gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — חיי שרה (2026-11-02)

מוציא לאור: ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar

שבוע: חיי שרה (2026-11-02)

ובחרת בחיים - סאטמאר · Ibuchartu Bachaim - Satmar — חיי שרה (2026-11-02)

פתח את ה-PDF הורדה

‫גליון‬ ‫בס"ד‬ ‫תורה • פנינים • שיחות • מאמרים • התחזקות‬ ‫פ' חיי שרה‬ ‫שנת תשפ"ז לפ"ק‬ ‫גליון פ'‬ ‫אמרים יקרים ופנינים‬ ‫נחמדים על הפרשה‬ ‫טיב החיים‬ ‫עיקר מצות לימוד התורה‪ ,‬להיות שש ושמח‬ ‫כאשר עוסקים בתורה מתוך שמחה‬ ‫ומתענג בלימודו‪ ,‬ואז דברי תורה נבלעין בדמו‪,‬‬ ‫ותענוג נחשב תמיד כתורה לשמה‬ ‫ומאחר שנהנה מדברי תורה הוא נעשה דבוק‬ ‫ויהיו חיי שרה מאה שנה ועשרים שנה‬ ‫לתורה‪ ,‬ולכן הלומד לשם מצוה ומתענג בלימודו‬ ‫ושבע שנים שני חיי שרה‪ .‬איתא‬ ‫הרי זה לימוד לשמה וכולו קודש‪ ,‬כי גם התענוג‬ ‫במדרש (ב"ר פנ"ח ס"ג) רבי עקיבא היה יושב‬ ‫מצוה‪.‬‬ ‫ודורש והיו הציבור מתנמנמין‪ ,‬ביקש לעוררן‪,‬‬ ‫אמר מה ראתה אסתר שתמלוך על קכ"ז‬ ‫ומחדש עוד בזה‪ ,‬דאפילו כאשר אין האדם‬ ‫מדינות‪ ,‬אלא תבוא בת בתה של שרה שחיתה‬ ‫זוכה ללמוד לשמה כראוי‪ ,‬מכל מקום‬ ‫קכ"ז שנה ותמלוך על קכ"ז מדינות‪ .‬ויש להבין‬ ‫אם הוא עוסק בתורה ומתענג בלימודו הרי זה‬ ‫מהו הקישור בין חייה של שרה למלכותה של‬ ‫חשיב כאילו מכוון ולומד לשמה‪ ,‬דהנה פסק‬ ‫אסתר‪ ,‬ועל מה ולמה ביקש לעוררן דוקא‬ ‫הרמב"ם (הלכות שופר פ"ב ה"ד) דמצוות צריכות‬ ‫בדרוש הזה‪.‬‬ ‫כוונה‪ ,‬ולכן התוקע לשיר לא יצא‪ .‬ומאידך‬ ‫ואפ"ל עפ"י מה שכתב באגלי טל (בהקדמה)‬ ‫בהלכות חמץ ומצה (פ"ו ה"ג) כפסק אכל מצה‬ ‫כי יש בני אדם טועין מדרך השכל‬ ‫בלא כוונה כגון שאנסוהו גוים או לסטים לאכול‬ ‫בענין לימוד תוה"ק‪ ,‬ואומרים כי הלומד‬ ‫יצא ידי חובתו‪ .‬ולכאורה הדברים סתרי אהדדי‪.‬‬ ‫ומחדש חידושים ושמח ומתענג בלימודו‪ ,‬אין‬ ‫ותירץ הר"ן (ראש השנה דף ז‪ :‬בדפי הרי"ף) כי‬ ‫זה לימוד התורה כ"כ לשמה‪ ,‬כמו אם היה‬ ‫אכן מצוות צריכות כוונה‪ ,‬אך במצה שנהנה‬ ‫לומד בפשיטות שאין לו מהלימוד שום תענוג‪,‬‬ ‫באכילתה אף אם לא כיון חשיב ככיוון‪ ,‬כהא‬ ‫והוא רק לשם מצוה‪ ,‬אבל הלומד ומתענג‬ ‫דאמרינן (כתובות יט‪ ):‬המתעסק בחלבים ועריות‬ ‫בלימודו‪ ,‬הרי מתערב בלימודו גם הנאת עצמו‪.‬‬ ‫חייב שכן נהנה‪ ,‬ואע"פ שאין מתכוון‪ .‬ומיניה‬ ‫ובאמת זה טעות מפורסם‪ ,‬ואדרבא כי זה היא‬ ‫קיבלה שרה אמנו שכרה משלם על כל קכ"ז‬ ‫נלמוד שהעוסק בתורה אע"פ שחסר בשלימות‬ ‫שנותיה‪ ,‬והלא אינו דומה העבודה בימי‬ ‫כוונתו לשמה‪ ,‬מכל מקום אם נהנה ומתענג‬ ‫הנעורים לעבודת ימי הזקנה‪ ,‬שאז ניתוסף‬ ‫בלימודו‪ ,‬הרי ההנאה היא מכלל המצוה‪ ,‬וחשיב‬ ‫ההשגה וכוונת הלב‪ ,‬אלא על כרחך מפני‬ ‫כאילו מכוון לשמה‪ ,‬דהרי זה דומה לאכילת מצה‬ ‫שהיתה עבודתה בשמחה ותענוג‪ ,‬נחשב לה‬ ‫דכפאו ואכל מצה יצא‪ ,‬עכ"ד‪.‬‬ ‫כאילו היה בשלימות הכוונה‪ ,‬ולכן זכתה לשכר‬ ‫והנה כתב רש"י על הפסוק שני חיי שרה‪ ,‬כולן‬ ‫על כל שנותיה‪ ,‬וזכתה אסתר למלוך על קכ"ז‬ ‫שוין לטובה‪ .‬ולכאורה יקשה איך יתכן‬ ‫מדינות‪.‬‬ ‫שיהיו כל שנותיה שוים לטובה‪ ,‬והרי אמרו (קנים‬ ‫פ"ג מ"ו) זקני תורה כל זמן שמזקינין דעתן‬ ‫מתישבת עליהן‪ .‬ואם כן התינח לענין מעשי‬ ‫רבקה אמנו הנחילה כח העזות‬ ‫המצוות בפועל יתכן שהיו כל ימיה שוין לטובה‪,‬‬ ‫דקדושה לכלל ישראל במצרים‬ ‫אך לענין המחשבה והכוונה בודאי שתמיד‬ ‫ויקראו לרבקה ויאמרו אליה התלכי עם‬ ‫הוסיפה שרה אמנו השגה ודעת בקיום המצוות‪,‬‬ ‫האיש הזה ותאמר אלך‪ ,‬איתא‬ ‫ואם כן איך יתכן שהיו מעשי המצוות שקיימה‬ ‫במדרש ילקוט (תהלים רמז תשצה) בשכר שאמרו‬ ‫בימי נעוריה שוין בערכם בבחינת לשמה למעשי‬ ‫לרבקה התלכי עם האיש הזה ותאמר אלך‪ ,‬זכו‬ ‫המצוות שקיימה לעת זקנתה‪ .‬אך לפי המבואר‬ ‫ישראל להוציאם ממצרים‪ .‬והוא פלאי‪.‬‬ ‫שכאשר נהנים ומתענגים בלימוד התורה וקיום‬ ‫ואפ"ל דהנה אמרו חז"ל (ויק"ר פל"ב ס"ה)‬ ‫המצוות‪ ,‬חשיב הדבר כאילו כיוונו בהם לשמה‪,‬‬ ‫שנגאלו ישראל ממצרים בזכות שלא‬ ‫אתי שפיר שהיו כל ימיה שוין לטובה‪ ,‬כי אף‬ ‫שינו את שמם לשונם ומלבושם‪ .‬אך לא כל‬ ‫שבימי הנעורים עדיין אין הכוונה בשלימות‪,‬‬ ‫ישראל עמדו בגדרים וסייגים אלו‪ ,‬כי אם חלק‬ ‫מכל מקום כאשר מקיימים המצוות בשמחה‬ ‫מועט מכלל ישראל‪ ,‬ואלו זכו לצאת ממצרים‪,‬‬ ‫וחיות ונהנים ומתענגים בהם‪ ,‬חשיב כאילו הוי‬ ‫וכמו שפירש"י על הפסוק (שמות יג יח) וחמשים‬ ‫לשמה‪ ,‬ולכן היו כל שנותיה שוין לטובה‪.‬‬ ‫עלו בני ישראל מארץ מצרים‪ ,‬ובמדרש (תנחומא‬ ‫ובזה יבוארו דברי המדרש‪ ,‬רבי עקיבא היה‬ ‫בשלח ס"א) איתא דלחד מ"ד אחד מחמשים‬ ‫דורש והיו הציבור מתנמנמין‪ ,‬והיינו‬ ‫יצאו‪ ,‬ובגמרא (סנהדרין קיא‪ ).‬אמרינן דשנים‬ ‫שאף שהיו עוסקים בתורה מכל מקום לא עסקו‬ ‫מששים רבוא יצאו ממצרים‪ ,‬והשאר נשארו שם‪.‬‬ ‫בה באהבה ובשמחה‪ ,‬ולא היו מתענגים ושמחים‬ ‫כי אלו לא החזיקו בכל הגדרים וסייגים שהיה‬ ‫בלימודם‪ ,‬ביקש לעוררם שילמדו מתוך שמחה‬ ‫להם לכלל ישראל‪ ,‬נמצא שרק חלק מועט מכלל‬ ‫ותענוג‪ ,‬אמר מה ראתה אסתר שתמלוך על‬ ‫ישראל עמדו ביסודות אלו שיקבלו מיעקב אבינו‬ ‫קכ"ז מדינות‪ ,‬אלא תבוא בת בתה של שרה‬ ‫ולא שינו שמם לשונם ומלבושם‪ ,‬ולעומתם רוב‬ ‫שחיתה קכ"ז שנה‪ ,‬ותמלוך על קכ"ז מדינות‪,‬‬ ‫רובו של כלל ישראל לא עמדו בגדרים וסייגים‬ ‫והיינו שמלכה אסתר על קכ"ז מדינות נגד כל‬ ‫אלו‪ ,‬והדבר תמוה איך היה אפשר לששים רבוא‬ ‫שנותיה של שרה אמנו‪ ,‬ולכאורה יקשה האיך‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ב‬ ‫אם אינכם רוצים‪ ,‬שלא נתפעלה כלל מהם‪.‬‬ ‫מישראל שיוכלו להחזיק עצמם בגדרים וסייגים‬ ‫ומעשי אבות סימן לבנים‪ ,‬ובכך הנחילה לדורות‬ ‫אלו‪ ,‬שלא שינו שמם לשונם ומלבושם‪ ,‬בו בזמן‬ ‫ישראל עד עולם לעמוד איתן נגד נסיונות מצד‬ ‫שהרוב לא החזיקו בגדרים וסייגים אלו‪ ,‬ולא‬ ‫בעלי בחירה‪ ,‬ובכח זה נתחזקו בני ישראל‬ ‫נתפעלו מאלו המלעיגים לעומתם‪.‬‬ ‫במצרים‪ ,‬שאף שהיו כה מועטים לעומת הרוב‪,‬‬ ‫אך הנה מרן רביה"ק זי"ע בדברי יואל‬ ‫והיו להם נסיון מצד המלעיגים‪ ,‬מכל מקום‬ ‫בפרשתן (עמוד תקיט) מבאר מה שאמרו‬ ‫עמדו בחוזק שלא לשנות שמם לשונם ומלבושם‪,‬‬ ‫תשב אתנו הנערה אתנו ימים או עשור‪ ,‬ורבקה‬ ‫ובזכות זכו להגאל ממצרים‪.‬‬ ‫אמרה אלך‪ ,‬ופירש"י מעצמי ואף אם אינכם‬ ‫ומעתה זה כוונת המדרש‪ ,‬בשכר שאמרו‬ ‫רוצים‪ .‬כי הם היו יודעים שרבקה אמנו ממנה‬ ‫לרבקה התלכי עם האיש הזה‬ ‫יתד ופינה להעמדת הכלל ישראל‪ ,‬ולכן היו‬ ‫ותאמר אלך‪ ,‬שבכח זה שעמדה רבקה בעזות‬ ‫רוצים שתשב עוד רבקה בביתם ימים או עשור‪,‬‬ ‫דקדושה לומר אלך ואף אם אינכם רוצים‪ ,‬זכו‬ ‫כדי שתתחבר אתם ותלמוד ממנהגיהם‬ ‫ישראל להוציאם ממצרים‪ ,‬שבכח זה היו זה בני‬ ‫ודרכיהם הרעים‪ ,‬שבזה יהיה ח"ו איזה פגם‬ ‫ישראל יכולים להחזיק עצמם בגלות מצרים‪,‬‬ ‫בכלל ישראל‪ ,‬ולכן אמרה רבקה אלך מעצמי ואף‬ ‫לבלי לשנות שמם לשונם ומלבושם‪ ,‬אף שהיו כה‬ ‫אם אינכם רוצים‪ ,‬עכ"ד‪ .‬נמצא מבואר שרבקה‬ ‫מועטים לעומת הרוב‪ ,‬שלא להתפעל מנסיונות‬ ‫אמנו אף שהיה לה נסיון כזה שאמרו אחיה‬ ‫מצד המלעיגים לעומתם‪ ,‬ובכח זה זכו להוציאם‬ ‫ואמה שתשב אתם עוד ימים או עשור‪ ,‬והיא‬ ‫ממצרים‪.‬‬ ‫עמדה לנגדם בעזות דקדושה לומר אלך ואף‬ ‫עץ חיי"ם הוא למחזיקים בה ותומכיה מאושר‬ ‫על הטוב יזכר‬ ‫אלו שהששתתפו בהוצאת הגליון‬ ‫מו"ה אהרן משה יאקאבאוויטש הי"ו‬ ‫לרגל שמחת אירוסי בתו למזל טוב‬ ‫מו"ה שמעון מיללער הי"ו‬ ‫מו"ה אפרים מאיר פרענקל הי"ו‬ ‫לרגל שמחת הולדת בנו למזל טוב‬ ‫לרגל שמחת נישואי בנו למזל טוב‬ ‫מו"ה נתן נטע טויב הי"ו‬ ‫מו"ה אברהם נחמן מייזעלס הי"ו‬ ‫לרגל שמחת הולדת בנו למזל טוב‬ ‫לרגל שמחת נישואי בתו למזל טוב‬ ‫יתברכו ממעון הברכות ויזכו לראות רב נחת דקדושה עבג"צ‬ ‫ג‬ ‫חיי שרה תשפ"ז‬ ‫יסודות נאמנים‬ ‫בעבודת החיים‬ ‫יסודי החיים‬ ‫פרק ב' (ד)‬ ‫כי הם חיינו‬ ‫די גמרא (ברכות כח‪ ):‬פארציילט‪ ,‬אז ווען‬ ‫א‪.‬‬ ‫רבי נחוניא בן הקנה איז ארויסגעגאנגען‬ ‫והיה ראשיתך מצער‪:‬‬ ‫פון בית המדרש פלעגט ער זאגן א תפלה‪:‬‬ ‫"מודים אנחנו לפניך ה' אלקינו ששמת חלקינו‬ ‫מיושבי בית המדרש ולא שמת חלקינו מיושבי‬ ‫בעפארן אנהייבן לערנען‬ ‫קרנות שאנו משכימים והם משכימים" ‪ -‬ער‬ ‫שפירט מען נאכנישט‬ ‫האט געדאנקט דעם אויבערשטן אז ער איז‬ ‫קיין 'מתיקות התורה'‬ ‫זוכה צו זיצן און לערנען; ווי דער נוסח איז‬ ‫געדרוקט אין אלע גמרות עס צו זאגן‪ .‬און די‬ ‫זעלבע פירט מען זיך דאס צו זאגן בשעת מען‬ ‫דעם ריכטיגן געשמאק אין תורה קען‬ ‫מאכט א סיום מסכתא ‪ -‬וואס דאס איז אויך‬ ‫מען נאר האבן נאכן זיך מוטשען‬ ‫א בחינה פון 'יציאתו מבית המדרש'‪ ,‬מען גייט‬ ‫ארויס פון דער מסכתא‪ ,‬דעמאלט דאנקט‬ ‫אז מען רעדט אזויפיל פון דער 'חיות'‬ ‫מען דעם אויבערשטן אויף דער גרויסער‬ ‫און 'תענוג' וואס א איד קען האבן בשעת'ן‬ ‫זכיה וואס מען האט‪ ,‬אז מען קען זיין פון די‬ ‫לערנען תורה‪ ,‬דארף מען זיך חזר'ן און‬ ‫'יושבי בית המדרש'‪.‬‬ ‫איינבאקן דעם יסוד‪ :‬אז דער ריכטיגער טעם‬ ‫און געשמאק אין תורה‪ ,‬קען מען נאר האבן‬ ‫פארוואס דאנקט מען נאכן לערנען‬ ‫נאכן זיך מוטשען און לערנען אפילו ווען‬ ‫מער ווי בעפארן לערנען?!‬ ‫מען שפירט נישט קיין חיות אין לערנען‪ ,‬נאר‬ ‫מען פילט א שוועריגקייט און פוילקייט‪ ,‬און‬ ‫לכאורה דארף מען פארשטיין‪ :‬פארוואס‬ ‫מיט דעם אלעם זיצט מען און מען לערנט‪,‬‬ ‫האט עס רבי נחוניא בן הקנה געזאגט פונקט‬ ‫דעמאלט פילט מען דעם ריכטיגן תענוג‬ ‫ביים ארויסגיין פון בית המדרש?! לכאורה‬ ‫און געשמאק אין תורה‪ ,‬וואס אין דעם זעט‬ ‫וואלט זיך מער געפאסט עס צו זאגן ביים‬ ‫מען דעם גרויסן חילוק צווישן גשמיות און‬ ‫אריינקומען‪ ,‬וואס דעמאלט קומט ארויס די‬ ‫רוחניות; ווי מען וועט מסביר זיין פון ספרים‬ ‫גרויסע זכיה וואס מען האט אז מען קומט‬ ‫הקדושים‪.‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ד‬ ‫רעב לא כל שכן" ‪ -‬איז דאך זיכער אז ווען‬ ‫אריין אין בית מדרש לערנען‪ ,‬זאל מען‬ ‫ער ער האלט נאך פארן עסן און ער איז נאך‬ ‫דעמאלט דאנקען דעם אויבערשטן דערויף?!‬ ‫הונגעריג‪ ,‬דארף ער זיכער מאכן א ברכה‪.‬‬ ‫ביים ארויסגיין איז דאך שוין נישט ניכר אזוי‬ ‫ווייט די זכיה‪ ,‬ווייל די יושבי קרנות גייען דאך‬ ‫פרעגט דער הפלאה‪ :‬לכאורה זענען די‬ ‫דעמאלט אויך אהיים‪ ,‬נו‪ ,‬וואלט מען עס‬ ‫צוויי גמרות א סתירה?! ביי ברכת התורה‬ ‫געדארפט זאגן צופרי ווען מען קומט אן אין‬ ‫לערנסטו ארויס די ברכה נאכן לערנען מיט‬ ‫בית המדרש ‪ -‬נישט ביינאכט ווען מען גייט‬ ‫א 'כל שכן' פון דער ברכה בעפארן לערנען‪,‬‬ ‫שוין אהיים?! און די זעלבע איז שווער אויף‬ ‫דאס הייסט‪ ,‬אז עס איז מער מסתבר צו‬ ‫אונזער מנהג אז מען זאגט עס ביים 'סיום‬ ‫מאכן א ברכה נאכן לערנען‪ .‬ווידער‪ ,‬ביי ברכת‬ ‫מסכתא'‪ ,‬לכאורה וואלט מען עס געדארפט‬ ‫הנהנין איז פארקערט‪ ,‬דארטן לערנסטו‬ ‫זאגן ווען מען הייבט אן די מסכתא ‪ -‬נישט‬ ‫ארויס די ברכה בעפארן עסן מיט א 'כל שכן'‬ ‫ווען מען ענדיגט דאס?!‬ ‫פון דער ברכה נאכן עסן‪ ,‬דאס הייסט‪ ,‬אז עס‬ ‫איז מער מסתבר צו מאכן א ברכה בעפארן‬ ‫נאר דער ענין איז‪ :‬די גמרא (ברכות כא‪).‬‬ ‫עסן‪ .‬לכאורה איז דאך דאס א סתירה?!‬ ‫זאגט‪ ,‬א מענטש וואס איז 'עולה לתורה'‪,‬‬ ‫דארף מאכן א ברכה סיי בעפאר ער איז‬ ‫גשמיות פארלירט דעם טעם ‪-‬‬ ‫עולה ‪' -‬אשר בחר בנו'‪ ,‬און סיי נאכן עולה‬ ‫איינמאל מען האלט נאכדעם‬ ‫זיין ‪' -‬אשר נתן לנו תורת אמת'‪ .‬זאגט די גמרא‬ ‫ענטפערט דער הפלאה א מורא'דיגן‬ ‫דעם לימוד וויאזוי מען לערנט דאס ארויס‪:‬‬ ‫יסוד‪ :‬עס איז פארהאן א חילוק צווישן א‬ ‫"לפניה מברכים" ‪ -‬מה דאך מען דארף מאכן‬ ‫רוחניות'דיגער תענוג ביז א גשמיות'דיגער‬ ‫א ברכה נאך איידער מען האט געלערנט;‬ ‫ווי מען לערנט ארויס פונעם פסוק (דברים‬ ‫תענוג! ביי אלע גשמיות'דיגע תענוגים‪,‬‬ ‫ווילאנג מען האלט נאך בעפאר דעם ‪ -‬דוכט‬ ‫לב‪ ,‬ג)‪" :‬כי שם ה' אקרא הבו גודל לאלקינו"‪,‬‬ ‫זיך פארן מענטש אז דאס איז זייער געשמאק‪,‬‬ ‫"לאחריה לא כל שכן" ‪ -‬איז דאך זיכער אז‬ ‫אבער איינמאל מען האלט שוין דערנאך‪,‬‬ ‫נאכן לערנען דארף מען מאכן א ברכה אויף‬ ‫פארלירט מען דעם גאנצן געשמאק דערין!‬ ‫דער תורה‪.‬‬ ‫מען פארשטייט נישט‪ :‬פארוואס בין איך אזוי‬ ‫געלאפן צו דעם?!‬ ‫דערנאך איז דא נאך א שטיקל גמרא (שם)‬ ‫לגבי 'ברכת הנהנין'‪ .‬זאגט די גמרא‪ :‬א מענטש‬ ‫די סיבה דערצו איז‪ ,‬ווייל אלע תענוגים‬ ‫דארף מאכן א ברכה סיי בעפאר ער עסט‬ ‫גשמיים זענען נישט קיין אמת'ע תענוגים‪,‬‬ ‫עפעס און סיי נאכן עסן‪ .‬און די גמרא זאגט‬ ‫עס איז נאר א דמיון פונעם עולם הזה און פון‬ ‫דעם לימוד פון וואו מען לערנט עס ארויס‪:‬‬ ‫די 'כוחות היצר' וואס ער מאכט אז עס זאל‬ ‫"כשהוא שבע מברך" ‪ -‬מה דאך מען דארף‬ ‫זיך דאכטן פאר א מענטש אז דאס איז 'עפעס'‬ ‫בענטשן נאכן עסן‪ ,‬ווען דער מענטש איז שוין‬ ‫און ער זאל דאס נאכלויפן‪ .‬אבער איינמאל‬ ‫זאט; ווי עס שטייט בפירוש אין דער תורה‬ ‫מען האט עס שוין באקומען ‪ -‬זעט מען אז‬ ‫(דברים ח‪ ,‬י)‪" :‬ואכלת ושבעת וברכת"‪" ,‬כשהוא‬ ‫ה‬ ‫חיי שרה תשפ"ז‬ ‫דאס הייסט‪ ,‬אז אלע‬ ‫עס איז גארנישט! דערפאר‬ ‫די סיבה דערצו‬ ‫אנדערע תאוות און‬ ‫איז‪ ,‬ווייל אלע‬ ‫זאגט די גמרא אז עס איז מער‬ ‫תענוגים וואלטן בכלל‬ ‫תענוגים גשמיים‬ ‫מסתבר צו בענטשן איידער‬ ‫נישט פארנומען קיין‬ ‫זענען נישט‬ ‫מען עסט ווי נאכן עסן‪ ,‬ווייל‬ ‫מקום! איז דאך אבער‬ ‫קיין אמת'ע‬ ‫איידער מען עסט האט מען‬ ‫פארוואס‬ ‫שווער‪:‬‬ ‫תענוגים‪ ,‬עס‬ ‫נאך דעם געשמאק אינעם עסן‪,‬‬ ‫שפירן מיר נאכנישט‬ ‫דמיון‬ ‫א‬ ‫נאר‬ ‫איז‬ ‫מה שאין כן נאכן עסן‪' ,‬כשהוא‬ ‫דער זיסקייט?! דער‬ ‫עולם‬ ‫פונעם‬ ‫שבע' ‪ -‬ווען ער איז שוין זאט‪,‬‬ ‫תירוץ איז זייער פשוט‪:‬‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫און‬ ‫הזה‬ ‫וואס דעמאלט האט ער שוין‬ ‫'כוחות היצר'‬ ‫ווילאנג א מענטש ליגט‬ ‫וואס ער מאכט‬ ‫פארלוירן דעם גאנצן טעם‬ ‫נאכנישט אין תורה‬ ‫אז עס זאל זיך‬ ‫וואס ער האט פריער געהאט‬ ‫‪ -‬שפירט ער נישט!‬ ‫דאכטן פאר א‬ ‫אינעם עסן‪ ,‬איז נישט אזוי‬ ‫פארקערט‪ ,‬עס קומט‬ ‫מענטש אז דאס‬ ‫מסתבר אז מען דארף בענטשן‪,‬‬ ‫אים אן זייער שווער‬ ‫איז 'עפעס' און‬ ‫דעריבער איז עס א 'כל שכן'‬ ‫זיך צו מוטשען אויף‬ ‫ער זאל דאס‬ ‫פון נאכדעם אויף בעפאר דעם‪.‬‬ ‫לערנען! מילא לערנען‬ ‫אבער‬ ‫נאכלויפן‪.‬‬ ‫אביסל‪ ,‬נו‪ ,‬גייט עס נאך‬ ‫איינמאל מען‬ ‫מיט‪ ,‬אבער אויב דארף‬ ‫האט עס שוין‬ ‫רוחניות באקומט דעם‬ ‫באקומען ‪ -‬זעט‬ ‫געשמאק ‪ -‬איינמאל מען‬ ‫ער זיך שוין אביסל מער‬ ‫מען אז עס איז‬ ‫האלט שוין נאכדעם‬ ‫אנשטרענגען ‪ -‬קומט‬ ‫גארנישט!‬ ‫עס נישט אן אזוי לייכט!‬ ‫ביי תורה איז די זאך פונקט‬ ‫אבער דאס איז נאר‬ ‫פארקערט‪ :‬ווען א מענטש‬ ‫פון בעפאר דעם‪ ,‬אבער‬ ‫האלט נאך פון פריער‪ ,‬ער האט‬ ‫איינמאל א מענטש גייט אריין אין‬ ‫נאכנישט אנגעהויבן צו לערנען ‪ -‬האט ער‬ ‫דעם ‪ -‬הייבט ער אן צו באקומען דעם טעם!‬ ‫נאכנישט דעם ריכטיגן געשמאק אין תורה!‬ ‫ווייל עס איז נישט דא אזא מציאות אז מען זאל‬ ‫דערפאר איז ביי לימוד התורה מער‬ ‫פילן דעם געשמאק פון דער תורה הקדושה‬ ‫מסתבר צו מאכן א ברכה נאכן לערנען‪ ,‬ווייל‬ ‫‪ -‬נאך איידער מען הייבט אן צו לערנען! ווי‬ ‫דעמאלט האט מען שוין דעם טעם ממילא‬ ‫יעדער ווייסט פון דעם באקאנטן אור החיים‬ ‫קען מען שוין דאנקען דעם אויבערשטן‬ ‫הקדוש אין פרשת כי תבוא‪ ,‬וואס ער שרייבט‪:‬‬ ‫מיטן גאנצן הארץ אויף דער גרויסער‬ ‫"אילו היו בני אדם מרגישים עריבות ומתיקות‬ ‫מתנה‪ .‬דעריבער לערנט די גמרא ארויס‪:‬‬ ‫התורה היו משתגעים ומתלהטים אחריה"‬ ‫מה דאך בעפאר דאס לערנען ‪ -‬ווען מען‬ ‫‪ -‬ווען מענטשן וואלטן ווען געשפירט דעם‬ ‫האט נאכנישט דעם הרגש און דעם עריבות‬ ‫ריכטיגן 'עריבות ומתיקות'‪ ,‬די זיסקייט און‬ ‫התורה ‪ -‬מאכט מען א ברכה‪ ,‬איז דאך זיכער‬ ‫בא'טעמ'טקייט פון דער תורה‪ ,‬וואלטן זיי עס‬ ‫אז 'לאחריה'‪ ,‬ווען מען האלט שוין נאכן‬ ‫נאכגעלאפן מיט אזא קאך ממש ווי משוגע‪.‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ו‬ ‫ב‪.‬‬ ‫לערנען און מען שפירט שוין דעם זיסן טעם‬ ‫וחיי צער תחיה‪:‬‬ ‫‪ -‬איז דאך זיכער אז מען דארף מאכן א ברכה!‬ ‫ווייל יעצט קען מען שוין אמת'דיג דאנקען‬ ‫די 'חיים נצחיים' פון דער‬ ‫דעם אויבערשטן און זאגן‪" :‬אשר נתן לנו‬ ‫תורה איז תלוי לויט וויפיל‬ ‫תורת אמת וחיי עולם נטע בתוכינו" ‪ -‬דער‬ ‫מען גיבט זיך אוועק פאר איר‬ ‫אויבערשטער האט נוטע געווען בתוכינו 'חיי‬ ‫עולם'‪ ,‬אז אפילו ווען מיר זענען נאך דא אויף‬ ‫דער וועלט‪ ,‬קענען מיר שוין האבן עפעס א‬ ‫לערנען נאר ווען עס קומט אן גרינג‬ ‫הרגש אין 'חיים נצחיים' דורך עסק התורה‪.‬‬ ‫גיבט נישט אזויפיל 'חיות'‬ ‫כאטש וואס יעדער איד קען שפירן א‬ ‫נאכן לערנען איז א צייט וואס מען‬ ‫שפירט דעם זיסן טעם פון תורה‬ ‫געשמאק און א מתיקות אין תורה ‪ -‬ווען ער‬ ‫האלט שוין 'לאחריה'‪ ,‬ער האלט נאכן שיעור‬ ‫דערפאר האט האט רבי נחוניא בן הקנה‬ ‫און ער האט הנאה פון זיין תורה‪ ,‬דאך איז‬ ‫געזאגט דעם 'מודים אנחנו לפניך ששמת‬ ‫אבער פארהאן א גרויסער חילוק צווישן‬ ‫חלקינו מיושבי בית המדרש' ‪ -‬דוקא ביים‬ ‫איין מענטש און צווייטן‪ .‬עס זענען פארהאן‬ ‫ארויסגיין פון בית המדרש‪ .‬ווייל ביים‬ ‫מענטשן וועלכע שפירן א גרעסערן טעם אין‬ ‫אריינקומען אין בית המדרש‪ ,‬האט מען‬ ‫תורה און עס זענען פארהאן אזעלכע וועלכע‬ ‫נאכנישט דעם ריכטיגן הרגש הלב אז מען‬ ‫שפירן ווייניגער‪ ,‬און דאס ווענדט זיך אין דער‬ ‫זאל קענען זאגן אן אמת'ע הודאה! מען האט‬ ‫'יגיעה' ‪ -‬ווי שווער עס איז אים אנגעקומען‪.‬‬ ‫נאכנישט דעם ריכטיגן טעם אין תורה‪ .‬אבער‬ ‫'ביציאתו מבית המדרש'‪ ,‬ווען מען גייט ארויס‬ ‫פארהאן א מענטש וואס ער לערנט נאר ווי‬ ‫‪ -‬נאכדעם וואס מען האט זיך מייגע געווען‬ ‫לאנג עס קומט אים נישט אן שווער‪ ,‬ווי לאנג‬ ‫אין תורה ‪ -‬דעמאלט האט מען שוין אביסל‬ ‫ער דארף זיך נישט איבערשטרענגען‪ ,‬אבער‬ ‫דעם הרגש אין דער גרויסער זכיה אז מען איז‬ ‫איינמאל עס גייט שוין נישט אזוי ווי ער וויל‪,‬‬ ‫דבוק אין אזא זיסע תורה הקדושה‪ ,‬דעמאלט‬ ‫צי איז דאס ווייל ער איז נישט פארשטייט‬ ‫קען מען זאגן דעם 'מודים אנחנו לפניך' מיטן‬ ‫נישט תיכף וואס ער לערנט‪ ,‬צי ווייל עס איז‬ ‫גאנצן הארץ‪.‬‬ ‫אים נישט אזוי לייכט צו קומען צום שיעור‬ ‫‪ -‬ברעכט ער אונטער און ער לאזט נאך‪ .‬אזא‬ ‫דאס איז א לימוד פאר יעדן איד‪ ,‬אז אזוי‬ ‫מענטש לייגט נישט אריין קיין 'יגיעת התורה'‬ ‫גייט עס! בעפארן לערנען איז שווער! מען האט‬ ‫און 'עמילות בתורה'‪ ,‬דעריבער וועט ער נישט‬ ‫נישט קיין טעם דערין! ווייל אין רוחניות קומט‬ ‫באקומען צופיל חיות פון זיין לערנען ‪ -‬אפילו‬ ‫דער טעם נאכן לערנען און נישט בעפארן‬ ‫ווען ער לערנט יא‪ .‬אודאי אז יעדעס ביסל‬ ‫לערנען‪ .‬אבער איינמאל מען ברעכט עס דורך‬ ‫תורה וואס א איד לערנט איז אים משפיע‬ ‫און מען זעצט זיך לערנען‪ ,‬הייבט מען שוין אן‬ ‫א געוויסע בחינה פון חיות‪ ,‬אבער דאך‪ ,‬איז‬ ‫צו באקומען דעם זיסן טעם פון תורה‪ ,‬וואס‬ ‫עס נאך זייער ווייט פון די שלימות'דיגע‬ ‫גארנישט קען זיך פארגלייכן דערצו‪.‬‬ ‫ז‬ ‫חיי שרה תשפ"ז‬ ‫פלוצלינג אומגערישט! פריער האט ער זיך‬ ‫'חיי עולם' וואס די תורה דארף געבן פאר א‬ ‫געמוטשעט מיט 'יגיעה' און עס איז אים‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫אנגעקומען שווער‪ ,‬און יעצט גיבט זיך אים‬ ‫פלוצלינג אן עפן אויף א געשמאק! ווי דוד‬ ‫ווידעראום איז פארהאן א צווייטער‬ ‫המלך האט געזאגט (תהלים קיט‪ ,‬קסב)‪" :‬שש‬ ‫וועלכער מוטשעט זיך און פלאגט זיך צו‬ ‫אנכי על אמרתך כמוצא שלל רב" ‪ -‬איך פריי‬ ‫לערנען‪ ,‬ער שטרענגט זיך אן צו לערנען יעדן‬ ‫זיך מיט דיין תורה פונקט ווי איינער וואס‬ ‫טאג‪ ,‬אפילו ווען עס קומט אים אן שווער‪,‬‬ ‫טרעפט א גרויסע מציאה פון געלט ‪ -‬אזא‬ ‫אזא מענטש וועט זוכה זיין צו באקומען‬ ‫גרויסע שמחה האב איך אין תורה‪ ,‬ווייל איך‬ ‫א געוואלדיגן טעם אין תורה! און ווי מער‬ ‫בין מרגיש דעם 'עריבות' און 'מתיקות' פון‬ ‫ער וועט זיך מייגע זיין און דורכברעכן די‬ ‫תורה! און מיט יעדעס ביסל תורה וואס מען‬ ‫שוועריגקייטן צו קונה זיין תורה ‪ -‬אלץ מער‬ ‫לערנט מיט א 'יגיעה'‪ ,‬מען האט נישט קיין‬ ‫וועט ער זוכה זיין צו באקומען א געשמאק אין‬ ‫חשק פון אנפאנג און מען דארף זיך מייגע‬ ‫לערנען! מיט יעדעס ביסעלע יגיעה ‪ -‬וועט‬ ‫זיין ‪ -‬טרעפט מען נאכדעם א געוואלדיגע‬ ‫ער מרגיש זיין נאך אביסל 'עריבות ומתיקות‬ ‫'מציאה'‪ ,‬מען באקומט א טעם און א מתיקות‬ ‫התורה'‪.‬‬ ‫דערין‪ ,‬וואס דאס ברענגט א 'שמחה' פונקט‬ ‫ווי ווען מען טרעפט א טייערע מציאה‪.‬‬ ‫ווען א מענטש הארעוועט שווער‬ ‫אויף תורה ‪ -‬עפנט זיך אים אויף‬ ‫א געשמאק אין לערנען‬ ‫וויפיל דו גיבסט זיך אוועק ‪-‬‬ ‫אזויפיל באקומסטו אויף צוריק‬ ‫די גמרא זאגט (מגילה ו‪" :):‬יגעת ומצאת‬ ‫דער הסבר הדברים איז‪ ,‬לויטן כלל וואס‬ ‫תאמין" ‪ -‬טאמער איינער זאגט‪ ,‬איך האב‬ ‫דער ישמח משה (פרשת בשלח) שטעלט אוועק‬ ‫זיך געמוטשעט אויף תורה און דערנאך האב‬ ‫ביי קריעת ים סוף‪ ,‬אז דורכדעם וואס דער ים‬ ‫איך געטראפן ‪ -‬זאלסטו אים גלייבן‪ .‬פרעגן‬ ‫האט זיך צובראכן פארן אויבערשטנס וועגן‬ ‫אלע ספרים הקדושים‪ :‬א 'מציאה' מיינט דאך‪,‬‬ ‫‪ -‬אט דאס איז געווען 'לאיתנו' פונעם ים!‬ ‫אז א מענטש טרעפט פלוצלינג אן אוצר‬ ‫אט דאס האט אריינגעגעבן א שטארקן כח‬ ‫פון געלט אן ארבעטן‪ ,‬אבער טאמער דער‬ ‫פארן ים! ווייל דאס איז דער כלל פון 'מדה‬ ‫מענטש האט אריינגעלייגט א 'יגיעה' און‬ ‫כנגד מדה'‪ ,‬אז ווען א מענטש גיבט זיך אוועק‬ ‫א שווערע האראוואניע‪ ,‬ווי פאסט זיך אויף‬ ‫פארן באשעפער ‪ -‬גיבט זיך דער באשעפער‬ ‫דעם דער לשון 'מציאה'?! עס איז דאך נישט‬ ‫אוועק פאר אים כביכול‪ ,‬דאס הייסט‪ ,‬אז דער‬ ‫קיין 'מציאה' וועלכע ער האט געטראפן אן‬ ‫באשעפער ‪ -‬וואס ער איז דער 'מחיה החיים' ‪-‬‬ ‫ארבעטן?!‬ ‫גיבט אים חיות! וואס דאס איז א געוואלדיגע‬ ‫חיות שאין לשער!‬ ‫נאר דער תירוץ איז‪ :‬א מענטש וואס‬ ‫הארעוועט שווער אויף תורה‪ ,‬פאנגט ער‬ ‫עס שטייט אין זוהר הקדוש (אחרי עג‪:):‬‬ ‫פלוצלינג אן צו שפירן א גוטן טעם אין תורה!‬ ‫"אורייתא וקודשא בריך הוא חד הוא" ‪ -‬די‬ ‫אט דאס איז די 'מציאה' וואס מען טרעפט‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫ח‬ ‫דיר געבן אזא חיות‪ ,‬ווי‬ ‫תורה איז דער באשעפער‪.‬‬ ‫דאס וואס די תורה גיבט‬ ‫אין רוחניות‬ ‫דעריבער‪ ,‬אז א איד גיבט‬ ‫קומט דער טעם‬ ‫דיר יעצט! דער 'חיי עולם'‬ ‫נאכן לערנען און‬ ‫'זיך' אוועק פאר דער‬ ‫וואס שפירסט יעצט נאכן‬ ‫נישט בעפארן‬ ‫תורה‪ ,‬ער צורייסט זיך‬ ‫לערנען ‪ -‬איז בלויז דערפאר‬ ‫לערנען‪ .‬אבער‬ ‫אינגאנצן כדי צו לערנען‬ ‫וואס עס קומט דיר אן אזוי‬ ‫איינמאל מען‬ ‫תורה‪ ,‬דעמאלט גיבט זיך‬ ‫שווער! ווייל דו ביסט א‬ ‫ברעכט עס דורך‬ ‫די תורה אוועק פאר אים!‬ ‫'ממית עצמו עליה' ‪ -‬דו‬ ‫און מען זעצט‬ ‫ער באקומט א געוואלדיגן‬ ‫גיבסט זיך אינגאנצן אוועק‬ ‫זיך לערנען‪,‬‬ ‫חיות פון די 'חיים נצחיים'‬ ‫פאר איר‪ ,‬דערפאר איז די‬ ‫הייבט מען שוין‬ ‫פון תורה! און ווי מער‬ ‫'תורה מתקיימת ביי דיר!‬ ‫אן צו באקומען‬ ‫באקוועמליכקייט ער גיבט‬ ‫דעם זיסן טעם‬ ‫די תורה הקדושה גיבט‬ ‫פון תורה‪ ,‬וואס‬ ‫אוועק פאר דער תורה‪,‬‬ ‫זיך אינגאנצן אוועק פאר‬ ‫גארנישט קען‬ ‫אלץ מער חיות באקומט‬ ‫דיר!"‪.‬‬ ‫זיך פארגלייכן‬ ‫ער פון דער תורה! דערפאר‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫זאגן חז"ל (ברכות סג‪" :):‬אין‬ ‫התורה מתקיימת אלא‬ ‫מיט דעם קען מען‬ ‫במי שממית עצמו עליה"‬ ‫פארשטיין דאס וואס עס‬ ‫‪ -‬די תורה האלט זיך נאר ביי אזא‬ ‫שטייט אין דער אויבנדערמאנטער‬ ‫מענטש וואס ער הרג'עט זיך אוועק אויף‬ ‫תפלה פון רבי נחוניא בן הקנה‪' :‬אנו עמלים‬ ‫דער תורה! ער גיבט אוועק זיין 'חיי שעה'‬ ‫ומקבלים שכר והם עמלים ואינם מקבלים‬ ‫פאר דער תורה‪ ,‬דעמאלט גיבט אים די תורה‬ ‫שכר' ‪ -‬מיר פלאגן זיך און באקומען שכר‪ ,‬און‬ ‫אוועק איר 'חיי עולם'!‬ ‫די יושבי קרנות פלאגן זיך און באקומען נישט‬ ‫באצאלט‪ .‬פרעגט די וועלט א קשיא‪ :‬וואס‬ ‫הייסט זיי באקומען נישט באצאלט? יעדער‬ ‫קיינער קען נישט שפירן א טעם אין תורה‬ ‫ארבעטער וועלכער ארבעט אין עניני עולם‬ ‫‪ -‬אן זיך מוטשען און הארעווען דערויף‬ ‫הזה באקומט באצאלט פאר זיין ארבעט!‬ ‫קיינער ארבעט נישט אומזיסט! טא וואס‬ ‫דאס בארואיגט אזויפיל דעם ווייטאג‬ ‫הייסט 'אינם מקבלים שכר'?!‬ ‫וואס אסאך אידן שפירן ביי זיך‪" :‬פארוואס‬ ‫קומט מיר אן אזוי שווער צו לערנען?!‬ ‫פארוואס קאסט עס מיר אזויפיל כוחות‬ ‫נאר לויט ווי מען האט גערעדט‬ ‫און האראוואניע?!"‪ .‬אבער לויט דעם‬ ‫פארשטייט מען עס זייער גוט‪ .‬ווייל דער‬ ‫הסבר ווערט עס פארענטפערט‪" :‬די אלע‬ ‫ארבעטער וועלכער מוטשעט זיך אפ א‬ ‫שוועריגקייטן איז נאר 'לטובתך'! ווייל ווען‬ ‫גאנצע תקופה ביטער שווער‪ ,‬און צום סוף‬ ‫דו זאלסט ווען אנקומען צו דער זעלבער‬ ‫באקומט ער באצאלט פאר זיין ארבעט‪ ,‬ער‬ ‫בלאט גמרא ‪ -‬אן זיך מוטשען און הארעווען‬ ‫האט טאקע הנאה פון דאס געלט‪ ,‬אבער ער‬ ‫‪ -‬וואלסטו נישט זוכה געווען אז די תורה זאל‬ ‫ט‬ ‫חיי שרה תשפ"ז‬ ‫דאס איז מרומז אין די ווערטער פון חז"ל‬ ‫האט נישט קיין הנאה פון זיין 'פלאג'‪ .‬דאס‬ ‫(אבות פ"ד מ"ט)‪" :‬כל המקיים את התורה‬ ‫הייסט‪ ,‬ער טראכט צו זיך‪" :‬פארוואס דארף‬ ‫מעוני" ‪ -‬דער וואס איז מקיים די תורה מיט‬ ‫איך זיך פלאגן מיט אזא 'עמל'?! וואלט דען‬ ‫אן ארימקייט‪ ,‬ער גיבט זיך קודם אוועק פארן‬ ‫נישט געווען בעסער ווען איך קען דאס‬ ‫אויבערשטן‪" ,‬סופו לקיימה מעושר" ‪ -‬וועט‬ ‫ווען באקומען אן ארבעטן?! יענער האט‬ ‫עס צום סוף מקיים זיין מיט עשירות‪ ,‬דאס‬ ‫דאך געווינען א לאטערי און באקומען דעם‬ ‫הייסט‪ ,‬עס וועט אים ווערן ליכטיג! ער וועט‬ ‫זעלבן סומע געלט ‪ -‬אן דעם וואס ער זאל‬ ‫באקומען א געשמאקע געפיל אין תורה!‬ ‫דארפן ארבעטן!"‪ .‬דאס הייסט‪' :‬עמלים ואינם‬ ‫עס וועט זיין 'וחי בהם' ‪ -‬זיין חיות וועט זיין‬ ‫מקבלים שכר' ‪ -‬זיי באקומען נישט באצאלט‬ ‫בלויז תורה ומצוות! ווי מען זעט בחוש‪ :‬די‬ ‫פארן ארבעט‪ ,‬ווייל עס איז שייך במציאות צו‬ ‫ליכטיגסטע און גליקליכסטע מענטשן אויף‬ ‫באקומען געלט אויך אן ארבעט‪ .‬אבער ביי‬ ‫דער וועלט ‪ -‬זענען די אידן וועלכע האבן‬ ‫געהארעוועט! אפילו ווען פון אנפאנג האט‬ ‫'יגיעת התורה' איז 'עמלים ומקבלים שכר'‪,‬‬ ‫זיי נישט אויסגעזען אזוי ליכטיג און גליקליך‪,‬‬ ‫מען באקומט באצאלט פאר דער 'יגיעה' ‪ -‬אז‬ ‫האבן זיי געהארעוועט און געשוויצט אויף‬ ‫מען איז זוכה צו שפירן א געוואלדיגן 'חיות'!‬ ‫די תורה! ביז צום סוף זענען זיי געווארן די‬ ‫און דער שכר איז נישט דא קיין מציאות‬ ‫ליכטיגסטע און גליקליכסטע מענטשן! זיי‬ ‫בעולם צו באקומען אן קיין 'עמל'! קיינער‬ ‫פילן דעם געוואלדיגן 'חיות' און געשמאק‬ ‫קען נישט שפירן א טעם אין תורה ‪ -‬אן זיך‬ ‫אין תורה‪' ,‬סופו לקיימה מעושר'‪.‬‬ ‫מוטשען און הארעווען דערויף!‬ ‫תוצאות חיים‬ ‫‪ .‬אאיידער מען זעצט זיך לערנען דארף מען וויסן אז דעם זיסן טעם פון די תורה‬ ‫הקדושה קומט דוקא נאכן זיך מוטשען‪ .‬בעפארן לערנען איז עס געווענליך שווער‬ ‫און מען שפירט די פוילקייט פונעם יצר הרע‪ ,‬אבער אז מען ברעכט עס דורך און‬ ‫מען זעצט זיך לערנען‪ ,‬עפנט זיך אויף די רוחניות'דיגער טעם און די מתיקות‬ ‫התורה‪.‬‬ ‫‪ .‬בא איד דארף זיך אוועקגעבן פאר דער תורה הקדושה בכל לב ונפש‪ ,‬ווייל‬ ‫די תורה און דער באשעפער זענען איינס‪ .‬ווי מער א איד קוקט נישט אויף זיין‬ ‫אייגענער באקוועמליכקייט און ער פלאגט זיך און ער גיבט זיך אוועק פאר‬ ‫די תורה ‪ -‬אלס מער חיות גיבט אים די תורה צוריק‪ ,‬און ער טרעפט פלוצלינג א‬ ‫'מציאה' פון א געוואלדיגן ליכטיגן 'חיי עולם'‪.‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫י‬ ‫ליקוטי פנינים‬ ‫על פרשת השבוע‬ ‫אורות חיים‬ ‫זקן ויושב בישיבה;‬ ‫כל השומע יצחק לי;‬ ‫א רבי קען משפיע זיין פאר יעדן‬ ‫א שלימות'דיגע שמחה‪ :‬אלע וואס‬ ‫איינעם זיין חלק התורה‬ ‫דארפן ישועות ווערן געהאלפן‬ ‫דער ייטב לב (פרשת חיי שרה) ברענגט פונעם‬ ‫עס איז דא א מורא'דיגער פשט אויפן פסוק‬ ‫פנים יפות אויפן פסוק‪ְ' :‬וְ ַַא ְְבָרָָהָ ם ֵָזֵָקן ָּבּ א ַּּבָּי ִִּמים‬ ‫ֹלִקים‬ ‫וואס שטייט ביי שרה אמנו‪ְ'ְ :‬צֹחֹק ָעָ ָׂׂשה ִלִ י ֱֱא ִ‬ ‫ֵּבַּרְך ֶֶאת ַַא ְְבָרָָהָ ם ַּבֹּּכּל' (בראשית כד‪ ,‬א)‪ ,‬אז חז"ל‬ ‫ַוַ ה׳ ַ‬ ‫ָּכּל ַַהֹּׁש ֵ�ֵׁמ ַַע ְִיְִצ ַַחק ִלִ י' (בראשית כא‪ ,‬ו)‪ .‬רש"י ברענגט‬ ‫זאגן דאך (יומא כח‪' :):‬אברהם אבינו זקן ויושב‬ ‫דארטן פונעם מדרש (בראשית רבה נג‪ ,‬ח)‪' :‬הרבה‬ ‫בישיבה היה'‪ .‬זאגט ער א מורא'דיגן פשט‪:‬‬ ‫עקרות נפקדו עמה‪ ,‬הרבה חולים נתרפאו בו‬ ‫יעדער איד וואס וויל לערנען תורה‪ ,‬וואס וויל‬ ‫ביום‪ ,‬הרבה תפלות נענו עמה‪ ,‬וצחוק הרבה היה‬ ‫הערן און מקבל זיין‪ ,‬האט זיין אייגענעם חלק‬ ‫בעולם'‪.‬‬ ‫וואס מען דארף אים משפיע זיין מן השמים‪.‬‬ ‫ביי אן אמת'דיגן ערליכן איד‪ ,‬ווען עס קומט‬ ‫אבער דער 'צינור' ‪ -‬דער וועג וויאזוי די השפעה‬ ‫אים א שמחה און מען וויל אים מן השמים‬ ‫קומט אראפ צו אים‪ ,‬איז דורך דעם רבי'ן און‬ ‫משמח זיין‪ ,‬ווייסט מען אז אויב מען וועט געבן‬ ‫דעם צדיק פון וועמען ער וויל הערן און‬ ‫א שמחה נאר פאר אים אליין‪ ,‬בשעת אנדערע‬ ‫לערנען‪.‬‬ ‫אידן זענען נאך בצער און דארפן ישועות‪ ,‬וועט‬ ‫דאס איז דער פשט‪' :‬ואברהם זקן' ‪ -‬ער איז‬ ‫ער נישט קענען זיין אמת'דיג בשמחה‪ ,‬ווייל זיין‬ ‫געווען א 'זקן ויושב בישיבה'‪ ,‬דער רבי וואס‬ ‫הארץ וועט אים וויי טון פאר יענעם‪ .‬א ריכטיגע‬ ‫לערנט אויס תורה‪' ,‬וה׳ ברך את אברהם בכל' ‪-‬‬ ‫שמחה איז ביי אים נאר ווען ער זעט אז אויך אלע‬ ‫אברהם אבינו האט באקומען מן השמים א ברכה‬ ‫אנדערע ארום אים ווערן געהאלפן‪.‬‬ ‫וואס נעמט אריין 'בכל'‪ ,‬דהיינו אלע חלקי התורה‬ ‫דאס איז דער פשט‪' :‬צחוק עשה לי אלוקים'‬ ‫אינאיינעם‪ .‬דורכדעם וואס יעדער תלמיד האט‬ ‫‪ -‬דער אויבערשטער האט געוואלט מאכן פאר‬ ‫געהאט א חשק צו לערנען און הערן עפעס‬ ‫מיר אן אמת'דיגע שמחה‪ ,‬דערפאר האט ער‬ ‫אנדערש פון אים‪ ,‬האט אברהם אבינו ‪ -‬אלס‬ ‫געמוזט מאכן 'כל השומע יצחק לי' ‪ -‬אז יעדער‬ ‫דער רבי וואס לערנט מיט תלמידים ‪ -‬באקומען‬ ‫וואס הערט זאל אויך האבן אן אייגענע ישועה‪.‬‬ ‫די ברכה און דעם כח צו משפיע זיין פאר‬ ‫וויבאלד 'הרבה עקרות נפקדו עמה הרבה חולים‬ ‫יעדן איינעם פונקנטליך זיין חלק‪' ,‬בכל' ‪ -‬וואס‬ ‫נתרפאו בו ביום'‪ ,‬דאס אליין האט געמאכט‬ ‫יעדער איינציגער תלמיד האט נאר געוואלט‬ ‫אז עס זאל זיין פאר שרה אמנו א ריכטיגע‪,‬‬ ‫הערן‪.‬‬ ‫שלימות'דיגע שמחה‪.‬‬ ‫אי‬ ‫חיי שרה תשפ"ז‬ ‫שלאגן מיט זייער יצר הרע! אפילו ער אליין האט‬ ‫וה' ברך את אברהם בכל;‬ ‫שוין טאקע נישט קיין יצר הרע‪ ,‬אבער ער העלפט‬ ‫דער שלימות פון צדיקים‪ :‬מנצח זיין דעם יצר‬ ‫אנדערע מיט זייער מלחמת היצר‪ ,‬און אזוי מאכט‬ ‫הרע און אריינגעבן די כוחות אין תלמידים‬ ‫ער ווייטער דעם נחת רוח פארן אויבערשטן‪ .‬ווי‬ ‫חז"ל זאגן (אבות פ"ה מי"ח)‪' :‬משה זכה וזיכה את‬ ‫דער רבי זכרונו לברכה זאגט אין טיב לבב‬ ‫הרבים זכות הרבים תלוי בו' ‪ -‬דורכדעם מאכט‬ ‫ֵּבַּרְך ֶֶאת ַַא ְְבָרָָהָ ם‬ ‫(פרשת חיי שרה)‪ :‬אויפן פסוק 'ַוַ ה׳ ַ‬ ‫ַּבּּכֹל' (בראשית כד‪ ,‬א)‪ ,‬איז דא איין מדרש (בר"ר פנ"ט‬ ‫ער אויך דעם נחת רוח‪ ,‬און ער פירט אויס דעם‬ ‫תכלית הבריאה‪.‬‬ ‫ס"ז) וואס זאגט‪' :‬בכל ‪ -‬שהשליטו ביצרו'; אן‬ ‫אנדערער מדרש (בר"ר פנ"ט ס"ח) זאגט‪' :‬בכל ‪ -‬זה‬ ‫זאגט ער‪ :‬אברהם אבינו איז געווען 'בכל ‪-‬‬ ‫אליעזר'‪ ,‬ווי עס שטייט 'המושל בכל אשר לו'‪.‬‬ ‫שהשליטו ביצרו'‪ ,‬ער האט שוין געהאט מהפך‬ ‫נאך שטייט דארטן אין מדרש אויף אברהם אבינו‬ ‫געווען דעם יצר לטוב‪ .‬אבער צוזאמען מיט דעם‬ ‫'ָיְָפ ִָיִָפיָתָ‬ ‫(שיר השירים רבה פ"א סכ"ב) אויפן פסוק‪ְ :‬‬ ‫איז געווען 'בכל ‪ -‬זה אליעזר'‪ ,‬ער האט מעמיד‬ ‫ִִמְּבֵּנֵ י ָאָָדָ ם (תהלים מה‪ ,‬ג) ‪ -‬נתיפית בעליונים‬ ‫געווען תלמידים‪ ,‬ווי אליעזר וואס איז געווען‬ ‫ֹלִקים ְלְ עֹוָלָ ם'‪.‬‬‫ֵּבַּרְכְ ָך ֱֱא ִ‬ ‫ונתיפית בתחתונים‪ַַ ,‬על ֵּכּ ן ַ‬ ‫'דולה ומשקה מתורת רבו לאחרים' (יומא כח‪.):‬‬ ‫זאגט דער רבי‪ :‬עס איז באקאנט דער שמועס‬ ‫דאס מיינט 'נתיפית בעליונים' ‪ -‬אברהם אבינו‬ ‫פונעם ישמח משה (פרשת נח) וואס איז מער חשוב‪:‬‬ ‫האט געהאט די מעלה פון די מלאכים וואס‬ ‫א צדיק וואס האט נאך א מלחמת היצר און ער‬ ‫זענען כל כולו טוב און זיי האבן נישט קיין יצר‬ ‫שלאגט זיך כסדר‪ ,‬אדער א צדיק וואס האט שוין‬ ‫הרע; אבער מיט דעם האט ער אויך געהאט‬ ‫אינגאנצן מהפך געווען זיין יצר לטוב? זאגט דער‬ ‫'נתיפית בתחתונים' ‪ -‬די מעלה פון די בני אדם‬ ‫ישמח משה‪ ,‬אז אין אנהייב דארף אודאי זיין א‬ ‫וואס שלאגן זיך מיטן יצר הרע‪ ,‬ווייל ער האט‬ ‫מלחמה‪ ,‬אבער שפעטער איז די שלימות אז מען‬ ‫געהאלפן פאר אנדערע אין זייער מלחמה‪.‬‬ ‫האט זיך שוין אינגאנצן מהפך געווען‪ ,‬ביז מען‬ ‫קען זיין דאס איז דער אויספיר פונעם פסוק‪:‬‬ ‫האט שוין בכלל נישט קיין יצר הרע‪.‬‬ ‫'על כן ברכך אלקים לעולם'‪ .‬דער רבי זכרונו‬ ‫פרעגט דער רבי אויף דעם‪ :‬אלץ איז ריכטיג‪,‬‬ ‫לברכה ברענגט אסאך מאל דעם ענין‪ ,‬אז דאס‬ ‫דאס איז טאקע די שלימות‪ ,‬אבער סוף כל סוף‪,‬‬ ‫וואס צדיקים טוען בחייהם ‪ -‬טוען זיי אויך לאחר‬ ‫דער נחת רוח וואס דער אויבערשטער האט פון‬ ‫פטירתם‪ ,‬ווייל זיי ווערן נתלבש אין די וואס זענען‬ ‫די בריאה איז דאך דוקא פון א מלחמת היצר‪ ,‬נו‪,‬‬ ‫ממשיך אין זייערע דרכים‪ ,‬און זיי קומען אראפ‬ ‫אויב אזוי‪ ,‬ווי קען זיין אז דער צדיק וואס האט‬ ‫דאס צו טון ווייטער‪ .‬דאס מיינט 'על כן ברכך‬ ‫שוין מהפך געווען לטוב‪ ,‬זאל נישט מאכן דעם‬ ‫אלקים לעולם' ‪ -‬דער צדיק וואס האט צוגעהאלפן‬ ‫נחת רוח פארן אויבערשטן פונעם מלחמת היצר‪,‬‬ ‫פאר אנדערע צו קענען לוחם זיין מיט זייער יצר‬ ‫וואס דאס איז דאך דער עיקר תכלית הבריאה?‬ ‫הרע ווען ער איז געווען דא אויף דער וועלט‪ ,‬דער‬ ‫קומט אראפ ווייטער אויך נאך זיין פטירה צו‬ ‫אויף דעם זאגט דער רבי‪ :‬דער צדיק געבט‬ ‫העלפן אנדערע אין זייער מלחמת היצר‪.‬‬ ‫אריין כוחות אין אנדערע‪ ,‬אז זיי זאלן זיך קענען‬ ‫קול דברי תורה ויראה‬ ‫מערכת ובחרת בחיים‬ ‫‪605.313.1735‬‬ ‫‪845.445.8579‬‬ ‫ובחרת בחיים‬ ‫בי‬