שיעורי חינוך - אידיש · Shiurei Chinuch - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

ינוךְ
יִ ְת ָּב ַר ְך ַה ׁ ּ ֵש ם ְּב עֶ זְ ַר ת
יעו ֵרי ִח ּ
ׁ ִש ּ
גִ ְליוֹ ן
ִא ִידישׁ
יט "א
אש יְ ׁ ִש יבָ ה ׁ ְש לִ ָ
פו נֶ עם רֹ ׁ
ּ
ער ןְ ,מ לַ ְמ ִד יםְ ,מ ַח ְּנ כִ ים אוּ ן ְמ ַח נְ כוֹ ת
יש ע עֵ צוֹ ת אוּ ן ַה ְד ָר כוֹ ת פַ אר עֶ לְ ֶט ְ
אק ִט ׁ ֶ
ּ ְפ ַר ְ
ד ת ה יכ ל הקו
פרשת תולדות ס פרשתש בר
תרומה סד ו גליון
גליון
שנת תשפ"ז תשפ"ג א'
קע''ח
לב
מו
יעו ִ+רי+ם ִאין ִ+חינּ ּו ְך
ׁ ִש ּ
אש יְ ׁ ִש ָיבה ׁ ְש ִל ָיט"א
פוּ נֶ עם רֹ ׁ
אּבן ִדי ִקינְ ֶדער
ת'דיג לִ יּב ָה ְ
ֱא ֶמ ִ וייטער ֶמענְ ְטׁש וָ ואלְ ט גֶ עזֶ ען ַאז ַא ְצוֵ ֶ ארץ -
ְ -ט ֶרעף זַ יין ַה ְ
עדעס ִקינְ ד ִמיט אּבן יֶ ֶ
ַא ְמ ַחנֵ ְך מּוז לִ יּב ָה ְ יׁשט אּון יֶ ענֶ ער ִאיז וַ וייט יֶ ענֶ ער ַדאוֶ וענְ ט נִ ְ
ער ְׁש ְטןָ ,א ֶּבער ַצ ִד ִיקים זּוכְ ן אֹויף ייּב ְ
פּונֶ עם ֵא ֶ ארץ
ְקוֶ ועלֶ ער ִאין ַה ְ
אפטַ ,אזֹוי וַ וייט ַאז יּב ַׁש ְ
עס ֶטע ָמאס לִ ְ ִדי גְ ֶר ְ
עדעס ִקינְ ד זָ אל ֶקענֶ ען זָ אגְ ן ַפאר זַ יינֶ ע יֶ ֶ עען
יׁשע ִקינְ ֶדער; זֵ יי זֶ ֶ ִדי ֵׁשיינְ ֵקייט פּון ִא ִיד ֶ ּתֹורה
ָ ייע ֶרע ְמ ַחּנְ כִ יםִ ,די ֵהיילִ יגֶ ע ַט ֶ
ערין) ָהאט ער ִ(א ֶדער לֶ ֶ "מיין ֶר ִּבי ָ ערןַ : ֶעלְ ֶט ְ ארץ וָ ואס וִ ויל ֶּב ֱא ֶמת זַ יין
ערלִ יכֶ ע ַה ְ ָדאס ִאינֶ ְ ער ֵציילְ ט אּונְ ז ִאין ַּפ ְר ַׁשת ּתֹולְ דֹותַ ,אז ִדי ֶד ְ
ער ְס ֶטע לִ יּב" .אּון ָדאס ֶקען נָ אר ִ'מיְך' ָדאס ֶמ ְ גּוט אּון ֶע ְרלִ יְך. עּבן
אּבן זִ יְך ַא ַסאְך ָא ְּפגֶ עגֶ ְדֹוׁשים ָה ְ ָאבֹות ַה ְק ִ
ּבֹודדּותַ ,אז ֶמען דּורְך ְּת ִפלָ ה וְ ִה ְת ְ
עׁשען ְ גֶ ֶ גּוטע נְ קּודֹות
זּוכְ ן ִדי ֶ אּבן
ייע ֶרע ְקנֶ עכְ ט ָה ְ יטן זּוכְ ן ְקוֶ ועלֶ ער .זֵ ֶ ִמ ְ
ער ְׁש ְטן ֶמען
ייּב ְ
עטן ֶדעם ֵא ֶ עדן ָטאג ֶּב ְ וֶ ועט יֶ ְ אּבן גֶ עפּונֶ ען ַא יּבער ִּביז זֵ יי ָה ְ אּבן גְ ִר ֶ
גֶ עגְ ָר ְ
אּבן ַאלֶ ע ִקינְ ֶדער. זָ אל ֶּב ֱא ֶמת לִ יּב ָה ְ בֹודה פּון ֶּב ֱא ֶמת ִאיז ָדאס אֹויְך ִדי ֲע ָ עקּומען
ֶ עטער זֶ ענֶ ען גֶ ואסערְׁ .ש ֶּפ ְֶקוַ ואל וַ ֶ
קּוקןיׁשט ְ ְמ ַחּנְ כִ יםַ .א ְמ ַחנֵ ְך ָטאר ֵקיינְ ָמאל נִ ְ אּפט ִדי אר ְׁש ָט ְ אּבן ַפ ְִדי ְּפלִ ְׁש ִּתים אּון ָה ְ
יׁשט ְס ַּתם צּו זָ אגְ ן ַפאר ַא ֶעס ֶהעלְ ְפט נִ ְ אּפט, אר ְׁש ָט ְאֹויף ַא ִקינְ ד ּכְ ִאילּו ֶער ִאיז ַפ ְ צּוריק גֶ עגַ אנְ גֶ עןְקוֶ ועלֶ ער ,זֶ ענֶ ען ִדי ְקנֶ עכְ ט ִ
"איְך ָהאּב ִדיְך לִ יּב" ,וַ וייל אֹויערִ : ֶ ִקינְ ד ִאין יׁשטָ ,א ֶדער ְט ַראכְ ְטן: ארנִ ְֶער ַהאלְ ט ַּביי גָ ְ עע ְפנְ ט ,אּון אֹויְך צּוריק גֶ ֶ אּבן ֶעס ִ אּון ָה ְ
אפט ִאיז יּב ַׁש ְ
ַא ִקינְ ד ְׁש ִּפ ְירט גְ לַ ייְך אֹויּב ִדי לִ ְ קּומט ֶער ִּבכְ לַ ל ִאין ּכִ ָּתהֶ ,ער טּוט ארוָ ואס ְ ַ'פ ְ יׁשע ְקוֶ ועלֶ ער.אּבן ְפ ִר ֶגֶ עגְ ָר ְ
ֶעכְ ט ָא ֶדער ֶמען זָ אגְ ט ִאים ֶעס נָ אר ְס ַּתם יׁשט ַא גַ אנְ ְצן ָטאגַ '...אזֹוי אֹויְך ָטאר ארנִ ְ
ָדאְך גָ ְ
ַאזֹוי. קּוקן אֹויף ַא ִקינְ ד ִמיט ַא ְׁשלֶ עכְ ט יׁשט ְ ֶמען נִ ְ ייט ְׁשן ַאז ִדי ְקוֶ ועלֶ ער זֶ ענֶ ען ַצ ִד ִיקים ַט ְ
ערן זֶ ענֶ ען אֹויג צּולִ יּב ֶדעם וָ ואס זַ יינֶ ע ֶעלְ ֶט ְ עדער ארץ פּונֶ עם ֶמענְ ְטׁש .יֶ ֶ אֹויפן ַה ְ
ְ ַא ֶר ֶמז
מּוע ְסן ָדאס אֹויס ְׁש ֶ
ְ ארף זִ יְך ַא ְמ ַחנֵ ְך ַד ְ ארץ ַא נְ ָׁש ָמה ִמיט ֶמענְ ְטׁש ָהאט ַּביי זִ יְך ִאין ַה ְ
ער ְׁש ְטן ִמיט ַאלֶ ע ְּפ ָר ִטים: ייּב ְ
יטן ֵא ֶ ארץ ִמ ְ ַה ְ ארף זּוכְ ן ארף צּו זַ ייןֶ .מען ַד ְ יׁשט וִ וי ֶעס ַד ְ נִ ְ
עפן ארץְ ,ט ֶר ְ עדן ִקינְ ְד'ס ַה ְ יּבעלֶ ע ִאין יֶ ְ ַא גְ ִר ֶ ערע זַ ייט עפילְ ןָ ,א ֶּבער פּון ִדי ַאנְ ֶד ֶ ֵהיילִ יגֶ ע גֶ ִ
עפערֶ ,מעג ִאיְך זַ יין ַא ְמ ַחנֵ ְך? אׁש ֶ"היילִ יגֶ ער ַּב ֶ ֵ
גּוטע נְ קּודֹות וָ ואס ֶמען ֶקען אֹויף ֶדעם ִדי ֶ זֶ ענֶ ען ָדא ִדי ְ'ּפלִ ְׁש ִּתים' ָ -דאס ֵמיינְ ט ֶדער
אקע לִ יּב ַמיינֶ ע ַּתלְ ִמ ִידים? ָהאּב ִאיְךָהאּב ִאיְך ַט ֶ
ׂשּורה וָ ואס ִדי ַע ְב ֵדי גּוטע ְּב ָ ייען ִדי ֶ אֹויס ְׁש ַר ֶ
ְ אּפן
אר ְׁש ָט ְרּוּב ְירט צּו ַפ ְ יֵ ֶצר ָה ָרע -וָ ואס ְּפ ִ
זֵ יי לִ יּב וִ וי ֵאייגֶ ענֶ ע ִקינְ ֶדער ָא ֶדער וֵ ויינִ יגֶ ער?"
אשׁית כו ,לב): (ב ֵּר ִ
עׁש ִריגְ ן ְ
אֹויסגֶ ְ
ְ אּבן
יִ ְצ ָחק ָה ְ יׁשט וֶ ועלְ ן גֵ ייןארץ ּכְ ֵדי ַא ִאיד זָ אל נִ ְ ָדאס ַה ְ
קּומט ְׁש ֶּפעט
ַא ִקינְ ד וָ ואס ְ ארץ! "מ ָצאנּו ָמיִ ם" – ִאיְך ָהאּב גֶ עפּונֶ ען זַ יין ַה ְ ָ בֹודה פּון ַצ ִד ִיקים ִאין ִדי ִריכְ ִטיגֶ ע וֶ ועגְ ןִ .די ֲע ָ
עדנְ 'ס יּבעלֶ ע ִאין יֶ ְ אֹויפצּוזּוכְ ן ַא גְ ִר ֶ
ְ ִאיז
קּומט ַא ַריין ְׁש ֶּפעט ִאין ְ אֹויּב ַא ִקינְ ד ואסער אּון יסל וַ ֶ ארט ַא ִּב ְ עפן ָד ְארץ ,צּו ְט ֶר ְ ַה ְ
ער ְׁש ְטן
ייּב ְ
עטן ֶדעם ֵא ֶ
ֶּב ְ
עדן ָטאג, אס ְירט יֶ ְ ּכִ ָּתהֲ ,א ִפילּו אֹויּב ֶעס ַּפ ִ עדן גּוטע נְ קּודֹות פּון יֶ ְ רֹויס ְּב ֶרענְ גֶ ען ִדי ֶַא ְ
אקּומען פּונֶ עם ְמ ַחנֵ ְך ֶדעם זֶ עלְ ְּבןֶ ארף ֶער ַּבַד ְ ַפאר ַא ְמ ַחנֵ ְך גֵ ייט ַא ַריין ִאין ּכִ ָּתהָ ,א ֶדער
ֵאיינֶ עם.
עקּומעןֶ ְׁש ֵמייכְ ל וִ וי ִדי ִקינְ ֶדער וָ ואס זֶ ענֶ ען גֶ רֹויסן פּון
יטן ָטאג וֶ וען ֶער ִאיז ִאינְ ְד ְ ִאינְ ִמ ְ
יׁשט וֵ ויינִ יגֶ ער.
ארנִ ְייטנְ ס ,גָ ְ
אצ ְ
ַּב ַ ארץ מּוע ְסן ָדאס ַה ְ
אֹויס ְׁש ֶ
ְ ארף ֶער זִ יְך ּכִ ָּתהַ ,ד ְ דּוׁשת
אֹויפן ֵהיילִ יגְ ן ְק ַ ְ ער ֵציילְ טֶמען ֶד ְ
יח
עטן ֶער זָ אל ַמ ְצלִ ַ ער ְׁש ְטן אּון ֶּב ְייּב ְ
יטן ֵא ֶ ִמ ְ לֵ וִ י זְ כּותֹו יָ גֵ ן ָעלֵ ינּוַ ,אז ֵאיין ָמאל ָהאט ֶער
ייען
יׁשט ַקיין ֶרעכְ ט צּו ְׁש ַר ֶ ֶמען ָהאט נִ ְ יטן ַדאוֶ וענֶ ען גֶ עזֶ ען ַא ִאיד וָ ואס ִאיז ִאינְ ִמ ְ
גּוטע נְ קּודֹות וָ ואס לִ יגְ ן עפינֶ ען ִדי ֶ זַ יין צּו גֶ ִ
עקּומען ְׁש ֶּפעט:
ֶ אֹויף ַא ִקינְ ד וָ ואס ִאיז ָאנְ גֶ נּומען ִמיט זַ יין וָ ואגְ ןֶ .דער ִאיד אר ֶ גֶ עוֶ וען ַפ ְ
עדן ִקינְ ד.אּבן ִאין יֶ ְִטיף ַּבאגְ ָר ְ
יסטּו ִּבכְ לַ ל
ארוָ ואס ִּב ְ קּומט ֶמען? ַפ ְ עצט ְ "יֶ ְ רֹויסן פּון ֵּבית ַה ֶמ ְד ָרׁש עׁש ַטאנֶ ען ִאינְ ְד ְִאיז גֶ ְ
עקּומען?!"
ֶ גֶ עטן"ִ :רּבֹונֹו ֶׁשל עֹולָ םֶ ,העלְ ף ֶמען זָ אל ֶּב ְ
אר ָראכְ ְטן זַ ייןיטן ַטלִ ית אּון ְּת ִפילִ ין אּון ַפ ְ ִמ ְ
ּבֹויען ִדי ִקינְ ֶדערִ ,איְך
אֹויפ ֶ ְ ִמיר ִאיְך זָ אל ֶקענֶ ען
ארק ַפאר ַא ייער ְׁש ַט ְ ערט זֵ ֶ אֹויּב ֶעס ְׁש ֶט ְ וָ ואגְ ןָ .האט ֶדער ֵהיילִ יגֶ ער ַצ ִדיק גֶ עזָ אגְ ט
עדן ִקינְ ד ַא ְּב ֵאר ַמיִ ם ַחּיִ ים. עפן ִאין יֶ ְזָ אל ְט ֶר ְ
עדן ָטאג ְׁש ֶּפעט ,אּון קּומט יֶ ְ
ְמ ַחנֵ ְך ַאז ַא ִקינְ ד ְ ער ְׁש ְטן"ִ :רּבֹונֹו ֶׁשל עֹולָ םִ ,מי ייּב ְ
ארן ֵא ֶַפ ְ
יׁשט זַ יין וִ וי ִדי ְּפלִ ְׁש ִּתים וָ ואס זָ אגְ ן
ִאיְך וִ ויל נִ ְ
ארןעפ ְ וערט ֶצ ָ ֶער ִפילְ ט ַאז זַ יין גַ אנְ ֶצע ּכִ ָּתה וֶ ְ ּכְ ַע ְּמָך יִ ְׂש ָר ֵאל! קּוק ָאן ֶדעם ִאידֶ ,ער ִאיז
אּפ ֶטע ָקאּפ אּון ַא אר ְׁש ָט ְ ַאז ָדאס ִקינְ ד ָהאט ַא ַפ ְ
צּולִ יּב ֶדעם ִקינְ ד ,זָ אל ֶער גֵ יין צּום ְמנַ ֵהל אּון ַאזֹוי ַא ַריינְ גֶ עטּון ִאין זַ יין וָ ואגְ ןֶ ,עס ִאיז ִאים
ארץ". אּפ ֶטע ַה ְ
אר ְׁש ָט ְַפ ְ
ייער ְׁשוֶ וער צּו ִפ ְירן "עס ִאיז ִמיר זֵ ֶ ִאים זָ אגְ ןֶ : עדןוִ ויכְ ִטיגֶ ער פּון ַאלֶ עס ,אּון ָדאְך טּוט ֶער יֶ ְ
אצ ְירט ַא ַריין ִדי ּכִ ָּתה וֶ וען ָדאס ִקינְ ד ְׁש ַּפ ִ יׁשט
ער ְׁש ְטן ִאיז נִ ְ
ייּב ְ
עטן ֶדעם ֵא ֶ ָאן ֶּב ְ יצית; ֶער טּוט ָטאג ָאן ְּת ִפילִ ין אּון גֵ ייט ִמיט ִצ ִ
צּומאל ֲא ִפילּועדן ָטאג נָ אכְ ן ַדאוֶ וענֶ ען ,אּון ָ יֶ ְ אּבן ַה ְצלָ ָחה ִמיט ִדי ִקינְ ֶדער.
ֶמעגְ לִ יְך צּו ָה ְ ייסט!" ּתֹורה ֵה ְ
ַדיין ָרצֹון אּון ָפאלְ גְ ט וָ ואס ִדי ָ
א
ההממשך
יעו ִ+רי+ם ִאין ִ+חינּ ּוךְ
ׁ ִש ּ
שך
אש יְ ׁ ִש ָיבה ׁ ְש ִל ָיט"א
פוּ נֶ עם רֹ ׁ <<<
יטן ְׁשמֹונֶ ה ֶקען צּולֵ ייגְ ן ֵאייגֶ ענֶ ע ְּת ִפלֹות ִאינְ ִמ ְ עד ֵרייט ַא ִטיׁשּו, אמגֶ ְ ַפאר ַא ַח ֶברֶ .ער ָהאט צּוזַ ְ ערנֶ ען" ,אּון ֶדער ְמנַ ֵהל זָ אל זִ יְך יטן לֶ ְ ִאינְ ִמ ְ
ייער ֶע ְׂש ֵרהַ ,אזֹוי וֶ ועלְ ן ִדי ִקינְ ֶדער ַדאוֶ וענֶ ען זֵ ֶ אּפיר פּון ַא ֶקענְ ִדי ֶעס ַא ַריינְ גֶ עלֵ ייגְ ט ִאין ַא ַּפ ִ ערן וָ ואס ֶעס גֵ ייט אטן צּו ֶה ְ יטן ַט ְ אר ִּבינְ ְדן ִמ ְ
ַפ ְ
וארט ִמיט ּכַ וָ ונָ ה. עדעס וָ ְ רֹויסזָ אגְ ן יֶ ֶ
ֵׁשיין ,אּון ַא ְ אר ַמאכְ טַ ,אזֹוי ַאז ֶעס זָ אל צּוריק ַפ ְ
אּון ֶעס ִ יטן ִקינְ דָ ,א ֶדער זָ אל ֶדער ְמנַ ֵהל זָ אגְ ן ָפאר ִמ ְ
לְ ָמ ָׁשלַּ :ביי ִדי ְּב ָרכָ ה פּון ְ'ר ָפ ֵאנּו' ֶקענֶ ען זֵ יי עּבן ַפאר אֹויסזֶ ען וִ וי ַא ֶקענְ ִדיֶ ,ער ָהאט ֶעס גֶ עגֶ ְ ְ יׁשט זַ יין ַאזֹוי ַא
ארן ְמ ַחנֵ ְך" :אֹויּב דּו ֶקענְ ְסט נִ ְ ַפ ְ
פּואה עפערִׁ ,שיק ַא ְר ָ אׁש ֶ"היילִ יגֶ ער ַּב ֶ זָ אגְ ןֵ : עע ְפנְ ט ִמיט ֵאיין זַ יין ַח ֶבר ,יֶ ענֶ ער ָהאט ֶעס גֶ ֶ וייטן ְמ ַחנֵ ְך"...
ְמ ַחנֵ ְך -וֶ ועל ִאיְך מּוזְ ן זּוכְ ן ַא ְצוֵ ְ
ימה ַפאר "...אּון ַּביי ִדי ְּב ָרכָ ה פּון ָ'ּב ֵרְך ְׁשלֵ ָ ִׂש ְמ ָחה אּון גֶ עפּונֶ ען ֶדעם ִטיׁשּוֶ ...דער ְמלַ ֵמד
ייען אֹויף ַא ִקינְ ד יׁשט ְׁש ַר ֶ ֶמען ָטאר נִ ְ
עפער, אׁש ֶ"היילִ יגֶ ער ַּב ֶ
עטןֵ : ָעלֵ ינּו' ֶקענֶ ען זֵ יי ֶּב ְ עקלִ יכֶ ע עמאכְ ט ְׁש ֶר ְ זָ אגְ ט ִמיר ַאז ֶער ָהאט גֶ ַ
יסטּו ִּבכְ לַ ל ארוָ ואס ִּב ְ"פ ְ וער ֶטער וִ ויַ : ַאזֶ עלְ כֶ ע וֶ ְ
אּבן ַּפ ְרנָ ָסה" ,אּון ַאזֹוי
אטע זָ אל ָה ְ ֶהעלְ ף ַמיין ַט ֶ קֹולֹות אֹויף ֶדעם ִקינְ ד" :וִ וי וַ ואגְ ט זִ יְך ַא ִאינְ גְ ל
עקּומען? ֶעס זֶ עט ִמיר אֹויס וִ וי דּו ַהאלְ ְט ְסט ֶ גֶ
וייטער.וַ ֶ וייטן?!" צּוט ִרינְ ֶקען ָדאס ְּבלּוט פּון ַא ְצוֵ ְ אֹויס ְ ְ
קּומען"ֶ .ע ְר ְׁש ְטנְ ס ,וַ וייל ָדאס יׁשט ַּביים ֶ ִּבכְ לַ ל נִ ְ
יטן
לֹומ'ט זִ יְך ִאינְ ִמ ְ אר ָ'ח ְ אֹויּב ַא ִקינְ ד ַפ ְ "א ְפ ָׁשר
ארן ְמלַ ֵמדֶ : ָהאּב ִאיְך גֶ עזָ אגְ ט ַפ ְ ִאיז ָדאְך ֶדער ֵריינֶ ער ֱא ֶמת ִ -קינְ ֶדער וִ וילְ ן
אּבן ַקיין ַט ֲענֹות יׁשט ָה ְ ַדאוֶ וענֶ עןֶ ,קען ֶמען נִ ְ עריג אּון ָדאס ָהאט יסטּו ָּפׁשּוט גֶ עוֶ וען הּונְ גֶ ִ ִּב ְ קּומען ִאין ֵח ֶדר ָא ֶדער ִאין ׁשּולֶ ע. יׁשט ֶ אקע נִ ְ ַט ֶ
יׁשטייען נָ אכְ נִ ְ
אר ְׁש ֵט ֶ צּו ִאים ,וַ וייל ִקינְ ֶדער ַפ ְ קּומט ַא ַריין צּו ְ ערוֶ ועז? וִ ויעמאכְ ט נֶ ְ ִדיְך גֶ ַ ארף ְט ַראכְ ְטן ִמיט ַר ְח ָמנּות: וייטנְ סֶ ,מען ַד ְ ְצוֵ ְ
רֹויס ֵקייט פּון ַדאוֶ וענֶ עןִ .די גַ אנְ ֶצע ַא ְר ֶּבעט ִדי גְ ְ יצל ַפאר ייען וֶ וען ַא ִקינְ ד ַמאכְ ט ַא ְׁש ִּפ ְ ְׁש ַר ֶ וייסט וָ ואס ָדאס ִקינְ ד ִאיז ַהיינְ ט 'וֶ וער וֵ ְ
ערנֶ ען ִדי ִקינְ ֶדער ִדי אֹויסצּולֶ ְ
ְ פּונֶ עם ְמ ַחנֵ ְך ִאיז וייטן?! ֶער ִאיז ָדאְך ַא ִקינְ ד! וֶ וען ִמיר ַא ְצוֵ ְ ער ֵהיים פּון זַ יינֶ ע יּבער ִאינְ ֶד ְ ער ְפ ִרי ַא ִר ֶ ִאינְ ֶד ְ
ֵׁשיינְ ֵקייט פּונֶ עם ַדאוֶ וענֶ ען. עמאכְ ט אּבן ִמיר אֹויְך גֶ ַ זֶ ענֶ ען גֶ עוֶ וען ְקלֵ יין ָה ְ יׁשט ַקיין אּבן ָדאְך נִ ְ ערן?' ֶמענְ ְט ְׁשן ָה ְ ֶעלְ ֶט ְ
יצלֶ עְך". ְׁש ִּפ ְ ער ְפ ִריעדן ִאינְ ֶד ְ ַה ָּׂשגָ ה וָ ואס ֶעס טּוט זִ יְך ָאּפ יֶ ְ
עפאן ִאין ּכִ ָּתה
יצן ַקיין ֶטעלֶ ָ
יׁשט נִ ְ
נִ ְ יּבערֶ .עס זֶ ענֶ ען ָדא ִמ ְׁש ָּפחֹות יׁשע ְׁש ִט ֶ ִאין ִא ִיד ֶ
עדן צּו ִדי ִקינְ ֶדער ִּבכְ לָ לִ ּיּות ארף ֶר ְ ֶמען ַד ְ
ִאין ִדי ָׁשעֹות וָ ואס ַא ְמ ַחנֵ ְך ַא ְר ֶּבעט ִמיט יּפן ִדי ִקינְ ֶדער ערן ְׁשלָ אגְ ן אּון ִצ ְ וָ ואס ִדי ֶעלְ ֶט ְ
גּוטע ִמדֹות; אּבן ֶ וִ וי וִ ויכְ ִטיג ֶעס ִאיז צּו ָה ְ
יידט עׁש ְארף ֶער זַ יין ִאינְ גַ אנְ ְצן ָא ְּפגֶ ֵ ִקינְ ֶדערַ ,ד ְ ער ְפ ִרי פּון ּכַ ַעס ,אּון וֶ וען ָדאס עדן ִאינְ ֶד ְ יֶ ְ
ערוֶ ועגְ ן נָ אכְ ַא ָמאל אּון עדן ֶד ְ ארף ֶר ְ ֶמען ַד ְ
ארף נָ אר ייטיגֶ ע זַ אכְ ן; זַ יין ָקאּפ ַד ְ פּון ַאלֶ ע זַ ִ קּומט ׁשֹוין ֶענְ ְדלִ יְך ָאן ִאין ֵח ֶדר ָא ֶדער ִקינְ ד ְ
אֹופן
ערן ָ עדעס ָמאל אֹויף ַאן ַאנְ ֶד ְ נָ אכְ ַא ָמאל ,יֶ ֶ
יידער אּבן ַהיינְ ט לֵ ֶ זַ יין ַּביי ִדי ִקינְ ֶדערִ .מיר ָה ְ אר ְפן יׁשט ֶער זָ אל ַד ְ קּומט ִאים נִ ְ ִאין ׁשּולֶ עְ ,
– ַא ָמאל ְׁש ְט ֶרענְ גַ ,א ָמאל וֵ וייְך ,אּון ַא ָמאל ֶקען
עפאן', רּופט זִ יְך ֶ'טעלֶ ָ עקלִ יכֶ ע ָצ ָרה וָ ואס ְ ַא ְׁש ֶר ְ יידן פּון זַ יין ְמ ַחנֵ ְך. וייטער לַ ְ וַ ֶ
ייען ַפאר ִדי גַ אנְ ֶצע ּכִ ָּתה" :וִ וי אקע ְׁש ַר ֶ ֶמען ַט ֶ
וָ ואס ַמאכְ ט ַאז ַא ֶמענְ ְטׁש זָ אל זַ יין ִאין ַא צּוט ִרינְ ֶקען ָדאס ְּבלּוט אֹויס ְְ וַ ואגְ ט זִ יְך ַא ִאינְ גְ ל צּומאל ֶקען זַ יין ַאז ֵאיינֶ ער ִאין ִדי ִמ ְׁש ָּפ ָחה ָ
ארט ,זַ יין יׁשט ָד ְ ְׁשטּוּב ָא ֶּבער ֶער ִאיז ִּבכְ לַ ל נִ ְ יׁשט זַ יין וייטן?!" ָא ֶּבער ָדאס ָטאר נִ ְ פּון ַא ְצוֵ ְ אמע ִאיז יׁשט גּוט ֹלא ָעלֵ ינּוִ ,די ַמ ֶ ִפילְ ט נִ ְ
יּבער עפאןַ .אזֹוי ִפיל ְׁש ִט ֶ מ ַֹח ִאיז ִאינֶ עם ֶטעלֶ ָ ערזֶ ענְ לִ יְך.
עצילְ ט צּו ֵאיין ִקינְ ד ֶּפ ְ גֶ ִ אטע מּוז זַ יין יטן חֹולֶ ה אּון ֶדער ַט ֶ נּומען ִמ ְ אר ֶַפ ְ
אר ֶפעלְ ֶקער גֶ ְט'ן עטיילְ טָּ ,פ ְ עּבעְך ֶצ ֵ וערן נֶ ֶ וֶ ְ קּומט זִ יְךאמע; ְ אטע אּון ַסיי ִדי ַמ ֶ ַסיי ֶדער ַט ֶ
אֹויּב ֶעס ַמאכְ ט זִ יְך ַא ָמאל ַאז ֶמען מּוז יָ א
עּב ָראכְ ן ,צּולִ יּב ֶדעם וערן ֶצ ְזִ יְך אּון ִמ ְׁש ָּפחֹות וֶ ְ ארן ִקינְ ד ֶמען זָ אל ִאים ַקנְ ְס ֶ'ענֶ ען ַאז ֶער ֶדען ַפ ְ
ארף ֶמען ערזֶ ענְ לִ יְךַ ,ד ְ
אר ַהאלְ ְטן ַא ִקינְ ד ֶּפ ְ
ָפ ְ
ואר ְטן ַא גַ אנְ ֶצע ָטאג ַאז ֶדער רֹויען וַ ְ
וָ ואס ִדי ְפ ֶ מֹוסד וַ וייל ֶער קּומען ִאין ַא ָ יׁשט ֶמעגְ ן ֶ זָ אל נִ ְ
אסט "עס ַּפ ְוער ֶטערֶ : עדן צּו ִאים ִמיט ֵׁשיינֶ ע וֶ ְ ֶר ְ
קּומטְ קּומען ,אּון וֶ וען ֶער יימ ֶ ַמאן זָ אל ַא ֵה ְ עּבעְך ׁשּולְ ִדיג ַאז קּומט ְׁש ֶּפעט? וָ ואס ִאיז ֶער נֶ ֶ ְ
יצל ַפאר ַא ַח ֶברְׁ ,ש ֶטעל יׁשט צּו ַמאכְ ן ַא ְׁש ִּפ ְ
נִ ְ
יׁשט ָדא; זַ יין ׁשֹוין ֶענְ ְדלִ יְך ַא ֵהיים ִאיז ֶער נִ ְ יׁשט זַ יין גְ ֵרייט ִאין ַצייט?!ֶער ֶקען נִ ְ
זִ יְך ָפאר ֵאיינֶ ער וָ ואלְ ט ֶעס גֶ עטּון צּו ִדיר,
ער ֵהייםֶ ,ער ֶקען ְמ ַס ֵּדר זַ יין ַאלֶ ע גּוף ִאיז ִאינְ ֶד ְ
וָ ואלְ ט ֶעס ִדיר ָדאְך זִ יכֶ ער וֵ ויי גֶ עטּון". ויסע ִקינְ ֶדער ַאז אֹויְך ֶקען זִ יְך ַמאכְ ן ַּביי גֶ עוִ ֶ
יׁשע זַ אכְ ןָ ,א ֶּבער זַ יין ָקאּפ לִ יגְ ט ִאים ֶטעכְ נִ ֶ
יׁשט גֵ יין ער ְפ ִרי ַאז זֵ יי וִ וילְ ן נִ ְ
אר ִפ ְירן ִאינְ ֶד ְ
זֵ יי ַפ ְ
עפאן.ִאינֶ עם ֶטעלֶ ָ ַא גֶ ְ
עׁש ַמאק ִאין ַדאוֶ וענֶ ען ערן מּוזְ ןִאין ֵח ֶדר ָא ֶדער ִאין ׁשּולֶ ע ,אּון ִדי ֶעלְ ֶט ְ
יצט ִאין ּכִ ָּתה ָטאר ֶער ִּב ְׁש ַעת ַא ְמ ַחנֵ ְך זִ ְ ארף ַא ַריינְ לֵ ייגְ ן ִאין ִדי ִקינְ ֶדער ַא ַחּיּותֶמען ַד ְ ער ַפאר עּבן ִמיט זֵ יי ַא לַ אנְ גֶ ע ַצייטֶ ,ד ְ זִ יְך ָא ְּפגֶ ְ
עפאן .אֹויּב ֶעס וֶ ועט זִ יְך יצן זַ יין ֶטעלֶ ָ יׁשט נִ ְ
נִ ְ צּום ַדאוֶ וענֶ עןֶ .עס ִאיז ּכְ ַדאי צּו ַדאוֶ וענֶ ען ִמיט ערן ְּב ֶרענְ גֶ ען ָדאס אס ְירן ַאז ִדי ֶעלְ ֶט ְ ֶקען ַּפ ִ
אּבן ַפאר אר ְפן ָה ְ
ַמאכְ ן ַאז זַ יין וַ וייּב וֶ ועט ִאים ַד ְ ערנֶ ען ִדי ִקינְ ֶדעראֹויסלֶ ְ
ְ נִ יגּונִ ים ,אּון ֶמען זָ אל ִקינְ ד ְׁש ֶּפעט.
רּופן ִאין ָא ִפיס
נֹויט ַפאל ,זָ אל זִ י ָאנְ ְ ַא וִ ויכְ ִטיגֶ ע ְ אקלֶ ען ַּביים ַדאוֶ וענֶ ען. זִ יְך צּו ָׁש ְ עמען אֹויפצּונֶ ֶ
ְ ִדי ַא ְר ֶּבעט פּון ַא ְמ ַחנֵ ְך ִאיז
עּבן ַאז ֶמען ערגֶ ְ יּב ְ
אּון ֶמען וֶ ועט ִאים ׁשֹוין ִא ֶ
ערנֶ ען ִמיט ִדי ֶעס ִאיז גָ אר וִ ויכְ ִטיג צּו לֶ ְ "איְך ְפ ֵריי
עדן ִקינְ ד ִמיט ַא ְׁש ֵמייכְ ל אּון זָ אגְ ןִ : יֶ ְ
בֹודת ַה ִחינּוְך
ערּופן פּון ְׁשטּוּבֲ .ע ַ ְ ָהאט ִאים גֶ עקּומען" ,אּון
ֶ יסט ַהיינְ ט גֶ ייער ַאז דּו ִּב ְ זִ יְך זֵ ֶ
אקּומען
ֶ ִקינְ ֶדער ֵּפירּוׁש ַה ִּמילֹותּ ,כְ ֵדי זֵ יי זָ אלְ ן ַּב
קֹודׁשַ ,א ֵהיילִ יגֶ ע ַא ְר ֶּבעטֶ ,מען
ִאיז ַא ְמלֶ אכֶ ת ַה ֶ אפט ִאין ִדי יּב ַׁש ְאר ֶקע לִ ְ ַא ַריינְ לֵ ייגְ ן ַאזַ א ְׁש ַט ְ
ארוָ ואס זָ אלְ ן עׁש ַמאק ִאינֶ עם ַדאוֶ וענֶ עןַ .פ ְ ַא גֶ ְ
עפאן. ערן פּונֶ עם ֶטעלֶ ָ יׁשט לָ אזְ ן ְׁש ֶט ְ
ָטאר זִ יְך נִ ְ קּומען
ִקינְ ֶדער ַאז זֵ יי זָ אלְ ן פּון זִ יְך ַאלֵ יין וֶ ועלְ ן ֶ
אקלֶ ען ַּביים ַדאוֶ וענֶ ען וֶ וען זִ יְך ִדי ִקינְ ֶדער ָׁש ְ
עֹוסק ַא גַ אנְ ֶצע
ָּברּוְך ַה ֵׁשם ַאז ִאיְך ִּבין אֹויְך ֵ יׁשט ַקיין ַאנּונְ ג וָ ואס זֵ יי זָ אגְ ן ,אּון אּבן נִ ְ
זֵ יי ָה ְ ייטנְ ס.
אצ ְ ַּב ַ
חּורים ַּביי אּונְ ז ִאין ערנֶ ען ִמיט ָּב ִ ָטאג צּו לֶ ְ ייער ָקאּפ לִ יגְ ט ַּביי ִדי ְׁש ִּפילְ ֵצייג? ָא ֶּבער זֵ ֶ
ּתֹורה ְּב ֶר ְסלֶ ב"ָ ,האּב ִאיְך זִ יְך
יבת ִּת ְפ ֶא ֶרת ַה ָ"יְ ִׁש ַ מּוסר נָ אר ִּבכְ לָ לִ ּיּות
ָ
ייטׁש ,וֶ ועלְ ןערנְ ט זֵ יי אֹויס ִדי ַט ְ אֹויּב ֶמען לֶ ְ
עפאן יׁשט ַמיין ֶטעלֶ ָ עפ ְירט ַאז ִאיְך נִ יץ נִ ְ ַאיינְ גֶ ִ אקּומען ַא
ֶ עדן אּון ַּב אר ְׁש ֵטיין וָ ואס זֵ יי ֶר ְ זֵ יי ַפ ְ אֹויּב ֶמען זֶ עט ִאין ּכִ ָּתה ַאז ַא ִקינְ ד
עפאן נָ אר וֶ וען ְס ַּתם ַאזֹוי; ִאיְך נִ יץ ַמיין ֶטעלֶ ָ עפיל צּום ַדאוֶ וענֶ ען. גֶ ִ יצל ַפאר ַא ַח ֶבר, עּפעט ָא ֶדער ַמאכְ ט ַא ְׁש ִּפ ְ ְט ֶׁש ֶ
עדער ְּפלֹונִ ייׁשט ַאז יֶ ֶרּופן ,נִ ְ
ארף ֵאיינֶ עם ְ ִאיְך ַד ְ עמען ֶדעם אר ֶׁש ֶ
ייען אּון ַפ ְ יׁשט ְׁש ַר ֶ
ָטאר ֶמען נִ ְ
ייטׁש פּון ערנֶ ען ִדי ַט ְעדן ָטאג לֶ ְ ֶמען ֶקען יֶ ְ
אּבן ַא ְׁשנֶ עלֶ ע וֶ ועג צּו ֶקענֶ ען ַאלְ מֹונִ י זָ אל ָה ְ עדן ֵׁשיין צּום ִקינְ ד אּון ארף ֶר ְ ִקינְ ד ,נָ אר ֶמען ַד ְ
ֵאיין ָא ֶדער ְצוֵ ויי ׁשּורֹות פּונֶ עם ַדאוֶ וענֶ ען,
עדן צּו ִמיר. ֶר ְ יׁשט טּון. ִאים ַמ ְס ִּביר זַ יין ַאז ֶמען ָטאר ָדאס נִ ְ
ָא ֶדער ֵאיין ְּב ָרכָ ה פּון ְׁשמֹונֶ ה ֶע ְׂש ֵרהֶ .מען זָ אל
וארן
עׁש ֶטעלְ ט גֶ עוָ ְ אֹויפגֶ ְ
ְ מֹוסד ִאיז ָדאְך
ַא ָ עדע ְּב ָרכָ ה פּוןזֵ יי זָ אגְ ן וָ ואס ֶמען ֶּבעט ַּביי יֶ ֶ ער ֵציילְ טַ ,אזַא ְמלַ ֵמד ָהאט ִמיר ַא ָמאל ֶד ְ
ׁשּוט ֶ'ע ֶע ְרלִ יכֶ ע ִא ְידן וָ ואס
עּבן ָּפ ְ
רֹויסצּוגֶ ְ
ּכְ ֵדי ַא ְ ערנֶ ען ַאז ֶמען אֹויסלֶ ְ
ְ ְׁשמֹונֶ ה ֶע ְׂש ֵרה ,אּון זֵ יי יצלֶער ָהאט גֶ עזֶ ען וִ וי ַא ִאינְ גְ ל ַמאכְ ט ַא ְׁש ִּפ ְ
ב
ההממשך
יעו ִ+רי+ם ִאין ִ+חינּ ּוךְ
ׁ ִש ּ
שך
אש יְ ׁ ִש ָיבה ׁ ְש ִל ָיט"א
פוּ נֶ עם רֹ ׁ <<<
קֹודׁשַ ,א ֵהיילִ יגֶ ע
לּומדּות ִאיז ַא ְמלֶ אכֶ ת ַה ֶ
ְמ ְ ִקינְ ֶדער. עדן ָטאג גֵ יין ִאין ייער ֲחתּונָ ה וֶ ועלְ ן זֵ יי יֶ ְ נָ אְך זֵ ֶ
וערן
יׁשט וֶ ְ ַא ְר ֶּבעט ,אּון ַא ְמלַ ֵמד ָטאר נִ ְ יטןיידער ַא ָצ ָרה ִמ ְ אּבן ַהיינְ ט לֵ ֶ ִמיר ָה ְ ׁשּול ַדאוֶ וענֶ ען ַׁש ֲח ִריתִ ,מנְ ָחה אּון ַמ ֲע ִריב,
עפאן.
דּורְך זַ יין ֶטעלֶ ָ
ערט ְ עׁש ֶט ְ
גֶ ְ עפאן’ָ ,דאס ַמאכְ ט ַאז ַא ֶמענְ ְטׁש אמען ֶ‘טעלֶ ָ נָ ֶ אּבן ֶדעם ָאנְ טּון ַטלִ ית אּון ְּת ִפילִ ין ,אּון לִ יּב ָה ְ
ֶקען זַ יין ִאין ַא ְׁשטּוּב ָא ֶּבער ֶער ִאיז ִּבכְ לַ ל עׁשעןיׁשט גֶ ֶ ער ְׁש ְטןָ .דאס ֶקען ָא ֶּבער נִ ְ ייּב ְ
ֵא ֶ
ערנֶ ען
עֹוסק ַא גַ אנְ ְצן ָטאג צּו לֶ ְ ִאיְך ִּבין אֹויְך ֵ ייען
יׁשט אֹויף צּו ְׁש ַר ֶ ערט נִ ְ אֹויּב ֶדער ְמ ַחנֵ ְך ֶה ְ
עפאן; ארט ,זַ יין מ ַֹח ִאיז ִאינֶ עם ֶטעלֶ ָ יׁשט ָד ְ נִ ְ
עפ ְירט ַאז ִאיְךחּוריםָ ,האּב ִאיְך זִ יְך ַאיינְ גֶ ִִמיט ָּב ִ עמאלְ ט מּוסר ַפאר ִדי ִקינְ ֶדער ,וַ וייל ֶד ָ עּבן ָ אּון גֶ ְ
עטיילְ ט, עּבעְך ֶצ ֵ וערן נֶ ֶ יּבער וֶ ְ זֹויפיל ְׁש ִט ֶ
ַא ִ
עפאן ְס ַּתם ַאזֹוי; ִאיְך נִ יץ יׁשט ַמיין ֶטעלֶ ָ נִ יץ נִ ְ וערןאר ֶפעלְ ֶקער גֶ ְט’ן זִ יְך אּון ִמ ְׁש ָּפחֹות וֶ ְ ָּפ ְ ער ֶצער אּון ִדי מֹחֹות ,אּון אר ַמאכְ ן זִ יְך ִדי ֶה ְ ַפ ְ
ארף ֵאיינֶ עם עפאן נָ אר וֶ וען ִאיְך ַד ְ ַמיין ֶטעלֶ ָ ואר ְטן ַא וייּבער וַ ְ
עּב ָראכְ ן ,פּון ֶדעם וָ ואס וַ ֶ ֶצ ְ יׁש ָטא ַקיין ׁשּום ַה ְצלָ ָחה. ֶעס ִאיז נִ ְ
אּבן
עדער ְּפלֹונִ י ַאלְ מֹונִ י זָ אל ָה ְ יׁשט ַאז יֶ ֶרּופן ,נִ ְ
ְ קּומען אּון יימ ֶ
גַ אנְ ְצן ָטאג ַאז ֶדער ַמאן זָ אל ַא ֵה ְ ערנֶ ען א'דיגֶ ע זְ כִ יָ ה צּו ֶקענֶ ען לֶ ְ
מֹור ִ
ֶעס ִאיז ַא ָ
עדן צּו ִמיר. ַא ְׁשנֶ עלֶ ע וֶ ועג צּו ֶקענֶ ען ֶר ְ יׁשט קּומט ַא ֵהיים ִאיז ֶער נִ ְ ֶענְ ְדלִ יְך וֶ וען ֶער ְ ייע ֶרע ִּתינֹוקֹות ֶׁשל ער ְׁש ְטנְ 'ס ַט ֶייּב ְ
ִמיט ֶדעם ֵא ֶ
ער ֵהייםֶ ,ער ֶקען ְמ ַס ֵּדר ָדא; זַ יין גּוף ִאיז ִאינְ ֶד ְ ֵּבית ַר ָּבן .וואֹויל זֶ ענֶ ען ִדי ְמ ַחּנְ כִ ים וָ ואס זּוכְ ן
א’דיגֶ ע זְ כִ יָ ה צּו ֶקענֶ ען מֹור ִ
ָ ֶעס ִאיז ַא
יׁשע זַ אכְ ןָ ,א ֶּבער זַ יין מ ַֹח לִ יגְ ט
זַ יין ַאלֶ ע ֶטעכְ נִ ֶ גּוטע נְ קּודֹות אּון עדן ִקינְ ד זַ יינֶ ע ֶ אֹויף ִאין יֶ ְ
ייע ֶרעער ְׁש ְטנְ ’ס ֵט ֶייּב ְ
ערנֶ ען ִמיט ֶדעם ֵא ֶ לֶ ְ עפאן.ִאים ִאין זַ יין ֶטעלֶ ָ לֵ ייגְ ן ַא ַריין ִאין ִדי ִקינְ ֶדער יִ ְר ַאת ָׁש ַמיִ םִ ,מדֹות
ִּתינֹוקֹות ֶׁשל ֵּבית ַר ָּבן .אּון וואֹויל ִאיז ַפאר ַא
יצט ִאין ּכִ ָּתה ָטאר ֶער ִּב ְׁש ַעת ַא ְמלַ ֵמד זִ ְ ער ׁ
ש ְְטן. ייּב ְ
אפט צּום ֵא ֶ יּב ַׁש ְ
טֹובֹות אּון ַא לִ ְ
עדן ִקינְ ד זַ יינֶ עְמלַ ֵמד וָ ואס זּוכְ ט אֹויף ִאין יֶ ְ
עפאן .אֹויּב ֶעס וֶ ועט זִ יְך יצן זַ יין ֶטעלֶ ָ יׁשט נִ ְ
נִ ְ
גּוטע נְ קּודֹותֶ ,ער לֵ ייגְ ט ַא ַריין ִאין ִדי ִקינְ ֶדער ֶ עפאן ִאין ֵח ֶדר
יצן ֶדעם ֶטעלֶ ָ
יׁשט נִ ְ
נִ ְ
צּוקּומען צּו ִאיר
ֶ אר ְפןַמאכְ ן ַאז ִדי וַ וייּב וֶ ועט ַד ְ
אפט יּב ַׁש ְיִ ְר ַאת ָׁש ַמיִ םִ ,מדֹות טֹובֹות אּון ַא לִ ְ רּופן
נֹויט ַפאל ,זָ אל זִ י ְ ְ ַמאן ַפאר ַא וִ ויכְ ִטיגֶ ע ִאין ִדי ָׁשעֹות וָ ואס ַא ְמלַ ֵמד ַא ְר ֶּבעט ִמיט
ארק ייער ְׁש ַט ְ ער ְׁש ְטן ,וֶ ועט ֶער זֵ ֶייּב ְ
צּום ֵא ֶ ארןעּבן ַפ ְערגֶ ְ יּב ְ
ִאין ָא ִפיס אּון ֶמען וֶ ועט ׁשֹוין ִא ֶ יידן פּון ַאלֶ ע
ארף ֶער זִ יְך ָא ְּפ ֵׁש ְ
ִדי ִקינְ ֶדער ַד ְ
יח זַ יין.
ַמ ְצלִ ַ ערּופן פּון ְׁשטּוּב.
ְ ְמלַ ֵמד ַאז ֶמען ָהאט ִאים גֶ ייטיגֶ ע זַ אכְ ן ,זַ יין מ ַֹח זָ אל נָ אר זַ יין ִמיט ִדי
זַ ִ
ינו ְך
פון ִ+ח ּ
ְּב ִריוְ ון ּ
אש יְ ׁ ִש ָיבה ׁ ְש ִל ָיט"א
פוּ נֶ עם רֹ ׁ
עריּבֶ ער ַמאכְ ט
ערןֶ ,ד ִ
וִ ויל ָדאס נָ אכְ ַא ָמאל ֶה ְ לְ כָ בֹוד ...נֵ רֹו יָ ִאיר ואר ְפט ַא ִקינְ ד צו ִּריק ַא ַפ ְ
ארוָ ואס וַ ְ
עֶ ר ָדאס ַאוֶ ועק ,עֶ ר ָהאפְ ט ַאז ֶמען וֶ ועט ִאים ִאיְך ָהאּב עֶ ְר ַהאלְ ְטן ַדיין ּבְ ִריוו. ימענְ ט? אמ ּ ְפ ִל ֶ
ָק ְ
ָדאס נָ אכְ ַא ָמאל זָ אגְ ן. ְׁש ֵאלָ ה:
ָדאס וָ ואס דּו פְ ֶרעגְ ְסט ,וָ ואס ִאיז ּפְ ַׁשט ַאז
אקן וֶ וען ַא ִקינְ ד ער ְׁש ָר ְיׁשט ֶד ְ וֶ וער נִ ְ וארט פַ אר ַא ִקינְ ד אּון עֶ ר ֶמען גֶ עּבְ ט ַא גּוט וָ ְ יט”א, יבה ׁ ְש ִל ָ ֹאש יְ ׁ ִש ָ ְל ָכבוֹ ד ֶדער ר ׁ
וארט ,גֶ עּב ַא צּוריק ֶדעם גּוט וָ ְ וארפְ ט ִ וַ ְ יׁשט ֱא ֶמת"? "דאס ִאיז נִ ְ ִא ְיך ִּבין ַא ְמ ַל ֵמד ,אוּן ִא ְיך נוּץ ָּברו ְּך ַה ׁ ֵשם ִדי זָ אגְ טָ :
ְׁש ֵמייכְ ל אּון זָ אג ִאים נָ אְך עֶ ּפֶ עס ַא גּוט ייליגְ ן ֶר ִּבי’ן וָ ואס ֶדער ֵעצוֹ ת אוּן ִלימו ִּדים פוּן ֵה ִ
וער ֶטער ִאיז פּון ִדי גּוטע וֶ ְ וארט ,וַ וייל ֶ עֶ ס ֶקען זַ יין ַאּפָ אר ִסיּבֹות; ָא ֶדער ַאז וָ ְ ערנְ ט אוּנְ ז ,וִ וי ַאזוֹ י ְמ ַחנֵ ְך יט”א ֶל ְ יבה ׁ ְש ִל ָ ֹאש יְ ׁ ִש ָ ר ׁ
ארן לֶ עּבְ ןִּ ,בפְ ַרט פַ אר וִ ויכְ ִטיגְ ְס ֶטע זַ אכְ ן פַ ְ ע ט ֶ עכְ לֶׁש ְ ט ער
ְ עה
ֶ גֶ אְך ס ַ א ַ אט הָ ד ינְ ק ִ ער ד ֶ . ְ
עך לֶ ער ְ ד ֶ ינְ ק ִ ע ר ֶ ֶ
ייע ט ֵ י דִ יין צ ּו זַ
וער ֶטער ,עֶ ס ְקלִ ינְ גְ ט ִאים ִאין ָקאּפ 'ּבִ ְיסט ְ וֶ ְ
וער ֶטער עֶ פְ נְ ט זֵ ייעֶ ר מ ַֹח
גּוטע וֶ ְ ִקינְ ֶדערִ ,די ֶ עסאנְ ֶטע זַ אך, ער ַ ער ְקט ַאן ִאינְ ֶט ֶ אמ ְ אב ַּב ֶ יך ָה ּ ִא ְ
עצט יׁשט גּוטִּ ,ב ְיסט ַא ְׁשלֶ עכְ ט ִקינְ ד' ,אּון יֶ ְ עב זֵ יי ַא נִ ְ ְ
ארץ.אּון ַה ְ ֶעס זֶ ענֶ ען ָדא ִקינְ ֶדער וָ ואס וֶ וען ִאיך גֶ ּ
וארטֶ ,מען זָ אגְ ט אקּומט ַא גּוט וָ ְ ייער ַא וואוֹ יל ִאינְ גְ ל” ,וֶ וען עֶ ר ַּב ְ יסט זֵ ֶ ימענְ ט“ ,ד ּו ִּב ְ אמ ּ ְפ ִל ֶ
ָק ְ
אֹויְך זָ אלְ ְסטּו ְׁש ֵמייכְ לֶ ען צּו ַדיינֶ ע יׁשט "ּב ְיסט גּוט" ְ -קלִ ינְ גְ ט ִאים ִדי נִ ְ ועלן זֵ יי ַא ְלץ ֶענְ ְט ֶפ ְערן“ִ :א ְיך ִּבין נִ ׁ ְישט ַא גו ֶּטע ִאים ִ וֶ ְ
וארפְ ט עֶ ר ָדאס ַּתלְ ִמ ִידים; ָדאס וֶ ועט זֵ יי עֶ פֶ ענֶ ען ִדי מ ַֹח אּון ערפַ אר וַ ְ וער ֶטערֶ ,ד ְ גּוטע וֶ ְ ֶ יך זָ אג ֵאיינֶ עם: ייש ּ ִפיל וֶ וען ִא ְ ִאינְ גְ ל”; ָא ֶדער צוּם ֵּב ׁ ְ
ארץ ,זֵ יי וֶ ועלְ ן ֶקענֶ ען ְמ ַקּבֵ ל זַ יין וָ ואס דּו צּוריק .אֹויְך ֶקען זַ יין ַאז ֶמען ִאיז ְמ ַחנֵ ְך ַה ְ ִ אל ְירן” ,וֶ ועט אלן אוּן ָק ִ ייער ׁ ֵשיין ָמ ְ “ד ּו ֶקענְ ְסט זֵ ֶ
ישטִ ,איךְ ְ
ישט ֱא ֶמתִ ,איך ֶקען נִ ׁ ְ ֶער צו ִּריק זָ אגְ ן“ :נִ ׁ ְ
ערנְ ְסט ִמיט זֵ יי. ִקינְ ֶדער ִמיט ֶׁש ֶקרֶ ,מען זָ אגְ ט זֵ יי ְׁש ֶטענְ ִדיג לֶ ְ
ישט ׁ ֵשיין” ,אוּן ָדאס גְ ַל ְ
ייכן. ייער נִ ׁ ְאליר זֵ ֶ ָק ִ
מֹוה ָרא"ׁש ָהאט ִמיר ַאלְ ץ גֶ עזָ אגְ ט" :דּו ֲ יׁשט ארוָ ואס ּבִ ְיסטּו נִ ְ "זַ יי וִ וי ֶדעם ִקינְ ד"" ,פַ ְ
ארף ִאיךְ פוּן וָ ואס קו ְּמט ָדאס ,אוּן וִ וי ַאזוֹ י ַד ְ
"איְך וִ ויל דּו זָ אלְ ְסט זַ יין וִ וי ִּב ְיסט צּו עֶ ְרנְ ְסטַ ,דיינֶ ע ַּתלְ ִמ ִידים וֶ ועלְ ן זִ יְך וִ וי יֶ ענֶ עם?" ִ
ישט יך נִ ׁ ְיך זִ ְ עאגִ ְירן צ ּו ֶדעם? ָא ֶדער זָ אל ִא ְ ֶר ַ
יׁשט ֶקענֶ ען ְמ ַקּבֵ ל זַ יין", עקן אּון נִ ְ ער ְׁש ֶר ְ ֶדעם ָקרֹובֶ ,דעם ָׁשכֵ ן"; ִאיז ֲאפִ ילּו ֶמען ֶד ְ אכן פוּן ֶדעם? ויסנְ ִדיג ַמ ְ וִ ְ
מֹוה ָרא"ׁש ּ -בִ ין קּומען צּו ֲ (וֶ וען ִאיְך פְ לֶ עג ֶ ט, עכְ לֶ ׁשְ יז אִ ר עֶ ז אַ ט עק
ְ ירֶ דִ ט יׁש
ְ נִ ים א ִ ט אגְ זָ
יְ יַ ׁ ֶשר ֹּכ ַח
עקּומען ִמיט ַאן עֶ ְרנְ ְס ְט ֵקייט). ֶ וייסט עֶ ר ָאּבֶ ער ּבַ יי זִ יְך 'ּכָ ל זְ ַמן ִאיְך ּבִ ין ִאיְך ַאלְ ץ גֶ וֵ ְ
מֹוה ָרא"ׁש גֶ עזָ אגְ ט: ַאזֹויפִ יל ָמאל ָהאט ִמיר ֲ יׁשט וִ וי יֶ ענֶ עם ּ -בִ ין ִאיְך ְׁשלֶ עכְ ט'. נִ ְ ׁשּובה: ְּת ָ
ַא ָמאל ֶקען אֹויְך זַ יין ַא ִקינְ ד וָ ואס ִאיז "גֶ עּב ַא ְׁש ֵמייכְ ל ,זִ ינְ ג ִמיט ַדיינֶ ע ַּתלְ ִמ ִידים, ּבְ עֶ זְ ַרת ה' יִ ְת ָּב ַרְך -יֹום ה' ּפַ ְר ַׁשת ָּבלָ ק,
מֹוחין
וארט אּון עֶ ר ַמאְך זֵ יי פְ ֵריילִ יְך" ,נָ אר ַאזֹוי ִאיז ָדא ִ עריג פַ אר ִדי גּוט וָ ְ זֵ ייעֶ ר הּונְ גֶ ִ י"ב ַּתמּוזְׁ ,שנַ ת תשפ"ד לִ פְ ָרט ָק ָטן
ג
ינו ְך
פון ִ+ח ּ
ְּב ִריוְ ון ּ
אש יְ ׁ ִש ָיבה ׁ ְש ִל ָיט"א
פוּ נֶ עם רֹ ׁ
עדן ִמיט ַא ֶמענְ ְטׁש ִמיט ֵחן וִ ויערׁש ֶר ְעֶ נְ ֶד ְ ִמיט ַא ֶלע ִקינְ ֶדער ,נָ אר ִמיט ֶדעם ִקינְ ד ֶמער ערנְ ט ִמיט זֵ יי. ְמ ַק ֵּבל צּו זַ יין וָ ואס ֶמען לֶ ְ
ישט ֵקיינֶ עם יך ַּב ַ
א’עוְ ָול’ה נִ ׁ ְ ערע ,אוּן ִא ְ וִ וי ַאנְ ֶד ֶ
ִמיט ֵאיינֶ ער ָאן ֵחן. ער ׁש ישט ַאנְ ֶד ְ ְ ְ
יב ֶדעם ִקינְ דִ ,איך ַמאך ִאים נִ ׁ ְ צו ִּל ּ ער ְׁש ֶטער זָ אל ֶהעלְ פְ ן זָ אלְ ְסט ייּב ְ
ֶדער ֵא ֶ
יׁשט יׁשט ַא ָראּפַ ,מאְך זִ יְך נִ ְ ְקלַ אּפ זִ יְך נִ ְ יך ִאים צוּרו ְּפן יסעס ֶקען ִא ְ ִאין ְק ַלאס ,נָ אר ַּביי ִר ֶ אּבן ַה ְצלָ ָחה ִאין ַאלֶ ע עִ נְ יָ נִ ים.
ָה ְ
עבן ַמיין ִט ׁיש ,וַ וייל ֶער ִאיז ילא נֶ ְּ (ער קו ְּמט ִמ ֵּמ ָ ֶ
ימל לּומדּותִ ,אין ִה ְ ְקלֵ יין ,גֵ יי ָאן ִמיט ִדי ְמ ְ עדן צ ּו ִמיר); זָ אל גֶ עזוּנְ ט ִאין נַ אטוּר ֶער וִ ויל ֶר ְ ...
קּוקט ימל ְ ִאיז זֵ ייעֶ ר ָחׁשּוב ַא ְמלַ ֵמדִ ,אין ִה ְ יפן ַאזוֹ י וִ וי ֶעס גֵ ייט ִּביז ַא ֶהער? יך ֶעס ָלאזְ ן לוֹ ְ ִא ְ
(קונטרס עצתו אמונה פרשת פנחס תשפ"ד)
קּוקט ערׁש אֹויף ַא ְמלַ ֵמד וִ וי ֶמען ְ ֶמען ַאנְ ֶד ְ יְ יַ ׁ ֶשר ֹּכ ַח
ׁשּוב ְ'ס ֶטע ימל ִאיז ַא ְמלַ ֵמד ִדי ָח ְ ָדאִ ,אין ִה ְ
ׁשּובה:
ְּת ָ
זַ אְךּ ,בִ פְ ַרט ַא ְמלַ ֵמד וָ ואס ָהאט לִ יּב ִדי
ִקינְ ֶדער אּון לֵ ייגְ ט ַא ַריין ִאין ִדי ִקינְ ֶדער ּבְ עֶ זְ ַרת ה' יִ ְת ָּב ַרְך -יֹום ה' ּפַ ְר ַׁשת וַ ּי ְַק ֵהל, ארוָ ואס ָהאט ֵאיין ִקינְ ד ֶמער ֵחן ַּביי
ַפ ְ
ַא ֲה ַבת ַה ֵׁשם יִ ְת ָּב ַרְך. כ"ז ֲא ָדר א'ְׁ ,שנַ ת תשפ"ד לִ פְ ָרט ָק ָטן ערע? ִמיר וִ וי ַאנְ ֶד ֶ
לֵ ייג ַא ַריין ִאין ִדי ִקינְ ֶדער ַא לִ ְיּב ַׁשאפְ ט לְ כָ בֹוד ...נֵ רֹו יָ ִאיר ְׁש ֵאלָ ה:
ּתֹורה, ער ְׁש ְטןַ ,א לִ יּבְ ַׁשאפְ ט צּו ִדי ָ צּום ֵאייּבֶ ְ ִאיְך ָהאּב עֶ ְר ַהאלְ ְטן ַדיין ּבְ ִריוו. יט”א, יבה ׁ ְש ִל ָ ֹאש יְ ׁ ִש ָ ְל ָכבוֹ ד ֶדער ר ׁ
ער ֵציילְ ן דּורְך זֵ יי ֶד ְ
ַא לִ יּבְ ַׁשאפְ ט צּו ִמ ְצוֹת; ְ
וואֹויל ִאיז ִדיר ַאז דּו ִּב ְיסט ַא ְמלַ ֵמד יך ֵמיין ַאז ייבן ,אוּן ִא ְ אך ׁ ְש ַר ְּ יך וִ ויל ַאזוֹ י ַס ְ ִא ְ
ויסט ַמ ֲע ִׂשיֹות פּון ַצ ִד ִיקים .עֶ ס ִאיז ַּבאוִ ְ ישט ,וַ וייל ארנִ ׁ ְ יך גָ ְ ייב ִא ְ יב ֶדעם ׁ ְש ַר ּ אקע צו ִּל ּ ַט ֶ
אֹויסנַ אם ,דּו ְ יׁשט ַקיין אּון דּו ַמאכְ ְסט נִ ְ ייבן ַלאנְ גֶ ע ְּב ִריוְ ון אוּן ִא ְ ִא ְ
יך קוּם יך וִ ויל ׁ ְש ַר ְּ
ַאז ֶדער ֵהיילִ יגֶ ער ַצאנְ זֶ ער ָרב זְ כּותֹו יָ גֵ ן ייסט זִ יְך ֵאיינִ יג ִמיט ַאלֶ ע ִקינְ ֶדער. ּבַ אגֵ ְ ייבן קו ְּרץ. יך ִאם יִ ְר ֶצה ַה ׁ ֵשם ׁ ְש ַר ְּ ישט ָאן ,וֶ ועל ִא ְ נִ ׁ ְ
עָ לֵ ינּו ָהאט גֶ עפְ ֶרעגְ ט ֶדעם ְמלַ ֵמד פּון זַ יינֶ ע ער ֵציילְ ן ַ(ּת ֲענִ ית ֲחכָ ֵמינּו זִ כְ רֹונָ ם לִ בְ ָרכָ ה ֶד ְ יך ִּבין ַא ְמ ַל ֵמד ,אוּן ִא ְ ִא ְ
עדן ָטאג יך ֶּבעט יֶ ְ
מּוסר ִמיט זַ יינֶ ע ערנְ ט ָ ִקינְ ֶדער ִצי עֶ ר לֶ ְ רּוקענִ יׁש אּון כד ).עֶ ס ִאיז גֶ עוֶ וען ַא ְט ֶ אבן ַא ֶלע יב ָה ְּ יך זָ אל ִל ּ ער ׁ ְש ְטן ִא ְ ֶדעם ֵא ֶּ
ייב ְ
ִקינְ ֶדערָ ,האט ֶדער ְמלַ ֵמד גֶ עזָ אגְ ט" :יָ א", עטן ֶדעם ׁשּוט'עֶ ר ִאיד ָהאט גֶ עּבֶ ְ ַא ּפָ ְ אבן ֵחן ִאין ַמיינֶ ע עדער זָ אל ָה ְּ ִקינְ ֶדער ֵאיינִ יג; יֶ ֶ
ָהאט ִאים ֶדער ַצאנְ זֶ ער ָרב גֶ עפְ ֶרעגְ ט: ער ְׁש ְטן עֶ ס זָ אל גֵ יין ַא ֶרעגְ ן ,אּון זַ יינֶ ע ייּב ְ
ֵא ֶ אכן ַקיין ִחילוּק ישט ַמ ְ יך זָ אל נִ ׁ ְ אוֹ יגְ ן ,אוּן ִא ְ
יך וֵ וייס ַאז וייטןִ ,א ְ וישן ֵאיין ִקינְ ד אוּן ְצוֵ ְ ְצוִ ׁ ְ
ערנְ ְסטּו ִמיט מּוסר ְספָ ִרים לֶ ְ "וָ ואס פַ אר ַא ָ וארןָ ,האט ענּומען גֶ עוָ ְ ְּתפִ לֹות זֶ ענֶ ען ָאנְ גֶ ֶ
ערן אוֹ יף ישט ֶקענֶ ען ֶענְ ְט ֶפ ְ ֵקיינֶ ער וֶ ועט ִמיר נִ ׁ ְ
זֵ יי?" זָ אגְ ט עֶ ר" :חֹובֹות ַהלְ בָ בֹות" ,זָ אגְ ט אסטּו ִדי זְ כִ יָ ' ִאים ַרב גֶ עפְ ֶרעגְ ט" :וָ ואס ָה ְ עצ ִטיגֶ ע ׁ ְש ֵא ָלהֶ ,דער ֵאיינְ ִציגְ ְס ֶטער אוֹ יף ַמיין יֶ ְ
יׁשט ִאים ֶדער ֵהיילִ יגֶ ער ַצאנְ זֶ ער ָרב" :נִ ְ ענּומען?" זָ אגְ ט וערן ָאנְ גֶ ֶ ַאז ַדיינֶ ע ְּתפִ לֹות וֶ ְ יט”א. יבה ׁ ְש ִל ָ ֹאש יְ ׁ ִש ָ ועלט ִאיז ֶדער ר ׁ ִדי וֶ ְ
ָדאס ֵמיין ִאיְך צּו פְ ֶרעגְ ןִ ,איְך פְ ֶרעג ִצי ּומ ְק ִרינָ א לִ ְבנֵ י עַ נִ ּיֵ י "מ ְק ֵרי ַּד ְר ַּד ֵּקי ַאּנָ א ַ עֶ רִ : אר ֶפע ְד ָר ׁשוֹ ת ַפאר ערט ׁ ַש ְ עה ְ אב גֶ ֶ יך ָה ּ ִא ְ
אר ֵציילְ ְסט מּוסרִ ,צי דּו פַ ְ ָ ערנְ ְסט כִ בְ נֵ י עַ ִּת ֵירי"ִ ,איְך ּבִ ין ַא ְמלַ ֵמד אּון ִאיְך ַמאְך
דּו לֶ ְ יט”אַ ,אז ֶעס יבה ׁ ְש ִל ָ ֹאש יְ ׁ ִש ָ ְמ ַח ְ ּנ ִכים פוּנֶ עם ר ׁ
ויׁשן ִקינְ ֶדער פּון ַרייכֶ ע יׁשט ַקיין ִחילּוק ְצוִ ְ נִ ְ אכן ַא ִחילוּק ְצוִ ׁ ְ
וישן אך פוּן ַמ ְ יש ָטא ַאזַ א זַ ְ ִאיז נִ ׁ ְ
ימלֶ ְך זֵ יי ַמ ֲע ִׂשיֹות פּון ֵהיילִ יגְ ן ֶר ִּבי ר' ֱאלִ ֶ
ערן, עמע עֶ לְ ֶט ְ ערן אּון ִקינְ ֶדער פּון ָא ֶר ֶ עֶ לְ ֶט ְ ערן ,פוּן ַא ִקינְ ד ִמיט ֵחן ֵאיין ִקינְ ד אוּן ַאן ַאנְ ֶד ְ
רּודער ֶדער זְ כּותֹו יָ גֵ ן עָ לֵ ינּו אּון פּון זַ יין ּבְ ֶ עדעס יָ אר ְּב ַל ּ
ייב שה יֶ ֶ אוּן ַא ִקינְ ד ָאן ֵחןְ ,ל ַמ ֲע ֶ ׂ
רֹויס ֵקייט פּון עַ יֵ ין ָׁשם; זֶ עט ֶמען ָדאס גְ ְ ִא ְ
זּוׁשא זְ כּותֹו יָ גֵ ן עָ לֵ ינּו"; ֵהיילִ יגֶ ער ֶרּבִ י ר' ָיׁשט ַמאכְ ן ַקיין ִחילּוק זַ יין ַא ְמלַ ֵמד אּון נִ ְ אב ֶלעם; ַא על ְּבן ּ ְפ ָר ְּ עקן ִמיט ֶדעם זֶ ְ יך ׁ ְש ֶט ְ
וַ וייל ַמ ֲע ִׂשיֹות פּון ַצ ִד ִיקים פֵ ייעֶ ְרט אֹויף ִקינְ ד וָ ואס ָהאט ַא ׁ ֵשיין ּ ָפנִ יםֶ ,ער ִאיז ְקלוּג אוּן
ויׁשן ִדי ִקינְ ֶדער. ְצוִ ְ יען צ ּו ִאים, ארץ ָאן ִצ ֶ יבט ַמיין ַה ְ יל ׁיש ,הוֹ ְּ עפ ִ גֶ ִ
ארץ צּו זַ יין ַאן עֶ ְרלִ יכֶ ער ִאיד. ָדאס ַה ְ עדן צ ּו ִאיםִ ,אים יך וִ ויל ׁ ְשמו ֶּע ְסן ִמיט ִאיםֶ ,ר ְ ִא ְ
א'חנְ ֶ'טע ִקינְ ֶדער וְ כּו'; ְּבנֹוגֵ עַ ִדי ּבַ ֵ
ער ְׁש ֶטער זָ אל ֶהעלְ פְ ן זָ אלְ ְסט ייּב ְ
ֶדער ֵא ֶ וער ֶטער. עבן גו ֶּטע וֶ ְ גֶ ְּ
ארוָ ואס זָ אגְ ְסטּו ּבִ ְיסט ַא ִקינְ ד פּון פִ יר פַ ְ
אּבן ַה ְצלָ ָחה ִאין ַאלֶ ע עִ נְ יָ נִ ים.
ארוָ ואס ְקלַ אּפְ ְסטּו זִ יְך ַא ָראּפ? דּו ָה ְ יך וִ וי ַא ְק ֵליין ִקינְ ד פוּן ִפיר יָ אר יך ׁ ְש ּ ִפיר זִ ְ ִא ְ
יָ אר? פַ ְ ְ
אכט ִאיך צ ּו ִמיר וִ וי ייבן ְט ַר ְ ַא ְלטִּ ,ב ׁ ְש ַע ְת’ן ׁ ְש ַר ְּ
... א ַ אט ה
ָ ען מ ֶ ז אַ ד, מ
ֵ לַ מ
ְ ער גּוט
ֶ ּבִ ְיסט ַא יך צו ִּריק ער ַמאן זִ ְ יך ֶד ְ אר ׁיש ָדאס ִאיזָ ,א ֶּבער ִא ְ נַ ִ
אּבן ֵחן ִ -איז גֶ עפִ יל פַ אר ִקינְ ֶדער וָ ואס ָה ְ יך גֶ עגְ ֶלעט אב ִא ְ וִ וי ַפאר ַא ּ ָפאר ׁ ָש ָעה צו ִּריק ָה ּ
(קונטרס עצתו אמונה פרשת פקודי ,שנת תשפ"ד)
יׁשט ַקיין ִקינְ דָ ,דאס ִאיז ֶדער נַ אטּור ֶמען נִ ְ ארט ִאינְ גְ ל. ַאזַ א ָס ְ
אׁשאפְ ן, ער ְׁש ֶטער ָהאט ּבַ ַ וָ ואס ֶדער ֵאייּבֶ ְ שאִ ,איז ָדאס ַא וָ ואס ִאיז ִמיט ֶדעם נוֹ ֵ ׂ
ער ְׁש ְטןֶ ,מען וִ ויל קּומט פּונֶ עם ֵאייּבֶ ְ ֵחן ְ עב זִ ְ
יך ָא ּפ אב ֶלעם? ָא ֶדער וִ וי ַלאנְ ג ִא ְ
יך גֶ ּ ּ ְפ ָר ְּ
צו באקומען וועכנטליך דעם גליון ,ביטע שרייבט צוchinuchgilyon@gmail.com :
'' קול ב+רסלב
קוואל פון אמונה (פרויען) -שיעורים; מעשיות פון תפלה; רעסעפיס; און נאך קול ברסלב -שיעורים; חיזוק יומי; ניגונים; מעשיות פון תפלה און נאך
845-351-9060 / 212-444-9169 212-444-9191 / 845-351-0910
ארץ ישראל / 0797040069ענגלאנד /03303502363קאנאדא 438-320-9090 ארץ ישראל / 0797040066ענגלאנד / 03303502361קאנאדא 4383008080
חיזוק יומי אימעיל /chizikyomi@gmail.comטעלעפאן מעסידזשינג 347-630-2876 בעלגיע / 3235003461ארגענטינע 11552354370
