gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

מוציא לאור: להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish

שבוע: חיי שרה (2026-11-02)

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫והתענג על ה' ויתן לך משאלות לבך‬ ‫פרשת חיי שרה‬ ‫תשפ"ז‬ ‫גליון ה'‬ ‫י"ל ע"י כולל‬ ‫כת בי ים החכמה‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫עיה"ק ירושלים תובב"א‬ ‫נלקט מתוך מאמרים ושיחות קודש מכ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫פַאַרווָאָס הָאָט אברהם‬ ‫לחזות בנועם‬ ‫נישט מחזיר בתשובה‬ ‫געווען די בני הפילגשים‬ ‫בך חותמין‬ ‫ִלְִבֵנֵ י ַַהִּפּ יַלַ ְגְ ִׁׁשים ֲֲא ֶׁׁשר ְלְ ַַא ְְב ָָר ָָהם ָנָ ַַתן‬ ‫ִיְִצ ָָחק ְּּבנֹו‬ ‫ְוְ ְ‬ ‫ַַא ְְב ָָר ָָהם ַַמָּתֹּנֹת ַוַ ְיְ ַׁשׁ ְּל ֵֵּחם ֵֵמ ַַעל ְ‬ ‫א איד איז קיינמאל נישט‬ ‫ְּּבעֹוֶדֶ ּנּו ַַחי ֵֵק ְְד ָָמה ֶאֶ ל ֶאֶֶרֶ ץ ֶקֶֶדֶ ם‪.‬‬ ‫ּפירוש רש"י‪ :‬שם טומאה מסר להם‪.‬‬ ‫דערווייטערט פון השי"ת‬ ‫דָאך עוסק געווען כל ימיו צו מחזיר‬ ‫הָאט ָ‬‫אברהם אבינו ָ‬ ‫הָאבן גורם געווען די בחינה פון‬‫ווייל אדם וחוה ָ‬ ‫אברהם אבינו ווייסט ַאַז השי"ת‬ ‫זָאגן‪' :‬ואת הנפש‬ ‫זיין בתשובה די עובדי עבודה זרה‪ ,‬ווי חז"ל ָ‬ ‫הסתרה און חושך פון דער בריאה‪ ,‬דורכ'ן חטא‬ ‫איז ַאַלעמָאָל מיט אים‬ ‫אשר עשו בחרן' – אברהם מגייר את האנשים ושרה מגיירת‬ ‫פון עץ הדעת‪ָָ .‬אבער אברהם ושרה זענען דער‬ ‫זָאגט‬ ‫אויפ'ן ּפסוק 'את האלקים התהלך נח' ָ‬ ‫הָאט ער נישט‬ ‫רווָאס ָ‬‫פַא ָ‬ ‫את הנשים‪ .‬אויב ַַאזוי איז שווער‪ַ ,‬‬ ‫עוסק געווען צוריקצוברענגען בתשובה זיינע אייגענע קינדער?‬ ‫הָאבן מגלה‬ ‫תיקון פון דעם חטא עץ הדעת‪ .‬זיי ָ‬ ‫רש"י‪' :‬ובאברהם הוא אומר אשר התהלכתי לפניו‪,‬‬ ‫הָאט ער זיי דוחה געווען פון דער קדושה און‬ ‫רווָאס ָ‬ ‫פַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫פַאר'ן‬ ‫געווען דעם גרויסן עיקר‪ ,‬זיך צו מבטל זיין ַ‬ ‫דנח היה צריך סעד לתומכו אבל אברהם היה‬ ‫איבערלָאזן‬ ‫ָ‬ ‫געדַארפט‬ ‫ַ‬ ‫ווָאלט ער זיי‬ ‫ַַאוועקגעשיקט‪ ,‬לכאורה ָ‬ ‫מ'הָאט ח"ו‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטן אין יעדן מצב‪ .‬אפילו אויב‬ ‫לעמָאל‬ ‫ָ‬ ‫הָאט ַַא‬‫מתחזק ומהלך בצדקו מאליו' ‪ -‬נח ָ‬ ‫ביי אים אין שטוב און זיי מגייר זיין?‬ ‫נישט זוכה געווען צום ריכטיגן שלימות‪ ,‬גייט‬ ‫דָאס הייסט‬ ‫הָאבן ַַא 'סעד לתומכו'‪ָ ,‬‬ ‫געדַארפט ָ‬ ‫ַ‬ ‫פַארשטיין לויט ווי ס'שטייט אין חיד"א (מדבר‬ ‫דָאס ַ‬ ‫מ'קען ָ‬ ‫מען ַַאריין טיפער אין די עולמות פון 'ביטול' פאר‬ ‫וויַאזוי דער‬ ‫ַ‬ ‫'קלָאר זען'‬ ‫ָ‬ ‫הָאט געמוזט‬ ‫ַַאז ער ָ‬ ‫קדמות מערכת ג אות ט‪ ,‬חומת אנך פר' תולדות אות ה) און‬ ‫ווָאס מ'איז זיך מתשעשע‬ ‫השי"ת‪ ,‬און דורכדעם ָ‬ ‫אויבערשטער איז מיט אים‪ָָ .‬אבער אברהם איז‬ ‫כלי יקר (ר"פ תולדות עה"פ 'שני גויים בבטנך') ַַאז מ'טרעפט‬ ‫מיט דעם ביטול‪ ,‬שּפירט מען דעם אמת ַַאז דער‬ ‫געהַאט‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬‫געווען 'מתחזק והולך בצדקו'‪ ,‬ער ָ‬ ‫כמעט נישט קיין גרים פון די בני ישמעאל‪ ,‬נאר פון די בני‬ ‫נָאנט צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫לעמָאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫איד איז ַַא‬ ‫עשיו‪.‬‬ ‫ַַא שטענדיגע אמונה ּפשוטה ַַאז דער אויבערשטער‬ ‫לעמָאל‪ ,‬און ַַאז השי"ת איז‬ ‫ָ‬ ‫געפינט זיך מיט אים ַַא‬ ‫ווָאס די בני עשיו ליגן אין ַַא טיפערע עבודה‬ ‫כָאטש ָ‬ ‫ָ‬ ‫די עבודה פון אונזער לעצטן דור‬ ‫קיינמָאל נישט דערווייטערט פון אים‪ ,‬אפילו אויף‬ ‫ָ‬ ‫זרה ווי די ישמעאלים‪ .‬ווי דער רמב"ם ּפסק'נט (פי"א מהל'‬ ‫הָאבן די הלכה פון‬ ‫מאכ"א ה"ז) ַַאז די נוצרים (בני עשיו) ָ‬ ‫פַאר'ן מענטש‬ ‫דער ס"מ ּפרובירט איינצורעדן ַ‬ ‫ַַא קורצע צייט‪.‬‬ ‫עובדי ע"ז‪ ,‬ווידעראום די בני ישמעאל ווערן נישט גערעכנט‬ ‫מיט דברי שקר‪ ,‬כאילו דער אויבערשטער איז‬ ‫די נקודה פון אברהם אבינו איז געווען 'ביטול‬ ‫טַאקע די‬ ‫דָאס איז ַ‬ ‫פאר עובדי ע"ז (לשיטת הרמב"ם)‪ָָ .‬אבער ָ‬ ‫זיך מסתיר ּפנים פון אים‪ָָ ,‬אבער דער בעש"ט‬ ‫געזָאגט‪' :‬ואנכי‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫פַאר'ן אויבערשטן'‪ .‬ווי ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫נישטָא קיין גרים פון ישמעאל‪ ,‬ווייל‬ ‫ָ‬ ‫רווָאס ס'איז‬ ‫פַא ָ‬ ‫סיבה ַ‬ ‫זָאגט (בעש"ט עה"ת וילך ה) ַַאז לעתיד לבא וועט‬ ‫הק' ָ‬ ‫עפר ואפר'‪ ,‬און ס'שטייט אין כתבי האריז"ל (שעה"פ‬ ‫דערפַאר איז שווערער‬‫ַ‬ ‫ביי זיי איז די קליּפה נישט ַַאזוי ָָאפן‪,‬‬ ‫נתגלה ווערן ַַאז די ַַאלע הסתרות און מחיצות איז‬ ‫הָאט געלעבט קע"ה‬ ‫ו‪ ,‬ע"ד) ַַאז אברהם אבינו ָ‬ ‫הַאלטענער‬‫בַא ַ‬ ‫זיי צו אויפווייזן דעם שקר און זיי מגייר זיין‪ַַ .‬א ַ‬ ‫רע איז שווערער מתקן צו זיין ווי אן ָָאפענער רע‪.‬‬ ‫פַאלשע 'אחיזת עינים'‪.‬‬‫געווען ַַא ַ‬ ‫ווָאס איז‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס איז גימטריא 'מ"ה – ק"ל'‪,‬‬ ‫שנה‪ָ ,‬‬ ‫געזָאגט אויפ'ן מאמר חז"ל‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫צדיקים ָ‬ ‫די בחינה פון ביטול בתכלית‪ .‬און ווען ַַא מענטש‬ ‫דָאס זעלבע איז געווען ביי די בני פילגשים‪ ,‬ווי דער חתם‬ ‫ָ‬ ‫זָאגט (תורת משה בפרשתן‪ ,‬וכן מובא בשם הגר"א‪,‬‬ ‫סופר ָ‬ ‫(ּפסחים קי"ז ע"ב) 'בך חותמין'‪ַַ ,‬אז דער עיקר עבודת‬ ‫פַאר'ן‬ ‫גַאנצן רצון און דעת ַ‬ ‫איז זיך מבטל דעם ַ‬ ‫ומקורו קדום מרבי אברהם אבועלפיא) ַַאז פלגש מיינט 'פלג‬ ‫ה' אינעם לעצטן דור פונעם גלות וועט זיין אויפ'ן‬ ‫דעמָאלט שּפירט ער בחוש ווי דער‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטן‪,‬‬ ‫הַאלבע‬‫שם' – ס'איז געווען ביי זיי ַַא צעמישעניש פון ַַא ַ‬ ‫דרך פון אברהם אבינו‪( .‬עי' זרע קודש פר' לך לך ד"ה והיה‬ ‫לעמָאל מאיר ּפנים און ס'איז‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטער איז ַַא‬ ‫דערפַאר איז געווען שווערער‬ ‫ַ‬ ‫הַאלבע טומאה‪.‬‬ ‫קדושה און ַַא ַ‬ ‫ברכה‪ ,‬ועי' טהרת הקודש מאמר הצדקה עמ' ק"ג)‪ ,‬דהיינו‪ַַ ,‬אז‬ ‫דָא קיין הסתר און קיין העלמה‪.‬‬‫נישטָא ָ‬ ‫ָ‬ ‫קיינמָאל‬ ‫ָ‬ ‫אינגַאנצן‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס דינען‬ ‫זיי צו מתקן זיין‪ַַ ,‬אנדערש ווי סתם גוים ָ‬ ‫מ'זָאל זיך מקשר זיין מיט אברהם אבינו און ַַאלע‬ ‫ָ‬ ‫דערפַאר שטייט אין זוה"ק (ח"א קכ"ח א) ַַאז אדם‬ ‫ַ‬ ‫עבודה זרה און מ'קען זיי אויפווייזן דעם שקר דערפון‪.‬‬ ‫הָאבן אויסגעלערנט דעם‬ ‫ווָאס זיי ָ‬‫צדיקי אמת‪ָ ,‬‬ ‫הָאבן זיך געשעמט פון אברהם ושרה‪ ,‬און‬ ‫וחוה ָ‬ ‫די בני פילגשים זענען געווען ַַאזויווי די קליפה פון‬ ‫פַאר'ן‬‫וועג פון זיך מבטל זיין דעם אייגענעם רצון ַ‬ ‫זָאלן‬ ‫געווָאלט ַַאז זיי ָ‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן זיי נישט‬ ‫דערפַאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫הָאט זיי נישט‬ ‫ערב רב‪ ,‬וואס מ'זעט ַַאז אפילו משה רבינו ָ‬ ‫הָאבן מכשיל געווען‬ ‫געקענט מתקן זיין‪ ,‬נאר אדרבה‪ ,‬זיי ָ‬ ‫ווָאס דורכדעם קען מען 'שוין יעצט'‬ ‫אויבערשטן‪ָ ,‬‬ ‫בַאערדיגט נעבן זיי אינעם מערת המכפלה‪.‬‬ ‫ווערן ַ‬ ‫הָאט אברהם אבינו‬ ‫דערפַאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫אידן מיט די חטאים אין מדבר‪.‬‬ ‫זָאלן נישט פארדארבן‬ ‫ַַאוועקגעשיקט די בני פילגשים כדי זיי ָ‬ ‫פרנס הגליון‬ ‫הָאט מגייר געווען‪ַַ ,‬אזויווי‬‫ווָאס ער ָ‬ ‫זיינע בני בית און די גרים ָ‬ ‫נתנדב לעילוי נשמת הרה"ח המפורסם‬ ‫הָאבן מכשיל געווען אידן אין מדבר‪.‬‬‫די ערב רב ָ‬ ‫מו"ה טובי' יוסף בן מו"ה משה ז"ל לעפקאוויטש‬ ‫נפטר י"ז סיון תשפ"ד לפ"ק‬ ‫א‬ ‫פַאלט ַַאריין אין 'זקנה דסט"א'‪ ,‬און כסדר‬ ‫די צייט און ער ַ‬ ‫רלָאזן ַַאז ער וועט פירן‬ ‫פַא ָ‬ ‫טַאטן אין הימל‪ ,‬און זיך ַ‬ ‫מיט'ן ַ‬ ‫פַאלש‪,‬‬ ‫קלָאר ַַאז ַַאלע הסתרות זענען אומריכטיג און ַ‬ ‫זען ָ‬ ‫מָאל איז דער מצב געווען בעסער"‪...‬‬ ‫"ַא ָ‬ ‫זָאגט מען ַַאז ַ‬ ‫ָ‬ ‫דעם איד אויפ'ן ריכטיגן וועג‪.‬‬ ‫דָא ַַא התגלות פון דעם אור ּפני‬ ‫לעמָאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווייל באמת איז ַַא‬ ‫ה'‪.‬‬ ‫דערפַאר דארף ַַא איד ַַאריינגיין אין די עבודה פון‬ ‫ַ‬ ‫ַאַלע מחיצות זענען נאר אן אחיזת עינים‬ ‫פַאר'ן אויבערשטן‪,‬‬ ‫אברהם אבינו‪ ,‬די עבודה פון ביטול ַ‬ ‫דָאס משל פונעם בעש"ט הק' (אוצר‬ ‫קַאנט ָ‬ ‫בַא ַ‬ ‫ס'איז ַ‬ ‫לעתיד לבא וועט זיין דער‬ ‫טָאג ווערט‬ ‫הָאט מגלה געווען ַַאז אדרבה! יעדן ָ‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫החיים חקת קמ"ג ע"ג‪ ,‬מובא בספה"ק בעש"ט עה"ת חלק מקור מים חיים‬ ‫שלימות'דיגער ביטול‬ ‫מען נענטער צום היכל המלך‪ ,‬דער אור ה' ווערט כסדר‬ ‫נישטָא קיין שום הסתרה און‬ ‫ָ‬ ‫מער נתגלה‪ ,‬און באמת איז‬ ‫הָאט זייער געוויינט צו זיין‬ ‫וילך אות ג'‪-‬ה') ַַאז דער בן מלך ָ‬ ‫צומָאל איז דער אויבערשטער זיך מגלה ָָאפן ווען‬ ‫ָ‬ ‫נָאר ַַאן אחיזת‬ ‫קיין שום מחיצה‪ .‬די ַַאלע העלמות זענען ָ‬ ‫טַאטע ַַאז ס'איז ַַאזוי שווער ָָאנצוקומען צום היכל המלך‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫מ'שּפירט ַַא התעוררות צו עוסק זיין בתורה ובתפלה‪,‬‬ ‫ווָאס‬ ‫ווייל ביי ַַאלע שערים שטייען לייבן מיט בערן ָ‬ ‫צומָאל איז זיך דער אויבערשטער מגלה בלויז דורך‬‫ָ‬ ‫און‬ ‫עינים פון דער סטרא אחרא‪ ,‬און די עצה דערויף איז‬ ‫לָאזן נישט נתקרב ווערן צום היכל‬ ‫הַאלטן צוריק און ָ‬ ‫ַ‬ ‫פַאר'ן מענטש ַַאז זיין מלחמת‬ ‫ס'דַאכט זיך ַ‬ ‫ַ‬ ‫לבושים‪ ,‬ווען‬ ‫זיך צו מבטל זיין‪ ,‬און זוכן און נישטערן ביז מ'טרעפט‬ ‫וויַאזוי ַַאלע‬ ‫הָאט אים געוויזן ַ‬‫המלך‪ָָ .‬אבער דער קעניג ָ‬ ‫דָא ַַא הסתרת‬ ‫היצר איז זייער שווער‪ ,‬און ס'איז כאילו ָ‬ ‫ַׁשֲׁח ַַרי‬ ‫זָאגט (משלי ח‪ ,‬יז) ְּוְמ ֲ‬ ‫דעם אויבערשטן‪ .‬ווי דער ּפסוק ָ‬ ‫מחיצות און ַַאלע הסתרות זענען בלויז ַַאן 'אחיזת עינים‬ ‫ּפנים ח"ו‪.‬‬ ‫דעמָאלט‬ ‫ָ‬ ‫ְִיְִמ ָָצ ֻֻאְנְ ִנִ י– ווען ַַא איד זוכט און זוכט השי"ת‪,‬‬ ‫ומראות שוא'‪.‬‬ ‫ָָאבער ווען ַַא איד טוט תשובה און ער איז זיך מקשר‬ ‫פַאר אים ַַאלע שערים און ַַאלע פתחים‪,‬‬ ‫וועט זיך עפענען ַ‬ ‫אינגַאנצן מבטל‬ ‫ַ‬ ‫דָאס זעלבע איז ווען ַַא איד איז זיך‬ ‫ָ‬ ‫מיט צדיקים‪ ,‬איז ער זוכה צו דער בחינה פון 'חסד א‪-‬ל‬ ‫און ער וועט זוכה זיין צו אמת'דיגע עבודת ה'‪.‬‬ ‫טַאטן אין הימל‪ ,‬סיי אויב ער איז ָיָא מצליח אין‬ ‫פַאר'ן ַ‬ ‫ַ‬ ‫לעמָאל משתעשע מיט'ן‬ ‫ָ‬ ‫כל היום'‪ ,‬און ער קען זיך ַַא‬ ‫קלָאר‬ ‫ָ‬ ‫עבודת ה'‪ ,‬און סיי אויב נישט‪ָָ ,‬אבער ער ווייסט‬ ‫זָאגט ַַאז לעתיד לבא וועט‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬ווי דער ּפסוק ָ‬ ‫ַַא ליכטיגקייט ווָאָס איז 'מוסיפין והולכין'‬ ‫דָאס הייסט ַַאז‬ ‫זיין ְוְ ִׁׁש ֲֲעַׁשׁ ע יֹוֵנֵ ק ַַעל ֻֻחר ָּפֶּתֶ ן (ישעיה יא‪ ,‬ח)‪ָ ,‬‬ ‫אז השי"ת איז שטענדיג נעבן אים און ער גלייבט מיט אן‬ ‫ביי די נרות חנוכה איז די הלכה ווי די 'מהדרין מן‬ ‫אמונה שלימה ַַאז ווען מ'טוט תשובה און מ'איז זיך מבטל‬ ‫שלַאנג‬ ‫ַ‬ ‫זַא שלימות'דיגע דעת‪ַַ ,‬אז אפילו דער‬ ‫ס'וועט זיין ַַא ַ‬ ‫רָאּפ‬‫טַאקע גלייך ַַא ָ‬ ‫פַאלן ַ‬‫דעמָאלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫פַאר'ן אויבערשטן‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫וועט נישט קענען שעדיגן קיין שום איד‪ ,‬ווייל מ'וועט‬ ‫ַַאלע מחיצות און ַַאלע הסתרות אין איין רגע‪ ,‬און מ'קען‬ ‫לעמָאל ליגן אין תשובה און דביקות בתכלית‪ ,‬און אפילו‬ ‫ָ‬ ‫ַַא‬ ‫אינגַאנצן טוישן און ָָאנצוקומען צו דער‬ ‫ַ‬ ‫איינמָאל זיך‬ ‫ָ‬ ‫אויף‬ ‫הָאבן ַַא בחינה פון ירידה‪ ,‬וועט ער‬ ‫אויב ַַא איד וועט ָ‬ ‫א איד ַאַלעמָאָל‬ ‫טַאקע‬ ‫מ'הָאט ַ‬‫ָ‬ ‫מדריגה פון 'ושעשע יונק על חור פתן'‪ .‬ווי‬ ‫גלייך צוריקקומען צום אויבערשטן וויסנדיג ַַאז השי"ת‬ ‫געדענקן ַאַז דער‬ ‫געהַאט פון‬ ‫ַ‬ ‫הָאבן נישט מורא‬‫געזען ביי צדיקי אמת ַַאז זיי ָ‬ ‫פַאר‬‫נָאנט צו אים‪ .‬דורכדעם וועט ער בטל ווערן ַ‬ ‫איז ַַאזוי ָ‬ ‫רבוש"ע דערווייטערט‬ ‫הָאבן געלעבט מיט‬ ‫קיין שום הסתרה והעלמה‪ ,‬ווייל זיי ָ‬ ‫השי"ת און ער וועט מכיר זיין ַַאז יעצט איז ער מגלה דעם‬ ‫הָאבן‬ ‫פַאר'ן אויבערשטן‪ ,‬און דורכדעם ָ‬ ‫תשובה און ביטול ַ‬ ‫מציאות פון השי"ת דוקא אין די בחינה פון 'לבושים' און‬ ‫זיך קיינמָאָל נישט‬ ‫זיי דערהערט דעם אמת ַַאז ַַאלע הסתרות זענען שקר‬ ‫שטַארקער מגלה די גדלות‬ ‫ַ‬ ‫נָאך‬ ‫דָאס איז ָ‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫'הסתרה'‪ָ .‬‬ ‫פון אים אפילו אויף‬ ‫וכזב‪.‬‬ ‫קיינמָאל נישט‬ ‫ָ‬ ‫ה' און דעם 'אפסות הנברא' ַַאז מ'קען‬ ‫ַַא קורצע צייט‪ַ .‬אַ‬ ‫פַארדעקן דעם מציאות הבורא‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫דער אור פון לעתיד‪ :‬וכל אחד‬ ‫איד איז ַאַלעמָאָל נָאָנט‬ ‫ואחד מראה באצבעו‬ ‫די אמת'ע ידיעה קעגן די תחבולות היצר‬ ‫און דערהויבן‪ ,‬בתנאי‬ ‫טרַאכט דער‬ ‫ַ‬ ‫צומָאל ווען מ'הערט ַַאזעלכע ווערטער‬ ‫ָ‬ ‫דער יצר הרע ווערט ָָאנגערופן 'הר שעיר'‪ ,‬ווייל ער‬ ‫ַאַז מ'איז זיך מבטל‬ ‫נָאך ַַאלעם‬ ‫"ווָאס העלפט מיר די ַַאלע תורות‪ָ ,‬‬ ‫מענטש‪ָ :‬‬ ‫הָאט נישט קיין שום‬ ‫ווָאס ָ‬‫איז ַַאזויווי ַַא 'הר של שערות' ָ‬ ‫פַאַר'ן אויבערשטן‪,‬‬ ‫וויַאזוי‬ ‫דָאך ַַאזוי ווייט פון קיום התורה בשלימות‪ַ ,‬‬‫בין איך ָ‬ ‫פַאר'ן‬ ‫ממשות‪ .‬דער כח פונעם ס"מ איז איינצורעדן ַ‬ ‫זָאגן ַַאז ַַאלע מחיצות און הסתרות זענען נאר אן‬‫קען מען ָ‬ ‫טַאקע געווען ַַאן עובד ה' און ַַא‬‫מָאל ביזטו ַ‬ ‫"ַא ָ‬ ‫מענטש‪ַ :‬‬ ‫כגמול עלי אמו‪.‬‬ ‫כ'ווָאלט‬ ‫ָ‬ ‫אחיזת עינים‪ ,‬איך ווייס דאך דעם אמת ַַאז אויב‬ ‫ווָאלט איך זוכה געווען‬ ‫עוסק געווען בתורה יומם ולילה ָ‬ ‫גָארנישט ווערד‪ ,‬דו‬‫בעל השגה‪ָָ ,‬אבער יעצט ביזטו שוין ָ‬ ‫ביזט פול מיט חטאים און מכשולות"‪...‬‬ ‫צו זיין ַַא צדיק און ַַא תלמיד חכם‪ָָ ,‬אבער יעצט בין איך‬ ‫דָאס איז ּפשוט ַַא שקר‪ ,‬ווייל יעדע רגע קען ַַא‬ ‫ָָאבער ָ‬ ‫ליידער אן עם הארץ מדאורייתא ומדרבנן‪ ,‬און כ'בין ַַאזוי‬ ‫פַאר'ן אויבערשטן‪ ,‬און דורכדעם‬ ‫איד זיך מער מבטל זיין ַ‬ ‫דָאס קומט מרמז‬ ‫המהדרין ‪ -‬מוסיפין והולכין' (שבת כא‪ ,‬ב)‪ָ ,‬‬ ‫ווייט פונעם תכלית אין ַַאלע ענינים פון עבודת ה'"‪.‬‬ ‫ווערן ַַא בחינה פון 'נער ויונק'‪ַַ .‬אזויווי ַַא קליין קינד‬ ‫שטַארקער יעדן‬‫ַ‬ ‫זיין ַַאז דער אור ה' ווערט העכער און‬ ‫טָאג מער ליכטיגקייט‪ ,‬און‬‫דערפַאר צינדט מען יעדן ָ‬‫ַ‬ ‫טָאג‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫זָאגן אונז (תענית לא‪ ,‬א) ַַאז לעתיד לבא‬ ‫ָָאבער חז"ל ָ‬ ‫טַאטע געפינט זיך נעבן אים און‬ ‫ווָאס ווייסט ַַאז זיין ַ‬ ‫ָ‬ ‫וועט זיין 'כל אחד מראה באצבעו‪ ,‬שנאמר ואמר ביום‬ ‫דָאס זעלבע דארף ַַא‬ ‫לעמָאל תענוג פון אים‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫הָאט ַַא‬ ‫ָ‬ ‫מ'לייגט עס ביים טיר (שבת כג‪ ,‬א) צו מפרסם זיין דעם אמת‬ ‫ההוא הנה אלקינו זה קוינו לו ויושיענו‪ ,‬נגילה ונשמחה‬ ‫לעמָאל געדענקן ַַאז דער רבוש"ע דערווייטערט‬ ‫ָ‬ ‫איד ַַא‬ ‫פַארקערט‬ ‫טָאג גייט מען העכער בחצרות בית ה'‪ַ ,‬‬ ‫ַַאז יעדן ָ‬ ‫בישועתו'‪ .‬און דער גר"א איז מסביר ַַאז דער אויבערשטער‬ ‫קיינמָאל נישט פון אים אפילו אויף ַַא קורצע צייט‪ַַ .‬א‬ ‫ָ‬ ‫זיך‬ ‫מַאכט דעם מענטש‬ ‫ווָאס ַ‬‫ווי די 'זקנה דסטרא אחרא' ָ‬ ‫דעמָאלט פרייען מיט יעדן איד בפרטיות‪ ,‬ער וועט‬ ‫ָ‬ ‫וועט זיך‬ ‫נָאנט און דערהויבן‪ ,‬בתנאי ַַאז מ'איז‬ ‫לעמָאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫איד איז ַַא‬ ‫דָאס איז די בחינה פון‬‫טָאג‪ָ .‬‬ ‫טָאג צו ָ‬ ‫שּפירן עלטער פון ָ‬ ‫פַאר יעדן איד ַַאלע ישועות בגשמיות וברוחניות‬ ‫געבן ַ‬ ‫פַאר'ן אויבערשטן‪ ,‬כגמול עלי אמו‪ ,‬מיט דער‬ ‫זיך מבטל ַ‬ ‫'נצחתי ואנצח' (חיי מוהר"ן רי"ח) ‪ַַ -‬א איד דארף געדענקן ַַאז‬ ‫און ער וועט אונז עפענען ַַאלע היכלות און עולמות‬ ‫קיינמָאל נישט מורא‬ ‫ָ‬ ‫דַארף מען‬‫בחינה פון מ"ה‪ .‬דורכדעם ַ‬ ‫ער קען מנצח זיין ַַאלע מלחמות אין עבודת ה' און ער קען‬ ‫הקדושים‪.‬‬ ‫לעמָאל משתשע זיין‬‫ָ‬ ‫הָאבן פונעם 'נחש'‪ ,‬נאר מ'קען זיך ַַא‬ ‫ָ‬ ‫שטייגן ביתר שאת וביתר עוז‪.‬‬ ‫הָאט‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫דָאס איז די בחינה פון אברהם אבינו‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫דָאס איז דער גרויסער שכל פון די צדיקי אמת‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫שוין זוכה געווען בימי חייו צו לעבן מיט דער מדריגה‬ ‫געבן אונז דעם כח מנצח צו זיין ַַאלע מלחמות‪ ,‬בפרט די‬ ‫דָאס איז די מלחמת משיח‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫מלחמה פון דור האחרון ָ‬ ‫הָאט ער שטענדיג געזען‬ ‫פון 'ביטול'‪ ,‬און דעריבער ָ‬ ‫וויַאזוי דער אויבערשטער איז אים מאיר ּפנים‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫ַַא איד דארף געדענקן‬ ‫קעגן גוג ומגוג‪ ,‬צו מגלה זיין דעם מלכות שמים אין ַַאלע‬ ‫ַאַז ער קען מנצח‬ ‫וועלטן‪ .‬אפילו אויב ס'קוקט אונז אויס זייער שווער‪ ,‬איז‬ ‫אויב מ'זוכט השי"ת וועט מען אים טרעפן‬ ‫זיין ַאַלע מלחמות‬ ‫זָאלן געדענקן דעם דעת פון 'נצחתי‬ ‫דער רצון ה' ַַאז מיר ָ‬ ‫ּפלַאץ וואו‬ ‫צומָאל טרעפט זיך דער מענטש אין ַַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫אין עבודת ה' און‬ ‫זָאלן וויסן ַַאז דער אויבערשטער שטייט‬‫ואנצח'‪ ,‬און מיר ָ‬ ‫מ'זָאל מנצח זיין‪ ,‬ביז מ'וועט זען בשוב ה'‬ ‫אונז צוהילף ַַאז ָ‬ ‫מָאל‬ ‫הָאט נישט קיין מנוחה‪ .‬ווייל ער שּפירט ַַאז ַַא ָ‬ ‫מָאל‬ ‫פַארקערט‪ַַ ,‬א ָ‬ ‫מָאל איז ער ַ‬ ‫ער ָ‬ ‫איז ער הייליג און ַַא ָ‬ ‫ער קען שטייגן ביתר‬ ‫ציון בביאת משיח צדקינו בב"א‪.‬‬ ‫מָאל ברענגט ער אן‬ ‫איז ער דבוק אין השי"ת און ַַא ָ‬ ‫שאת וביתר עוז‪.‬‬ ‫ב‬ ‫אור התענוג‬ ‫שיעורי פתיחה לפנימיות קבלה וחסידות למתחילים הנדפס בספר נתיב חיים‬ ‫הָאט הנאה פון‬ ‫צום ביישּפיל ווען דער מענטש ָ‬ ‫ד‬ ‫לויט וויפיל מ'זוכט‪ַ ,‬אַזויפיל בַאַקומט מען‬ ‫פרישע לופט‪ ,‬פון דעם הימל און פון דער וועלט‬ ‫לעמָאל געדענקן ָָאט די ידיעה‪ַַ ,‬אז‬ ‫ָ‬ ‫מ'דַארף ַַא‬ ‫ַ‬ ‫פַאר זיך‪ָָ ,‬אבער אין דער זעלבער‬ ‫ווָאס ער זעט ַ‬ ‫ָ‬ ‫דע את אלקי אביך ועבדהו‬ ‫גַאנצע תכלית פון תורה ומצות איז ָָאנצוקומען‬ ‫די ַ‬ ‫הָאט ער אויך ַַא צער פון ַַא געוויסן חסרון‬ ‫מינוט ָ‬ ‫דער דעת ווָאָס מַאַכט ליכטיג‬ ‫דָאס‬‫מ'הַאלט ָ‬ ‫ַ‬ ‫צו מגלה זיין דעם אור ה'‪ ,‬ווייל אויב‬ ‫דעמָאלט‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס ער שּפירט‬ ‫ָ‬ ‫ַאַלע מצבים פון עבודת ה'‬ ‫פַאר די אויגן‪ ,‬איז זייער שווער ָָאנצוקומען‬ ‫דערצו‪ .‬ווי ס'שטייט פון צדיקים (תורת אבות סלונים‪,‬‬ ‫נישט ַ‬ ‫תענוג האט א כח צו מקשר זיין‬ ‫המשך ממאמר הקודם‪ :‬באמת זענען ַאַלע ספירות ממש‬ ‫רהַאן‬ ‫פַא ַ‬ ‫וכעי"ז איתא מחידושי הרי"ם זי"ע) ַַאז ס'איז ַ‬ ‫מ'בַאקומט ַַא תענוג‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫די עבודה פון ַַא איד ווען‬ ‫איינס מיט'ן אויבערשטן‪ ,‬ס'איז 'אחדות ּפּשוט' ּפּונקט ווי פַאַר‬ ‫ווָאס זייער השגה אין שב"ק איז‪ַַ ,‬אז‬ ‫מענטשן ָ‬ ‫איז זיך צו מקשר זיין צום בוכ"ע און געדענקן‬ ‫בריאת העולם‪ .‬אין די עולמות העליונים זעט מען דָאָס בגלוי‪,‬‬ ‫ָאָבער דָאָ אויף דער וועלט איז דָאָ ַאַ העלמה דערויף‪ ,‬דורך‬ ‫דעמָאלט בעסערע אכילה ושתיה‪ ,‬ווייל‬ ‫ָ‬ ‫מ'הָאט‬ ‫ָ‬ ‫ַַאז ער גיבט מיר יעצט די מתנה און דעם תענוג‬ ‫זיי גייען נישט צו צום שבת מיט'ן ריכטיגן בליק‪.‬‬ ‫אונזער תורה ומצוות ווערט די בריאה דערהויבן און ס'ווערט‬ ‫ווָאס איך שּפיר יעצט‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫אויך דָאָ נתגלה דער אור ה'‪.‬‬ ‫ַַאנדערש איז ָָאבער ביי צדיקים און ערליכע אידן‬ ‫די טבע פונעם מענטש איז‪ַַ ,‬אז דער 'כח‬ ‫הָאבן ַַא 'דעת' אינעם שב"ק‪ ,‬און דורכדעם‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫דָאס הייסט‪ַַ ,‬אז ווען‬ ‫התענוג' איז ַַא 'כח המאחד'‪ָ .‬‬ ‫טַאקע זוכה מרגיש צו זיין ַַא ּפנימיות'דיגן‬ ‫זענען זיי ַ‬ ‫פַארבונדן מיט‬‫הָאט פון עּפעס הנאה‪ ,‬ווערט ער ַ‬‫ער ָ‬ ‫דביקות פון שב"ק‪.‬‬ ‫ווָאס גיט אים דעם תענוג‪ .‬ס'ווערט ַַא‬ ‫זַאך ָ‬‫דער ַ‬ ‫ער וויל דורכדעם שּפירן דעם אויבערשטן מיט ַַאן אמת'ע‬ ‫דָאס איז די‬ ‫דער חידושי הרי"ם איז מסביר ַַאז ָ‬ ‫קשר צווישן אים מיט דער הנאה‪.‬‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫זָאגן (רש"י במדבר‬ ‫ווָאס חז"ל ָ‬ ‫בחינה פון דעם 'מן' אין מדבר‪ָ ,‬‬ ‫הָאבן געגעסן די זעלבע מן‪,‬‬ ‫יא‪ ,‬ח‪ ,‬בשם הספרי) ַַאז ַַאלע אידן ָ‬ ‫קומט אויס‪ַַ ,‬אז אויב מ'איז זיך מתענג מיט קדושה‬ ‫דורך לערנען ּפּנימיות התורה‬ ‫בַאַקומט מען דעת‬ ‫הָאט געשּפירט ַַא טעם פון פלייש‪ ,‬און ַַא‬ ‫ָָאבער איינער ָ‬ ‫מ'הָאט הנאה‬ ‫ָ‬ ‫ווערט מען מקושר מיט דער קדושה‪ ,‬און אויב‬ ‫הָאט געשּפירט ַַא טעם פון פיש‪ ,‬ווייל ַַאלעס‬ ‫צווייטער ָ‬ ‫פון תענוגי עולם הזה ָָאן קיין קשר מיט'ן אויבערשטן‪ ,‬איז‬ ‫דָאס ַַאלעס זענען נישט קיין דיבורים בעלמא‪ ,‬נאר‬ ‫ָ‬ ‫געווָאנדן אינעם‬ ‫ָ‬ ‫ס'הָאט זיך‬ ‫ָ‬ ‫איז געווען תלוי אינעם 'דעת'!‬ ‫נָאכמער מקושר מיט'ן עולם הזה‪,‬‬ ‫דָא ַַא סכנה צו ווערן ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס דער רבוש"ע גיבט במתנה‬ ‫ס'איז ַַא הרגשה עליונה ָ‬ ‫הָאט ער געשּפירט!‬ ‫דָאס ָ‬ ‫געווָאלט‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫ווָאס ער ָ‬ ‫מענטש‪ָ ,‬‬ ‫פַארגעסן פונעם אויבערשטן חלילה‪.‬‬ ‫און דורכדעם ַ‬ ‫ווָאס ווילן אים דינען‪ .‬זיי זענען זוכה באמת‬ ‫פאר אידן ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫ווָאס וויל ָ‬ ‫דָאס זעלבע איז ביי עבודת ה'‪ַַ :‬א איד ָ‬ ‫ָ‬ ‫מ'בַאקומט ַַא תענוג‪:‬‬ ‫ַ‬ ‫דעריבער איז די עיקר עבודה ווען‬ ‫צו שּפירן דביקות ה' און נכלל ווערן אין דעם אור‬ ‫דָאס זוכה‬ ‫אמונה ודביקות הבורא און ַַאנדערע גילויים‪ ,‬וועט ָ‬ ‫ריינצופַאלן אין ַַא שכחה‪ ,‬נאר צו געדענקן ַַאז דער‬ ‫ַ‬ ‫נישט ַַא‬ ‫פון השי"ת‪ ,‬אין ַַא בחינה פון 'עבודת מתנה אתן את‬ ‫בַאקומען‪ .‬ווייל דער אויבערשטער גיבט פאר יעדן‬ ‫זיין צו ַ‬ ‫הָאבן‬‫דערפַאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס שיקט מיר די הנאה‪.‬‬ ‫בוכ"ע איז דער ָ‬ ‫כהונתכם'‪.‬‬ ‫לויט וויפיל ער וויל און לויט וויפיל ער זוכט‪.‬‬ ‫מַאכן ַַא‬ ‫מ'זָאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫טַאקע חז"ל מתקן געווען ( ברכות לה‪ ,‬א) ַַאז‬ ‫ַ‬ ‫וויַאזוי ַַאריינצוגיין אין דעם‬ ‫ַ‬ ‫שטַאּפל‬ ‫ַ‬ ‫דער ערשטער‬ ‫פַאר'ן עסן‪ ,‬צו געבן ַַא שבח והודאה פאר‬ ‫'ברכת הנהנין' ַ‬ ‫סוד פון אמונה און יחוד‪ ,‬איז דורך 'דעת'‪ ,‬ווי דער ּפסוק‬ ‫ווען דער דעת ווערט ערווַאַקסן‬ ‫ווָאס דער אויבערשטער גיט אונז‪.‬‬ ‫די תענוגים ָ‬ ‫דערנָאך וועט‬ ‫ָ‬ ‫זָאגט (דה"א כח‪ ,‬ט)‪' :‬דע את אלקי אביך' און‬ ‫ָ‬ ‫וויל מען עּפּעס ַאַנדערש‬ ‫מ'זָאל זיין‬ ‫ָ‬ ‫הָאט זייער מזהיר געווען ַַאז‬ ‫דער אריז"ל ָ‬ ‫פַארנומען‬ ‫דַארף זיין ַ‬ ‫זיין 'ועבדהו בלב שלם'‪ .‬די מחשבה ַ‬ ‫ווָאס השי"ת וויל‬ ‫ווען ַַא איד געדענקט ַַאז דער עיקר ָ‬ ‫געווָארנט אין ברכת הנהנין (הקדמת סור מרע ועשה‬ ‫ָ‬ ‫שטַארק‬ ‫ַ‬ ‫טרַאכטן און זיך מתבונן זיין אין די ענינים‪ ,‬און דורכדעם‬ ‫צו ַ‬ ‫זָאלן אים ברענגען צו דביקות‬ ‫פון אים איז‪ַַ :‬אז די מצוות ָ‬ ‫טוב‪ ,‬הנדפסת לאחר הקדמת מהרח״ו לעץ חיים)‪ .‬ווייל ווען ַַא איד‬ ‫דָאס ָָאנהויבן צו זוכן‪.‬‬ ‫קען מען ָ‬ ‫טַאקע זוכה זיין צו דעם 'ְׂשַׂכַ ר‬ ‫דעמָאלט וועט ער ַ‬ ‫ָ‬ ‫בה'‪.‬‬ ‫ווָאס ברענגט אים‬ ‫דָאס עסן און טרינקען ָ‬ ‫געדענקט ַַאז ָ‬ ‫ווָאס ַַא מענטש לערנט ּפנימיות התורה‪,‬‬ ‫דורכדעם ָ‬ ‫ווָאס ער טוט‪ ,‬וועט אים‬ ‫ִמְִצָוָ ה — ְְמ ַַצֶּוּה'‪ ,‬יעדע מצוה ָ‬ ‫ְ‬ ‫ווָאס דער אויבערשטער גיבט‬ ‫הנאה‪ ,‬איז בעצם ַַא תענוג ָ‬ ‫בדרך הבעש"ט הק' זי"ע‪ ,‬הייבט זיין מחשבה ָָאן צו עוסק‬ ‫שטַארקער צובינדן צום אויבערשטן‪ .‬ווען ער וועט לייגן‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס איז אונז‬ ‫זַאך ָ‬ ‫אים יעצט‪ ,‬ווערט דער תענוג ַַאליין ַַא ַ‬ ‫לעמָאל‪ ,‬ווייל די סודות התורה‬ ‫ָ‬ ‫זיין מיט'ן זוכן דביקות ַַא‬ ‫תפילין וועלן אים די קשרים פון די תפילין מקשר זיין‬ ‫מקשר צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫וויַאזוי ַַאלע מצוות פון תורה הק' זענען‬ ‫הק' זענען מבאר ַ‬ ‫מיט'ן בוכ"ע‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫דער סוד פון אמונה און יחוד‪ .‬דורכדעם איז מען זוכה צו‬ ‫זָאגט שוין דער רמב"ם אין הלכות תשובה (ּפרק י'‬ ‫ַַאזוי ָ‬ ‫נָאר כדי צו מגלה‬ ‫גַאנצע עבודת ה' איז ָ‬ ‫פַארשטיין ַַאז די ַ‬ ‫ַ‬ ‫הלכות א' ה') ַַאז דער תכלית פונעם מענטש איז צו מקיים‬ ‫זיין אלוקות אין דער בריאה‪ ,‬און צו מעלה זיין דעם‬ ‫זָאגט‬ ‫זיין ַַאלע מצוות 'מחמת אהבת הא‪-‬ל'‪ .‬דער רמב"ם ָ‬ ‫נקודות אויף למעשה‬ ‫דָא אין די 'עולמות התחתונים'‪ ,‬און עס‬ ‫ווָאס איז ָ‬‫'פירוד' ָ‬ ‫מקשר זיין מיט די 'עולמות העליונים'‪ ,‬וואו דער 'אחדות‬ ‫פַאר‬ ‫ווָאס מ'קען נישט מגלה זיין ַ‬ ‫פַארשטיין‬ ‫דָאס איז ַַא 'רז וסוד'‪ָ ,‬‬ ‫נשים וקטנים וועלכע קענען נישט ריכטיג ַ‬ ‫ַַאז ָ‬ ‫ּפנימיות התורה גיבט אונז דעם 'דעת'‬ ‫נישטָא קיין העלמה‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫הפשוט' איז ָָאפן און ס'איז‬ ‫דעם סוד‪ַַ ,‬אז ַַאלע תרי"ג מצוות זענען ַַאן ענין פון אהבת‬ ‫צו דערהערן ַַאז דער תכלית פון קיום‬ ‫מ'דַארף עס לערנען צוביסלעך‬ ‫ַ‬ ‫ה' און דביקות הבורא‪ .‬נאר‬ ‫צוויי סָאָרט גילויים — תענוגים און יסורים‬ ‫התורה והמצוות איז צו מגלה זיין דעם‬ ‫ערווַאקסן‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫און בהדרגה‪ ,‬און ַַאזוי ווערט דער דעת מער‬ ‫אחדות הפשוט אויך אין אונזער וועלט‪.‬‬ ‫נָאך ַַא גרויסן יסוד‪ :‬באופן כללי זענען‬ ‫מ׳דַארף צולייגן ָ‬ ‫ַ‬ ‫ממדריגה למדריגה‪.‬‬ ‫ווָאס זענען זיך מגלה אין דער בריאה‬ ‫דָא צוויי בחינות ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַַא מענטש ווערט געבוירן מיט ַַא ַנַאטירליכע אינסטינקט‬ ‫יעדע מינוט שּפירט דער מענטש‬ ‫דָאס זענען די צוויי מושגים פון 'תענוגים'‬ ‫יעדע סעקונדע‪ָ .‬‬ ‫איינס פון די צוויי בחינות‪ָָ :‬אדער‬ ‫ווילַאנג דער‬ ‫ַ‬ ‫פַארנומען מיט זיך ַַאליין‪.‬‬‫צו שטענדיג זיין ַ‬ ‫סַאך מדריגות‪,‬‬ ‫דָא ַַא ַ‬ ‫און 'יסורים'‪ .‬ביי ביידע זענען ָ‬ ‫טרַאכט ער נאר פון‬ ‫ַ‬ ‫ערווַאקסן‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫נָאכנישט גענוג‬ ‫דעת איז ָ‬ ‫'תענוג'‪ָָ ,‬אדער 'יסורים'‪ .‬ביידע בחינות‬ ‫גרעסערע און קלענערע‪ָָ ,‬אבער אויב מ׳וועט זיך מתבונן‬ ‫זיך‪ .‬אפילו ווען ער איז מקיים תורה ומצוות איז עס אויך‬ ‫וויַאזוי מ'קען דורכדעם‬ ‫זענען גילויים ַ‬ ‫בַאמערקן ַַאז ממש יעדע רגע שּפירט דער‬ ‫זיין‪ ,‬וועט מען ַ‬ ‫בַאקומען‬ ‫זָאל ַ‬‫פַארדינען דערפון; כדי ער ָ‬ ‫זָאל ַַאליין ַ‬ ‫כדי ער ָ‬ ‫נָאנט ווערן צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫מענטש איינס פון די צוויי הרגשים‪.‬‬ ‫זָאלן אים מחשיב‬ ‫שכר בעולם הבא‪ָָ ,‬אדער ַַאז מענטשן ָ‬ ‫זָאל מען געדענקן‬‫מ'הָאט ַַא תענוג ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווען‬ ‫ווָאס ער וויל‪ ,‬עס גייט אים‬ ‫הָאט ָ‬ ‫ווען דער מענטש ָ‬ ‫זיין‪ָָ ,‬אדער וויל ער שּפירן גוט מיט זיך ַַאליין‪ַַ ,‬אז ער טוט‬ ‫דָאס איז ַַא מתנה פון השי"ת‪ ,‬און‬ ‫ַַאז ָ‬ ‫דעמָאלט שּפירט ער תענוג‪ .‬און‬ ‫ָ‬ ‫גוט‪ ,‬און ער איז מצליח‪,‬‬ ‫דָאס גיבט אים ַַא גוטע הרגשה פאר‬ ‫סַאך תורה ומצוות‪ָ .‬‬ ‫ַַא ַ‬ ‫דורכדעם ווערט מען מקושר צום‬ ‫וויַאזוי ער וויל‪ ,‬און ער איז נישט‬ ‫ווען ס'גייט אים נישט ַ‬ ‫זיין אייגענע גדלות און יישות‪.‬‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬ווייל דער 'כח התענוג' איז‬ ‫דָאס הייסט ַַאז‬ ‫מצליח‪ ,‬שּפירט ער דעם הרגש פון יסורים‪ָ .‬‬ ‫ָָאבער ווען מ'ווערט עלטער‪ ,‬דערהערט דער איד‬ ‫ַַא 'כח המאחד'‪.‬‬ ‫לעמָאל מגלה צום מענטש‬ ‫ָ‬ ‫דער אויבערשטער איז זיך ַַא‬ ‫צוביסלעך‪ַַ ,‬אז זיין עיקר עבודה איז צו נכלל ווערן אינעם‬ ‫דורך ָָאט די צוויי גילויים‪ :‬תענוגים און יסורים‪.‬‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬דורך די תורה ומצוות! דער איד וויל מגלה‬ ‫אויפאיינמָאל‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫פַארשטענדליך ַַאז ס'קען אויך זיין ביידע‬ ‫ַ‬ ‫זיין דעם רבוש"ע און ער איז מקיים תורה ומצוות ווייל‬ ‫ג‬ ‫ווָאס ווערט געברענגט אין דער הקדמה‬ ‫פון ספה"ק אור לשמים‪ ,‬בשם רבו הרה"ק מלובלין‬ ‫סוד נורא ָ‬ ‫די פַאַרבָאָרגענע הויכע מדריגות‬ ‫נָאכמער ווי זיין גאונות בתורה‪ ,‬איז רבי יענקעלע‬ ‫ָ‬ ‫יומא דהילולא‬ ‫בַאזונדערע‬‫געהַאט ַַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫זי"ע‪ .‬רבי יענקעלע זי"ע ָ‬ ‫הַאלטן זיין גרויסקייט‪ .‬אין‬ ‫בַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫געווען ַַא גאון אין‬ ‫איבערזָאגן דעם הייליגן לשון‪ ,‬און ער‬ ‫ָ‬ ‫עבודה ביים‬ ‫זיינע שיעורים איז ַַאביסל ַַארויסגעקומען זיין גאונות‬ ‫געזָאגט ַַאז ווער ס'איז נישט געווען אין מקוה‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬‫ָ‬ ‫דערמַאנען מראי‬ ‫ַ‬ ‫און גדלות בתורה‪ ,‬ווען ער פלעגט‬ ‫זָאגן דעם מימרא פונעם רבי'ן פון‬ ‫וויל ער אים נישט ָ‬ ‫גַאנץ ש"ס בעל פה‪ָָ ,‬אבער אפילו‬ ‫ַ‬ ‫מקומות פון‬ ‫טַאקע געזען ברוח קדשו ַַאז‬ ‫הָאט ער ַ‬ ‫מָאל ָ‬ ‫לובלין‪ַַ .‬א ָ‬ ‫געכַא ּּפט ָ‬ ‫ווָאס ער‬ ‫ַ‬ ‫הָאבן די ַַארומיגע נישט‬ ‫דעמָאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫הרה״ק רבי יעקב בן רבי דוד‬ ‫יצחק מּפּשעווארסק זי״ע‬ ‫געגַאנגען אין מקוה‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫טָאג נישט‬‫ָ‬ ‫איינער איז יענעם‬ ‫הָאט‬ ‫זָאגט‪ַַ .‬אזוי אויך מיט זיינע ַַאנדערע מדריגות‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫איבערזָאגן דעם שטיקל‬ ‫ָ‬ ‫געווָאלט‬ ‫ָ‬ ‫הָאט נישט‬‫און ער ָ‬ ‫רשטַאנען בשעת מעשה ווי הויך און‬ ‫ַ‬ ‫פַא‬ ‫מען נישט ַ‬ ‫דָארט געווען‪ .‬נאר‬ ‫ווילַאנג יענער איז ָ‬‫ַ‬ ‫אור לשמים‬ ‫ווי ווייט ס'זענען זיינע הייליגע השגות‪ָָ .‬אבער ווער‬ ‫נסתלק כ״ז חשון תשנ״ט‬ ‫הָאט ער‬ ‫ָ‬ ‫וועקגעגַאנגען‬ ‫ַ‬ ‫שּפעטער‪ ,‬ווען יענער איז ַַא‬ ‫ּ‬ ‫הַאלטענע וועגן‪,‬‬ ‫בַא ַ‬ ‫רשטַאנען זיינע ַ‬ ‫ַ‬ ‫פַא‬ ‫ס'הָאט ַַאביסל ַ‬ ‫ָ‬ ‫געזָאגט‪ ,‬ווייל מ'קען עס נישט לערנען ָָאן קיין‬ ‫ָ‬ ‫דָאס‬ ‫ָ‬ ‫פַאר'ן‬ ‫הָאט געזען אויף אים ַַא דביקות און ַַא ביטול ַ‬ ‫ָ‬ ‫מקוה‪.‬‬ ‫ווָאס מ'קען נישט מסביר זיין‪.‬‬ ‫אויבערשטן ָ‬ ‫הָאט זוכה געווען צו ַַא קרבה‬ ‫כ"ק אדמו"ר שליט"א ָ‬ ‫וזל"ק‪' :‬והנה הראשונים העמיקו לשאול על מה‬ ‫מָאל איז ער‬ ‫פַארציילט ַַאז ַַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫מרן שליט"א‬ ‫הָאט‬ ‫יתירה ביי הרה"ק רבי יענקעלע זי"ע‪ .‬ווען ער ָ‬ ‫דאיתא שהבחירה הוא ביד האדם‪ ,‬הלא גם הבחירה‬ ‫געשטַאנען אין דער זייט און זיך צוגעקוקט ווי רבי‬ ‫ַ‬ ‫הָאט רבי‬ ‫נָאך דער חתונה‪ָ ,‬‬ ‫ּ‬ ‫נטווערּפן ָ‬‫געוואוינט אין ַַא‬ ‫נתונה מאת הקב"ה‪ ,‬ופירשנו ש'הבחירה הוא שיודע‬ ‫ס'הָאט‬ ‫ָ‬ ‫שּפילט מיט זיינע אייניקלעך‪ ,‬און‬ ‫ּ‬ ‫יענקעלע‬ ‫טָאג‬ ‫יענקעלע אים זייער מקרב געווען‪ ,‬כמעט יעדן ָ‬ ‫שגם הבחירה הוא מאת הקב"ה'‪ .‬ואח"כ שמעתי דבר‬ ‫זַא שרעק‪ ,‬זעענדיג ווי דער צדיק איז‬ ‫נגעכַא ּּפט ַַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫אים ָָא‬ ‫הָאט זיך‬ ‫מָאל ָ‬ ‫סַאך ָ‬‫הָאט ער גערעדט מיט אים‪ ,‬און ַַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫זה מכאדמו"ר הק' מו"ה יעקב יצחק זצללה"ה מלובלין‬ ‫עוסק מיט ַַאן אמת'דיגע דביקות אין השי"ת‪ .‬ער איז‬ ‫פַארצויגן צו לענגערע שמועסן בדרך החסידות‬ ‫עס ַ‬ ‫ות"ל שכוונתי לדעתו הקדושה‪".‬‬ ‫ּ‬ ‫התּפעלות‪,‬‬ ‫זַא‬ ‫דָארט און געקוקט מיט ַַא ַ‬ ‫געשטַאנען ָ‬ ‫ַ‬ ‫וויַאזוי זיך צו‬ ‫ַ‬ ‫סיּפורי צדיקים און הוראות בקודש‪,‬‬ ‫ּ‬ ‫מיט‬ ‫דער זעלבער יסוד ברענגט ער אויך אין אין פרשת‬ ‫"ווָאס‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן אים ָָאנגעשריגן‪:‬‬ ‫ַַאז די ַַארומיגע מענטשן ָ‬ ‫פירן אויף יעדן טריט‪.‬‬ ‫בשלח וזל"ק‪" :‬האדם הרוצה ליכנס בעבודת השי"ת‬ ‫הָאט אים מקרב‬ ‫קוקסטו ַַאזוי"‪ָָ ...‬אבער רבי יענקעלע ָ‬ ‫זָאגנדיג‪" :‬ער קוקט גוט"‪...‬‬ ‫געווען ָ‬ ‫ס'איז ידוע ַַאז ביי רבי יענקעלע זי"ע איז געווען‬ ‫מחיוב למסור עצמו בידי השי"ת ושאין ביכלתו‬ ‫'רוח הקודש הופיעה בבית מדרשו'‪ ,‬מרן שליט"א‬ ‫לעשות מאומה רק השי"ת ינהג אותו‪ ,‬ומחויב לידע‬ ‫מ'זעט ַַא דבר ּּפלא‪ַַ ,‬אז ס'קענען זיין צוויי מענטשן‬ ‫סַאך‬ ‫מיטגעהַאלטן ַַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫הָאט ַַאליין‬ ‫ָ‬ ‫פַארציילט ַַאז ער‬ ‫ַ‬ ‫באמתתו שגם הבחירה הוא של השי"ת‪ ,‬כאשר פי'‬ ‫ווָאס זענען זיך מסתופף ביים זעלבן צדיק אין‬ ‫ָ‬ ‫דָארט‬ ‫מ'הָאט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫מעשיות נוראות פון רוח הקודש ָ‬ ‫ובחרת בחיים שזה עיקר הבחירה של האדם מה‬ ‫דער זעלבער צייט‪ ,‬און איינער געדענקט זייטיגע‬ ‫גַאנצן ספר נאר פון די‬ ‫געזען‪ ,‬און מ'קען שרייבן ַַא ַ‬ ‫שיודע באמת שהבחירה הוא של הקב"ה‪ ,‬וזהו ובחרת‬ ‫זַאכן‪ ,‬און דער‬ ‫מעשה'לעך און ַַאנדערע חיצוניות'דיגע ַ‬ ‫הָאט מיטגעלעבט ביי די‬ ‫ווָאס ער ָ‬ ‫ָָאפענע רוח הקודש ָ‬ ‫בחיים שהבחירה שלך תהי' בחיים של הקב"ה שנקרא‬ ‫גָאר ַַאנדערע‬ ‫פַארשטייט ָ‬‫צווייטער זעט און הערט און ַ‬ ‫וויבַאלד די נקודת הצדיק איז‬ ‫דָאס איז‬ ‫מָאל ווען‬ ‫הנהגה פון רבי יענקעלע מיט אים‪ .‬יעדעס ָ‬ ‫חיי חיים" עיי"ש‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫זַאכן לגמרי‪ָ .‬‬‫ַ‬ ‫הַאלטן און ס'ווערט נישט נתגלה נאר אויב‬ ‫בַא ַ‬ ‫זייער ַ‬ ‫הָאט רבי יענקעלע געזען זיין מצב‬ ‫הָאבן גערעדט‪ָ ,‬‬ ‫זיי ָ‬ ‫(דָאס נעמט נישט ַַאוועק חלילה פון דעם ּּפשוט'ן‬ ‫ָ‬ ‫מ'קומט מיט ַַאן אמת זוכן די נקודת הדביקות פונעם‬ ‫הָאט אים געגעבן‬ ‫דעמָאלט‪ ,‬און ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואו ער שטייט‬ ‫ווָאס שטייט אין רמב"ם‪ַַ ,‬אז ַַא מענטש דארף‬ ‫'בחירה' ָ‬ ‫צדיק‪ָָ ,‬אבער אויב מ'זוכט נישט די נקודה‪ ,‬בלייבט מען‬ ‫געדַארפט וויסן‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫ווָאס ער ָ‬ ‫קלָארע הדרכות ישרות ָ‬ ‫ָ‬ ‫הָארעווען עד הסוף‪ .‬נאר די כוונה איז‪ַַ ,‬אז‬ ‫טון און ָ‬ ‫נאר מיט'ן חיצוניות און מען דערהערט נישט דעם‬ ‫דעמָאלט‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫אויף‬ ‫גַאנצן יגיעה‪,‬‬ ‫לָאגן אין עבודת ה' מיט'ן ַ‬ ‫מ'דַארף זיך ּּפ ָ‬ ‫ַ‬ ‫געווָאנדן אין אונזערע מעשים‪ָָ ,‬אבער‬ ‫ָ‬ ‫כאילו ַַאלעס איז‬ ‫ענין פונעם צדיק‪.‬‬ ‫זָאל מען אויך וויסן ַַאז באמת איז‬ ‫בשעת מעשה ָ‬ ‫דָאס געווען קענטיג ביי הרה"ק‬ ‫ּ‬ ‫איבערהויּפט איז ָ‬ ‫די מורא'דיגע גדלות‬ ‫גַאנצע יגיעה‬ ‫ַַאלעס תלוי נאר אינעם אויבערשטן‪ .‬די ַ‬ ‫הָאט זיך מסתיר געווען מיט‬ ‫ווָאס ָ‬‫רבי יענקעלע זי"ע ָ‬ ‫בתורה און קדושה‬ ‫זַאך ַַאליין‪ַַ ,‬אז בעצם איז‬ ‫פון דער בחירה איז מגלה די ַ‬ ‫ַַא הסתרה נפלאה‪ ,‬מער פון ַַאנדערע צדיקים‪ .‬ער איז‬ ‫בנוסף צו ַַאלע זיינע גרויסע מדריגות‪ ,‬איז הרה"ק‬ ‫דָאס איז זייער ַַא דקות'דיגע ענין‬ ‫ַַאלעס הנהגת ה'‪ָ .‬‬ ‫געווען ממש ַַא גאון מופלג בהסתרה‪ ,‬און דעריבער‬ ‫רבי יענקעלע זי"ע געווען ַַא גאון עולם‪ַַ ,‬א ידען ובקי‬ ‫כָאטש‬ ‫עמוק ַַאז די בחירה זעלבסט איז די ידיעה‪ ,‬און ָ‬ ‫אויב מ'איז געקומען ָָאן קיין תכלית צו אמת'דיג זוכן‬ ‫פַאר מרן שליט"א‪,‬‬ ‫געזָאגט ַ‬ ‫ָ‬ ‫מָאל‬ ‫הָאט ַַא ָ‬ ‫נפלא‪ ,‬ווי ער ָ‬ ‫הָארעווען עד הסוף‪ ,‬איז עס בכלל נישט קיין‬ ‫מ'דַארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫הָאט מען עס נישט געקענט זען‪,‬‬ ‫די נקודת הצדיק‪ָ ,‬‬ ‫הָאט ער משמש געווען ברבנות‬ ‫ַַאז שוין ַַאלץ בחור ָ‬ ‫סתירה צו ידיעה‪ .‬ואכמ"ל)‪.‬‬ ‫ווייל זיין דרך איז געווען עמוק עמוק‪ ,‬הסתר בתוך‬ ‫גע'ּפסק'נט אין ַַאלע חלקים פון שלחן‬ ‫ּ‬ ‫הָאט‬ ‫און ער ָ‬ ‫הסתר‪.‬‬ ‫ערוך‪.‬‬ ‫זוכה געווען צו גילוי אליהו‬ ‫הָאט מרן שליט"א געהערט פון‬ ‫ביי ַַא געלעגנהייט ָ‬ ‫דָארט צו‪' :‬ומי שעושה‬ ‫דער אור לשמים ענדיגט ָ‬ ‫אויפ'ן דרך פונעם רבי'ן‬ ‫אים ַַא דבר נורא‪ ,‬איבער זיין אויסטערלישע התמדה‬ ‫כנ"ל זוכה שיתגלה אליו אליהו ז"ל'‪ .‬מרן שליט"א‬ ‫פון לובלין זי"ע‬ ‫בתורה און זיין קדושה וטהרה‪ ,‬העכער יעדע השגה‪:‬‬ ‫פַארציילט‪' :‬ואני עדות עד אחד על מה שכתוב כאן‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫פַארשטיין‬‫מיר קענען אודאי נישט משיג זיין און ַ‬ ‫הָאט אים זיין‬ ‫מָאל ָ‬ ‫פַארציילט ַַאז ַַא ָ‬ ‫הָאט ַ‬ ‫רבי יענקעלע ָ‬ ‫כי בעיני ראיתי זאת אצל הרה"ק ר' יענקעלע זי"ע'‪,‬‬ ‫זָאגן ַַאז זיין עבודה איז‬ ‫דרכו בקודש‪ָָ ,‬אבער מ'קען ָ‬ ‫"יונגערמַאן‪ ,‬דו‬ ‫ַ‬ ‫געזָאגט‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫לָאשיץ זי"ע‪,‬‬ ‫מקָא ָ‬ ‫ָ‬ ‫רבי‪ ,‬הרה"ק‬ ‫לעמָאל גע'חזר'ט און געלעבט מיט דעם‬ ‫ָ‬ ‫הָאט ַַא‬ ‫ער ָ‬ ‫געווען אויפ'ן דרך פונעם הייליגן רבי פון לובלין זי"ע‪,‬‬ ‫ווָאס די ד' מינים זענען מרמז?" און ער‬ ‫ווייסט אויף ָ‬ ‫פַאר'ן רצון ה' בתכלית‬ ‫יסוד‪ ,‬איבערצוגעבן די עבודה ַ‬ ‫ווי ס'ווערט נתבאר אין ספה"ק אור לשמים‪.‬‬ ‫הָאט אים מסביר געווען ַַאז די ד' מינים זענען מרמז‬ ‫ָ‬ ‫הביטול והשתוות‪ָָ ,‬אן קיין שום רצון און הרגש עצמי‬ ‫בכלליות איז דער דרך פונעם ספה"ק אור לשמים‪,‬‬ ‫מ'דַארף שטיין‬ ‫ַ‬ ‫אויף די אברים פונעם מענטש‪ ,‬און ַַאז‬ ‫בכלל‪' ,‬וכמה פעמים שמעתי ממנו מפורש שזכה‬ ‫הָאט מקבל געווען פון זיין רבי הרה"ק‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס ער‬ ‫ָ‬ ‫ריינצולָאזן קיין מחשבה זרה‬ ‫ָ‬ ‫לדַאט נישט ַַא‬‫סָא ַ‬ ‫ווי ַַא ָ‬ ‫הָאט‬ ‫וויַאזוי ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫לגילוי אליהו'‪ .‬ס'איז נישט קיין ּּפלא‬ ‫אינגַאנצן מיט'ן 'קו החסד –‬ ‫ַ‬ ‫מלובלין זי"ע‪ ,‬צו גיין‬ ‫אינעם מח‪.‬‬ ‫דָא אין אור‬ ‫זוכה געווען דערצו‪ ,‬ווייל ַַאזוי שטייט ָ‬ ‫משּפיע צו זיין ַַא שפע פון טובה וברכה פאר‬ ‫ּ‬ ‫אהבה'‪,‬‬ ‫הָאט‬ ‫ָ‬ ‫פַארציילט‪ַַ ,‬אז ער‬‫ַ‬ ‫הָאט רבי יענקעלע‬ ‫ָ‬ ‫לשמים‪" :‬ומי שעושה כנ"ל זוכה שיתגלה אליו אליהו‬ ‫אידן‪ ,‬סיי בגשמיות – בני חיי ומזוני‪ ,‬און סיי ברוחניות‬ ‫הָאט נישט‬ ‫ָ‬ ‫טַאקע אויסגעהערט ַַאלעס‪ָָ ,‬אבער ער‬ ‫ַ‬ ‫ז"ל"‪.‬‬ ‫– השגות ורוח הקודש וכו'‪( .‬עיין לדוגמא בספה"ק אור‬ ‫הָאט‬ ‫דעמָאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫דָאס מיינט‪ ,‬ווייל‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫רשטַאנען ָ‬ ‫ַ‬ ‫פַא‬ ‫ַ‬ ‫זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל‪.‬‬ ‫לשמים בראשית‪ ,‬ד"ה ויאמר אלקים)‪ ,‬און צו מחזיר‬ ‫דָאס איז ַַא מחשבה זרה‪...‬‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫ער נישט געוואוסט ָ‬ ‫ּ‬ ‫משּפיע זיין 'עשירות דקדושה'‪,‬‬ ‫זיין אידן בתשובה דורך‬ ‫נָאר געוואוסט פון גמרא תוספות‪ .‬הערשט‬ ‫הָאט ָ‬‫ער ָ‬ ‫און אויך ַַאז די גאולה וועט זיין מיט דער בחינה פון‬ ‫ּ‬ ‫שּפעטער‪ ,‬ווען ער איז ָָאנגעקומען קיין סיביר (זייענדיג‬ ‫יצא לאור ע"י‬ ‫חסדים גמורים‪( .‬עיי"ש ויקהל ד"ה ובהקהיל את העם)‪.‬‬ ‫געטרָאפן מיט ַַאנדערע‬ ‫ָ‬ ‫הָאט זיך‬ ‫יָאר ַַאלט) און ער ָ‬ ‫‪ָ 73‬‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫די בחירה איז אויך פון השי"ת‬ ‫הָאט אים איינער זיך ָָא ּּפגערעדט אויף‬ ‫הָאט ער צום ערשטן‬ ‫דעמָאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ָ‬ ‫מענטשן‪,‬‬ ‫מחשבות זרות‪ ,‬און‬ ‫לתרומות‪ ,‬ולקבלת הגליון‪:‬‬ ‫שיעורי כ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫נָאך ַַא טיפערע דרך העבודה און ַַא‬ ‫דָא ָ‬ ‫ס'איז ָ‬ ‫זַא מושג‪...‬‬ ‫מָאל געהערט פון ַַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫‪info.lhisanag@gmail.com‬‬ ‫‪646.693.0112‬‬ ‫ד‬