יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

לשבוע הבעל"ט
ספה"ק מאור עינים (מטות)
מד"ה יום
כי מה שאמרו בגמרא ראשון
מערכת "קול דודי" מכל מקום מפני שצריך שני
וזהו איש כי ידור שלישי
א וועלט פון ליכטיגע חסיד'ישע שמועסן
אין אמעריקע אין אידיש לכך אמרו חז"ל רביעי
605.313.6695 וידבר משה אל ראשי
עד ד"ה שזה עיקר נתינת
חמישי
אין ענגלאננד
033.0551.7811 צו באקומען אינדערהיים דעם חודש'ליכן קונטרס
ערשטע חודש האלב פרייז ,רופט 848-243-1624
אין ארץ ישראל
035. 100.200 פרשת תולדות תשפ''ז /גליון ר"ה
א נייע סעריע פון ספעציעלע שיעורים
אויף סדר התפילה
חסיד'יש גערעדט
מיט הרה"ח יצחק אייזיק סאקס שליט"א
אין 'קול דודי' היכל המרכזי נומער 1
א חסידי'שע דערהער פון די פרשה אויף למעשה
בלויז גוט -אבער עס פילט
נישטא קיין
הנחה ,אז אט יעצט קומט צוגיין דער שלעכטס ,וואס דאס איז דער
'עונש' .אבער אינ'אמת'ן הייבט זיך עס נישט ָאן! נישטא אזא זאך
ווי עכטע 'שלעכטס' – וועלכע דינען אלס 'עונש'! פון הימל קומט
שווערליך
שלעכטס!
נישט אראפ קיין שלעכטס! די איינציגסטע זאך וואס דער מקטרג
קען טון ,איז פשוט צו באהאלטן די גוטס וואס ליגט דא! דער 'קדושת לוי' אין אונזער סדרה ,באלייכט אונז מיט א נייע
אינעם אויבנדערמאנטן משל :אנשטאט דו זאלסט באלד ליכטיגקייט ,איבער די יסורים וועלכע קומען אלס 'כפרת עוונות'.
באקומען אן אנבאט צו זיין א 'מחנך' ,פאר א גרעסערן געהאלט – " ּונְ ָב ֵאר ִענְ יַ ן ַה ְּב ָר ָכה ׁ ֶש ֵּב ַר ְך יִ ְצ ָחק ֶאת יַ ֲעקֹבְ ,ו ָר ָצה לְ ָב ֵר ְך ֶאת ֵעשָׂ וַּ .דע,
וואס דעמאלט וואלסטו ארויסגעגאנגען פון דיין ערשטע דזשאב
'בדרך כבוד' – טראסקעט מען דיר ארויס פון דארט מיט בזיונות,
ִּכי ַה ּכֹל ֻּדגְ ָמא ִּדלְ ֵע ָּלאְּ ,כ ַמ ֲא ַמר ֲח ָכ ֵמינ ּו זַ "ל ְּב ַמ ֶּס ֶכת ּ ְפ ָס ִחים 'הוֹ ד ּו לַ ה' ִּכי
טוֹ ב ִּכי לְ עוֹ לָ ם ַח ְס ּדוֹ 'ֵ ּ ,פר ּו ׁש הוֹ ד ּו לַ ה' ׁ ֶשגּוֹ ֶבה חוֹ ָבתוֹ ְּבטוֹ ָבתוֹ ׁ ֶשל ָא ָדם",
עס איז פארהאן טויזנטער מעשיות
און ערשט דערנאך באקומסטו דעם נייעם אנבאט ,און צום סוף דער פשוט'ער פשט אין דער גמרא איז ,אז ווען דער אויבערשטער וואס מענטשן פארציילן אויף
זיך ,אז זייערע יסורים האבן זיי
זעסטו אז עס האט זיך אלעס געלוינט .קומט אויס :בלויז דער גיבט פאר א מענטש יסורים און ער מאנט איין דעם חוב ,איז דאס
חלק 'וויאזוי' עס זאל צוגיין – אט דאס איז געווען דער 'עונש' בסך הכל איינע פון די טובות וואס דער מענטש האט באקומען
און 'כפרת עוונות'! (אין ספרים ווערט געברענגט ,אז ווען א מענטש ווייסט
אט דער נקודה מיט א קלארקייט – ווערט 'נמתק' די 'דינים' ,און אפילו דער
פונעם אויבערשטן .אבער דער 'קדושת לוי' איז אנדערש מסביר: געברענגט צו עפעס וואס זיי האבן
"כלוֹ ַמר ִּכי ָּכל ַמה ְּד ָע ִביד ַר ֲח ָמנָ א לְ ַטב ָע ִבידֲ ,הגַ ם ׁ ֶש ְּב ֵעינֵ י ָה ָא ָדם ּדוֹ ֶמה ְּ
פראצעדור פונעם טויש ,קען אויך צוגיין אויף א געשמאקן אופן ,אז מען זאל ׁ ֶש ָּד ָבר זֶ ה ה ּוא ַרע לוֹ ָ ,א ְמנָ ם ֶּב ֱא ֶמת ֵאינוֹ ֵּכןַ ,רק ׁ ֶשגּוֹ ֶבה חוֹ ָבתוֹ ְּב ָד ָבר נישט גע'חלומ'ט אנצוקומען דערצו
זען דעם 'טוב'). ׁ ֶשה ּוא טוֹ ָבהַ .א ְך ֵּכ ָיון ׁ ֶש ְּמ ֻד ֶּמה לָ ָא ָדם ׁ ֶשה ּוא ַרע ְויֵ ׁש לוֹ ַצ ַער ִמ ֶּזהַ ,על זֶ ה
מיט דעם פארשטייט מען הערליך שיין די פרשה פון 'ברכת ָא ְמר ּו 'הוֹ ד ּו לַ ה' ִּכי טוֹ ב ְּ -כ ׁ ֶשגּוֹ ֶבה חוֹ ָבתוֹ ְּבטוֹ ָבתוֹ ׁ ֶשל מענדל איז געשטאנען אויף די טרעפ אראפצוגיין פונעם אפיס,
ָא ָדם'ְּ ,כלוֹ ַמר ָמה ׁ ֶשה ּוא טוֹ ָבה לָ ָא ָדםָּ ,בזֶ ה גּוֹ ֶבה אין דער האנט האט ער געהאלטן דעם 'אנטזאגונגס בריוו' ,און
חוֹ ָבתוֹ ַ ,רק ָה ָא ָדם ֵאינוֹ ֵמ ִבין זֶ ה ְויֵ ׁש לוֹ ַצ ַער ִמ ֶּזה". ער האט געשפירט ווי זיין וועלט פאלט צוזאם אויף אים ...שוין
מאכט ער נאך זיכער ,אז דער אומבאקוועמליכקייט ער טייטשט 'בטובתו של אדם' – די ספעציעלע צען יאר וואס ער ארבעט דא אין דעם אפיס אלס בוכהאלטער,
פונעם טויש זאל נישט זיין סתם 'אומבאקוועם' ,נאר 'טובות' וואס דער מענטש באקומט יעצט ער האט שוין גע'חלומ'ט צו גיין העכער אין ראנג און ארויפצוגיין
מיטן געהאלט ,און דא אויפאיינמאל אזא בראך ...נישט בלויז מען
מיר זאלן אפקומען וואס מיר דארפן אפקומען! אלע יסורים פון א מענטש זענען בעצם
בשעת'ן ליידן די יסורים.
העכערט אים נישט אין ראנג ,נאר מען ווארפט אים פשוט אראפ
געוואלדיגע טובות! נישט בלויז ווייל עס וואשט פון אלע טרעפ.
אים אפ פון די חטאים ,נאר אפילו פאר זיך זעלבסט ממש מיט אלע כוחות האט ער איינגעהאלטן זיינע טרערן ,אבער
יצחק' וואס ער האט געגעבן פאר יעקב"ְ .ויָ ד ּו ַע ִּכי ִמ ַּדת ַה ִּדין ה ּוא איז דאס טובות! עס טראגט אים אויף א בעסערן פלאץ ווי פריער! ווי נאר ער איז אנגעקומען אהיים – האט דער פלייץ אויסגעבראכן.
ישְ ,ויַ ֲעקֹב ה ּוא טוֹ בוֹ ת ׁ ֶשל יִ שְׂ ָר ֵאל. יִ ְצ ָחקְ ,ו ֵעשָׂ ו ה ּוא ּכ ַֹח ַה ְמ ַק ְט ֵרג ְו ַה ַּמ ֲענִ ׁ אזויווי אין דער מעשה וואס מיר האבן אנגעהויבן ,און אזוי זענען ער האט באוויינט זיין אנטוישונג ,זיין ווייטאג ,זיין פארשעמונג,
ְוזֶ ה ּו יִ ְצ ָחקֶ ׁ ,שה ּוא ִמ ִּמ ַּדת ַה ִּדיןָ ,ר ָצה לְ ָב ֵר ְך ֶאת ֵעשָׂ ו ,ה ּוא ַה ְמ ַק ְט ֵרג פארהאן טויזנטער מעשיות וואס מענטשן פארציילן אויף זיך ,אז זיין יאוש און זיין שרעק פונעם אומבאקאנטן מארגן .ער האט
ישְּ ,כ ַמ ֲא ַמר ֲח ָכ ֵמינ ּו זַ "ל 'ה ּוא ַה ֵ ּי ֶצר ָה ַרע ה ּוא ַה ַּמלְ ָא ְך ַה ָּמ ֶות'ְ .ולֹא ְו ַה ַּמ ֲענִ ׁ די יסורים האבן זיי ממש געברענגט צו עפעס וואס זיי האבן נישט געשפירט ווי זיין לעבן האט זיך אפגעשטעלט אויף אייביג!
ֵּכן ָהיָ הַ ,רק ֵּב ַר ְך לְ יַ ֲעקֹב ׁ ֶשה ּוא טוֹ ָבה לְ ָא ָדםִּ ,כי ָּכל ַמה ְּד ָע ִביד ַר ֲח ָמנָ א געהאט גע'חלומ'ט .און אויף דעם זאגט דער 'קדושת לוי' :דער אזעלכע יסורים האט ער נאך קיינמאל נישט געשפירט.
לְ ַטב ָע ִבידַ ,רק ׁ ֶשה ּוא ָּבא ְּב ִא ְת ַּכ ְסיָ אְ .ו ֵכן יַ ֲעקֹב ָא ִבינ ּו ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ ם ָּבא 'כפרת עוונות' קומט נישט צוליב דיין שלעכטע דורכגאנג ,ווייל
ְּב ִא ְת ַּכ ְסיָ אֶ ׁ ,שלּ ֹא יָ ַדע יִ ְצ ָחק ָא ִבינ ּו ָעלָ יו ַה ּׁ ָשלוֹ םְ ,ו ָה ֵבן" .דער 'מידת צוויי דריי טעג זענען דורכגעגאנגען ,ער האט זיך געשטארקט און
עכט איז נישטא דא קיין שלעכטס ,נאר וויבאלד דו פארשטייסט אנגעהויבן זוכן אן אנדערן דזשאב.
הדין' וויל געבן כוחות פארן מקטרג ,און עס קוקט אויס 'עק נאכנישט די גוטס וואס ליגט דא – דערפאר קומסטו אויך אפ
וועלט' ,עס גייען דא אראפקומען עונשים ,אז רחמנא ליצלן. דיינע עוונות. מען האט אים אנגעטראגן א פאזיציע אלס 'מחנך פרטי' .ער האט
אבער אינ'אמת'ן ווייל דער 'מידת הדין' בלויז איין זאך :די ברכות אלעמאל געשפירט ביי זיך א חוש צו 'חינוך' ,דערפאר האט ער
זאלן געגעבן ווערן פאר יעקב – אבער אויף א באהאלטענעם אין אנדערע ווערטער :דער אויבערשטער וויל צומאל געבן פאר
נישט אפגעזאגט דעם אנבאט ,פרובירן מוז מען כאטש.
אופן! אויבנאויף זאל עס אויסקוקן ווי מען וויל דא בענטשן עשיו, א מענטש א געוואלדיגע גוטע טויש אין לעבן ,אבער דער מענטש
איז ליידער נישט ראוי דאס צו באקומען אויף א גאלדענעם טאץ, ער האט אויספרובירט דעם דזשאב ,און צום גרויסן וואונדער
אבער דער אינערליכער אמת איז :מען בענטשט בלויז יעקב.
אז ער אליינס זאל מיטהאלטן און זען די גוטס .דערפאר שיקט האט ער פלוצלינג אנגעהויבן צו שפירן אסאך מער סיפוק פון
אים עס דער אויבערשטער אויף א באהאלטענעם וועג .פלוצלינג זיין איצטיגן דזשאב .די הצלחה האט אים געשיינט און ער האט
אזא גוטער באשעפער זעט דער מענטש אז ער באקומט יסורים ,און עס טוט אים וויי און
ער וויינט דערויף ,און אט דאס איז זיין כפרה! נישט ווייל ער האט
זיך צוביסלעכווייז ארויפגעארבעט מער און מער ,ביז עטליכע
יאר איז ער געווען דער 'באקאנטער מחנך' וועלכער האט מצליח
פון אזא שטיקל קדושת לוי קען מען כאפן א התפעלות וואספארא באקומען עפעס שלעכטס ,נאר ווייל עס פילט שלעכט! געווען אין אלע הינזיכטן ,ברוחניות ובגשמיות.
גוטער באשעפער מיר האבן! נישט בלויז ער טוט גוטס מיט אונז זאגט דער הייליגער בארדיטשובער רב"ְ :ונִ ְמ ָצא ְּכ ׁ ֶש ַה ָּקדוֹ ׁש ָּבר ּו ְך דעמאלט האט ער ארויסגענומען דעם צוקנייטשן 'אנטזאגונגס
א גאנצן צייט בקביעות ,און נישט בלויז ער ברענגט אונז כסדר ה ּוא נוֹ ֵתן ּכ ַֹח לְ ִמ ַּדת ַה ִּדין לַ ֲע ֹנשׁ ֶאת ָה ָא ָדםְּ ,כ ִפי ַמה ׁ ֶש ָאנ ּו רוֹ ִאין ְּב ִה ְת ַ ּגלּ ּות בריוו' פונעם אונטערשטן שאפע ,ער האט דאס אריינגעלייגט
צו נאך א בעסערן פלאץ ווי פריער – מאכט ער נאך זיכער ,אז ה ּוא נוֹ ֵתן ּכ ַֹח לְ ַה ְּמ ַק ְט ֵרג לַ ֲע ֹנשָׁ ,א ְמנָ ם ֶּב ֱא ֶמת ְּב ִא ְת ַּכ ְסיָ א ה ּוא טוֹ ָבהִּ .כי אין א גאלדענעם ראם ,און עס אויפגעהאנגען אין דיינונג רום
דער אומבאקוועמליכקייט פונעם טויש ָּכל ַמה ְּד ָע ִביד ַר ֲח ָמנָ א לְ ַטב ָע ִביד" .ווען מיר זעען אז דער מקטרג – ווען אונטער דעם שטייט געשריבן" :דער בריוו וואס האט מיר
זאל נישט זיין סתם 'אומבאקוועם' ,נאר המשך אין עמוד ב האט א כח צו שטראפן – ווערן מיר איבערצייגט אין א פאלשע געשאנקען מיין לעבן".
פטרון חצי חודש כסלו פטרון חצי חודש כסלו
נדבת ידידנו הנכבד הרה"ח ר' יעקב יהושע פיש שליט"א נדבת ידידנו הנכבד הרה"ח ר' הערשל פריעדמאן שליט"א
הפצת הגליון בק"ק וויען
לעילוי נשמת אביו הרה"ח ר' אלתר בן ציון ב"ר מרדכי שלמה זכרונו לברכה לעילוי נשמת אביו הרה"ח ר' יעקב דוב ב"ר מאיר זכרונו לברכה נתנדב ע"י
נלב"ע ז' כסלו תשפ"ה נלב"ע ג' כסלו
א נא לא לעיין בשעת התפילה וקריאת התורה
אפענע שמועס צווישן דעם משפיע און בחור'ל א חסיד'ישער בחור
אמונה פשוטה
לויט וואס מעסט זיך אונזער 'אמונה פשוטה'? • און פארוואס טוט 'אמונה' אוועקנעמען דער
עיקר פון אלע שוועריקייטן אין לעבן?
– זענען די עיקר שוועריקייט. ערד און פאשע דיך מיט אמונה"... משפיע :א גוטן ,אברהם יצחק.
אברהם יצחק :כ'פארשטיי נישט וואס דער משפיע רעדט .די משפיע :יא ,אוודאי ,ס'איז א ווארט פונעם שרף פון קאצק. אברהם יצחק :א גוטן אייך .כ'מוז זאגן אז די שמועסן וואס מיר
עיקר שוועריקייט איז די קושיות וואס מ'האט דערויף? וויאזוי אייגנטליך איז עס א שטארקע חיזוק-ווארט; נעמליך ,אז האבן געהאט אויף 'אמונה' ,האבן מיר מורא'דיג געשטארקט.
ארבעט דאס?... אפילו ווען א מענטש געפינט זיך אין זייער א נידריגע מצב, צוערשט האב איך פארשטאנען וואס פונקטליך מיינט
משפיע :לאמיר דיר עס בעסער מסביר זיין ,מיטן ער ליגט ממש אויף די ערד – 'שכן ארץ' ,איז די עצה דערפאר 'אמונה' ,וואס איז די עבודה פון אמונה און וויפיל מ'דארף
אויבערשטנ'ס הילף .כ'וועל דיר געבן א ביישפיל וואס איך 'רעה אמונה' – ער זאל רעדן פון אמונה ,פונקט ווי שאף פאשען ארבעטן דערויף .און אויסער דעם ,האט עס מיר געגעבן א
הער גאנץ אפט :מ'דאוונט אסאך אויף א געוויסע זאך ,מ'בעט גראז אן קיין אויפהער ,בייטאג און ביינאכט .דאס לשון וואס נייע בליק אויף די גאנצע נושא פון 'בלבולים' .מ'האט דא
זיך אויס און מ'איז מתפלל ,מ'פרובירט איינצורייסן וועלטן די פסוק האט אנגעכאפט' ,רעיה' – פאשען ,ברענגט ארויס געזאגט א גרויסע חידוש ,אז דאס זיין צעמישט ברענגט א
אויף דעם ענין ,אבער למעשה ווערט מען נישט געהאלפן. אז מ'טוט א געוויסע פעולה א גאנצע טאג און א גאנצע געוואלדיגע תועלת...
דער מענטש דרייט זיך ארום זייער צעבראכן ,ס'נעמט צו זיין נאכט ,אויף א פארנעם אז מ'האט ממש נישט קיין אנדערע משפיע :פונקט אזוי .זיין צעמישט בויט אויף א מענטש'ס
זאך וואס אינטערעסירט .אזויווי שאף .שאף האבן דאך נישט אמונה .ס'בויט אויף זיין אמונה פשוטה .ווייל ווען דער מענטש
גאנצע חשק און חיות צו ווייטער מתפלל זיין ,און אלס תוצאה
קיין קביעות'דיגע צייט ווען זיי עסן און ווען זיי ווערן זאט איז צעמישט און ער וויל פארשטיין אדער זען ,אבער למעשה
כאפט אויך זיין חשק צו לימוד התורה א פעסטע קלאפ ,אא"וו.
ווארטן זיי ביז די קומענדיגע מאלצייט .ביי זיי איז די סדר שטארקט ער זיך אין אמונה ,באקט ער איין א שטארקע אמונה
צומאל קען דער מענטש בכלל האבן פארגעסן ,אז אלעס האט
אז מ'גייט ארויס יעדן צופרי ,און דורכאויס דעם גאנצן טאג פשוטה ביי זיך.
זיך אנגעהויבן מיט דעם וואס ער האט אזוי שטארק מתפלל
דרייט מען זיך צווישן די פעלדער און מ'עסט און מ'עסט אן
געווען אויף א געוויסע ישועה און ס'איז אים נישט געלונגען. אברהם יצחק :דאס איז א מורא'דיגע חידוש! כ'האב נאך
אויפהער .אונזער רעדן פון אמונה דארף זיין אויף דעם זעלבן
אברהם יצחק :וואס הייסט? ס'איז דאך דא אזא זאך אז שניט! א גאנצע טאג רעדן פון אמונה ,רעדן פון אויבערשטן,
קיינמאל נישט געהערט אזא זאך.
מ'ווייסט אין הימל אז די ספעציפישע זאך איז נישט גוט פארן טראכטן פון אויבערשטן ,חזר'ן אמונה פשוטה ,כאפן אז דער משפיע :ס'זעט דיר טאקע אויס ווי א גרויסע חידוש ,אבער
מענטש ,און דעריבער געבט מען עס אים נישט... אויבערשטער געפינט זיך מיט אונז אין יעדן מצב ,אין יעדע ממש דאס ווערט אנגערופן אין ספרים הק' מיטן ווארט
משפיע :גערעכט ,אבער צומאל איז די תירוץ נישט גענוג. פלאץ און צייט .נאר אזוי באקט זיך איין די אמונה אין אונזער 'נסיונות' .און פונקט ווי יעדער ווייסט אז אברהם אבינו און
למשל ,ווען א מענטש בעט אסאך אויף א געוויסע ישועה אין הארץ ,און דאס איז די עבודה פון א איד :פאשען אמונה! אלע אנדערע אבות זענען נאר צוגעקומען צו זייערע הויכע
מדריגות דורך נסיונות ,אזוי אויך איז ביי יעדער פון אונז!
רוחניות – קען מען לכאורה נישט זאגן אז די אפהאלט קומט אברהם יצחק :אפשר ברענגט אויך די לשון ארויס די ענין פון
פון דעם ווייל די רוחניות'דיגע ענין איז נישט גוט פאר אים! ווי באקאנט" ,מעשי אבות סימן לבנים" ,און דעריבער טוען
'אמונה פשוטה' ,פונקט ווי א בהמה וואס פארשטייט גארנישט
אוודאי איז עס גוט פאר אים ,אבער פונדעסטוועגן ווערט די נסיונות וואס מיר גייען אריבער אויפבויען אונזער אמונה.
און פרעגט גארנישט...
זיין תפילה נישט געענטפערט .און דאס ,איז זייער שווער. אברהם יצחק :טאקע .דאס איז מיר זייער קלאר געווארן .און
משפיע :זייער שיין .אזויווי דוד המלך האט געזאגט" :ואני
איבערהויפט ווען מ'זעט וואס שטייט אין ספרים הק' ,אז ס'געבט מיר אסאך חיזוק.
בער ולא אדע ,בהמות הייתי עמך" .דער מענטש ווייסט אז ער
תפילות אויף רוחניות ווערט גלייך געענטפערט .נו ,האט מען
האט נישט קיין שום השגה אינעם אויבערשטן ,ער זוכט נישט
שוין קושיות אויך אויף די מימרא... צו פארשטיין און פרובירט נישט נאכצופארשן .אזויווי מיר
אברהם יצחק :טאקע ,ס'איז פונקט אזוי .כ'האב שוין אפאר
פאשען אמונה
האבן גערעדט לעצטע וואך :פשוט'ע אמונה פשוטה.
מאל געשפירט פונקט דאס .און ס'איז טאקע זייער שווער. אברהם יצחק :כ'האב הנאה אז דער משפיע האלט אין איין
כ'האב אסאך מאל מתפלל געווען אויף שמירת עיניים ,כ'האב איבערזאגן די יסודות .למעשה ,דער עצם רעדן יעצט פון
געבעטן אז כ'זאל זוכה זיין צו היטן מיינע אויגן ווי ס'דארף אמונה – ווארעמט מיר שוין אן דאס הארץ און ברענגט מיר משפיע :כ'מיין אבער אז מ'דארף אביסל מער אויסברייטערן
צו זיין ,און ס'איז דאך זיכער אז דער אויבערשטער וויל די נקודה .כ'מיין אז ס'איז זייער וויכטיג אז די גאנצע נושא פון
אמונה...
כ'זאל אכטונג געבן אויף מיינע אויגן ,אבער למעשה איז עס 'אמונה' ,און דאס אז נסיונות העלפן ארויס דערצו ,זאלן זיין
משפיע :ביסט גערעכט ,אבער אצינד וויל איך אביסל אינגאנצן קלאר .מ'דארף אסאך רעדן דערוועגן ,איבערהויפט
נישט געגאנגען ...ס'האט מיר ממש צעבראכן .וואס האב איך
אויסברייטערן דער נקודה ,ווי מיר וועלן זען אז די יסוד פון אז דער עצם רעדן דערפון ברענגט עס אריין אין הארץ,
געקענט טון?
אמונה ווייזט זיך ארויס אין פארשידענע וועגן ,און ווי ס'געבט אזויווי די באקאנטע ווארט פון צדיקים אויפן פסוק "האמנתי
אן ענטפער אויף אלע סארט שוועריגקייטן און נסיונות מיר כי אדבר" – אז וואס מער א מענטש רעדט פון אמונה ,ווערט
גייען דורך במשך'ן לעבן. עס אלץ מער איינגעבאקן אין זיין הארץ .דער אלטער רבי
א קשיא? א נסיון! אברהם יצחק :אוהו ,כ'וויל שוין הערן.
משפיע :יעדער פון אונז גייט דורך אסאך שוועריקייטן און
(שומר אמונים) זי"ע שרייבט א לשון דערוועגן אין מאמר 'מבקש
יהם"'ַ :על "א ְב ָדה ָה ֱאמ ּונָ ה ְונִ ְכ ְר ָתה ִמ ּ ִפ ֶ אמונה' (פרק ד) ,אויפן פסוק ָ
משפיע :אה ,איז לאמיר נעמען די מעשה וואס דו האסט פארמעסטן במשך זיין לעבן .ווען מ'טראכט גוט אריין דערין יהםֶ ׁ .ש ִאם ָהי ּו חוֹ זְ ִרים יְ ֵדי ַמה ָא ְב ָדה ָה ֱאמ ּונָ ה? ַעל יְ ֵדי ׁ ֶש ִּנ ְכ ְר ָתה ִמ ּ ִפ ֶ
דערציילט אלס ביישפיל .לאמיר טראכטן; וואו איז געלעגן וועט מען זען ,אז די שוועריקייט שטעקט אין איין נקודה: יהםָ ,היָ ה נִ ְק ַּבע ַ ּגם ֵּכן ְּבלִ ָּבם ָה ֱאמ ּונָ ה' .דעריבער איז ָה ֱאמ ּונָ ה ְּב ִפ ֶ
דיין עיקר שוועריקייט? מיט די עצם שמירת עיניים – האסטו "וויאזוי קען דאס זיין?!" דאס איז די עיקר שוועריקייט .דער זייער וויכטיג צו נאכאנאנד איבער'חזר'ן אמונה ,און נישט
זיך דאך נאך געקענט פארמעסטן .נאר וואס? ס'האט דא מענטש פארשטייט נישט פשט דערפון ,ער פארשטייט נישט זאט ווערן דערפון!
געברענט א קשיא! האסט נישט געקענט פארשטיין .האסט פארוואס ס'געשעט דווקא פאר אים ,ער פארשטייט נישט אברהם יצחק :ס'איז מיר פונקט לעצטנס אויסגעקומען צו זען
נישט געוואלט מסכים זיין מיט וואס ס'איז געשען .פארוואס וואס מ'וויל פון אים און וויאזוי ס'שטימט מיט די אלע זאכן א מימרא פונעם הייליגן קאצקער זי"ע ,ווי ער האט געזאגט
גייט מיר נישט דאס צו אויס'פועל'ן ביים אויבערשטן? וואס ער האט געלערנט אדער אנגעהערט .אט די אלע קושיות אויפן פסוק "שכן ארץ ורעה אמונה" די ווערטער" :ליג אין די
חסיד'יש גערעדט /המשך
אויסער פאר יעקב ,פינטל .נישטא אזא זאך ווי 'דינים' און פארזעצונג פון זיין לעבן – אינעם קומענדיגן וועלט – וועט דארט זאלן מיר אפקומען וואס מיר המשך פון עמוד א
'שלעכטס' ,פינטל .אויב עס רעגנט יעצט שוועריקייטן – איז ער עס זען זייער קלאר! און נאכאמאל ,נישט אז דארט וועט דארפן אפקומען! עס איז דאך ממש
עס 'גשמי ברכה'! איי ,עס פילט שרעקליך און טראגיש? גיב ער בלויז זען וויפיל ער איז געווארן גערייניגט פון די עוונות, חידושים פון גוטסקייט!
עס צייט ,וועסטו זען וואוהין דאס וועט דיר טראגן! דו וועסט ניין ,דאס איז בלויז דער זייטיגער בענעפיט – וועלכער קומט נישט אלעמאל וועט א מענטש קענען דערציילן א מעשה – אויף
נאך זען וואספארא גוטער רעגן דא האט זיך אראפגעלאזט בלויז פון זיין 'חסרון ידיעה' ,אבער בעיקר וועט ער דארט זען יעדע שוועריקייט וואס ער האט מיטגעמאכט – ווי צום סוף
אויף דיר! איי ,פארוואס מוז עס זיין אזוי באהאלטן און אין וואספארא בעסערע פלאץ זיין נפש האט זיך גערוקט דורך האט זיך ארויסגעשטעלט אז ער איז אנגעקומען צו א בעסערן
אומפארשטענדליך? ווייל אין דער זעלבער צייט דארפסטו
די אלע טוישונגען אין לעבן! זאכן וואס דאהי האט ער נישט פלאץ ווי פריער .אבער צו דעם דארפן מיר וויסן ,אז אונזער
אויך אפקומען אויף דיינע עוונות ,דעריבער שיסט מען צוויי
באמערקט – וועט ער דארטן באמערקן! לעבן ענדיגט זיך נישט דא ,נאר עס ציהט זיך ווייטער אויף
פויגל מיט איין שאס! מען מאכט בעסער דיין לעבן ,און עס
פילט שווער! און אויב האבן מיר ריכטיג דערהערט וואס דא אויף למעשה :אינמיטן די שרעקליכסטע טראגעדיע רח"ל, 'נצח נצחים' .און אויב שטייט א מענטש ביים לעצטן טאג פון
טוט זיך ,וועלן מיר אויטאמאטיש אויסשרייען מיט ברען: וועלכע זעט אויס ווי עס רעגנט 'דינים' ,און כאילו יעצט לעבן ,און ער האט נאכנישט געזען דעם בעסערן פלאץ וואו
"הודו לה' כי טוב כי לעולם חסדו" – 'לעולם' ,אייביג ,אפילו די איז דער צייט וואס דער מקטרג עשיו באקומט די ברכות – ער איז אנגעקומען דורכן שוועריקייט – מעג ער זיך פארלאזן
'עונשים' וועלכע קומט זיך אונז – איז בלויז 'טוב'! האלט מען זיך זייער קלאר :נישטא קיין ברכות פאר קיינעם אויף די ווערטער פונעם הייליגן בארדיטשובער רב ,אז אינעם
ב
דאס חסיד'ישע לעבן
א טייך פון טרערן
געווען אמת און וואר. די חלום איז געווען שרעקליך.
הייליגן תנא יוסי בן יועזר איש צרידה צו גע'הרג'עט ווערן
אויף קידוש ה' ,ווען אויפן וועג האט ער אנגעטראפן זיין
שוועסטער'ס א זון ,וואס האט געריטן אויף א פערד און דערביי
פארוואס איז מען נישט מקבל מיין תפילה? כ'וויל דאך א גוטע
זאך?! דאס נישט-קענען פארשטיין ,איז די עיקר שוועריקייט.
אבער מ'דארף וויסן ,אז די קשיא ווערט אנגערופן א
ווי נאר די מסע הלויה האט זיך שרעקעדיג .אין זיין חלום, מחלל שבת געווען בפרהסיא .דער יונגאטש האט זיך געגעבן 'נסיון' .טאקע דאס איז 'נסיונות' – ווען מ'האט קושיות און
געענדיגט און דער ציבור האט האט דער הייליגער רבי נחמיה א רוף אן" :קוק וואספארא גוט לעבן איך האב ,טראץ וואס מ'פארשטייט נישט .און וואס איז די לעזונג דערפאר? אמונה
זיך געוואנדן צו מנחם זיין די פון ביכוב זי"ע געזען ווי דאס כ'בין עובר אויף וואס דער אויבערשטער האט באפוילן"!... פשוטה! אין אמת'ן אריין ,ס'איז נישט נאר א לעזונג ,נאר
אבלים; נעמליך ,דעם רוז'ינער'ס הייליג קאפ פון זיין גרויסער האט אים דער הייליגער תנא געענטפערט" :אם לעוברי רצונו טאקע דאס איז די מטרה וואס דער נסיון דארף ברענגען .ס'דארף
רבי ,דער קדוש ישראל פון רוז'ין כך (-דאס מיינט ,אויב אפילו עוברי עבירה באקומען אזעלכע חסדים פון
הייליגער קינדער – הרה"ק ברענגען דעם מענטש צו אמונה פשוטה .ווייל דער מענטש
רבי שלום יוסף ,הרה"ק רבי זי"ע ,ליגט איינגעזינקען אין א אויבערשטן) ,קל וחומר כמה טובות וגמולים יעשה הקב"ה לעושי דארף זיך אפשטעלן און קומען צו א באשלוס אז ער פרובירט
אברהם יעקב און די איבריגע גרויסער טייך. רצונו!" דער רשע האט אים אבער צוריק גע'טענה'ט אז זיינע נישט צו פארשטיין ,און אז ער וויל נישט פארשטיין! ער טוט
קינדער ,זכותם יגן עלינו – האט הרה"ק רבי נחמיה האט נישט ווערטער זענען א סתירה מיניה וביה ,ווייל ער זעט דאך ווי
וואס דער אויבערשטער האט באפוילן מיטן גאנצן תמימות און
ער זיך געקערט צום עלטסן דווקא דער תנא ,וואס איז זיכער פון די 'עושי רצונו' ,ליידט
איבערצושפילן אויפגעהערט פשטות .דער אויבערשטער האט געהייסן היטן די אויגן – היט
זון ,רבי שלום יוסף ,און האט אזעלכע צרות?! אבער דער תנא האט אים געענטפערט" :אם
דעם חזיון הלילה ביי זיך מען די אויגן .דער אויבערשטער האט געהייסן מתפלל זיין
אים אויסגעזאגט וואס ער האט לעושי רצונו כך (-דאס מיינט ,אויב אפילו ערליכע אידן באקומען יסורים),
אין קאפ ,זייענדיג אינגאנצן דערויף – איז מען מתפלל .דער אויבערשטער זאגט צו אז ער
גע'חלומ'ט אין די פארלאפענע קל וחומר כמה צרות ויסורים יבואו על עוברי רצונו!"
איינגעהילט אין שרעק פון איר נעמט אן יעדע תפילה ,ובפרט תפילות אויף רוחניות – גלייבט
נאכט. אינהאלט .ער האט בשום אופן אברהם יצחק :וואס זעט מען פון די מעשה? וואס וויל מיר דער מען אז ס'איז טאקע אזוי.
דאס נאמען פון הרה"ק רבי נישט געקענט אויפקומען מיט א משפיע זאגט דערמיט?
איי ,וויאזוי שטימט דאס מיט די מציאות? ס'שטימט! ס'שטימט,
שלום יוסף פון סאדיגורא זי"ע באדייט דערויף. משפיע :די נקודה פון 'אמונה פשוטה' .מ'זעט דא ווי 'אמונה' כאטש מ'פארשטייט נישט וויאזוי! און מ'וויל ניטאמאל
איז נישט אזוי שטארק נתפרסם פון ווען זיין גרויסער פאטער, מיינט אז מ'גלייבט יעדעס ווארט וואס שטייט אין די תורה – פארשטיין וויאזוי .מ'וויל פשוט טון וואס דער אויבערשטער
געווארן אינעם עולם החסידות, דער יהודי הקדוש פון פרשיסחא אויף אזוי ווייט ,אז מ'נעמט יעדע זאך וואס מ'זעט און מ'פאסט הייסט און גלייבן וואס דער אויבערשטער האט צוגעזאגט.
צוליב דעם וואס ער איז נסתלק זי"ע האט פארלאזט די וועלט, עס צו צו אמונה ,און נישט אז מ'פרובירט צו מיישב זיין די דאס הייסט איינגעבאקן אן אמונה פשוטה אין הארץ ,און דאס
געווארן בלויז א האלבע יאר האט ער זיך מדבק געווען אינעם סתירות און קושיות .וועגן דעם ,ווען דער תנא האט געזען פארדינט מען נאר דורך די נסיון וואס מ'האט געהאט.
נאך זיין פאטער'ס הסתלקות, הייליגן רוז'ינער ,וועלכער האט אזא אפענע סתירה פון 'צדיק ורע לו רשע וטוב לו' ,איז אים
אברהם יצחק :וואו! ממש מורא'דיג! הייסט אז באמת דארף
אויסדריקנדיג זיך "ווי קען מען בסוף ימיו אוועקגעשטעלט זיין בכלל נישט געווען אינטערעסאנט עס צו פרובירן מיישב זיין.
איך ווייטער מתפלל זיין אויף שמירת עיניים ,און כ'דארף
בלייבן דא אויף די וועלט אן דעם בית המלוכה אין סאדיגורא, פארקערט ,די אמונה איז אים געווען אזוי קלאר ,ער האט אזוי
ווייטער גלייבן אז דער אויבערשטער נעמט אן אלע מיינע
גרויסן טאטן?" – און געוויס ,רבי גאליציע. קלאר געוואוסט אז פאר א צדיק גייט זיין גוט און פאר א רשע
תפילות ,און כ'דארף ווייטער טון די מאקסימום השתדלות צו
שלום יוסף איז געווען א קדוש שלעכט ,אזש אפילו ווען ער האט געזען ווי פארן רשע איז גוט
אצינד ,ווען ער האט געזען זיין אכטונג געבן אויף מיינע אויגן ,אן נתפעל ווערן פון דעם וואס
מרחם אמו ,דבוק וקשור צו זיין האט ער גאר ארויסגעדרינגען פון דעם ווי גוט ס'וועט ענדגילטיג
הייליג קאפ איבערגעדעקט אין איך פארשטיי נישט וואס דא גייט פאר...
הייליגן טאטן מיט אלע סטרונעס זיין פארן צדיק! ווייל אויב דער רשע באקומט אזויפיל טובות
א טיפע טייך ,האט זיין הארץ משפיע :הונדערט פראצענט! פונקט דאס ווערט אנגערופן
פון זיין הארץ ,און טאקע צוליב עפעס א מצוה'לע וואס ער האט ערגעצוואו אמאל געטון,
אנגעהויבן צו טיף זארגן איבער 'אמונה פשוטה' .איך גלייב וואס איך דארף גלייבן ,און כ'זוך
דערפאר איז געווען נישט מער איז דאך א קל וחומר וויפיל טובות דער צדיק וועט באקומען
די וואויל-זיין פון זיין רבי. נישט צו פארשטיין און זיך איבערצייגן וויאזוי ס'שטימט .איך
ווי פאסיג אז ער זאל וויסן פון פאר אלע זיינע מצוות! די זעלבע פארקערט; ממש יענע מינוט,
רבי נחמיה'ס חלום. רבי נחמיה האט זיך נישט ווען דער צדיק האט געזען וויפיל יסורים ער ליידט ,האט ער גלייב אז דער אויבערשטער איז מקבל יעדע תפילה ,אפילו ווען
פארזוימט .ער האט זיך זאפארט גאר ארויסגעלערנט דערפון וויפיל יסורים מ'באקומט פאר מיט מיינע פליישיגע אויגן זעט עס נישט אויס אזוי.
ווען רבי שלום יוסף האט
ארויסגעלאזט קיין סאדיגורא,
געהערט די אינהאלט פונעם יעדע עבירה ,ווייל אויב א צדיק גמור ליידט אזויפיל צוליב א אברהם יצחק :יעצט כאפ איך אז מיין גאנצע צעבראכנקייט
כדי זיך צו איבערצייגן וואס דקות'דיגער פגם ,איז דאך א קל וחומר וויפיל דער רשע שטייט
חלום ,האט ער געזאגט פאר איז געקומען פון א קשיא אין אמונה .כ'האב בכלל נישט
דארט שפילט זיך אפ. אויס צו ליידן אויף אלע עבירות שבתורה וואס ער האט עובר
רבי נחמיה" :זאלסטו וויסן ,אז געכאפט אז ס'איז א נסיון ,און אוודאי נישט געכאפט אז ס'איז
די טייך וואס דו האסט געזען געווען .דאס – הייסט אנגעקוקט זאכן מיט א בליק פון אמונה! א נסיון אין אמונה .אצינד ווען איך כאפ דאס ,געבט עס גאר
איז נישט קיין געווענליכער אברהם יצחק :אבער למעשה ,וויאזוי שטימען די צוויי זאכן? אן אנדערע באדייט דערפאר .און ס'געבט אויך צו פארשטיין
טייך ,נאר ס'איז א טייך פון דער צדיק האט דערגרייכט וויאזוי קען זיין אז פארן צדיק גייט אזוי שלעכט ,אין די צייט פארוואס די לעזונג דערפאר איז אמונה פשוטה.
הייליגע אידישע טרערן ,וואס די טויערן פון סאדיגורא ,ווען וואס פארן רשע גייט אזוי גוט?!
די הכנות צו די גרויסע לויה
איז פארגאסן געווארן דורכאויס משפיע :די ענטפער אויף דיין פראגע איז :אמונה פשוטה! ס'איז
טויזנטער יאר אין גלות. האבן זיך שוין אנגעהויבן .אין
נישטא קיין ענטפער אדער פארשטאנד וואס קען ערקלערן
"און זאלסטו וויסן ,אז ווען דער
הייליגער טאטע הכ"מ האט
יענעם ביטערן טאג ,ג' חשון
שנת תרי"א ,האט כלל ישראל
פארוואס ס'איז אזוי און פארוואס דער באקומט און יענער
נישט ,נאר ס'איז דא אמונה פשוטה אין דאס וואס שטייט
פרובירט נישט צו פארשטיין
פארלוירן איר קרוין .דער מלך
אויסגעהויכט זיין נשמה ,האט ישראל וקדושו איז געווארן
אין די תורה ,אז דער אויבערשטער איז "גומל טוב לשומרי משפיע :יא .און מיין נישט אז דאס איז מיין חידוש ,נאר
ער אריינגעשטעקט זיין הייליגן מצוותיו ומעניש לעוברי מצוותיו" .מיר פרובירן נישט צו ס'ווערט מבואר אין ספר הק' 'פרי הארץ' (פרשת וירא) ,וואס
אוועקגעריסן צו די העכערע
קאפ אין דעם טייך און געזאגט: מיישב זיין די מציאות וואס אונזערע אויגן זעען ,נאר מיר טוען כ'האב דערמאנט לעצטע וואך .די עיקר נסיונות פון א
עולמות ,הורם הנזר והוסרה
'איך נעם נישט ארויס מיין קאפ פשוט גלייבן אז אזוי איז עס! און אדרבא ,יעדע דעטאל וואס מענטש זענען די קושיות און סתירות וואס ער טרעפט אן,
העטרה.
פון דא ,ביז די גאולה השלימה!'" מ'טרעפט זיך אן איז גאר א לימוד אויף אמונה; די מציאות און די עצה דערפאר איז אמונה פשוטה .פארוואס? ווייל די
האבן אויגן זיינע פאר ווי ס'גייט גוט פאר רשעים מאלט אונז א בילד וויפיל גוטס סתירות און קושיות קומען פון דעם וואס דער מענטש דערזעט
געשטראמט מאסן חסידים, דער אויבערשטער געבט ,און די יסורים צייגן וויפיל עונשים פארשידענע זאכן וואס שטימען נישט איינע מיטן צווייטן,
דער הייליגער רבי ישראל פון זייערע קליידער צעריסן און מ'וועט באקומען פאר די עבירות .אבער מ'פרובירט נישט צו און ער פארשטייט נישט וויאזוי דאס קען אזוי ארבעטן .דא
הוסיאטין זי"ע האט געענדיגט א טיפער טרויער אויסגעגאסן אנטשיידן די מציאות וואס מ'זעט ,מ'פרובירט ניטאמאל צו קומט אריין 'אמונה פשוטה' ,וואס די באדייט דערפון איז אז
סיפור, דעם דערציילן אויף זייערע געזיכטער ,נישט פארשטיין און מ'וויל נישט פארשטיין ,נאר מ'גלייבט! דאס מ'וויל נישט פארשטיין און מ'פרובירט נישט צו פארענטפערן
פראווענדיג דעם שולחן הטהור קענענדיג צו זיך קומען פון די הייסט אמונה פשוטה. די סתירות .מ'טוט פשוט ווייטער וואס דער אויבערשטער
אבידה-שאין-לה-תמורה וואס
אינעם יומא דהילולא קדישא ג' אברהם יצחק :אין איין ווארט :ווען ס'איז דא אמונה פשוטה, האט געהייסן ,מיט א פולע אמונה אין יעדע זאך וואס דער
חשון ,אין דעם קלויז פון חסידי האט זיי נארוואס באטראפן.
טרייבט עס אוועק אלע קושיות .אזוי גייט אויטאמאטיש אוועק אויבערשטער האט געזאגט.
רוז'ין אין אלט-שטאט ירושלים די פילצאליגע אידן האבן מיט
אלע שוועריקייטן און פארביטערטקייטן. אייגנטליך איז דא א טרעפליכער ביישפיל דערפאר אין די
עיה"ק .און דעמאלטס האט ער געבויגענע קעפ באגלייט זייער
רבינ'ס הייליגער קערפער ,צו משפיע :און נאך מער; ס'געבט א גוטע לעבן פארן מענטש ,סיי וואכעדיגע סדרה ,אין מדרש (פרשת תולדות) ,אויפן פסוק "וירח
אראפגעלאזט זיין הייליגן קאפ
מקום מנוחתו. דא און סיי אויף יענע וועלט ,אזויווי ס'שטייט "וצדיק באמונתו את ריח בגדיו" .דער מדרש דערציילט דארט ,אז איינמאל
אויפן טיש פאר אפאר מינוט,
יחיה". אינמיטן שבת קודש האבן די רשעים ארויסגעפירט דעם
זייענדיג אינגאנצן פארטיפט אין רבי נחמיה האט זיך גלייך
פונקען /קורצע יסודות פון תלמידי הבעש"ט זי"ע
זיינע הייליגע געדאנקען ,און אנגעשלאסן צו די מאסן; נישט
דערנאך האט ער אויפגעהויבן פאר ער האט אויסגעבראכן
זיין קאפ און געזאגט" :און ער אין א הילכיגע געוויין ,זעענדיג
שטייט נאך! און ער שטייט נאך!" ווי זיין שרעקעדיגע חלום איז
די עבודה פון ימות החול ווערט אנגערופן 'חינוך' ,און טאקע וויאזוי דער
נתנדב לטובת נשמת
הרה"ק ר' אהרן ב"ר מרדכי זי"ע מטשערנאביל איד ווערט נתחנך אין ימות החול ,אזוי וועט ער זוכה זיין צו קדושת שבת,
לרגל ההילולא קדישא ח' כסלו
הרה"ק ר' דובער ב"ר שניאור זלמן זי"ע האדמו"ר האמצעי יעדער איינער לויט זיין עבודה.
לרגל ההילולא קדישא ט' כסלו (כי תשא) הרה"ק ה'מאור עינים' זי"ע
לזכות הרב ישראל בן אסתר הדסה הי"ו
לזיווג הגון בקרוב ובניקל
ג
שאלות ותשובות אין עבודת ה' מיט א חסיד'ישע בליק א קלארקייט אין לעבן
מלחמה צווישן די צוויי נפשות (ג)
אייננעמען דעם נפש הבהמית דורך 'שכל' – וויבאלד טיף אין א איד'ס שכל וויל ער גוטס!
פאר זיך ,ווי געשילדערט באריכות אז סוף כל סוף מיינט
די נפש הבהמית נאר זיך ,אפילו ווען ס'קומט צו קירבת ה'?
דערהערן .אוודאי ,ווי שוין אויסגעשמועסט; די נאטורליכע
שכל איז ווייט פון ריין פון אייגענע נגיעות ,פארקערט, שאלה:
נאר פשט דערפון איז ,ווי ערווענט און ווי שוין עטליכע מאל זי איז געשלאגן דערמיט פון קאפ ביז פיס און זי זארגט
אין דער פארגאנגענהייט איז דא געווען אן אריכות
אנגעמערקט; די נפש השכלית פון א איד איז נישט נמשך זיך א גאנצע צייט נאר פאר זיך .אבער נאך אלץ ,קען זי
איבער די יסוד פון 'שתי נפשות' .ס'איז געווארן
פון די 'שלש קליפות הטמאות' ,נאר זי איז פון 'קליפת כאטש פארשטיין וואס לוינט זיך פאר איר ...אזוי ארום איז זי
אויסגעשמועסט אז יעדער איד ענטהאלט אין זיך
נוגה' ,אזוי ארום איז שייך איר צו מברר זיין און פולקאם ביכולת צו קענען באגרייפן און פארשטיין ,אז די גוטע זאך
צוויי סארט נפשות ,און אז די קאנטראסט צווישן
איבערדרייען צו קדושה אלקית. וואס זי קען זוכה זיין דערצו ,איז קירבת ה'.
זיי צוויי איז שמים-וארץ; נעמליך ,אז די 'נפש
דעריבער ,יעדעס מאל וואס די נפש האלקית 'טוט זיך אן' דעריבער ,דארף איך איבערצייגן מיין שכל אז דער האלקית' ציט נאכאנאנד צום אויבערשטן ,דאקעגן
אין די נפש הבהמית ,און זי איז איר משכנע און שפאנט אויבערשטער איז דער איינציגסטער ,אמת'ער מציאות די 'נפש הטבעית' ('-הבהמית') ציט די גאנצע צייט
איר איין צו עבודת ה' ,דאן כאטש די מטרה איז בלויז פאר אין די וועלט ,און אז די גרעסטע גליק און פארגעניגן צו 'ישות' און 'פירוד' .אבער דא קומט אריין א
וואס איז פארהאן איז צו זיין אינגאנצן באהאפטן מיט אים. מורא'דיגע שאלה :למעשה ,וואס טוט מען ווען איין
זיך – פונדעסטוועגן ,וויבאלד ס'געפינט זיך דא א ניצוץ
פארשטייט זיך ,אז ווען מ'צייגט איבער די אויבנדערמאנטע נפש ציט דא און די אנדערע ציט דארט?! וויאזוי
אלקי ,ווערט די נפש השכלית מבורר לטוב און זי ווערט
זאכן פארן שכל ,גייט זי נישט צו דערצו מיטן בליק פונעם באקעמפט מען און באזיגט מען דעם נפש הבהמית?
איבערגעדרייט אויף קדושה! ביז אזוי ווייט ,אז זי קען ווערן
נפש האלקית; דאס מיינט ,איר צוגאנג צו עבודת ה' איז
תשובה:
איין מציאות מיטן נפש האלקית ,ווי אירע אלע מחשבות און
נישט מיט קיין אמת'ע ,אינערליכע ווילן צו זוכה זיין צו
געפילן און מעשים באשטייען נאר פון דביקות ה'!
אלקותו יתברך .בכלל נישט .סך הכל וויל זי איר אייגענע
דאס מיינט ,אז כאטש צוערשט האט זי נאר געמיינט איר הצלחה ,ווי ס'איז צו ערווארטן פון די פארגרעבטע נפש אין די פריערדיגע מאמרים האבן מיר זיך פארטיפט אין דעם
אייגענע טובה ,אבער וואס מער די נפש האלקית ארבעט השכלית ,נאר זי פארשטייט פשוט אז נאר אזוי וועט זי 'געשטעל' וויאזוי די נפש הבהמית פונקציאנירט ,ווי מיר
אריין אין איר ,און וואס מער זי האלט אין איין הערן אמיתת אנקומען צו איר אייגענע הצלחה. זענען דערגאנגען אז איר 'מהות' באשטייט פון 'רגש' .מיר
מציאותו יתברך ,זי הערט אמונה און ביטול און דביקות ,און האבן דערהערט דעם חילוק צווישן 'רגשות' און 'יצרים' ,און
און אגב ,דאס קען צוגיין אויף צוויי וועגן :פארהאן מענטשן
וואס מער די נפש האלקית איז מקיים נאך און נאך תורה פארשטאנען אז ס'פירט זיך א מלחמה אינערהאלב די נפש
וואס זעען די עצם שייכות און פריוואטע קירבה וואס זיי
ומצוות דורך איר – טוט דאס ביסלעכווייז ווירקן אויפן נפש הבהמית זעלבסט ,צי זי זאל ווערן נאכגעשלעפט נאך אירע
האבן צום אויבערשטן ,אלס זייער אייגנטליכע 'הצלחה
הבהמית ,זי ווערט מבורר און אויסגעזיפט ,ביז די ניצוץ בהמה'ישע יצרים ,אדער זאל זי אינוועסטירן אין געזונטע
עצמית' .זיי פארשטייען אז דער פאקט אז זיי זענען
האלקי הייבט אן ארויסצושיינען ,אויף א פארנעם אז אויך רגשות .אט די מלחמה ווערט געפירט דורכ'ן 'נפש השכלית'
'מקורבים' און 'מיוחסים' ביי דעם איינציגסטן ,אמת'ער
די נפש הבהמית ווערט נתהפך לטובה און זי וויל נאר דעם – די חלק ה'שכל' פונעם נפש הבהמית – וועלכע פארשטייט
און זיכערער מציאות אין די וועלט ,איז די גרעסטע הצלחה
אויבערשטן. אז ס'לוינט איר צו לעבן אן איכות'דיגע ,איידעלע לעבן,
צו וואס ס'איז שייך פאר א מענטש אנצוקומען .אזוי ארום
אויב אזוי קומט אויס אז די סדר גייט צו אזוי :צוערשט צייגט האבן זיי א שטארקע רייץ צו עררייכן אן אייגענע הצלחה. ווי איידער א רייץ-געטריבענע לעבן .אבער למעשה ,די
מען איבער די נפש הבהמית אז ס'לוינט איר אנטייל צו מלחמה האט נישט קיין שום דירעקטע שייכות מיט עבודת
דערנאך זענען פארהאן מענטשן וואס די 'זאך' וואס צייגט
נעמען אין עבודת ה' ,בלויז פאר איר אייגענע טובה, ה' .אייגנטליך באלאנגט עס צום גדר פון "דרך ארץ קדמה
זיי איבער ,איז דער פאקט אז דער אויבערשטער און זיין
מ'הערט וואס איר הארץ האט צו זאגן און מ'פרובירט איר לתורה" ,און אדרבא; געבילדערטע גויים וואס טוען דערין
תורה זענען די פולשטענדיגע אמת ,א דאנק וואס זיי ווילן
צו פארשטיין געבן אז קירבת ה' וועט איר נאר מאכן נאך זענען נאך אין מער קליפה ווי ווען נישט ,וויבאלד סוף כל
'זיך דערנענטערן' צו אט דעם פולשטענדיגן אמת .נאר וואס;
מער גוט .אבער וואס מער די צוזאמענארבעט זעצט פאר, סוף ,די גאנצע תכלית פון די מלחמה איז כדי אנצוקומען צו
אויך זיי קומען נישט פון קיין פלאץ פון אן אמת'ע משיכה צו
טוישט די נפש הבהמית זייטן ,אריבערגייענדיג פון פיינט נאך ישות און פארבעסערן די אייגענע מציאות.
אלקותו יתברך ,נאר פשוט ווייל אין זייער טבע און געפיל
צו פריינט ,ביז זי אליינס וויל שוין נאר רצון ה'; זי בלייבט איז זיי אפגעלייגט ,אז 'טון דעם אמת' מאכט זיי אלס פיל אויב אזוי ,וואס איז יא ריכטיגע עבודת ה' און מלחמת
נישט קיין אייגענע מציאות וואס זארגט זיך נאר פאר איר מער אויסגעהאלטענע געלונגענע און בעסערע מענטשן, היצר? די מלחמה צווישן דעם נפש האלקית – וועמענ'ס
אייגענע טובה ,נאר איר מציאות ווערט אינגאנצן בטל און אזוי קענען זיי זיך שפירן אסאך בעסער מיט זיך ...דער צד גאנצע שטרעבונג איז צו אלקותו יתברך ,מיטן נפש
נכלל און זי וויל נאר די גוטס פון גילוי ה'. השווה צווישן די צוויי צוגענג איז ,אז נאך אלע מעשיות ,דער הטבעית – וועמענ'ס גאנצע שטרעבונג איז זיך צו שפירן
אלס ביישפיל פונעם טאג-טעגליכן לעבן ,ווען א מענטש האט מענטש מיינט נאר זיין אייגענע ,נפרד'יגע הצלחה .ס'איז נישטא א נפרד'יגע מציאות .ס'אז נישטא דא קיין מלחמה צווישן
א נסיון אויב ער זאל לערנען אדער בטל'ענען .דעמאלטס טוט דא קיין טיפזיניגע אנערקענונג פון 'ביטול' און 'התכללות' ,ווי דעם 'מענטש' מיט די 'בהמה' אין אים ,נאר צווישן די 'חלק
די נפש האלקית איבעררעדן די נפש השכלית אז ס'לוינט די גאנצע בריאה ווערט איינס מיטן אויבערשטן ,אדער פון אן אלוק' ,מיט דעם 'מענטש' און די 'בהמה' אין אים.
זיך צו קומען לערנען ,וויבאלד סך הכל רעדט מען דא פון עכטע משיכה בלויז צו אלקותו יתברך. אבער די מלחמה ווערט געטון דורך די נפש השכלית.
א הימלישע ,ענדלאזע חכמה .און געוויס ,די נפש השכלית אבער פארט ,דאס איז די וועג וויאזוי מ'דארף רעדן און ווייל די נפש האלקית האט נישט קיין דירעקטע שפראך
קומט און לערנט בלויז פאר איר אייגענע טובה ,און זי האנדלען מיטן נפש הבהמית .ווייל סוף כל סוף ,זי וויל מיט די בהמה'ישע יצרים ,אזוי אז זי קען נאר באהערשן
שעפט פארגעניגן פון אן אייגענע ,חיצוניות'דיגע תענוג. נאר זיך אליינס ,און אזוי ארום קען מען 'מאכן שלום' מיטן די נפש הבהמית דורכ'ן אקטיוויזירן די שכל .דעריבער,
אבער וואס מער זי גייט אריין אינעם לערנען און זי זעצט נפש הבהמית ,ווען מ'געבט איר צו פארשטיין אז אויך פאר טראץ וואס מיר האבן אויסגעשמועסט ,אז די עבודה פונעם
פאר צו ליגן שעות אויף שעות אין תורה הקדושה ,אין לויף איר איז ראטזאם צו דינען דעם אויבערשטן .ווייל אויב ביז נפש השכלית פאר זיך איז נישט דער תכלית ,וויבאלד
וואס די נפש האלקית איז זיך מתלבש אין די נפש השכלית יעצט האט די נפש הבהמית א גאנצע צייט געשטויסן און ס'באשטייט בלויז פון ישות און עצמיות – פונדעסטוועגן,
-ערשט דעמאלטס ווערט זי אויך מבורר ,אזוי אז זי הייבט געבונטעוועט ווי א בהמה און געוואלט אלע סארט יצרים די גאנצע עבודה ווי די נפש האלקית איז מכניע די נפש
אן זיך צו אינגאנצן מתחבר זיין צו די אמת'קייט פון תורת אדער רגשות ,קום איך אבער יעצט און כ'בין איר מסביר הבהמית אונטער זיך ,ווערט געטון דורכ'ן שכל .און
ה' ,זי רוימט אוועק אירע גאנצע חיצוניות'דיגע טעם אין (דורך איר שכל) אז די גרעסטע הצלחה וואס זי קען עררייכן, אצינד וועלן מיר אויסקלארן וויאזוי דאס ארבעט ,מיטן
דאס לערנען ,און זי הייבט שוין נאר אן צו מיינען דביקות איז ווען זי וועט זיין נאנט צום אויבערשטן .דאס איז בכח אויבערשטנ'ס הילף.
ה' .איר תענוג ווערט נאר תענוג אלקי עליון .פארשטייט איר צו מכניע זיין און איר טרייבן זיך אנצושליסן אין די
זיך אז אין דער עבודה זענען דא אן א שיעור דרגות ,אבער
למעשה דאס איז די יסוד הדברים.
עבודה.
המשך תשובה:
(די וועג וויאזוי מ'קען פונאנדערשיידן און זען אויב מ'מיינט זיך אדער
מ'מיינט אלקות – איז ווי שטענדיג :זען אויב די תענוג קומט פון דעם
מברר זיין די נפש השכלית מען צייגט איבער די שכל
דא שרייט זיך אבער ארויס א הארץ-רייסנדע פראגע :ס'איז
וואס 'איך' לערן און 'איך' האב זיך דא פאראויס גערוקט ,אדער אויב די
דאך דא געווארן ברייט ארומגערעדט ,אז ס'איז נישטא קיין למעשה ,ס'איז דא אן אפענע ,טיף-באדייטנדע סתירה
תענוג קומט ווייל דער אויבערשטער האט תענוג און איך בין דבוק אין שום מעלה פון דעם וואס די נפש השכלית באזיגט דעם צווישן די 'נפש האלקית' מיטן 'נפש השכלית' .ווייל אין
אים .די תענוג איז די התגלות אלקותו יתברך וואס איז געווארן געשאפן, נפש היצרית ,נאך וואס ביידע זענען ישות ,ביידע זענען די צייט וואס די נפש האלקית וויל נאר דעם אויבערשטן,
וואס דאס איז די התגלות פון תענוג ה' וואס נשמות וואס זענען דבוק קליפה און סטרא אחרא .אויב אזוי ,אלזא ,וואס פארדינט וויל די נפש השכלית בלויז זיך אליינס .נאר וואס?
אין אים האבן) מען פון דעם וואס די נפש האלקית רעדט איבער דעם נפש טראץ דעם חסרון ,האט די נפש האלקית די מעגליכקייט
דעם קומענדיגן וואך ,וועלן מיר בעזרת ה' מער אויסקלארן הבהמית 'זיך אנצושליסן' אין עבודת ה' – פאר גאר איר אריינצודרינגען אינעם נפש השכלית און איר אייננעמען.
דעם ענין און צוזאמנעמען דעם סך הכל. אייגענע טובה?! נאך אלע מעשיות ,טוט זי עס דאך בלויז ווייל די מעלה פון 'שכל' איז ,אז זי קען פארשטיין און
אידישער הערצער ווארטן אויף אביסל ליכטיגקייט אבער מ'ווארט אויף אייער שותפות
צו מנדב זיין א מאמר/אפטיילונג ,אדער הפצה ביי אייך אין ביהמ"ד און דאס גלייכן רופט848.243.1624 :
אימעיל | DD0722531385@gmail.comתורם צו זיין אויטאמאטיש347-428-6483 :
ד
