פניני מנחם - אידיש · Pninei Menachem - Yiddish — חיי שרה (2026-11-02)

בעזהשי"ת
פרשת
חיי שרה פניני שיעורי
הגה"צ
מנחם
תשפ"ז אבד"ק
לובלין
גליון ה' שליט"א
כל ברכאן דלעילא ותתא ביומא שביעאה תליין
אלעס ווענדט זיך אינעם כח פון שבת
אז ער גיבט אים אוועק אלעס חוץ דאס דארף זיין די תפילה? די תפילה מורי ורבותי ,מיר גרייטן זיך צו
איין זאך וואס איז דאס וואס דער וואלט ווען געדארפט זיין אז ס'זאל דעם גרויסן שבת הבא עלינו לטובה,
זון וועט זיך אויסקלויבן ,דאס קיינמאל נישט זיין קיין צרה ויגון צו דעם שבת הגדול והקדוש ,כי יום
וועט באלאנגען פאר אים .בקיצור, ואנחה .און וואס איז דער פשט פון זה גדול וקדוש הוא לפניך .און דער
און דער איד איז טאקע נעבעך ביום מנוחתנו? רבונו של עולם האט אונז געגעבן
נסתלק געווארן דארט ,און דער די מתנה טובה מבית גנזיו ,און דער
עבד איז אהיימגעקומען ,און ער איז די חכמה פונעם רב רבונו של עולם האט געזאגט פאר
ארום געגאנגען צו די אלע נכסים משה רבינו" ,לך והודיע אותם"
פון זיין בעל הבית ,און ער האט האב איך געקלערט אזוי מיט'ן (שבת י ,):גיי און זיי זיי מודיע די
מודיע געווען פאר יעדן איינעם אז תירוץ פון בעלזא רב ,כדי צו געוואלדיגע מתנה .און משה רבינו
מהיום והלאה איז ער די נייע בעל פארשטיין מיט דעם די כוונה פון די האט מודיע געווען פאר כלל ישראל
הבית ,ווייל ער האט א שטר און מתנה טובה ,עס איז דא א באקאנטע די געוואלדיגע מתנה .און באמת
א צוואה אז אלעס באלאנגט פאר מעשה וואס ווערט געברענגט און דארף מען פארשטיין ,וואס איז
אים ,חוץ איין זאך דאס וואס דער איז מיתאמרא נאך פון די קדמונים, טאקע די געוואלדיגע מתנה? וואס
זון קלויבט זיך אויס ,נאר דאס קען אז אמאל איז געווען א איד וואס איז געווען די הודעה?
ער נעמען .און פארשטייט זיך אז האט געהאט א גרויסע פארמעגן ,און
ס'איז געווארן א גאנצע ויצעקו און ער איז געפארן אונטערוועגנס אויף מיר האבן שוין אמאל דערמאנט
א בהלה ,און מ'איז געלאפן צום רב מסחר ,און ער האט מיטגענומען (פ' נח) א ווארט פונעם בעלזער
אין שטאט ,און דער רב אין שטאט מיט זיך זיין עבד .און אונטערוועגנס רב זכותו יגן עלינו (השר שלום
האט אויפגענומען דער דין תורה. האט ער געשפירט אז ס'לאזט זיך והוא מובא בספר לקט אמרי קודש,
און ער האט באמת אריינגעקלערט, אים אויס זיינע כוחות ,און ער האט מועדים ,חלק ד׳ ,עמוד רעג) ,אויף
וואס איז דא געשען אז דער איד פארשטאנען אז אויב וועט ער נישט דעם וואס מיר זאגן יעדן שבת
זאל אוועקגעבן אלעס פאר'ן עבד, עפעס טון דא וועגן זיינע פארמעגנס קודש ביים בענטשן ביי רצה ,זענען
און נאר איין זאך לאזט ער איבער וועט נישט טויגן ,ווייל ער האט מיר מתפלל "וברצונך הניח לנו ה'
פאר זיין בן יחיד? געהאט א בן יחיד אינדערהיים און אלקינו שלא תהא צרה ויגון ואנחה
וואס וועט ער באקומען פון די ביום מנוחתנו" ,אז ס'זאל נישט
ביז ס'איז געקומען צו דער דין ירושה ,ווייל דער עבד וועט אלעס זיין קיין צרה און קיין יגון און קיין
תורה ,און דער רבונו של עולם האט אוועקנעמען. אנחה ביום מנוחתנו .און ער פרעגט
אים חונן דעת געווען וואס צו טון. א מורא'דיגע שאלה :נאר ביום
און ער האט געזאגט פאר'ן זון דיין האט ער געזאגט פאר'ן עבד, מנוחתנו? אבער זונטאג ,מאנטאג,
טאטע האט דאך געשריבן אז איין און ער האט אים געשריבן א צוואה דינסטאג ,מיטוואך ,חס ושלום ,יא?
א פניני מנחם Iחיי שרה
פניני מנחם
פניני זאך קענסטו נעמען ,נו אויב אזוי
נעם דעם עבד און וויבאלד כל
השבת
מה שקנה עבד קנה רבו (קידושין
כג .):ממילא דורך דעם וואס דו
וועסט נעמען דעם עבד ,האסטו
אטאמאטיש צוריק די גאנצע
פארמעגן .און דער רב האט אים
געזאגט ,דיין טאטע איז געווען
א חכם מחוכם ,און ער האט
וביום השבת שישיו ושמחו פארשטאנען אז דער עבד ,אויב
שבת איז מען אינעם עולם פון ששון וועט ער נישט גיין אויף דעם אופן,
וועט ער אלעס אוועקנעמען ,און
ביראת אלקים (שמואל ב ,כג ,ג). "וביום השבת קודש שישו דער זון וועט בלייבן א עני ואביון.
דער אייבערשטער האט געגעבן ושמחו כמקבלי מתן נחליאל". האט ער געשריבן אזוי מכח
דעם כח ביד הצדיקים ,דער חכמתו ,און ער האט פארשטאנען
תפארת שלמה טייטשט (לשבת איך האב געזען א מורא'דיגן אז דער רבונו של עולם וועט
קודש ד"ה ומסיים)" :ואתה לא שטיקל אור החיים הקדוש אין מאיר עיני זיין חכמים ולומדיה צו
כן נתן לך ה' אלקיך" (דברים פרשת כי תשא .ער רעדט דארטן פארשטיין זיין כוונה .און אזוי איז
יח ,יד) ,דער אייבערשטער האט אינעם ענין פון די נשמה יתירה. טאקע געווען ,און אזוי האט דער
געגעבן א כח פאר'ן צדיק צו און איך וויל עס דא נאכזאגן, זון באקומען אלעס.
זאגן "לא כן" ,איך בין נישט אינאיינעם מיט א תורה וואס
מסכים צו דעם. איז מיר אמאל איינגעפאלן. שבת איז נישט דא קיין
מקטריגים
און דער הייליגער ר"ר אין נועם אלימלך (ר"פ אחרי
אלימלך פרעגט די קשיא, ד"ה אחרי) איז דא עפעס א דער רבונו של עולם האט אונז
געוואלד! וויאזוי קען זיין אזא מורא'דיג ווארט .דער הייליגער אראפגעשיקט אויף דעם עולם,
זאך? ברענגט דער הייליגער ר"ר ר"ר אלימלך זאגט ,אז ווען א אדם לעמל יולד (איוב ה ,ז) .דער
אלימלך אראפ א ווארט ,און איד גייט דורך נעבעך א שווערע אייבערשטער האט אונז געזאגט
ער זאגט אזוי :אז דער צדיק זמן ,און מ'גייט צום צדיק אז ער בזעת אפיך תאכל לחם (בראשית ג,
לייגט אריין די גזירה אין א נייע זאל מתפלל זיין ,בעינינו ראינו, יט) ,די אלע זאכן וואס א מענטש
עולם ,וואס דארט איז נישט דא און מ'זעהט עס מידי יום ביומו, מאכט דורך אויף דער וועלט מוז
די גזירה .וויאזוי הייסט דער אז צדיקים זענען מתפלל ,און אזוי זיין ,ווייל דאס איז אלעס
עולם? דאס הייסט עולם ששון, זיי זענען נענין. מן השמים .אבער דער רבונו של
אזוי ווערט עס אנגערופן אויבן. עולם האט אונז געגעבן איין
און דארט איז כולו רחמים, און ער פרעגט א קשיא .און טאג וואס בא שבת בא מנוחה
כולו טוב כולו שמחה .דארט די קשיא פרעגט ער עטליכע (במדרש בר"ר י ,ט) .דער טבע
איז נישט דא קיין טראפ עגמת מאל אין נועם אלימלך :צדיקים ברענגט אריין מנוחה ,און ס'איז
נפש. ווילן גארנישט ,זיי ווילן נאר שבת שלום ומבורך ,אזוי ווי מיר
טון דעם רצון ה' .און ווען א זאגן ביי כגוונא (זוה"ק ח"ב קלה,):
און וויבאלד די גזירה קומט איד גייט דורך א שווערע זמן, אז דעמאלטס זענען אלע מזיקים
אן אינעם עולם ששון ,ממילא איז דאך דער אייבערשטער א און אלע דינים כולהו ערקין ,אלעס
ווערט בטל די גזירה ,ווייל אויב טוב ומטיב .ממילא פארשטייט לויפט אוועק ,ווייל אין דעם טאג
דער גזירה איז באגלייט מיט דאך דער רבונו של עולם ,אז האבן זיי נישט קיין שליטה אויף
עגמת נפש ,קען די גזירה נישט דאס איז א טובה פאר דעם די בריאה.
זיין .טייטשט דער הייליגער איד .אויב אזוי פארוואס וויל
ר"ר אלימלך ,ששון ושמחה דער צדיק טון אז עס זאל זיין און אז מ'כאפט אויף די
ישיגו (ישעי' לה ,י) ,דער צדיק אנדערש פון וויאזוי דער רבונו פנימיות פון דעם טאג ,האט מען
ברענגט אריין די גזירה אינעם של עולם וויל? הקדוש ברוך שוין ממילא די גאנצע וואך .און
עולם פון ששון ,ווערט ושמחה הוא גוזר וצדיק מבטל מי מושל דאס איז די כוונה וואס מ'בעט
ישיגו ,און ונסו יגון ואנחה ,עס בי צדיק (מו,ק טז ):צדיק מושל שלא תהא צרה ויגון ואנחה
המשך בעמוד ט
ב פניני מנחם Iחיי שרה
איז גדול וקדוש הוא לפניך ,און מתנה טובה ,וועלן מיר זוכה זיין ביום מנוחתנו ,ווייל אז מ'וועט
מ'זאל וויסן אז וברצונך הניח לנו ה' צו כל ברכאן דלעילא ותתא ביומא אוועקנעמען אין דעם טאג די אלע
אלקינו ,כדי אז דורך דעם טאג זאל שביעאה תליין (זוה"ק ח"ב פח .).און זאכן ,און מ'וועט מתפלל זיין אין
מען זוכה זיין צו א פרייליכע וואך דאס איז געווען לך והודיע אותם, דעם טאג ,און מ'וועט אויסנוצן
און צו א זיס לעכטיג לעבן. אז מיר זאלן וויסן אז דער יום זה דעם טאג ,און מקבל זיין דער
כולן שוין לטובה
דורך די תורה ווערט מען ניצול פון אלע פראבלעמען
אמנו האט געזאגט" :הבה לי בנים געווען א נאה וחסידה ,און זי האט און ווען אונז גיימיר אריין אין
ואם אין מתה אנכי" (בראשית ל ,א), אויסגעקוקט זייער פיין. די וואכעדיגע סדרה .די פרשה איז
ס'איז גארנישט ווערד דאס לעבן לדור ודור המליכו לקל כי הוא לבדו
אזוי .און די גמרא זאגט אז איינער און מען דארף דא פארשטיין מרום וקדוש .און די וואכעדיגע
וואס האט נישט קיין קינדער ל"ע וואס איז דער פשט פון דעם? זייט סדרה הייבט זיך אן מיט זייער א
איז ער חשוב כמת (נדרים סד.): ווען איז דאס א שבח? א שבח גרויסע טראגעדיע ,די הסתלקות פון
פאר שרה אמנו אז זי איז געווען א שרה אמנו .און אינמיטן די סדרה
און נאכדעם האט זי געהאט, יפת תואר? ווען איינער וועט זיך איז דא א גרויסע שמחה ,די שידוך
ווען זי איז אראפגעגאנגען אין אויפשטעלן און האלטן א הספד אויף פון יצחק אבינו ,און סוף סדרה
מצרים ,האט פרעה איר גענומען, זיין באבע ,און ער וועט זאגן ,מורי ווערט אברהם אבינו נסתלק .דער
און מ'האט איר אריינגעלייגט דארט ורבותי די באבע וואס ליגט דא איז ערשטער דור פון אברהם מיט שרה,
אין א קעסטעלע .שטעלטס ענק געווען א שוינהייט פון א מענטש, וואס זיי זענען געווען די מייסדים
פאר וואס שרה אמנו האט געטראכט וועט זיך יעדער אונטערשמייכלען. פון כלל ישראל ,ווערן נסתלק .און
ווען מ'האט איר אריינגעלייגט דארט און רש"י זאגט עס דא אזוי ,דארף נאכדעם קומט ווייטער ודור וואס
אין דעם קעסטל ,און ווען זי איז מען פארשטיין וואס איז די שבח המליכו לקל ,יצחק איז ממשיך
אריינגעקומען אינעם בית פרעה. "ליופי"? און נאכדעם שטייט שני די שלשרת און די הנהגה פון כלל
חיי שרה ,וואס טייטש שני חיי ישראל.
און נאכדעם מיט אבימלך ,און
שרה זאגט רש"י (שם ד"ה שני):
נאכדעם וואס זי האט מיטגעמאכט "כולן שוין לטובה" ,אז איר גאנץ
מיט דעם ישמעאל ,און ביז ביז דער שני חיי שרה
לעבן האט איר גארנישט געפעלט,
אייבערשטער האט געהאלפן און ס'איז געווען אלעס הטוב ומטיב
ס'איז נתקדש געווארן דעם שם און די תורה הקדושה הייבט אן
לכל ,זי האט געהאט פון אלעם מיט שרה אמנו ,ויהיו חיי שרה מאה
שמים ברבים ,ווען עס איז געבוירן גוטן. שנה ועשרים שנה ושבע שנים שני
יצחק. חיי שרה (בראשית כג ,א) .און רש"י
שרה'ס לעבן ביז די ישועה שטעלט זיך אויף דעם תיכף ומיד
און די וואך אליינס הייבט זיך (שם ד"ה ויהיו) ,וואס לאזט דא די
אן מיט א גרויסע טראגעדיע ,זי דער אור החיים הקדוש שטעלט תורה הערן מיטן איבעזאגן מאה
האט נישט זוכה געווען צו פירן זיך שוין אויף דעם (בראשית כג ,א, שנה ועשרים שנה ושבע שנים שני
יצחק אונטער די חופה ,און ביי די ד"ה עוד יתבאר) ,און דער אור החיים חיי שרה? נאכאמאל שני חיי שרה,
מעשה פון די עקידה איז געווען הקדוש איז נישט צופרידן מיט דעם און מיטן זאגן צוויי מאל חיי שרה.
פרחה נשמתה (במדרש בר"ר נח ,ה). פשט ,און ער רעכנט אויס אז שרה און רש"י איז מורא'דיג מסביר אז
אברהם מיט יצחק זענען געגאנגען אמנו האט זייער אסאך מיטגעמאכט מיט יעדע זאך וויל מען ארויסנעמען
צו דער עקידה ,מ'האט זיך געזעגנט אין איר לעבן .איר גאנץ לעבן איז די גדלות פון שרה אמנו ,בת ק' כבת
פון איר ,און מ'איז אהיימגעקומען, געווען א חיי צער .אין אנהייב האט כ' לחטא ,אז זי איז געווען ריין
האט מען געטראפן אז זי איז שוין זי נעבעך נישט געהאט קיין קינדער. אזוי ווי ביי בת כ' האט זי נישט
נישט בין החיים .ס'איז דאך געווען און מ'ווייסט אז ס'איז נישט דא געזינדיגט ,אזוי איז געווען בת ק'.
מלא צער ,נו וויאזוי קען מען זאגן אזא צער ווי א עקרה רחמנא יצילנו. און בת כ' כבת ז' ליופי .אויבן אויף
אויף דעם לעבן כולן שוין לטובה? און וואס דארף מען מער? רחל איז דער פשט אז שרה אמנו איז
ג פניני מנחם Iחיי שרה
פניני מנחם
פון א הספד .ווייל די תכלית פון א ווען שרה האט געהייסן אז מ'זאל און בכלל ווייסט מען דאך ,וואס
הספד איז דאך יקרא דחיי (סנהדרין ארויסווארפן ישמעאל פון שטוב, דער מדרש ברענגט אראפ (תנחומא
מו ,):אז מ'זאל זיך ארויסלערנען און עס איז אים געווען זייער ביטער חיי שרה ,ד) ,אז וואס איז געווען
דעם לימוד וויאזוי שרה אמנו האט אויף דעם" ,על אודות בנו" ,און ער דער הספד וואס אברהם אבינו האט
געלעבט ,און וויאזוי איז דאס נוגע האט אויף אים געבעטן (בראשית יז, מספיד געווען שרה? ער האט מספיד
צו אונז ,און וויאזוי מיר זאלן זיך יח) לו ישמעאל יחיה לפניך ,הלוואי געווען :אשת חיל מי ימצא ורחוק
פירן. זאל ישמעאל זיין א ירא שמים. מפנינים מכרה ,בטח בה לב בעלה
נאך די אלע פאסירונגען דארף מען וכו' .און אין דעם הספד אליינס
שרה איז געווען אויף א הויכע פארשטיין וואו עס קומט אריין דא האט ער דאך געזאגט :אז עס איז
מדרגה דער ענין פון טובה סיי אויף שרה שקר החן והבל היופי (משלי לא,
אמנו און סיי אויף אברהם? י ,יא ,ל) .און אויף ורחוק מפנינים
און לאמיר שוין זאגן טאקע אז מכרה ,שטייט אין מדרש (בר"ר מה,
ביי שרה אמנו איז טאקע געווען א) אז אברהם אבינו האט געזאגט אז
"כולן שוין לטובה" ,אז ביי איר גאנצע זי האט אסאך מיטגעמאכט ,מכרה
לעבן איז געווען אזויווי ס'שטייט
אין די ספרים (מובא בספר לקט די איינציגסטע גייט ארויף אויף הריון ,מרמז צו זיין
אז דאס איז געווען זייער א לאנגע
צייט .אלע מענטשן דעמאלטס
וועג אז מ'זאל
יושר בשם הרה"ק ר"ר זושא זי"ע)
אז זי האט געזאגט "גם זו לטובה" זענען שוין געווארן מעוברת ביי די
(תענית כא ,).זי איז געווען אויף אכט יאר ,צו ביי די ניין יאר ,און ביי
א הויכע מדרגה .אבער אנן מה
נענה אבתריה ,אונז זעמיר דאך
זוכה זיין צו זיין די צוואנציג איז מען שוין געווען א
באבע ,און ביי די פערציג איז מען
חי וקיים און
נישט אויף די מדרגה ,אויב אזוי שוין געווען עלטער באבע'ס ,און
וויאזוי קענען מיר זיך לערנען פון אזוי ווייטער .און שרה אמנו האט
דעם ,שרה איז דאך געווען א נביאה נעבעך געזען ווי יעדער איינער האט
(במדרש שמו"ר א ,א) .און לכאורה וויאזוי מ'איז קינדער ,און זי דארף ווארטן און
דארפן מיר פארשטיין וויאזוי אונז ווארטן ,וואס איז דא דער פשט פון
קענען זיך מיט דעם מקשר זיין ,און
אויך דארפן מיר פארשטיין די "כולן
ממשיך איז נאר "כולן שוין לטובה"?
דורך די הייליגע
שוין לטובה" ,אזוי ווי די אור החיים אברהם'ס נחת
הקדוש שטעלט זיך.
און ביי אברהם אבינו אליינס
און ווען מ'קוקט אריין ווייטער תורה איז דאך אויך שווער די קשיא,
אין אור החיים הקדוש (בראשית "ואברהם זקן בא בימים וה' ברך
כג ,א ,ד"ה ויהיו) זעט מען אז ער את אברהם בכל" (בראשית כד ,א),
איז נאך מער מוסיף אז וועגן דעם צו לשעה ולדורות אז ער האט געהאט פון אלעם גוטן.
הייבט זיך אן די תורה ויהיו חיי און די תורה הקדושה ענדיגט סוף
שרה ,וואס לכאורה וואלט דאך אויף דעם דארפן מיר אביסל סדרה אז אברהם אבינו איז נסתלק
געדארפט שטיין אזוי ווי ביי יעקב, אריינגיין אינעם עומק הענין פון געווארן" ,ויגוע וימת אברהם בשיבה
ויחי יעקב (בראשית מז ,כח) ,אזויווי די וואכעדיגע פרשה ,ווייל מ'דארף טובה זקן ושבע" (שם כה ,ח) ,אז
עס שטייט איבעראל אין די תורה דאך פארשטיין וואס די תורה רעדט עס האט אים גארנישט געפעלט,
ביי א הסתלקות ,און וואס איז דער צו אונז ,אזוי ווי מיר זאגן אלעמאל דאס טייטש די זעלבע זאך אז ס'איז
ויהיו? און ער זאגט אז דאס איז נאך פונעם מאור עינים (ר"פ וישב געווען כולן שוין לטובה.
צוליב דעם וואס שרה'ס הסתלקות ד"ה וישראל ,בשם הזוה"ק ח"ג נג,:
איז געווען בצער .און דער אור ומהר"ל בגו"א ר"פ בראשית) און פון און אברהם אבינו האט זייער
החיים הקדוש זאגט נאך מער ,אז הייליגן תניא (ליקוטי אמרים פרק יז, אסאך מיטגעמאכט .אברהם אבינו
זי האט נאך געהאט נאך יארן ,און ד"ה ובזה יובן) ,אז יעדע וואכעדיגע האט געהאט אכט זון ,און נחת
וועגן ס'איז געווען פרחה נשמתה סדרה איז א צו לשעה ולדורות ,מיט האט ער געהאט נאר פון איין זון.
האט זי פארלוירן די יארן ,שטימט וואס דער רבונו של עולם רעדט און די תורה אליין זאגט שוין אין
עס דאך נישט לכאורה מיט דעם צו אונז יעדע וואך .און אונז דארף פרשת וירא (בראשית כא ,יא) אז
וויאזוי אונז פארשטיי מיר וואס מיר ארויסנעמען א לימוד ,ובפרט וירע הדבר מאוד בעיני אברהם,
ד פניני מנחם Iחיי שרה
און נאכדעם איז דא צדיק ורע לו? אין קאפיטל ס"ט (פסוק ט) רש"י זאגט ,און רש"י זאגט דאך
(ברכות ז ).און דער רבונו של עולם זאגט דוד המלך" ,מוזר הייתי לאחי". כמה פעמים "אני לא באתי לפרש
האט אים געזאגט "כי לא יראני דוד המלך האט אין זיין לעבן זייער אלא פשוטו של מקרא" .און וויאזוי
האדם וחי" (שמות לג ,כ) ,יעצט אסאך מיטגעמאכט .דוד המלך האט קענען מיר פשוט'ע מענטשן זיך
קען מען דאס נישט פארשטיין, מיטגעמאכט מיום הוולדו ,און אויך מקשר זיין און מקרב זיין אל השכל,
נאר וואס דען "וראית את אחורי" נאכדעם וואס ער איז געווארן מלך. די פשוטו של מקרא פון "כולן שוין
(שמות לג ,כג) ,אז צום סוף וועט דוד המלך האט פארלוירן צוויי לטובה"?
מען אלעס פארשטיין. קינדער ,אמנון און אבשלום .דוד
המלך האט געהאט מלחמות מיט טוב גייט צוזאמען מיט תורה
די תורה נעמט ארויס פון יעדן שאול ,און מיט זיינע שונאים מבית
פראבלעם ומבחוץ .דאס איז געווען דוד המלך. אונז מוז מיר אריינגיין בכלל
אין די ווארט "טובה" ,ווי ס'איז
און דוד המלך איז אונז מגלה וויאזוי האט דאס דוד המלך נוגע ,און וואס טייטשט די ווארט
וויאזוי ער האט עקזיסטירט ,און ער אדורך געמאכט "טובה" .און מיר זען אין פרקי אבות
איז אונז מגלה וויאזוי ס'איז געווען (פ"ו ,מ"ג) ,זאגט דארט די ברייתא,
"אך טוב וחסד ירדפוני כל ימי חיי". און נאכדעם זאגט דוד המלך אין "ואין טוב אלא תורה" .עס איז נישט
זאגט דוד המלך אין תהלים (קיט, קאפיטל כ"ג (פסוק ו)" ,אך טוב וחסד דא קיין טוב חוץ פון תורה ,מ'קען
צב) אזוי" :לולי תורתך שעשועי ירדפוני כל ימי חיי" .אה ,עס האט נישט אנרופן עפעס אנדערש חוץ
אז אבדתי בעניי" .ווען נישט וואס מיר קיינמאל גארנישט געפעלט. תורה "טוב" ,און דער הייליגער אור
איך האב די הייליגע תורה אלס ס'איז נאר געווען טוב וחסד וואס החיים הקדוש זאגט אויפן פסוק
"שעשועי" .דוד המלך האט עוסק האט ירדפוני כל ימי חיי .דארף מען "ושמחת בכל הטוב" (דברים כו,
געווען בתורה ,אזויווי די גמרא לכאורה פארשטיין וויאזוי שטימען יא ,ד"ה ושמחת) ,ברענגט ער אויך
ברענגט אראפ אין מסכת ברכות די צוויי פסוקים? אין איין פסוק אראפ די ברייתא אז "אין טוב אלא
(ג ,):אז ביי חצות איז ער שוין זאגט ער "מוזר הייתי לאחי" ,און תורה" .קומט אויס אז אן א תורה
אויפגעשטאנען צו עוסק זיין אין אין א צווייטע פסוק זאגט ער "אך איז נישט דא קיין טוב .און אן א
די הייליגע תורה בשירות ותשבחות טוב וחסד" .אויף דעם דארפן מיר תורה קען מען נישט עקזיסטירן.
זאגט ער אז ווען נישט די הייליגע ברענגען נאך א פסוק וואס איז אין אן א תורה קען מען נישט ממשיך
תורה" ,אז אבדתי בעניי" ,אבער אן קאפיטל קי"ט ,און מיט דעם וועלן זיין .די איינציגסטע וועג אז
די תורה וואלט ער נישט געקענט מיר פארשטיין וויאזוי די צוויי זאכן מ'זאל זוכה זיין צו זיין חי וקיים,
עקזיסטירן אויף דעם עולם, שטימען .ס'איז אמת ,מוזר הייתי און וויאזוי מ'איז ממשיך איז נאר
מיט דעם וואס ער האט אזויפיל לאחי .ס'איז אמת אז יארן לאנג דורך די הייליגע תורה.
מיטגעמאכט. איז ער געווען אין די מדבריות ,זיין
טאטע ישי און זיינע ברידערס האבן דאס לעבן פון דוד המלך
איז אונז דוד המלך מגלה א אים נישט געוואלט קענען .ס'איז
מורא'דיגן סוד ,אז די תורה הקדושה אמת אז מ'האט אים גע'רודפ'ט און אין די תורה ליגט נאך
איז "כי נר מצוה ותורה אור" (משלי מדי יום ביומו .ס'איז אמת אז א גרויסע סוד ,וואס די סוד מוזן
ו ,כג) ,די תורה הקדושה געבט אריין זיינע אייגענע קינדער האבן אים מיר אביסל ארויסברענגען און
א מורא'דיגן אור אין א מענטש .און גע'רודפ'ט .ס'איז אלעס אמת. פארשטיין .לאמיר נעמען איינע
דער אור איז מתשת כחו של אדם פון אונזערע גרעסטע צדיקים ,מיט
(סנהדרין כו .):דאס איז טייטש, די שאלה איז נאר ,וויאזוי וועם יעדער איינער איז מקושר,
אז אפילו א מענטש אין זיין האט ער עקזיסטירט? וויאזוי דוד מלך ישראל חי וקיים .אין זיין
פערזענדליכן לעבן מאכט זייער האלט ער עס אויס? וויאזוי זאגט ספר לערנט יעדער איינער ,און אין
אסאך דורך ,אבער דורך דעם ער נאך "אך טוב וחסד"? און דאס זיין ספר איז יעדער מקושר ,הן ביי
וואס דער אייבערשטער "אשר איז א שאלה וואס יעדער פרעגט. א שמחה און הן ווען מען דארף א
בחר בנו מכל העמים ונתן לנו את נסתרים דרכי ה' .אונז פארשטייען ישועה ,איז דאס דער ספר תהלים.
תורתו"" ,ברוך אלקינו שבראנו נישט די דרכים פונעם הייליגן און לאמיר ארויסנעמען פון דוד
לכבודו ,וחיי עולם נטע בתוכנו", באשעפער .משה רבינו אליינס האט המלך ,וואס דוד המלך זאגט אין
דורך דעם וואס א מענטש לערנט געפרעגט פונעם רבונו של עולם, ספר תהלים ,וועלן מיר באמערקן
די הייליגע תורה ,דורך דעם הראני נא את כבודך (שמות לג ,יח), צוויי ענינים וואס ער זאגט ,און
וואס פאר א מענטש איז "תורתך פארוואס איז דא צדיק וטוב לו, לאמיר עס פארשטיין.
ה פניני מנחם Iחיי שרה
פניני מנחם
וויאזוי פרויען זענען זוכה לחיי ורחום אתה ,און דער רבונו של שעשועי" ,ער ליגט אין לערנען
העולם הבא. עולם איז ורחמיו על כל מעשיו און ער איז עוסק בתורה ,דאס
(תהלים קמה ,ט) ,און מ'פארשטייט געבט אים די כח אז די תורה איז
קומען אבער די ספרים הקדושים טאקע נישט פארוואס מען דארף מתשת די פערזענדליכע ווייטאגן,
(פני יהושע ברכות יז .ד"ה גדולה) דאס דורך גיין און פארוואס מ'גייט און די תורה נעמט דאס איבער.
און אלע פרעגן דא א מורא'דיגע דורך פארשידענס ,אבער דער און אזוי האט דוד המלך געקענט
קשיא ,אויב דער אייבערשטער האט אייבערשטער האט אונז געגעבן די זאגן" :אך טוב וחסד ירדפוני כל
גע'פטר'ט אז פרויען דארפן נישט הייליגע תורה אויף וואס דוד המלך ימי חיי".
לערנען קיין תורה ,זענען זיי דאך זאגט לולי תורתך שעשועי ,און
נישט מחויב צו לערנען! זיי האבן דוד המלך זאגט לעולם לא אשכח פארשטייען מיר שוין די
זיך זייערע מצוות וואס זיי זענען פקודיך כי בם חייתני (תהלים קיט, געוואלדיגע מתנה וואס דער
מחויב; טהרת המשפחה ,כשרות, צג) ,ווייל דורך די תורה האב איך רבונו של עולם האט אונז געגעבן
תפילה ,שבת ,נטילת ידים ,און די די חיות. וואס דאס איז די הייליגע תורה.
אלע הלכות וואס זיי דארפן קענען. אונז פארשטייען יעצט וואס דאס
א מענטש וואס מ'גיבט אים ,וואס האבן מיר שוין ארויס וואס מיינט א לומד התורה" .פקודי ה'
דער אייבערשטער איז אים מחייב, דוד המלך איז אונז מגלה ,און מיט ישרים משמחי לב" (תהלים יט ,ט),
און ער איז עס מקיים כמו שכתוב דעם קענען מיר פארשטיין ,די דאס טייטש אז דאס איז משמח
בתורה למהדרין ,דאס ברענגט אים אבות הקדושים וואס האבן אזויפיל דעם מענטש ,עס הייבט אויף דעם
לחיי העולם הבא! אויב אזוי וואס מיטגעמאכט אין זייער פערזענדליכע מענטש ,עס מאכט דעם מענטש
פרעגט בכלל די גמרא נשים במאי לעבן ,סיי אברהם און סיי יצחק און פארגעסן זיינע פראבלעמען ,עס
זכיין? סיי יעקב ,און זיי זענען וויטער נעמט אים אוועק פון זיין גאנצן
אנגעגאנגען מיט א שמחה און א צער און יגון ואנחה .און דאס
די שמחה פונעם תומך תורה חיות אין עבודת ה' ,און דאס איז ברענגט ארויף א מענטש נאנט צום
געווען נאר ווייל זיי זענען געווען רבונו של עולם .ווען א איד לערנט
כדי צו פארשטיין דאס ,וועל דבוק אין די הייליגע תורה ,און דורך תורה איז ער מקושר מיט'ן רבונו
מיר מקדים זיין מיט א הייליגע דעם זענען זיי נתעלה געווארן אז של עולם ,אזוי ווי די גמרא זאגט
חתם סופר (פ' אמור ,כא ,ז ,ד"ה עס איז געווען וה' ברך את אברהם (ברכות ו ).אז אפילו אחד שיושב
והאמת) .די חתם סופר זאגט אויפן בכל ,אז ער זאל קענען זאגן אז אך ועוסק בתורה איז שכינה כנגדו.
פסוק שמח זבולון בצאתך ויששכר טוב וחסד ירדפוני כל ימי חיי. דאס איז דער כח פון די הייליגע
באהליך (דברים לג ,יח) ,וואס איז תורה ,אז מ'קען דורכדעם זאגן אך
דער פשט פון דעם? זבולון איז דער וויאזוי זענען פרויען זוכה צו טוב וחסד.
סוחר וואס איז עוסק בפרקמטיא תורה
און ער האלט אויס דעם לומד די תורה הקדושה ברענגט די
התורה יששכר ,זאגט דער הייליגער אבער יעצט לאמיר אריינגיין ישועה
חתם סופר :אין הכי נמי אז ער גייט אין א גמרא אין מסכת ברכות דף
טאקע אויך זוכה זיין לחיי העולם יז .די גמרא פארציילט דארט ,אמר און די תורה ברענגט טאקע אז
הבא ,ער גייט האבן חלק כחלק אזוי ליה רב לרבי חייא :נשים במאי צום סוף ,וראית את אחורי ,וועט
ווי דער לומד התורה .אבער וואס זכיין? וויאזוי זענען די נשים זוכה? יעדער זען דעם אך טוב וחסד ,און
וועט זיין מיט די שמחה וואס די בפשטות ,מ'פרעגט וויאזוי זענען יעדער איינער פארשטייט אז וואס
תורה ברענגט? די תורה איז דאך זיי זוכה לעולם הבא? האט ער דער אייבערשטער האט געטון מיט
משמחי לב ,די תורה איז דאך געענטפערט :באקרויי בנייהו לבי אים איז נאר להנאתך ולטובתך,
מרומם א מענטש ,וויאזוי איז כנישתא ,ובאתנויי גברייהו בי רבנן, אזוי ווי מ'האט געזעהן ביי די
זבולון צו דעם זוכה? ונטרין לגברייהו דאתו מבי רבנן ,אז עשרה נסיונות פון אברהם אבינו,
דורך דעם וואס זיי נעמען די קינדער אז ווען עס איז געווען ואברהם זקן
די זכות התורה איז אפילו צו אין חדר ,און דורך דעם וואס זיי בא בימים ,האט ער געזעהן אז וה'
זיינע פראבלעמען זענען מחזק זייערע מענער ,דורך ברך את אברהם בכל (בראשית כד,
די לימוד התורה וואס די מענער א) .איי ,מ'פארשטייט נישט? ווער
זאגט דער הייליגער חתם סופר, לערנען און דורך וואס זיי נעמען די וויל דען פארשטיין? מ'קען נישט
דאס זאגט די הייליגע תורה" :שמח קינדער אין חדר ,מיט דעם זענען זיי פארשטיין .אונז ווייס מיר אז דער
זבולון בצאתך" ,אז נישט נאר זוכה לעולם הבא .ווייסט מען שוין רבונו של עולם איז א קל מלך חנון
פניני מנחם Iחיי שרה ו
ממילא איז ארויפגעקומען אלע צען קינדער האט ער געקענט אז דער תומך תורה וועט זוכה
זיינע פראבלעמען פון פארדעם ,און איבערגעטראגן ,ער האט עס געקענט זיין אז ער וועט האבן א חלק
צוליב דעם איז ער ארומגעגאנגען באווייזן ,און ער האט נאך געקענט לעולם הבא אזוי ווי דער לומד
שרייען און ס'איז געווארן נטרף מחזק זיין אנדערע אידן ,אבער זיין התורה ,נאר אפילו די שמחה,
דעתו אזוי ווייט אז די חכמים האבן חברותא ,זיין שוואגער מיט וועמען אפילו דער דערהויבנקייט און
געדארפט מתפלל זיין אז מ'זאל אים ער איז געזעצן און געלערנט טאג די לעכטיגקייט וואס מען האט
אוועקנעמען פון דעם עולם קודם און נאכט ריש לקיש ,דאס האט בשעת לימוד התורה ,צו דעם
זמנו .און אויף דעם זאגט די גמרא ער נישט געקענט איבערגעטראגן? גייט זבולון אויך זוכה זיין ,און
האט מען אנגעהויבן דעם פסוק כי און דאס איז דער תירוץ .ווייל ער דאס טייטש די ווארט שמח זבולון.
בא השמש בצהרים אז ס'איז נעבעך און נאך מער שמח זבולון בצאתך,
אוועקגעגאנגען פון דער וועלט רבי אזוי ווי מיר האבן פריער געשמועסט
יוחנן.
אפילו די אז דוד המלך זאגט" :לולי תורתך
שעשועי אז אבדתי בעניי" ,און
וויאזוי האבן די נשים דעם כח וויאזוי וועט דער זבולון איבער
שמחה דער טראגן זיינע פראבלעמען וואס ער
זעט מען דאך אבער פון דעם גייט אדורך אין זיין לעבן? וויאזוי
וואס דער כח התורה מיינט און
וויאזוי דאס האלט דעם מענטש אז
דערהויבנקייט קען ער זאגן" :אך טוב וחסד ,נאר
אין דעם איז אויך דא די סגולה,
און די
ער קען זאגן אך טוב וחסד ירדפוני דורך דעם וואס ער איז תומך
כל ימי חיי .און דאס פרעגט די יששכר איז ער זוכה אז ער קען
גמרא (ברכות יז ,).דער לומד התורה דאס אדורכטראגן און עס איז שמח
האט די סגולה פון די תורה ,און לעכטיגקייט זבולון בצאתך.
דאס קען אים אויפהייבן אין אלע
זמנים ,אין אלע מאמענטן .אבער
הני נשים וואס זיי לערנען נישט די וואס מען האט א ראי' פון די גרויסע תנא רבי
יוחנן
הייליגע תורה ,האבן זיי דאך נישט
לכאורה די שמחת התורה ,זיי האבן בשעת לימוד און דאס וואס די גמרא
דאך נישט די לעכטיגקייט ,די תורה פרעגט ,רב מיט רבי חייא ,די אלע
אור ,וואס די אור איז מתשת כוחו
של אדם אז א מענטש זאל קענען
התורה גייט געוואלדיגע אמוראים וואס זיי
האבן געוואוסט אז לולי תורתך
זבולון אויך
זיין דבוק אינעם בורא כל עולמים, שעשועי אז אבדתי בעניי .ביים
און דורך דעםקען ער אדורך גיין די הייליגן תנא רבי יוחנן זעט מען א
שווערסטע זמנים? דאס האט די מורא'דיגע זאך .די גמרא ברענגט
גמרא געפרעגט .און וואס האט די
גמרא געענטפערט? אז דורך דעם
זוכה זיין אראפ אין מסכת ברכות (ה ,):אז
רבי יוחנן האט ליידער פארלוירן לא
וואס די מענער זיצן און לערנען, עלינו ולא עליכם צען קינדער בחייו.
דאס ברענגט אריין אין זיי די אבער ער איז אנגעגאנגען ווייטער,
שמחה ,די טובה ,און ממילא אליין האט געזאגט אז ווען ער האט און ער איז נאך געגאנגען מחזק זיין
קענען זיי אלעס דורכטראגן. געלערנט מיט ריש לקיש האט ער אנדערע אידן .אבער שפעטער נאך
אים געפרעגט פיר און צוואנציג וואס ריש לקיש איז נסתלק געווארן,
שרה אמנו האט טאקע זייער קשיות און איך האב אים געענטפערט וואס ער איז געווען זיין חברותא,
אסאך מיטגעמאכט ,אבער רש"י פיר און צוואנציג תירוצים וממילא איז רבי יוחנן ממש געווען זאגט די
זאגט כולן שוין לטובה .ווי אזוי קעו רווחא שמעתא דאס וואס ריש לקיש גמרא ,יצא מדעתו ,ס'איז א גמרא
זיין אז ביי איר איז אלעס געווען איז געווען ,וויאזוי מ'האט עוסק אין מסכת בבא מציעא (פד ,).און
טובה ,און אז זי האט געקענט זאגן געווען בתורה ,און ווען ריש לקיש ער איז ארומגעגאנגען אין די גאסן
אך טוב וחסד ירדפוני כל ימי חיי? איז נסתלק געווארן האט אים שוין און ער האט געשריגן "היכא את בר
דאס איז וויבאלד אברהם אבינו געפעלט די שמחת התורה ,און ער לקישא היכא את בר לקישא?" ,וואו
און יצחק זענען געזעצן און עוסק האט שוין נישט געקענט מער משיג איז ריש לקיש?
געווען בתורתינו הקדושה ,אזויווי זיין די תורה אן ריש לקיש ,אזוי
די גמרא ברענגט אראפ אין מסכת ווי ס'איז געווען מיט ריש לקיש. פרעגט מען א מורא'דיגע שאלה,
ז פניני מנחם Iחיי שרה
פניני מנחם
וה' ברך את אברהם בכל. יצחק יעקב מיט דוד .דוד המלך איז יומא (כח ,):אז יעדער איינער פון
געווען מיט וועם דער רבונו של די אבות זענען געווען זקן ויושב
מיט די תורה זעט מען די טובה עולם האט גערעדט ,און דוד המלך בישיבה מיט זייערע תלמידים .דאס
זאגט אונז ווי אזוי מען עקזיסטירט. האט געגעבן די כח פאר שרה אמנו,
און צום סוף איז דאך געווען, דורך "לעולם לא אשכח פקודיך כי און לכאורה איז דאך דא נאך א
אזוי ווי דער הייליגער חתם סופר בם חייתני" ,דאס איז דער חיות .און שאלה ,רש"י זאגט אז זי איז געווען
זאגט (פ' כי תשא ,לג ,כג ,ד"ה וראית), מיט דעם האט אברהם אבינו מספיד בת כ' כבת ז' ליופי ,איז שווער ווען
"וראית את אחורי" ,אז צום סוף געווען שרה ,און דאס איז אשת איז די עיקר יופי פון א מענטש?
שטעלט זיך ארויס ,און עס ווערט חיל מי ימצא ,און אשת חיל גייט ביי די צוואנציג יאר .אבער ביי די
נתגלה לעיני כל ,אז הכל מאתו דאך ארויף אויף די הייליגע תורה זיבן יאר איז מען א קינד ,נאר די
יתברך שמו .און ביי שרה אמנו (רש"י שם) .און דאס האט אברהם פשט איז אז א קינד איז אלעמאל
אליין זעט מען ,אז יצחק האט נישט אבינו געזאגט ,אונז צו לערנען פרייליך ,ווייל א קינד האט נישט
געקענט חתונה האבן ,שטייט אין וויאזוי זיי האבן אויסגעהאלטן די קיין דאגות .ווי עלטער מען ווערט,
די ספרים הקדושים (ליקוטי תורה אלע פראבלעמען אויף דעם עולם, אלץ מער ווערט מען מער אנגעצויגן
לאריז"ל ר"פ וירא) פארוואס? ווייל וויאזוי ער איז דורכגעגאנגען די ווייל די דאגות קומען ,ווייל יוסיף
ער האט נישט געהאט קיין נשמת נסיונות ,וויאזוי ער האט מעמיד דעת יוסיף מכאוב (קהלת א ,יח).
דכורא ,און ער האט נישט געקענט געווען א כלל ישראל ,דאס איז
בטבעו האבן קיין קינדער .און ביי אלעס געווען אך ורק על ידי תורתנו די מעלה פון א קינד
די עקידה איז דאס נשתנה געווארן, הקדושה ,ווייל דאס איז וחיי עולם
און אזוי ווי יצחק האט געדארפט נטע בתוכנו. און שרה אמנו געווען אין א
חתונה האבן און עס האט געדארפט מצב פון בת כ' כבת ז' ,אזוי ווי א
קומען אין אים א נשמת דכורא, שבת איז קבלת התורה קינד ממש אן קיין דאגות ,כולן שוין
האט שרה שוין נישט געקענט זיין לטובה ,ווייל ס'איז געווען דער אין
אויף דעם עולם ,ווייל ס'האט הכל מודים דבשבת ניתנה תורה טוב אלא תורה ,ס'איז געווען די
געדארפט קומען רבקה אמנו ,וואס (שבת פו ,):און יעדן שבת ווערט תורה פון אברהם אבינו .און וועגן
זי איז טאקע געבוירן נאך די עקדה צוריק נתעורר דעם ישמח משה דעם זאגט דער פסוק ואברהם זקן,
(במדרש בר"ר נז ,ג) ,און דעמאלטס במתנת חלקו .יעדן שבת ווערט זקן איז זה שקנה חכמה (קידושין
איז טאקע געווען אז ער האט זיך צוריק נתעורר דעם עליונים ששו לב ,):ער איז געווען בא בימים,
מנחם געווען אחר אמו ,אזוי ווי ותחתונים עלזו .א איד וואס איז שטייט אין די ספרים ,אז בא בימים
דער פסוק זאגט ויביאה יצחק מקבל די הייליגע תורה ,און ס'איז מיינט אז אברהם אבינו איז געקומען
האהלה שרה אמו (בראשית כד ,סז). קימו וקבלו (אסתר ט ,כז) ,און מיט אלע טעג ,און ממילא איז ביי
דאס איז דער כח פון די הייליגע ער איז זיך מעמיק שתהיו עמלים אים געווען וה' ברך את אברהם
תורה .אז דאס קען מהפך זיין מאבל בתורה (ספרא בחוקותי ,פרשה א), בכל ,אז עס האט אים קיינמאל
לשמחה ,דאס קען ארויסברענגען וואס דארף מען מער ווי דעם? גארנישט געפעלט ,ווייל ווען א איד
א מענטש פון צרה יגון ואנחה צו ביי די אלע קללות אין די תוכחה, איז עוסק אין די הייליגע תורה איז
ששון ושמחה ,דאס הייבט אויף א פירט אויס דער פסוק" :תחת אשר דא א דביקות פון אתה אחד ושמך
מענטש ,און דאס האט א געוואלדיגן לא עבדת את ה' אלקיך בשמחה" אחד ומי כעמך ישראל גוי אחד.
כח בשמי מעל ,ווייל דעמאלטס איז (דברים כח ,מז) .וואס מיינט שמחה?
מען גורם א נחת רוח פאר'ן הייליגן "פקודי ה' ישרים משמחי לב". תורה איז די גרעסטע חיזוק
באשעפער ,ווייל אין לו להקדוש
ברוך הוא בעולמו אלא ד' אמות של לאמיר זיך מקבל זיין ,און לאמיר מענטשן מאכן ליידער דורך
הלכה בלבד (ברכות ח ,).נאר אין די זיך אריינווארפן אין די תורה מיט אן פארשידענעס ,און דער רבונו של
הייליגע תורה הקדושה. עקשנות .אז מען וועט אנהייבן צו עולם זאל טאקע העלפן אז יעדער
לערנען ,ס'איז טאקע שווער ,אבער איד זאל ארויסגיין מצר וממצוק.
און אז מ'וועט זיך מקבל זיין ס'איז דא אלע מאמצים היינט כדי מ'הערט פארשידענע חיזוק דרשות,
צו לערנען די הייליגע תורה ,וועט צוצוקומען צו דעם .און ווען א איד אבער למעשה ,חיזוק דרשות
ביי יעדן זיין וה' ברך את אברהם לייגט זיך אין דעם אריין ,נעמט דער אליינס וועט נישט העלפן .דוד
בכל ,ס'וועט זיין אך טוב וחסד רבונו של עולם אוועק פון אים אלע המלך איז אונז מגלה וואס זיין
ירדפוני כל ימי חיינו ,און מיר פראבלעמען ,און ער איז זוכה צו אך חיזוק איז געווען" ,לולי תורתך
וועלן זוכה זיין לעשות נחת רוח טוב וחסד ירדפוני כל ימי חיי ,ער שעשועי" .דוד המלך איז פון די
להבורא יתברך שמו ,און מיר וועלן איז זוכה צו ואברהם זקן בא בימים מרכבה (זוה"ק ח"ב רסב ,):אברהם
ח פניני מנחם Iחיי שרה
עיקר זאלן מיר שוין זוכה זיין צו זוכה זיין צו די ברכת התורה,
הרחמן הוא ינחילנו ליום שכולו אורך ימים בימינה ובשמאלה
שבת ,וואס דאס וועט זיין מיט די עושר וכבוד (משלי ג ,טז) ,ולכל
גאולה שלימה במהרה ונאמר אמן. ברכות האמורות בתורה ,און דער
המש ך מעמוד ב
שום עגמת נפש ,און ממילא אראפ שבת קודש ,זאגט ער גייט אוועק דער פראבלעם.
איז כל שיתא יומין מיניה די נשמה יתירה קומט אראפ
מתברכין (זוה"ק ח"ב פח ).אלע פון א עולם ששם כולו רחמים האב איך געטיישט מיט
השפעות טובות קומען פונעם ושמחה .וואס דען מיינט ששם, דעם אזוי וביום השבת איז
שבת קודש וואס קומט פון עס מוז דאך זיין אז ער רעדט יעדער איד זוכה צו דעם עולם
דעם עולם ששון ,און אויב פון דעם עולם ששון .ער זאגט ששון .ווייל דער וביום השבת
אזוי שטומט עס דאך שוין נישט וויאזוי דאס הייסט דער איז שישו ושמחו .און באמת
טאקע מיט וביום השבת שישו ר"ר אלימך זאגט וויאזוי דאס איז דאס זייער א געוואגטע
ושמחו. הייסט ,אבער עכ"פ פון דארט חידוש צו זאגן אזא זאך ,דער
קומט אראפ דער אור. הייליגער ר"ר אלימלך זאגט
און דערפאר האט דער אז צדיקים ברענגען אריין א
אייבערשטער געזאגט פאר און אין שבת קודש שיקט גזירה אינעם עולם ששון ,און
משה רבינו לך והודיע אותם, דער אייבערשטער אראפ דעם דא קומט דער לובלינער און
לאז זיי וויסן וואס דא טוט אור ,א מתנה טובה (שבת י,): זאגט ,אז שבת ,וביום השבת
זיך אלס אינעם שבת קודש, און עס קומט אריין דא אינעם גייט מען אויך אריין אינעם
זיי האבן נישט קיין אנונג פון מענטש ,און ווען ער איז עולם פון ששון וויבאלד עס
וואס עס רעדט זיך ,מען זאל עס מקבל ,ממילא קען שוין איז שישו ושמחו.
זעהן דעם אור החיים הקדוש, דער מענטש מער נישט זיין
כדי מען זאל וויסן פון וואו צוגעלייגט ,ממילא איז שבת נאר האב איך האב געטראפן
דער אור פון די נשמה יתירה היא מלזעוק ורפואה קרובה אז דער אור החיים הקדוש
קומט אראפ .און דאס איז מען לבוא (שבת יב ).און דאס איז זאגט אין פרשת כי תשא
מקבל יעדן וואך שבת קודש, אין אלע ענינים וויבאלד שבת (שמות לא ,טז ,ד"ה ושמרו),
און ממילא איז טאקע וביום איז מען אינעם עולם פון ששון ווען ער רעדט פונעם ענין פון
השבת שישו ושמחו. און דארט איז נישט דא קיין די נשמה יתירה וואס קומט
נסדר ונדפס ע''י
נסדרמכון: פטרון השבוע
דרוש
ונדפס ע''י
נסדר ונכתב על ידי מכון
מכון: דרוש פרשת חיי שרה
<דרש
דרוש דרוש
נתנדב על ידי
מורינו הגה"צ אבד"ק לובלין שליט"א
<דרש
347.227.0065
durishwriting@gmail.com
בעל מחבר ספר פניני מנחם
לעילוי נשמת אמו הרבנית הצדיקת מרת רבקה מליא בת הגה"ח רבי בנימין חיים הלוי ע"ה
היארצייט חל ביום השב"ק כ"ז חשון
ת.נ.צ.ב.ה.
347.227.0065
כל הזכויות שמורות להמכון c
זכות לימוד תורה דרבים יעמוד לו ולב"ב להתברך בבני חיי ומזוני רויחי מתוך
בריות גופא ונהורא מעליא וירווה רב תענוג ונחת מכל יוצ"ח אמן
durishwriting@gmail.com
הזה''ב וועד להוצאת ספרי
לתרומות והנצחת גליון לשבוע או לחודש ולשלוח הערות והארות וכן לקבלת הגליון ניתן לפנות להמכון על durishwriting@gmail.com / 347.860.3112
ט פניני מנחם Iחיי שרה
