gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — תולדות (2026-11-09)

מוציא לאור: טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH

שבוע: תולדות (2026-11-09)

טיב הקהילה - אידיש · TIV HAKEHILAH - YIDDISH — תולדות (2026-11-09)

פתח את ה-PDF הורדה

‫יו"ל ע"י קהילת שבתי בבית ד’ • בנשיאות מורנו ורבנו הרה"צ רבי גמליאל הכהן רבינוביץ שליט"א‬ ‫פרשת‬ ‫פרשת‬ ‫יו"ל ע"י קהילת שבתי בבית ד’ • בנשיאות מורנו ורבנו הרה"צ רבי גמליאל הכהן רבינוביץ שליט"א‬ ‫תבא‬ ‫כיפרשת‬ ‫תולדות‬ ‫אלול‬ ‫טזד' כסלו‬ ‫תבא‬ ‫כיתשפ”ו‬ ‫טזתשפ"ז‬ ‫אלול‬ ‫תשפ”ו‬ ‫שבת מברכים כסלו | ר"ח יום שלישי‪-‬רביעי | המולד ליל ג' ‪ 3 | 10:27‬חלק'‬ ‫‪850‬‬ ‫ריב‬ ‫שנה ה'‬ ‫‪850‬‬ ‫די פארמעסט פון דער‬ ‫יצר הרע מיט’ן יצר טוב‬ ‫הפרשה‬ ‫וַ ֵ ּילֶ ְך‬ ‫המעה‬ ‫ויגדלו הנערים‬ ‫המערכת‬ ‫אין די וואכענדיגע פרשה לערנען מיר איבער די געבורט פון די צווילינג‬ ‫ֵע ָ ׂשו‪ ...‬וַ ִ ּי ַ ּקח‬ ‫המערכת‬ ‫המערכת‬ ‫ברידער יעקב און עשו‪ ,‬און ווי אזוי זיי זענען אונטערגעוואקסן‪ ,‬און אז ווען זיי‬ ‫עס איז געווען א חשוב’ער רב אין ירושלים וועלכער איז אויך‬ ‫זענען געווארן דרייצן יאר אלט האט מען געזען אז יעקב איז ַאן איש תם און‬ ‫געווען גרויס אין זיין מאס‪ ,‬און ער פלעגט אריינגיין טאג־‬ ‫עשו ַאן איש שדה‪.‬‬ ‫טעגליך אין די באוואוסטע ירושלימ’ער ‘בריזל’ בעקעריי‪ ,‬און‬ ‫ער פלעגט שטילן זיין הונגער מיט די געבעקס‪ .‬ווען די רעבעצן‬ ‫רש”י אויפ’ן ארט געבט צו פארשטיין אז אויך פאר די דרייצן יאר זענען זיי‬ ‫פונעם רב האט געזען אז איר מאן ווערט אלץ גרעסער און‬ ‫געווען אנדערש‪ ,‬אבער ביז צו די דרייצן יאר קוקט מען נישט נאך קיין מענטשן‬ ‫און מען אינטערעסירט זיך נישט אין זייערע מעשים‪ ,‬נאר ווען א מענטש‬ ‫הבנין‬ ‫גרעסער‪ ,‬איז זי געווען זייער באזארגט פאר זיין געזונט‪ ,‬און‬ ‫זי האט אויסגעשטעלט א ספעציעלע ‘דיעטע’‪ ,‬און מיט גרויס‬ ‫ווערט דרייצן יאר אלט הייבט מען אן זיי נאכצוקוקן און מען דערקענט זייערע‬ ‫געטריישאפט האט זי אים יעדן טאג צוגעגרייט די געזונטע‬ ‫מעשים‪ ,‬און ווי עס איז דער לשון פון רש”י אויפ’ן ארט כל זמן שהיו קטנים לא‬ ‫מאכלים לויטן דיעטע‪.‬‬ ‫היו ניכרים במעשיהם‪ ,‬ואין אדם מדקדק בהם מה טיבם‪ ,‬כיון שנעשו בני שלש‬ ‫אומגעפער דריי חדשים שפעטער‪ ,‬האט די רעבעצן געזען אז‬ ‫עשרה שנה‪ ,‬זה פירש לבתי מדרשות וזה פירש לעבודה זרה‪.‬‬ ‫עס איז נישטא קיין שום ענדערונג אין די מאס פון זיין קערפער‪,‬‬ ‫אז מען איז זיך מתבונן אין די פרשה ווערט שווער צו פארשטיין וואס די תוה”ק‬ ‫און וויבאלד זי האט נישט געקענט פארשטיין וויאזוי דאס איז‬ ‫מעגליך‪ ,‬האט זי באשלאסן אים צו פרעגן דער באדייט דערפון‪:‬‬ ‫לערנט אונז דא מיט די ערציילונג‪ .‬גייענדיג מיט דעם כלל אז אין יעדער זאך‬ ‫וואס די תוה”ק דערציילט אונז איז דא בעצם א לימוד לדורות‪ ,‬און ווי מיר‬ ‫ההלכה‬ ‫מיין טייערער מאן‪ ,‬וויאזוי איז מעגליך אז אינדערצייט וואס‬ ‫שוין פאר דריי חדשים פלאג איך זיך פאר דיינעטוועגן און איך‬ ‫האבן שוין מערערע מאל ציטירט די לשון הזוה”ק‪ :‬ומאן דאמר דההוא סיפורא‬ ‫גרייט דיר אן ספעציעלע עסן לויטן דייעט‪ ,‬און פונדעסטוועגן‬ ‫דאורייתא לאתחזאה על ההוא סיפור בלבד קאתי‪ ,‬תיפח רוחיה! אז ווער עס‬ ‫זע איך נישט קיין שום ענדערונג?‬ ‫זאגט אז די תוה”ק איז סתם א היסטאריע בוך און שילדערט די היסטאריע פון‬ ‫האט איר דער רב געענטפערט מיט חכמה‪ :‬איך מאך עשו’ס‬ ‫כלל ישראל ‘תיפח רוחו’‪ ,‬נאר די אמת איז דער היפוך‪ ,‬אז יעדער זאך וואס די‬ ‫דיעטע! ווען ער האט געזען אז די רעבעצן פארשטייט נישט‬ ‫תוה”ק זאגט דא באהאלט זיך אין דעם א כוונה און א לימוד לדורות‪ ,‬דארף מען‬ ‫וואספארא סארט דיעטע דאס איז‪ ,‬האט איר דער רב געגעבן‬ ‫פארשטיין וועלכער לימוד לערנט מען ארויס פון די ערציילונג און שילדערונג‪.‬‬ ‫צו פארשטיין ווי פאלגנד‪ :‬עס שטייט אין די וואכעדיגע פרשה‪,‬‬ ‫איידער מיר קומען אן אפצולערנען וואס די תוה”ק לערנט אונז דא‪ ,‬פאדערט‬ ‫המעשיות‬ ‫‘ ַויּ ְַרא עֵ ָׂשו ִּכי ָרעוֹת ְ ּבנוֹת ְּכנָעַ ן ְ ּבעֵ ינֵי יִצְ חָ ק ָא ִביו‪ַ ...‬ויּ ִַּקח ֶאת‬ ‫ָשיו ל ֹו לְ ִא ּׁ ָשה’‪ ,‬און ווען עשו האט‬ ‫ָמחֲ לַ ת ַּבת י ׁ ְִש ָמעֵ אל‪ ...‬עַ ל נ ׁ ָ‬ ‫זיך צו פארשטיין נאך א נקודה וואס איז דא אומפארשטענדליך‪.‬‬ ‫געזען אז די טעכטער פון כנען זענען שלעכט אין די אויגן פון‬ ‫אין די ווערטער פון רש”י שטייט אז ביז דאן האט מען זיי נישט דערקענט‪ ,‬און‬ ‫זיין טאטע‪ ,‬האט ער באשלאסן צו נעמען אן אנדערע ווייב און‬ ‫אז פון ווען זיי זענען געווארן דרייצן יאר האט מען דערקענט יעדן איינעם וואו‬ ‫אזוי האט ער טאקע געזען‪ ,‬אבער די פריערדיגע פרויען האט‬ ‫אהין ער געהער‪.‬‬ ‫ער נישט גע’גט‪ .‬און דאס איז דער דיעטע וואס איך טו‪ ,‬האט‬ ‫דער רב אויסגעפירט‪ ,‬איך עס יעדן טאג די ספעציעלע מאכלים‬ ‫שטעלט זיך די שאלה‪ ,‬פארוואס האט מען געווארט ביז זיי זאלן ווערן דרייצן‬ ‫יאר‪ ,‬צו זען וואספארא סארט מענטשן זיי גייען אויסוואקסן‪ .‬עס איז רעכט‬ ‫ההתחזקות‬ ‫וואס דו גרייטסט אן פאר מיר‪ ,‬און נאכדעם גיי איך אריין ווי‬ ‫מיין שטייגער קיין ‘בריזל’ און איך עס אלעס וואס איך בין‬ ‫אז ביז די דרייצן יאר זענען זיי נאך קליין און זייערע מעשים ווערן נישט‬ ‫צוגעוואוינט צו עסן פון אייביג אן‪...‬‬ ‫גערעכענט‪ ,‬אבער אפילו אז עס ווערט נישט גערעכענט‪ ,‬אבער אן איינפלוס זיי‬ ‫אין אמת’ן אריין דארפן מיר פארשטיין וואס איז דא געשען‬ ‫צו פארבעסערן קען מען האבן‪.‬‬ ‫ביי עשו‪ ,‬ווייל פון איין זייט איז די תורה הקדושה מעיד אז עשו‬ ‫האט געוואלט גיין אין די וועגן פון זיין טאטע‪ ,‬אבער די תוצאה‬ ‫פארוואס האט מען זיי געלאזט וואו זיי זענען ביז צו די דרייצן יאר‪ ,‬און ערשט‬ ‫פון דעם איז נישט געווען אזוי ווי זיין טאטע האט געוואלט‪,‬‬ ‫ביי די דרייצן יאר גייט מען קוקן וואס זיי זענען?‬ ‫נאר אזוי ווי רש”י זאגט ‘שהוסיף רשעה על רשעתו’‪ ,‬און די‬ ‫נאר ווי געשמועסט לערנט אונז די תוה”ק אויס דא א מורא’דיגע דערהער וואס‬ ‫איז נוגע צו יעדן מענטש‪ ,‬און בפרט צו בחורים וואס זיי האלטן פאר די בר‬ ‫ההשגחה‬ ‫סיבה דערצו איז ווייל ער האט נישט געוואלט צוריקציען פון‬ ‫זיינע פריערדיגע מעשים‪ ,‬פון איין זייט האט ער געוואלט זיין‬ ‫א צדיק‪ ,‬ממש אזוי ווי זיין טאטע‪ ,‬אבער זיך צו מתגבר זיין‬ ‫מצוה יאר‪.‬‬ ‫אויף זיינע תאוות און צו פארלאזן זיינע עבירות האט ער נישט‬ ‫מיר ווייסן אז פון די זאכן וואס געשען צו א איד ווען ער ווערט דרייצן יאר‬ ‫געוואלט‪.‬‬ ‫מען קען הערן שמועס'ן און דרשות‬ ‫איז‪ ,‬אז ער באקומט‬ ‫אזוי אויך זאלן מיר געדענקען‪ ,‬ווען מיר ווילן פאררעכטן און‬ ‫פון מורנו ורבנו שליט"א ‪ -‬אין א עקסטערע נומער‬ ‫א יצר טוב‪.‬‬ ‫פארבעסערן אונזערע מעשים‪ ,‬זאלן מיר צום ערשט אפלאזן‬ ‫‪073-2951320‬‬ ‫לשה"ק‪:‬און דרשות‬ ‫‪073-2951321‬‬ ‫שמועס'ן‬ ‫אידיש‪:‬‬ ‫מען קען הערן‬ ‫ער‬ ‫איינמאל‬ ‫דאס שלעכטס‪ ,‬אין די בחינה פון סור מרע‪ ,‬און נאכדעם עשה‬ ‫פון מורנו ורבנו שליט"א ‪ -‬אין א עקסטערע נומער‬ ‫אידיש‪ 073-2951321 :‬לשה"ק‪073-2951320 :‬‬ ‫באקומט די יצר‬ ‫טוב באקומט‬ ‫פנינים‬ ‫טוב‪ ,‬און אויב א מענטש וויל זיין א צדיק אבער ער איז נישט‬ ‫גרייט אוועקצוגיין פון זיינע שלעכטע וועגן און געוואוינהייטן‪,‬‬ ‫גולדשטיין‬ ‫ש‪.‬‬ ‫עורך‪:‬‬ ‫ער מיט דעם די‬‫|‬ ‫רבינוביץ‬ ‫יעקב‬ ‫הרב‬ ‫זעט עס אויס אזוי ווי די דיעטע פון עשיו‪...‬יו”ר הועדה הרוחנית‪:‬‬ ‫א‬ ‫יו”ר הועדה הרוחנית‪ :‬הרב יעקב רבינוביץ | עורך‪ :‬ש‪ .‬גולדשטיין‬ ‫>>> | טיב הפרשה | המשך פון עמוד א' |‬ ‫תשרפ‬ ‫אבת יכ‬ ‫איזומ תואישנב • ’ד תיבב יתבש תליהק י"ע ל"וי‬ ‫המערכת‬ ‫הרעו ונר‬ ‫יצרונבר‬ ‫דערהרה‬ ‫הרע‪,‬מג יב‬ ‫וויילר צ"‬ ‫הפרשה‬ ‫יצר לאיל‬ ‫דעםהכה‬ ‫מיטיבר ן‬ ‫שלאגןץיבונ‬ ‫קענעןטילש‬ ‫כוחות זיך צו א"‬ ‫שוין דא אין דעם מענטש פון געבורט אן‪.‬‬ ‫לולא זט‬ ‫פרטיתשת‬ ‫מעשיות אויף השגחה‬ ‫די איינדרוק וואס מיר באקומען הערנדיג דער געדאנק איז‪ ,‬אז דער‬ ‫ו”פ‬ ‫יצר הרע איז שוין קיים און דער יצר טוב איז דער גאסט‪ .‬ער איז‬ ‫געשריבן דורך ליינערס‬ ‫יעצט געקומען צו גיין און ער גייט זיך פארמעסטן מיט דעם אלטער‬ ‫איינוואוינער ‪ -‬דער יצר הרע‪ ,‬אבער די סארט בילד איז נישט אינגאנצן‬ ‫א זיסקייט אין דאווענען‪058‬‬ ‫הבנין‬ ‫ריכטיג‪.‬‬ ‫דער יצר טוב איז א גאסט‪ ,‬אבער אויך דער יצר הרע בלייבט נישט די‬ ‫זעלבע ווי ער איז געווען ביז היינט‪ .‬אין די רגע וואס דער יצר טוב קומט‬ ‫טאג טעגליך דין איך אלץ דער בעל תפילה אין דער מנין וואו‬ ‫אריין ביי אים אין הארץ‪ ,‬גייט דער יצר הרע ארויף א שטאפל‪.‬‬ ‫כ’דאווען‪.‬‬ ‫דער יצר הרע‪ ,‬שפירנדיג אז ער האט באקומען א קאנקורענץ און‬ ‫איך בין דער בעל תפילה אבער נאר אויף די ערשטע האלב פון דער‬ ‫איינער איז דא זיך צו שלאגן מיט אים‪ ,‬ווערט אויפגעפרישט און‬ ‫דאווענען ביז צו די שמונה עשרה‪ ,‬פון דארט און ווייטער טרעט‬ ‫איך אפ‪.‬‬ ‫באנייעט זיין מלחמה און פארשארפט עס‪.‬‬ ‫דער מנין וואו כ’דאווען איז א פריע מנין‪ ,‬מ’דאווענט דארט פרי און‬ ‫וועגן דעם שטעל איך זיך צו צום עמוד‪.‬‬ ‫ההלכה‬ ‫עס קומט אויס אז ביז די דרייצן יאר האט דער מענטש געהאט א יצר‬ ‫הרע‪ ,‬אבער דער יצר הרע איז געזעסן רואיג און געלאסן אויף זיין ארט‪.‬‬ ‫מיט דעם ציל פארדין איך סיי אז דער מנין הייבט זיך אן צייטליך‪,‬‬ ‫שפירנדיג אז ער האט די שליטה האט ער געלאזט דעם מענטש לעבן‬ ‫און אויך אז עס גייט נישט צו א בעל תפילה וואס דאווענט שנעל אז‬ ‫און זיך באגענוגנט מיט קלייניגיקייטן‪ ,‬אבער אין די רגע וואס מען האט‬ ‫דער עולם קען נישט נאכיאגן‪.‬‬ ‫אים געברענגט די יצר טוב האט ער באקומען א נייער פנים און איז‬ ‫אין די לעצטע צייט האב איך אויך געליטן פון צוקער‪ ,‬די צוקער‬ ‫געווארן שטערקער און מער אגרעסיוו‪.‬‬ ‫שטאפלען אין מיין קערפער גייט ארויף און אראפ‪ .‬ווען ער קומט‬ ‫אן אונטן איז עס א לעבנס סכנה‪ ,‬אויב מ’הייבט אים נישט צוריק‬ ‫די דערהער איז לויט ווי די גמרא זאגט אז כל הגדול מחברו יצרו גודל‬ ‫אויף‪ ,‬דורך וואס מ’נעמט אריין א זיסקייט אין מויל‪ ,‬איז עס סכנת‬ ‫נפש כפשוטו‪.‬‬ ‫המעשיות‬ ‫הימנו‪ ,‬ווייל דער יצר הרע איז דא זיך צו פארמעסטן‪ .‬אויב ער האט‬ ‫נישט קיין פארמעסט זיצט ער איינגעלייגט און ארבעט שטיל און‬ ‫אויך יענער צופרי האב איך זיך צוגעשטעלט צום עמוד און‬ ‫רואיג‪ ,‬אבער אויב מען ברענגט אים א פארמעסט דערוועקט זיך ביי‬ ‫אנגעהויבן דאווענען‪ .‬האלטנדיג אינמיטן דאווענען האט מיר‬ ‫אים די קריג‪.‬‬ ‫אנגעכאפט אן אויסטערלישע שוואכקייט‪ .‬איך האב געשפירט ביי‬ ‫מיר ווי כ’וועל מער נישט קענען ציען ווייטער‪.‬‬ ‫מהאי טעמא קען מען אויך נישט דערקענען אויף א מענטש ווען ער איז‬ ‫שטיינדיג פאר’ן עמוד איז מיר געווען אומבא’טעמ’ט צוגיין באקוקן‬ ‫יונג וועלכע וועג ער גייט נעמען און ווי אזוי ער גייט אויסוואקסן‪ .‬אפילו‬ ‫מיין צוקער‪ ,‬איך האב ממשיך געווען צו דאווענען ווייטער‪ ,‬אבער‬ ‫פון מינוט צו מינוט איז די שוואכקייט געווארן גרעסער‪.‬‬ ‫ההתחזקות‬ ‫אויב דער מענטש איז ביז היינט געווען אן איש תם‪ ,‬קען זיין אז ער וועט‬ ‫זיך איבערדרייען פון היינט אויף מארגן‪ ,‬און ווען דער יצר הרע וועט זיך‬ ‫האלטנדיג אזוי אינמיטן דאווענען און שפעקולירנדיג ווי אזוי‬ ‫שטארקן אויף אים וועט ער ווערן איבערגעדרייט אויף די פארקערטע‪.‬‬ ‫כ’וועל ציען‪ ,‬איז צוגעקומען צו מיר א קביעות’דיגער מתפלל‬ ‫די זעלבע איז אויך פארקערט‪ .‬אין פאל אז דער מענטש איז ביז היינט‬ ‫און געבעטן אז ער וויל מיר איבערנעמען‪ .‬מיט שמחה האב איך‬ ‫געווען א שוואכער מענטש קען זיין אז דער פרישער כח היצר טוב‬ ‫אים איבערגעגעבן דאס ברעטל‪ .‬זיצנדיג אויף מיין ארט האב איך‬ ‫וואס ער האט אריינבאקומען אין זיך וועט אים מהפך זיין לטובה און‬ ‫איבערגעקוקט די צוקער שטאפלען און עס איז באמת געווען‬ ‫איבערדרייען און אים צוברענגען צו זיין א גוטער איד‪.‬‬ ‫שרעקעדיג‪.‬‬ ‫ההשגחה‬ ‫עס האט געהאלטן ביי די שטאפל פון ‪ ,66‬אין אנדערע ווערטער‬ ‫דאס איז אויך די סיבה פארוואס רש”י איז מדייק די ‘ניכרים’‪ ,‬ווייל‬ ‫מיינט עס אז אויב כ’וואלט ממשיך געווען אויף דעם וועג וואלט זיך‬ ‫פון דעמאלטס און ווייטער איז ניכר וואס דער מענטש גייט זיין און ווי‬ ‫עס נישט געענדיגט גוט‪.‬‬ ‫אזוי ער גייט זיך פירן‪ ,‬אבער ביז היינט קען מען נישט וויסן וואס דער‬ ‫אלץ א צוקער ליידענדער האב איך ביי מיר אייביג זיסקייט‪ ,‬איך‬ ‫מענטש גייט זיין אפילו אז ער זעט אויס גענויגט צו איין זייט‪.‬‬ ‫האב גלייך אריינגענומען א שטיקל זיסקייט אין מויל און די צוקער‬ ‫ווי באטאנט זאגט נישט די תוה”ק סתם אזוי א זאך פאר א איד‪ .‬די‬ ‫שטאפלען האבן זיך באלאנסירט‪.‬‬ ‫תוה”ק וויל אז דער איד זאל ארייננעמען די געדאנק אין מח און עס‬ ‫נאכ’ן דאווענען בין איך צוגעגאנגען צו מיין ממלא מקום און אים‬ ‫וויסן‪ .‬עס איז וויכטיג אז מ’זאל עס וויסן כדי מ’זאל וויסן דורכדעם‬ ‫געפרעגט וואס איז די סיבה אז ער האט מיר געוואלט איבערנעמען‬ ‫אנצוגרייטן די בחורים וואס קומען אצינד אן צו די עלטער פון בר מצוה‬ ‫היינט‪ .‬איך בין געווען זיכער אז אפשר האט ער עפעס א יארצייט‬ ‫אדער ענליכעס צו דעם‪.‬‬ ‫פנינים‬ ‫אז זיי זאלן זיין גרייט פאר די מלחמה‪.‬‬ ‫“גלייב מיר‪ ,‬איך האב נישט געהאט קיין עקסטערע סיבה‪ ,‬עס האט‬ ‫זיצט זיך א בחור און באטראכט זיך זיין פערזענליכער מצב‪ .‬עס דוכט‬ ‫מיר אנגעכאפט א תשוקה צו דאווענען פאר’ן עמוד‪ ,‬און קלערנדיג‬ ‫זיך אים אז רעלאטיוו איז ער א גוטער בחור און ער איז וואויל און‬ ‫אז עס איז נישט יושר אז דו דארפסט אייביג דאווענען האב איך זיך‬ ‫פיין‪ ,‬אבער ער חלומ’ט נישט אז זיין יעצטיגער מצב קען זיך געבן א‬ ‫מציע געווען פאר דיר”‪.‬‬ ‫דראסטישע דריי אין די רגע אז ער ווערט בר מצוה‪.‬‬ ‫דער איד האט געזאגט אז ער האט נישט געהאט קיין עקסטערע‬ ‫סיבה פארוואס ער האט זיך אנגעטראגן מיר איבערצונעמען‪,‬‬ ‫אבער אז דער בחור וועט זיין גרייט פאר א קאמף און וויסן אז עס ווארט‬ ‫אבער ביי מיר איז געווען קלאר אז דאס איז נישט קיין צופעליגע‬ ‫אים אפ א דראסטישע מלחמה‪ ,‬וועט ער זיך גרייטן פאר דעם און זיך‬ ‫זאך‪ .‬נאר אדאנק דעם וואס ער האט מיר איבערגענומען האב איך‬ ‫איבערגעלעבט די געשעעניש‪ .‬ווען נישט דעם ווייס איך נישט וואס‬ ‫המערכת‬ ‫אנגרייטן זעהליש צו די קריג און זיך שטארקן אין איר בכל כוחו‪.‬‬ ‫זאל הקב”ה העלפן אז מ’זאל זוכה זיין און זיך קענען מתגבר זיין אויף‬ ‫עס וואלט געווארן מיט מיר‪.‬‬ ‫דער אב הרחמים האט אזוי געפירט אז ער זאל מיר איבערנעמען‬ ‫די שווערע און ביטערע נסיונות וואס גייט אריבער אויף יעדן איד און‬ ‫און אזוי ארום מיר מציל געווען פון די איבערלעבעניש‪.‬‬ ‫בפרט אין די צייט ווען מ’גייט אריין לעול התורה והמצות ‪ -‬אין די צייט‬ ‫(דערציילט דורך דער בעל המעשה‪ :‬ה‪.‬מ‪).‬‬ ‫ווען דער יצר הרע שטארקט זיך אויפ’ן מענטש‪ ,‬און באקומען די כוחות‬ ‫איםממכניע זיין און לעבן א גאנצן לעבן‬‫אוןק ןע‬ ‫איםה ןע‬ ‫אויףש ןרע‬ ‫זייןסעומ‬ ‫צוא ן'‬ ‫מתגברד ןו‬ ‫זיך תושר‬ ‫די פאראינטרעסירטע צו מיט טיילן מזכה זיין את הרבים מיט‬ ‫אוןמ ןופ‬ ‫לעבןנרו‬ ‫דארףלשצוונברו ו‬ ‫איד‪ -‬א"טי‬ ‫ערליכער ןיא‬ ‫אןרעטסקע א‬ ‫וויונ ע‬ ‫רעמ‬ ‫מעשיות פון השגחה פרטית זאל שיקן צו ר' שמחה סמואלס אין‬ ‫פקס‪15326517922 :‬‬ ‫השולחן‬ ‫זיך צו פירן בקדושה ובטהרה‬ ‫התרוממות‪.‬ל ‪: 1231592-370‬שידיא‬ ‫מיט‪: 023159‬ק"הש‬ ‫און‪2-37‬‬ ‫‪0‬‬ ‫ןייטשדלוג ‪.‬ש ‪:‬ךרוע | ץיבוניבר בקעי ברה ‪:‬תינחורה הדעוה ר”וי‬ ‫ב‬ ‫המעשיות‬ ‫ֲעבוֹ ַדת ָה ֲאכִ יל_ָ ה‬ ‫איז מען שוין צוגעוואוינט צו מיינע תעניתים‪,‬‬ ‫זאגט דער הייליגער באר מים חיים דערויף‪ ,‬וְ זֶה‬ ‫ווייל יעדע ּפאָ ר טעג האב איך א תענית‪ ...‬וויבאלד‬ ‫לְ ׁשוֹן ָק ְד ׁשוֹ‪“ :‬צִ ּוָה ל ֹו ְ ּבפֵ ירו ּׁש לְ הָ כִ ין ל ֹו מַ אֲ כָלִ ים‬ ‫אויף יעדער זאך בין איך געוואוינט צו פאסטן‪,‬‬ ‫ּ ַכאֲ ׁ ֶשר אָ הֲ בָ ה ‘נַפְ ׁשוֹ’‪ ,‬ל ֹא ּגוּפוֹ‪ – .‬וְ הוּא ׁ ֶש ּי ְִהיֶה‬ ‫און דאס איז נישט קיין חידוש‪ – .‬אבער ווען‬ ‫ִ ּב ְק ֻד ּׁ ָשה וּבְ טָ הֳ ָרה‪ ,‬וְ י ׁ ְִש ֶרה ׁ ֵשם ה’ ֲעלֵיהֶ ם‪ ,‬וּבְ כַ ָ ּונַת‬ ‫איך האב געזען דעם שווערן צושטאנד פון דער‬ ‫“וַ ֲעשֵׂ ה לִ י ַמ ְט ַע ִּמים ַּכ ֲאׁ ֶשר ָאהַ בְ ִּתי‪ ,‬וְ הָ בִ ָיאה ִּלי וְ אֹכֵ לָ ה‪ַּ ,‬ב ֲעבוּר‬ ‫אֱ ֶמת לְ ׁ ֵשם ה’‪ .‬וְ אָ ז יֹאכַ ל לְ מַ עַ ן יְבָ ְרכוּ‪ִּ ,‬כי אָ ז י ְִהיֶה‬ ‫חולה‪ ,‬האב איך געענדערט מיין שטייגער‪ ,‬און‬ ‫איך האב זיך גענומען צו די געהויבענע עבודה‬ ‫ְּתבָ ֶרכְ ָך נַ פְ ׁ ִשי ְּב ֶט ֶרם ָאמוּת” (כז‪ ,‬ד)‬ ‫יך אֵ לָיו ְ ּב ָרכָה‬ ‫ההתחזקות‬ ‫ל ֹו כּ ֹחַ עַ ל י ְֵדי הַ ּ ַמאֲ כָלִ ים לְ הַ ְמ ׁ ִש ְ‬ ‫וְ ׁ ֶשפַ ע ַר ָּבה”‪.‬‬ ‫פון עסן‪ .‬און ווען איך בין געזעצן ביי די גרויסע‬ ‫זעלבע קרענק פון וועלכע די ערשטע צוויי קינדער‬ ‫סעודה‪ ,‬איז געווארן א רעש אין הימל‪ ,‬ווען יעדער‬ ‫“וְ הוּא דֻּ גְ מַ ת מַ ה ׁ ֶש ּׁ ָשמַ ְע ִּתי ִמ ּ ִפי אַ ְדמוֹ”ר הָ ַרב‬ ‫זענען נפטר געווארן‪ ,‬האט רבי יוזפא געטיילט‬ ‫הַ ָּקדו ֹׁש הַ ְּמפו ְּרסָ ם ֵנזֶר הַ ּק ֶֹד ׁש ִא ׁיש אֱ ל ִֹקים מוהר”ר‬ ‫פרעגט מיט זארג‪ ,‬וואס מיינט אט די סעודה? – און‬ ‫ריזיגע סומעס פאר צדקה‪ ,‬און פאר אט די עשרה‬ ‫דעמאלטס איז באוואוסט געווארן אז אט די סעודה‬ ‫יאל ִמיכְ ל זללה”ה‪ֶ ׁ ,‬שאָ מַ ר עַ ל ּ ָפסוּק (דברים ל‪,‬‬ ‫י ְִח ֵ‬ ‫בטלנים פונעם בית המדרש האט ער געטאפלט זיין‬ ‫יך ְי ַצ ֶ ּוה‬‫יט) ‘לְ מַ עַ ן ִּת ְחיֶה אַ ּ ָתה וְ ז ְַרעֶ ָך וגו’’‪ ,‬וְ תָ מַ ּה אֵ ְ‬ ‫און די גאנצע הייליגע און פארכטיגע עבודה ארום‬ ‫נתינה‪ ,‬און יעדער האט מתפלל געווען און שטארק‬ ‫די עסן‪ ,‬ווערט געפראוועט פאר די רפואה פונעם‬ ‫הַ בּ ו ֵֹרא ׁ ֶש ּ ַנ ֲע ֶׂשה הַ ִּמצְ וָה לְ מַ עַ ן נִ ְחיֶה‪ ,‬וְ כִ י זֶה עֲבו ָֹדת ֹו‬ ‫געהאפט אז דער קינד וועט געזונט ווערן‪.‬‬ ‫י ְִת ָּב ַר ְך ַלעֲבוֹד אוֹת ֹו עַ ל ְמנָת לְ ַק ֵּבל ּ ְפ ָרס ח”ו‪ ,‬הֲ ל ֹא‬ ‫ההשגחה‬ ‫קינד‪ .‬און זיין עבודת האכילה איז טאקע נתקבל‬ ‫געווארן ברצון לפני אדון כל‪ ,‬און עס איז גע’פסק’נט‬ ‫צום באדויערן‪ ,‬האט זיך די מידת הדין געשטארקט‬ ‫זֶה ִע ָּקר עֲבו ָֹדת ֹו ׁ ֶש ּ ַנ ֲע ֶׂשה ַרק לִ ׁ ְשמ ֹו י ְִת ָּב ַר ְך‪ ,‬וְ ל ֹא‬ ‫געווארן אין די ְמ ִתיבְ תָ א ִד ְר ִקיעָ א אז דער קינד זאל‬ ‫אלץ מער‪ ,‬און דער צושטאנד פונעם קינד איז‬ ‫לְ מַ עַ ן טוֹבו ֵֹתינוּ”‪.‬‬ ‫געראטעוועט ווערן‪ ,‬לְ הַ ְחלִ ימ ֹו וּלְ ַר ּ ְפאוֹת ֹו לְ הַ ְחזִ יק ֹו‬ ‫געווארן ערגער און ערגער‪ ,‬און ווען רבי יוזפא‬ ‫“וְ אָ מַ ר ְ ּבפֵ רו ּׁשוֹ‪ִּ ,‬כי ִה ּנֵה הָ אָ ָדם הָ ע ֹו ֶׂשה הַ ִּמצְ וָה‬ ‫וּלְ הַ חֲ יוֹתוֹ!‬ ‫האט געזען אז דער קינד געפינט זיך אין א גרויסע‬ ‫לְ ׁ ֵשם ה’‪ ,‬וּבְ אַ הֲ בָ ה וְ י ְִראָ ה וְ כַ ָ ּונַת אֱ ֶמת‪ ,‬אָ ז י ֵׁש לְ ִמצְ וָה‬ ‫סכנה‪ ,‬און ער האט געשוועבט צווישן לעבן און‬ ‫הַ ִהיא ִח ּיוּת הָ רוּחָ נִ ּיוּת לְ מַ ְעלָה לְ מַ ְעלָה‪ ,‬וְ או ָֹר ּה‬ ‫און אזוי איז טאקע באוואוסט וואס די צדיקים זאגן‬ ‫טויט‪ ,‬האט ער זיך אויפגעשטעלט און ער האט גוזר‬ ‫ָשעָ ה”‪,‬‬ ‫“סעָ ֵדנִ י וְ ִאוּ ׁ ֵ‬ ‫אויפן פסוק (תהילים קיט‪ ,‬קיז) ְ‬ ‫מַ בְ ִהיק וּמַ צְ ִהיר‪ ,‬וְ י ֵׁש ל ָּה כּ ֹחַ לְ הַ ׁ ְש ּ ִפיעַ עַ ל י ְֵדי זֶה‬ ‫תענית געווען פאר די גאנצע ערהוילונג פונעם‬ ‫ּכָל ְ ּב ִחינַת הַ ְ ּב ָרכָה וְ ַרחֲ ִמים וְ ׁ ֶשפַ ע הַ חַ ּיִים לְ כָל ָּבאֵ י‬ ‫אז מיטן כח פון א סעודה וואס ווערט געפראוועט‬ ‫קינד‪.‬‬ ‫ע ֹולָם‪ .‬וְ ִאם ח”ו אֵ ין ְ ּב ִמצְ וָה ִח ּיוּת הָ רוּחָ נִ ּיוּת‪ ,‬אֵ ין ָּב ּה‬ ‫אזוי ווי עס דארף צו זיין‪ ,‬האט מען דער כח צו‬ ‫ממשיך זיין ישועות!‬ ‫געהערט‬ ‫האבן‬ ‫המדרש‬ ‫בית‬ ‫זיין רוף‪ ,‬און האבן זיך פארזאמלט פאר א יום תפילה‬ ‫פונעם‬ ‫מיטגלידער‬ ‫די‬ ‫פנינים‬ ‫יך הַ ְ ּב ָרכָה לְ ע ֹולָם”‪.‬‬ ‫כּ ֹחַ לְ הַ ְמ ׁ ִש ְ‬ ‫“וְ עַ ל ּכ ְָך צִ ּוָה הַ ּכָתוּב‪ֶ ׁ ,‬ש ּ ַנ ֲע ָׂשה הַ ִּמצְ וָה עַ ל זֶה‬ ‫***‬ ‫אין בית המדרש‪ ,‬און זייענדיג אין א תענית האבן‬ ‫הָ אוֹפָ ן‪ֶ ׁ ,‬ש ּנוּכַ ל לְ הַ ְמ ׁ ִש ְ‬ ‫יך עַ ל יָד ֹו ׁ ֶשפַ ע וְ הַ ְ ּב ָרכָה‬ ‫עס האט מיר דערציילט אבי מורי ורבי הגה”צ‬ ‫זיי זיך גענומען מתפלל זיין פארכטיגע תפילות צו‬ ‫שוֹתָ ּה ְ ּבאַ הֲ בָ ה וְ י ְִראָ ה וְ כַ ָ ּונַת‬‫לְ ע ֹולָם‪ ,‬וְ הוּא עַ ל י ְֵדי ֲע ׂ‬ ‫זצוק”ל‪ ,‬אז עס האט אים דערציילט הגאון רבי‬ ‫שפאלטן די שערי שמים‪ ,‬כדי צו ראטעווען דעם‬ ‫אֱ ֶמת לִ ׁ ְשמ ֹו י ְִת ָּב ַר ְך”‪.‬‬ ‫אהרן קאצענעלענבויגן זצ”ל‪ ,‬וועלכער איז געווען‬ ‫קינד פון זיין שרעקליכע קרענק‪.‬‬ ‫ווי א בן־בית ביי מרן הגאב”ד הגאון רבי יוסף‬ ‫“וְ גַם ּכָאן אָ מַ ר ל ֹו יִצְ חָ ק‪ֶ ׁ ,‬ש ַּי ֲע ֶׂשה הַ ּ ַמ ְטעַ ִּמים עַ ל זֶה‬ ‫אבער דער צדיק רבי יצחק האט זיך נישט‬ ‫יך‬‫הָ אוֹפָ ן‪ֶ ׁ ,‬שהוּא יֹאכַ ל לְ מַ עַ ן יְבָ ְרכוֹ‪ֶ ׁ ,‬ש ּיוּכַ ל לְ הַ ְמ ׁ ִש ְ‬ ‫חיים זאנענפעלד זצוק”ל‪ ,‬מרא דארעא דישראל‪.‬‬ ‫באטייליגט ביי די תפילה‪ ,‬נאר אנשטאט דעם איז‬ ‫אויף דער עלטער‪ ,‬האט רבי חיים געליטן שווערע‬ ‫עַ ל יָד ֹו יִחוּד ׁ ְשמ ֹו י ְִת ָּב ַר ְך‪ֶ ׁ ,‬ש ַּי ֲע ֶׂשה ַּבאֲ כִ ילַת מַ ְטעַ ִּמים‬ ‫ער אהיימגעגאנגען און ער האט געהייסן אז מען‬ ‫יסורים פון איין צאן וואס האט אים זייער וויי‬ ‫געטון‪ ,‬האט מען גערופן צו אים דער באוואוסטער‬ ‫זאל צוגרייטן א גרויסע סעודה‪ ,‬און קאכן מטעמים‬ ‫כיד המלך מיט פיש און פלייש און כל טוב‪ .‬אזוי‬ ‫המערכת‬ ‫הָ אֵ ּלֶה ּכָל ִמינֵי ְ ּב ָרכָה וְ ׁ ֶשפַ ע”‪.‬‬ ‫***‬ ‫דאקטאר וואלאך ז”ל‪ ,‬דער הויפט פונעם ‘שערי‬ ‫אז אין די זעלבע צייט וואס די אלע תלמידי‬ ‫אין די שטאט ‘אוסטראה’‪ ,‬וואו עס האט געוואוינט‬ ‫צדק’ שפיטאל‪ ,‬וועלכער איז געווען זיין לייב‬ ‫חכמים זענען געשטאנען און מתפלל געווען פון די‬ ‫הרב הקדוש רבי יצחק אוסטראה’ער זצוק”ל‪,‬‬ ‫דאקטאר‪ ,‬און נאכן גוט אונטערזוכן דעם צאן‪,‬‬ ‫טיפעניש פון זייער הארץ אין בית המדרש‪ ,‬האט‬ ‫דער טאטע פון דער מגיד הרה”ק רבי יחיאל‬ ‫האט ער פעסט באשטימט אז עס איז נישטא קיין‬ ‫זיך רבי יצחק געזעצט מיט זיין גאנצע משפחה צו‬ ‫מיכל זלאטשוב’ער זצוק”ל‪ ,‬האט געוואוינט א‬ ‫שום עצה פאר דעם צאן‪ ,‬נאר דער צאן דארף‬ ‫א גרויסע סעודה!‬ ‫חשוב’ער מענטש וועלכער איז געווען א גרויסער‬ ‫השולחן‬ ‫ארויסגעשלעפט ווערן‪.‬‬ ‫עושר‪ .‬דארט אין שטאט האט ער אויפשטעלט א‬ ‫דורכאויס די גאנצע סעודה‪ ,‬איז רבי יצחק‬ ‫אבער צו זיין וואונדער‪ ,‬האט זיך דער רב‬ ‫הערליכער און גרויסער בית המדרש‪ ,‬וואס איז‬ ‫געזעצן מיט א פארפלאמטע געזיכט‪ ,‬זייענדיג אין‬ ‫קעגנגעשטעלט דאס ארויסשלעפן דעם צאן‪,‬‬ ‫געבויט געווארן אויפן שענסטן פארנעם‪ .‬אויפן‬ ‫א געוואלדיגע התלהבות‪ ,‬און ער האט געהייסן‬ ‫ערקלערנדיג דער טעם‪ ,‬אז וויבאלד דער צאן האט‬ ‫העכסטן שטאק האט ער געבויט א ספעציעלן ‘בית‬ ‫זיין הויזגעזינד אז זיי זאלן אינזינען האבן ביים‬ ‫געדינט אלץ ‘כלי שרת’ פאר אזויפיל יארן צו מקיים‬ ‫המדרש‪ ,‬וואו ער האט געהאלטן ‘ ֲע ָׂש ָרה ַּב ְטלָנִ ים’‬ ‫עסן אז עס זאל זיין לרפואתו פונעם קינד‪ ,‬און‬ ‫זיין די מצוה פון עסן וואס דער אויבערשטער האט‬ ‫וועלכע זענען געווען תלמידי חכמים מופלגים‪ ,‬און‬ ‫ער האט אויך זייער אכטונג געגעבן אז מען זאל‬ ‫אונז באפוילן‪ ,‬ווי צום ביישפיל עסן מצה‪ ,‬עסן אין‬ ‫ער האט זיי באזארגט מיט אלע זייערע געברויכן‪,‬‬ ‫מקיים זיין אלע הלכות סעודה אזוי ווי עס דארף‬ ‫די סוכה‪ ,‬עונג שבת ויום טוב‪ ,‬און אנדערע אכילות‬ ‫כדי זיי זאלן זיך קענען איבערגעבן צו לערנען די‬ ‫צו זיין‪ .‬און ווען מען איז אנגעקומען צו ברכת‬ ‫מצוה‪ ,‬און נאכדעם וואס עס האט געדינט אלץ‬ ‫הייליגע תורה אן קיין שום זארגן‪ – .‬און דער בית‬ ‫המזון‪ ,‬האט רבי יצחק געגעבן פאר זיין הויזגעזינד‬ ‫כלי שרת פאר אזויפיל יארן‪ ,‬פאסט נישט אז מען‬ ‫המדרש איז גערופן געווארן אויף זיין נאמען ‘בית‬ ‫א ספעציעלן “שיחת הכנה” אין צוגרייטונג צו‬ ‫זאל עס אויסרייסן פונעם ווארצל‪ ,‬און דעריבער‬ ‫מדרשו של רבי יוזפא’‪.‬‬ ‫מקיים זיין די מצות עשה דאורייתא פון ‘ברכת‬ ‫איז אים בעסער עס צו לאזן און ליידן די יסורים‬ ‫המזון’‪ ,‬ארומרעדנדיג איבער די גרויסע חשיבות‬ ‫אינעווייניג אין בית המדרש איז צוגעשטעלט‬ ‫דערפון!‬ ‫און טייערקייט דערפון‪ ,‬און ער האט זיי געבעטן צו‬ ‫געווארן א הערליכע זאמלונג פון אלע ספרים‬ ‫אין די זעלבע געלעגנהייט‪ ,‬האט דער גרויסער‬ ‫בענטשן מיט גרויס כוונה!‬ ‫וואס מען האט געדארפט האבן פאר די חשוב’ע‬ ‫גאון אים אויסגעלערנט א וויכטיגע לערנונג אין די‬ ‫חבורה‪ .‬אזוי אויך אלע אנדערע זאכן וואס זיי האבן‬ ‫ווי נאר רבי יצחק האט געענדיגט עסן די סעודה‬ ‫מצוה פון אויסוועלן אינעם לעבן‪ ,‬און ער האט אזוי‬ ‫געדארפט האבן‪ ,‬איז זיי צוגעשטעלט געווארן און‬ ‫מיט זיין משפחה‪ ,‬איז פארגעקומען א גרויסע‬ ‫געזאגט‪ :‬די הייליגע תורה באפעלט אונז דאך מיט‬ ‫דערלאנגט געווארן אויפן בעסטן שטייגער‪ .‬און‬ ‫ענדערונג אין דער צושטאנד פון דער חולה‪ ,‬און‬ ‫א מצות עשה צו אויסוועלן אינעם לעבן‪ ,‬זאגנדיג‬ ‫אזוי זענען די חשוב’ע תלמידי חכמים געזעצן‬ ‫ביז א קורצער צייט איז ער געווארן אינגאנצן‬ ‫“וּבָ חַ ְר ּ ָת ַּבחַ יִּים” (דברים ל‪ ,‬יט)‪ ,‬איז אויב איינער‬ ‫בהרחבת הדעת ובמנוחת הנפש על התורה‬ ‫געזונט‪ַ ,‬וי ְִהי לְ פֶ לֶא!‬ ‫איז נאך א יונגערמאן‪ ,‬וואס די גאנצע לעבן איז‬ ‫ועל העבודה‪ ,‬ווען אלע זייערע געברויכן איז‬ ‫נאך אין פארנט פון אים‪ ,‬איז עס דאך א פשוט’ער‬ ‫גרויסע‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫געהערט‬ ‫האט‬ ‫ווען רבי יוזפא‬ ‫צוגעשטעלט געווארן פאר זיי בשלימות דורך דער‬ ‫זאך אז ער וויל אויסוועלן אין לעבן‪ ,‬כדי צו קענען‬ ‫זון‬ ‫זיין‬ ‫ווען‬ ‫צוגעגרייט‬ ‫האט‬ ‫יצחק‬ ‫רבי‬ ‫סעודה וואס‬ ‫חשוב’ער נגיד‪ ,‬וועלכער האט זיי גאר שטארק‬ ‫אריינכאפן און ערפילן אלע זיינע פלענער‪ .‬אבער‬ ‫ל‬ ‫עַ‬ ‫געלעגן‬ ‫איז‬ ‫און‬ ‫קראנק‬ ‫שטערבליך‬ ‫איז געווען‬ ‫מחבב געווען‪.‬‬ ‫אין מיין עלטער [וואס ער האט שוין געהאלטן‬ ‫האסטו‬ ‫פארוואס‬ ‫געפרעגט‪:‬‬ ‫אים‬ ‫ער‬ ‫האט‬ ‫ש דְּ וָי‪,‬‬ ‫עֶ ֶר ׂ‬ ‫פאר אט דער נגיד רבי יוזפא איז ל”ע נפטר געווארן‬ ‫ביי די אכציגער יארן] ווערן שוין פארלאשן אלע‬ ‫דווקא געמאכט א סעודה‪ ,‬אין די שווערסטע צייט?‬ ‫צוויי פון זיינע קינדער אין זייער יוגנט‪ ,‬און ווען‬ ‫פערזענליכע פלענער‪ ,‬און דער רצון צו לעבן איז‬ ‫האט אים רבי יצחק געענטפערט‪ :‬אויבן אין הימל‪,‬‬ ‫דער דריטער קינד איז קראנק געווארן מיט די‬ ‫ג‬ ‫חברונ’ער ישיבה‪ ,‬האט‬ ‫נישט אזוי שטארק פארן‬ ‫אסאך געהארעוועט אויף‬ ‫אייגענעם רצון‪.‬‬ ‫צוברעכן די תאוות‬ ‫צו תשרפ‬ ‫א"טילש ץיבוניבר ןהכה לאילמג יבר צ"הרה ונברו ונרומ תואישנב • ’ד תיבב יתבש תליהק י"ע ל"וי‬ ‫האט‬ ‫דעריבער‪,‬‬ ‫און‬ ‫האכילה‪ ,‬און ער פלעגט‬ ‫אבת יכ‬ ‫רעדן אסאך דערוועגן‬ ‫דער הייליגער רב‬ ‫וויל‬ ‫אויסגעפירט‪,‬‬ ‫אין זיינע שמועסן אין די‬ ‫ט‬ ‫ישיבה‪ ,‬און ער האט אסאך‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ל‬ ‫איך אויסנוצן אט דעם‬ ‫גאלדענעם געלעגנהייט‪,‬‬ ‫ת אין אט די‬ ‫עוסקו”פש‬ ‫געווען‬ ‫צו מקיים זיין די מצוה‬ ‫שווערע עבודה‪.‬‬ ‫פון “וּבָ חַ ְר ּ ָת ַּבחַ ּיִים”‪,‬‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫איינמאל‬ ‫וואס‬ ‫לעבן‬ ‫אזא‬ ‫צום‬ ‫‪058‬‬ ‫אריינגעגאנגען‬ ‫הייליגן חזון איש זצוק”ל‪,‬‬ ‫אויבערשטער‬ ‫באוויליגט אין דעם‪,‬‬ ‫דער‬ ‫און אים געבעטן אן עצה‬ ‫אזוי ווי ער איז מסדר‬ ‫וויאזוי צו קענען ווייזן‬ ‫פאר מיר און אזוי ווי‬ ‫דעם ריכטיגן וועג פאר די‬ ‫עס געפעלט אים‪ ,‬און‬ ‫תלמידי הישיבה וויאזוי‬ ‫נישט אריינמישן אין‬ ‫צו צוברעכן די תאוות‬ ‫דעם מיין אייגענע‬ ‫האכילה‪.‬‬ ‫באקוועמליכקייט און‬ ‫האט אים דער הייליגער‬ ‫מיין פערזענליכע רצון‬ ‫חזון איש געענטפערט מיט‬ ‫אין מיין לעבן‪ ,‬נאר אזוי‬ ‫א שמייכל‪ :‬דער הייליגער‬ ‫דער רצון הבורא יתברך‬ ‫‘קצות’ [בעל קצות החושן]‬ ‫שמו‪ ,‬און אט דאס איז‬ ‫האט נישט געהאט קיין‬ ‫יעדער זאך וואס ער האט אויספראבירט זיין מזל‪,‬‬ ‫וואס איך וויל‪ ,‬און אט‬ ‫שום השגה אין תאוות האכילה! וויבאלד ער האט‬ ‫אין געשעפטן און אין האנדל‪ ,‬האט ער נישט מצליח‬ ‫און‬ ‫ִים”‪,‬‬ ‫ּ‬ ‫י‬ ‫חַ‬ ‫ב‬ ‫ַ‬ ‫ּ‬ ‫ת‬‫ָ‬ ‫ּ‬ ‫ר‬‫ְ‬ ‫חַ‬ ‫ּבָ‬ ‫ו‬ ‫“‬ ‫מצות‬ ‫דאס איז דער עיקר קיום‬ ‫אלעס צובראכן דורך די יגיעת התורה הקדושה!‬ ‫געווען‪ ,‬און ער האט נישט געזען קיין שום ברכה אין‬ ‫לעבן‬ ‫אזא‬ ‫געבן‬ ‫מיר‬ ‫וויל‬ ‫יתברך‬ ‫ממילא‪ ,‬אויב השם‬ ‫און בשעת ער האט געגעסן האט ער דורכגעטראכט‬ ‫זיין ארבעט‪ ,‬אזוי אז מען האט געקענט זען אז עס‬ ‫וואס איז באגלייט מיט ציין ווייטאג‪ ,‬דעמאלטס טו‬ ‫און אויסגע’חשבונ’ט נאך א שטיקל קצות‪ ...‬און‬ ‫הערשט א קללה אין אלעס וואס ער לייגט נאר אריין‬ ‫איך אויסוועלן אין א לעבן מיט ציין ווייטאג‪...‬‬ ‫דעריבער איז די גאנצע תאוות האכילה געווארן‬ ‫זיין האנט‪.‬‬ ‫איז ווען איך האב דערציילט די מעשה ביי א דרשה‪,‬‬ ‫אפגעשיידט פון אים‪ ,‬ווערנדיג נתבטל בשרשה!‬ ‫ביז ענדליך‪ ,‬מאכנדיג א טיפער חשבון הנפש‪ ,‬איז‬ ‫איז איינער פון די צוהערער צוגעקומען צו מיר‬ ‫אזוי ווי דאס ווערט אויפגעוויזן אין די ספרים‬ ‫אים ארויפגעקומען א געדאנק‪ ,‬אז מעגליך איז די‬ ‫נאכדעם‪ ,‬און ער האט מיר דערציילט א מעשה וואס‬ ‫הקדושים [זע תולדות אדם‪ ,‬אויף שובבי”ם ת”ת]‪,‬‬ ‫קללה און דאס פארקערטע פון הצלחה צוגעקומען‬ ‫איז געשען מיט אים אליין‪ ,‬ווען ער איז געווען א קינד‬ ‫מיט א קלארע באווייז פון די מציאות! – אזוי ווי‬ ‫צו אים דערפאר וואס ער האט געטשעפעט זיין חבר‬ ‫פון צען יאר אלט‪.‬‬ ‫מיר זעען‪ ,‬אז ווען א מענטש באשעפטיגט זיך מיט די‬ ‫יונגערהייט‪ ,‬צוריק מיט זעקס און דרייסיג יאר‪ ,‬און‬ ‫ווען ער האט געלערנט אין חדר‪ ,‬האט ער געהאט‬ ‫תאוות עולם הזה‪ ,‬ווי צום ביישפיל אויב ער שפילט‬ ‫דערפאר איז ער באשטראפט געווארן פון הימל!‬ ‫א חבר‪ ,‬וועלכער האט זייער ליב געהאט צו עסן‬ ‫זיך מיט ‘קאָ רטען’ [קארטלעך] וואס איז געווען‬ ‫איז ער געגאנגען און ער האט אויסגעפינען וואו‬ ‫צוויבל‪ ...‬ער פלעגט עסן גאנצע צוויבלעך‪ ,‬איינס‬ ‫זייער פארשפרייט אין יענע צייטן‪ ,‬און היינטיגע‬ ‫דער יוגנט חבר וואוינט היינט־צו־טאג‪ ,‬און ער איז‬ ‫נאכן אנדערן‪ ,‬אזוי ווי עס וואלט געווען עפלעך‪ ...‬זיין‬ ‫צייטן זעען מיר דאס מיט דאס ווערן צוגעבינדן צו‬ ‫אריבערגעפארן צו אים און אים געבעטן מחילה‪ ,‬אויף‬ ‫חבר‪ ,‬דער וועלכער האט עס מיר דערציילט‪ ,‬פלעגט‬ ‫דער ‘אינטערנעט’ [אינטערוועלט] הַ ּיָדוּעַ לְ ׁ ִש ְמצָה‪,‬‬ ‫דאס וואס ער האט אים געטשעפעט יונגערהייט‪.‬‬ ‫אלעמאל לאכן פון אים‪ ,‬און שפעטן פון אים‪ ,‬זאגנדיג‬ ‫אדער ביי די ‘שאַ ך־מאַ ט’ אדער ‘בּ אָ ל’ שפילערייען –‬ ‫ווען זיין חבר האט געהערט זיין פארלאנג‪ ,‬האט‬ ‫– וואס האסטו געטראפן אין די צוויבל‪ ,‬וואס יעדער‬ ‫וואס די תאוה ברענט אין דעם זייער שטארק! אויף‬ ‫ער אים געגעבן צו פארשטיין‪ ,‬אז עס איז אים זייער‬ ‫איינער ציט זיך צוריק צוליב די שארפקייט דערפון‪...‬‬ ‫אזוי ווייט‪ ,‬אז א מענטש קען פארברענגען דערמיט‬ ‫שווער אים צו מוחל זיין דערפאר‪ ,‬ווייל ביזן היינטיגן‬ ‫איין טאג האט דער יונגל געברענגט אין חדר עטליכע‬ ‫א גאנצע נאכט נאכאנאנד‪ ,‬אן אפילו צו דארפן עסן‬ ‫טאג‪ ,‬יעדן מאל וואס ער דערמאנט זיך דערפון‪ ,‬גייט‬ ‫פרישע און שארפע צוויבל ווי זיין שטייגער‪ ...‬און‬ ‫אינמיטן!‬ ‫אים ארויף די בלוט אין קאפ פון גרויס צער און‬ ‫וויבאלד ער האט אזוי ליב געהאט צוויבל‪ ,‬האט ער‬ ‫און פארוואס איז עס אזוי? וויבאלד דער מענטש‬ ‫אויפרעגונג! וויבאלד ער איז נאך פארווייטאגט‬ ‫געוויזן פאר יעדן איינעם‪ ,‬אז ער איז מסוגל עס צו‬ ‫האט עס זייער ליב‪ ,‬און ער גלוסט דערצו! און‬ ‫דערפון ביז די טיפענישן פון זיין נשמה‪.‬‬ ‫ענדיגן איינס נאכן אנדערן אן קיין שום פראבלעם‪...‬‬ ‫דעריבער האט דער מענטש אלעס אפגעלאזט‪ ,‬און‬ ‫אבער נאכדעם וואס ער האט זיך שטארק געבעטן‬ ‫אינדערצייט וואס אלע אנדערע מענטשן האבן זיך‬ ‫ער האט אפילו פארגעסן צו עסן און צו טרינקען‪,‬‬ ‫ביי אים אז ער זאל אים מוחל זיין‪ ,‬ערקלערנדיג אז‬ ‫געוואונדערט וויאזוי ער ווערט נישט ‘פארברענט’‬ ‫וואס אין אמת’ן וואלט ער עס געדארפט האבן כדי‬ ‫ער האט עס נאר געטון צוליב זיין קינדערישקייט‪,‬‬ ‫פון די גרויסע שארפקייט‪...‬‬ ‫זיך צו דערהאלטן ביים לעבן‪ ,‬און ער גלוסט נישט‬ ‫אן צו טראכטן וואס ער טוט‪ ,‬און ער האט אויך‬ ‫פאר דער חבר וועלכער איז געשטאנען אינדערזייט‪,‬‬ ‫צו עסן‪ .‬אויב אזוי‪ ,‬דארף עס דאך אוודאי און אוודאי‬ ‫זייער שטארק חרטה דערויף‪ ,‬האט דער חבר‬ ‫איז געווען זייער שווער צו בלייבן שטיל און צו‬ ‫אזוי זיין‪ ,‬אז ווען דער מענטש איז עוסק אין יגיעת‬ ‫געזאגט אז ער דארף האבן א וואך צייט כדי זיך‬ ‫באהערשן זיין יצר הרע‪ ,‬און ער האט זיך גענומען‬ ‫התורה‪ ,‬איז דאך פשוט אז דורך די זיסקייט און‬ ‫איבערצוטראכטן וויאזוי ארויסצונעמען דעם טיפן‬ ‫אפלאכן פון אים און שפעטן פון אים עַ ד דִּ כְ דּ ּוכ ָּה ׁ ֶשל‬ ‫געשמאק פון די תורה הקדושה‪ ,‬זאל דער מענטש‬ ‫צער פון הארץ‪ ,‬און אמת’דיג מוחל זיין דערויף‪.‬‬ ‫נֶפֶ ׁש‪ ,‬זאגנדיג‪ :‬קוק וואספארא מאדנע תאוה האט‬ ‫נישט זיין הונגעריג און נישט גלוסטן קיין שום‬ ‫זיך אנגעכאפט אין דיר? דאס איז נישט אנדערש‬ ‫במשך די וואך האט ער געטון מיט אים גאר א גרויסע‬ ‫אנדערע זאך‪ ,‬און אלע אנדערע תאוות וועלן בטל‬ ‫ווי א מַ חֲ לַת נֶפֶ ׁש!! און א פארענדערונג פון די‬ ‫טובה וואס ער האט געוואוסט אז ער דארף עס‬ ‫ווערן פון זיך אליין‪.‬‬ ‫געווענליכע געוואוינהייט פון עסן! און אנשטאט זיך‬ ‫האבן‪ ,‬און אויסערדעם האט ער אים אויך געשיקט‬ ‫אזוי ווי דער אור החיים הקדוש זצוק”ל איז מעיד‬ ‫א הערליכע געשאנק‪ ,‬כדי אים צו מפייס זיין‪ .‬און‬ ‫צו שעמען‪ ,‬שטאלצירסטו נאך אין פארנט פון יעדן‬ ‫אין פרשת כי תבוא (דברים כו‪ ,‬יא) וְ זֶה לְ ׁשוֹן ָק ְד ׁשוֹ‪:‬‬ ‫ווירקליך האט ער ענדליך צוגעשטימט אים צו מוחל‬ ‫איינעם‪ ,‬מיט דיין קרענק און מאדנעם נפש! אזוי איז‬ ‫אֵ ין טוֹב אֶ לּ ָא ּתו ָֹרה (אבות ו‪ ,‬ג)‪ֶ ׁ ,‬ש ִאם הָ יוּ ְ ּבנֵי אָ ָדם‬ ‫זיין‪ – .‬און פון דעמאלטס האט ער אנגעהויבן שטארק‬ ‫ער געשטאנען א לענגערע צייט און פארשעמט זיין‬ ‫ישין ִ ּב ְמ ִתיקוּת ַוע ֲֵרבוּת טוּב הַ ּתו ָֹרה‪ ,‬הָ יוּ‬ ‫ַמ ְר ִ ּג ׁ ִ‬ ‫צו מצליח זיין‪ ,‬און ער איז געווארן א גרויסער עושר!‬ ‫חבר‪ ,‬אין פארנט פון די גאנצע כתה‪.‬‬ ‫ִמ ׁ ְש ּ ַת ְ ּג ִעים ו ִּמ ְתלַ הֲ ִטים אַ חֲ ֶריהָ ! וְ ל ֹא יֵחָ ׁ ֵשב ְ ּבעֵ ינֵיהֶ ם‬ ‫און‬ ‫זעקס‬ ‫דורכגעגאנגען‬ ‫פון דעמאלטס איז שוין‬ ‫***‬ ‫ְמל ֹא ע ֹולָם ּ ֶכסֶ ף וְ זָהָ ב לִ ְמאוּמָ ה‪ִּ ,‬כי הַ ּתו ָֹרה כּ ֹו ֶללֶת ּכָל‬ ‫דרייסיג יאר!! און צו זיין שלעכטן מזל‪ ,‬איז אין‬ ‫הַ ּטוֹבוֹת ׁ ֶש ָּבע ֹולָם‪.‬‬ ‫הגאון הצדיק רבי אהרן כהן זצ”ל‪ ,‬משגיח פון די‬ ‫תושרד ןוא ן'סעומש ןרעה ןעק ןעמ‬ ‫רעמונ ערעטסקע א ןיא ‪ -‬א"טילש ונברו ונרומ ןופ‬ ‫‪: 0231592-370‬ק"השל ‪: 1231592-370‬שידיא‬ ‫ןייטשדלוג ‪.‬ש ‪:‬ךרוע | ץיבוניבר בקעי ברה ‪:‬תינחורה הדעוה ר”וי‬ ‫ד‬