דורותינו - אידיש · Doiroiseini - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

צו מנדב זיין א גליון,
פאר הערות ,און צו
באריכטן נייעס ,רופט:
845.237.4779
צו באקומען דעם גליון
אויף בליץ-פאסט שיקט
א אימעיל צו:
Doroiseiny@gmail.com
פאר בריוון און נדבות
Doroiseiny
199 Lee Ave #945
Brooklyn N.Y. 11211
פ' חיי שרה תשפ"ז לפ"ק | גליון קמ"ט
את אשר יגורנו בא!!
אגודת ישראל הייבט אן מיט זייערע יערליכע קאלאבאראציע
מיט די עדיוקעישאן דעפט .דורכן פראבירן אריינשלעפן
מוסדות התורה זאלן נאכקומען דעם גזירת החינוך!!
הודאת בעל דין! און דראמאטישע מעלדונג!
מוסדות התורה ,וועלכע טוען קלייבן נייעם חינוך אמענדמענט
פעטוועי ,וועלן ברויכן צוגרייטן די קינדער מיט אקאדעמישע
לימודים ,צו קענען ענטפערן ריכטיג אויף די סטעיט טעסטס
טוט אויך אנדייטן צווישן אנדערע 'זייער מיינונג' אז:
נייע חינוך אמענדמענט פעטוועי
איז נישט די 'בעסטע' מהלך פאר
מוסדות התורה צו באשטעטיגן אז
מען גייט נאכקומען גזירת החינוך !!
טוט אנדייטן אויף פרישע עווידענס וואס די
עדיוקעישאן דעפט .וועט פארלאנגן פון מוסדות התורה
וועלכע וועלן קלייבן נייע אמענדמענט פעטוועי!
פארגאנגענע וואך דאנערשטאג האט אגודת ישראל 'סאבסטענשיל עקוויוועלנד' צום גוי'אישן פאבליק סקול
באמעריקא ארויסגעשיקט אימעילס צו אלע מוסדות רח"ל ,אזוי ווי די קאמישענער'ס רעגולאציעס פון '22טוט
התורה וועלכע זענען נאך אנגעבינדן צו די רעגירונג'ס פארלאנגן!
ווי שוין באקאנט ,האט די סטעיט עדיוקעישאן דעפט געלטער ,און זיי געלאזט וויסן אז די ניו יארק סיטי
עדיוקעישאן דעפט .האט זיי שוין איינגעמאלדן אז זיי אדורך געפירט שוידערליכע רעגולאציעס אום חודש
גרייטן זיך שוין ארויסצושיקן פאר אלע מוסדות התורה אלול תשפ"ב ,ווי עס ווערט פארלאנגט אז אלע מוסדות
דעם היי יעריגען פעטוועי סורוועי ,שוין איצט אנפאנג התורה ברויכן צושטעלן א פולקאמע סעקולארע חינוך,
פון חודש נאוועמבער למס' ,ווי די מוסדות התורה וועלן אזוי ווי אין די פאבליק סקולס ,און בעיקר אז די מוסדות
ברויכן ענטפערן און אנצייגן פאר די רעגירונג וועלכע התורה וועלן יאר יערליך מוזן באשטעטיגן אז זיי קומען
פעטוועי זיי וועלן נעמען צו דעמאנסטרירן ,אז זייער מוסד טאקע נאך דעם גזירת החינוך דורך אויסקלויבן איינע פון
טוט צושטעלן סעקולארע אינסטראקשאן ,וועלכע איז די פעטוועיס ,וואס מיט דעם טוט דער מוסד זאגן פאר
ישיבה קטנות' וועלכע וועלן פארבלייבן מיט זייערע די רעגירונג ,אז יא! מיר האבן אנגענומען אייערע שמד
לעגאלע סקול סטאטוס ,צו קענען ווייטער געניסן פון פארלאנגן רח"ל מהאי דעתא!
רעגירונג'ס פאנדינג ,וועלן זיי אלע מוזן צוביסלעך אנהייבן ליידער האבן טייל מוסדות התורה שוין דאן נישט
מאכן סטעיט אפראווד טעסטס! געקענט עומד בנסיון זיין ,און האבן אויפן ראט פון דעם
אין די ערשטע צוויי קלאסן ,וועלן די טעסטס ברויכן זיין, פאטאפאסט פונעם פרישן 'אינסטראקשען ביכל' פון עדיוקעישאן דעפט. אגודת ישראל אדוואקאט ,זיך שוין דאן אונטערגעגעבן
מינימום אויף די סאבדשעקס פון ELAאון מאטאמאטיק, ' 26'-27אז LSAברויך באריכטן וועלכע פעטוועי די מוסדות התורה האבן פאר די רעגירונג ,און זיי געזאגט ,אז מיר הייבן אויף דעם
גענומען צו דעמאנסטרירן אז זייער סקול שטעלט צו אינסטראקשען וואס איז
און א קלאס דערויף ,ד.ה .פיפטע קלאס ,און די זעלבע אויך סאבסטענשיל עקוויוועלנד צום פאבליק סקול רח"ל!! ווייסן פאן ,און מיר גייען צושטעלן א פאבליק שולע חינוך
אין די אכטע קלאס ,וועלן אלע אינגלעך ,מיידלעך ,און אזוי רח"ל!
אויך אלע בחורי חמד ,שוין אויך מוזן נעמען די טריפענע זייערע סטודענטן סיי מיט די טעכנישע חלקים ,און סיי פארגאנגענעם יאר אום חודש מאי למס' ,האבן די
'סייענס' סטעיט טעסטס רח"ל! אקאדעמיש…!!! ד.ה .אז כדאי אז די קינדער זאלן קענען לינקע געזעץ געבער אדורך געפירט דעם נייעם חינוך
און אפילו לויטן איצטיגן ווערסיע פונעם געזעץ ,וועט ענטפערן אויף די טעסטס ,וועלן זיי מוזן לערנען מיט די אמענדמענט ,וועלכע האט ביסודו אריינגעלייגט די אלע
די מוסד מוזן קוקן אויף די צייכענס פון די טעסטס פון קינדער די פארלאנגטע אקעדעמישע לימודים! פעטוועיס אינעם געזעץ ,מיט געוויסע שינוים ,בעיקר איז
די קינדער און בחורים ,און אויב די צייכענס וועלן זיין דאס איז אינגאנצן אין קאנטראסט מיט דעם וואס דער נייע געזעץ געווען געצילט ,אויפן חלק פון קענען
נידריגער ווי די געווענליכע צייכענס פון פאבליק שולעס, מאנכע האבן פראבירט צו פארקויפן די גאנצע צייט ,אז נאכקוקן די מוסדות אויב זיי קומען טאקע 'למעשה' נאך די
דאן וועט די מוסד ברויכן אפשאצן זייערע אינסטראקשען מיטן נייעם געזעץ ,ברויך מען שוין גארנישט לערנען מיט געזעץ ,און שטעלן צו א פאבליק שולע חינוך רח"ל!
פראגראם ,און פארבעסערן זייערע אינסטראקשען ,און די קינדער…! אבער דער נייער געזעץ האט אבער ליידער גארנישט
זעהן אז די קינדער זאלן באקומען בעסערע צייכנוגען ,און ווי אויך שרייבן זיי און אויב די ישיבות וועלן מאכן די אוועקגענומען פון דעם עיקר גזירת החינוך ,נעמליך אז
ווי די געזעץ זאגט קלאר ,וועט מען מוזן פארבעסערן די טעסטס ,פונקטליך ווי די געזעץ פארלאנגט… דאן וועלן - אלע מוסדות התורה ,אריינגערעכנט ,תלמוד תורה'ס ,מיידל
לימודים און אלע אפיליארטע אפטיילונגען פון דעם סקול! במשך די פעיס אין פעריאדע -אלע אפילירטע מוסדות זיין שולעס ,ישיבה קטנות ,וועלן מוזן צושטעלן אינסטראקשען,
באשטעטיגט אלס סאבסטענשיל עקוויוועלנד צום פאבליק אין אלע 21פארלאנגטע סאבדשעקס ,נאר דער געזעץ
עצם קבלת הגזירה איז א גרויסע סכנה! סקול…! האט בלויז פארגרינגערט[ ,עכ"פ אויף דערווייל ווילאנג די
אנגייענדע געריכט אנקלאגעס איבער דעם געזעץ ,וועט
וואס דאס איז אויסער דעם גרויסן סכנה ,וואס לויערט
אויף א מוסד וואס נעמט א פעטוועי ,צו באשטעטיגן פרישע פארלאנגן וועלן נאכקומען! נישט אנטשידן ווערן במשך די אלע דריי אפטיילונגען
פונעם געריכט] ווי שטארק די עדיוקעישאן דעפט ,וועט
דערמיט אז זיי גיבן א פאבליק שולע חינוך ,וואס אפילו אויב צו די זעלבע צייט ,טוט אויך אגודת ישראל אנדייטן ,אז קענען נאכקוקען די מוסדות 'אויב' זיי פאלגן 'טאקע' אויס
אויף די מינוט וועט די רעגירונג מוזן אפקויפן און גלייבן די רעגירונג איז נאך נישט פארטיג ,און זיי פלאנען נאך דעם געזעץ אויף 'למעשה'!
וואס די מוסד זאגט ,אז זיי לערנען אלע 12סאבדשעקס, ארויסצוקומען מיט נאך פארלאנגן ,ווי צב"ש ,א פארלאנג און צוליב דעם פארבלענדעניש ,אז כאילו די מוסדות
צוליב דעם נייעם אמענדמענט. בנוגע די צייכענס פון די טעסטס ,און ווי אויך וועט די וועלן איצט קענען 'בלויז' זיך אונטערנעמן די גזירת החינוך,
וואס וועלן אבער די מוסדות טוען ,אויב/ווען דער מוסד ברויכן איבערווייזן אז זיי האבן טאקע 'באמת' אבער זיי וועלן עס נישט ברויכן מקיים זיין אויף למעשה,
געזעץ וועט נישט האבן קיין אריכות ימים ,און די העכסטע געגעבן די טעסטס פאר די קינדער! און ווי אגודת ישראל טוען אסאך מוסדות התורה ליידער איצט אריין פאלן אין
געריכטן וועלן דאס נישט וועלן באשטעטיגן ,מיט די שרייבט ,וועלן זיי מודיע זיין פאר די מוסדות פון אלע נעץ פון די רעגירונג ,און טוען רח"ל אויסקלויבן איצט דעם
טענה ,אז אויב האסטו נישט קיין פראבלעם צו לערנען פרישע פארלאנגן אנבאלאנגט די גזירה ,טוענדיג געטריי די נייעם פעטוועי פון 6Bאדער פעטוועי !6C
אלע פארלאנגטע פאבליק סקול לימודים ,און דו האסט ארבייט פאר זייערע אויבערהארן -די רעגירונג!
דאס אפילו אויך באשטעטיגט פאר די רעגירונג ,מיטן
אגודת ישראל -דעקט אויף אמת'ע
קלויבן א פעטוועי ,דאן מוז די עדיוקעישאן דעפט ,האבן די רעגירונג' :איצט' ...ברויך מען נאך נישט מציאות איבער'ן נייע געזעץ
מעגליכקייט - ,עכ"פ אין פאל פון א מסירה וכדומה -צו ענטפערן צופיל שאלות…!
קענען 'נאכקוקן' אויב דער מוסד איז טאקע מקיים 'בפועל' אינעם אויבענדערמאנטן אימעיל ,טוען די [פאר]פירער
דאס וואס ער האט זיך אונטערגענומען' ,בדיבור'! פון אגודת ישראל באשטעטיגן דעם ריינעם אמת ,און
דאן וועלן די אלע מוסדות וועלכע וועלן ח"ו איצט קלויבן ביטערע מציאות פון דעם נייעם פעטוועי געזעץ ,וואס
א פעטוועי ,צו באשטעטיגן אז זיי קומען נאך די גזירת זיי האבן געפילט פאר וויכטיג ארויסצושרייבען פאר די
החינוך ,נישט האבן קיין שום וועג ארויס! זיי וועלן נישט מוסדות התורה ,צום ערשט" ,אז אפילו ווען זייער אסאך
קענען זאגן פאר די רעגירונג ,אז זייער רעליגיע ערלויבט פאטאפאסט פונעם פרישן 'אינסטראקשען ביכל' פון עדיוקעישאן דעפט. מוסדות התורה טוען איצט אויסקלויבן דעם נייעם חינוך
נישט צו לערנען די אלע טריפענע פסול'ע לימודים! ווייל אז מוסדות התורה וועלכע קלייבן איצט דעם נייעם פעטוועי ,ברויכן נישט אמענדמענט פעטוועי ,טוט אבער אגודת ישראל נישט
אויספילן נאך קאלומ'ס' ,עט דיס טיים'…!
זיי האבן זיך שוין לאנג דאס אלעס 'אונטערגענומען' מציע זיין ,אז די נייע פעטוועי איז די איינציגע ,אדער די
און 'מקבל' געווען אויף זיך ,ווען זיי האבן גענומען די בעסטע פעטוועי אויסוואהל פאר אלע מוסדות התורה!
פעטוועי!??.. ווי אויך האט די עדיוקעישאן דעפט .זעלבסט אויך דער באשלוס צו מען זאל יא אדער נישט קלויבן די נייע
אויב אזוי צוליב חיי שעה ,פון וועלן פארבלייבן מיטן געשריבען אין זייערע פרישע נייע ( LSAלאוקל סקול פעטוועי ,זאל ווערן געמאכט דורך יעדע מוסד באזונדער,
לעגאלן סטאטוס פאר נאך א יאר ,טוט מען זיך מקבל זיין אויטארעטי) אינסטראקשענס וואס זיי האבן ארויסגעגעבן דורך די פירער פון מוסד ,און דורך דעת תורה"!
די גזירת החינוך בידים! און מיט דעם אוועקנעמען פון צו פאר די LSAזאלן וויסן פונקטליך וויאזוי צו קענען וואס כאטש אויבענאויף פון די איינציגע דריי פעטוועי'ס
קענען טענה'ן סיי פאר די רעגירונג ,און סיי אין די געריכטן, באריכטן די אלע פעטוועיס וואס מוסדות התורה האבן וואס איז בכלל שייך פאר מוסדות התורה צו קלויבן ,ד.ה.
אז אלע זייערע פארלאנגן פון 'סאבסטענשיל עקוויוועלנד' גענומען ,שרייבן זיי ווי פאלגענד :אז פאר מוסדות התורה )1רעדשיסטערט סקול )2 ,אקרעדיט סקול )3 ,נעמען
זענען אינגאנצן נגד דת תורתינו הקדושה!! וועלכע קלייבן איצט די נייע פעטוועי 6Bאדער 6Cברויכן אסעסמענטס ,זעהט אויס די נייע אסעסמענטסן פעטוועי,
און דאס איז אויסער די הארבקייט פון זיך אונטערנעמען נישט די LSAענטפערן אויף נאך שאלות "אויפן איצטיגן אלס די גרינגסטע אפציע פאר א מוסד ,וואס רעדט זיך
זעלבסט צו לערנען מיט די הייליגע צאן קדשים לימודים מינוט…!" איין אז מען וועט קענען ארומחישן מיט די רעגירונג,
אסורים ,פון חכמות חיצוניות .וכו'. ווי יעדער פארשטייט פונקטליך וואס דאס מיינט…! אז פונדעסוועגן האט אגודת ישראל געפילט פאר וויכטיג צו
איצט ברויך מען נאך נישט ענטפערן אויף נאך שאלות…! זאגן ,אז 'זיי' האבן קיינמאל נישט געזאגט אז דאס איז די
אל נא אחי תרעו!! אבער מיר זענען נאך נישט פערטיג…! בעסטע אפציע ,און קיינמאל נישט געשטיפט צו נעמען די
נייע פעטוועי…!
שלומי אמוני ישראל ,די טויזענטער און טויזענטער
עלטערן וועלכע שיקן זייערע קינדער אין מוסדות התורה
נייע געזעץ פרישע גזירה! בחורי
ווי זיי האבן איבערגעגעבן זייערע טייערסטע פקדונות
חמד וועלן אויך ברויכן מאכן מוסדות התורה ברויכן צוגרייטן
אין די הענט פון די מנהיגי המוסדות ,האפן און בעטן זיך
טעסטס! אפראווד 'סטעיט' די קינדער אקאדעמיש!
במר נפשם ,אל נא אחי תרעו! טוט נישט איבערגעבן די נעמען, צו אכט אין כדאי איז וואס פונקט וויכטיגע א אינעם זעלבען אימעיל טוט אויך אגודת ישראל
דערמאנען די מוסדות התורה ,אז אויב זיי פלאנען צו איז איינע פון די הויפט נקודות וואס דער נייע געזעץ האט מוסדות התורה פון אונזערע קינדער אין די הענט פון די
נעמען די נייע אסעסמענט פעטוועי ,ברויכן זיי צוגרייטן געטוישט ,איז דאס אז אלע תלמוד תורה'ס ,מיידל שולעס ,מפירי התורה פון די רעגירונג און זייערע אונטערהעצער'ס
פון הרב מ .שיף -ספרינג וועלי ניו יארק
געדאנקען די רשעי ישראל און
אפיקורסים פון יאפע"ד,
מיטן קלויבן א פעטוועי ,און
דערמיט באשטעטיגן אז די
פון א שטילע מהיכי תיתי'דיגע
בארירן דאס וואס מ'האט געמאכט אזא מוסד גייט נאכקומען אלע
עסק ,פון א זאך וואס איז נישט נאר נישט פארלאנגן פון די רשעים
וואל-שטימע ,ביז צו רוישיגע
געווען אמאל א עיקר שבעיקרים ,נאר ס'איז און אפיקורסים ,און וועלן
א טפל שבטפלים!! צושטעלן א חינוך גענוי אזוי
ברויזענדע וואהל כוואליע,
ווי אין די פאבליק שולעס
ס'איז א זאך וואס מ'האט קיינמאל רח"ל היל"ת!
אונטער א באצווינגענע
נישט געמאכט קיין עסק פון דעם ,א איד מיט בעטן זיך צו אייך,
האט נישט אנגעהאנגען זיין לעבן און זיין הארכט אויס די פסק פון
אונטער-דרוקענדע שטימונג…
האפענונג אין קאנדידאטן. אלע גדולי ישראל ,ובפרט
די לעבן און די האפענונג פון א איד איז פון מרן רבינו קודש
הקדשים בעל ויואל משה
געווען ,מ'זאל נושא חן זיין און לעבן בשלוה
מסאטמאר זצוק"ל וועלכע
אין גלות וואס מער ,אבער מ'זאל ארויסקומען האבן געאסר'ט צו נעמען
און שרייען" ,מיינע רעכטן ,איך וויל זיך "א טפל איז א טפל און א עיקר איז א עיקר", כ'שטיי אזוי פארטראכט דעם
מ'מאכט נישט קיין טפל פאר א עיקר ,און פארגאנגנעם דינסטאג ...כ'ווייס נישט וואס געלט פון רעגירונג וואס
אננעמען פאר מיינע רעכטן ,געב מיר אהער מישט זיך אריין און זאגט
מיינע רעכטן ,דער איז א שונא ,און דער איז מ'מאכט אויכעט נישט קיין עיקר פאר א איז יעצט? ס'חול המועד צו גאר פורים...
דיעות אין אונזערע הייליגע
דאס ,און דער איז יענץ!" א איד זאל זיך אזוי טפל ,און טאמער מען מאכט יא דעם טפל פארן ארום פארטייבענדעפון איין זייט ָ חינוך! און גיבט אויף די
פאר א עיקר ,ווערט דער עיקר אויכעט אויס הויך הילכער מיט באמבעדיגע טענץ און
ארויסשטעקן ,מאכן פון דעם אזא מין עסק, ריזיגע געלטער פון די
און אזא מין איבערקערעניש .און ווער רעדט עיקר ,און דערפאר איז א סכנה צו נעמען א מוזיק ...מ'איז מקיים דעם הבוח"ר בשירי רעגירונג ,וואס נאר דאס
נאך גיין זינגען ניגונים מיט הייליגע ווערטער טפל און מאכן פאר א עיקר. זמרה מיט א הידור מצוה... פארבלענדט די אויגן פון צו
פון דאווענען ,אויף טמא'נע גוי'אישע און אוודאי און אוודאי ,ווען איינער וועט פון די אנדערע זייט צוקלינגן זיך די קענען זעהן די אמת'ע בילד
קאנדידאטן ,אזוי ווי מ'האט געהערט אין די נעמען א טפל שבטפלים און מאכן פאר א און די אמת'ע סכנה וואס
טעלעפאנען וואס גריצלן שוין די לעצטע
גאסן פון מאנסי" ,ותבנהו מהרה ויגדל כבודו", עיקר ,וועט מען זיכער פארשטיין אז ס'איז לויערט אויף די מוסדות
פאר טעג יעדע פאר מינוט מיט אן אנדערען
אויב מען וועט זיך איצט
ווי מ'רעדט פונעם הייליגן בית המקדש און גאר א מסוכן'דיגע זאך האט נישט קיין שום אויסוואל ...ריזיגע פלאקאטען שווימען איבערגעבן בידים פאר די
מ'האט דאס באזינגען אויף קאנדידאטן. פשט .ווייל וואס מער טפל ס'איז און וואס ארויף אויף די ווענט שעה ביי שעה ..באגלייט רעגירונג!
און אז מ'מאכט א עסק ארום אזא מער טפל שבטפלים ס'איז ,און מ'מאכט מיט 'רייכע' קאלירטע בראשורן ,אינאיינעם ובפרט וואס אויב מען
זאך ,הייבט מען טאקע אן צו פילן און אים פאר א עיקר ,אלץ מער הייבט מען אן מיט די טעגליכע מעלדונג בלעטער פול מיט קלייבט איצט א פעטוועי
זיך איינצורעדן אז אונז זענען טאקע צו האלטן און צו מיינען אז די עיקרים זענען רעקלאמעס... צייגט מען פאר די רעגירונג
אנגעוואנדן אין זיי ,און מען 'טאר זיי ממש אויכעט נישט קיין עיקרים ,און דאס איז שוין ווי פארשטענדליך קומט דאס נאך וואכן א שוואכקייט ,בשעת ווען
נישט אזא פשוטע זאך ,דאס קען שוין זיין לאנג וואס די לאקאלע צייטונגן און בלעטער, יעדער איז מודה אז כוונתם
נישט פארלירן' ...און דאס איז גענומען
גאר א געפערליכע זאך. פון די רעגירונג איז בלויז
אזעלכע טפל שבטפלות און געמאכט פון ראדיא ליניעס ,פאדקעסט שטערנס..
שמד ,אזוי ווי אפילו דער
דעם יסודות און עיקרים אויף וואס מ'דארף ווייל א עיקר איז א זאך וואס איז מחייב, היימיש"ע דזשונראליסטן ..און אלע פערל'ס אדוואקאט האט
זיך אנלאנען מיט'ן גאנצן כח ,מיט'ן גאנצן און דאס איז א יסוד פון לעבן ,און דאס אנדערע איזמען וואס זענען אויסגעוואקסן שוין מודה געווען אין זיין
רוקנביין ,וואס דאס איז א מורא'דיגע היזק איז די שטארקייט פון לעבן ,וואס דעס די לעצטערע יארן ...האמערן מיט 'גאר' לעצטערן אינטערוויא ,וואס
פאר די גאנצע אידישע השקפה און אמונה מוז א איד וויסן ,און דעס דארף ער נעמען 'וויכטיגע' 'סטראטעגישע' 'אנאליזן' און אין אזא צייט ברויך מען
אז דער אייבערשטער איז א כל יכול וואס ערנסט אין באטראכט ,אויף דעם דארף ער 'אנווייזונגען' ,בנוסף צו 'כסדר'דיגע ע"פ הלכה ארויסווייזן די
קען און טוט אלעס אליין ,והוא לבדו עשה טראגן אחריות .וואס דאס מיינט אז ס'איז אפדעיטס' ...און נאך אלעם ,פארגעסט מען גרעסטע מאס עקשנות און
ועושה ויעשה לכל המעשים. א עיקר .און טאמער נעמט מען דעם טפל נישט צוצולייגן דעם לחש 'איר מאכט אליין פעלזן פעסטע שטארקייט,
און מ'מאכט דאס פאר א עיקר ,הייבן אן די דעם אויסוואהל!'... און אפילו ביז מסירת נפש
דאס איז גורם אז זאכן וואס זענען באמת ממש ,אזוי ווי אפגעפסק'ט
עיקרים ,וועלן מער נישט האבן קיין חשיבות. עיקרים צו פארלירן זייער ווערד .ס'הייבט אןקלער כ'אזוי צו מיר ,וואס האט דא
צו פארלירן די חשיבות וואס מ'האט געהאט בלי שום חולק אז אפילו
ווייל מ'וועט זען אז אזוי ווי דער טפל איז א פאסירט? וואס איז געשעהן צו אונז? האבן אויף ערקתא דמסאני ברויך
עיקר ,אזוי איז דער עיקר אויך חלילה א טפל. צו דעם ביז יעצט ,און כ"ש ווען מ'נעמט א מיר טאקע אוועקגעגעבן די שיינקייט פון מען זיך לאזן הרג'ענען,
טפל שבטפלים ,א נארישע זאך ,און מ'מאכט עם הנבח"ר פאר די פאליטישע גוי'אישע
אונז דארפן שטיין פעסט און זיך נישט לאזן און נישט צייגן קיין שום
פון דעם גאר עיקר שבעיקרים ,דעמאלטס בחירות?! זייט ווען זענען מיר אזוי פארקאכט שוואכקייט פאר די שונאי
אז אונזער מחנה זאל פארפלייצט ווערן מיט איז שוין גאר געפערליך.אין די וואלן? פון ווי קומט דאס צו אונז? ה'!
אזא טומעל און שוואונג ארום די וואלן ,מיט און אין דעם זכות
אט דעם יסוד בארירט דאס וואס אונז וויפיל פריער מ'טראכט צוריק דענקט זיך
אזעלכע מינים ווערטער און סטעיטמענטס, וואס מיר וועלן טוען די
וואס פארדרייען דעם גאנצן יסוד צו מבחין נישט אזאלכע רוישיגע מאמענטן פון 'וואלן' ,זענען מיר יעצט אדורך די וואך ,וואס האט
מיט וואס מען פארפעסטעט אונזערע זיך אפגעטון ארום די וואלן פון נאוועמבער, מאקסימום מסירת נפש פון
זיין און אפטיילן ,וואס איז א יסוד ,וואס איז א אונזער זייט ,וועט השי"ת
די מיטל-וואלן ,וואס מענטשן האבן גענומען הייליגע מוחות!
עיקר ,וואס איז א עיקר שבעיקרים ,וואס איז העלפן ,און עס וועט מקוים
א טפל ,וואס איז א טפל שבטפלים ,און וואס איי וועסטו פרעגן ,וואס ארט דיך? וואס טפל שבטפלים און געמאכט א עיקר און א ווערן ואתה ברחמיך הרבים
איז א עבירה ,און וואס איז א מצוה ,און אז שטערט דיך? לאמיר זאגן אז ס'נישט געווען עיקר שבעיקרים. עמדת להם בעת צרתם ,און
מ'וועט האלטן די גדרים ,להבדיל בין הקודש וואס אויסער דעם פראבלעם וואס ביז לעצטענס אזא אנשיקעניש ,וואס קען דער רבש"ע וועט אונז ווייזן
ובין החול ,וועט דער אייבערשטער העלפן גדולי הרבנים זענען מתריע אז מ'האט דא עס קאליע מאכן? זיינע וואונדער ,בביטול רוע
דער ענטפער איז וואס יעדער ווייסט ,און געשפילט מיט ערענסטע שאלות אויף אונז וועלן מיר קענען בלייבן עכטע מאמינים הגזירות מעל כל עמו בית
ס'איז א זאך וואס איז רגיל אין יעדן'ס מויל ,הארבע איסורים ,איז דער נקודה וואס מיר בהשם יתברך ,אמן. ישראל בכל העולם כולו
בביאת משיח בן דוד אמן.
פון דא און דארט……
אויסצוג פונעם חשובער מרביץ
תורה הרה''ג רבי לוי יצחק האניג שטורעם איבער די גזירת החינוך אין
שליט"א אויף יושבי אוהל
תורה ליין פון קהילות סאטמאר לאנדאן האלט אן איבער די גארער וועלט
אונזערע הייליגע קינדער בכל קצוי תבל, לינקע וועלט זוכן מיט אלע כוחות ארויפצוצווינגען זייער גרויליגע די תורה הקדושה דאס גייט בלייבן אויף אייביג ,און וואס איז
נאך ערגער ווי אין די מדינה [הציונית]?! קראנקהאפטיגע געדאנקענגאנג אויף יעדן וואו זיי האבן א שליטה. די כח פון אונזער תורה הקדושה? דאס זענען די ילדים ,דאס
דאס מיינט אז מ'וואלט געדארפט האלטן גאר א שארפע אויג ,און זענען די עדות אז דער אייבערשטער כביכול גייט בלייבן אויף
מנהיגי המוסדות זענען ערליכע אידן און ווייסן אויך די אלע כסדר פארזיכערן דעם ציבור אז ביי אונז אין די היימישע מוסדות אייביג ,דאס דארף בלייבן פון אונזער גרעסטע חיזוק עד היום,
זאכן .מעגליך אבער ,אז די אדמיניסטרעיטארס זעהן אז דער געשעט עס נישט. ווי אויך א הכרזה פון ישעיה הנביא דירעקט צו אונז צו די אנכי
עולם ווערט גאנץ ווייניג צוקיצלט פון אזעלכע בריוון ,מן הסתם
איז עס טאקע נישט געפערליך.
איז אויב אזוי א גרויסע פלא ,אז ווען הסתר אסתר ,דור האחרון :ווילאנג דו האסט קינדער מיט דיר,
קיין ישעיה הנביא האבן מיר אונז נישט ,אבער ווי דער טויזנטער אידן האבן באקומען אזעלכע וועט אחז נישט האבן קיין אחיזה.
רמב"ם זאגט אז יעדער האט א רעכט צו זיין א משה רבינו און בריוון ,פילן יענע מוסדות בכלל נישט קיין און אויב אזוי איז ווייטאגליך ביז גאר ,אז אחז אין די לעצטע
נויט ארויסצושיקן א הבהרה :שוא ושקר! יארן איז אויך דערגאנגען דעם סוד פון די ילדים ,און מיט אלע
א ישעיה הנביא .בין איך א קליין גארנישט'ל ,אבער מאיזה טעם
כוחות פרובירט ער צו באקומען אן אחיזה אויף די ילדים.
האט מיר דער אייבערשטער געגעבן א שופר אין די האנט .איך ס'איז פשוט ליגן וואס מ'זאגט דא אויף אונז! מנהיגי המוסדות ווערן זייער ברוגז ווען מענטשן זענען נישט
האב קיין אנונג וואס מ'קען טוהן וועגן דעם נושא. אויף סאך קלענערע זאכן לייגט מען ארויס אין דעם מוסד און ווייסן נישט וואס דארט גייט פאר ,רעדן אריין
אונז האט מען אבער הבהרות .דא איז נישט וויכטיג?! אלא מאי
זאל מען זאגן אז ס'איז חלילה אמת? שיקסעס
פון אינדרויסן ,ווער רעדט נאך מעבר לים.
איינגעוואוינט אין קומען פיזיש בארירן צוועלף יעריגע קינדער
איז איך האב נישט קיין אנונג אויב ,וואס מ'האט ארומגעשיקט
לעצטנס וועגן א געוויסע לאנד וואו די היימישסטע חדרים און
סאטמאר ,אז ווען ס'טוט איבער זייער גאנצע גוף אין די חדרים ווייל
זיי האבן קריאה פראבלעמען? טיטשערס
סקולס ,ביניהם אשר בשם סאטמאר יכונה ,הייסן מחנכים צופאסן
זייער תורה'דיגע חינוך צו וואס דער גאווערמענט דארט איז
וויי שרייט מען! דארפן לערנען ווי מ'קען טרעפן די נעקסטע צופרידן.
איך ווייס נישט צו דאס איז בכלל אמת .כ'האב אויך נישט קיין
טשוירטש מיט א צלם דערויף? אנונג צו ביי אונז דא אין אמעריקע איז נישט צו ווייט פון דעם.
האט אחז מיט זיין תמיכה אזא אחיזה אויף וואס איך ווייס יא ,און יעדער ווייסט עס ,אז די צודריידלטע
למערכתים
מכתב נעמען ,און דער בריוו איז 'פונקט' געווען דאטירט טאקע איין
טאג נאך די וואלן…!
אל כבוד מערכת דורותינו,
מיר האבן נישט געוואוסט ווי ווייט אייערע השפעה דערגרייכט
און טאקע און דעם זעלבן טאג וואס די דורותינו איז אזש אפילו ביז קענען קאנטראלירן די סאמע הויפטקווארטירן
ארויסגעקומען ,האבן מוסדות התורה באקומען אן אימעיל פון פון די סיטי עדיוקעישאן באאמטע…!
אגודת ישראל ,אז זיי זענען געווארן אינפארמירט פון די סיטי,
פארגאנגענע וואך האט איר באריכטעט אז עס איז
אז זיי גייען שוין אט אט ארויסשיקן דעם היי יעריגען סורוועי.
דאס ערווארטערט אז תיכף נאך וואס די שטום בודקעס וועלן ווערן
לפלא ,אז מען האלט שוין א וואך שפעטער ,און די סיטי
ציבור אנקוקן אלס עפעס א 'גזירה' ...און וועט דער געשלאסן ,וועט זיך פריש אנהייבן די טעראר אויף די מוסדות
האט עפעס 'געשפעטיגט' ...אדער פארגעסן ארויסצושיקן דעם
מעגליך אפהאלטן געוויסע מוסדות התורה זאל זיך נישט התורה ,און איר האט אויך אריינגעלייגט א דאקומענט ,א
סורוועי פאר די מוסדות…!
אונטערגעבן פאר די גזירת החינוך…! בריוו וואס די סיטי עדיוקעישאן דעפט .האט געשיקט 2יאר
עס דערמאנט מיר די מעשה ,ווען די רעגירונג האט געהאט צוריק ,וועלכע איז געווען אדרעסירט צו די מוסדות התורה,
און די רעגירונג האט זיך טאקע שטארק באדאנקט פאר אים… געפלאנט ארויסצולייגן זייערע דאן פרישע גיידענס איבער דעם
און זיי האבן דאן אפגעשטיפט דאס מפרסם זיין די נייע שמד זיי איינצומעלדן אז מען מוז שוין נעמען א פעטוועי ,און אז
גזירת החינוך ,וואס לכתחילה האבן זיי עס געפלאנט ארויסצולייגן די מוסדות זאל זיי איינמעלדן וועלכע פעטוועי זיי פלאנען צו
'גיידענס' ,כדאי עס זאל נישט ארויסקומען אום תשעה באב…! אום סאמע טאג פון תשעה באב! ,און דער יושב ראש פון אגודת
איצט זעהט אויס ,אז אגודת ישראל ליינט אויך דורותינו… און ישראל ,האט דאן 'אויפמערקזאם' געמאכט די עדיוקיעשאן
זעהנדיג ,אז דורותינו האט שוין געמאלדן פאראויס ,אז תיכף נאך דעפט[ ,ווי ער זעלבסט זיצט אויף זייערע עדווייזערי קאמיטע] אז
די וואלן גייט די סיטי ארויסשיקן בריוון פאר די מוסדות התורה… עס איז נישט כדאי ארויסצוגעבן אום תשעה באב ,ווייל דאן וועט
האבן זיי איצט אויך אויפמערקזאם געמאכט די סיטי ,אז זיי זאלן
עטוואס אפשטיפן דעם פעטוועי פארלאנג מיט עטליכע טעג…
וואס כאטש וואס דאס וועט מורא'דיג שטארק פארשווערן די
ארבייט פאר די סיטי ,צוליב דעם וואס די דעדליין וואס זיי מוזן
באריכטן פאר די סטעיט איז נאך אלס פארבליבן דעצ 1 .למס'!...
אלעס איז כדאי ,נישט צו אריינשפילן אין די הענט פון
דורותינו…!
איך שרייב דאס איר זאלט וויסן ווי ווייט אייערע השפעה
דערגרייט ,אז איר קענט אפילו גורם זיין טוישונגען אין די
העכסטע רעגירונג'ס אפיסעס…!
כה לחי!
פאטאפאסט פונעם אימעיל אויסטויש צווישן מר .צוויבל און די
גייט אן מיט אייער הייליגע ארבייט! פאטאפאסט פונעם אימעיל ווי די די עדיוקעישאן דעפט .ענטפערט פאר עדיוקעישאן דעפט .ווי ער זאגט אז אויב די רעגירונג וועט ארויסגעבן
מר .צוויבל ,ישר כח פארן אויפמערקזאם מאכן ,און אייער בקשה איז זייערע נייע גיידענס אום תשעה באב ,וועט עס זיין 'קאונטער
י .ש .ברוקלין ערפילט…! מען גייט אפשטיפן דאס ארויסגעבן די גיידענס…! פראדאקטיוו'…! ממילא מוז מען עס אפשטופן פאר א טאג אדער מער…!
