה וואס א מענטש טוט בלייבט‬ ‫און איר געגעבן שיינע תכשיטים‪ ,‬און האט זיך‬ ‫לשמו ולזכרו‪ ,‬אפגעזעהן ווער ער איז‪...‬‬ ‫אין די וואכעדיגע פרשה געפונען מיר די‬ ‫נאכגעפרעגט וועגן אירע עלטערן‪.‬‬ ‫מעשה פון אליעזר עבד אברהם ווי אזוי ער איז‬ ‫ענטפערט דער אור החיים הקדוש‪ :‬דער‬ ‫שטייט אין פסוק‪ :‬ולרבקה אח ושמו לבן‬ ‫ארויס זיכן א כלה פאר יצחק נאכן בקשה פון זיין‬ ‫סיבה פון לבן'ס לויפן איז גאר אן אנדערע‪.‬‬ ‫– רבקה האט געהאט א ברודער וואס האט‬ ‫גרויסן האר אברהם אבינו‪ .‬די תורה דערציילט‬ ‫'וירץ לבן'‪ ,‬לבן איז ארויסגעלאפן ווייל ער‬ ‫געהייסן לבן‪ ,‬וירץ לבן אל האיש החוצה – און ווי‬ ‫אונז אז אליעזר האט זיך ארויסגעלאזט אין‬ ‫האט געהערט די גאנצע מעשה וואס דא האט‬ ‫נאר לבן האט געהערט וואס רבקה דערציילט‪,‬‬ ‫וועג און זיך אפגעשטעלט נעבן דעם ברונעם‬ ‫נארוואס פאסירט מיט זיין שוועסטער אז א‬ ‫איז ער גלייך ארויסגעלאפן אינדרויסן צו‬ ‫(אינדרויסן פון שטאט ארם נהרים)‪ .‬שטיינעדיג דארטן‬ ‫פרעמדער מאן האט זיך באגעגנט מיט איר‪ ,‬איר‬ ‫אליעזר‪.‬‬ ‫אן קיין אנונג ווער גייט זיין דער פאסיגער‪,‬‬ ‫געגעבן תכשיטים און איר געפרעגט שאלות‬ ‫רש"י הקדוש איז מבאר אז לבן איז אזוי שנעל‬ ‫האט אליעזר געבעטן דעם אייבערשטען און‬ ‫– האט זיך גלייך אנגעצינדן אין אים א פייער‬ ‫פון קנאות‪ .‬ער האט געפילט אז ער קען נישט‬ ‫ארויסגעלאפן ווייל ווען ער האט געזען די‬ ‫געמאכט א סימן אז דאס מיידל וואס ער וועט‬ ‫צולאזן אזא זאך אז א פרעמדער מאן זאל האבן‬ ‫טייערע תכשיטים וואס רבקה האט באקומען‪,‬‬ ‫בעטן אביסל וואסער צו טרינקען‪ ,‬און זי וועט‬ ‫א שייכות מיט זיין שוועסטער‪ ,‬איז ער גלייך‬ ‫האט ער פארשטאנען אז דער מענטש מוז זיין‬ ‫אים ענטפערן אזוי גוטהארציג אז זי איז אים‬ ‫ארויסגעלאפן מוחה זיין אויף וואס דא איז‬ ‫א גרויסער עושר‪ ,‬איז ער ארויסגעלאפן מיט'ן‬ ‫גרייט צו געבן וואסער און נישט נאר פאר אים‪,‬‬ ‫געשען‪.‬‬ ‫פלאן אים צו בא'גנב'נען‪.‬‬ ‫נאר אויך פאר זיינע קעמלען‪ ,‬דאס וועט זיין‬ ‫א באווייז אז זי איז די פאסיגע כלה און איר‬ ‫און דאס איז טאקע געווען פאר די מעשה‬ ‫פרעגט דער אור החיים הקדוש‪ :‬אויב זאל‬ ‫מידת החסד מאכט איר ראוי אריינצוקומען אין‬ ‫פון 'ויהי כראת את הנזם'‪ ,‬ערשט נאכדעם‬ ‫טאקע דאס זיין פשט‪ ,‬שטומט דאס נישט אזוי‬ ‫אברהם אבינו'ס הייליגע שטוב‪.‬‬ ‫וואס ער געטראפן דעם מענטש ביים ברינען‬ ‫שטארק לויט די סדר פון די פסוקים‪ ,‬ווייל דער‬ ‫און 'ויהי כראת את הנזם'‪ ,‬ער געהערט פון זיין‬ ‫פסוק פון וירץ לבן ‪ -‬לבן איז ארויסגעלאפן‪,‬‬ ‫וכך הוי‪ ,‬ווי נאר ער האט געענדיגט זיין תפילה‪,‬‬ ‫שוועסטער דעם פונקטליכער מעשה אז ער‬ ‫שטייט דאך פאר די פסוק פון ויהי כראת את‬ ‫איז רבקה אמנו ארויסגעקומען צום ברונעם‬ ‫איז משפחה מיט אונז און זיכט א כלה פאר‬ ‫הנזם – אז לבן האט געזען די צירונגען‪ ,‬און ווי‬ ‫שעפן וואסער‪ .‬אליעזר האט איר געבעטן צו‬ ‫די זוהן פון זיין האר דעמאלטס האט ער זיך‬ ‫מיר זאגן יעצט‪ ,‬וואלט דאך געדארפט שטיין‬ ‫טרינקען‪ ,‬און נישט גלייבנדיג וואס ער הערט‪,‬‬ ‫בארואיגט‪.‬‬ ‫פארקערט קודם 'ויהי כראת את הנזם' און‬ ‫האט זי טאקע נאכגעפאלגט דעם סימן און‬ ‫הערשט דערנאך וירץ לבן ‪...‬‬ ‫זיך באמוהט אים צו געבן וואסער און אויך‬ ‫זאגט דער אור החיים הקדוש‪ :‬מיט אט די‬ ‫נאך א קשיא‪ ,‬פרעגט דער אור החיים הקדוש‪:‬‬ ‫אנגעטרונקען זיינע קעמלען‪ .‬ווען אליעזר האט‬ ‫הקדמה פארשטיין מיר שוין זייער גוט פארוואס‬ ‫פארוואס שטייט אין פסוק ולרבקה אח "ושמו"‬ ‫דאס צוגעזען‪ ,‬האט ער זיך זייער געפריידט און‬ ‫מען ניצט ביים אים א לשון פון א צדיק‪ ,‬ווייל‬ ‫לבן? דער לשון "שמו" פאר די מענטש'ס נאמען‬ ‫איר גלייך איבערגעגעבן די טייערע תכשיטים‬ ‫היות אין יענע רגע פון וואס די תורה רעדט‬ ‫ווערט געווענליך געניצט נאר ביי צדיקים‪,‬‬ ‫וואס ער האט מיטגעברענגט מיט זיך‪ .‬נאכן געבן‬ ‫האט ער געהאט א גוטע מחשבה און געוואלט‬ ‫טון א גוטע זאך – ער האט געוואלט מוחה‬ ‫ווי עס איז באקאנט דער כלל אז ביי צדיקים‬ ‫די מתנות‪ ,‬האט ער איר אויסגעפרעגט איבער‬ ‫זיין אויף דעם וואס האט אויסגעזען אין זיינע‬ ‫שטייט קודם דאס ווארט "שמו" און דערנאך‬ ‫איר משפחה‪ ,‬ווער איר טאטע איז‪ ,‬כדי מברר צו‬ ‫אויגן צו זיין אן אומרעכט – האט אים דער‬ ‫שטייט זייער נאמען‪ ,‬ווי מיר געפינען ביי "ושמו‬ ‫זיין אז זי שטאמט טאקע פון אברהם אבינו'ס‬ ‫אייבערשטער באצאלט שכר אז זיין נאמען‬ ‫בעז" (רות ב' א') אדער "ושם האיש אלימלך" (שם‬ ‫משפחה‪.‬‬ ‫זאל שטיין אין די תורה אויף אן אופן וועס מען‬ ‫א' ב')‪ .‬אבער ביי רשעים איז דער סדר פונקט‬ ‫רבקה איז שנעל אהיימגעלאפן דערציילן די‬ ‫>>>‬ ‫א‬ ‫אותיות‬ ‫המשך מעמוד א'‬ ‫מחכימו‪++‬ת‬ ‫יארן צוריק וואס דער איר אלטע מאמע האט‬ ‫גערופן איר קינד מיט אן איידעלע נאמען‬ ‫ניצט געווענליך ביי צדיקים "ושמו לבן"‪ ,‬ווייל‬ ‫יענע מינוט האט ער געטון א מעשה צדקות‬ ‫בכוונה‪ ,‬אפילו עס איז געווען נאכ'ן טון אזא‬ ‫מיט גוטע כוונות‪,‬‬ ‫ולרבקה אח ושמו לבן וגו'‪ .‬לדבריהם‬ ‫גרויסע עבירה; דאך האט דער אייבערשטער‬ ‫און ווי די גמרא זאגט אין פסחים (קי"ח ע"א)‬ ‫ז''ל (במד''ר י') שאמרו כי הצדיקים שמם‬ ‫איר באצאלט דעראויף דורות שפעטער‪ ,‬ווייל‬ ‫אין הקדוש ברוך הוא מקפח שכר כל בריה ‪-‬‬ ‫קודם להם דכתיב (רות ב א) ושמו בועז‪ ,‬ושם‬ ‫דער באשעפער לאזט נישט פארלוירן גיין‬ ‫דער אייבערשטער האלט נישט צוריק שכר‬ ‫האיש אלימלך (שם א' ב')‪ ,‬אבל הרשעים הם‬ ‫קיין שום שכר פון קיינעם און ער באצאלט‬ ‫פון קיין שום באשעפעניש‪ .‬אויב איינער טוט‬ ‫קודמים לשמם דכתיב (שמואל א כ''ה) נבל‬ ‫פאר יעדן איינעם אויף יעדע גוטע זאך וואס‬ ‫א גוטע זאך מיט א גוטע כוונה‪ ,‬אפילו ער‬ ‫שמו וגו' אם כן למה לקח הכתוב סדר‬ ‫א מענטש טוט אפגעזעהן ווער ער איז היינט‪.‬‬ ‫הצדיקים בלבן הרשע‪ .‬ולתת טעם לדבר‬ ‫איז א רשע‪ ,‬וועט אים דער אייבערשטער‬ ‫יש להעיר בכתוב אומרו וירץ למה רץ‪,‬‬ ‫באצאלן שכר פאר דאס וואס ער האט געטון‪.‬‬ ‫יעדע קלייניקייט ווערט גערעכנט אפי'‬ ‫און פון דעמאלטס אן‪ ,‬עד היום הזה‪ ,‬איז זיין‬ ‫ורז''ל (ילקוט קט) אמרו לפי שראה הנזם‬ ‫ווען מען איז נאך נישט אונגאנצן גוט!‬ ‫וכו' נתן עיניו בממון‪ .‬ועדיין קשה אם כן‬ ‫נאמען איינגעקריצט געווארן אין די תורה‬ ‫היה לו להקדים לומר ויהי כראות וגו' וירץ‬ ‫אויספיר‪ :‬לערנענדיג די הייליגע ווערטער‬ ‫מיט א לשון וואס מען ניצט פאר צדיקים‪.‬‬ ‫וגו'‪ .‬גם בזה לא היה צריך לכתוב ב' פעמים‬ ‫פונעם אור החיים הק'‪ ,‬דארף דאס אונז מאכן‬ ‫אל האיש החוצה אל העין‪:‬‬ ‫טראכטן וויפיל גוטע מעשים מיר טון יעדן‬ ‫די טאכטער פון לוט באקומט איר שכר‬ ‫טאג וואס ווערט פארשריבן אויף אונזער‬ ‫יארן שפעטער‪ ,‬פארוואס?‬ ‫אכן הכוונה היא כי זה האיש לבן חרד‬ ‫קאנטע‪ .‬יא‪ ,‬עס קען זיין אז אין אונזערע‬ ‫די זעלבער בחינה געפונען מיר אין די‬ ‫לקראת האיש ביודעו מה שעבר בינו ובין‬ ‫רבקה מהדברים ומקרוב הדעת והוא איש‬ ‫אויגן איז דאס נאר א קלייניקייט‪ ,‬אבער ווער‬ ‫גמרא (ב"ק ל"ח‪ ).‬אויף די מעשה פון פרשת‬ ‫נכרי הרי זה מגיד כי דברים בגו ולזה לבש‬ ‫ווייסט די ווערד פון אזא קלייניקייט‪ ,‬און‬ ‫וירא (בראשית י"ט‪ ,‬ל"א)‪ ,‬איבער די צוויי‬ ‫קנאה ורץ לקראתו לפגוע בו בקנאתו את‬ ‫וויפיל שכר מען וועט נאך באקומען פאר אט‬ ‫טעכטער פון לוט וואס האבן געזונדיגט מיט‬ ‫קנאת אחותו ולצד בחינת מעשה זה ייחס‬ ‫די קלייניקייט‪...‬‬ ‫זייער טאטע‪ .‬די תורה דערציילט אונז אז די‬ ‫ה' אותו ייחוסין של צדיקים ואמר ושמו‬ ‫און דאס זעלבע געדאנקט דארף אונז‬ ‫עלטערע טאכטער האט א נאמען געגעבן‬ ‫לבן כי מעשה צדיקים עשה בזה ואין‬ ‫מחזק זיין‪ ...‬ווען אסאך מאל מאכן מיר‬ ‫פאר איר זון "מואב"‪ ,‬וואס דאס איז א לשון‬ ‫הקב''ה מקפח שכר בריה‪ .‬ואומרו ויהי‬ ‫אליינס אוועק אונזערע גוטע מעשים און מיר‬ ‫פון "מאב"‪ ,‬דאס הייסט אז דאס קינד קומט‬ ‫כראות וגו' יגיד כי מה שקדם היה קודם‬ ‫טראכטן ביי זיך‪" ,‬וואס מאכט עס שוין אויס?‬ ‫פון איר טאטע; אבער די יונגערע טאכטער‬ ‫כראות הצמידים וקודם שמעו דברי אחותו‬ ‫עס איז דאך סך הכל א קלייניקייט‪ ".‬אדער‬ ‫האט א נאמען געגעבן פאר איר קינד "עמון"‪,‬‬ ‫סדרן של מעשים חשדו לאליעזר בדבר‬ ‫ווען א מענטש האט זיך נישט אויפגעפירט ווי‬ ‫א לשון פון "מעם"‪ ,‬וואס מיינט סתם פון‬ ‫מכוער אבל כראות הנזם וגו' וכשמעו וגו'‬ ‫עס דארף צו זיין‪ ,‬קומט דער יצר הרע גלייך‬ ‫א מענטש פונעם פאלק‪ .‬זאגט די גמרא‬ ‫ככה דבר אלי האיש שב אפו‪ .‬ואף על פי‬ ‫מיט זיינע טענות‪" :‬עה‪ ,‬דו ביסט שוין סייווי‬ ‫וויבאלד די יונגערע טאכטער האט געגעבן‬ ‫כן מודיע הכתוב שיצא לקראת האיש לא‬ ‫א מער א איידעלע נאמען פאר איר קינד‪,‬‬ ‫פארפאלן‪ ,‬האסט שוין סייווי עובר געווען‪ ,‬עס‬ ‫להרע אלא אדרבה להאכסינו ולהחזיק לו‬ ‫האט דער אייבערשטער איר באצאלט דורות‬ ‫טובה ובזה נתיישבו‪.‬‬ ‫גייט שוין גארנישט אויסמאכן‪" ".‬דו האסט‬ ‫שפעטער‪...‬‬ ‫שוין סייווי אויפגעשטאנען שפעט‪ ,‬קענסטו‬ ‫שוין פארפאסן דעם מנין אדער מבטל זיין‬ ‫בעת וואס כלל ישראל האט געפירט א‬ ‫דיינע שיעורי תורה‪ ".‬אבער דער אור החיים‬ ‫מלחמה מיט די ז' אומות‪ ,‬שטייט און פסוק‬ ‫הג‪__+‬ליון‬ ‫הקדוש לערנט אונז אז עס עקזיסטירט‬ ‫אז דער באשעפער האט געזאגט פאר משה‬ ‫רבינו (דברים ב'‪ ,‬ט')‪ :‬ווען די האלסט מלחמה‬ ‫נתנדב __לע"נ‬ ‫נישט אזא זאך! יעדע ביסל גוטס וואס א‬ ‫מענטש טוט ווערט גערעכנט‪ ,‬און פאר יעדע‬ ‫מיט 'מואב' בעט איך דיר‪ ,‬אל תצר את מואב‬ ‫קליינע זאך וואס מען טוט מיט א גוטע כוונה‪,‬‬ ‫ואל תתגר בם מלחמה‪ ,‬פיר מיט זיי נישט‬ ‫העימוד הח ד ש נתנ דב‬ ‫באצאלט דער אייבערשטער דעם פולן שכר‪.‬‬ ‫קיין מלחמה און אפי' רייץ זיך נישט מיט זיי‬ ‫האברך החשוב שמשון בן יהודית פעסיל‬ ‫ווי מיר זעען ביי לבן און ביי די טאכטער פון‬ ‫איבער א מלחמה‪ ,‬טשעפענען אבער אן א‬ ‫לע"נ רחל אמנו‬ ‫מלחמה דאס קענסטו יא‪ .‬ווידער אבער ווען‬ ‫לוט אז אפילו זיי האבן געטון גרויסע עבירות‪,‬‬ ‫ומוה"ר הערשל האפפמאן הי"ו‬ ‫האבן זיי באקומען א געוואלדיגע שכר‬ ‫עס קומט צו 'עמון' שטייט אין פסוק (י"ט)‪ :‬אל‬ ‫לע"נ אחיו היקר הרה"ח ר' משה שמעון‬ ‫ע"ה בן מוה"ר ר' שרגא פייביל שליט"א‬ ‫לדורות פאר די ביסל גוטס וואס זיי האבן‬ ‫תצרם ואל תתגר בם‪ ,‬איך בעהט דיר מיט זיי‬ ‫***‬ ‫געטון‪ .‬מען קען זיך נאר פארשטעלן וויפיל‬ ‫זאלסטו זיך אפילו בכלל נישט טשעפענען‪.‬‬ ‫זכות רבינו הקדוש תגן בעדם ובעד ביתם‬ ‫שכר א איד באקומט ווען ער איז פארנומען‬ ‫לכאורה ביידע זענען דאך גויים פון די ז'‬ ‫להושע בכל מילי דמיטב וכט"ס‪ ,‬אמן‬ ‫מיט מצוות און מעשים טובים א גאנצן טאג‪,‬‬ ‫אומות‪ ,‬וואס איז דער חילוק פון עמון און‬ ‫וואס דער אייבערשטער באצאלט דערויף‬ ‫מואב?‬ ‫פאר הערות אדער צו באקומען דעם גליון‬ ‫שיקט אן אימעיל צו‪:‬‬ ‫און עס בלייבט לנצח נצחים פאר אייביג‪.‬‬ ‫נאר טאקע דאס איז געווען פארן זכות פון‬ ‫‪gilyonohr@gmail.com‬‬ ‫ב‬