gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

מוציא לאור: הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish

שבוע: תולדות (2026-11-09)

הבינני - אידיש · HAVINEINI - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

פתח את ה-PDF הורדה

‫||| שנת תשפ"ז לפ"ק ||| גליון קע"ו‬ ‫פרשת תולדות‬ ‫שיעורי‪.‬‬ ‫באידיש‬ ‫הרב שמעון‬ ‫שפיצער‬ ‫שליט"א‬ ‫‪+‬א‬ ‫בך‬ ‫א‪+‬בטח‬ ‫ה‬ ‫‪+‬מדות‬ ‫טו‪+‬בו‪+‬ת‬ ‫נכון לבו בטוח בה';‬ ‫נאך‬ ‫בלייבן רואיג אפילו ווען די בעלי חובות לויפן ָ‬ ‫חובת הלבבות שער הבטחון שיעור פ"ד‪ ,‬יום ראשון פרשת וארא‪ ,‬כ"ו טבת תשפ"א‬ ‫בך א‪+‬בטח‬ ‫חלק ב'‬ ‫ח‬ ‫‪+‬נקוּ‪+‬דה‬ ‫‪+‬ל‪+‬מחש‪+‬בה‬ ‫א‬ ‫מ'דארף ָאנקומען‬ ‫צוגאנג ווען ַ‬ ‫חכם המכיר את מקומו; דער ריכטיגער ַ‬ ‫צו ַאנדערע מענטשן‬ ‫וואס איז די אמת'ע בזיון‬ ‫ָ‬ ‫מכבד‪ ,‬כ'קען נישט טון קיין בזיון'דיגע ַארבעט‪ ,‬איך‬ ‫טאקע זיך צערייסן?‬ ‫דארף מען ַ‬ ‫ַ‬ ‫ּפראבלעם‬ ‫ָ‬ ‫דא קומט אויך ַאריין דער גרויסער‬ ‫ָ‬ ‫בין דאך ַא מכובד'יגער מענטש"‪ ...‬איי‪ ,‬דערצייל‬ ‫וואס‬ ‫מ'האט ָאנגעהויבן דעם שיעור מיט די שאלה ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס ַאלע גדולי ישראל פונעם דור רעדן דערפון‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫שאפן געלט‬ ‫פארנומען צו ַ‬ ‫נישט קיינעם ַאז מ'איז ַ‬ ‫וויאזוי מעג מען אפילו בלייבן מיט‬‫מענטשן פרעגן‪ַ :‬‬ ‫מאכן טייערע שמחות וכדומה‪ ,‬כדי‬ ‫ַאז מענטשן ַ‬ ‫גאנצע‬ ‫ראנדזשירן ַ‬ ‫פאר אים ַא ַ‬ ‫מ'דארף ַ‬‫ַ‬ ‫פאר אים‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫פארוויקלט מיט חובות?‬ ‫ַא ישוב הדעת בשעת מ'איז ַ‬ ‫טעגאריע פון 'מכובד'דיגע‬ ‫ָ‬ ‫קא‬ ‫ַאריינצוגיין אין דער ַ‬ ‫דאס טוט מען אויף ַא שטילן אופן‪,‬‬ ‫קאמּפיינען? ָאה‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫דארף דער בעל חוב זיך צערייסן מיט זיינע‬ ‫לכאורה ַ‬ ‫מענטשן'‪ָ ,‬אבער למעשה איז ָ‬ ‫דאס אויפ'ן חשבון פון‬ ‫מ'דארף נישט רעדן דערפון‪ָ .‬אבער פון אינדרויסן איז‬ ‫ַ‬ ‫לעצטע כוחות כדי צו דעקן זיינע חובות! דו קענסט‬ ‫זיין ַא נצרך‪.‬‬ ‫ער ַא מכובד'יגער מענטש‪...‬‬ ‫האבן בטחון בשעת דו ביזט שוין אויפ'ן פליגער צו‬ ‫ָ‬ ‫זאגט דער רמב"ם‪ :‬לעב נישט אין ַא שקר‪ ,‬און‬ ‫ָ‬ ‫שאפן געלט אין חוץ לארץ‪ָ ,‬אדער בשעת דו שטייסט‬ ‫ַ‬ ‫דארפסט טוישן‬ ‫זאגט דער רמב"ם‪ :‬דו ַ‬ ‫אויף דעם ָ‬ ‫זאלסט וויסן דעם אמת‪ַ ,‬אז ַא מענטש איז מכובד ‪-‬‬ ‫ָ‬ ‫זאמלען געלט‪ָ ,‬אבער קודם כל מוזטו‬ ‫אין ביהמ"ד צו ַ‬ ‫וואס איז ַא נצרך איז ַא 'בזוי'‪ ,‬ער‬ ‫דיין בליק‪ .‬איינער ָ‬ ‫דוקא ווען ער איז נישט קיין נצרך לבריות! אפילו‬ ‫דארפסטו‬ ‫נאך געלט! און נישט סתם ַ‬ ‫ָאנהויבן ַארומגיין ָ‬ ‫איז נישט קיין מכובד'יגער מענטש‪ .‬ווען דו ביזט ַא‬ ‫וואס זעט אויס ווי ַא‬ ‫דארף טון ַא פרנסה ָ‬ ‫אויב ער ַ‬ ‫האבן קיין‬‫זאלסט נישט ָ‬ ‫גיין קלייבן געלט‪ ,‬נאר דו ָ‬ ‫סאך מער בזיון ווי ווען‬‫דאס ַא ַ‬‫נצרך מיט חובות‪ ,‬איז ָ‬ ‫סאך‬‫שטיקל בזיון‪ָ ,‬אבער זיין ַא נצרך לבריות איז ַא ַ‬ ‫זאלסט זיך ָאנשטרענגען מיט די‬ ‫נאכט‪ָ ,‬‬‫טאג און קיין ַ‬ ‫ָ‬ ‫פארקויפט נבילה‬ ‫גאס און ַ‬‫געשטאנען אין ַ‬ ‫ַ‬ ‫וואלסט‬ ‫דו ָ‬ ‫ַאן ערגערע בזיון ווי 'ּפשוט נבילתא בשוקא'‪ .‬אויב‬ ‫צאלסט דיינע חובות‪ ,‬ווי חז"ל‬ ‫בא ָ‬ ‫לעצטע כוחות ביז דו ַ‬ ‫סאך גרעסערע בזיונות ווי ַארבעטן‬ ‫פלייש‪ ,‬און ס'איז ַא ַ‬ ‫טעגאריע פון 'נצרך‬ ‫ָ‬ ‫קא‬ ‫נאכנישט אין דער ַ‬ ‫דו ביזט ָ‬ ‫זאגן‪ּ' :‬פשוט נבילתא בשוקא ואל תצטרך לבריות'!‬ ‫ָ‬ ‫וואס דו קוקסט נישט ָאן מכובד'יג‪.‬‬ ‫מיט ַא ּפרנסה ָ‬ ‫דארט!‬‫לבריות'‪ ,‬גיי נישט ַאריין ָ‬ ‫וואס איז‬ ‫די הדרכה פאר איינעם ָ‬ ‫מ'זאל טון ַאלעס כדי נישט צו ווערן ַא‬ ‫ָ‬ ‫האבן די תנאים און אמוראים געטון‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט קיין נצרך‬ ‫ָ‬ ‫נצרך‬ ‫פארשידענע ַארבעט פאר דער ּפרנסה‪ ,‬כדי נישט צו‬ ‫ַ‬ ‫די תשובה אויף דער שאלה איז‪ַ ,‬אז דער מאמר‬ ‫און אודאי לערנט דער רמב"ם דעם אמת'ן בליק‬ ‫זיין קיין נצרך לבריות‪ .‬און אפילו אין די פריערדיגע‬ ‫חז"ל פון 'ּפשוט נבילתא בשוקא'‪ ,‬רעדט פון ַא‬ ‫באקומען ַא געוויסע‬‫פאר ַא מענטש וועלכער קען ַ‬ ‫האבן‬‫וואס ָ‬ ‫דורות זענען געווען גאונים וצדיקים ָ‬ ‫נאכנישט קיין נצרך לבריות‪,‬‬ ‫וואס איז ָ‬ ‫מענטש ָ‬ ‫האט‬‫פאר אים‪ ,‬ער ָ‬‫ּפאסיג ַ‬ ‫וואס איז ַ‬‫סארט ַארבעט ָ‬ ‫ָ‬ ‫עוסק געווען פאר ּפרנסה‪ .‬ס'איז ידוע ַאז דער‬ ‫טראכט‪" :‬אפשר לוינט זיך מיר צו ווערן ַא‬ ‫ַ‬ ‫נאר ער‬‫ָ‬ ‫דאס צו טון‪ָ ,‬אבער ער שעמט זיך‬ ‫צוויי פעאיגע הענט ָ‬ ‫פארקויפן זיינע‬ ‫חפץ חיים פלעגט ַאליין ַארומגיין ַ‬ ‫נצרך לבריות? איך וועל קענען בלייבן ביים לערנען‪,‬‬ ‫צו שטיין אין געשעפט‪ ,‬ווייל 'מה יאמרו הבריות'‪...‬‬ ‫פארקויפט זיינע‬ ‫האט ַ‬ ‫ספרים‪ ,‬אויך דער סטייּפלער ָ‬ ‫האבן‬‫און מענטשן וועלן מיר שטיצן‪ ,‬כ'וועל הנאה ָ‬ ‫זאגט דער רמב"ם‪ :‬זיי זיך מחזק‪ ,‬דו‬ ‫אויף דעם ָ‬ ‫וואלט‬‫ספרים‪ .‬היינטיגע צייטן‪ ,‬ווען ַא מחבר ספרים ָ‬ ‫פון צדקה"‪...‬‬ ‫רזארגן דיין משּפחה און נישט‬ ‫פא ָ‬ ‫דאס כדי צו ַ‬ ‫טוסט ָ‬ ‫וואלט‬‫פארקויפן זיין ספר‪ָ ,‬‬ ‫געשטאנען אין שול צו ַ‬ ‫ַ‬ ‫זאגט דער רמב"ם (הלכות מתנת‬ ‫זא איינעם ָ‬ ‫פאר ַא ַ‬ ‫וואס‬‫טראכט נישט ָ‬‫ַ‬ ‫דארפן זיין ַא נצרך לבריות!‬ ‫צו ַ‬ ‫"ס'ּפאסט נישט‪ ,‬דו נעמסט ַאליין‬ ‫ַ‬ ‫מען עס ָאנגעקוקט‪:‬‬ ‫שוואכערע‬ ‫ַ‬ ‫עניים פ"י הי"ח) ַאז ַא נצרך לבריות איז ַא‬ ‫זאגן‪ ,‬זיי ווייסן נישט די ריכטיגע‬ ‫מענטשן וועלן ָ‬ ‫געלט און גיבסט צוריק רעשט? – ס'איז נישט ַאזוי‬ ‫זאל מען טון‬ ‫מ'האט ַא ברירה‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫סארט מענטש‪ .‬אויב‬ ‫ָ‬ ‫רא‬ ‫פא ַ‬‫וואס ַ‬ ‫השקפה פון דער תורה‪ ,‬זיי קוקן לויט ָ‬ ‫האבן געוואוסט‬ ‫מכובד'יג"‪ָ ...‬אבער די גדולי ישראל ָ‬ ‫וואס מ'קען נאר‪ ,‬כדי נישט צו ווערן קיין‬ ‫ַאלעס ָ‬ ‫מ'טראגט‪ָ ,‬אדער לויט וועלכע שידוכים מ'טוט‬‫ָ‬ ‫הוט‬ ‫זאך איז נישט קיין גרעסערע בזיון ווי צו‬ ‫ַאז קיין שום ַ‬ ‫האב ַאן‬ ‫טראכט‪" :‬איך ָ‬ ‫ַ‬ ‫נצרך לבריות‪ .‬דער מענטש‬ ‫גאר‬‫מיט די קינדער‪ ...‬דער אמת'ער בליק איז ָאבער ָ‬ ‫זיין ַא נצרך לבריות‪.‬‬ ‫סטאטוס אין ביהמ"ד‪ ,‬יעדער איז מיך‬ ‫ַ‬ ‫ָאנגעזענעם‬ ‫גליון הבינני || ‪1‬‬ ‫רלאזט‬ ‫פא ָ‬ ‫ראּפ קיין פרוטה‪ָ ,‬אבער ער ַ‬ ‫נעמט נישט ַא ָ‬ ‫דאך נישט שטיין ָאן קיין צדקה‪.‬‬ ‫ווייל די וועלט קען ָ‬ ‫זא‬ ‫ַאנדערש‪ :‬ווער ס'איז נישט קיין נצרך לבריות‪ַ ,‬א ַ‬ ‫זיך אויף זיין 'כוחי ועוצם ידי'‪ ,‬ער גלייבט ַאז דורך‬ ‫זאגט (בבא בתרא י‪ ,‬א) ַאז דער אויבערשטער‬ ‫ווי די גמרא ָ‬ ‫איינער איז ַאן ערליכער איד‪.‬‬ ‫לאנטן קען ער איבערצייגן מענטשן ָ‬ ‫זאלן‬ ‫טא ַ‬ ‫זיינע ַ‬ ‫ס'זאל‬ ‫ָ‬ ‫ס'זאל זיין ָארימעלייט‪ ,‬כדי‬ ‫ָ‬ ‫שאפן ַאז‬ ‫בא ַ‬‫האט ַ‬ ‫ָ‬ ‫פון דעם רעדט דער רמב"ם‪ :‬גיי נישט ַאריין אין‬ ‫אים געבן געלט‪ ,‬טוט ער נישט ריכטיג זיין תפקיד‪,‬‬ ‫זיין ַא מעגליכקייט פאר מענטשן צו קענען געבן‬ ‫וואס דו‬ ‫זאכן ָ‬‫ַא מצב פון נצרך לבריות‪ ,‬און טו אפילו ַ‬ ‫וויאזוי ער‬ ‫ווייל ער מיינט ַאז ַאלעס ווענדט זיך לויט ַ‬ ‫זאגט דער זוה»ק (ויצא קנב‪ ,‬ב) ַאז ווען ַא‬ ‫נאכמער ָ‬ ‫צדקה‪ָ .‬‬ ‫פאר דיר צו טון‪.‬‬ ‫ס'ּפאסט נישט ַ‬ ‫ַ‬ ‫האלטסט ַאז‬ ‫ַ‬ ‫באקומען‬ ‫יא מצליח צו ַ‬ ‫וועט רעדן‪ .‬און ווען ער איז ָ‬ ‫איד גיבט צדקה‪ ,‬ווערט בשעת מעשה ַא מורא'דיגער‬ ‫דא אויפגעטון‪ ...‬איך‬ ‫האב ָ‬‫געלט שּפירט ער‪" :‬איך ָ‬ ‫דאס‬ ‫יחוד צווישן דעם מקבל און דעם משּפיע‪ ,‬און ָ‬ ‫פאקטיש ַא‬ ‫אויב דער מענטש איז שוין ַ‬ ‫דאס געלט צו אויפבויען דעם גרויסן‬ ‫געשאפן ָ‬ ‫ַ‬ ‫האב‬ ‫ָ‬ ‫ברענגט ַא שפע אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫נצרך לבריות‬ ‫בארואיגט‬ ‫דא בויען תורה‪ "...‬ר' איד‪ַ ,‬‬ ‫בנין‪ ...‬איך גיי ָ‬ ‫האט‬ ‫וואס ָ‬ ‫ָאבער יעצט רעדן מיר וועגן ַא מענטש ָ‬ ‫צדקה ברענגט שפע‬ ‫אייך! ס'איז נישט דיין כח‪ .‬דער אויבערשטער דארף‬ ‫פארדרייט אין חובות‪ ,‬מ'רעדט נישט וועגן‬ ‫זיך שוין ַ‬ ‫עס שטייט פון צדיקים ַאז אינעם ַ‬ ‫קאּפיטל פון‬ ‫האט ַאביסל חובות ָאבער ער ַארבעט‪,‬‬ ‫וואס ָ‬ ‫איינער ָ‬ ‫נישט צוקומען צו דיר כדי צו בויען תורה‪...‬‬ ‫'תהלה לדוד' רעדן ַאלע ּפסוקים בלשון נסתר‪' :‬חנון‬ ‫ּפלאן ַאז אין‬ ‫ַ‬ ‫פארדינט און לייגט ַאוועק‪ ,‬מיט'ן‬ ‫ער ַ‬ ‫האב‬ ‫פארשטייט‪ :‬איך ָ‬ ‫ַא ריכטיגער גבאי צדקה ַ‬ ‫ורחום ה'‪' ,‬טוב ה׳ לכל'‪' ,‬רצון יראיו יעשה' וכו'‪,‬‬ ‫דעם זכות צו מזכה זיין אידישע קינדער‪ .‬דער‬ ‫ּפגעצאלט‪ .‬מ'רעדט‬‫ָ‬ ‫ּפאר חדשים זאל ַאלעס זיין ָא‬ ‫ַא ָ‬ ‫ָאבער דער ּפסוק 'פותח את ידך'‪ ,‬שטייט בלשון נוכח‪,‬‬ ‫רּפלאנטערט אין חובות‬ ‫ָ‬ ‫פא‬ ‫וואס איז ַאזוי ַ‬ ‫פון איינער ָ‬ ‫ּפלאץ‬ ‫ַ‬ ‫זא‬ ‫האט מיר צוגעפירט צו ַא ַ‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫דאס איז ווייל‬ ‫ַאנדערש ווי ַאלע ַאנדערע ּפסוקים‪ָ .‬‬ ‫פאר אלמנות‬ ‫צוזאמענעמען געלט ַ‬ ‫ַ‬ ‫דארף‬‫ַאז איך ַ‬ ‫וויאזוי‬ ‫האט נישט קיין שום חשבון בדרך הטבע ַ‬ ‫ַאז ער ָ‬ ‫'פותח את ידך' גייט ַארויף אויפ'ן מענטש‪ ,‬ווען ער‬ ‫ויתומים‪ָ ,‬אדער פאר ַא מוסד‪ָ ,‬אדער פאר ַאנדערע‬ ‫פארדינען גענוג כדי צו קענען דעקן די‬ ‫זאל קענען ַ‬ ‫ער ָ‬ ‫דא אויף דער וועלט‪ ,‬ברענגט ער ַאז‬ ‫האנט ָ‬‫עפנט זיין ַ‬ ‫צוגאנג פון אמת'ע‬ ‫ַ‬ ‫דאס איז דער‬ ‫וויכטיגע צוועקן‪ָ .‬‬ ‫נאך‬‫דארף ָאנהויבן ַארומגיין ָ‬ ‫חובות‪ .‬ער שּפירט ַאז ער ַ‬ ‫ס'זאל זיין 'ומשביע לכל חי רצון'‪ – .‬דו עפנסט דיין‬ ‫ָ‬ ‫קאנטן‬ ‫בא ַ‬ ‫מ'האט עס געזען ביי דעם ַ‬ ‫ָ‬ ‫גבאי צדקה‪ ,‬ווי‬ ‫זא איד איז‬‫צדקה‪ ,‬כדי צו קענען דעקן זיינע חובות‪ַ .‬א ַ‬ ‫האנט און דורכדעם קומט די השּפעה!‬ ‫ַ‬ ‫שווארץ‬ ‫ַ‬ ‫גבאי צדקה פון וויזניץ‪ ,‬הרה"ח רבי דוד לייב‬ ‫פאקטיש ַא 'נצרך לבריות'‪.‬‬‫שוין ַ‬ ‫וויאזוי השּפעות‬‫איינס פון די גרעסטע אופנים ַ‬ ‫וואס‬ ‫ז"ל‪ ,‬און ביי ַאנדערע געהויבענע גבאי צדקה ָ‬ ‫ס'איז נישט קיין חילוק אויף וועלכן אופן מ'איז ַא‬ ‫ראּפ אויף דער וועלט‪ ,‬איז ווען ַא נותן‬ ‫טובות קומען ַא ָ‬ ‫זא ביטול און מיט ַא‬ ‫צוגעגאנגען דערצו מיט ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫זענען‬ ‫נצרך לבריות‪ :‬צי ווען מ'שרייבט בריוו פאר מענטשן‪,‬‬ ‫האבן צדקה‪ ,‬און ער‬ ‫דארף ָ‬‫וואס ַ‬‫צדקה טרעפט ַא איד ָ‬ ‫הרגשה ַאז זיי זענען מקיים ַא הייליגע שליחות‪.‬‬ ‫שוואגער ָאדער פון עסקנים‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫צי ווען מ'בעט פון ַא‬ ‫גיבט אים געלט‪ .‬שוין ָאּפגערעדט אויב מ'גיבט די‬ ‫נאך‬‫דאס זעלבע איז ווען ַא איד גייט ַאליין ָ‬ ‫ָ‬ ‫האסטו‬ ‫"אפשר קענסטו רעדן מיט יענעם? אפשר ָ‬ ‫צדקה מיט ַא שמייכל ווערט מען אויך געבענטשט‬ ‫מ'מאכט חתונה ַא‬‫ַ‬ ‫געלט פאר זיך‪ .‬נישט בלויז ווען‬ ‫זאל מיר שיקן ַא טשעק?"‪...‬‬ ‫ּפראטעקציע ַאז יענער ָ‬‫ָ‬ ‫נאך‬ ‫דאס ברענגט ָ‬ ‫מיט י"א ברכות (בבא בתרא ט‪ ,‬ב)‪ ,‬און ָ‬ ‫זאגן די ּפוסקים ַאז מ'הייסט‬ ‫דעמאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫קינד‪ָ ,‬‬ ‫דארף‬‫אויב דער מענטש איז שוין אין ַא מצב ַאז ער ַ‬ ‫ַא גרעסערע שפע אויף דער וועלט‪.‬‬ ‫ַא ריכטיגער גבאי צדקה פאר די מצוה פון הכנסת‬ ‫דארף זיי בעטן הילף‬ ‫ָאנקומען צו ַאנדערע‪ ,‬און ער ַ‬ ‫צאלן ַאן‬ ‫בא ָ‬ ‫נאך געלט צו ַ‬ ‫כלה‪ ,‬נאר אפילו ווען מ'גייט ָ‬ ‫מ'האט ַא סּפעציעלע‬ ‫ָ‬ ‫ַאנערקענען ַאז‬ ‫פאקטיש‬ ‫כדי צו קענען דעקן די חובות‪ ,‬איז ער שוין ַ‬ ‫וואס מ'איז זיך ַאליין שולדיג דערינען‪.‬‬ ‫אייגענעם חוב ָ‬ ‫אויפגאבע‬ ‫ַ‬ ‫ַא נצרך לבריות‪ ,‬און ער קען שוין נישט נוצן דעם‬ ‫דא ַא תפקיד צו מזכה‬ ‫האט מען ָ‬ ‫ָאבער סוף כל סוף ָ‬ ‫געטראפן‬ ‫ָ‬ ‫האט זיך‬ ‫קומט אויס‪ַ ,‬אז ווען ַא מענטש ָ‬ ‫מאמר חז"ל פון 'ּפשוט נבילתא בשוקא ואל תצטרך‬ ‫זא איד איז ּפונקט ווי ַא‬ ‫זיין אידן זאלן געבן צדקה‪ַ .‬א ַ‬ ‫דארף ליידער אויסשטרעקן ַא‬ ‫אין ַא מצב וואו ער ַ‬ ‫לבריות'‪ ,‬ווייל ער איז שוין ממילא ַא נצרך לבריות‪ .‬ער‬ ‫וואס גייט ַארום מיט'ן געפיל ַאז ער איז‬ ‫גבאי צדקה ָ‬ ‫זאל ער וויסן ַאז ער ברענגט‬ ‫האנט צו נעמען צדקה‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫דארף‬‫טעגאריע! יעצט ַ‬‫ָ‬ ‫קא‬ ‫איז שוין ַאריין אין ַא נייע ַ‬ ‫מזכה מענטשן און ער ברענגט שפע דורך די צדקה‪.‬‬ ‫שפע אויף דער וועלט‪ּ ,‬פונקט ווי יעדע השתדלות‬ ‫זאלן אים געבן‬ ‫וואס ָ‬ ‫ער לערנען ַאנדערע מאמרי חז"ל ָ‬ ‫וואס מ'טוט לויט'ן סדר העולם‪ָ .‬אבער נאר בתנאי‬ ‫ָ‬ ‫טראכטן‬ ‫זאל ַ‬ ‫וויאזוי ער ָ‬ ‫צוגאנג‪ ,‬צו וויסן ַ‬ ‫ַ‬ ‫דעם ריכטיגן‬ ‫ּפאסירט דורך צדקה‬ ‫וואס ַ‬ ‫דער יחוד ָ‬ ‫דאס מיט די ריכטיגע מחשבות און ער‬ ‫ַאז ער טוט ָ‬ ‫דארף טון אין זיין יעצטיגן מצב‪.‬‬‫וואס ער ַ‬‫און ָ‬ ‫געזאגט ַאז ווען דער 'נותן' גיבט‬ ‫ָ‬ ‫צדיקים ָ‬ ‫האבן‬ ‫אויפגאבע‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫דא ַא הייליגע‬ ‫האט ָ‬ ‫געדענקט ער ָ‬ ‫מאכט די וועלט פאר ַא בעסערע‬ ‫צדקה ַ‬ ‫האנט צו דער צווייטער‪,‬‬‫פאר'ן 'מקבל'‪ ,‬פון איין ַ‬ ‫צדקה ַ‬ ‫וואס איז‬ ‫יונגערמאן ָ‬ ‫ַ‬ ‫דו ביזט נישט סתם ַא‬ ‫ּפלאץ‬ ‫ַ‬ ‫ווערט דערפון ַא יחוד פון שם הוי"ה‪ .‬ווייל די מטבע‬ ‫פארנומען‬‫פארדרייט מיט חובות‪ ,‬און איז ַ‬ ‫געווארן ַ‬ ‫ָ‬ ‫דארף מען צוריקגיין צום כלל‬ ‫פאל ַ‬ ‫זא ַ‬ ‫אין ַא ַ‬ ‫איז די יו"ד‪ ,‬די פינף פינגער פונעם נותן און די פינף‬ ‫דאלער ווערד? וויפיל‬‫גאנצן צייט‪" :‬וויפיל איז דער ָ‬‫ַא ַ‬ ‫רעלעוואנט‪ַ :‬אז מען דארף טון‬ ‫ַ‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫וואס איז ַא‬ ‫ָ‬ ‫פינגער פונעם מקבל זענען די צוויי אותיות פון ה"א‪,‬‬ ‫לאז ָאּפ פאר ַא מינוט די‬‫פארדינען?"‪ָ ...‬‬‫קען איך ַ‬ ‫רמאלן סדר העולם‪ ,‬ווייל יעדער‬ ‫נא ַ‬‫השתדלות לויט'ן ָ‬ ‫האנט צו געבן‬‫און ווען דער נותן שטרעקט אויס די ַ‬ ‫מאכן‪ ,‬לייג עס אין‬ ‫מחשבות וויפיל געלט דו קענסט ַ‬ ‫האט ַא תפקיד און ַא שליחות צו העלפן ַאז די‬ ‫מענטש ָ‬ ‫דאס די אות ווא"ו‪.‬‬ ‫איז ָ‬ ‫דערמאן זיך ַאז דו ביזט יעצט מיישב די‬ ‫ַ‬ ‫ַא זייט‪ ,‬און‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬און ווען מ'טוט די‬ ‫זאל זיין ַא בעסערע ַ‬ ‫וועלט ָ‬ ‫עס שטייט אין ספר מגיד מישרים‪ַ ,‬אז דער‬ ‫וואס אידן געבן דיר צדקה‪ .‬אויב‬ ‫וועלט דורכדעם ָ‬ ‫ריכטיגע השתדלות‪ ,‬ברענגט מען ַא תיקון העולם‪.‬‬ ‫האט אים‬ ‫האט געלערנט מיט'ן בית יוסף ָ‬ ‫וואס ָ‬ ‫מגיד ָ‬ ‫דאס‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬איז ָ‬‫ַ‬ ‫דו ביזט שוין ממילא אויף דעם‬ ‫וואס ער‬‫איינער איז מיישב די וועלט דורכדעם ָ‬ ‫געזאגט‪ַ ,‬אז דער מקבל צדקה איז ַא חלק פון דעם‬ ‫ָ‬ ‫דיין תפקיד יעצט!‬ ‫בויעט בנינים; ַא צווייטער איז מיישב די וועלט‬ ‫נאר ַא מסייע ַאז‬ ‫קיום מצות צדקה‪ .‬ער איז נישט ָ‬ ‫פארשטענדליך ַאז מ'קען זיך נישט ַאליין‬ ‫ַ‬ ‫פארקויפט ברויט און מילך און‬ ‫וואס ער ַ‬‫דורכדעם ָ‬ ‫נאר ער ַאליין‬ ‫זאל קענען מקיים זיין די מצוה‪ָ ,‬‬ ‫יענער ָ‬ ‫אויסוועלן צו זיין ַא מקבל צדקה‪ּ ,‬פונקט ווי ַא מענטש‬ ‫האבן;‬ ‫דארף ָ‬ ‫וואס די מענטשהייט ַ‬ ‫ַאנדערע צרכים ָ‬ ‫דאך זיין אויך‬ ‫ס'דארף ָ‬‫ַ‬ ‫זאך! ווייל‬ ‫איז ַא חלק פון דער ַ‬ ‫קען נישט אויסוועלן מיישב צו זיין די וועלט מיט‬ ‫פארקויפט תשמישי קדושה און ספרים‪.‬‬ ‫ַא דריטער ַ‬ ‫ס'דארף זיין ַא משּפיע‬ ‫ַ‬ ‫וואס נעמט די געלט‪.‬‬ ‫איינער ָ‬ ‫זאכן‬‫רמאגט נישט‪ָ ,‬אדער מיט ַ‬‫פא ָ‬ ‫וואס ער ַ‬ ‫כשרונות ָ‬ ‫זאכן‪ ,‬נאר‬‫ס'דארף נישט זיין דוקא רוחניות'דיגע ַ‬‫ַ‬ ‫ּפראצענט חלק‬ ‫און ַא מקבל‪ ,‬ממילא איז ער ַא פופציג ָ‬ ‫דאס‬‫וואס דער אויבערשטער בעט נישט פון אים‪ָ .‬‬ ‫ָ‬ ‫וואס ַא מענטש טוט צו מיישב זיין די‬ ‫זאך ָ‬‫מיט יעדע ַ‬ ‫נאר בתנאי ַאז מ'טוט‬ ‫דאס איז ָ‬‫אין דער מצוה‪ָ .‬אבער ָ‬ ‫האט זייער‬ ‫איז נישט זיין שליחות‪ ,‬אפילו אויב ער ָ‬ ‫וועלט‪ ,‬טוט ער ַא מורא'דיגע טובה פאר דער בריאה‪.‬‬ ‫דא‬ ‫האט מיר ָ‬ ‫דאס וויסנדיג ַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫ָ‬ ‫געוואלט‪ָ .‬אבער אויב מ'איז שוין סייווי אין ַא מצב‬ ‫ָ‬ ‫דאס איז דער רצון ה'‪ .‬דער‬‫ער דינט די וועלט און ָ‬ ‫ַאריינגעשטעלט‪.‬‬ ‫האט מען יעצט די געלעגנהייט צו‬ ‫וואו מ'איז ַא נצרך‪ָ ,‬‬ ‫זאלן מיר טון‪,‬‬‫דאס ָ‬ ‫געוואלט ַאז ָ‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫ַא גבאי צדקה ַארבעט אפילו ווען ס'איז‬ ‫זא איינער‬‫זאלן געבן צדקה‪ַ .‬א ַ‬‫מזכה זיין אידן‪ַ ,‬אז זיי ָ‬ ‫און מיר ווערן ַאליין בעסערע מענטשן דורכדעם‪.‬‬ ‫אומאנגענעם‬ ‫ַ‬ ‫גארנישט ַאנדערש ווי ַא גבאי צדקה‪.‬‬ ‫איז ָ‬ ‫ווען ַא מענטש איז געצווינגען צו זיין ַא נצרך‬ ‫קומט אויס ַאז ווען ַא איד איז ַא נצרך אויפ'ן‬ ‫צוגאנג פון אמת'ע גבאי צדקה‬ ‫דער ַ‬ ‫לבריות זאל ער וויסן‪ַ ,‬אז אין דעם מצב וואו ער‬ ‫דא ַאן‬ ‫זאל ער וויסן ַאז ער טוט ָ‬ ‫ריכטיגן אופן‪ָ ,‬‬ ‫אויך ַא גבאי צדקה קען טון זיין עבודת הקודש‬ ‫מאכט ער די וועלט פאר ַא בעסערע‬ ‫שטייט יעצט‪ַ ,‬‬ ‫וואס טוט זיין‬ ‫עבודת ה'‪ּ ,‬פונקט ווי ַא גבאי צדקה ָ‬ ‫אויף ַא ריכטיגן אופן‪ָ ,‬אדער אויף ַאן אומריכטיגן‬ ‫וואס ער נעמט צדקה‪ ,‬נישט ווייניגער‬ ‫ּפלאץ דורכדעם ָ‬ ‫ַ‬ ‫ַארבעט בנאמנות‪.‬‬ ‫האט בלויז אינזין זיינע אייגענע‬‫אופן‪ .‬אויב ער ָ‬ ‫ווילאנג ער מוז‬ ‫ַ‬ ‫סארט השתדלות‪.‬‬‫ווי ַאלע ַאנדערע ָ‬ ‫נאך געלט פאר ַאנדערע‪,‬‬ ‫ווען ַא גבאי צדקה גייט ָ‬ ‫דאס נישט ריכטיג‪ .‬און אפילו אויב ער‬ ‫ּפראצענטן איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫זיין ַא מקבל צדקה טוט ער ַא טובה פאר דער וועלט‪,‬‬ ‫‪ || 2‬גליון הבינני‬ ‫וואס ער איז ַאזוי צוגעוואוינט‬ ‫מדות דורכדעם ָ‬ ‫וואס ברענגט ַא שפע אויף דער‬ ‫פון דעם גרויסן יחוד ָ‬ ‫מ'טאר זיך נישט פוילן צוליב עצלות‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫ווייסט ער ַאז‬ ‫האבן‬‫רויסווארפן‪ ,‬צו ָאנשרייען און נישט צו ָ‬ ‫ַ‬ ‫צו ַא‬ ‫וועלט"‪ – .‬דורכדעם ווערט דער מענטש אויך ַא נותן!‬ ‫ס'ּפאסט‬ ‫ַ‬ ‫צוריקהאלטן ווייל‬ ‫ַ‬ ‫מ'טאר זיך נישט‬‫ָ‬ ‫און‬ ‫באזונדערע עבודה ַאז‬ ‫פאדערט זיך ַא ַ‬ ‫רחמנות‪ .‬עס ָ‬ ‫ַאלעס ווענדט זיך אין דער כוונה‪ :‬ווען איינער‬ ‫מ'האט צו טון‪ .‬מ'בעט‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫מ'דארף טון ָ‬ ‫ַ‬ ‫נישט‪ .‬נאר‬ ‫יא טון דעם שליחות אויפ'ן ריכטיגן וועג‪.‬‬ ‫מ'זאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫פארקויפט ברויט און מילך‪ ,‬און ער טוט עס מיט ַא‬ ‫ַ‬ ‫טעלעפאן צו‬ ‫ָ‬ ‫מאל פון ַא מענטש‪" :‬הייב אויף ַא‬ ‫ַא ָ‬ ‫געשמאק ווייל ער וויל העלפן די בריאה און ווייל‬ ‫ַ‬ ‫יענעם און בעט אים צדקה פאר זייער ַא וויכטיגער‬ ‫מ'קען בעטן צדקה און בלייבן ַא נותן‬ ‫באקוועם‬ ‫צוועק"‪ָ ,‬אבער דער מענטש איז זייער נישט ַ‬ ‫דעמאלט איז‬ ‫ָ‬ ‫האט הנאה צו געבן עסן פאר אידן‪,‬‬ ‫ער ָ‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫ערליכע גבאי צדקה זענען נישט בלויז‬ ‫קיינמאל נישט‪ .‬איך וויל נישט‬ ‫ָ‬ ‫דערמיט‪" :‬איך טו עס‬ ‫פארנומען מיט‬ ‫ער ַא נותן‪ָ .‬אבער אויב ער איז בלויז ַ‬ ‫'מקבלים'‪ ,‬נאר דורך זייער עבודת הקודש זענען זיי‬ ‫צעשטערן מיין קשר מיט יענעם‪ ,‬איך בין נישט פון‬ ‫פארדינען דערפון‪ ,‬איז ער ַא‬‫וויפיל געלט ער וועט ַ‬ ‫נאך גרעסערע 'נותנים'!‬ ‫געווארן ָ‬ ‫ָ‬ ‫לאז מיך ַארויס‬‫וואס בעטן געלט‪ָ .‬‬ ‫סארט מענטשן ָ‬ ‫די ָ‬ ‫דאס זעלבע קען ַא 'מקבל צדקה' ָאנקומען‬ ‫מקבל‪ָ .‬‬ ‫זאגט ַאז ער וויל געבן צען טויזנט‬ ‫ווען איינער ָ‬ ‫טאקע נישט‬ ‫צו דער מדריגה פון זיין ַא נותן! ס'איז ַ‬ ‫גאנצע‬ ‫דארף מען לייגן די ַ‬ ‫מאל ַ‬‫פון דעם‪ָ "...‬אבער ַא ָ‬ ‫זאגט אים‪" :‬ניין‪ ,‬דו‬ ‫דאלער‪ ,‬און דער גבאי צדקה ָ‬ ‫ָ‬ ‫כאטש וויסן ַאז מ'קען‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫ַאזוי גרינג ָאבער‬ ‫באקוועמליכקייט אין ַא זייט און מ'איז מחויב צו בעטן‬ ‫ַ‬ ‫זאלסט געבן‬ ‫קענסט געבן מער‪ ,‬איך וויל ַאז דו ָ‬ ‫ָאנקומען דערצו‪.‬‬ ‫געלט‪ ,‬אפילו מ׳שּפירט זיך זייער נישט ַאנגענעם‪.‬‬ ‫דאס בעצם ַא סכנה‪,‬‬ ‫דאלער"‪ ...‬איז ָ‬‫צוואנציג טויזנט ָ‬ ‫ָ‬ ‫פאר ַא איד‪.‬‬ ‫דארף עס טון ַ‬ ‫דאס איז מיין תפקיד‪ ,‬איך ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווייל מ'קען ַאזוי ווערן ַא שטיקל גבר אלים‪ָ ,‬אדער ַא‬ ‫אויסגעפארעמט לויט‬ ‫ָ‬ ‫נאטורן ווערן‬ ‫די ַ‬ ‫צוגאנג‬ ‫דעם ַ‬ ‫נאך געלט פאר‬ ‫דאס זעלבע איז ווען איינער גייט ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס לעבט מיט 'כוחי ועוצם ידי' און שּפירט‬ ‫מענטש ָ‬ ‫האבן דעם זעלבן בליק‪ַ :‬אז ער‬ ‫דארף ער ָ‬ ‫זיך ַאליין‪ַ ,‬‬ ‫ַאז די וועלט קומט זיך אים‪ָ .‬אבער די ערליכע גבאי‬ ‫האבן‬‫וואס ָ‬‫מ'האט געזען אמת'ע גבאי צדקה ָ‬ ‫ָ‬ ‫אומאנגענעמע‬ ‫ַ‬ ‫טאקע ַאן‬ ‫איז מיישב די וועלט‪ .‬ס'איז ַ‬ ‫אויפגאבע מיט'ן ריכטיגן‬ ‫ַ‬ ‫האבן געטון זייער‬ ‫צדקה‪ָ ,‬‬ ‫געבעטן און געמוטשעט מענטשן פאר געלט‪ ,‬און זיי‬ ‫מ'מאכט דורכדעם‬ ‫ַ‬ ‫ַארבעט‪ָ ,‬אבער אויב מ'ווייסט ַאז‬ ‫פארנומען צו שלעפן געלט‬ ‫צוגאנג‪ .‬זיי זענען געווען ַ‬‫ַ‬ ‫זענען געבליבן ערליכע און איידעלע אידן‪ .‬נישט קיין‬ ‫באקומט‬‫דעמאלט ַ‬‫ָ‬ ‫ּפלאץ‪,‬‬ ‫די וועלט פאר ַא בעסערע ַ‬ ‫האבן באמת געגלייבט ַאז זיי‬ ‫פון נדבנים‪ָ ,‬אבער זיי ָ‬ ‫האבן נישט קיין רחמנות‬‫וואס ָ‬‫מגושם'דיגע מענטשן ָ‬ ‫זאך ַאן ַאנדערן ּפנים‪.‬‬ ‫גאנצע ַ‬‫די ַ‬ ‫זענען דורכדעם מזכה יענעם מענטש‪ .‬דורכדעם‬ ‫אויף ַאנדערע‪.‬‬ ‫געווארן גרעסערע 'נותנים'‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫זענען זיי ַאליין‬ ‫דאך ביי די ּפרשה פון‬ ‫דער אור החיים הק' ָ‬ ‫זאגט ָ‬ ‫נשטאט ַא 'מקבל'‬ ‫ָ‬ ‫ווערן ַא 'נותן' – ַא‬ ‫נאך געלט פאר זיך ַאליין‪,‬‬‫אייגנטליך‪ ,‬ווען מ'גייט ָ‬ ‫עיר הנדחת‪ַ ,‬אז ווען ַא מענטש טוט כסדר ַא פעולה‬ ‫ווען ַא איד שּפירט באמת ַאז ער איז יעצט‬ ‫זאגן‪" :‬דו קענסט געבן מער" און‬ ‫איז זייער שווער צו ָ‬ ‫דאס צו טון‪,‬‬ ‫פון אכזריות‪ ,‬אפילו אויב ס'איז ַא מצוה ָ‬ ‫פאר'ן ישוב העולם‪ ,‬ווערט‬ ‫מקיים זיין תפקיד ַ‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬בלויז ווייל מ'וויל‬ ‫ַ‬ ‫ס'זאל קומען פון ַא ריינע‬‫ָ‬ ‫דאס אנרייבן אויף דער תכונת הנפש‪ .‬וועגן‬ ‫קען זיך ָ‬ ‫ער איבערגעדרייט פון ַא 'מקבל' צו ַא 'נותן'‪ .‬און‬ ‫האבן נאר צדיקים געקענט טון‪,‬‬ ‫דאס ָ‬ ‫יענעם מזכה זיין‪ָ .‬‬ ‫געדארפט געבן ַא הבטחה‬ ‫ַ‬ ‫האט די תורה הק'‬‫דעם ָ‬ ‫דעמאלט איז מען ממש ַא מרכבה לשכינה‪ ,‬ווייל דער‬ ‫ָ‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫האבן‬ ‫האבן געבעטן פדיונות און זיי ָ‬ ‫ווען זיי ָ‬ ‫'ונתן לך רחמים ורחמך'‪ַ ,‬אז ווען אידן הרג'נען אויס‬ ‫אויבערשטער איז ַא נותן‪ַ ,‬א גומל חסדים‪ַ ,‬א מלביש‬ ‫ּפראוון‬ ‫"אויב דו גיבסט נישט מער‪ ,‬קען איך דיר נישט ַ‬ ‫זאל זיך נישט ַאנטוויקלן ביי זיי די‬ ‫ַאן עיר הנדחת ָ‬ ‫ערומים און ַא רופא חולים‪.‬‬ ‫דאס געקענט‪ ,‬ווייל זיי זענען‬‫האבן ָ‬ ‫ַא ישועה"‪ .‬צדיקים ָ‬ ‫טבע פון אכזריות‪.‬‬ ‫נאר 'נעמען' און 'נעמען'‪ ,‬ווערט‬ ‫אויב מ'וויל ָ‬ ‫געווען די גרעסטע נותנים‪ .‬פאר ּפשוט'ע מענטשן איז‬ ‫וואס צוליב‬ ‫מאל זען ביי ַא מנהל ָ‬‫טאקע ַא ָ‬ ‫מ'קען ַ‬ ‫דערפאר‬ ‫ַ‬ ‫מען דערווייטערט פונעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫כצומאכן‪ָ .‬אבער לכל הּפחות‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫נא‬‫דאס ָ‬‫זייער שווער ָ‬ ‫דארף ער ַארויסשיקן און ָאנשרייען‬ ‫אויפגאבע ַ‬ ‫ַ‬ ‫זיין‬ ‫גאסן‬ ‫מ'זאל טון אפילו ּפשוט'ע ַ‬ ‫ָ‬ ‫טאקע חז"ל ַאז‬ ‫זאגן ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווען מ'בעט צדקה פאר זיך ַאליין‪ ,‬און מ'בעט נישט‬ ‫דארף עס מעגליך‬ ‫כאטש ער ַ‬‫מאכן סדר‪ָ .‬‬ ‫מענטשן און ַ‬ ‫וואס נעמט‬ ‫‪-‬ארבעט‪ ,‬אבי נישט צו ווערן ַא מענטש ָ‬ ‫ַ‬ ‫דאס קומען‬ ‫מער פון וויפיל יענער וויל געבן‪ ,‬קען ָ‬ ‫טון און ס'איז ַא וויכטיגע ַארבעט‪ָ ,‬אבער למעשה‬ ‫פון ַאנדערע‪ָ .‬אבער אויב מ'איז שוין אין ַא מצב פון ַא‬ ‫ּפלאץ פון נתינה‪ ,‬אויב מ'געדענקט ַאז "דער‬ ‫פון ַא ַ‬ ‫סארט‬‫זא ָ‬ ‫באקומען ַא ַ‬ ‫זאל ַ‬ ‫קען זיך עס אנרייבן ַאז ער ָ‬ ‫טראכטן‪" :‬איך‬‫מ'האט דעם ישוב הדעת צו ַ‬ ‫ָ‬ ‫נצרך‪ ,‬און‬ ‫האט מיר ַאריינגעלייגט אין דעם‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫תכונות הנפש‪ .‬ס'קען ַא ָ‬ ‫מאל זיין ַא וואוילער מענטש‬ ‫דא ָאנגעקומען‪ .‬איך‬ ‫דאנק דעם אויבערשטן ַאז כ'בין ָ‬ ‫ַ‬ ‫מציאות"‪ .‬דורכדעם ווערט מען ממש ַא חלק פון דער‬ ‫געווארן ַא משגיח אין ישיבה‪ ,‬אויב ער טוט‬ ‫ָ‬ ‫וואס איז‬ ‫ָ‬ ‫גיי טון מיין תפקיד אויפ'ן ריכטיגן אופן‪ .‬איך בין‬ ‫וואס ברענגט שפע פאר דער וועלט‪.‬‬ ‫מצות צדקה ָ‬ ‫באקומען שווערע‬ ‫נישט זיין תפקיד ריכטיג‪ ,‬קען ער ַ‬ ‫מזכה אידן מיט די מצוה פון צדקה‪ ,‬איך בין ַא חלק‬ ‫ב‬ ‫צאלן חובות ָאן אויפצוגעבן תורה ותפלה און ישוב הדעת‬ ‫בא ָ‬ ‫ברכת ה' היא תעשיר; ַ‬ ‫דאס‬‫דאווענען און נישט לערנען? ָ‬ ‫זאל נישט ַ‬ ‫מענטש ָ‬ ‫וואס איז‬ ‫ָ‬ ‫דאס זעלבע איז ביי דעם איד‬ ‫ָ‬ ‫השתדלות קען נישט ַאוועקנעמען‬ ‫דארפן‬‫מ'זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫איז נישט ריכטיג‪ .‬וואו טרעפט מען ַאז‬ ‫ריינגעפאלן אין חובות‪ַ .‬אן ערליכער איד קוקט‬ ‫ַ‬ ‫ַא‬ ‫רוחניות'דיגע שיעבודים‬ ‫רמאלער סדר‬ ‫נא ַ‬‫סארט השתדלות? דער ָ‬ ‫זא ָ‬ ‫טון ַא ַ‬ ‫"דאס איז יעצט מיין ַארבעט‪.‬‬ ‫זאגט‪ָ :‬‬ ‫ָאן זיין מצב און ָ‬ ‫נאך‬‫וואס גייט ָ‬ ‫קומט אויס‪ַ ,‬אז דער נצרך ָ‬ ‫טראגן דעם עול הּפרנסה‪,‬‬‫איז‪ַ ,‬אז דער מענטש דארף ָ‬ ‫האבן ַאן‬ ‫זאל ָ‬ ‫אודאי בעט איך דעם אויבערשטן ַאז איך ָ‬ ‫גארנישט ַאנדערש ווי‬ ‫געלט פאר זיינע חובות‪ ,‬איז ָ‬ ‫זאל ער בלייבן ַאן ערליכער איד‪.‬‬ ‫ָאבער גלייכצייטיג ָ‬ ‫דאס דער רצון‬ ‫ַאנדערע ַארבעט‪ָ ,‬אבער דערווייל איז ָ‬ ‫וואס טוען זייער השתדלות‪ַ .‬א‬ ‫ַאנדערע מענטשן ָ‬ ‫דארף מען אויך צולייגן‬‫צומאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫דא ַא מושג ַאז‬‫ס'איז ָ‬ ‫דאוונט‪ ,‬ער איז קובע עתים‬ ‫פון השי"ת"‪ .‬דער איד ַ‬ ‫וואס גייט צו דער ַארבעט‪ ,‬איז‬ ‫געווענליכער מענטש ָ‬ ‫שעות און ַארבעטן שווערער ווי געווענליך‪ָ ,‬אבער‬ ‫מ'דארף‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫נאך געלט‪ ,‬ער טוט ָ‬ ‫לתורה‪ ,‬און ער גייט ָ‬ ‫דארף קובע זיין עתים‬ ‫פארשטענדליך ַאז ער ַ‬ ‫דאך ַ‬ ‫באגריף ַאז דער מענטש‬ ‫זא ַ‬ ‫נישטא ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫קיינמאל‬ ‫ָ‬ ‫ס'איז‬ ‫ָאבער ער בלייבט מיט זיין ישוב הדעת און מיט זיינע‬ ‫נאך ַא שעה וועל‬ ‫לתורה‪ .‬איי‪ ,‬אויב כ'וועל ַארבעטן ָ‬ ‫זאל ווערן בטל ומבוטל צוליב זיין השתדלות‪.‬‬ ‫רוחניות'דיגע חיובים‪.‬‬ ‫נאך ַאלץ קובע זיין‬ ‫דארפסטו ָ‬ ‫פארדינען מער? ַ‬ ‫איך ַ‬ ‫עתים לתורה‪ָ .‬אבער איך דעק נישט דעם חודש? ניין‪,‬‬ ‫דארף‬‫נאך געלט פאר השתדלות‪ַ ,‬‬ ‫ווען ַא איד גייט ָ‬ ‫רמאלן סדר‬ ‫נא ַ‬ ‫נאך געלט לויט'ן ָ‬ ‫גיין ָ‬ ‫נישט אויפ'ן חשבון פון קביעות עתים לתורה‪ .‬אויב‬ ‫דאס טון ַאזויווי דער געווענליכער סדר העולם פון‬ ‫ער ָ‬ ‫העולם‬ ‫מ'דארף בלויז ַארבעטן‬‫ַ‬ ‫דו האסט אמונה ווייסטו ַאז‬ ‫שאפן געלט‬‫אויסלאנד צו ַ‬ ‫ַ‬ ‫וועקפארן קיין‬ ‫ָ‬ ‫השתדלות‪ַ .‬א‬ ‫שּפראך ַאז דער מענטש דארף זיך‬ ‫ַ‬ ‫סארט‬ ‫די ָ‬ ‫רמאל לויט'ן סדר העולם‪ ,‬און אויב ס'פעלט דיר‬ ‫נא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דארט קען מען‬ ‫איז ַא חלק פונעם סדר העולם‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫זאל נישט זיין אין שטוב און‬‫צערייסן און צעפליקן‪ ,‬ער ָ‬ ‫וואס דו‬‫וועט דער אויבערשטער דיר ַאריינשיקן ָ‬ ‫מ'דארף עס טון‬ ‫ַ‬ ‫באקומען גרעסערע געלטער‪ָ .‬אבער‬ ‫ַ‬ ‫יאר‪ ,‬איז נישט‬ ‫גאנצן ָ‬ ‫נאך געלט במשך ַא ַ‬‫וועקפארן ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַא‬ ‫דארפסט‪ַ .‬אזוי אויך קען מען נישט מבטל זיין תפלה‬ ‫ַ‬ ‫רמאלן אופן‪ָ ,‬אן צו איבערטרייבן‪.‬‬ ‫נא ַ‬ ‫אויף ַא ָ‬ ‫פארן‬‫מאל ָ‬‫דארף מען ַא ָ‬ ‫צוגאנג‪ .‬געוויס ַ‬ ‫ַ‬ ‫קיין אמת'ע‬ ‫מיט מנין‪ ,‬צוליב די ּפרנסה‪ .‬מ'קען נישט אויפגעבן די‬ ‫האבן‬ ‫וואס ָ‬ ‫טאקע זען ערליכע גבאי צדקה‪ָ ,‬‬ ‫מ'קען ַ‬ ‫רמאל‪ָ ,‬אבער ַאז‬ ‫נא ַ‬‫דאס איז זייער ָ‬ ‫קיין חוץ לארץ‪ ,‬און ָ‬ ‫מ'דארף‬ ‫ַ‬ ‫פאר דער משּפחה‪,‬‬ ‫מ'האט ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫שיעבודים ָ‬ ‫דארפן דעקן גרויסע געלטער‬‫שטארקן לחץ‪ ,‬זיי ַ‬ ‫ַ‬ ‫ַא‬ ‫די משּפחה זאל אויפהערן צו זיין ַא משּפחה‪ ,‬און דער‬ ‫זיך ווייטער פירן מיט ישוב הדעת‪ .‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫גליון הבינני || ‪3‬‬ ‫אן זיינע קינדער‪ ,‬ער גיבט זיך נישט ָאּפ מיט דער‬ ‫ס'דארף‬ ‫ַ‬ ‫מאכן נייע קבלות צו היטן שבת ווי‬‫ער וועט ַ‬ ‫צאלן צייטליך פאר כולל יונגעלייט ָאן קיין‬ ‫בא ָ‬ ‫צו ַ‬ ‫גארנישט‬‫ס'זאל זיי ָ‬ ‫דא געלט און ָ‬ ‫משּפחה‪ ,‬אבי ס'איז ָ‬ ‫צו זיין‪ ,‬ווייל שבת איז דער מקור הברכה; ער וועט‬ ‫האבן אויך שטיבער מיט משּפחות‪,‬‬ ‫מעשיות‪ָ .‬אבער זיי ָ‬ ‫רמאלע קינדער? וועט‬ ‫נא ַ‬‫פעלן‪ ...‬וועלן די קינדער זיין ָ‬ ‫זיך מחזק זיין אין אמונה מיט בטחון ַאז נאר דער‬ ‫פארנומען מיט צדקה‬ ‫און זיי ווייסן ַאז מ'קען נישט זיין ַ‬ ‫זא אופן? אוודאי‬ ‫ער ָאנקומען צו זיין תכלית אויף ַא ַ‬ ‫דאס‬ ‫דעמאלט וועט ָ‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטער קען אים העלפן‪.‬‬ ‫וחסד אויף זייער חשבון‪ .‬זיי פוילען זיך נישט‪ ,‬נאר זיי‬ ‫צוזאמען‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫זאכן‬‫נישט‪ .‬ווייל אחריות מיינט עטליכע ַ‬ ‫ּפראקטישן חלק‬ ‫צוזאמען דעם ַ‬‫ַ‬ ‫זיך ַאלעס ָאנשליסן‬ ‫טוען די ַארבעט מיט ַאן אחריות און מיט ַא שמחה‪.‬‬ ‫טאקע ערפילן‬‫נאך געלט‪ ,‬און ַאזוי וועט ער ַ‬‫פון גיין ָ‬ ‫נאך‬ ‫וואס גייט ָ‬ ‫ַאזוי דארף אויך לעבן דער איד ָ‬ ‫וואס‬ ‫האט חובות ָ‬ ‫דאס זעלבע איז ווען ַא מענטש ָ‬‫ָ‬ ‫זיין אחריות כלּפי דעם מלוה‪.‬‬ ‫וואס וועט זיין ווען יענער‬ ‫געלט פאר זיך ַאליין‪ .‬איי‪ָ ,‬‬ ‫דארף גיין בעטן‬‫צאלן‪ .‬ס'איז אמת ַאז ער ַ‬ ‫בא ָ‬ ‫מ'דארף ַ‬ ‫ַ‬ ‫אינגאנצן‬ ‫ַ‬ ‫ָאבער אויב דער מענטש דרייט זיך ַארום‬ ‫וועט שרייען אויף מיר? איך וועל זיך נישט ַ‬ ‫פארלירן‪.‬‬ ‫טאר זיך‬‫געלט פון מענטשן‪ ,‬ער מוז עס טון‪ ,‬ער ָ‬ ‫נאך געלט‪,‬‬‫טאקע ָ‬ ‫צעבראכן‪ .‬ער גייט ַ‬ ‫ָ‬ ‫צעפליקט און‬ ‫וואס איז ריכטיג‪ .‬און‬ ‫דארף טון ָ‬‫ווייל כ'ווייס ַאז איך ַ‬ ‫נישט פוילן‪ ,‬און ס'איז ַא שווערע ַארבעט‪ָ .‬אבער‬ ‫ָאבער ער איז בעצבות און ער איז נישט ביי זיך‪.‬‬ ‫דאס וויל דער אויבערשטער פון מיר‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫דארף ער טון אויך די ַאנדערע‬ ‫צוזאמען דערמיט ַ‬ ‫ַ‬ ‫זאל קומען צו‬‫דעמאלט איז זייער שווער ַאז די שפע ָ‬ ‫ָ‬ ‫חלקים‪ .‬די רוחניות'דיגע חיובים זענען ּפונקט ַאזוי‬ ‫האבן דערפון‪.‬‬ ‫גארנישט ָ‬ ‫אים‪ .‬וועט ָ‬ ‫דאך דער מלוה ָ‬ ‫נאר דער רבוש"ע איז דער מקור השפע‬ ‫ָ‬ ‫וויכטיג ַאלס טייל פון זיין אחריות כדי צו קענען‬ ‫שטאּפל‪ַ :‬א‬ ‫ַ‬ ‫דאס ברענגט אונז צום קומענדיגן‬ ‫ָ‬ ‫ַא בעל חוב דארף מחליט זיין‪" :‬איך וויל טון מיין‬ ‫באקומען די שפע‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫פארדינען קיין געלט‪ ,‬אפילו‬ ‫דאך נישט ַ‬‫מענטש קען ָ‬ ‫דאווענען ערליך‪ ,‬כ'וועל קומען‬ ‫תפקיד‪ ,‬איך וועל ַ‬ ‫זאגט אין ָאנהויב פון זיין ספר‪,‬‬‫דער מסילת ישרים ָ‬ ‫זאכן‪ָ ,‬אן דעם אויבערשטן‪ .‬ס'איז‬ ‫פאר די וויכטיגסטע ַ‬ ‫האב דאך ַאן‬‫פארנט‪ ,‬ווייל איך ָ‬‫דאווענען פון ָ‬‫פרי און ַ‬ ‫באקומען געלט פון ערגעץ ַאנדערש!‬ ‫אוממעגליך צו ַ‬ ‫מאטיש‬ ‫אויטא ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַאז ווען ַא מענטש איז זיך מתקן‪ ,‬איז ער‬ ‫צאלן מיין חוב‪ .‬דער‬ ‫בא ָ‬ ‫אחריות צו ברענגען געלט און ַ‬ ‫דאס געלט צו בויען תורה‪,‬‬ ‫האבן ָ‬‫אפילו אויב מ'דארף ָ‬ ‫גאנצע וועלט‪ ,‬ס'הייבט אן קומען ַא‬ ‫מתקן אויך די ַ‬ ‫דערמאנט מיין אחריות‪ ,‬און ַא חלק‬‫ַ‬ ‫האט מיר‬‫מלוה ָ‬ ‫ָאדער פאר ּפיקוח נפש‪ ,‬איז נישט שייך צו נעמען געלט‬ ‫זאגן פאר ַא‬ ‫שפע און ס'ווערט סדר‪ .‬מ'קען נישט ָ‬ ‫ס'דארף צו זיין‪".‬‬ ‫ַ‬ ‫פון מיין אחריות איז זיך צו פירן ווי‬ ‫וואס ער‬ ‫ּפלאץ‪ ,‬נאר פונעם אויבערשטן‪ָ ,‬‬ ‫פון קיין שום ַ‬ ‫מענטש‪" :‬צעפליק זיך‪ ,‬צערייס זיך‪ ,‬עס גייט מיר‬ ‫שאפן געלט איז בלויז איין חלק‬ ‫ַ‬ ‫סארט שפע‪.‬‬ ‫איז דער איינציגער מקור פון יעדע ָ‬ ‫זאכן‪,‬‬ ‫נישט אן‪ ,‬בלייב אויף נעכט‪ ,‬טו משוגע'נע ַ‬ ‫אויך ביי יעדע ַאנדערע אחריות ַארבעט עס ַאזוי‪.‬‬ ‫קומט אויס ַאז ווען דער מלוה שרייט אויפ'ן לוה‪:‬‬ ‫האב‬‫פאר ַאוועק פאר חדשים‪ָ ,‬‬ ‫לאז ָאּפ דיין משּפחה‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫האט ַא שטוב מיט קינדער‬ ‫צום ביישּפיל ווען איינער ָ‬ ‫צאלן מיין‬‫בא ָ‬‫"דו ביזט פויל! דו טוסט נישט גענוג צו ַ‬ ‫נישט קיין שבת און נישט קיין יום טוב מיט דיינע‬ ‫טאקע ַא חלק פון זיין אחריות צו ברענגען געלט‪,‬‬ ‫איז ַ‬ ‫טאקע טון‬ ‫דארף ַ‬ ‫זאל דער לוה וויסן ַאז ער ַ‬ ‫געלט"‪ָ ...‬‬ ‫דאס וועט נישט ַארבעטן‬ ‫קינדער‪ ,‬ברענג געלט!" ‪ָ -‬‬ ‫האט ער ַאנדערע אחריות'ן צו זיין‬‫ָאבער ּפונקט ַאזוי ָ‬ ‫זאכן איז‪,‬‬ ‫דאס געלט‪ .‬איינס פון די ַ‬‫שאפן ָ‬ ‫ַאלעס צו ַ‬ ‫אויף למעשה! מ'קען נישט ָאנקומען דורכדעם צום‬ ‫טאטע אין שטוב‪ .‬שטעלט זיך פאר ַאז ַא מענטש‬ ‫ַא ַ‬ ‫נאך געלט‪ָ ,‬אבער גלייכצייטיג‬ ‫דארף ַארומגיין ָ‬ ‫ַאז ער ַ‬ ‫וואס‬‫תכלית‪ .‬מ'קומט נאר אן ווען דער מענטש טוט ָ‬ ‫מאל געהערט ַאז אויב ס'פעלט‬‫האב ַא ָ‬ ‫זאגן‪" :‬איך ָ‬‫וועט ָ‬ ‫וואס ברענגען נישט‬ ‫זאכן ָ‬ ‫דא ַאזויפיל ַאנדערע ַ‬ ‫זענען ָ‬ ‫האבן‬ ‫מ'דארף ָ‬ ‫ַ‬ ‫טאקע צייט און‬ ‫איז ריכטיג‪ .‬ס'נעמט ַ‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫קיינמאל נישט קיין געלט פאר די קינדער‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫דאווענען‬‫ווייניגער שפע‪ .‬אויב דער בעל חוב וועט ַ‬ ‫רעזולטאטן‪ָ ,‬אבער דורך דעם‬ ‫ַ‬ ‫סבלנות ביז מ'זעט די‬ ‫זענען זיי רואיגער בנפש"‪ ...‬דעריבער איז ער מחליט‬ ‫זאל אים געבן‬ ‫הארץ ַאז דער רבוש"ע ָ‬‫צעבראכן ַ‬ ‫ָ‬ ‫מיט ַא‬ ‫מהלך ווערט דער מענטש ַא בעסערער מענטש‪ ,‬און‬ ‫ס'זאל זיי נישט פעלן קיין געלט‪.‬‬ ‫צו גיין עד הסוף ַאז ָ‬ ‫הצלחה און ברכה; אויב ער וועט לערנען תורה מיט‬ ‫צאלן זיינע חובות‪.‬‬ ‫בא ָ‬ ‫ער וועט אויך קענען ַ‬ ‫קיינמאל נישט אינדערהיים‪ ,‬ער קוקט נישט‬ ‫ָ‬ ‫ער איז‬ ‫ראּפ ַא נייע שפע;‬ ‫אמונה ַאז תורה ברענגט אים ַא ָ‬ ‫ג‬ ‫נאנט צום אויבערשטן‬ ‫רעזולטאטן ‪ -‬נאר דורך זיין ָ‬ ‫ַ‬ ‫ובטח עליו והוא יעשה; די גוטע‬ ‫גאנצע‬ ‫דארף זיך נישט צערייסן און אויפגעבן מיין ַ‬ ‫ַ‬ ‫דאס קומט פון ַא חסרון אמונה‪ ,‬ווייל‬ ‫מענטשן"‪ָ ,‬אבער ָ‬ ‫צוזאמען מיט‬ ‫יפשפש במעשיו ַ‬ ‫ישוב הדעת"‪.‬‬ ‫מ'גלייבט נישט ַאז דער אויבערשטער קען ַאלעס‬ ‫השתדלות‬ ‫מ'פארשטייט ַאז‬ ‫ַ‬ ‫ַאזוי קען מען בלייבן רואיג‪ ,‬ווייל‬ ‫פאררעכטן און ַאז תשובה קען ַאלעס איבערקערן‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫דא דער חלק פון תשובה‪ :‬ווען ַא מענטש‬ ‫דאן איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫"מיין השתדלות ַאליין וועט נישט העלפן‪ ,‬נאר אויב‬ ‫האט ער יסורים דערפון‪.‬‬ ‫שּפירט ַאז ער איז ַא נצרך‪ָ ,‬‬ ‫לעבן מיט בטחון‬ ‫זאל זיך מתבונן‬‫און דער תכלית פון יסורים איז‪ :‬ער ָ‬ ‫דארף‪ ,‬וועט דער אויבערשטער‬ ‫וואס איך ַ‬‫כ'וועל טון ָ‬ ‫שטאּפל ַאז זיין‬ ‫ַ‬ ‫ַא מענטש דארף ָאנקומען צו ַא‬ ‫פאררעכטן‪ָ .‬אט‬ ‫מ'דארף ַ‬ ‫ַ‬ ‫פאררעכטן וואס‬ ‫זיין און ַ‬ ‫מיר שיקן שפע"‪ .‬דער אויבערשטער גיט ּפרנסה‪ ,‬און‬ ‫געמאכט ַאזויפיל‬ ‫ַ‬ ‫האב‬ ‫זאל נישט זיין‪" :‬איך ָ‬ ‫סיּפוק ָ‬ ‫דער חלק פון 'תיקון המעשים'‪ ,‬איז ַא ריזיגער חלק‬ ‫דאווענען און לערנען און מקיים‬ ‫אויב ַאזוי דארף איך ַ‬ ‫וואס דער‬ ‫זאל זיין ַאז‪" :‬איך טו ָ‬‫געלט"‪ ,‬נאר זיין סיּפוק ָ‬ ‫אויסלאזן‪ּ ,‬פונקט ווי מ'קען‬ ‫ָ‬ ‫וואס מ'קען עס נישט‬ ‫ָ‬ ‫זיין ַאלע מיינע ַאנדערע אחריות'ן‪ ,‬און אודאי וועל‬ ‫זאל געדענקן ַאז‬ ‫כ'זאל טון"‪ .‬ער ָ‬ ‫אויבערשטער וויל ַאז ָ‬ ‫שאפן געלט און דעם‬ ‫אויסלאזן דעם חלק פון ַ‬‫ָ‬ ‫נישט‬ ‫טאג צו מקיים‬ ‫איך ַאוועקגעבן גרויסע חלקים פון מיין ָ‬ ‫טאקע טון השתדלות‪ָ ,‬אבער מיין השתדלות‬ ‫מ'דארף ַ‬ ‫ַ‬ ‫האבן און‬‫חלק פון תפלה‪ .‬דער מענטש דארף חרטה ָ‬ ‫צאלן די חובות‪ ,‬לויט דעם‬ ‫בא ָ‬ ‫זיין מיין תפקיד פון ַ‬ ‫רעזולטאטן‪ .‬בלויז‬ ‫ַ‬ ‫קען נישט ברענגען קיין שום‬ ‫זיך מקבל זיין ַאז פון יעצט אן וועט ער טון ריכטיג‪.‬‬ ‫גאנצן צייט וועל איך‬‫רמאלן סדר העולם‪ָ .‬אבער ַא ַ‬ ‫נא ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווען איך טו דעם רצון ה'‪ ,‬וועט דער אויבערשטער‬ ‫צומאל ווען מ'רעדט פון תשובה‪ ,‬ווערט דער‬ ‫ָ‬ ‫געוואנדן אינעם אויבערשטן‬ ‫ָ‬ ‫געדענקן ַאז ַאלעס איז‬ ‫ברענגען די אמת'ע תוצאות‪ַ ,‬אז דער מלוה וועט‬ ‫זא ריזיגן‬ ‫דאך ַא ַ‬ ‫האב ָ‬ ‫פארלוירן‪" :‬קוק‪ ,‬איך ָ‬ ‫מענטש ַ‬ ‫און איך ַאליין קען נישט ברענגען קיין שום תוצאות‪.‬‬ ‫באקומען זיין געלט‪.‬‬ ‫טאקע ַ‬ ‫ַ‬ ‫וואס וועט מיר די תשובה העלפן?‬ ‫לאך פון חובות‪ָ .‬‬ ‫ָ‬ ‫ווען ַא מענטש גייט מיט דעם מהלך‪ ,‬וועט ער זען ַא‬ ‫געוואלדיגע סייעתא דשמיא‪ .‬ער וועט לעבן ממש אין‬ ‫ַ‬ ‫דארף‬‫וואס ער ַ‬‫קלארקייט ָ‬ ‫האט די ָ‬‫ווען ַא מענטש ָ‬ ‫דארף מען ברענגען געלט און טון למעשה"‪...‬‬ ‫יעצט ַ‬ ‫אן ַאנדערע וועלט‪.‬‬ ‫דעמאלט ווען יענער שרייט אויף אים אין שול‪:‬‬ ‫ָ‬ ‫טון‪,‬‬ ‫דער אמת איז ָאבער‪ַ ,‬אז דער אויבערשטער‬ ‫דאנקן‬‫"דו ביזט ַא גנב!" קען ער זיך צוגעוואוינען צו ַ‬ ‫זאלסט תשובה טון‪ ,‬און ווען דו וועסט‬ ‫וויל ַאז דו ָ‬ ‫מאל ענדיגן‬ ‫די יסורים וועלן זיך ַא ָ‬ ‫טראכט צו‬‫ַ‬ ‫דעם אויבערשטן פאר די בזיונות‪ .‬ער‬ ‫רראכטן ווערן די‬ ‫פא ָ‬‫זיך מתקן זיין‪ ,‬וועלן שוין ממילא ַ‬ ‫וואס די גמרא‬‫דארף מען געדענקן ָ‬ ‫און צום שלוס ַ‬ ‫זאכן נישט‬ ‫כ'האב געטון ַ‬ ‫ָ‬ ‫טאקע אמת ַאז‬ ‫זיך‪" :‬ס'איז ַ‬ ‫ּפראבלעמען און די חובות‪ .‬תשובה נעמט נישט ַאוועק‬‫ָ‬ ‫באשטימטע‬ ‫האבן ַא ַ‬‫זאגט (עבודה זרה נו‪ ,‬א) ַאז יסורים ָ‬‫ָ‬ ‫פאר ַאז כ'וועל ּפרובירן‬‫אויסגעהאלטן‪ .‬און כ'נעם זיך ָ‬ ‫ַ‬ ‫זאכן‪ .‬און‬ ‫מ'דארף עוסק זיין אין די ַ‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬ ‫פון די צייט ָ‬ ‫ווילאנג‬ ‫ַ‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫ָ‬ ‫צייט פון הימל‪ .‬מ'ווייסט‬ ‫פארזיכטיג‪ ,‬מיט מער יראת שמים און‬ ‫צו זיין מער ָ‬ ‫טאקע‬‫דארף אויך זיין מיט ַא שמחה‪ .‬ס'איז ַ‬‫די תשובה ַ‬ ‫יאר‪,‬‬ ‫מאל קען עס געדויערן ַא ָ‬ ‫ס'וועט נעמען‪ַ .‬א ָ‬ ‫מער תפלה‪ ".‬דער איד טוט תשובה‪ ,‬און ער ווייסט ַאז‬ ‫זייער שווער צו טון תשובה בשמחה ווען מ'שּפירט‬ ‫יאר‪ .‬און אויך לענגער‪ .‬ס'זענען‬ ‫ס'קען נעמען צוויי ָ‬ ‫האב ַא תפקיד צו מסדר זיין דעם מצב‪ ,‬און איך‬ ‫"איך ָ‬ ‫האב ַאליין‬ ‫ַאז מ'איז ַאליין שולדיג אינעם מצב‪" :‬איך ָ‬ ‫יאר‬ ‫האבן זיך געמוטשעט פופצן ָ‬ ‫וואס ָ‬‫דא מענטשן ָ‬ ‫ָ‬ ‫וועל עס טון מיט אמונה ָאן קיין עצלות‪ָ ,‬אבער איך‬ ‫ָאנגעברענגט די חובות און צוליב מיר ליידן ַאנדערע‬ ‫‪ || 4‬גליון הבינני‬ ‫קיינמאל‬ ‫ָ‬ ‫מ'זאל‬ ‫דער אויבערשטער זאל העלפן ַאז ָ‬ ‫האט‬‫וואס דער אויבערשטער ָ‬ ‫זיין ריכטיג דעם תפקיד ָ‬ ‫מיט חובות‪ ,‬און זיי זענען געווען זיכער ַאז זיי וועלן‬ ‫דארפן ָאנקומען צו זיין ַא נצרך לבריות‪ ,‬און‬ ‫נישט ַ‬ ‫מיר געגעבן‪ ,‬און אויב כ'וועל עס טון ריכטיג‪ ,‬קען זיך‬ ‫טאג‪ָ .‬אבער ס'איז‬‫זיך ווייטער מוטשען ביז'ן לעצטן ָ‬ ‫זאל מען עס קענען מקיים זיין אויף ַאן‬ ‫יא‪ָ ,‬‬‫אויב ח"ו ָ‬ ‫נשטאט זיין ַא 'נצרך'‬ ‫ָ‬ ‫דאס רעדל איבערדרייען און ַא‬ ‫ָ‬ ‫האט ַאלעס‬ ‫טאג ווען דער אויבערשטער ָ‬ ‫געקומען ַא ָ‬ ‫דעמאלט ווערט מען‬‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫אופן פון זיין ַאליין ַא נותן‪ָ ,‬‬ ‫וועל איך בעז"ה זיין ַא 'נותן'‪ .‬אויב מ'טוט דעם חלק‬ ‫געווארן מסודר‪ .‬מ'קען‬ ‫ָ‬ ‫זאכן זענען‬ ‫איבערגעדרייט און ַ‬ ‫פאררעכנט ווי סתם ַא נצרך‪ ,‬נאר מ'ווערט‬ ‫שוין נישט ַ‬ ‫פון תפלה‪ ,‬דעם חלק פון אמונה‪ ,‬און אויך די ריכטיגע‬ ‫דאס‬ ‫ּפאסירט‪ָ .‬‬ ‫ס'האט ַ‬ ‫ָ‬ ‫וויאזוי‪ָ ,‬אבער‬ ‫נישט מסביר זיין ַ‬ ‫מאכט די וועלט פאר ַא‬ ‫וואס ַ‬ ‫ממש ַא גבאי צדקה ָ‬ ‫סארט השתדלות‪ ,‬קען מען ווערן דערפון ממש ַא‬ ‫ָ‬ ‫וואס מ'זעט מיט די אייגענע אויגן‪.‬‬‫זענען מעשיות ָ‬ ‫ּפלאץ‪.‬‬ ‫בעסערע ַ‬ ‫דערהויבענער איד‪.‬‬ ‫דארף מקיים‬ ‫זאל דער מענטש געדענקן ַאז איך ַ‬ ‫ָ‬ ‫להיזהר בכבוד אשתו;‬ ‫וויאזוי צו זיין ַא ריכטיגער משּפיע אין שטוב‬ ‫יום ראשון פרשת וירא י"א חשון תשפ"ו‬ ‫ַ‬ ‫‪+‬מדות טו‪+‬בו‪+‬ת‬ ‫חלק ב'‬ ‫א‬ ‫נאר כדי צו געבן ווייטער‬ ‫באקומט‪ ,‬איז ָ‬ ‫מאן ַ‬ ‫וואס דער ַ‬ ‫לית ליה מגרמיה כלום; ַאלעס ָ‬ ‫זאגט מען אויף ַא מענטש‪" :‬ער קען נעבעך‬ ‫צומאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫דאווענען‪ ,‬נאר די כוונה‬ ‫שירה יעדן אינדערפרי ביים ַ‬ ‫באקומט‬ ‫וויפיל מ'איז מחשיב – ַאזויפיל ַ‬ ‫נישט ַארויסווייזן קיין אהבה פאר זיינע קינדער‪ ,‬ווייל‬ ‫זא אופן‬‫מ'זאגט די שירה אויף ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫פונעם זוהר איז ווען‬ ‫מען‬ ‫באקומען"‪ָ .‬אן צופיל‬ ‫קיינמאל נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט ַאליין‬ ‫ער ָ‬ ‫ַאז מ'שטעלט זיך פאר בשעת מעשה ווי מ'שטייט ממש‬ ‫האט מען געלערנט איין יסוד‪ַ ,‬אז ווען‬ ‫ביז יעצט ָ‬ ‫באדייט דערפון‪ַ ,‬אז‬‫ַאריינגיין אינעם משל איז דער ַ‬ ‫וואס‬ ‫דא ַא גרויסע קליּפה ָ‬ ‫יעצט ביים ים‪ ,‬און ס'איז ָ‬ ‫זאגן 'לעולם יהא אדם זהיר בכבוד אשתו‪ ,‬שאין‬ ‫חז"ל ָ‬ ‫דארף מען צוערשט‬ ‫אויב מ'וויל קענען משּפיע זיין‪ַ ,‬‬ ‫נישטא‬ ‫ָ‬ ‫זוכט מיר צו שעדיגן‪ ,‬און ס׳קוקט אויס ַאז ס׳איז‬ ‫הברכה מצויה בתוך ביתו אלא בשביל אשתו'‪ ,‬מיינט‬ ‫מקבל זיין‪ ,‬און יעדער מקבל דארף אויך משּפיע זיין‪.‬‬ ‫ראטעווען דערפון‪ ,‬בלויז דער‬ ‫קיין שום וועג זיך צו ַ‬ ‫מ'זאל זיך מתעלם זיין‬‫ָ‬ ‫דאס‪' :‬מכבד זיין מיט'ן מח'‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ַאזוי גייט דער סדר פון ַאלע עולמות‪.‬‬ ‫זאגט מען שירה‬ ‫דעמאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫אייבערשטער קען העלפן‪.‬‬ ‫פון די ַארומיגע חיצוניות'דיגע און ַאריינקוקן אין דער‬ ‫אויף ַאן ַאנדערן אופן‪ :‬דער אויבערשטער העלפט מיר‬ ‫וואס דורכדעם קען מען אמת'דיג‬ ‫אינערליכער נשמה‪ָ ,‬‬ ‫באקומען כדי צו משּפיע זיין‬ ‫האסט ַ‬ ‫דו ָ‬ ‫יעצט! און הגם די קליפה וויל מיך ממש הרג׳ענען‪,‬‬ ‫מעריך זיין די פרוי‪.‬‬ ‫באקומען‪,‬‬ ‫האסט עפעס ַ‬ ‫קומט אויס ַאז ווען דו ָ‬ ‫וועט ער מיר ווייטער העלפן למעלה מדרך הטבע!‬ ‫זאגן חז"ל‪ :‬אוקירו לנשייכו כי היכי‬ ‫דערויף ָ‬ ‫דארפסט עס‬ ‫גאנצע סיבה געווען‪ ,‬ווייל דו ַ‬ ‫איז די ַ‬ ‫הארץ‬ ‫געוואלדיגע שמחה אין ַ‬ ‫ַ‬ ‫דער איד איז מעורר ַא‬ ‫דתתעשרו ‪ -‬וויפיל מער מ'איז מכבד אין שטוב‪,‬‬ ‫איבערגעבן ווייטער ַאלץ ַא 'משּפיע'‪ .‬ווען דער‬ ‫זא‬ ‫זאגט "ה׳ איש מלחמה ה׳ שמו"‪ .‬אויף ַא ַ‬ ‫ווען ער ָ‬ ‫האבן שפע‪.‬‬ ‫ַאזויפיל מער וועט מען ָ‬ ‫אויבערשטער גיבט דיר עפעס‪ ,‬איז נישט דער ּפשט‬ ‫וואס דער‬ ‫באקומען דעם ענין ָ‬ ‫טאקע ַ‬ ‫אופן וועט מען ַ‬ ‫דערמאנט‪ַ ,‬אז ווען‬ ‫ַ‬ ‫און די סיבה דערצו איז‪ ,‬ווי‬ ‫דערנאך וועסטו זיין‬ ‫ָ‬ ‫ס'דארף בלייבן ביי דיר‪ ,‬און‬ ‫ַ‬ ‫ַאז‬ ‫זאגט‪.‬‬ ‫זוהר הק' ָ‬ ‫ַא מענטש איז מער מכבד ַא ספר תורה‪ ,‬וועט ער‬ ‫פאר ַאנדערע‪ ,‬און דו‬ ‫ַא מורא׳דיגער צדיק און געבן ַ‬ ‫ביי יעדע מצוה ַארבעט עס ַאזוי‪ ,‬אויב מ'איז זיך‬ ‫באקומען מער הבנה אין דער קדושה פונעם ספר‬ ‫ַ‬ ‫כאּפט דיין חסד און‬ ‫האפן ַאז יענער ַ‬ ‫שטארק ָ‬ ‫ַ‬ ‫וועסט‬ ‫מחבר צו דער ּפנימיות המצוה‪ ,‬מ'לעבט דערמיט און‬ ‫תורה‪ .‬אין דער ספר תורה ליגט זייער ַא ַ‬ ‫סאך ּפנימיות‪,‬‬ ‫האב דיר‬ ‫לא‪ ,‬איך ָ‬ ‫"הא ָ‬ ‫וועט דיר מכיר טובה זיין‪ַ ...‬‬ ‫האט מען געעפנט‬ ‫דעמאלט ָ‬‫ָ‬ ‫מ'איז זיך מתבונן דערין‪,‬‬ ‫הארץ‪,‬‬‫און וויפיל מער טירן דו עפנסט ביי דיר אין ַ‬ ‫האב איך‬ ‫געגעבן! מעגסט געדענקען ַאז ברוב טובי ָ‬ ‫וואס‬ ‫באקומען דעם אור ָ‬ ‫הארץ די כלים צו ַ‬ ‫ביי זיך אין ַ‬ ‫ַאלץ מער ווערסטו ַא כלי צו מקבל זיין פון די איידעלע‬ ‫דיר געגעבן!"‪.‬‬ ‫ליגט אין דער מצוה‪.‬‬ ‫דאס זעלבע איז ווען מ'וויל‬ ‫חלקים פונעם ספר תורה‪ָ .‬‬ ‫ס'ארבעט נישט ַאזוי‪ .‬דער‬ ‫זאגן אונז חז"ל ַאז ַ‬ ‫ָ‬ ‫יעדער מקבל דארף משּפיע זיין ווייטער‬ ‫טאטע ָאדער פון ַא רבי‪ַ .‬אזוי איז‬ ‫מקבל זיין פון ַא ַ‬ ‫פאר'ן מקבל‪,‬‬ ‫זאך ַ‬ ‫אויבערשטער וויל בעצם געבן די ַ‬ ‫באקומען די תועלת‬ ‫לעמאל‪ .‬דו קענסט נישט ַ‬ ‫ָ‬ ‫עס ַא‬ ‫וויאזוי ס'קומט ָאן צום מקבל איז‪ַ ,‬אז‬ ‫און דער וועג ַ‬ ‫וואס די‬ ‫פארשטייט מען ָ‬ ‫על כל ּפנים‪ ,‬מיט דעם ַ‬ ‫ווילאנג דו ביסט עס נישט מחשיב‪ .‬אויב‬ ‫ַ‬ ‫זאך‬ ‫פון ַא ַ‬ ‫דאס איז ממש די‬ ‫פאר'ן משּפיע‪ָ .‬‬ ‫מ'גיבט עס צוערשט ַ‬ ‫גאנצע בריאה מיט ַאלע עולמות‬ ‫דא‪ :‬די ַ‬‫זאגט ָ‬ ‫גמרא ָ‬ ‫דו ביזט עס נישט מחשיב‪ ,‬ביזטו זיך מחבר בלויז צום‬ ‫זאכן‬‫ּפשוט'ע ּפשט פון 'ולאברם היטיב בעבורה' ‪ -‬די ַ‬ ‫ַארבעטן מיט ַא סדר פון משּפיע און מקבל‪ ,‬און דער‬ ‫באקומסט נישט די תועלת‬ ‫דרויסנדיגן לבוש‪ ,‬און דו ַ‬ ‫מ׳האט דיר געגעבן זענען לכתחילה דיר געגעבן‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫ָ‬ ‫האט אויסגעשטעלט ַא מהלך ַאז יעדער‬ ‫אויבערשטער ָ‬ ‫וואס קומט פונעם חלק הפנימי‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫פאר יענעם‪.‬‬ ‫זאלסט עס אויסטיילן ַ‬ ‫געווארן כדי דו ָ‬ ‫ָ‬ ‫מקבל דארף אויך זיין ַא משּפיע; דער מקבל פון איין‬ ‫מאל געזען ווי מ'ברענגט ַאריין פאר ַאן‬ ‫האט ַא ָ‬ ‫איר ָ‬ ‫פאר'ן קומענדיגן עולם‪ .‬די‬ ‫עולם ווערט דער משּפיע ַ‬ ‫די שפע ווענדט זיך אינעם חיבור‬ ‫טאץ מיט מטבעות‪ָ ,‬אדער‬ ‫שוואכן רבי'ן‪ַ ,‬א ַ‬ ‫ַ‬ ‫עלטערן‬ ‫'מלכות' פון דער העכערער וועלט ווערט 'כתר' כלּפי‬ ‫דאס ַא יסוד ביי ַאלע מצוות‪:‬‬ ‫בדרך אגב‪ ,‬איז ָ‬ ‫זאל עס‬ ‫האניג פאר ראש השנה‪ַ ,‬אז ער ָ‬ ‫מזונות‪ָ ,‬אדער ָ‬ ‫דעם נידריגערן עולם‪.‬‬ ‫פארשטייט די חשיבות פון‬ ‫וויפיל מער ַא מענטש ַ‬ ‫פאר די חסידים? מ'לייגט עס ַאריין אינעם‬ ‫אויסטיילן ַ‬ ‫ַא משל דערצו איז די לבנה‪ .‬די לבנה איז ַא‬ ‫דער מצוה‪ ,‬וויפיל מער מ'גייט צו דער מצוה מיט ַא‬ ‫דאס‬‫זאל עס געבן ווייטער‪ָ .‬‬ ‫האנט‪ ,‬כדי ער ָ‬ ‫רבי'נס ַ‬ ‫זאגט די לבנה דעם‬‫ביינאכט ָ‬ ‫ַ‬ ‫מורא'דיגער מקבל‪ָ .‬אבער‬ ‫סאך ליכטיגקייט און כ'וויל זוכה‬ ‫דא ליגט ַא ַ‬ ‫בליק ַאז ָ‬ ‫ס'זאל ָאנקומען‬ ‫זעלבע איז ביי יעדן מקבל‪ :‬מ'וויל ַאז ָ‬ ‫לעמאל ַא מקבל‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫שיעור כללי‪ ...‬בעצם איז די לבנה ַא‬ ‫באקומען‬‫טאקע ַ‬ ‫זיין דערצו‪ַ ,‬אזויפיל מער וועט מען ַ‬ ‫צו יענעם דורך דיר‪ ,‬דעריבער לייגט מען עס ַאריין‬ ‫ביינאכט איז זי דער משפיע‪ .‬קומט אויס‪ַ ,‬אז‬ ‫ַ‬ ‫ָאבער‬ ‫פון דער מצוה!‬ ‫פאר יענעם‪,‬‬ ‫מ'זאגט‪" :‬יעצט גיב ַ‬ ‫ָ‬ ‫האנט און‬ ‫אין דיין ַ‬ ‫האבן קיין שלימות נאר אויב מ'איז‬ ‫קיינער קען נישט ָ‬ ‫וואס ס'שטייט‬‫איינע פון די דוגמאות דערצו איז‪ָ ,‬‬ ‫געמאכט‬‫ַ‬ ‫פאר יענעם‪ ".‬ס'איז בכלל נישט‬ ‫יעצט גיב ַ‬ ‫מאמע פון‬ ‫דאס זעלבע איז מיט די ַ‬ ‫אויך ַא משפיע‪ָ .‬‬ ‫אין זוהר הק' ַאז 'כל האומר שירה בכל יום מוחלין‬ ‫זאל עס מקבל‬ ‫געוואלט ַאז יענער ָ‬ ‫ָ‬ ‫מ׳האט‬ ‫ָ‬ ‫פאר דיר‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫מאן‪,‬‬ ‫באקומט די כוחות און שעצונג פונעם ַ‬ ‫וואס ַ‬ ‫שטוב ָ‬ ‫לו על כל עוונותיו'‪ ,‬און דער חיד"א און ַאנדערע‬ ‫געווארן‬ ‫ָ‬ ‫געמאכט‬ ‫ַ‬ ‫זיין פון דיר‪ָ ,‬אבער ס׳איז לכתחילה‬ ‫דאס ווייטער איבער צו די קינדער‪ .‬זי איז‬ ‫און זי גיבט ָ‬ ‫זאגט דאך‬ ‫ספרים זענען מסביר‪ַ ,‬אז יעדער איינער ָ‬ ‫כדי צו גיין ווייטער‪.‬‬ ‫ווייטער משּפיע דעם אור‪.‬‬ ‫גליון הבינני || ‪5‬‬ ‫רוואס גיבט ער עס נישט לכתחילה גלייך‬ ‫פא ָ‬‫איי‪ַ ,‬‬ ‫דאס איז נישט בלויז ַא יסוד אין שלום בית‪ ,‬נאר‬ ‫ָ‬ ‫באקומען דורך דיר‬ ‫דער מקבל דארף עס ַ‬ ‫פאר יענעם? די גמרא פרעגט שוין די קשיא אין מסכת‬ ‫ַ‬ ‫סארט קשר צווישן ַא מקבל‬ ‫ס'איז ַאקטועל ביי יעדן ָ‬ ‫דער מענטש מיינט‪" :‬איך געב איר געלט‪ ,‬איך‬ ‫און ַא משּפיע‪ .‬צום ביישּפיל ביי צדקה ַארבעט עס‬ ‫בבא בתרא (י‪ ,‬א) און דער תירוץ איז כדי דו ָ‬ ‫זאלסט‬ ‫זאגט אים‪:‬‬‫געב איר ַאנדערע צרכים"‪ָ .‬אבער די גמרא ָ‬ ‫זאגט אין ּפרשת‬‫אויך ַאזוי‪ ,‬ווי דער אור החיים הק' ָ‬ ‫נאך‬ ‫דא ָ‬ ‫ווערן אויסגעלייטערט דורכדעם‪ ,‬און ס'איז ָ‬ ‫דא ַא סדר פון ַא 'מקבל און 'משּפיע'‪,‬‬‫רהאן ָ‬ ‫פא ַ‬‫ס'איז ַ‬ ‫דאס געלט‬‫משּפטים ַאז דער אויבערשטער וויל ַאז ָ‬ ‫דאס דער סדר‬ ‫לענפאלס איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫ַאנדערע טעמים‪ָ ,‬אבער ַא‬ ‫פאר‬ ‫דערפאר גיבט ער עס ַ‬ ‫ַ‬ ‫זאל ָאנקומען צו די עניים‪,‬‬ ‫וואס דו האסט‬ ‫פארשטיין ַאז ַאלעס ָ‬‫דארפסט ַ‬ ‫און דו ַ‬ ‫דא ַא משּפיע און ַא מקבל‪.‬‬ ‫מאל ווען ס'איז ָ‬ ‫יעדעס ָ‬ ‫פאר יענעם‪.‬‬ ‫זאלסט עס געבן ַ‬ ‫דיר‪ ,‬כדי דו ָ‬ ‫באקומען‪ ,‬איז געווען כדי איר צו געבן‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫ב‬ ‫ומידך נתנו לך; געבן און משּפיע זיין ָאן קיין גאוה‬ ‫דארפסטו עס אוודאי טון בדרך כבוד!‬ ‫אויב ַאזוי ַ‬ ‫ווילאנג דער מקבל‬ ‫ַ‬ ‫דעם מקבל און דעם משפיע‪.‬‬ ‫גארנישט!‬ ‫דו גיבסט ָ‬ ‫לעמאל ווען מ'גיבט צדקה זענען‬ ‫ָ‬ ‫קומט אויס ַאז ַא‬ ‫דארף זיך‬‫שּפירט ַא בושה פונעם משּפיע און ער ַ‬ ‫האבן‪ ,‬ווייל 'לא‬ ‫האט געהייסן חתונה ָ‬ ‫דער רבוש"ע ָ‬ ‫באזונדערע עבודות‪ .‬די ערשטע עבודה איז‪:‬‬ ‫דא צוויי ַ‬ ‫ָ‬ ‫פאלגן ביז יענער גיבט אים די‬ ‫מבזה זיין און אים ָ‬ ‫טוב היות האדם לבדו'‪ ,‬דער שלימות פון ַא מענטש‬ ‫געב עס אים מיט דער מחשבה ַאז ס'איז בכלל נישט‬ ‫פאר צדקה‪ ,‬קען דער מקבל נישט ווערן‬ ‫דאלער ַ‬‫ּפאר ָ‬‫ָ‬ ‫האט מען אים‬ ‫דערפאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫נאר ווען ער איז ַא נותן‪,‬‬ ‫איז ָ‬ ‫דא‬ ‫דערנאך איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫נאר ס'איז זיין געלט‪ .‬און‬ ‫דיין געלט‪ָ ,‬‬ ‫נאנט צום משּפיע‪ .‬בלויז ווען ער שּפירט די אהבה‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫זאל קענען משּפיע זיין‪.‬‬ ‫צוגעשטעלט ַא מקבל כדי ער ָ‬ ‫מאכן דעם חשבון‪ :‬אויב‬ ‫די צווייטע עבודה‪ ,‬זיך צו ַ‬ ‫דעמאלט‬ ‫ָ‬ ‫ער ווייסט ַאז דער משּפיע וויל אים געבן‪,‬‬ ‫זאגט‪" :‬איך‬ ‫איר קענט דעם מצב ווען ַא אינגל ָ‬ ‫רוואס איז עס געקומען‬ ‫פא ָ‬ ‫טאקע זיין געלט‪ַ ,‬‬ ‫ס׳איז ַ‬ ‫נאנט‪ ,‬און ס'ווערט ַא יחוד‬ ‫קענען די הערצער ווערן ָ‬ ‫וואס טיילט!"‪ ...‬ס'איז זייער אן אפטע‬ ‫וויל זיין דער ָ‬ ‫אויסארבעטן‪ ,‬און ַא חלק‬ ‫ַ‬ ‫זאל זיך‬ ‫צו מיר? כדי איך ָ‬ ‫פון ַא משּפיע מיט ַא מקבל‪.‬‬ ‫נאש אין שטוב וכדו'‬ ‫ערשיינונג ווען מ'טיילט אויס ַא ַ‬ ‫כ'זאל אים עס געבן מיט‬‫אויסארבעטן איז‪ַ ,‬אז ָ‬‫ַ‬ ‫פון זיך‬ ‫געבן ָאן קיין גאוה‬ ‫וואס‬ ‫און איין קינד שרייט ַאז ער וויל עס אויסטיילן‪ָ .‬‬ ‫כ'זאל אים מכבד זיין‪ .‬דורכדעם וועט‬ ‫ַא שמייכל‪ ,‬און ָ‬ ‫ליגט אונטער דעם? ביי קינדער קען מען בעסער‬ ‫זאגן‪' :‬לעולם יהא אדם זהיר בכבוד‬ ‫ווען חז"ל ָ‬ ‫ּפאסירן דער געוואונטשענער יחוד!‬ ‫ַ‬ ‫דא ביי‬‫וואס זענען אויך ָ‬ ‫נאטורן ָ‬ ‫באמערקן געוויסע ַ‬ ‫ַ‬ ‫דאס געקענט ָאּפלערנען בלויז‬ ‫וואלט מען ָ‬ ‫אשתו'‪ָ ,‬‬ ‫טאקט‬ ‫האבן מער ַ‬ ‫עלטערע מענטשן‪ ,‬נאר די עלטערע ָ‬ ‫וואס בעסער דער צינור‪ַ ,‬אלץ מער קען‬ ‫ָ‬ ‫מאן‪ :‬זיי ַא פיינער מענטש‪ .‬אין‬ ‫פאר'ן ַ‬ ‫ווי ַא הדרכה ַ‬ ‫קלאר‪...‬‬ ‫רויסצוזאגן ַאזוי ָ‬ ‫ָ‬ ‫עס נישט ַא‬ ‫מען אים געבן‬ ‫הברכה מצויה בתוך ביתו של אדם אלא בשביל אשתו‪,‬‬ ‫באקומען‪,‬‬ ‫דער יונגל ווייסט ַאז יעדער גייט סייווי ַ‬ ‫זאגט די גמרא‪' :‬לעולם יהא אדם זהיר בכבוד‬ ‫דאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאלסט אויך‬ ‫מעגסט איר ַאביסל מכיר טובה זיין‪ .‬און ָ‬ ‫האב עס אים‬ ‫ָאבער ער וויל שּפירן 'גרויס' ַאז "איך ָ‬ ‫רוואס? ווייל ס'איז נישט דיין געלט‪ .‬ס'איז‬ ‫פא ָ‬ ‫אשתו'‪ַ .‬‬ ‫באקומט‬ ‫וויסן ַאז וויפיל מער מ'איז מכבד אין שטוב‪ַ ,‬‬ ‫זאלן זיין‬ ‫דא‪ַ .‬אלע ָ‬ ‫וואס טיילט ָ‬ ‫געגעבן‪ .‬איך בין דער ָ‬ ‫איר געלט ‪' -‬ולאברם היטיב בעבורה'‪ .‬אויב ַאזוי‪,‬‬ ‫מען מער שפע‪.‬‬ ‫נכנע צו מיר‪ ,‬און פאר יענעם געב איך צוויי‪ ,‬ווייל ער‬ ‫רוואס ליגט עס ביי דיר? ווייל דער אויבערשטער‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫דאס נישט בלויז ַא ידיעה‪,‬‬ ‫ָאבער באמת איז ָ‬ ‫נאנטער חבר"‪ ...‬עלטערע מענטשן‬ ‫גאר ַא ָ‬ ‫איז מיר ָ‬ ‫זאלסט איר עס געבן‪ .‬ערשטנס‪ ,‬כדי דו‬ ‫וויל ַאז דו ָ‬ ‫האסט‬‫וואס דו ָ‬ ‫פארשטייסט ַאז ַאלעס ָ‬ ‫נאר אויב דו ַ‬ ‫פירן זיך ּפונקט ַאזוי‪" :‬איך בין מסכים צו געבן‪,‬‬ ‫זאל‬‫אויסארבעטן‪ .‬צווייטנס‪ ,‬כדי דער יחוד ָ‬ ‫ַ‬ ‫זאלסט זיך‬ ‫ָ‬ ‫זאלסט עס קענען ווייטער‬ ‫נאר כדי דו ָ‬ ‫באקומען איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫זאך‪ַ :‬אז‬‫פארשטיין איין ַ‬ ‫זאלסט ַ‬ ‫ָאבער איך וויל ַאז דו ָ‬ ‫דארפסטו‬ ‫ס'דארף צו זיין‪ .‬אויב ַאזוי‪ַ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫געטון ווערן ווי‬ ‫אויפגאבע איז איר צו געבן‬‫ַ‬ ‫געבן‪ ,‬קומט אויס ַאז דיין‬ ‫יא‪ ,‬און יעצט געב‬ ‫איך גיב דיר‪ .‬יעצט געב איך דיר ָ‬ ‫זיין זהיר בכבוד אשתך!‬ ‫באקומסט! און ָאט די עבודה פון 'געבן' איז‬ ‫וואס דו ַ‬ ‫ָ‬ ‫איך דיר נישט"‪.‬‬ ‫פאר די בני מחוזא‪:‬‬ ‫געזאגט ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט רבא‬‫אויף דעם ָ‬ ‫דארף זיין ָאן קיין פירוד‬ ‫נאר טעכניש‪ .‬די נתינה ַ‬ ‫נישט ָ‬ ‫גארנישט! ס'איז ַא טעות ביי דיר‬ ‫ר' איד‪ ,‬דו גיבסט ָ‬ ‫'אוקירו לנשייכו כי היכי דתתעשרו' ‪-‬וויפיל בעסער‬ ‫צוגאנג פון "הער זיך‬ ‫ַ‬ ‫און ָאן קיין גאוה אינמיטן‪ָ ,‬אן קיין‬ ‫באשערט‬ ‫דאס געלט איז ַ‬ ‫אין מח‪ .‬נישט בלויז ווייל ָ‬ ‫וואס‬‫דאס‪ ,‬וויפיל מער מ'גיבט איבער די שפע ָ‬ ‫מ'טוט ָ‬ ‫איין‪ ,‬זיי וואויל‪ ,‬וועל איך דיר געבן‪ .‬אויב נישט‪ ,‬וועל‬ ‫גאנצע בריאה ַארבעט אויף‬ ‫פאר יענעם‪ ,‬נאר ווייל די ַ‬ ‫פאר'ן מקבל‪ַ ,‬אזויפיל מער ּפרנסה קומט‬ ‫קומט זיך ַ‬ ‫מ׳האט עס דיר לכתחילה‬ ‫ָ‬ ‫איך דיר נישט געבן" – ווייל‬ ‫וואס דו‬‫ַא סדר פון ַא משּפיע און ַא מקבל‪ַ .‬אלעס ָ‬ ‫פאר'ן משּפיע‪.‬‬ ‫ַאריין ַ‬ ‫רוואס‬ ‫פא ָ‬ ‫זאלסט עס געבן ווייטער! און ַ‬ ‫געגעבן כדי דו ָ‬ ‫זאלסט עס געבן ווייטער‪.‬‬ ‫נאר כדי דו ָ‬ ‫באקומסט‪ ,‬איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫זא אופן‪ ,‬זעט אויס‪ ,‬ווייל‬ ‫ַארבעט עס דוקא אויף ַא ַ‬ ‫מכבד זיין דעם תלמיד כדי צו קענען‬ ‫רוואס 'מתן בסתר' איז ַאזוי חשוב‬ ‫פא ָ‬‫ַ‬ ‫ס׳דארף זיין ַא יחוד צווישן משפיע און מקבל‪ .‬אויב‬ ‫ַ‬ ‫משפיע זיין‬ ‫דוד מלך ישראל איז געווען 'לית ליה מגרמיה‬ ‫דארפסטו זיין 'זהיר בכבוד אשתו' כדי דער יחוד‬ ‫ַאזוי‪ַ ,‬‬ ‫דארף מען מכבד זיין ַא תלמיד‪ ,‬ווי‬ ‫דאס זעלבע ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס הייסט ַאז דו‬ ‫גארנישט פאר זיך‪ָ .‬‬ ‫האט ָ‬ ‫כלום'‪ ,‬ער ָ‬ ‫טאקע זיין בשלימות!‬ ‫זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫זאגן (אבות ד‪ ,‬יב) ‘יהי כבוד תלמידך חביב עליך‬ ‫חז"ל ָ‬ ‫גאנץ כלל ישראל?‬ ‫דאך ַ‬ ‫גארנישט‪ ,‬דו פירסט ָ‬ ‫האסט ָ‬ ‫ָ‬ ‫כשלך'‪ ,‬ווייל וויפיל מער דו וועסט מכבד זיין דעם‬ ‫די צוויי עבודות ביים געבן צדקה‬ ‫האט געוואוסט דעם אמת‪" :‬איך פיר‬ ‫ָאבער דוד המלך ָ‬ ‫קוואל אים צו‬ ‫ַ‬ ‫תלמיד‪ַ ,‬אלץ מער וועסטו קענען זיין ַא‬ ‫פאר ַאן‬ ‫דאס זעלבע איז ווען אן עושר גיבט צדקה ַ‬ ‫ָ‬ ‫עפעס? אויב איך וועל מיינען ַאז איך פיר‪ ,‬וועט מען‬ ‫געבן ווייטער‪.‬‬ ‫זאגט אים‪:‬‬ ‫רימאן‪ .‬איינער שטעלט ָאּפ דעם עושר און ָ‬ ‫ָא ַ‬ ‫מיך ַאהיימשיקן!"‬ ‫פארשטייט‬ ‫טראכטן‪" :‬דער תלמיד ַ‬ ‫צומאל קען מען ַ‬‫ָ‬ ‫מאך‬‫פאר דעם עני‪ַ ,‬‬ ‫"דו גייסט דאך סייווי געבן צדקה ַ‬ ‫האט געקענט זיין דער מלך ישראל‪,‬‬ ‫דוד המלך ָ‬ ‫וואס מוטשעט"‪ָ ...‬אבער‬ ‫נישט‪ ,‬ער איז סתם ַא נודניק ָ‬ ‫זאג אים ַאז ער איז דיר מזכה‪ ,‬ער טוט‬ ‫אים שפירן גוט‪ָ .‬‬ ‫רשטאנען ַאז‬ ‫ַ‬ ‫פא‬ ‫דאס בעסטע ַ‬ ‫האט ָ‬ ‫טאקע ווייל ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫אויב דו וועסט אים מכבד זיין פון דיין זייט‪ ,‬וועט מען‬ ‫וואס‬‫סאך ַא גרעסערע טובה"‪ .‬פרעגט דער נותן‪ָ :‬‬ ‫דיר ַא ַ‬ ‫קלאר געוואוסט ַאז אויב‬ ‫האט ָ‬ ‫גארנישט‪ .‬ער ָ‬ ‫ער פירט ָ‬ ‫נאך‪ .‬ווייל מ'וועט זען ַאז‬ ‫נאך און ָ‬‫דיר געבן פון הימל ָ‬ ‫איז די תועלת דערפון?‬ ‫דאס יענעמ'ס‪ .‬ס'איז‬ ‫באקומען‪ ,‬איז ָ‬ ‫האט עפעס ַ‬ ‫ער ָ‬ ‫מ'קען דיר געטרויען ַאז דו ביזט עס ווייטער משּפיע‬ ‫זאגט מען אים‪ :‬די תועלת איז נישט בלויז ווייל‬ ‫ָ‬ ‫זאל‬‫געווארן כדי עס ָ‬‫ָ‬ ‫נישט מיינס‪ .‬ס'איז מיר געגעבן‬ ‫אויפ'ן ריכטיגן אופן‪ ,‬דו ביזט נישט משּפיע מיט'ן געפיל‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫רימאן נישט ַ‬ ‫דורכדעם וועט דער ָא ַ‬ ‫ָאנקומען ווייטער‪.‬‬ ‫וואס גיבט‪ ,‬נאר דו ווייסט ַאז דו‬ ‫כאילו דו ביזט דער ָ‬ ‫סאך ַא טיפערע נקודה‪ :‬אויב ס׳איז‬ ‫דא ַא ַ‬ ‫עס ליגט ָ‬ ‫טאקע די שלימות פון צדקה‪ַ ,‬אז דער‬ ‫דערפאר איז ַ‬ ‫ַ‬ ‫ביזט בלויז ַא צינור‪ ,‬און דער מקבל שּפירט דורכדעם‬ ‫טאקע אמת ַאז ס׳איז דעם עני'ס געלט‪ ,‬שטעלט זיך ַא‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫רימאן זאל בכלל נישט וויסן פון וועמען ער ָ‬ ‫ָא ַ‬ ‫ַאז דער אויבערשטער גיבט עס אים‪ .‬דורכדעם ווערט‬ ‫האט דער אויבערשטער עס געגעבן‬ ‫רוואס ָ‬ ‫פא ָ‬ ‫שאלה‪ַ :‬‬ ‫דאס איז נישט בלויז ַא כלל פון‬ ‫דאס געלט‪ָ .‬‬ ‫באקומען ָ‬ ‫ַ‬ ‫דא ַא יחוד צווישן אים מיט'ן רבוש"ע‪ ,‬ווייל דו ביזט‬ ‫ָ‬ ‫פאר מיר? אלא מאי‪ ,‬ווייל דער אויבערשטער וויל ַאז‬ ‫ַ‬ ‫פארשעמען‪,‬‬ ‫זאל זיך נישט ַ‬ ‫בין אדם לחבירו‪ַ ,‬אז ער ָ‬ ‫וואס טיילט ָאּפ אינצווישן‪.‬‬ ‫נישט קיין מחיצה ָ‬ ‫ס׳זאל ווערן ַא יחוד צווישן דעם נותן מיט דעם מקבל‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫שטארקער צווישן‬ ‫ַ‬ ‫נאר ווייל ַאזוי ווערט דער יחוד‬ ‫‪ || 6‬גליון הבינני‬ ‫ג‬ ‫וואס צו שעצן‬ ‫יא טרעפן ָ‬ ‫המכבד את הבריות; מ'קען ָ‬ ‫דארף זיין ַא סדר פון משּפיע‬ ‫תועלת פון די עולמות ַ‬ ‫שטאּפל איז שווערער צו‬ ‫ַ‬ ‫אויפ'ן זעלבן‬ ‫באווייזט מען צו מכבד זיין אין מח?‬ ‫וויאזוי ַ‬ ‫ַ‬ ‫גארנישט מער פון איר‪.‬‬ ‫און מקבל‪ָ ,‬אבער דו ביזט ָ‬ ‫מכבד זיין‬ ‫האט דער‬ ‫ַא טריט ווייטער‪ :‬ווי יעדער ווייסט ָ‬ ‫טאקע צו זיין ַא משּפיע‪ָ ,‬אבער דו‬‫דיין ַארבעט איז ַ‬ ‫האט‬ ‫און לגבי כיבוד אב ואם‪ ,‬אפילו אויב איינער ָ‬ ‫טראכטן‬ ‫אויבערשטער אויסגעשטעלט ַאז די וועג פון ַ‬ ‫קענסט ווייטער מעריך זיין און שעצן איר ּפנימיות‪,‬‬ ‫די גרעסטע טענות אויף זיינע עלטערן‪ָ ,‬אבער ערגעץ‬ ‫צומאל‬ ‫ָ‬ ‫מאן‪ ,‬און‬‫פון ַא פרוי איז זייער ַאנדערש ווי פון ַא ַ‬ ‫וואס ברענגט‬‫און דערהערן ַאז ס'איז ַא הייליגע נשמה ָ‬ ‫פארשטייט דער מענטש ַאז מיינע עלטערן‬ ‫אין מח ַ‬ ‫גאר ווייט‪ .‬אויב ַאזוי קען ַא מענטש פרעגן‪:‬‬ ‫איז עס ָ‬ ‫דיר שלימות‪.‬‬ ‫זענען העכער פון מיר‪ ,‬זיי זענען פון ַא פריערדיגער‬ ‫וואלט געמיינט במעשה‪ ,‬קען‬ ‫מילא אויב 'מכבד זיין' ָ‬ ‫פאר'ן בילד‪...‬‬ ‫ַארויפגערוקט ַ‬ ‫וואס איז‬ ‫דור‪ָ .‬אבער ווען מ'טרעפט זיך מיט איינעם ָ‬ ‫באווייזן‪ ...‬כ'קען קויפן ַא מתנה‪ ,‬כ'קען‬ ‫נאך ַ‬ ‫איך עס ָ‬ ‫האבן‬ ‫סאך שווערער צו ָ‬ ‫'שוה בשוה' מיט מיר‪ ,‬איז ַא ַ‬ ‫העלפן‪ ,‬כ'קען ּפרובירן זיך נישט צו טענה'ן‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪.‬‬ ‫פאראייניגטן‬ ‫מ'מאכט ַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫שטעלט זיך פאר ַאז‬ ‫מאל ווי‬ ‫סאך ָ‬ ‫רעסּפעקט פאר יענעם‪ .‬מ'הערט ַא ַ‬ ‫טאקע נישט גרינג ָאבער מ'קען זיך ברעכן און‬ ‫ס'איז ַ‬ ‫בילד פון ַאלע משּפחה מיטגלידער‪ָ ,‬אדער פון ַאלע‬ ‫דאך געלערנט מיט‬ ‫האט ָ‬ ‫זאגן‪" :‬יענער? ער ָ‬ ‫מענטשן ָ‬ ‫עס טון‪ָ .‬אבער אויב 'מכבד זיין' מיינט אינעווייניג אין‬ ‫האבן געלערנט אינעם מוסד בשנת‬ ‫וואס ָ‬ ‫תלמידים ָ‬ ‫זאגן דערמיט ַאז‬ ‫וואס ווילסטו ָ‬ ‫מיר אין חדר!"‪ ...‬נו‪ָ ,‬‬ ‫דאס‪ ...‬איך‬ ‫וויאזוי מ'טוט ָ‬ ‫מיין מח‪ ,‬ווייס איך נישט ַ‬ ‫מ'מאכט דעם גרויסן יערליכן בילד פון‬ ‫ַ‬ ‫תשפ"ה‪ָ ,‬אדער‬ ‫האט געלערנט מיט דיר אין חדר? ולכן? דער 'ולכן'‬ ‫ער ָ‬ ‫וואס‬ ‫נישטא ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס דו ווילסט‪ ,‬ס'איז דאך‬ ‫ווייס נישט ָ‬ ‫פאר'ן‬ ‫ַאלע שלוחי חב"ד‪ .‬און ווען מ'שטעלט יעדן אויס ַ‬ ‫איז‪ַ ,‬אז אין מיין מח קומט גלייך ַאריין די ערשטע‬ ‫דא עּפעס‪ ,‬קען איך מעריך זיין‬ ‫צו שעצן! אויב ס'איז ָ‬ ‫זאגט מען פאר איינעם‪" :‬קום ַאהער‪ ,‬דו שטיי‬ ‫בילד‪ָ ,‬‬ ‫מחשבה‪ :‬ער איז נישט ַאזוי גרויס‪ ,‬ער איז בסך הכל‬ ‫גארנישט‪...‬‬ ‫דאך ָ‬‫האב איך ָ‬ ‫דא ָ‬ ‫זאך‪ָ ,‬אבער ָ‬ ‫יענע ַ‬ ‫דא‪ ,‬ווייל דו ביזט ַאביסל העכער פון אים‪ ,‬גיי‬ ‫נישט ָ‬ ‫מיין חבר פון חדר‪...‬‬ ‫האט אונז אויסגעלערנט‬ ‫ָאבער דער אויבערשטער ָ‬ ‫ס'זאל נישט שטערן דעם בילד"‪.‬‬ ‫שטאק‪ַ ,‬אז ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַארויף ַא‬ ‫זאגט‪" :‬ס'איז דאך מיין‬ ‫דאס זעלבע ווען ַא מענטש ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַאנדערש‪ .‬ווען מ׳לערנט אין אגדות חז"ל זעט מען ַאז‬ ‫כאטש‬ ‫טראכט דער מענטש צו זיך‪" :‬ברוך ה'‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫שוואגער? דו‬ ‫ָ‬ ‫וואס איז אויב ער איז דיין‬ ‫שוואגער"‪ָ ...‬‬ ‫ָ‬ ‫ּפלאץ וואו צו שעצן‬ ‫לעמאל טרעפן ַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַא מענטש קען ַא‬ ‫איינער ַאנערקענט מיין חשיבות"‪ַ ...‬אנטשולדיגט‪,‬‬ ‫גארנישט‪ ...‬דער תירוץ איז‪ַ ,‬אז דער מענטש‬ ‫דאך ָ‬ ‫זאגסט ָ‬ ‫ָ‬ ‫זאגט לגבי כיבוד‬ ‫זיין פרוי‪ּ .‬פונקט ווי דער ספר חרדים ָ‬ ‫געדארפט‬ ‫ַ‬ ‫נאר‬‫מ'האט ָ‬‫ָ‬ ‫גארנישט מיט דיר‪.‬‬ ‫ס'האט ָ‬ ‫ָ‬ ‫לייגט גלייך ַאריין אין זיין מוח וואו יענער שטייט‪ :‬איז‬ ‫דארף טרעפן און זיך מתבונן זיין אין די‬ ‫אב‪ַ :‬אז ַא קינד ַ‬ ‫האט מען דיר‬ ‫אויסשטעלן דעם בילד‪ ,‬דעריבער ָ‬ ‫ער אויף מיין מדריגה? אויף ַא העכערע מדרגה ָאדער‬ ‫שטארק שעצן‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫וואס מ'קען‬‫נקודות פון זיינע עלטערן ָ‬ ‫דארף‬ ‫ַאביסל ַארויפגעריקט‪ .‬ממש דעם זעלבן בליק ַ‬ ‫האט ָאנגעהויבן‬ ‫נאך איידער ער ָ‬ ‫ַא נידריגערע מדרגה? ָ‬ ‫מאן ַארבעטן צו טרעפן עּפעס‬ ‫דארף דער ַ‬ ‫דאס זעלבע ַ‬ ‫ָ‬ ‫האבן אויף זיך און אויף די ַארומיגע‪.‬‬ ‫מען ָ‬ ‫האט‬ ‫זיך מתבונן זיין אין יענעמ'ס ּפנימיות ָאדער עבודה‪ָ ,‬‬ ‫וואס ער קען איר שעצן אין הארץ‪ .‬ער קען‬ ‫ַא נקודה ָ‬ ‫קלאר‪ַ ,‬אז ווען ַא מענטש איז מכבד‬ ‫אודאי איז אויך ָ‬ ‫ער אים שוין ַאריינגעשטעלט אין ַא קעסטל‪.‬‬ ‫וואס איז מיין‬ ‫דאס איז ַא נשמה ָ‬ ‫זיך מתבונן זיין ַאז ָ‬ ‫דאס שּפעטער אויך‬ ‫מאל מכבד‪ ,‬וועט ָ‬ ‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫און איז ָ‬ ‫וואס איז‬ ‫דעריבער‪ ,‬ווען ס'קומט צו שלום בית ָ‬ ‫שלימות‪ָ ,‬אדער קען ער זיך מתבונן זיין אין ַאנדערע‬ ‫ּפראקטישע אויפפירונג‪ָ .‬אבער‬ ‫ַ‬ ‫ַארויסקומען אין די‬ ‫אויסגעשטעלט אויף ַאן אופן ַאז דו ביזט דער משּפיע‬ ‫לעמאל‬ ‫ָ‬ ‫זאכן‪ .‬ס'איז ַא‬ ‫ּפראקטישע ַ‬ ‫נקודות‪ ,‬ביז צו די ַ‬ ‫הארץ‪,‬‬ ‫מ'דארף ָאנהויבן מיט'ן מכבד זיין דעם מקבל אין ַ‬ ‫ַ‬ ‫מ'זאל‬ ‫דאס מיט'ן מח ַאז ָ‬ ‫און זי איז דער מקבל‪ ,‬שּפילט ָ‬ ‫יא טרעפן‪.‬‬ ‫וואס מ'קען ָ‬ ‫דא עּפעס ַא הערכה ָ‬ ‫ָ‬ ‫האבן דעם מקבל‪ ,‬מער ווי דער‬ ‫דארפסט ָ‬ ‫וויסנדיג ַאז דו ַ‬ ‫האבן‪ .‬און וויפיל מער דו וועסט זיך‬ ‫מקבל דארף דיר ָ‬ ‫דאס זעלבע איז ביי‬ ‫נישט וועלן מעריך זיין יענעם‪ָ .‬‬ ‫ַארבעטן כדי צו טרעפן גוטע מעלות‬ ‫צוגעוואוינען צו קוקן אויף די ּפנימיות און נישט אויף‬ ‫רימאן‪ָ ,‬אדער ַא רב מיט ַא תלמיד‪.‬‬ ‫אן עושר מיט אן ָא ַ‬ ‫וואס איז זייער‬ ‫דא ַא חזן ָאדער ַא זינגער ָ‬ ‫מאל איז ָ‬‫ַא ָ‬ ‫האסטו געטון דיין‬ ‫ַאלע ַארומיגע לבושים‪ַ ,‬אלץ מער ָ‬ ‫געשמאקסטער‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫זאל זיין דער‬ ‫אפילו אויב דער תלמיד ָ‬ ‫נאך‬ ‫געווארן‪ָ .‬אבער פון ַאלע טענער איז ָ‬ ‫ָ‬ ‫הייזעריג‬ ‫דאס ַאז‬ ‫תפקיד‪ .‬ווען דו ביזט יענעם מעריך‪ ,‬ערמעגליכט ָ‬ ‫נאך קלוגער פון אים‬ ‫און אפילו אויב די פרוי איז ָ‬ ‫נאך זינגען‪ .‬ער קען‬ ‫טאן וואו ער קען ָ‬ ‫געבליבן איין ָ‬ ‫זאלסט קענען משּפיע זיין‪ .‬מ'קען נישט משּפיע זיין‬ ‫דו ָ‬ ‫ראּפצוקוקן‪,‬‬ ‫דא קיין סיבה ַא ָ‬ ‫און ס'איז בכלל נישט ָ‬ ‫ראּפגיין נידריג‪ ,‬און ַארויפגיין הויך‬ ‫טאקע נישט ַא ָ‬ ‫שוין ַ‬ ‫דעמאלט איז‬ ‫ָ‬ ‫ריכטיג אויב מ'שעצט נישט יענעם‪ ,‬ווייל‬ ‫ָאבער דער מציאות בלייבט‪ַ ,‬אז אויב יענער איז ַא‬ ‫קען ער זיכער נישט‪ .‬דער קול איז אים אויסגעריבן‪.‬‬ ‫האסטו אויפגעטון מיט דיין נתינה?‬ ‫וואס ָ‬ ‫דא ַא פירוד‪ ,‬און ָ‬ ‫ָ‬ ‫מקבל‪ ,‬לייגט עס ַאריין אין אונזער מח ַא מחשבה פון‬ ‫וואס ווען ער זינגט‬‫טאן ָ‬‫דא איין געוויסע ָ‬ ‫ָאבער ס'איז ָ‬ ‫גרינגשעצונג‪ .‬ער רעדט מיט ַא זלזול ווייל‪" :‬איך מיין‬ ‫נאך מיטגיין‪.‬‬ ‫ַאזוי‪ ,‬קען עס ָ‬ ‫געבן געלט איז נישט גענוג‪...‬‬ ‫האט‬ ‫כ'זאג ּפשוט דעם מציאות"‪ ...‬און אויב ָ‬ ‫גארנישט‪ָ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫כאטש‬‫דארף ַא מענטש טרעפן אין זיין מוח ָ‬ ‫ַאזוי ַ‬ ‫האט זי שוין‬ ‫״וואס ָ‬ ‫צומאל פרעגט דער מענטש‪ָ :‬‬ ‫ָ‬ ‫ווארט‪ ,‬שּפירט ער ווי ער איז‬ ‫געזאגט ַא גוט ָ‬ ‫ָ‬ ‫מאל‬ ‫ער ַא ָ‬ ‫ּפלאץ וואו ער קען איר אמת'דיג שעצן‪.‬‬ ‫איין געוויסע ַ‬ ‫לאז איר‬ ‫ווייטער טענות? איך גיב איר געלט‪ ,‬איך ָ‬ ‫געגאנגען לפנים משורת הדין‪...‬‬ ‫ַ‬ ‫ממש‬ ‫האבן‬ ‫האט מען געזען ביי ַאלע ערליכע אידן‪ ,‬זיי ָ‬ ‫ַאזוי ָ‬ ‫נאך? דו קענסט‬ ‫וואס ָ‬ ‫וואס זי וויל‪ָ ,‬‬ ‫קויפן ַאלעס ָ‬ ‫דאס איז ָאבער נישט‬ ‫צאּפן מיין בלוט?" – ָ‬ ‫אויפהערן ַ‬ ‫גארנישט חשוב'ער ווי‬ ‫דער משּפיע איז ָ‬ ‫האבן מצליח‬ ‫געארבעט ביז זיי ָ‬ ‫זיך ַאריינגעלייגט און ַ‬ ‫דער מקבל‬ ‫געווען צו מכבד זיין יענעם און טרעפן זיינע מעלות‬ ‫ריכטיג‪ ,‬ווייל אפילו אויב מ'גיבט ַאלע נתינות אין דער‬ ‫פון ָאט דעם בליק קומען חז"ל אונז ַארויסצונעמען‪.‬‬ ‫וואו מ'קען אים שעצן‪.‬‬ ‫נאך נישט‬ ‫האט מען ָ‬ ‫וועלט‪ ,‬אויב מ׳איז נישט מכבד‪ָ ,‬‬ ‫ָאנגעהויבן געבן‪.‬‬ ‫שאפן די‬ ‫בא ַ‬ ‫האט ַ‬ ‫זאגן אונז‪ :‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫זיי ָ‬ ‫ַא דומם איז זייער לייכט צו שעצן‪...‬‬ ‫לאזט זיך נישט‪.‬‬ ‫"יא‪ָ ,‬אבער זי ָ‬ ‫טענה'ט דער מענטש‪ָ :‬‬ ‫דאס‬ ‫וועלט מיט ַא צורה פון 'משּפיעים' און 'מקבלים'‪ָ ,‬‬ ‫וואס ענדיגט זיך נישט‬‫דא פון ַאן עבודה ָ‬ ‫מ'רעדט ָ‬ ‫האב איר מכבד געווען? זי‬ ‫מאל איך ָ‬‫דו ווייסט וויפיל ָ‬ ‫פאר'ן תועלת פון דער וועלט‪ָ ,‬אבער כלּפי‬ ‫איז ַא סדר ַ‬ ‫סאך שווערער צו מכבד‬ ‫ַאזוי שנעל‪ ,‬און אוודאי איז ַא ַ‬ ‫וויאזוי זיך ַארויסצודרייען"‪...‬‬ ‫איז ַא בעל־כשרון עצום ַ‬ ‫דאס בכלל נישט מעלה‬ ‫דעם מציאות פון די נשמות איז ָ‬ ‫וואס‬ ‫זיין די פרוי‪ ,‬ווי מכבד זיין ַאלע ַאנדערע ענינים ָ‬ ‫וויאזוי זי‬ ‫ס׳האט נישט צו טון מיט ַ‬ ‫ָ‬ ‫דער תירוץ איז‪ַ ,‬אז‬ ‫זאכן‬ ‫נאר אויסגעשטעלט כדי ַ‬ ‫ומוריד! דער סדר איז ָ‬ ‫מ'דארף מכבד זיין‪ .‬ערשטנס‪ ,‬ווייל ַאז ַא ספר תורה‬ ‫ַ‬ ‫וואס ס'טוט זיך ביי‬ ‫ס'האט צו טון מיט ָ‬ ‫ָ‬ ‫נעמט עס ָאן‪.‬‬ ‫זאלן געטון ווערן ריכטיג‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫לאמיר נישט אויספירן די‬ ‫באשולדיגט מיר נישט‪ ,‬און ָ‬ ‫ַ‬ ‫דארפסט ָאנהויבן מכבד זיין די‬ ‫דיר אינעם מוח‪ .‬דו ַ‬ ‫בארימט זיך אויף ַא צווייטן‬ ‫ווען ַא כתה ז' מלמד ַ‬ ‫האלב‪...‬‬ ‫צווייטע ַ‬ ‫ּפנימיות'דיגע ווערד פונעם מקבל‪.‬‬ ‫פארשטייט‬ ‫נאר ַא כתה ג' מלמד" – ַ‬ ‫ווייל‪" :‬יענער איז ָ‬ ‫ּפראבלעם צו מכבד זיין ַא ספר‬ ‫האב נישט קיין ָ‬ ‫איך ָ‬ ‫פאר די אויגן‪ַ ,‬אז‬‫האלטן ַ‬ ‫צום שלוס‪ ,‬איז כדאי צו ַ‬ ‫נאריש‪ ,‬ווייל די קינדער פון כתה ג'‬ ‫מען ַאז ער רעדט ַ‬ ‫ּפראבלעם? ַא ספר תורה איז זייער‬‫וואס איז דער ָ‬ ‫תורה‪ָ .‬‬ ‫האט אונז געטרויעט‪ .‬אויב דער‬ ‫דער אויבערשטער ָ‬ ‫פאר‬‫וואס קען גוט מסביר זיין ַ‬ ‫האבן ַא מלמד ָ‬ ‫דארפן ָ‬ ‫ַ‬ ‫גאנצן‬‫וואלט מיר ַא ַ‬ ‫הייליג‪ָ .‬אבער ווען ַא ספר תורה ָ‬ ‫זא שווערע עבודה‪ַ ,‬אן‬ ‫האט אונז געגעבן ַא ַ‬ ‫רבוש"ע ָ‬ ‫האבן‬ ‫דארפן ָ‬ ‫רגאנג‪ ,‬און די קינדער פון כתה ז' ַ‬ ‫יא ַ‬‫זייער ָ‬ ‫וואס‬ ‫געזאגט‪" :‬דו ביזט שולדיג!" ווייס איך נישט ָ‬ ‫ָ‬ ‫צייט‬ ‫פאדערט‬ ‫וואס ָ‬ ‫עבודה תמידית‪ַ ,‬א פנימיות׳דיגע עבודה ָ‬ ‫צוגעּפאסט פאר זייער כתה‪ .‬דער‬ ‫ַ‬ ‫וואס איז‬ ‫ַא מלמד ָ‬ ‫פאר'ן ספר תורה‪ ...‬מיט ַא‬ ‫וואלט געווען מיט'ן כבוד ַ‬ ‫ָ‬ ‫ַאזויפיל ביטול‪ ,‬איז דער ּפשט ַאז דער אויבערשטער‬ ‫זאל זיין די‬ ‫תכלית פון ביידע מלמדים איז‪ַ ,‬אז צום סוף ָ‬ ‫סאך לייכטער צו ַארבעטן‪ַ ,‬א בית הכנסת‪,‬‬ ‫דומם איז ַא ַ‬ ‫ווייסט דאס גרויסקייט פון ַא איד‪ .‬ער וויל פון דיר‬ ‫רעזולטאטן‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫בעסטע‬ ‫ַא ספר תורה‪ ,‬א‪.‬א‪.‬וו‪ָ .‬אבער ווען ס'קומט צו ַא צווייטן‬ ‫מער‪ ,‬ווייל ער ווייסט דיין גרויסקייט‪.‬‬ ‫פאר דעם‬ ‫דאס זעלבע איז לגבי אונזער ענין‪ַ :‬‬ ‫ָ‬ ‫סאך שווערער‪.‬‬ ‫זאכן ַא ַ‬ ‫מענטש‪ ,‬ווערן ַ‬ ‫גליון הבינני || ‪7‬‬ ‫ראנגלט זיך‬ ‫וואס ַ‬ ‫דאס חשיבות פון ַא איד ָ‬ ‫ָ‬ ‫און קומט 'נישט' ָאן צום ציל‬ ‫מתוך שיעור יום שני ּפ רשת תצוה י' אד"א תשפ"ד‬ ‫צעבראכן אפילו פון ַא‬ ‫ָ‬ ‫נישט ווערן‬ ‫עסנווארג‬ ‫ַ‬ ‫די הנאה פון זיסע און זויערע‬ ‫געראנגל‬ ‫ַ‬ ‫לעבנסלענגליכן‬ ‫דער בעל התניא אין ספה"ק ליקוטי אמרים ברענגט פונעם זוהר הק'‬ ‫זאגט דער בעל התניא בלשון קדשו‪' :‬ולכן אל יפול לב אדם עליו‪ ,‬ולא ירע‬ ‫ָ‬ ‫פאר יעקב (אידישע קינדער)‪:‬‬ ‫זאגט ַ‬‫וואס רבקה (די שכינה הק') ָ‬ ‫ּפשט אין דעם ּפסוק ָ‬ ‫צעבראכן דערפון! 'גם אם יהיה כל ימיו במלחמה‬ ‫ָ‬ ‫לבבו מאוד' – ווער נישט‬ ‫ווארט 'מטעמים' איז ַא לשון רבים‪,‬‬ ‫דאס ָ‬ ‫וַ ֲע ֵשׂה לִ י ַמ ְט ַע ִמּים כַ ֲּא ֶשׁר ָא ַה ְב ִתּי‪ָ .‬‬ ‫זאלסטו וויסן‬ ‫גאנצן לעבן געפינסטו זיך אין דער מלחמה‪ָ ,‬‬ ‫זו' – אפילו אויב ַא ַ‬ ‫סארט נחת רוח אין הימל‪ ,‬כביכול‪.‬‬ ‫דא צוויי ָ‬ ‫ווייל ס'זענען ָ‬ ‫ַאז‪' :‬כי אולי לכך נברא וזאת עבודתו לאכפיא לסטרא אחרא תמיד'!‬ ‫זאגט דערויף ַא משל ַאז ּפונקט ַאזויווי ביי גשמיות'דיגע‬ ‫דער זוהר הק' ָ‬ ‫שטארק‬ ‫ַ‬ ‫דאך ַאזעלכע הייליגע ווערטער וועלכע זענען ַאזוי‬ ‫דאס זענען ָ‬ ‫האט‬‫דא ווען ַא מענטש ָ‬ ‫סארט מעדנים‪ .‬ס'איז ָ‬ ‫רהאן צוויי ָ‬‫פא ַ‬ ‫מאכלים איז ַ‬ ‫נוגע אויף למעשה! מיר זענען צוגעוואוינט ַאז די הצלחה אין עבודת ה' איז‬ ‫שארפע‬ ‫דא ווען ער גלייכט דירעקט ַ‬ ‫עסנווארג‪ ,‬און ס'איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫הנאה פון זיסע‬ ‫פארשטייט זיך ַאז ער איז‬ ‫פאקטיש ָאנגעקומען‪ַ ,‬‬ ‫בלויז ווען ַא מענטש איז ַ‬ ‫ס'זאל זיין‬ ‫ָ‬ ‫געמאכט מיט געווירצן ַאז‬ ‫ַ‬ ‫עסנווארג ָ‬ ‫וואס איז גוט‬ ‫ַ‬ ‫און זויערע‬ ‫אינגאנצן‬ ‫ַ‬ ‫ָאנגעקומען מיט ביטול און מיט אמונה‪ָ ,‬אבער למעשה איז ער‬ ‫געדארפט ָאנקומען‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫האט‬ ‫דארט וואו ער ָ‬ ‫ָאנגעקומען ָ‬ ‫סארט מאכלים זענען‬ ‫געשמאק זיך צו דערוויקן דערמיט‪ .‬הגם ַאז די ביידע ָ‬‫ַ‬ ‫סארט טעם‬ ‫זא ָ‬ ‫פארקערט איינס פון דעם צווייטן‪ָ ,‬אבער ס'איז ָ‬ ‫דא ַא ַ‬ ‫ממש ַ‬ ‫מאכסט ַא גרויסן טעות! ווייל דער‬ ‫זאגט‪ :‬דו ַ‬ ‫קומט דער בעל התניא און ָ‬ ‫סארט טעם‪.‬‬ ‫זא ָ‬ ‫דא ַא ַ‬ ‫און ס'איז ָ‬ ‫עצם מושג ַאז דער מענטש איז לוחם‪ ,‬אפילו אויב דער יצר הרע קומט‬ ‫מ'האט אים נישט מבטל געווען‪ָ ,‬אבער אויב מען‬ ‫ָ‬ ‫מאל צוריק און‬ ‫כא ָ‬ ‫נא ַ‬ ‫ָ‬ ‫דא מיט‬ ‫געפינט זיך אין ַא שטענדיגע מלחמה הגם דער סטרא אחרא איז ָ‬ ‫האט ַא נחת רוח פון דער עצם מלחמה‬ ‫השי"ת ָ‬ ‫פאר'ן רבוש"ע!‬ ‫דאס ברענגט ַא נחת רוח ַ‬‫זאלסטו וויסן ַאז ָ‬ ‫שטארקייט‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫ַא‬ ‫דא ַא נחת רוח ביים‬ ‫דאס זעלבע כביכול איז ָ‬ ‫זאגט דער זוהר הק' ַאז ָ‬ ‫ָ‬ ‫וואס אידישע קינדער ברענגען אים;‬ ‫סארט מטעמים ָ‬ ‫רבוש"ע‪ ,‬פון די צוויי ָ‬ ‫וואס קומט דורך ַא‬ ‫געוואלדיגע שפע ָ‬ ‫ַ‬ ‫די‬ ‫שטענדיגע התגברות‬ ‫דאס‬‫די ערשטע נחת רוח איז ווען ַא מענטש איז גענצליך מבטל ָ‬ ‫סארט נחת רוח‪ ,‬ווען‬ ‫רהאן ַאן ַאנדערע ָ‬ ‫פא ַ‬ ‫שלעכטס‪ָ ,‬אבער ַ‬ ‫דאן איז ַ‬ ‫וואס דער מענטש שטוּפט‬ ‫מאל ָ‬ ‫דארט‪ַ ,‬אז יעדעס ָ‬ ‫זאגט ָ‬ ‫דער בעל התניא ָ‬ ‫טאקע נישט גענצליך איבערדרייען דעם רע אויף טוב‪,‬‬ ‫דער מענטש קען ַ‬ ‫דא אונטן‬‫ַאוועק ַא נישט גוטע מחשבה‪ ,‬אונטערדריקט ער די סטרא אחרא ָ‬ ‫געווארן‪ .‬דער‬ ‫ָ‬ ‫ָאבער ער קריגט זיך מיט'ן כח הרע‪ ,‬הגם ס'איז נישט בטל‬ ‫טאקע‬ ‫און דורכדעם ברענגט ער ַא מורא'דיגע השּפעה אויף דער וועלט‪ַ ,‬‬ ‫דארף זיך קריגן מיט'ן יצר הרע!‬ ‫וויבאלד ער ַ‬ ‫ַ‬ ‫האט ַא מורא'דיגע נחת רוח אויך פון דער עבודת ה' פון‬‫אויבערשטער ָ‬ ‫דאס‬‫שלאגן מיט זיין יצר הרע‪ָ .‬‬ ‫ָ‬ ‫האלט זיך אינמיטן‬‫וואס ַ‬‫דעם מענטש ָ‬ ‫האט שוין מבטל‬ ‫דא ביי דעם צדיק‪ ,‬וועלכער ָ‬ ‫ָאט די עבודה איז נישט ָ‬ ‫ַאליין איז די שענסטע שלימות!‬ ‫געווען זיין כח הרע‪ ,‬און ס'קומט אים נישט ַאריין ַאזעלכע מחשבות‪ָ .‬אבער ַא‬ ‫דערפאר קומען צו אים ָיא‬ ‫ַ‬ ‫וואס‬‫אויסגעארבעט‪ָ ,‬‬ ‫ַ‬ ‫נאכנישט‬ ‫וואס איז ָ‬ ‫מענטש ָ‬ ‫וואס חז"ל ָ‬ ‫זאגן (ב"ב טז‪ ,‬א) ַאז דער אויבערשטער‬ ‫דערמאנט ָ‬ ‫ַ‬ ‫דער בעל התניא‬ ‫האלטן מיט'ן יצר הרע‪ .‬קומט‬‫דארף כסדר מלחמה ַ‬ ‫ַאריין די ַאלע בלבולים‪ַ ,‬‬ ‫שאפן רשעים‪ .‬די ּפשט דערפון‬ ‫בא ַ‬ ‫האט אויך ַ‬ ‫שאפן צדיקים און ער ָ‬‫בא ַ‬ ‫האט ַ‬ ‫ָ‬ ‫האט‬ ‫וואס אפילו דער גרויסער צדיק ָ‬ ‫דא אן עבודה ָ‬ ‫ּפראוועט ָ‬ ‫אויס ַאז ער ַ‬ ‫שאפן‬‫בא ַ‬ ‫האט ַ‬ ‫איז נישט ַאז זיי זענען באמת רשעים חס ושלום‪ ,‬נאר השי"ת ָ‬ ‫סארט עבודה! און ווען דו קריגסט‬ ‫זא ָ‬ ‫ּפראווען ַא ַ‬ ‫נישט די געלעגנהייט צו ַ‬ ‫ס'זאל זיי ַאריינקומען‬ ‫וואס זייער עבודה איז ַאז ָ‬ ‫ַאזעלכע מענטשן‪ ,‬בינונים‪ָ ,‬‬ ‫דאן אן‬‫מ'טאר נישט‪ ,‬ברענגסטו ַ‬ ‫ָ‬ ‫וואס‬ ‫טראכטן ָ‬ ‫זיך מיט זיך ַאליין‪ ,‬נישט צו ַ‬ ‫דארפן שטענדיג זיך‬ ‫נטיות מיט רצונות 'כמעשה הרשעים'‪ ,‬און זיי וועלן ַ‬ ‫דארט נכנע ווערן! ָאט די עבודה‬ ‫התעוררות אויבן‪ַ ,‬אז די סטרא אחרא זאל ָ‬ ‫דאס‬‫קיינמאל נישט מצליח ָ‬ ‫ָ‬ ‫קריגן צו מסיח דעת זיין דערפון‪ .‬זיי זענען‬ ‫האבן נישט דעם נסיון פון זיך קריגן‬ ‫קענען צדיקים נישט טון‪ ,‬היות זיי ָ‬ ‫גאנצן‬‫גענצליך מבטל צו זיין‪ַ ,‬אזויווי די צדיקים‪ ,‬נאר זייער ַארבעט איז ַא ַ‬ ‫מיט די מחשבות‪.‬‬ ‫דאס איז זייער תפקיד‪.‬‬ ‫שלאגן דערמיט‪ ,‬און ָ‬ ‫צייט זיך צו ָ‬ ‫פטרון הפצה‬ ‫פטרון חודש כסלו‬ ‫‪718. 686. 8300‬‬ ‫קול הבינני‬ ‫ארה"ב‬ ‫נתנדב לעילוי נשמתו הטהורה של‬ ‫‪072. 257. 7726‬‬ ‫א"י‬ ‫נתנדב על ידי‬ ‫הרב הגאון החסיד האי גברא רבא הקדיש כל ימי חייו לתורה ועבודה עבד‬ ‫את בוראו באש להבה‪ ,‬זכה להעמיד תלמידים רבים בדרך התורה והיראה‬ ‫‪0333. 070. 6585‬‬ ‫בריטניה‬ ‫מו"ה החפץ בעילום שם הי״ו‬ ‫הרב אליעזר בן הרה"ג ר' אליהו יהושע‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים של אלפי ישראל‬ ‫געלדצעלער זצ"ל ‪ -‬ר"י אור ישראל‬ ‫‪0480. 20. 16. 18‬‬ ‫בלגיה‬ ‫יעמוד לו ולב"ב להתברך בבני חיי מזוני רויחי‬ ‫נתבקש לישיבה של מעלה בדמי ימיו ביום ט' כסלו תשס"ה‬ ‫מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫זכות לימוד תורה דרבים יעמוד לנדבן ולב"ב להתברך בבני חיי מזוני רויחי‬ ‫לקבל הגליון בקביעות ע"י אימייל ‪info machonhavineini. com -‬‬ ‫מתוך בריות גופא ונהורא מעליא אמן‪.‬‬ ‫ביהמ"ד ויואל משה ביהמ"ד נצח ישראל‬ ‫בית‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 26‬לאקער ‪42‬‬ ‫ביהמ"ד אהל פיגא ביהמ"ד ישמח‬ ‫סאטמאר לאקער ‪ 40‬פארשעי‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר–בנין בראך–לאקער ‪#213‬‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 53‬לאקער ‪#62‬‬ ‫המדרש‬ ‫ביהמ"ד וויזשניץ לונדון לאקאר ‪25‬‬ ‫משה‬ ‫ביהמ"ד בית‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר ‪ 13‬ביהמ"ד סטאלין‬ ‫ביהמ"ד בראשוב–לאקער ‪58Central Market‬‬ ‫ביהמ"ד קראסנא לאקער ‪#166‬‬ ‫קהל חרדים‬ ‫בואנוס איירעס‬ ‫לאנדאן‪ :‬ביהמ"ד ביאלא ‪ 45‬לאקער ‪33‬‬ ‫ביהמ"ד אבני צדק‬ ‫קרית יואל‪ :‬אלעזר‬ ‫ביהמ"ד ראדאשיץ‬ ‫לאקער ‪25‬‬ ‫ביהמ"ד הגדול וויזניץ עירמאנט‬ ‫מאנסי‪:‬‬ ‫ביהמ"ד וויען–שמש שטיבעל‬ ‫וויליאמסבורג‪:‬‬ ‫ביהמ"ד ראחמיסטריווקא–ליד המקוה‬ ‫בארא פארק‪:‬‬ ‫ניתן להשיג הגליון‬ ‫לאקער‬ ‫ביהמ"ד בּית התלמוד ליד הביהמ״ד‬ ‫ביהמ"ד רב טוב‬ ‫ביהמ"ד בית‬ ‫לאקער ‪219‬‬ ‫ביהמ״ד קראלי–שמש שטיבעל‬ ‫ביהמ"ד טאהש–ליד המקוה‬ ‫במקומות הבאים‪:‬‬ ‫‪109‬‬ ‫ביהמ"ד חברה ש"ס בביהמ"‬ ‫ביהמ"ד בית דוב‬ ‫מנחם זאב‬ ‫ביהמ"ד סאטמאר‬ ‫‪The Winery 18 Ave‬‬ ‫ביהמ"ד ווילעדניק בנין שיף‬ ‫‪ || 8‬גליון הבינני‬