נועם האור - אידיש · No'am Ha'or - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

“נועם האור” גליון יח בעזרת השם יתברך
א
“נועם האור” גליון יח בעזרת השם יתברך
שיעור אור החיים הקדוש חיי שרה תשפ”ז
דיינע טעג לעבן פון דיר!
די קדושה וואס ליגט אין דיינע טעג
פארן עסן האסטו געמאכט א ברכה .נאכן עסן האסטו א גאנצער טאג -און גארנישט געווען?
געבענטשט .דו האסט אנערקענט אז דאס ברויט קומט דער טאג האט זיך קוים אנגעהויבן ,און מען לויפט שוין.
פונעם אייבערשטן ,אז ער שפייזט דיך און ער האלט
מען דארף אריינכאפן א מקוה ,אנקומען צום מנין .אין
דיך ביים לעבן.
שטוב דארף מען עפעס ערלעדיגן ,אין ארבעט ווארט
אין ארבעט האסטו זיך באמיט צו פארדינען ערליך. מען שוין .איינער דארף אן ענטפער ,א צווייטער בעט
אפשר האסטו געהאט א געלעגנהייט צו פארדינען אויף א טובה ,און אינמיטן דערמאנט מען זיך אין נאך עפעס
אן אופן וואס איז נישט אויסגעהאלטן ,און האסט עס וואס מען האט נעכטן פארגעסן.
נישט געטון .אפשר האסטו געהאלפן א צווייטן ,זיך
מען ענדיגט איין זאך ,און די צווייטע שטייט שוין גרייט.
אנגעשטרענגט פאר דיין שטוב ,זיך איינגעהאלטן פון
א ווארט וואס וואלט געקענט וויי טון. ברוך השם ,מען האט א שטוב .מען האט קינדער ,מען
האט פאר וועמען צו זארגן .מען וויל נאכקומען די
און דו זאגסט נאך :גארנישט עפעס עקסטער?!
התחייבות׳ן ,פארדינען ערליך ,טון וואס מען דארף.
נאר מען איז אזוי פארנומען מיטן לעבן ,אז מען קומט מען לויפט נישט נאך קיין שלעכטע זאכן ,חס ושלום.
נישט אן צו טראכטן וואס פאר א לעבן מען האט! מען פרובירט צו פירן א אידיש לעבן.
די מצוות טוט מען ,ברוך השם .אבער דער קאפ איז אזוי גייט דער טאג.
שוין ביי דער קומענדיגער זאך .מען ענדיגט דאווענען
און מיד אראפ, זיך מען ביינאכט זעצט
און מען לויפט אין ארבעט ,מען ענדיגט בענטשן און
אויסגעמוטשעט.
מען דארף שוין עפעס ערלעדיגן.
״נו ,וואס האסטו היינט געטון?״
די הייליגע ווערטער פונעם אור החיים הקדוש שטעלן
״וואס האב איך געטון? גארנישט עפעס עקסטער…
אונז אפ אינמיטן דעם געלויף.
געווען אין ארבעט ,געלאפן אהין און צוריק .דו ווייסט
די טעג פון שרה אמנו דאך .א טאג איז אריבער.״
די תורה הקדושה זאגט (בראשית כ"ג ,א'): און דער קאפ איז שוין ביי מארגן.
״וַיִּ ְהיּו חַ יֵּי שָׂ ָׂרה מֵּ אָׂ ה שָׂ נָׂה וְ עֶ ְש ִּרים שָׂ נָׂה וְ שֶ בַ ע גארנישט עפעס עקסטער?!
שָׂ נִּ ים ְשנֵּי חַ יֵּי שָׂ ָׂרה״. טייערער איד ,לאמיר א רגע צוריקגיין צו דיין טאג.
שרה אמנו האט געלעבט הונדערט זיבן־און־צוואנציג אפשר איז דארט געווען אסאך מער ווי דו האסט באמערקט.
יאר; דאס זענען געווען די יארן פון איר לעבן. מען טוט -און מען כאפט נישט
אויפן לשון ״חיי שרה״ זאגט דער אור החיים הקדוש:
דו האסט אנגעטון טלית און תפילין ,געליינט קריאת
אֹומרֹו חַ יֵּי שָׂ ָׂרה ,כִּ י הַ צַ ִּדיקִּ ים ְמחַ יִּ ים ״וְ ְ שמע .דו האסט געזאגט ברכות ,געלויבט דעם
יְ מֵּ יהֶ ם ,וְ הָׂ ְרשָׂ עִּ ים יְ מֵּ יהֶ ם ְמחַ יִּ ים אֹותָׂ ם״. אייבערשטן ,געבעטן ביי אים אויף דיר און דיין משפחה,
די תורה זאגט ״דאס לעבן פון שרה״ ,ווייל די אויף אלע אידישע קינדער און אויף דער גאנצע וועלט.
צדיקים געבן לעבן פאר זייערע טעג; ביי די רשעים דו האסט געזאגט קדושה ,געענטפערט אמן,
איז פארקערט -זייערע טעג געבן לעבן פאר זיי.
אריינגעלייגט צדקה אין דער פושקע.
ב
“נועם האור” גליון יח בעזרת השם יתברך
דער גוף דארף עסן און טרינקען .ער דארף שלאפן ,ער לאמיר הערן די ווערטער נאך אמאל .דער צדיק גיט
דארף באקומען וואס עס פעלט אים .אבער די נשמה האט לעבן פארן טאג .דער רשע לעבט פון דעם טאג.
א פארבינדונג מיטן אייבערשטן ,מיטן מקור פון אלע חיים. ווער גיט לעבן פאר וועמען?
דער אור החיים הקדוש זאגט אויף דעם פסוק ״ולדבקה לכאורה לעב איך דאך ווייל דער אייבערשטער האט
בו כי הוא חייך״ (אור החיים הקדוש ,דברים ל׳ ,כ׳): מיר געגעבן נאך א טאג .איך בין אויפגעשטאנען ,איך
״שֶ ע ֲִּשיַת ְרצֹונֹו ִּהיא ְתסֹובֵּ ב שֶ יִּ ְדבַ ק הָׂ אָׂ דָׂ ם אטעם ,איך גיי ארום .וואס מיינט אז איך זאל געבן
אֹומרֹו ּולְ דָׂ ְבקָׂ ה בֹו ,וְ זֶה הּוא עַ ְצמֹו ְבקֹונֹו ,כְ ְ לעבן פאר מיינע טעג?
הַ חַ יִּ ים בָׂ עֹולָׂם הַ זֶה״. וואס הייסט לעבן?
דורך טון דעם אייבערשטנס רצון ווערט דער אין מסכת ברכות (י"ח) זאגט די גמרא אויף די צדיקים:
מענטש דבוק אין זיין באשעפער ,ווי די תורה זאגט
״זיך צו באהעפטן אין אים״ .און די דבקות אליין ״אֵּ ּלּו צַ ִּדיקִּ ים שֶ ְב ִּמיתָׂ תָׂ ן נִּ קְ ְראּו חַ יִּ ים״.
איז דאס לעבן אויף דער וועלט. דאס זענען די צדיקים ,וואס ווערן אפילו נאך זייער
פטירה אנגערופן לעבעדיג.
דאס איז דאך א געוואלדיגע בשורה!
און אויף די רשעים זאגט די גמרא:
ווען א איד טוט דעם רצון ה׳ ,ווערט ער דבוק אינעם
אייבערשטן ,אינעם מקור החיים .ער האט נישט נאר ״אֵּ ּלּו ְרשָׂ עִּ ים שֶ ְבחַ יֵּיהֶ ן קְ רּויִּ ין מֵּ ִּתים״.
מקיים געווען א חיוב -ער איז יעצט נאנט צום דאס זענען די רשעים ,וואס אפילו בשעת זיי לעבן
אייבערשטן! ווערן זיי אנגערופן טויט.
פון וואנעט זוך איך מיין חיות? עס איז פאראן א לעבן וואס איז מער ווי דער גוף וואס
אטעמט און באוועגט זיך .א לעבן פון פארבינדונג מיטן
אין די ווערטער פונעם אור החיים ליגט אויך א
אייבערשטן ,וואס ענדיגט זיך נישט מיט די
טיפערע התבוננות.
גשמיות׳דיגע יארן.
א מענטש קען זוכן זיין גאנצע חיות אין דעם וואס די דער רשע האט די טעג וואס מען האט אים געגעבן.
טעג קענען געבן .נאך א הנאה ,נאך א הצלחה ,נאך ווילאנג זיי גייען אן ,לעבט ער .אבער ער פילט זיי
כבוד .ווען ער באקומט ,לעבט ער אויף .ווען עס גייט נישט אן מיטן אמת׳ן לעבן פון קדושה.
אריבער ,דארף ער שוין די קומענדיגע זאך.
דער צדיק ,דורך זיין תורה און עבודת ה׳ ,גיט אריין
אזוי קען מען פארשטיין דעם צד פון ״ימיהם מחיים לעבן אין די טעג אליין .זיי ווערן טעג פון קדושה ,מיט
אותם״ :די טעג ,מיט זייערע הנאות ,זענען דאס פון א תוכן וואס בלייבט.
וואס ער זוכט צו לעבן.
דא עפנט זיך פאר אונז א וועג צו באטראכטן אונזער
דער צדיק איז דבוק אינעם אייבערשטן .ער באקומט אייגענעם לעבן.
זיין חיות פונעם מקור החיים ,און אין די טעג וואס מען
דער מקור פון אלע חיים
האט אים געגעבן ברענגט ער אריין פון דער קדושה.
די תורה הקדושה זאגט (דברים ד' ,ד'):
מיט די הענט טוט ער חסד .מיטן מויל לערנט ער תורה.
מיט די כוחות וואס דער אייבערשטער גיט אים ,טוט ״וְ אַ תֶ ם הַ ְדבֵּ קִּ ים בַ ה׳ אֱ ֹלהֵּ יכֶם חַ יִּ ים כֻּּלְ כֶם
ער זיין רצון. הַ יֹום״.
אזוי באקומט דער טאג לעבן דורך זיין עבודת ה׳. איר זענט דבוק אין דעם אייבערשטן אייער גאט,
לעבט אלע היינט.
דער צדיק לעבט פונעם אייבערשטן ,און דורך דעם
באלעבט ער זיינע טעג.
ג
“נועם האור” גליון יח בעזרת השם יתברך
און דער ערשטער שריט איז :נישט אוועקמאכן דאס און יעצט קומען מיר צו אונז
גוטס וואס דער אייבערשטער האט אונז שוין מזכה טייערער איד ,ווען דו הערסט די ווערטער ״צדיקים
געווען צו טון. מחיים ימיהם״ ,זאלסטו נישט טראכטן :דאס רעדט מען
מען קען דאווענען ,און נישט באטראכטן די זכיה אז צו צדיקים .וואס האט עס מיט מיר?
מען רעדט יעצט צום באשעפער .מען קען געבן צדקה, אוודאי זענען אין עבודת ה׳ פאראן מדריגות אויף
און קוים כאפן אז דער אייבערשטער האט אויסגעפירט מדריגות .מיר ווייסן וויפיל מיר דארפן נאך ארבעטן
זיין רצון דורך דער אייגענער האנט. אויף זיך .עס זענען דא נסיונות ,עס זענען דא נפילות,
פון די ווערטער פונעם הייליגן אור החיים הקדוש און מען דארף תשובה טון און זיך אויפהייבן.
נעמען מיר א רוף :זיך לערנען פון די אבות ואמהות אבער די תורה וואס דו לערנסט איז תורה .דיין מצוה
הקדושים ,און אריינברענגען מער חיות אין אונזער איז א מצוה .און דיין התגברות איז טייער ביים
עבודת ה׳. אייבערשטן!
זיך אפשטעלן און אנערקענען דעם לעבן פון קדושה מיר היטן שבת ,מיר לייגן תפילין ,מיר מאכן ברכות.
וואס ליגט אין אונזערע מעשים. מיר ווילן טון דעם אייבערשטנ׳ס רצון .אויך ווען דער
טאטע ,לאז מיך לעבן מיט דעם לעבן וואס דו האסט קאפ איז פול מיט טרדות ,איז אין אונזער לעבן פאראן
מיר געגעבן! אן אוצר פון קדושה.
דיין קול -אין דער שירה פון כלל ישראל די שאלה איז :אנערקענען מיר דעם אוצר? לעבן מיר
לאמיר צוריקגיין צו דיין שחרית. מיט דער זכיה וואס דער אייבערשטער האט אונז
געגעבן?
דו געדענקסט אפשר דעם יאג .מען האט געדארפט
א קינד פונעם קעניג פארשטייט נישט אלעמאל וואס
אנקומען אין ארבעט .דער קאפ איז געווען פול מיט
פאר א זכיה ער האט .ער כאפט נאכנישט וואס עס
זאכן וואס מען דארף ערלעדיגן.
מיינט צו זיין א בן מלך.
אבער אינמיטן דאווענען האסטו געזאגט:
צומאל פירט ער זיך אויך נישט אויף ווי עס פאסט פאר
״קָׂ דֹוש ,קָׂ דֹוש ,קָׂ דֹוש ,ה׳ ְצבָׂ אֹותְ ,מל ֹא כָׂל הָׂ אָׂ ֶרץ אים .דארף מען אים אויסלערנען ,דערמאנען זיין
כְ בֹודֹו״. אחריות און אים העלפן זיך אויפצוהייבן.
די גמרא זאגט (חולין צ״א ע״ב): אבער ער בלייבט א קינד פונעם קעניג! און דווקא
אֹומ ִּרים ִּש ָׂירה לְ מַ עְ לָׂה
״וְ אֵּ ין מַ לְ אֲ כֵּי הַ שָׂ ֵּרת ְ דערפאר דארף ער וויסן ווער ער איז ,כדי ער זאל
ֹאמרּו יִּ ְש ָׂראֵּ ל לְ מַ טָׂ ה״.
עַד שֶ י ְ וועלן לעבן ווי עס פאסט פאר א בן מלך.
די מלאכי השרת זאגן נישט שירה אויבן ,ביז די מיר זענען קינדער פון די אבות ואמהות הקדושים .די
אידן זאגן שירה דא אונטן. תורה דערציילט אונז פון זייער לעבן ,כדי מיר זאלן
הערסטו וואס דא שטייט?! זיך לערנען פון זייערע וועגן.
דיין קול האט זיך צוגעשטעלט צו דער שירה פון כלל דער הייליגער אור החיים הקדוש עפענט אונז די אויגן:
ישראל .דו ביסט געשטאנען אין דיין שול ,מיט דיינע קוק וואס עס מיינט צו באלעבן א טאג מיט עבודת ה׳!
טרדות ,און האסט געהאט א חלק אין דער שירה אויף קוק וואס פאר א תוכן א מצוה קען אריינברענגען אין
וועלכער מען ווארט אין הימל! דיין לעבן!
די ווערטער ״צדיקים מחיים ימיהם״ רופן אונז זיך צו
און ביינאכט זאגסטו נאך :״גארנישט עפעס
דערהייבן .מער דעת אין דער מצוה .מער חיות אין דער
עקסטער…״
תפילה .מער שמחה מיט דער זכיה צו טון דעם רצון ה׳.
ד
“נועם האור” גליון יח בעזרת השם יתברך
וואו האט דער אייבערשטער געלאזט אנקומען דעם די האנט וואס איז א גאנצן טאג פארנומען
אור פון דער מצוה? -דאס ווייסטו נישט. דו האסט היינט געגעבן צדקה.
און ווייל מיר זעען נישט ,ווערט דער מעשה קליין אין די זעלבע האנט וואס ארבעט ,טראגט און ערלעדיגט,
אונזערע אויגן. האט גענומען א מטבע און געטון א מצוה.
אבער דער ״נפש החיים״ לערנט אונז אז די פעולה איז ווי מיר האבן געלערנט פאריגע וואך ביי ״וירא אליו
אסאך גרעסער פון וואס אונזערע אויגן קענען זען. ה׳״ -זאגט דער בעל התניא אויף די אברים וואס טוען
נישט געשפירט -אבער עס האט זיך געטון א מצוה (ליקוטי אמרים ,פרק כ״ג):
דא דארף מען זיך לאזן זאגן א וויכטיגע זאך. ״הֵּ ם ַנעֲשּו מֶ ְרכָׂבָׂ ה מַ מָׂ ש ל ָָׂׂרצֹון הָׂ עֶ לְ יֹון״.
אויך ווען דו ביסט געווען טרוד ,האט דיין מצוה איר זיי ווערן ממש א מרכבה ,א וואגן ,פארן רצון פונעם
קדושה און איר השפעה .דער חוסר התבוננות מאכט אייבערשטן.
נישט אוועק דעם מעשה המצוה. א וואגן פירט אויס דעם רצון פון דעם וואס פירט אים.
דו האסט נישט געשפירט ,נישט באטראכט -אבער עס אזוי האט דיין האנט אויסגעפירט דעם אייבערשטנ'ס
האט זיך געטון! רצון .ער האט געוואלט אז א איד זאל געהאלפן ווערן,
און דו האסט געהאט די זכיה עס צו טון.
מען דארף טאקע ארבעטן אויף כוונה ,אויף מער דעת
אין עבודת ה׳ .אבער מען טאר דערפאר נישט דיין האנט! דיין מצוה!
אוועקמאכן די מצוות וואס מען האט שוין געטון. דער אייבערשטער האט געוואלט אז זיין חסד זאל
יעצט ,ווען מען לערנט די הייליגע ווערטער ,קען אויך ארויסקומען אין א מעשה דורך דיר.
דאס הארץ אויפלעבן. ווען מען טראכט דערפון ,ווערט מען ווארעם .רבונו
דער מעשה האסטו שוין געטון .דער אייבערשטער של עולם ,אויך מיר האסטו געגעבן א חלק אין דיין
האט דיך שוין מזכה געווען .און יעצט קענסטו עס הייליגן רצון!
אנערקענען ,זיך פרייען דערמיט ,און זאגן: א קליינער מעשה -און עולמות אויבן
רבונו של עולם ,איך האב נישט געוואוסט וואס פאר דער ״נפש החיים״ שרייבט (שער א׳ ,פרק ג׳):
א מתנה דו האסט מיר געגעבן!
טֹובים הּוא בֹותיו הַ ִּבּוריו ּומַ ְח ְש ָׂ״כִּ י ְבמַ ע ֲָׂשיו וְ ִּד ָׂ
דו האסט מיר געגעבן טעג ,און אין זיי האסטו מיך נֹותן כֹ חַ ְבכַ מָׂ ה כֹ חֹות וְ עֹולָׂמֹות עֶ לְ יֹונִּ יםְמקַ יֵּם וְ ֵּ
מזכה געווען מיט אזויפיל לעבן פון קדושה. ֻּשה וָׂאֹור״.
ּומֹוסיף בָׂ הֶ ם קְ ד ָׂ
ִּ דֹושים, הַ קְ ִּ
״וואס איז שוין געווארן פון מיר?״ דורך זיינע גוטע מעשים ,דיבורים און מחשבות
א איד קוקט זיך אמאל אום אויף זיינע יארן און ווערט האלט דער מענטש אויף און גיט כח אין הייליגע
כוחות און עולמות אויבן ,און ער לייגט אין זיי צו
צובראכן.
קדושה און ליכטיגקייט.
ער האט אמאל געהאט האפענונגען .ער האט געמיינט
דו האסט געזען א מטבע אריינפאלן אין דער פושקע.
אז ער וועט שוין היינט אויסזען אנדערש .מער
אבער וואס דער אייבערשטער האט ממשיך געווען
לערנען ,בעסער דאווענען ,מער דערגרייכן.
דורך דער מצוה -דאס האסטו נישט געזען.
און יעצט זעט ער זיינע חסרונות אזוי קלאר .ער
געדענקט די קבלות וואס האבן זיך נישט געהאלטן ,די דו האסט געהערט ווי דו זאגסט א ברכה .אבער וואס
נסיונות אין וועלכע ער איז דורכגעפאלן. האט זיך אפגעטון אין די עולמות דורך דעם דיבור?
״וואס איז שוין געווארן פון מיר?״
ה
“נועם האור” גליון יח בעזרת השם יתברך
דיין שטילקייט האט א קול אין הימל טייערער איד ,דו דארפסט טאקע מתקן זיין וואס עס
מיר גלייבן אין די ווערטער פון חז״ל כפשוטן. פעלט .אבער לאמיר א רגע קוקן אויף די מתנות וואס
דער אייבערשטער האט דיר שוין געגעבן.
דער אייבערשטער האט אזוי איינגעשטעלט זיין וועלט,
וויפיל מאל האסטו זוכה געווען אנצוטון תפילין?
אז זי קען זיך האלטן נאר בזכות מענטשן וואס זענען
וויפיל ווערטער תורה זענען שוין ארויס פון דיין מויל?
זיך מתגבר אינמיטן א קריגעריי.
וויפיל שבתים האסטו געהיטן? וויפיל ברכות געזאגט?
א איד זיצט אפשר אין א קליין צימער ,איינער האט
וויפיל מאל האסטו געהאלפן א איד?
אים באליידיגט ,און ער האלט זיך צוריק .ער שפירט
זיך קליין און פארווייטאגט. און די התגברות׳ן וואס קיינער ווייסט נישט דערפון -
זיי האבן דאך אויך א פלאץ אין דיין לעבן.
און אין זיין שטילקייט ליגט א זכיה וואס ער קען נישט
דער אייבערשטער האט דיר געגעבן די כוחות .ער האט
אפשאצן[ .ראטעווען א פליגער מיט אפאר הונדערט מענטשן – איז
ניטאמאל א משל צו דעם].
דיר מזכה געווען מיט דעם גוטס .פארוואס זאלן זיינע
מתנות בלייבן פארדעקט פון דיר?
טייערער איד ,געדענקסטו די מאל וואס דו האסט געשוויגן?
די מאל וואס דו האסט פארן אייבערשטנ'ס וועגן נישט די ווערטער וואס זענען נישט ארויס
געזאגט דאס ווארט וואס דו האסט געוואלט זאגן? אמאל האט א מענטש א ווארט אויפן צונג.
אפשר געדענקסטו עס אלס א ביטערן רגע .אבער אין מען האט אים וויי געטון .יענער האט גערעדט נישט
יענעם רגע האט דער אייבערשטער דיך מזכה געווען שיין ,נישט גערעכט .ער האט וואס צו ענטפערן .ער
מיט א חלק אין קיום העולם. קען יענעם גוט צוריקגעבן.
יעצט הער ווי די ווערטער ״מחיים ימיהם״ קלינגען! דו די ווערטער שטייען שוין גרייט.
האסט געמיינט אז דו האסט נאר אראפגעשלונגען א און ער שווייגט.
שווער ווארט .און די גמרא זאגט :אויף אזא התגברות עס איז אים שווער .עס ברענט אינעווייניג .אבער ער
האלט זיך די וועלט! וויל זיך איינהאלטן ,ער וויל נישט פארגרעסערן די
די הימל מיט דער ערד ,די זון מיט דער לבנה ,אלע קריגעריי.
באשעפענישן פונעם אייבערשטן -אין זייער קיום נאכדעם גייט דער טאג ווייטער .קיינער האט אים נישט
האסטו געהאט א חלק .דו האסט געשוויגן ,און דער בארימט .קיינער האט אפילו נישט געמוזט וויסן וואס
אייבערשטער האט דיך מזכה געווען צו העלפן האלטן דא האט זיך אפגעטון.
זיין וועלט! אפשר טראכט ער אליין אויך נישט דערפון .ער
די אויגן אוועקגעדרייט — א זכיה צו טאנצן! געדענקט נאר די ווייטאג פון יענעמס ווערטער
און ווער רעדט נאך ,ווער קען שאצן ,וועלכע מלאך אבער הער וואס די גמרא זאגט (חולין פ״ט ע״א):
קען פארשטיין ,וואס געשעט ווען א אידיש קינד האלט ״אֵּ ין הָׂ עֹולָׂם ִּמ ְתקַ יֵּם אֶ ּלָׂא ִּב ְש ִּביל ִּמי שֶ בֹולֵּם
זיך צוריק זיינע אויגן פון קוקן ווי מ'טאר נישט. אֶ ת עַ ְצמֹו ִּב ְשעַ ת ְמ ִּריבָׂ ה״.
אוי געוואלד ווען מיר וואלטן ווען געהאלטן חשוב ,ווען די וועלט האלט זיך נאר בזכות דעם וואס האלט זיך
מיר וואלטן נאר געקענט זיך פארשטעלן וואס פאר א צוריק בשעת א קריגעריי.
רעש און טומעל עס טוט זיך אפ און אלע עולמות. די וועלט האלט זיך!
ווען מיר וואלטן נאר געהאט אביסל שכל ,צו שעצן, דא אונטן זעט מען א איד וואס שווייגט .און חז״ל זאגן
צו שטאלצירן ,צו דאנקן און לויבן ,צו טאנצן און אונז וואס פאר א געוואלדיגע חשיבות די התגברות
האט אויבן.
ו
“נועם האור” גליון יח בעזרת השם יתברך
דו האסט שוין פארגעסן יענעם דינסטאג .דו געדענקסט שפרינגען ,פון איין מאל זיך צוריק האלטן פון קוקן ווי
נישט וואס דו האסט געגעסן ,וואו דו ביסט געווען. מען טאר נישט.
אבער אינמיטן יענעם טאג האסטו געלערנט תורה .דו ווי מ'זאגט נאך בשם הרה"ק רבי אהרן מקארלין זי"ע
האסט מקיים געווען א מצוה .עס איז געווען א (ספר קדושת העיניים עמ' רע"ח) :ווען א מענטש גייט אריבער
פארבינדונג מיטן אייבערשטן. דעם גאס און ער איז געראטעוועט געווארן פון קוקן
דער טאג איז אריבער .און דער בעל התניא זאגט :דער וואו מען טאר נישט ,דארף ער אריינגיין אין בית
יחוד למעלה איז נצחי. הכנסת און טאנצען און זינגען "ארוממך ה'".
אוי ,וויפיל אזעלכע רגעים ליגן אין א אידישן לעבן! איין מצוה קען איבערוועגן די וועלט
וויפיל מאל האט דער אייבערשטער אונז שוין געגעבן א רבי איד! האסט אוועקגעפאקט דיין טלית און תפילין.
חלק אין עפעס אייביגס .מיר זענען געגאנגען ווייטער, אויסגעשווענקט דעם בעכער נאך קידוש און הבדלה.
און האבן נישט געוואוסט וואס פאר אן אוצר מיר טראגן. אנגעיאגט זאגן קריאת שמע אין דער ריכטיגער צייט -
און ביסט פשוט געגאנגען ווייטער.
ווען א מענטש הייבט אן צו כאפן וואס מען רעדט ,וויל
ער זיך אליין אריינשרייען אין אויער .הייליגער איד! עס זעט דיר אויס ווי דער ענין איז געענדיגט.
קרוין פרינץ! ווען וועסטו שוין אנערקענען וואס דו הייבסט נישט אן צו באגריפן וואס איז יעצט געשען,
פאר א לעבן די ברענגסט אריין אין דיינע טעג! דו האסט איבערגעדרייט דיך און די גאנצע וועלט! דיין
איינציגע מצוה האט געענדערט אלעס צום גוטן!
די מתנות פון דיין לעבן
דער רמב״ם לערנט אז א מענטש זאל אנקוקן זיך און
יעצט קענען מיר צוריקקומען צו די טעג פון שרה אמנו. די וועלט ווי האלב זכאי און האלב חייב .און ער זאגט
זי האט געלעבט מיטן אייבערשטן ,און אירע טעג האבן (הלכות תשובה ,פרק ג׳ ,הלכה ד׳):
באקומען לעבן פון איר הייליגער עבודה. ״עָׂשָׂ ה ִּמ ְצוָׂה אַ חַ ת ,ה ֲֵּרי ִּהכְ ִּריעַ אֶ ת עַ ְצמֹו
און מיר ,אירע קינדער ,האבן באקומען א חלק אין דעם וְ אֶ ת כָׂל הָׂ עֹולָׂם כּוּלֹו לְ כַף זְכּות ,וְ ג ַָׂרם לֹו
וועג. וְ לָׂהֶ ם ְתשּועָׂ ה וְ הַ צָׂ לָׂה״.
אויך דער טאג וואס דו געדענקסט אלס א שווערער ער האט געטון איין מצוה ,האט ער איבערגעוואויגן
טאג ,האט געהאט א שחרית .אויך אין דער וואך וואס זיך און די גאנצע וועלט צום גוטן ,און געברענגט
פאר זיך און פאר זיי הילף און הצלה.
דו ביסט געלאפן פון איין טרדה צום צווייטן ,זענען
געווען מצוות און חסדים. איין מצוה!
די שוועריקייט האט נישט אויסגעמעקט די קדושה .די ווער ווייסט וואס דער אייבערשטער האט שוין
מידקייט האט נישט אוועקגענומען די טייערקייט געברענגט דורך א מצוה וואס דו האסט קוים באמערקט.
פונעם מעשה. וואס איז געבליבן פון יענעם דינסטאג?
ווען מען באטראכט דאס ,דארף מען נישט ווערן דער בעל התניא זאגט אויף דעם יחוד וואס ווערט דורך
פארנומען מיט רעכענען די אייגענע גרויסקייט .מען א מצוה (תניא ,ליקוטי אמרים ,פרק כ״ה):
זעט דאך דעם אייבערשטנ'ס חסד. ״וְ יִּ חּוד זֶה לְ מַ עְ לָׂה הּוא נִּ ְצ ִּחי לְ עֹולָׂם וָׂעֶ ד ,כִּ י
ער האט געגעבן די כוחות .ער האט געגעבן די תורה. הּוא יִּ ְתבָׂ ֵּרְך ְּורצֹונֹו לְ מַ עְ לָׂה מֵּ הַ זְ מַ ן״.
ער האט צוגעפירט די געלעגנהייט צו טון דעם חסד. די פאראייניגונג אויבן איז אייביג אויף אלעמאל,
און ער האט געוואלט אז איך זאל האבן א חלק! ווייל דער אייבערשטער און זיין רצון זענען העכער
פון דער צייט.
פון דעם ווערט דאס הארץ פול מיט הכרת הטוב.
ז
“נועם האור” גליון יח בעזרת השם יתברך
איך האב געדענקט די ווייטאג פון דער קריגעריי .דו לאמיר יעצט קוקן אנדערש
ווייסט די טייערקייט פון דעם ווארט וואס איך האב לאמיר זיך נישט איילן ווייטער.
נישט געזאגט.
דא ,בשעת מיר לערנען די הייליגע ווערטער ,קענען
איך האב אוועקגעפאקט די תפילין און בין געגאנגען מיר שוין אנהייבן צו קוקן אנדערש אויף אונזערע טעג.
ווייטער .דו ווייסט די קדושה פון די רגעים וואס איך
דער אייבערשטער האט אונז געגעבן א סידור אין דער
האב זוכה געווען זיי צו טראגן.
האנט .א גמרא אויפן טיש .תפילין אויף דער האנט און
טאטע ,וויפיל מאל האסטו מיר שוין געגעבן א חלק אין אויפן קאפ.
דיין עבודת ה׳ ,אן דעם וואס איך זאל עס קענען אפשאצן!
ער האט אונז געגעבן א מויל מיט וועלכן מען קען
לאז מיך לעבן מיט דיר דערמאנען זיין נאמען ,הענט מיט וועלכע מען קען העלפן
איך דאנק דיר פאר יעדע מצוה ,יעדעס ווארט תורה, זיינע קינדער ,א הארץ וואס קען זיך ווענדן צו אים.
יעדע ברכה .פאר יעדן חסד און יעדע התגברות וואס וויפיל מאל האט ער אונז שוין מזכה געווען דאס צו
דו האסט מיך מזכה געווען. נוצן פאר זיין רצון!
פאר אלע מאל וואס דו האסט דורך מיר צוגעלייגט די ווערטער ״מחיים ימיהם״ -די צדיקים באלעבן
קדושה און אור אין דיין וועלט. זייערע טעג -עפענען אונז א בליק אויף די קדושה
דו האסט מיר געגעבן א חלק אין באלעבן מיינע טעג וואס ער האט אריינגעלייגט אין א אידישן לעבן.
מיט תורה ותפילה ,מצוות ומעשים טובים .דו האסט א מענטש זיצט דא און האט געמיינט אז ער איז ליידיג.
מיר געגעבן א חלק אין המשכת חיות וקדושה אין דיין און פלוצלינג הייבט ער אן צו אנערקענען :רבונו של
בריאה. עולם ,איך בין דאך ארומגענומען מיט דיינע מתנות!
איך ווייס נישט ווי ווייט עס האט דערגרייכט .איך קען די התבוננות אליין ווארעמט דאס הארץ .מען פרייט
נישט אפשאצן וואס עס האט אויפגעטון .אבער דו זיך צו געהערן צום אייבערשטן .מען בענקט צו זיין
ווייסט ,טאטע ,און איך דאנק דיר פאר דער נאנט צו אים.
געוואלדיגער זכיה. טאטע ,איך האב נישט געוואוסט…
אויך ווען איך דארף נאך אזוי פיל פאררעכטן ,העלף
רבונו של עולם ,איך דאנק דיר.
מיר נישט אוועקצומאכן דיינע מתנות.
איך האב אזוי פיל געקוקט אויף וואס עס פעלט מיר,
עפען מיר די אויגן צו דער קדושה פון מיין לעבן .נעם
און אזוי ווייניג באמערקט מיט וואס דו האסט מיך שוין
ארויס מיין דעת פון די טרדות ,און גיב מיר צו שפירן
מזכה געווען.
דעם טעם פון זיין נאנט צו דיר.
איך האב געמיינט אז איך האב נאר דורכגעלאפן נאך
זיי מיך ווייטער מזכה ,אז דורך מיר זאל קומען גוטס
א טאג .און איך האב נישט געכאפט וואס דאס מיינט
צו דיינע קינדער ,און דיין נאמען זאל געהייליגט ווערן
אז דו האסט מיר געגעבן די זכיה צו רעדן צו דיר ,צו
אין דער וועלט.
דערמאנען דיין נאמען ,צו טון דיין רצון.
אֱֹלהים לִּ י טֹוב״.
ִּ ״וַאֲ נִּ י קִּ רֲ בַ ת
איך האב געזען א מטבע פאלן אין דער פושקע .דו
טאטע ,דאס איז דאך מיין לעבן -צו זיין נאנט צו דיר. ווייסט וואס די מצוה האט אויפגעטון.
לכל ענייני הגליון
דוד איגל
054-8498791
dudle148@gmail.com
ח
