א משל זוך צו לערנען · A Mushel Zich Tzi Lernen — חיי שרה (2026-11-02)

פרשת חיי שרה
״ויְ ָב ֲרכ ּו ֶאת ִר ְב ָקה ַוי ְ
ֹּאמר ּו ָל ּה ֲאח ֵֹתנ ּו ַא ְּת ֲהיִ י ַ
ְל ַא ְל ֵפי ְר ָב ָבה״
אין א שרעקליכן דחקות ,און אין זייערע שטיבער האט געפעלט אין א גרויסער שטאט האט אמאל געוואוינט א גאר רייכער
אפילו דאס וויטיגסטע צום לעבן .זיי האבן געוואוסט אז זייער איד ,וועלכער איז געווען באקאנט אלס איינער פון די גרעסטע
רייכער קרוב פארמאגט מער ווי גענוג זיי צו העלפן ,אן אפילו עשירים אין דער גאנצער געגנט .ער האט פארמאגט גרויסע
עס צו שפירן .דעריבער זענען זיי פון צייט צו צייט געקומען צו הייזער ,ברייטע פעלדער ,בליענדע געשעפטן ,און זיינע קאסעס
אים מיט דער האפענונג ,אז אפשר וועט זיך זיין הארץ כאטש זענען געווען אנגעפילט מיט גאלד און זילבער .וואו מען האט
איינמאל דערבארימען ,און ער וועט זיי געבן אביסל הילף. נאר גערעדט פון עשירות ,איז זיין נאמען באלד דערמאנט
געווארן .יעדער האט געוואוסט אז דער מענטש פארמאגט א
איינמאל איז צו אים געקומען אן ארעמער קרוב ,א מענטש
געוואלדיגן פארמעגן ,גענוג צו קענען לעבן בכבוד ער און זיינע
וואס האט שוין עטליכע טעג נישט געהאט מיט וואס צו שפייזן
קינדער אויף לאנגע יארן.
זיין משפחה .מיט א פארוויינטן פנים איז ער אריינגעטרעטן אין
דעם שיינעם הויז ,און מיט א ציטערדיגער שטימע האט ער זיך אבער טראץ זיין אומגעהויערן עשירות ,האט דער עושר
געבעטן :״טייערער קרוב ,האב רחמנות אויף מיר! מיינע קינדער געהאט א גאר שלעכטע מידה ,וואס האט פארפינסטערט זיין
זיצן אינדערהיים הונגעריג ,און איך האב נישט קיין שטיקל ברויט גאנצע אויפפירונג .ער איז געווען אזא שרעקליכער קמצן ,אז עס
זיי צו געבן .איך בעט דיר נישט קיין גרויסע מתנות ,נאר א קליינע איז אים געווען שווערער ארויסצוגעבן איין איינציגע פרוטה ,ווי
סכום ,איך זאל קענען אהיימברענגען אביסל עסן!״ פאר אן אנדערן מענטש אוועקצוגעבן א גאנצן פארמעגן! יעדע
מטבע האט ער געהיטן ווי דעם טייערסטן אוצר ,און ווען ער
דער עושר האט דעם ארעמאן אנגעקוקט מיט קאלטע
האט געדארפט ארויסגעבן אפילו א קליינע סכום ,האט ער עס
אויגן ,אן קיין שום רחמנות .״וואס ווילסטו פון מיר?״ האט ער
באטראכט ווי א גרויסן פארלוסט.
אויסגעשריגן .״ווייל איך האב געלט ,דארף איך דען אויסהאלטן
דיין גאנצע משפחה? גיי ארבעטן און פארדין אליין!״ דער די ארעמעלייט פון דער שטאט האבן שוין לאנג געוואוסט,
ארעמאן האט פרובירט נאכאמאל זיך צו בעטן ,אבער דער עושר אז ביי דעם עושר איז אינגאנצן נישטא וואס צו זוכן .ווען
האט אים נישט געלאזט אויסרעדן .״ארויס פון מיין הויז! איך אן ארעמאן איז געקומען בעטן א שטיקל ברויט פאר זיינע
וויל דיר מער נישט זען ביי מיין טיר!״ האט ער געשריגן ,און דער הונגעריגע קינדער ,האט ער אים אוועקגעשיקט מיט כעס.
צובראכענער קרוב האט געמוזט אוועקגיין מיט ליידיגע הענט. ווען אן אלמנה האט מיט טרערן געבעטן אביסל הילף ,האט ער
איר נישט געוואלט אויסהערן .״איך האב נישט געארבעט מיין
אזוי זענען פארבייגעגאנגען לאנגע יארן .דער עושר איז
גאנץ לעבן ,כדי אנדערע זאלן באקומען מיין געלט!״ פלעגט ער
געווארן אלץ רייכער ,זיינע אוצרות האבן זיך פארמערט ,און
צו זאגן ,און מיט דעם האט ער פארמאכט זיין טיר פאר יעדן
זיינע געשעפטן האבן געברענגט גרויסע פארדינסטן .אבער זיין
נויטבאדערפטיגן מענטש.
הארץ איז געבליבן פארשלאסן ווי א שטיין .קיינמאל האט ער
נישט געשפירט דעם צער פון אן ארעמאן ,און קיינמאל האט ער נאך ערגער איז געווען זיין אויפפירונג צו זיינע אייגענע
נישט געוואלט זיך שיידן פון זיין געלט כדי צו העלפן א צווייטן. ארעמע קרובים .ער האט געהאט קרובים וואס האבן געלעבט
און יעדן טאג האב איך פרובירט צו פארמערן מיין פארמעגן. עס איז אים אבער נישט איינגעפאלן ,אז עס וועט קומען א טאג
איך האב זיך אפגעזאגט פון פארשידענע באקוועמליכקייטן ,נאר ווען זיין גאנצע רייכטום וועט אים גארנישט קענען העלפן!
כדי צו קענען איינשפארן נאך א פרוטה .און יעצט ,ווען איך
ויהי היום ,איין טאג האט דער עושר אנגעהויבן זיך נישט גוט
האב שוין אנגעזאמלט אזויפיל רייכטום ,שטייט איך פאר דער
צו שפירן .אין אנהייב איז עס געווען בלויז א קליינע שוואכקייט,
מעגליכקייט צו פארלירן מיין לעבן .״וואס וועל איך האבן פון
און ער האט נישט געלייגט קיין גרויסן געוויכט דערויף .ער האט
אלע מיינע אוצרות ,אויב איך וועל זיי ממילא מוזן איבערלאזן
זיך בארואיגט אז עס וועט שוין אריבערגיין ,און האט ווייטער
פאר אנדערע?״ האט ער זיך געפרעגט מיט א ביטערן הארץ.
אנגעפירט מיט זיינע געשעפטן ווי געווענליך .אבער מיט יעדן
אין יענער תקופה האט געלעבט א גרויסער חכם און חסיד, פארבייגייענדיגן טאג איז זיין מצב געווארן ערגער .די שוואכקייט
וועלכער איז געווען באקאנט מיט זיין אויסערגעווענליכער האט זיך פארערגערט ,שווערע ווייטאגן האבן אים אנגעכאפט,
צדקות און חכמה .ווען דער עושר האט זיך דערמאנט אין דעם ביז ער איז שוין קוים געווען בכח ארויסצוגיין פון בעט.
הייליגן מענטש ,האט זיך אין זיין הארץ אויפגעוועקט א קליינע
די בני בית האבן זיך זייער דערשראקן ,און האבן גלייך
האפענונג .ער האט גלייך צוזאמגערופן זיינע בני בית ,און מיט
צוזאמגערופן די בעסטע דאקטוירים פון דער גאנצער געגנט .די
א שוואכער שטימע האט ער זיי באפוילן :״גייט וואס שנעלער
דאקטוירים האבן אים אונטעגעזוכט ,אים געגעבן פארשידענע
צום גרויסן חסיד ,דערציילט אים מיין שווערע מצב ,און בעט
רפואות ,און פרובירט אלע מיטלען וואס זיי האבן געקענט .אבער
אים ער זאל מעורר זיין רחמי שמים פאר מיר ,אז איך זאל קענען
צום גרויסן ווייטאג האט גארנישט געהאלפן .די מחלה האט זיך
צוריקקומען צום לעבן!״ נאר מער און מער פארשפרייט ,און דער עושר איז געווארן פון
דער עושר האט זיך פאר א רגע אפגעשטעלט ,און דערנאך טאג צו טאג שוואכער .עס איז שוין געווען קלאר פאר אלעמען,
האט ער מיט גרויס ערנסטקייט צוגעלייגט :״איר זאלט אים אויך אז עס האנדלט זיך דא נישט פון קיין פשוטער קראנקהייט ,נאר
איבערגעבן אין מיין נאמען ,אז איך בין גרייט צו פאלגן אלעס פון סכנת נפשות!
וואס ער וועט מיר הייסן .זאל ער נאר זאגן וואס איך דארף טון, איין אוונט זענען די דאקטוירים זיך צוזאמגעקומען אין א
און איך וועל עס מקיים זיין .איך וויל נישט שטארבן! איך וויל זייטיגן צימער ,און האבן שטיל גערעדט צווישן זיך מיט גאר
נאך לעבן!״ אין דעם שרעקליכן מצב איז דער עושר געווען גרייט פארזארגטע פנימער .נאך א לאנגער באראטונג איז איינער פון
צו צוזאגן אלעס ,אבי ער זאל קענען געראטעוועט ווערן פון דער זיי צוגעגאנגען צו די בני בית ,און מיט א שווער הארץ האט ער
גרויסער סכנה. געזאגט :״מיר האבן שוין געטון אלעס וואס מיר האבן געקענט.
די מחלה איז גאר שטארק ,און זיין מצב איז זייער געפערליך.
די בני בית האבן זיך גלייך ארויסגעלאזט אויפן וועג צום
ליידער האבן מיר שוין כמעט נישט קיין האפענונג אז ער וועט
גרויסן חסיד .ווען זיי זענען אנגעקומען ,האבן זיי מיט א צובראכן
זיך דערפון ערהוילן.״
הארץ דערציילט די גאנצע מעשה ,ווי זייער רייכער קרוב איז
געווארן שווער קראנק ,און ווי די דאקטוירים האבן שוין כמעט ווען דער עושר האט געהערט די שרעקליכע ווערטער,
אויפגעגעבן האפענונג .״רבי,״ האבן זיי זיך געבעטן ,״ער ליגט איז ער געווארן בלאס ווי קאלך .א קאלטער פחד האט אים
אין א שרעקליכן מצב ,און מיר האבן מורא אז זיינע טעג זענען דורכגענומען ,און ער האט פלוצלינג פארשטאנען אין וואס פאר
געציילט .מיר בעטן דעם רבי'ן ער זאל מתפלל זיין פאר אים ,און א מצב ער געפינט זיך .ער האט ארומגעקוקט אין זיין שיינעם
אונז אנווייזן וואס מיר קענען טון אים צו ראטעווען.״ צימער ,אויף די טייערע מעבל און די רייכע חפצים ,אבער יעצט
האבן זיי שוין פארלוירן זייער גאנצן ווערד אין זיינע אויגן .וואס
דער חסיד האט אויסגעהערט זייערע ווערטער ,און האט
העלפן אים די גאנצע אוצרות פון גאלד און זילבער ,ווען ער ליגט
זיי דערנאך געפרעגט :״איז דער קראנקער גרייט צו פאלגן וואס
אויפן טויטן בעט און קיינער קען אים נישט ראטעווען?!
מען וועט אים הייסן?״ די בני בית האבן גלייך געענטפערט ,אז
דער עושר האט בפירוש צוגעזאגט צו מקיים זיין יעדעס ווארט. דער עושר האט זיך אנגעהויבן צו מאכן א שרעקליכן
דער חכם האט זיך פארטראכט פאר א וויילע ,ווייל ער האט חשבון .מיין גאנץ לעבן האט איך זיך געמוטשעט פאר געלט,
אבער ווען די בני בית האבן איבערגעגעבן די לעצטע גוט געוואוסט ווער דער עושר איז .ער האט געהערט פון זיין
ווערטער פונעם חסיד ,אז אויב ער וועט נישט געבן דאס געלט שרעקליכער קמצנות ,און ווי ער האט זיין גאנץ לעבן נישט
וועט ער מער נישט אויפשטיין פון זיין בעט ,איז דער עושר געוואלט העלפן אפילו די ארעמסטע מענטשן.
פלוצלינג שטיל געווארן .די שרעקליכע ווערטער האבן אים
ענדליך האט דער חסיד זיך אנגערופן :״וויסן זאלט איר,
דורכגענומען ביז טיף אין הארץ .ער האט געוואוסט אז זיין לעבן
אז דער פסוק זאגט אין דניאל (ד ,כד)' :וַ ֲח ָט ָאְך בְ ִּצ ְד ָקה ְפ ֻרק' -דורך
הענגט יעצט אויף דעם וואגשאל ,און אז ער קען נישט שפילן
צדקה קען א מענטש זיך אויסלייזן פון זיינע זינד .דער עושר
מיט אזא געפערליכן ענין .אויף איין זייט איז געשטאנען זיין
האט באקומען פון הימל א געוואלדיגן עשירות ,אבער אנשטאט
טייערע געלט ,אבער אויף דער אנדערער זייט איז געשטאנען
אויסצונוצן זיין פארמעגן צו העלפן ארעמעלייט ,האט ער
זיין אייגן לעבן!
פארמאכט זיין האנט פאר יעדן נויטבאדערפטיגן .אפילו זיינע
לאנגע מינוטן האט דער עושר זיך געמוטשעט מיט זיינע אייגענע קרובים ,וועלכע האבן זיך געפונען אין א שרעקליכן
מחשבות .ער האט נישט געקענט באשליסן זיך צו שיידן פון דחקות ,האט ער נישט געוואלט העלפן.״
אזויפיל געלט ,אבער גלייכצייטיג האט ער זיך שרעקליך
געפארכט פארן טויט .ענדליך האט ער ארויסגעלאזט א טיפן דער חסיד האט דערנאך געהייסן אז דער עושר דארף
זיפץ ,און מיט א צובראכענער שטימע האט ער געזאגט :״נו ,אויב פארטיילן פאר צדקה גאר א גרויסע סכום געלט ,די בני בית
איך האב נישט קיין ברירה ,וועל איך מוזן פאלגן .בעסער איך האבן זיך ממש דערשראקן הערנדיג די גרויסע סכום ,ווייל
זאל פארלירן א גרויסע סכום געלט ,ווי איידער צו פארלירן מיין זיי האבן געוואוסט ווי שווער עס וועט זיין פאר זייער קרוב
לעבן .ברענגט אהער די געלט קאסע ,און איך וועל צוגרייטן די זיך צו שיידן פון אזויפיל געלט .אבער דער חסיד האט נישט
גאנצע סכום פאר צדקה.״ געטוישט זיין באפעל ,נאר מיט א גאר ערנסטער שטימע האט
ער אויסגעפירט :״זאגט אים ,אז אויב ער וועט געבן די סכום פאר
די בני בית האבן זיך שטארק דערפרייט הערנדיג די ווערטער. צדקה ,איז גוט .אבער אויב ער וועט נישט מסכים זיין ,וועט ער
זיי האבן געמיינט אז דער עושר האט ענדליך צובראכן זיין פון דעם בעט אויף וועלכן ער ליגט יעצט ,מער נישט אויפשטיין!״
שרעקליכע קמצנות ,און אז דער פחד פון זיין מחלה האט אים
שוין געברענגט צו תשובה .אבער זייער פרייד איז געווען צו פרי, די בני בית זענען ארויסגעגאנגען פונעם חסיד מיט א גרויסן
ווייל זיי האבן נאך נישט גוט פארשטאנען ווי טיף די מידה פון ציטער .זיי האבן פארשטאנען אז עס האנדלט זיך דא פון א
קמצנות האט זיך איינגעווארצלט אין זיין הארץ .אפילו יעצט, שרעקליך וויכטיגע זאך ,און האבן זיך געאיילט צוריק אהיים.
ווען ער האט שוין מסכים געווען אוועקצוגעבן אזא גרויסע סכום, אויפן גאנצן וועג האבן זיי געטראכט ווי אזוי זיי וועלן איבערגעבן
האט ער נאך אלץ נישט געקענט פארגינען ארויסצוגעבן אפילו דעם באפעל פאר זייער קרוב .זיי האבן דאך גוט געקענט זיין
איין פרוטה מער ווי ער האט געמוזט! טבע ,און געוואוסט אז אין א געווענליכן מצב וואלט ער נישט
מסכים געווען ארויסצוגעבן אפילו א קליינע סכום .ווי אזוי וועט
מען האט געברענגט די גרויסע געלטקאסע און עס ער יעצט מסכים זיין צו אזא גרויסע נדבה?
געעפנט פאר אים .דער עושר האט באפוילן מען זאל אויסלייגן
די מטבעות אויף א טיש נעבן זיין בעט ,כדי ער זאל זיי אליין ווען זיי זענען צוריקגעקומען ,האט דער עושר זיי באלד
קענען איבערציילן .טראץ זיין גרויסער שוואכקייט האט ער געפרעגט מיט א גרויסער אנגעשטרענגטקייט :״נו ,וואס האט
זיך אנגעשטרענגט און אנגעהויבן ציילן די געלט מיט גרויס דער חסיד געזאגט? איז דא נאך א האפענונג פאר מיר?״ די בני
אויפמערקזאמקייט .איין מטבע נאך דער אנדערער האט ער בית האבן זיך אוועקגעזעצט נעבן זיין בעט ,און אים דערציילט
אוועקגעלייגט אין באזונדערע הויפנס ,און כסדר האט ער אלעס וואס דער חסיד האט זיי געזאגט .ווען זיי האבן דערמאנט
איבערגעקוקט די חשבונות ,כדי זיכער צו מאכן אז די סכום די גרויסע סכום צדקה ,איז דער עושר ממש אויפגעציטערט
שטימט גענוי. געווארן .״וואס?! אזויפיל געלט?!״ האט ער אויסגערופן .״איר
ווייסט דאך וויפיל יאר איך האב זיך געמוטשעט אנצוזאמלען אזא
זיינע בני בית האבן זיך זייער געוואונדערט פארוואס ער סכום! און יעצט זאל איך עס אוועקגעבן פאר ארעמעלייט?!״
מאל געקומען צו מיר און געבעטן הילף .ביז היינט האב איך זיי מוטשעט זיך אזוי שטארק .״דו ביסט דאך אזוי שוואך,״ האבן
טאקע נישט געוואלט געבן ,אבער יעצט ,ווען איך מוז סיי ווי זיי אים געזאגט ,״פארוואס דארפסטו זיך אליין אנשטרענגען
פארטיילן אזויפיל געלט ,זאלן זיי כאטש האבן די הנאה דערפון! איבערצוציילן דאס געלט? לאז אונז עס טון פאר דיר ,און
עס איז דאך א דין פון 'ענייך ועניי עירך -ענייך קודמין' ,אז די דו זאלסט זיך אביסל אפרוען!״ אבער דער עושר האט נישט
אייגענע ארעמעלייט קומען פריער!״ געוואלט הערן דערפון .ער האט ווייטער געציילט מיט זיינע
ציטערדיגע הענט ,און האט זיי געענטפערט :״איך וויל אליין
די בני בית האבן זיך אנגעקוקט איינער דעם אנדערן ,און האבן זיכער מאכן אז מען גיט פונקט וויפיל דער חסיד האט געהייסן -
קוים געקענט גלייבן וואס זיי הערן .זיי האבן זיך דערמאנט ווי די נישט קיין איין פרוטה מער!״
זעלבע קרובים זענען שוין אזויפיל מאל געקומען צום עושר ,און
מיט טרערן געבעטן אביסל הילף .זיי האבן זיך דערמאנט ווי דער ענדליך האט דער עושר געענדיגט איבערצוציילן די גאנצע
עושר האט זיי ארויסגעטריבן מיט בזיונות ,און נישט געוואלט סכום .פאר אים אויפן טיש איז געלעגן א גרויסער הויפן געלט,
געבן אפילו א פרוטה .און יעצט ,פלוצלינג ,רעדט דער זעלבער און יעדע מטבע האט אים וויי געטון ביים הארץ .ער האט
עושר מיט אזא גרויסן חשיבות וועגן זיינע ארעמע קרובים ,און געקוקט אויף דעם פארמעגן וואס ער האט מיט אזויפיל מיה
וויל גאר זיי זאלן באקומען די גאנצע גרויסע נדבה! אנגעזאמלט ,און עס איז אים געווען ביטער שווער זיך דערפון
צו שיידן .אבער פלוצלינג ,בשעת ער האט אזוי געקוקט אויף
אבער דער אמת איז געווען גאר פשוט .דער עושר איז דאס געלט ,איז אים איינגעפאלן א נייע געדאנק ,וואס האט אים
בכלל נישט געווארן אן אנדערער מענטש ,און זיין הארץ האט אביסל אויפגעלויכטן דעם פנים.
זיך נישט פלוצלינג איבערגעדרייט פון קמצנות צו רחמנות .ער
האט נאך אלץ נישט געוואלט ארויסגעבן קיין געלט ,און ווען ״ווארט נאר א מינוט!״ האט דער עושר זיך אנגערופן צו
ער וואלט געהאט א ברירה ,וואלט ער אויך יעצט נישט געגעבן זיינע בני בית .״איך האב דאך יעצט געטראכט א גוטע זאך.
קיין איין פרוטה .נאר וויבאלד ער האט שוין איינגעזען אז ער דער חסיד האט מיר טאקע געהייסן געבן א גרויסע סכום פאר
מוז ממילא אוועקגעבן די גאנצע סכום ,האט ער זיך געמאכט צדקה ,און דאס וועל איך מקיים זיין .אבער ער האט דאך נישט
א חשבון ,אז כאטש זאלן זיינע אייגענע קרובים האבן די הנאה. געזאגט פאר וועלכע ארעמעלייט מען דארף עס געבן! אויב
אזוי ,פארוואס זאל איך געבן דאס געלט פאר פרעמדע מענטשן,
״אויב איך מוז שוין סיי ווי געבן ,זאלן כאטש מיינע אייגענע ווען איך האב דאך אייגענע ארעמע קרובים וואס דארפן אויך
קרובים געניסן דערפון!״ אנקומען צו הילף?״
נישט די ליבשאפט צו זיינע קרובים האט אים געברענגט דער עושר האט זיך אביסל אויפגעריכט אין בעט ,און מיט
צו געבן ,נאר דער הכרח צו געבן האט אים געברענגט זיך צו א שטימע ווי איינער וואס האט געטראפן א געוואלדיגע חכמה,
דערמאנען אין זיינע קרובים! האט ער אויסגעפירט :״מיינע קרובים זענען דאך שוין אזוי פיל
דאס איז דאך לכאורה א געוואלדיגע ברכה .זיי האבן מיט דעם הערליכן משל קען מען פארשטיין א
געבענטשט רבקה ,אז פון איר זאל ארויסקומען א ריזיגער געוואלדיגע וואונדערליכע זאך ,וואס מיר געפינען אין דער
ריבוי דורות ,טויזנטער און צענדליגער טויזנטער קינדער פרשה פון רבקה אמנו .די תורה הקדושה דערציילט ,אז ווען
און אייניקלעך .אבער ווען מען טראכט זיך אריין ווער האט אליעזר עבד אברהם איז אנגעקומען צו בתואל'ס הויז ,כדי
דא געגעבן די ברכה ,ווערט זייער שווער צו פארשטיין. צו נעמען רבקה פאר א ווייב פאר יצחק אבינו ,האבן אירע
ווי קומט עס אז דווקא לבן הארמי ,וועלכער איז געווען א בני משפחה איר צום סוף ארויסגעשיקט מיט א ברכה .ווי
גרויסער רשע ,זאל פלוצלינג געבן פאר רבקה אזא שיינע עס שטייט אין פסוק (בראשית כד ,ס) :״וַ יְ בָ ֲרכּו ֶאת ִרבְ ָקה וַ יֹ ְ
ּאמרּו לָ ּה
און געוואלדיגע ברכה?! ֲאח ֵֹתנּו ַא ְ ּת ֲהיִ י לְ ַאלְ ֵפי ְרבָ בָ ה״.
האט ער געדארפט דערמאנען אז זי איז זיין שוועסטער? האט דא פאסירט מיט לבן? איז ער פלוצלינג געווארן א
נאר דאס איז געווען דער גאנצער יסוד פון זיין ברכה .דו גוטער מענטש ,וועלכער קען שוין יא פארגינען דאס גוטס
ביסט דאך אונזער שוועסטער! אויב די ברכה מוז שוין פון אנדערע? ווי קען זיין אז פון דעם מויל פון אזא גרויסן
קומען ,איז בעסער אז דווקא דו זאלסט זי באקומען ,ווייל רשע זאל ארויסקומען אזא געוואלדיגע ברכה ,און נאך מיט
דו ביסט פון אונזער אייגענער משפחה! אזא שיינעם לשון פון ״אחותנו את היי לאלפי רבבה״?!
און דאס איז ממש די זעלבע מעשה ווי ביים עושר נאר דער אמת איז ,אז לבן איז בכלל נישט געווארן
אינעם משל .יענער קמצן האט זיין גאנץ לעבן נישט קיין אנדערער מענטש .ער האט נאך אלץ נישט געקענט
געוואלט געבן קיין צדקה ,און אפילו זיינע אייגענע ארעמע פארגינען די גרויסע ברכה ,אבער לבן האט געוואוסט א
קרובים האט ער אוועקגעטריבן פון זיין הויז .אבער ווען וויכטיגע זאך ,וואס האט אים געברענגט זיך צו מאכן א
ער איז געווארן שווער קראנק ,און דער חסיד האט אים גאנץ אנדערן חשבון .ער האט געוואוסט אז די ברכה
אנגעזאגט אז ער מוז פארטיילן א גרויסע סכום געלט ,האט איז שוין לאנג צוגעזאגט געווארן פון הימל ,און קיין שום
ער איינגעזען אז ער האט נישט קיין ברירה .און דאן האט מענטש קען זי נישט צוריק האלטן!
ער זיך דערמאנט ,אז אויב ער מוז שוין געבן ,זאלן כאטש
זיינע אייגענע קרובים געניסן דערפון. דער אויבערשטער האט דאך שוין צוגעזאגט פאר
אברהם אבינו ,ווי עס שטייט אין פסוק (בראשית כב ,יז) :״כִ ּי בָ ֵרְך
אזוי אויך לבן הארמי .ער האט נישט געוואלט פארגינען ֲאבָ ֶרכְ ָך וְ ַה ְרבָ ּה ַא ְרבֶ ּה ֶאת זַ ְר ֲעָך כְ ּכֹוכְ בֵ י ַה ָ ּש ַׁמיִ ם וְ כַ חֹול ֲא ֶשׁר ַעל ְש ַׂפת ַהיָ ּם״ .דער
די גרויסע ברכה פון אברהם אבינו ,און ווען עס וואלט אויבערשטער האט צוגעזאגט אז די קינדער פון אברהם
אפגעהאנגען פון זיין רצון ,וואלט ער זיכער נישט געוואלט אבינו וועלן זיך פארמערן ווי די שטערן פון הימל און
אז אזא געוואלדיגער ריבוי דורות זאל ארויסקומען פון ווי דער זאמד אויפן ברעג פון ים .דאס איז נישט געווען
דעם הייליגן שטוב .אבער ווען ער האט איינגעזען אז דער קיין פשוטע ברכה פון א מענטש ,נאר אן הבטחה פונעם
אויבערשטער האט עס שוין צוגעזאגט ,און די ברכה מוז אויבערשטן אליין ,וואס וועט זיכער מקוים ווערן.
ממילא מקוים ווערן ,האט ער זיך געמאכט דעם חשבון ,אז
אויב שוין יא ,זאלן די טויזנטער און צענדליגער טויזנטער ״אויב דער גרויסער ריבוי דורות מוז שוין סיי ווי
דורות כאטש ארויסקומען פון זיין אייגענער שוועסטער ארויסקומען פון אברהם'ס שטוב ,פארוואס זאל עס נישט
רבקה. כאטש זיין דורך מיין אייגענע שוועסטער?!״
דערמיט ווערט זייער שיין פארענטפערט די גאנצע דאס איז געווען דער גאנצער חשבון פון לבן הארמי.
קשיא .לבן האט נישט געדארפט ווערן קיין גוטער מענטש ער האט נישט געוואלט געבן קיין ברכה פון זיין אייגענעם
כדי צו געבן די ברכה .ער איז געבליבן דער זעלבער לבן גוטן הארץ ,און ער האט נישט געהאט קיין אמת'דיגע פרייד
הארמי ,מיט זיין קמצנות און זיין שלעכטן בליק אויף דער אין דער הצלחה פון אברהם אבינו .נאר וויבאלד ער האט
הצלחה פון אנדערע .נאר וויבאלד ער האט שוין געוואוסט פארשטאנען אז דער אויבערשטער האט שוין צוגעזאגט די
אז די ברכה וועט קומען ,האט ער אויסגערופן צו רבקה: ברכה ,און זי וועט סיי ווי מקוים ווערן ,האט ער זיך געמאכט
״אחותנו את היי לאלפי רבבה״ -דו ביסט דאך אונזער דעם חשבון ,אז כאטש זאל זיין שוועסטער רבקה זוכה זיין
שוועסטער ,און אויב די ברכה מוז שוין ממילא קומען ,זאל צו דעם גרויסן ריבוי דורות ,וואס מוז ממילא ארויסקומען
זי כאטש קומען דורך דיר! אויף דער וועלט.
פון דעם קענען מיר אויך ארויסנעמען א וויכטיגן לימוד דערמיט קען מען פארשטיין פארוואס לבן האט מדגיש
אין דער מידה פון חסד .עס קען זיין א מענטש וואס גיט געווען דעם ווארט ״אחותנו״ -אונזער שוועסטער .ער האט
אוועק א גרויסע סכום געלט פאר צדקה ,אבער דאס אליין דאך געקענט זאגן בלויז ״את היי לאלפי רבבה״ ,אז רבקה
איז נאכנישט קיין באווייז אז ער האט שוין א גוט הארץ. זאל ווערן צו טויזנטער און צענדליגער טויזנטער .פארוואס
אויב ער אליין האט נישט קיין שום הנאה דערפון .אבער מען דארף אויך קוקן וואס האט אים געברענגט צו געבן.
דער עושר אינעם משל האט נישט געגעבן ביז זיין לעבן צי האט ער געגעבן ווייל ער האט באמת געשפירט דעם
איז געשטאנען אין סכנה ,און לבן האט נישט געוואלט צער פונעם ארעמאן ,אדער האט ער געגעבן בלויז ווייל ער
פארגינען די ברכה ביז ער האט פארשטאנען אז זי וועט האט זיך געפונען אין א מצב וואו ער האט נישט געהאט
ממילא מקוים ווערן .דאס איז דער חילוק צווישן א טובה קיין ברירה?
וואס קומט פון א גוט הארץ ,און א טובה וואס קומט בלויז
אן אמת'ער בעל חסד זוכט אליין די געלעגנהייטן צו
ווייל מען האט נישט קיין ברירה.
העלפן א צווייטן ,אפילו ווען קיינער פארלאנגט עס נישט
על פי רבי אליעזר הלוי מטרניגרד פון אים .ער פרייט זיך ווען א צווייטער האט גוטס ,אפילו
כל הזכויות שמורות
להערות והארות או לקבל הגליון מדי שבוע במייל,
למכון א משל זיך צו לערנען
musheltolearn@gmail.com אין להעתיק שום חלק מגליון זה בלי רשות המערכת
