gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

מוציא לאור: עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish

שבוע: חיי שרה (2026-11-02)

עלה נעלה - אידיש · Ale Na'aleh - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

פתח את ה-PDF הורדה

‫‪605 615 7777 #66‬‬ ‫גדולי ירושלים‪ ,‬אז עס איז געקומען צו אים א‬ ‫איד וויינען אז זיין זון איז ליידער נישט‬ ‫געזונט און עס איז מורא'דיג שווער אין שטוב‪,‬‬ ‫און מען מוז אים אריינלייגן אין א ספעציעלע‬ ‫מוסד‪ ,‬און ער האט געוואלט איבערשמועסן‬ ‫וויאזוי צוצוגיין צו דער זאך‪ .‬האט דער גדול‬ ‫אים געזאגט‪ :‬וויפיל כוחות דו לייגסט אריין צו‬ ‫טרעפן א גוט פלאץ‪ ,‬פונקט אזויפיל כוחות‬ ‫מוזטו אריינלייגן ער זאל זיך גוט פילן דארטן‪.‬‬ ‫און ווען ער האט געזען אז דער טאטע איז‬ ‫הילפלאז‪ ,‬האט ער געזאגט‪" :‬ברענג אים‬ ‫אריבער צו מיר"‪...‬‬ ‫האט ער געדארפט צוקומען דערצו אז א‬ ‫ווען דער בחור איז געקומען‪ ,‬רופט זיך‬ ‫פשוט'ער גוי זאל ווערן א שררה'ניק אויף‬ ‫דער גדול אן צו אים מיט א שמייכל‪" :‬געב א‬ ‫יענעם טאג כדי צו קענען האנדלען מיט אים?‬ ‫קוק‪ ,‬דו ווייסט מסתמא ווער איך בין?" זאגט‬ ‫איז דאס דען א חשיבות פאר אברהם אבינו‬ ‫דער בחור‪" :‬יא‪ ,‬דער רב שליט"א‪ ".‬זאגט דער‬ ‫מיט וועלכן גוי ער מאכט א געשעפט? וואס‬ ‫גדול‪" :‬איך בין א רב‪ ,‬איך פסק'ן שאלות און‬ ‫איז א נפקא מינה צי יענער איז א חשוב'ער גוי‬ ‫איך פיר אן גרויסע פראיעקטן‪ ,‬און איך דארף‬ ‫צי נישט? אוודאי איז פאראן א נימוס צו‬ ‫גאר וויכטיג פון דיר א געוואלדיגע טובה! איך‬ ‫האנדלען מיט מכובד'יגע לייט‪ ,‬אבער פאר אזא‬ ‫הער אז דו גייסט אריין אין יענעם מוסד‪ .‬איך‬ ‫איש מורם ווי אאע"ה איז דאס לכאורה נישט‬ ‫מוז האבן דארט א געטרייען שליח וואס זאל‬ ‫נוגע‪.‬‬ ‫?‬ ‫האלטן אן אויג אויף דער כשרות המאכלים‬ ‫וואס גייט אריין און ארויס אינעם קאך‪ .‬איך‬ ‫אין דער וואכעדיגער סדרה‪ ,‬ביי דער‬ ‫וויל אז דו זאלסט זיין מיין פערזענליכער‬ ‫פרשה פונעם קנין וואס אברהם אבינו האט‬ ‫ממונה צו האלטן אן עין פקוחה‪ ,‬ווייל איך זע‬ ‫געקויפט דעם קבר פאר שרה אמנו‪ ,‬איז די‬ ‫אין דיר אז דו ביסט ראוי און פאסיג דערצו!‬ ‫תורה מאריך אין א גאנצן שמועס וואס אאע"ה‬ ‫דעריבער בעט איך דיר‪ :‬נעם אן די שליחות‪,‬‬ ‫האט אויסגעשמועסט מיט די בני חת‪ .‬דארף‬ ‫קוק זיך אום אויפן קאך‪ ,‬און גיב מיר יעדן‬ ‫מען פארשטיין‪ :‬וואס האט אויסגעפעלט פאר‬ ‫חודש איבער אלע דעטאלן"‪.‬‬ ‫דער תורה אזויפיל מאריך צו זיין אין דער‬ ‫גאנצער שקלא וטריא? מ'רעדט נישט דא פון‬ ‫דאס איז געווען אן אומגעהויערער חיזוק‬ ‫קיין "שיחתן של צדיקים" וואס מ'דארף דערין‬ ‫און שמחה פארן בחור — ער גייט נישט אלס א‬ ‫אזויפיל מאריך זיין‪.‬‬ ‫פארווארפענער חולה‪ ,‬נאר אלס דער שלוחא‬ ‫דרבנן צו העלפן אין עניני כשרות! די מעשה‬ ‫?‬ ‫ווייזט אויף אן אויסטערלישער גאונות אין‬ ‫מדת החסד‪ :‬טאן מיט א מענטש חסד לשם‬ ‫נאך א זאך דארף מען פארשטיין‪ :‬אין‬ ‫חסד‪ ,‬אויפן מערסטן איידעלן פארנעם‪.‬‬ ‫קען זיין אז די נקודה איז אזוי‪ :‬מיר האבן‬ ‫קאפיטל כ"ג פסוק י' שטייט‪" :‬ועפרן יושב בתוך‬ ‫שוין געשמועסט פאריגע וואך‪ ,‬אז אברהם‬ ‫בני חת"‪ .‬זאגט רש"י דערויף‪ :‬פארוואס שטייט‬ ‫אבינו'ס גאנץ לעבן און חיות איז געווען זיך‬ ‫דאס ווארט "עפרן" אן א וא"ו? ערקלערט‬ ‫אוועקצוגעבן און טאן חסד מיט אנדערע‪ ,‬און‬ ‫רש"י‪" :‬אותו היום מנוהו שוטר עליהם" —‬ ‫אין יעדער פעולה וואס ער האט געטאן האט‬ ‫יענעם טאג איז ער געשטעלט געווארן אלס‬ ‫ער געטראכט‪ :‬וויאזוי קען איך אריינלייגן‬ ‫מושל איבערן געגנט‪" ,‬מפני חשיבותו של‬ ‫דערין חסד? אפילו א זאך וואס דארף סיי‪-‬ווי‬ ‫אברהם שהיה צריך לו" — לכבוד אברהם אבינו‬ ‫געטאן ווערן‪ ,‬זאל עס אויך געטאן ווערן מיט א‬ ‫ע"ה‪ ,‬אז היות ער גייט דארפן צוקומען צו קויפן‬ ‫פעולה פון חסד‪.‬‬ ‫פון אים די מערת המכפלה‪ ,‬דערפאר "עלה‬ ‫לגדולה"‪ .‬דארף מען פארשטיין‪ :‬אברהם אבינו‬ ‫!‬ ‫ע"ה איז געווען דער אב המון גוים‪ ,‬דער‬ ‫גרעסטער פירער אויף דער וועלט‪ ,‬א‬ ‫דאס איז דער טיפער פשט ביי אברהם‬ ‫מ'פארציילט א מעשה ביי איינעם פון די‬ ‫געהויבענער הייליגער מענטש — פארוואס‬ ‫אבינו ע"ה‪ :‬מעיקרא דדינא האט די מערת המכפלה סיי‪-‬ווי‬ ‫געהערט פאר אברהם אבינו! ער איז געווען דער "אב המון גוים"‪,‬‬ ‫ער האט געהאט די פולע מאכט און כח‪ ,‬און ווי דער אור החיים‬ ‫הקדוש שרייבט וואלט ער דאס געקענט נעמען צי זיי ווילן יא צי‬ ‫נישט‪ ,‬סיי ווייל ארץ ישראל איז מוחזקת לנו מאבותינו און סיי‬ ‫צוליב זיין גרויסער ממשלה‪ .‬פונדעסטוועגן‪ ,‬היות עס זענען דא‬ ‫מענטשן וואס פילן זיך דארט ווי בעלי‪-‬בתים‪ ,‬האט אברהם אבינו‬ ‫געטראכט‪" :‬לאמיר זיי געבן דעם גוטן געפיל כאילו זיי טוען מיר א‬ ‫געוואלדיגע טובה און זיי געבן אוועק פון זיך! זיי זאלן שפירן אז זיי‬ ‫פארקויפן און העלפן מיר‪ ,‬נישט אז איך נעם סתם אזוי אוועק‬ ‫זייערס א זאך"‪.‬‬ ‫?‬ ‫ווען דער רבונו של עולם האט געזען דעם גלוסט און‬ ‫געוואלדיגן חשק פון אברהם אבינו ע"ה צו טאן חסד מיט אנדערע‬ ‫שטייגער‪ .‬איינמאל דער צוגאנג‬ ‫און זיי שענקען א גוט געפיל‪ ,‬האט השי"ת געוואלט פארברייטערן‬ ‫שמעקט פון רחמנות — ווי צוגיין און‬ ‫זיין מעגליכקייט צו טאן דעם חסד‪ .‬דערפאר האט דער‬ ‫אים "טרייסטן" — ווערט עס אסאך‬ ‫!‬ ‫אייבערשטער גענומען עפרון און אים געשטעלט אלס שוטר און‬ ‫ערגער‪ ,‬ווייל דער בחור שפירט נאר‬ ‫ווי מען דערמאנט אים נאכאמאל ווי‬ ‫קודם כל איז דאס א פקוח נפש‬ ‫פירער פונעם געגנט‪ .‬ווען אברהם אבינו איז געקומען‬ ‫ממש; צענדליגער בחורים האט מען‬ ‫פארהאנדלען פאר דער גאנצער שטאט‪ ,‬האט דאס געגעבן פאר‬ ‫א קראנקער נרדף ער איז‪.‬‬ ‫שוין ליידער חרוב געמאכט דאס‬ ‫עפרון אן אויסטערלישן כבוד און חיזוק‪ ,‬און פאר אברהם אבינו —‬ ‫לעבן דורך טשעפענען אין כיתה‪.‬‬ ‫די שענסטע געלעגנהייט ארויסצוברענגען זיין הייליגע מדת‬ ‫?‬ ‫דער ערשטער פליכט איז גלייך‬ ‫החסד אין פולן פראכט!‬ ‫מודיע צו זיין פאר דער הנהלה אדער‬ ‫וויאזוי יא וועלן מיר געבן א‬ ‫פשטוע דוגמה‪ ,‬אבער תן לחכם‬ ‫א מגיד שיעור‪ ,‬איידער עס איז צו‬ ‫דאס איז וואס די תורה וויל דא ארויסברענגען‪ :‬כאטש באמת‬ ‫שפעט‪.‬‬ ‫קומט די מערת המכפלה פאר אברהם אבינו ע"ה מן הדין‪ ,‬האט ער‬ ‫ויחכם עוד‪ ,‬צו ניצן די ריכטיגע‬ ‫זיך מתנהג געווען מיט אזא דערהויבענער מדת החסד‪ ,‬צו הייבן און‬ ‫מיטגעפיל‪.‬‬ ‫די צוויטע זאך איז‪ :‬אז די‬ ‫מחזק זיין מענטשן און ארויסווייזן דעם שענסטן רגש פון חסד‪.‬‬ ‫ביים אריינקומען אין כיתה‬ ‫דארפסט וויסן אז אויב דו האסט עס‬ ‫ווארף אריין א ווארעמען "גוט‬ ‫באמערקט ווייזט דאס אז פון הימל‬ ‫מארגן"; ביי די הפסקה בארג פון אים‬ ‫האט מען דיך געשיקט ווייל די‬ ‫א פעדער אדער בעט א ספר‪.‬‬ ‫האסט די כח און ריכטיגע שכל און‬ ‫דאס איז א מורא'דיגער מוסר השכל וואס לערנט אונז דעם‬ ‫נאכדעם וואס מען האט זיך שוין‬ ‫עס קען זיין אז אין דיין האנט ליגט‬ ‫אמת'ן אפטייטש פון חסד! א מענטש‪ ,‬אפילו ווען עס קומט אים‬ ‫צוויי מאל באגריסט מיט אזא‬ ‫די אחרית צו ראטעווען א איד מיט‬ ‫בדין‪ ,‬זעט מען פון אברהם אבינו וויאזוי מ'קען יענעם געבן דאס‬ ‫נאטירליכע קלייניקייט‪ ,‬קען מען‬ ‫זיינע דודות לנצח‪.‬‬ ‫געפיל כאילו גאר דו ביסט דער מקבל‪ .‬למשל‪ ,‬מען לערנט אין‬ ‫שוין כאפט א קורצן‪ ,‬געשמאקן‬ ‫ישיבה מיט א חברותא‪ ,‬און יענער מוטשעט זיך אין א שטיקל‬ ‫שמועס איבערן שיעור‪ ,‬אדער סתם‬ ‫גמרא; מען האט די געלעגנהייט אריינצוגעבן אין יענעם א גוט‬ ‫אנדערע נייעס — גענוי ווי צו יעדן‬ ‫געפיל‪ ,‬אים צוברענגען צו א גוטער קשיא אדער א פיינעם תירוץ‪,‬‬ ‫נארמאלן חבר אין כיתה‪ .‬וואס דאס‬ ‫אבער אויף למעשה‪ ,‬איז דיין‬ ‫וואס כאטש בעצם אין שורש קומט דער תירוץ פון דיר‪ ,‬לאזט מען‬ ‫איז די עיקר ער זאל נישט שפירן‬ ‫גאנצע שליחות איין זאך‪ :‬אים‬ ‫אים שפירן אז ער האט עס געטראפן! דאס הייסט "תורת חסד"!‬ ‫אנדערש ווי יעדעם‪ .‬נאר מאך זיכער‬ ‫שענקען דאס געפיל אז ער איז א‬ ‫דאס איז הייבן א צווייטן בחור‪ ,‬און דאס קען אים בויען אויפן‬ ‫ער זאל פילן‪ ,‬אז די ביסט יא אויף זיין‬ ‫מענטש גלייך צו אלעמען!‬ ‫גאנצן לעבן‪" :‬איך האב צוגעטראפן א גוטן פשט אינעם רבי עקיבא‬ ‫זייט אין נישט ווייל ער איז א נעבעך‬ ‫א בחור וואס ווערט גערודפ'ט‬ ‫איגר‪ ,‬אדער אינעם פני יהושע"!‬ ‫נאר ווייל די שעצט אים באמת‪.‬‬ ‫פילט זיך פארשפארט אין א טיפער‬ ‫און געדענק די דארפסט אפילו‬ ‫פינסטערער תפיסה‪ ,‬ווי ער איז‬ ‫גארנישט ספעציעל זאגן נאר געבן‬ ‫אפגעשטאכן און ווערטלאז‪ ,‬איינער‬ ‫די ריכטיגע געפיל און ספורט אז‬ ‫אליין‪ .‬דיין תפקיד איז נישט צו זיין‬ ‫און אזוי אין יעדן הינזיכט‪ :‬מען שטייט ביים דאווענען‪ ,‬אמאל‬ ‫א גיבור‪ ,‬נאר אים געבן צו שפירן אז‬ ‫גייט צו א בעל תפלה צום עמוד און גאר א צווייטער אונטן מיט‬ ‫סאיז דא איינער אויף זיין זייט‪ .‬אידן‬ ‫וואס זענען דורך אזא מצב זאגן‬ ‫ס'איז פאראן איינער וואס רעכנט‬ ‫זיין ווארעמען קול האט אנגעצינדן דעם עולם און ס'איז געווען א‬ ‫זיך מיט אים‪ ,‬פארשטייט אים‪ ,‬און‬ ‫דערהויבענע תפלה; מען גייט נאכן דאווענען צום בעל תפלה און‬ ‫עדות אז דאס האט זיי ממש‬ ‫געראטעוועוט ברוחניות ובגשמיות‬ ‫זעט זיין מציאות מיט כבוד‪.‬‬ ‫מען באדאנקט אים מיט ווארעמקייט כאילו ער האט געהויבן‬ ‫דאס דאווענען‪ .‬און כל שכן וכל שכן ווען א חבר האט טאקע‬ ‫און דורך דעם קענסטו זוכה זיין צו‬ ‫געזאגט א גוט שטיקל אדער אראפגעלייגט א ווארעם דאווענען —‬ ‫דעם המציל נפש אחת מישראל‬ ‫!‬ ‫צוגיין צו אים‪ ,‬אים מחזק זיין און מעודד זיין! דאס זעלבע צום מגיד‬ ‫כאילו קים עולם מלא‪ .‬אשרי חלקך‬ ‫— דו ראטעוועסט א נשמה‬ ‫דא מוז מען אבער געווארנט‬ ‫שיעור און צו יעדן איינגעשטעלטן אין ישיבה‪ :‬געבן א ווארט פון‬ ‫זיין‪ :‬טו עס קיינמאל נישט אויף אן‬ ‫הכרת הטוב און הערצה! לעבן מיט א שטענדיגן געפיל פון‬ ‫מישראל!‬ ‫אפיציעלן אדער רחמנות'דיגן‬ ‫השפעת החסד וועט מעורר זיין די גרויסע חסדים פון אויבן‪,‬‬ ‫צוצואיילן די גאולה שלימה במהרה בימינו‪ ,‬אמן‬ ‫פארגליווערטן באק און דעם גאז‪-‬פעד צווישן די‬ ‫ציינער — און דו ביסט פרייליך! פארוואס? ווייל דיין‬ ‫שכל פארשטייט אז דער דענטיסט האט דיך געהיילט‪.‬‬ ‫דו ווייסט אפילו אז די איינשלעפונג גייט אויסוועפן און‬ ‫שווערע יסורים וועלן זיך אנהייבן‪ ,‬אבער דו ביסט‬ ‫מסכים‪ ,‬ווייל א לאך אינעם צאן איז פיל ערגער! מען‬ ‫שטייט שוין ביים פראנט דעסק און מען פרעגט מיט א‬ ‫שמייכל‪" :‬ווען איז דער נעקסטער אפוינטמענט? ברוך‬ ‫השם"!‬ ‫דענטיסט מיט זיין מאסקע האקט אויף יעדן צאן‪:‬‬ ‫"טוט וויי דא?" "ניין‪" ".‬און דא?" — "אוי!" — "אה‪ ,‬דא‬ ‫האלטן מיר‪ ,‬א גאנצע תורה — דאס איז א רוט‪-‬‬ ‫דער שווערסטער נסיון פאר א מענטש איז ווען‬ ‫קענאל!"‬ ‫מיר רעדן זיך איין אז מיר הייבן שוין אן פארשטיין‪ ,‬און‬ ‫אינמיטן קומט ארויס דער דענטיסט‪ ,‬און דו זעסט ווי‬ ‫פלוצלינג — בום! מען כאפט א פראסק און מען זעט אז‬ ‫זיין פנים איז בלאסער ווי זיין ווייסער קיטל! "קום נאר‬ ‫קודם כל לייגט ער אריין יענע מעשה אין מויל‬ ‫אלעס וואס מען האט געמיינט‪ ,‬הייבט זיך נישט אן!‬ ‫אריין א מינוט אין צימער‪ ...‬איך ווייס אז איך האב דיר‬ ‫וואס זויגט אויס דעם שפייעכץ‪ .‬א גאנצע צייט גיבט‬ ‫יעצט געמאכט א רוט‪-‬קענאל פאר א גאנצע שעה‪ ,‬אבער‬ ‫עס אזא פארק אריין אינעם באק און עס גראדזשעט‬ ‫דאס איז שווערער ווי שפרינגען אין פייער! צו‬ ‫יעצט כאפ איך מיך‪ :‬איך האב עס בטעות געטון אויפן‬ ‫אן אויפהער! שפעטער קומט ער מאכן דעם נידל‪ .‬ער‬ ‫טאנצן אין פייער פארן בורא עולם מאכט כאטש סענס‬ ‫פאלשן צאן! ס'איז בכלל נישט געווען דער צאן וואס‬ ‫הייבט אן מיט די "מים המאררים" — לייגט ער אריין‬ ‫אינעם שכל‪ :‬איך בין א נברא‪ ,‬ער איז דער בורא‪ ,‬און עס‬ ‫האט דיר געבאדערט"‪...‬‬ ‫עפעס א זאלב אין מויל‪ ,‬וואס אויב איר ווילט דאס‬ ‫קומט זיך צו געבן דאס לעבן פאר אים‪ .‬אבער די‬ ‫נאכאמאל טעסטן‪ ,‬גייט צו א גבירישע חתונה און בעט‬ ‫ערגסטע יסורים הייבן זיך ערשט אן ווען דער שכל‬ ‫וואס ווילסטו יענע סעקונדע טון צום דענטיסט?!‬ ‫ביים באר א פינא‪-‬קאלאדא‪ ...‬דאס איז די זעלבע טעם‬ ‫פארשטייט אינגאנצן נישט!‬ ‫דו ווילסט אנכאפן דעם גאנצן בענקל‪ ,‬אים‬ ‫פונקטליך וואס דער דענטיסט גיבט! אה‪ ,‬לחיים!‬ ‫ארויסשרויפן פונעם באדן און אים ארויפווארפן אויפן‬ ‫קאפ! דו שרייסט‪" :‬ביסטו נארמאל?! וואס האסטו‬ ‫יעצט הייבט זיך אן די מלאכה מיט אלע כלי‬ ‫געטון צו מיר"!?‬ ‫משחית‪" :‬עפן אויף דאס מויל!" וויפיל דו עפנסט‪,‬‬ ‫לאמיר עס ארויסהאבן קלאר‪ :‬איינער האט‬ ‫שרייט ער‪" :‬נאך מער!" ער שניידט ער דרילט‪ ,‬בקיצר‬ ‫געפערליכע ציין ווייטאג‪ ,‬ער קומט אן צום דענטיסט‪,‬‬ ‫יעצט פרעג איך אייך א שאלה‪ :‬טוט דיר יעצט איין‬ ‫נאך א שעה יסורים שטייסטו אויף מיט א‬ ‫דער בענקל פארט ארויף ממש ביזן דאך‪ ,‬דער‬ ‫איז צו טראכטן — הויך טאר מען דאך נישט זאגן —‬ ‫באקאנט ווארט‪" :‬א באשעפער וואס איך קען פארשטיין‬ ‫טראפ מער וויי פיזיש ווייל ער האט דיר מודיע‬ ‫"רבונו של עולם‪ ,‬דו האלטסט זיך נישט צו אונזער‬ ‫מיט מיין קליינעם שכל‪ ,‬וויל איך אים אינגאנצן נישט‬ ‫געווען די נייעס? ניין‪ ,‬דער קערפערליכער ווייטאג‬ ‫דיעל?! איך האב דאך געמיינט מיר האבן עפעס‬ ‫דינען! פארוואס? ווייל אויב איך פארשטיי אים‪ ,‬זענען‬ ‫איז דאך פונקט דער זעלבער! אבער עס טוט וויי‬ ‫אפגעמאכט צוזאמען!" אבער דאס איז דאך‬ ‫מיר דאך אויפן זעלבן שטאפל — פארוואס זאל ער זיין‬ ‫טויזנט מאל מער‪ ,‬ווייל עס הייבן זיך אן שרעקליכע‬ ‫אפיקורסות חלילה‪ ,‬אזוי טאר מען נישט רעדן‪.‬‬ ‫דער בורא און איך דער נברא? זאל איך גאר זיין דער‬ ‫"יסורי הנפש"! דיין שכל און דיין לאגיק זענען נישט‬ ‫בורא! נאר פונקט פארקערט‪ :‬וויבאלד איך פארשטיי אים‬ ‫מסכים צו די יסורים‪ .‬ווען דער שכל פארשטייט אז‬ ‫גייט מען צום צווייטן וועג‪" :‬ווייסט וואס? איך בין‬ ‫נישט‪ ,‬און ער איז העכער פון יעדן שכל אנושי‪ ,‬דעריבער‬ ‫עס פירט צו א תועלת‪ ,‬איז דער מענטש רואיג און‬ ‫שולדיג! דער אייבערשטער וויל מיך אינגאנצן נישט‬ ‫וויל איך אים דינען און זיך בטל מאכן פאר אים"!‬ ‫גרייט אלעס צו ליידן; אבער ווען מען זעט אז דער‬ ‫קענען‪ ,‬ער איז ברוגז אויף מיר! אפשר האט ער מיך‬ ‫גלייך אין אנהייב קיינמאל נישט אויסגעהערט‪ ,‬ער איז‬ ‫גאנצער שכל פאלט אוועק — קען מען משוגע ווערן!‬ ‫קומט אויס‪ ,‬רבותי ‪:‬דער גרעסטער נסיון פאר א‬ ‫געווען פארנומען מיט עפעס אנדערש‪ ...‬איך בין אזא‬ ‫מענטש איז ווען אלעס אין לעבן גייט פלוצלינג קעגן‬ ‫שפל און א פושע! די נעקסטע מאל מען וועט‬ ‫זיין שכל און קעגן זיין מחשבה‪ .‬און אויב מען קען זיך‬ ‫אויסהערן מיין תפילה וועט זיין ערשט אין הונדערט‬ ‫דעמאלט אינגאנצן מבטל זיין פארן בורא עולם און זאגן‪:‬‬ ‫אט דאס זענען די שווערסטע יסורים פון א‬ ‫פינף און זיבעציג יאר ארום — פאר גענוי פיר‬ ‫"רבונו של עולם‪ ,‬איך האב קיין שום טענה אויף דיר —‬ ‫מענטש‪ :‬ווען עס פאסירן זאכן וואס דער שכל קען‬ ‫סעקונדעס! איך בין פאר קיינעם נישט‬ ‫נישט אין גשמיות און נישט אין רוחניות!" — דאס איז‬ ‫בשום אופן נישט פארשטיין‪ .‬מען שרייט אויס‪:‬‬ ‫אינטערעסאנט"!‬ ‫דער העכסטער שטאפל‪.‬‬ ‫"רבונו של עולם‪ ,‬פארוואס?! הודעני נא את דרכיך!‬ ‫און מען הייבט זיך אן אליין צו פראסקענען און‬ ‫איך האב דאך אזויפיל מתפלל געווען‪ ,‬איך בין געווען‬ ‫שמייסן‪" :‬איך בין ווייט פונעם אייבערשטן! והראיה‪,‬‬ ‫ביי זיבעצן קברי צדיקים‪ ,‬געגאסן שמן זית‪,‬‬ ‫קוק וואספארא צרה ער האט מיר געגעבן‪ ,‬איינער אין‬ ‫איינגעריסן מיט פערציג תלמידי חכמים‪ ,‬אלעס‬ ‫דער משפחה פילט נישט גוט‪ ...‬דו ווייסט וויפיל מאל‬ ‫איבערגעקערט — פארוואס איז עס אזוי"!?‬ ‫איך האב שוין אויסגעזאגט גאנץ ספר תהלים?! דוד‬ ‫און אין רוחניות פאסירט עס אויך זייער אפט‪ ,‬בפרט‬ ‫המלך אליין האט נישט געזאגט אזויפיל מאל תהלים‬ ‫ביי בחורים‪ :‬א מענטש לערנט א הייליג חסידיש ספר‪ ,‬ער‬ ‫דארט הייבט זיך אן די העכסטע עבודה ‪:‬ווען דער‬ ‫ווי איך! און עס האט נישט געהאלפן — אלא מאי איז‬ ‫כאפט א געוואלדיגן געדאנק וואס רעדט שטארק צו זיין‬ ‫שכל שטעלט זיך אפ‪ ,‬זיך אינגאנצן איבערצוגעבן‬ ‫א סימן אז איך בין אפגעריסן און איך האב גארנישט‬ ‫נשמה! ער פילט א געוואלדיגע קרבת אלקים‪ ,‬ער דרייט‬ ‫צום באשעפער מיט ריינער אמונה‪ ,‬און וויסן אז‬ ‫מיטן באשעפער!" מען קען דאך נישט שלאגן קיין‬ ‫זיך ארום מיט דעם געדאנק א גאנצן חודש‪ ,‬יעדעס‬ ‫אפילו ווען מיר זעען א טעות — ביים בורא עולם איז‬ ‫אנדערן‪ ,‬שלאגט מען זיך אליין‪...‬‬ ‫דאווענען פלאמט‪ ,‬עס ווערט א ממשות'דיגער חלק פון‬ ‫נישטא קיין שום טעות‪ ,‬און אלעס ווערט געפירט‬ ‫אים — א מחיה ממש! ער שפירט זיך אזוי נאנט צום‬ ‫מיט א געוואלדיגן חשבון לטובה!‬ ‫אבער וואס איז דער אמת? נישט דער ערשטער‬ ‫אייבערשטן‪ ,‬אלעס קלאפט געשמירט‪.‬‬ ‫וועג און נישט דער צווייטער וועג — איז דען דא א‬ ‫יסורי הנפש איז ווען א מענטש שפירט‪ :‬איך‬ ‫דריטער וועג!?‬ ‫און פלוצלינג‪ ,‬רבונו דעלמא כולא‪ ,‬דער‬ ‫פארשטיי נישט וואס דא גייט פאר‪ ,‬איך בין נישט‬ ‫אייבערשטער גיבט אים א שווערן פראסק — אזא ירידה‬ ‫משיג דעם חשבון! אבער ווען א מענטש איז זוכה זיך‬ ‫יא! עס איז דא א דריטער וועג ‪:‬דער הייליגער‬ ‫פון א מינוט אויף דער צווייטער! אלעס פאלט אראפ‪,‬‬ ‫מבטל צו זיין און אויסשרייען‪" :‬איך דארף גארנישט‬ ‫באשעפער וויל דיך יעצט ברענגען פיל נענטער און‬ ‫דער טעם איז אוועק‪ ,‬דארט שטעלט זיך ארויס די‬ ‫פארשטיין! עס איז דא א בורא כל עולמים וואס קען‬ ‫נענטער צו זיך! ער וויל דיך מאכן העכער! און‬ ‫אמת'ע עבודה‪ :‬נישט נאר ווען עס שיינט די זון און דער‬ ‫און פארשטייט מיליאנען מאל בעסער פון מיר!" —‬ ‫נענטער צו אים קען ער דיך ערשט מאכן ווען דער‬ ‫שכל באגלייט‪ ,‬נאר אפילו ווען מען זעט חושך‪ ,‬זיך צו‬ ‫דארט ליגט דער גאנצער סוד‪.‬‬ ‫מענטשליכער שכל שטעלט זיך אפ‪ .‬ווען אלעס‬ ‫ווארפן אין די הענט פונעם באשעפער מיט ריינער‪,‬‬ ‫פאלט אוועק‪ ,‬און דו קענסט אים נישט באגרייפן —‬ ‫פעסטער אמונה!‬ ‫דארט ביסטו זוכה זיך בטל צו מאכן אינגאנצן צום אין‬ ‫סוף ברוך הוא‪ ,‬און דארט ביסטו דער נענטסטער צום‬ ‫ווען עס קומט פלוצלינג א ירידה‪ ,‬שטייט דער‬ ‫טאטן אין הימל!‬ ‫מענטש פאר צוויי נארישע ברירות‪ .‬די ערשטע ברירה‬ ‫דער הייליגער קאצקער רבי זי"ע האט געזאגט א‬ ‫עס עפנט זיך א פרישער הערליכער ווינטער‪-‬סעזאן פיל מיט תורה און ווארעמקייט‬ ‫פאר די חשוב'ע בחורים‪ ,‬מיט די ספעציעלע מוצאי‪-‬שבת פראגראמען אינעם‬ ‫אנגעהויבן פון די וואך מוצש"ק וועט פארקומען א הערליכער‬ ‫צענטראלן ביהמ"ד בנין שיפף אין מאנסי‪:‬‬ ‫וועכנטליכער שיעור אין ביהמ"ד ישמח משה אין וויליאמסבורג‪.‬‬ ‫•סדר הלימוד ‪ (8:15 – 9:30):‬א שעה און פופצן מינוט פון פלייסיג הארעווען על‬ ‫די שיעור וועט פארקומען תיכף נאך מעריב און וועט ווערן‬ ‫התורה ועל העבודה ברוב עם ובהתלהבות‪ ,‬אונטער דער געטרייער פירערשאפט פון די‬ ‫פארגעלערנט דורך דעם חשוב'ן דיין הרה"ג ר' בנציון לאוב שליט"א‪,‬‬ ‫חשוב'ע גבאים הר"ר יוסף דוד פאשקס שליט"א והר"ר הלל יודא ארי' גראסמאן‬ ‫וועלכער וועט באלייכטן די נושאים בטוב טעם ודעת‪ ,‬מיט‬ ‫שליט"א‪ ,‬וואס שטעלן צו אלע געברויכן אויפן שענסטן פארנעם‪.‬‬ ‫הערליכע ידיעות נחוצות און הלכות למעשה וואס יעדער בחור‬ ‫דארף וויסן‪.‬‬ ‫•מלוה מלכה מיט סיפורי צדיקים ‪ :‬תיכף נאכן סדר פארזאמלען זיך די בחורים‬ ‫אינעם זאל פון בית המדרש צו א הערליכע מלוה מלכה כיד המלך אינאיינעם בשבת‬ ‫•שאלות ותשובות‪ :‬די בחורים האבן די ספעציעלע געלעגנהייט‬ ‫אחים‪ ,‬וואו מען וועט נהנה זיין מפי השמועה פון זיסע סיפורי צדיקים דורך הר"ר‬ ‫אריינצושיקן זייערע שאלות בהלכה פארן שיעור‪ ,‬און דער דיין‬ ‫ישראל שלום טויב שליט"א‪ .‬ווי אויך וועט זיין א מעגליכקייט זיך נאטירליך זיך‬ ‫שליט"א וועט זיי קלאר אויסשמועסן און פארענטפערן בעזהשי"ת‪.‬‬ ‫באקענען מיט די חברים פון בית המדרש‪.‬‬