בקודש פנימה - פאפא · Bakodesh Pnima - Pupa — תולדות (2026-11-09)

תולדות-ויצא שנה ו'
תשפ"ז לפ"ק גליון קט"ז
בקודש פנימה
בעזהשי"ת
שיחות קודש מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
י"ל ע"י 'מערכת פאפא' גליון פנימי לאנ"ש חסידי פאפא
שיחת קודש של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א לפני עלי' לציון
הק' של דודו הגה"ק מצעהלים זצוק"ל בימי היארצייט א מדור שיחות קודש
יום ג' טהרה תשפ"ו לפ"ק
בתוכן:
מרן שליט”א :איך האב נעכטן פונקט אריינגעקוקט אין ספה"ק 'אהל מועד' הקפות של הרה"ק מראזלא /
בקשת מחילה /השגחה של הגה"ק
פון אונזער זיידן הרה"ק רבי פינחס חיים מראזלא זי"ע ,שרייבט דארט
מצעהלים על החלב /מרן הערוגת
כ"ק האדמו"ר [רבי מנחם מענדל] מקאלוב זצ"ל אין די הקדמה א מעשה, הבשם מציל נכדו מהשואה /הגה"ק
אז אמאל שמחת תורה אינמיטן די הקפות האט דער ראזלא רב געגעבן מצעהלים מציל יהודי מלילך למקום
א מורא'דיגע טאנץ אין די לופטן ,אז ער איז געפלויגן פון איין זייט בית רע /שנים הראשונות באמעריקא /
שנות נדודים של הגה"ק מצעהלים
המדרש צום צווייטן זייט ,אויף אזוי ווייט אז ער האט זיך אנגעשטויסן בשנות השואה /ועוד
מיט די הענג-לייכטער ,די הענג-לייכטער איז אראפגעפאלן ,דער עולם
האט זיך שטארק דערשראקן ,אבער ס'איז ברוך ה' פאר קיינעם גארנישט
ח מדור דברות קודש
געשען ,קיינער איז נישט געשעדיגט געווארן ,אבער ער אליין האט
בתוכן:
גארנישט באמערקט פון די גאנצע מעשה און ווייטער געטאנצן ,ער האט
בקצירת האומ"ר /חשיבות
נישט געוואוסט פון גארנישט. המחשבה /כל העולם כדאי לו
דער קאלובער רבי האט געדרוקט דעם ספר 'אהל מועד' פונעם ראזלא רב /אדם מכבד המקום /המשכת
ההתעוררות /התנהגות לבני הכולל
ר' פינחס חיים .יעצט אסרו חג איז געווען די יארצייט פונעם קאלובער רבי.
/התנהגות בשבת /התנהגות בבית
ונסובה השיחה אודות הגה"ק מצעהלים זצוק"ל. /שמירת עינים /אור הגנוז בתורה
/יודע כל מחשבות אדם /ברכת
מרן שליט”א :ווען כ"ק האדמו"ר מסקווירא שליט"א איז געווען א יונגל, הקודש בקערעסטיר /ועוד
איז ער אמאל געשטאנען ביים עלעוועיטער און זיך ארומגעשפילט ,דער
צעהלימער רב האט אים אנגעטראפן און געגעבן א פעטשל אז ער זאל יז חסידים דערציילן
אויפהערן .יארן שפעטער ווען ער איז שוין געווען רבי ,האט צעהלימער רב
מחשבות זרות בעת התפלה /מוטב
געשיקט פאר'ן סקווערער רבי'ן אן ענוועלאופ מיט פופציג דאללאר ,אלס
שיחלל שבת אחת /זמן קידוש לבנה /
פיוס וואס ער האט אים געגעבן א פאטש פינף און צוואנציג-דרייסיג יאר אליהו הנביא אצל ברית /סעודת שבת
פריער ,און ער האט געשריבן אז דער סימן אז ער איז אים מוחל וועט זיין /קדושת שבת
אז ער זאל נישט צוריקשיקן די געלט פאר אים.
תולדות-ויצא תשפ"ז א עלון בקודש פנימה
דעמאלטס איז געווען דער סדר אז מחברים וואס האבן
ארויסגעגעבן ספרים ,האבן געשיקט די ספרים אויף פאסט
עה
צ רנה וישו באהלי מיט אן ענוועלאופ און זיי בעטן אז מ'זאל צוריקשיקן
די געלט ,היינט איז נאך דא אביסל וואס טוען אזוי ,קובץ זרע
קול
קים
יעקב פון סקווירא ,קובץ בית אהרן וישראל פון קארלין-
בקידה ובהשתחויה מול פני הקודש נשגר בזה
סטאלין.
ברכת מזל טוב מעומק לבבינו ,מול פני המנורה
הטהורה ,בוצינא קדישא ,עמוד האש ההולך לפני
המחנה ,עטרת תפארת ישראל ,אבינו רוענו
עכ"פ ,צעהלימער רב האט אמאל אריינגעשיקט אינעם
כבוד קדושת
צייטונג ,זיי זאלן דרוקן זיין בקשה ,אז קיינער זאל אים
נישט שיקן קיין ספרים ,העכסטנס אז ער דארף א ספר
מרן אדמו"ר קען ער עס גיין קויפן אין ספרים-געשעפט...א
עט"ר שליט"א פרע"ח הרב משה דוד שליט"א :צעהלימער רב פלעגט דאך
געבן די השגחה אויף די מילך ,אמאל האט זיך געמאכט אז
לרגל השמחה השרויה במעון הקודש
ס'איז געווען א גרויסע שניי האט צעהלימער רב חושש
שמחת הולדת הנין בן אצל נכדו פרע"ח הרב געווען אז דער משגיח איז נישט געווען אויפ'ן פלאץ ביים
דויד רובין שליט"א חתן חדב"ן הרה"צ רבי
מיכל דייטש שליט"א רב דקהל מעייני הישועה
מעלקן די קיען ,איז צעהלימער רב אליין ארויסגעפארן
א וועג פון עטליכע שעה .אנקומענדיג האט ער טאקע
ברכת מזל טוב לכבוד הסבים הגה"צ
אב"ד מקור חיים שליט"א ,הגה"צ
האדמו"ר מדינוב מאנסי שליט"א
א .הגה"צ רבי חיים ישעי' קעניג זצ"ל גאב"ד יאקא מזכיר עובדא זו
ואנו תפלה שמשמחת בית צדיקים זו ישפע שפע רב לנו ולכל ישראל, בתשובה להלכה (הועתק בקובץ המאזנים יג) ,בענין אם מותר לשלוח מכתב
וירוה כ"ק מרן שליט"א רוב תענוג ונחת מכל יוצ"ח ,ונזכה עוד רבות בשנים
לחסות בצל הקודש ,עדי נזכה שהוא יוליכנו קוממיות לארצנו ,בב"א. על ידי 'פעקס' לאיש אחר ,אם שייך בזה איבוד ממון של אחרים.
ומביא שם בתוך דבריו :נהירנא מעשה רב ,שהגה"צ מצעהלים זצ"ל
הודיע ע"י עיתון שלא ישלחו לו ספרים ע"י הדואר ,שאין ברצונו
לקבלו ,זה מסלק הכיסופא וד"ל.
תולדות-ויצא תשפ"ז ב עלון בקודש פנימה
האט ער געזאגט ,הלא דבר הוא אז ס'איז שוין דריי מאל די געזען ווי דער גוי מעלקט די מילך און קיינער איז נישט
זעלבע חלום ,ער האט אבער מורא געהאט צו גיין ,ס'איז דארט.
געווען א גרויסע סכנה ,די דייטשן קענען אים שיסן פאר'ן האט צעהלימער רב געהייסן מ'זאל לאזן די קאר
ארויסגיין פונעם באראק. אנגעצינדן ,און ווי נאר ער האט געזען אז דער גוי איז
דארט אין יענע באראק איז אויך געווען הגה"צ ר' משה אריין אין שטוב ,איז צעהלימער רב ארויסגעקומען און
ניישלאס זצ"ל ,האט ער אויפגעוועקט ר' משה ניישלאס אויסגעגאסן די גאנצע מילך .צוליב די גרויסע פחד וואס
און געפרעגט וואס צו טון דא ,האט אים ר' משה ניישלאס דער גוי וואלט אים געקענט טון אויף דעם ,איז ער תיכף
געזאגט" :על השנות החלום ,איז עס אן אמת'דיגע זאך ,גיי ומיד צוריקגעלאפן אין קאר און געהייסן אוועקפארן מיט
טו עס און האב נישט מורא". א שנעלקייט ,אזוי האט ער געראטעוועט דעם עולם פון
ס'איז געווען פארטאגס צי אינמיטן די נאכט ,און ער האט א מכשול .דעמאלטס האט ער טאקע אפגעזאגט דעם
זיך ארויסגעכאפט צו יענע באראק ,האט ער געטראפן משגיח פון אמט.
דארט הרה"ח ר' דוד גרינוואלד ז"ל א זון פון הגה"ק יארע מרן שליט”א :איך פלעג אמאל ארויספארן געבן די השגחה
רב זצוק"ל ,ער איז געליגן דארט צווישן די מתים רח"ל אויף די מילך.
ווייל ער האט שוין געהאלטן ביים אויסגיין ל"ע ,אבער ער הרב משה דוד :וואו איז דאס געווען ,אין אפסטעיט?
האט נאך געלעבט און ער איז געווען זייער שוואך ,איז ר'
מרן שליט”א :אסאך ווייטער פון דעם.
יושע פריעדמאן צוגעגאנגען צו אים און געזאגט" :דיין
זיידע איז געקומען צו מיר אין חלום און געזאגט אז איך הרב משה דוד :ביי וועמען פלעגט דער זיידע געבן די
זאל דיר ראטעווען" .ער האט אים ארויסגעשלעפט פון השגחה?
צווישן די מתים און ער האט אים אנגעטון געהעריג ,און מרן שליט”א :גאלדען-פלאוי מילך און מחמירים טשיז,
ער האט טאקע איבערגעלעבט די קריג. אבער די מעשה איז געשען ביי די מילך.
הרה"צ רבי מאיר שליט"א דומ"ץ קהלתנו :איך האב *
געהערט די מעשה פון הגה"ח ר' יצחק דוד פריעדמאן ז"ל.
מרן שליט”א :ס'איז געווען א איד הרה"ח ר' ר' יושע
מרן שליט”א :יא ,מ'האט אלץ געוואוסט דערפון ,אבער פריעדמאן ז"ל ,איך האב אים געקענט ,ער איז געווען א
נעכטן אז ער איז געווען ביי מיר האט מען נאכאמאל חסיד'ישער איד ,א בעלזער חסיד ,זיין זון איז הרה"ג ר'
גערעדט דערפון. פינחס פריעדמאן שליט"א ראש הכוללים פון בעלזא אין
משב"ק הרה"ח ר' בנימין האפפמאן שליט"א :דער איד ארץ ישראל.
האט דערציילט פאר'ן רבי'ן אז ממש אביסל פאר זיין ר' יושע פריעדמאן האט אן איידעם הרה"ח ר' ישראל
שווער איז אוועק האט ער געבעטן פון זיין שווער אז ער הערמאן הי"ו ,ער איז נעכטן געווען ביי מיר (בשמחת ה'ווארט'
זאל נאכאמאל דערציילן די מעשה ,האט ער געזאגט" :יא, לנכדו הר"ר פנחס ב"ר משה אהרן קריצלער הי"ו) ,האט ער געשמועסט
כ'וועל עס דערציילן ,ווייל ער דארף מיר א טובה טון"... פון די מעשה ,אז ביים קריג איז זיין שווער געווען אין
מרן שליט”א :איך געדענק ווי ר' יושע פריעדמאן האט א באראק און כ"ק אא"ז מרן הערוגת הבשם זי"ע איז
געבויט די מקוה אין קעמפ אין די אנפאנג תש"ל יארן. געקומען צו אים אין חלום און געזאגט" :איך האב דארט
ביי צעהלימער רב'ס ציון איז געווען א מעשה ,אז איינער אין יענע באראק אן אייניקל ,גיי זיי אים מציל און נעם אים
איז געווען ביים ציון דא אין צעהלים ,אויפ'ן וועג אהיים ארויס פון דארט".
האט ער אהיימגעדרייווט און ער האט געפלאנט צו גיין ער האט זיך נישט וויסנדיג געמאכט פון די חלום ,איז
אויף א פלאץ וואס מ'דארף נישט צו גיין ,א מאווי צי דער ערוגת הבשם נאכאמאל געקומען צו אים ,אבער ער
ערגעץ אנדערש .אינמיטן וועג האט ער געשפירט אז ער איז ווייטער צוריקגעגאנגען שלאפן ,דערנאך איז דער
איז זייער מיד און ער קען נישט אזוי ווייטער דרייוון ,האט ערוגת הבשם געקומען א דריטע מאל צו אים אין חלום
ער זיך אפגעשטעלט ביי די זייט און געכאפט א דרימל. און געזאגט" :איך וועל דיר א טובה טון אויף יענע וועלט".
תולדות-ויצא תשפ"ז ג עלון בקודש פנימה
ס'איז געווען אן אינטערעסאנטע זאך ביי די קריגס-צייטן. אזוי שלאפנדיג איז צעהלימער רב געקומען צו אים אין
אמאל איז געווען די קליימער שול אויף קליימער און חלום און געזאגט" :זאלסט וויסן ,דיין לעכט וואס דו
בעדפארד ,ס'איז געווען א מאדערנע שול ,און דער סדר האסט אנגעצינדן פאר מיר ברענט נאך ,איך ווארן דיר אז
איז געווען אז מ'האט געברענגט געסט זאלן זאגן דרשות דו זאלסט נישט גיין און דו וועסט נישט גיין".
שבת ,אמאל האט מען גערופן צעהלימער רב זאל קומען אין די ערשטע יארן איז געווען איינגעריסן די
דרש'נען און צעהלימער רב האט געזאגט אז ער נעמט עס טעלעוויזשען ,האט צעהלימער רב געזאגט אמאל
אן. ביי א דרשה" :קינדער! ווער עס האט א טעלעוויזשען
זיינע מענטשן האבן אים פראבירט אפצורעדן זאגנדיג: אינדערהיים זאל נעמען א שטיינדל און אריינווארפן און
"עס פאסט נישט פאר'ן רבי'ן אהינצוגיין ,ס'איז מאדערנע צעברעכן די טעלעוויזשן ,נאכדעם זאל ער קומען צו מיר,
חברה" ,אבער ער האט נישט געפרעגט קיין שאלות און וועל איך עס באצאלן און נאך צוגעבן עפעס אויך פאר'ן
געגאנגען .ביים דרשה האט ער דארט געזאגט" :ווער קינד".
תולדות-ויצא תשפ"ז ד עלון בקודש פנימה
בכלל נישט געווען קיין הונדערט טויזענט דאללאר .אזוי ס'קען טון פעולות צו מציל זיין אידן פון אייראפע ,איז א
האט ער מציל געווען צעהלימער רב פון א שבועה. מצוה אז ער זאל עס טון אפילו אויב מ'דארף מחלל שבת
זיין" .וועגן דעם האט צעהלימער רב געוואלט אהינגייןב .
הרב משה דוד :וואו האט צעהלימער רב געפירט די טיש
פרייטאג צונאכטס ,אין שטוב אדער אין בית המדרש? דא איז געווען א רב הגה"צ הרב חיים קרוגער זצ"ל ,ער
איז געווען פון די אגודת הרבנים ,ער איז געווען א תלמיד
מרן שליט”א :אין שטוב ,מ'האט אריינגעלאזט אינמיטן די
טיש. חכם ,ער איז געווען א גאליציאנער ,א בעלזער חסיד ,ער
איז געווען אביסל היימיש מיט כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל,
משב"ק הרה"ח ר' בנימין :איך געדענק ווען דער רבי ז"ל ער האט געטון אין גיטין.
פלעגט פארן אויף פלארידא ,פלעגט אונזער עולם גיין
צום צעהלימער רב'ס טיש. צעהלימער רב איז אמאל אריינגעפאלן אין פעקל ,מ'האט
אים איינגענארט אין א געשעפט ,מ'האט אים גערופן צו
ער פלעגט טיילן קוגל פרייטאג צונאכטס ,טאמער ס'איז דין תורה און על פי תורה וואלט ער געדארפט שווערן,
איבערגעבליבן קוגל האט ער מורא געהאט אז ווען די טאמער נישט וואלט ער געדארפט צאלן ביז הונדערט
רביצין וועט זען אז די טעלער איז נישט ליידיג ,וועט זי טויזענט דאללאר -בימים ההם איז הונדערט טויזענט
קומענדיגע וואך מאכן א קלענערע קוגל ,וועגן דעם
דאללאר געווען אזויווי היינט אפאר מיליאן דאללאר –
פלעגט ער פרעגן" :ווער האט נישט געהאט 'נאך'?" און
אבער דער הרב קרוגער האט מציל געווען צעהלימער רב
ער האט געטיילט נאכאמאל ביז די טעלער איז געווארן
פון א שבועה.
ליידיג.
די מעשה איז געווען אז ס'איז געווען א מאדערנע איד
מרן שליט”א :שמעתי אז ביי שלש סעודות האט ער אויך
וואס האט געוואלט לויפן צו זיין א 'דזשאדזש' ,ער האט
געטיילט קוגל.
זיך עפעס 'געוועט' מיט איינעם ,ער האט געוואלט
צעהלימער רב פלעגט געבן די השגחה אויף 'דזשעי- איינשטעלן אז טאמער געווינט ער נישט די וואלן געבט
דזשעי' מילך ,אמאל איז ער געקומען צו אונז אין בית ער פאר יענעם הונדערט טויזענט דאללאר ,און מ'האט
המדרש אויף א ברית צי עפעס אנדערש ,און ער האט געמאכט אן אפמאך אז ער איז משליש די געלט ביי
געזען אז מ'דעליווערט מילך פאר די תלמוד תורה פון צעהלימער רב.
'קהל' מילךג ,האט ער געהאט עגמת נפש דערפון ,ער
צעהלימער רב האט אוועקגעלייגט די געלט אין א סעיף
האט געמיינט אז ס'איז עפעס בכוונה אז מ'נוצט נישט זיין
מילך ,אבער ער האט גארנישט געזאגט. און נישט איבערגעציילט די געלט צי ס'איז טאקע דא
דארט הונדערט טויזענט דאללאר .שפעטער איז יענער
א שטיק צייט שפעטער איז מיין שווער הגה"ק טעטשער געקומען אפנעמען די געלט פון צעהלימער רב און ביים
רב זצוק"ל געקומען צום טאטן ז"ל אויף א וויזיט ,בתוך איבערציילן האט ער געזען אז ס'פעלט פון די הונדערט
הדברים האט מיין שווער ז"ל געפרעגט פון טאטן ז"ל: טויזענט דאללאר ,ס'איז נישט דא קיין הונדערט טויזענט
"דער רבי נוצט נישט קיין 'דזשעי-דזשעי' מילך?" דער דאללאר.
טאטע ז"ל האט נישט געענטפערט דירעקט אויף דעם,
נאר ממשיך געווען די שמועס ווייטער מיט אנדערע זאכן. דער הרב קרוגער איז געווען א קלוגער איד ,האט ער
חוקר ודורש געווען ביי דעם חברה-מאן ,ביז ער האט
ג .בתחלת השנים באמעריקא ייסד הגה"ק מצעהלים זצוק"ל חלב ארויסבאקומען פון אים אז בשעת'ן משליש זיין די געלט
ישראל תחת כותרת קהלת 'קהל חרדים' וזה היה נקרא 'קהל-מילך', ביי צעהלימער רב האט ער אים איינגעפאפט ,עס איז
לאחר זמן נפרד הגה"ק מצעהלים מ'קהל חרדים' ופתח קהלה רשמית
לעצמו 'קהל ערוגת הבשם' ,ואז פתח קהל ערוגת הבשם את החברה
'דזשעי-דזשעי' ,וחברת 'קהל חרדים' המשיכו לייצר חלב ישראל ב .ראה במדור 'חסידים דערציילן' מה שסיפר הרה"ח ר' שמעון
תחת השגחת קהל יטב לב סאטמאר. שפירא ז"ל שהיה שם בשעת מעשה.
תולדות-ויצא תשפ"ז ה עלון בקודש פנימה
מרן שליט”א :יא ,ס'איז געווען פורים תרצ"ח וואס ער נאכ'ן באזוך האט דער טאטע ז"ל געזאגט פאר מיין שווער
האט פלוצלינג געדארפט אנטלויפן פון צעהליםד . ז"ל" :קומט אריין ,איך וויל אייך ווייזן מיין דירה" ,מיין
שווער האט זיך געוואונדערט וואס דאס מיינט' ,ווייזן
די ווארט 'צעהלים' קומט דאך פון 'צלם' ,ווייל אויף דויטש
די דירה' איז עפעס א ווייבערישע זאך ...אבער ער איז
הייסט די שטאט 'דויטש-קרויץ' ,האט מען עס גערופן
מיטגעגאנגען מיט'ן טאטן ז"ל אין די דירה ,דער טאטע
'צעהלים'. ז"ל האט אים געוויזן דא איז דער צימער און דא איז יענע
כ"ק מרן שליט"א למד קטע בספה"ק מגדלות מרקחים פ' צימער ,נאכדעם האט אים דער טאטע ז"ל אריינגעפירט
מצורע ,וניגש לפקוד הציון הק'. אין קאך ,געעפענט די פרידזשידער און געוויזן" :קוקט,
ס'איז דא דזשעי-דזשעי' מילך"...
הרה"צ רבי מאיר :נאכ'ן קריג איז געווען דא דריי ברודער'ס,
הרה"ח ר' עמרם גרינוואלד ז"ל ,דער טעטשער רב ז"ל ,און
דער חוסטער רב הגה"צ רבי יושע גרינוואלד זצ"ל.
מרן שליט”א :חוסטער רב האט געשריבן א גאנצע
באשרייבונג 'עין דמעה' ,פון וואס ער האט אלץ
מיטגעמאכט ביים קריג.
הרה"צ רבי מאיר :ער ליגט אין ארץ ישראל נעבן כ"ק
מרן מבעלזא זי"ע ,ס'איז אינטערעסאנט וויאזוי האט ער
באקומען אזא חלקה.
ד .ראה בקובץ 'עלי זכרון' (קובץ נה עמוד נח) במאמרו של הרב ניסן ווייס מרן שליט”א :בזיווג שלישי איז ער געווען אן איידעם
הי"ו :בליל שבת קודש פרשת זכור שנת תרצ"ח ,כאשר אוסטריה
הסתפחה לממשלת גרמניה ,בעת עריכת השלחן בבית המדרש ביי כ"ק האדמו"ר האמרי חיים מוויזניץ זצ"ל ,ער האט
בצעהלים ,נשמעה רעש מאחורי החלון ,ורבינו [מצעהלים] ניגש חתונה געהאט מיט די רביצין בזוו"ר פון כ"ק האדמו"ר
אל החלון לראות מה מתרחש שם ,ואבני בליסתראות נזרקו לעבר
רבינו ובדרך נס לא פגעו בו כלל .ראשי הקהילה בקשו מרבינו שיסגור רבי יודא'לע מדזיקוב זצ"ל ,און כ"ק האדמו"ר מבעלזא
הישיבה וישלח הבחורים הדרים מחוץ לעיר ,ורבינו נעתר לבקשתם שליט"א איז דאך אן אייניקל פונעם אמרי חיים ,איז ער
לסגור הישיבה עד יעבור זעם.
געווען א פעטער פאר'ן בעלזער רב שליט"א ,אפשר האט
בעצם יום הפורים בא הגלח ואמר שעד הלילה צריך צעהלים להיות
'יודען ריין' והותר להם רק ליקח עמהם חבילה אחת ,ובעצם יום דאס געהאט שייכות אז ער האט געקענט באקומען אזא
הפורים לעת ערב גורשו היהודים בעירום ובחוסר כל אל עבר עיר חלקה.
הבירה וויען ,והעיר צהעלים נבוכה .רבינו סיפר כמה פעמים שבאותו
תקופה חלם לו חלם האיך שהוא בורח ביחד עם כמה וכמה אנשים
ולא ידע סיבת מרוצתו ,אמנם כיון שכולם רצו רץ אף הוא עמהם,
הרה"צ רבי מאיר :צעהלימער רב איז דאך שוין
באמצע הריצה הבחין שבין הבורחים נמצא כ"ק מרן הגה"ק החתם אוועקגעפארן פון צעהלים פאר'ן קריג ,ווען איז דאס
סופר זצוק"ל ,ורבינו הבחין האיך שבתוך מרוצתו בתוך בוץ עושה
גומות ,והיות שהיה זאת ליל שבת חשב בעצמו שאם אכן שמדינא געווען?
מותר לעשות גומות בתוך הבוץ ,אבל גדול כהחתם סופר היה לו
להזהר בזה ,ובתוך כדי כך שהוא חושב פנה החתם סופר אליו ושאלו מרן שליט”א :ער איז אנגעקומען קיין אמעריקא אלול
מי הוא ,וברכו החתם סופר שינצל מידי הרשעים ,ותלה רבינו שבזכות תרצ"ח.
ברכה זו זכה להימלט מהצרות.
רבינו עזב את העיר צעהלים אל עבר העיר וויען ,שם התאכסן בבית הרה"צ רבי מאיר :אבער צווישן צעהלים און אמעריקא
חתן אחיו מו"ה דוד שפוטץ ע"ה ועל אף היותו שם בין הגולים,
איז ער געווען א שטיק צייט אין שטאט וויען ביי הרה"ח
הרביץ שם תורה לתלמידים ,בין התלמידים שם היה הרה"ג ר' דן
אונגארישער זצ"ל אשר לימים נעשה לראש ישיבת בית מדרש עליון. ר' דוד שפוטץ ז"ל.
תולדות-ויצא תשפ"ז ו עלון בקודש פנימה
תולדות-ויצא תשפ"ז ז עלון בקודש פנימה
חשיבות המחשבה
דברות קודש
ס'איז ידוע וואס ס'שטייט אין מדרש (מובא ברש"י על תהלים קיט,
פתיחת זמן החורף לאברכי הכולל
קל) פתח דבריך יאיר מבין פתיים ,תחלת דיבורו של הקב"ה
יום ה' נח תשפ"ז לפ"ק
במעשה בראשית יהי אור ממנו יבינו הכל ויפתחו בדברי
תורה. בקצירת האומ"ר
זאגט דער נועם מגדים (בפתיחת הספר) אז ס'שטייט אין די ס'איז תחלת הזמן .מ'זעט אז ס'זענען דא ספרים וואס
משנה (אבות ה ,א) בעשרה מאמרות נברא העולם ,פרעגט די האבן לאנגע הקדמות ,פאר מ'הייבט אן לערנען דעם
גמרא (ראש השנה לב ).אז ס'איז דאך נאר דא ט' ויאמר ,ענטפערט ספר איז דא א לאנגע הקדמה .כ"ק מרן אאמו"ר זצוק"ל
די גמרא בראשית נמי מאמר .דארף מען פארשטיין, האט אויך געשריבן לאנגע הקדמות ,זענען געווען אידן
פארוואס טאקע שטייט דער מאמר פון בראשית אויף דעם וואס האבן אים געזאגט" :דער רבי זאל נאר שרייבן לאנגע
אופן ,שטייט פון ספרים אז דער מאמר פון בראשית איז א הקדמות ,דער ספר קען שפעטער ארויסקומען ,ווי לענגער
מחשבה און דאס איז אזויווי א מאמר. די הקדמה אלס בעסער"...
אויב אזוי ,איז הא גופא קשיא ,פארוואס טאקע איז אבער איך וועל פראבירן נישט צו רעדן צו לאנג ,ווייל
געווען דער מאמר פון בראשית נאר מיט א מחשבה .נאר אלעס לאזט דער בעל דבר נאר נישט לערנען ,ממילא קען
דאס קומט צו ווייזן וואס עס איז די חשיבות פון די מחשבה זיין אז אויך אין דעם זאל זיך אריינכאפן א מעשה יצר ,אבער
פון א איד ,אז הקב"ה האט באשאפן דעם סדר העולם אז דאך דארף מען זאגן עפעס צום אנפאנג פון זמן ,וועל איך
ס'האט זיך אנגעהויבן מיט מחשבה. רעדן עפעס אפאר ווערטער.
אויב אזוי אז מחשבה איז אזא געוואלדיגע זאך ,דארף ברוך ה' אז מ'האט אנגעהויבן דעם זמן מיט התמדה,
דאך א איד וויסן וויאזוי צו היטן די מחשבה .א איד קען זיך מ'לערנט בהתמדה רבה ,ברוך ה' ,הודו לה' כי טוב! מ'דארף
נאר היטן די מחשבה דורך לימוד התורה ,אז מ'לייגט זיך לויבן דעם אייבערשטן אויף דעם ,א איד דארף צו וויסן אז
אריין די קאפ אין לערנען .דאס מיינט דער מדרש ,תחלת מ'טוט גארנישט אליין נאר דער אייבערשטער איז דער וואס
דיבורו של הקב"ה במעשה בראשית יהי אור ממנו יבינו העלפט מיר ,ממילא דארף מען יעדן טאג דאנקען דעם
הכל ויפתחו בדברי תורה [אתד"ק]. אייבערשטן אויף דעם.
המאי"ר לארץ ובטובו מחדש בכל יום תמיד
ברכת מזל טוב בכל לבב ,להאי איש אשר מים חיים מפיו נשאב ,מאיר נתיב ,מכל אבני סגולה חביב ,רב נהוראי ,כל הרואה אומר ברקאי ,מרביץ תורה
לעדרים ,מזכה את הרבים ,מוכתר בכתר עליון ,חכם ונבון ,בתורה ובדרושים נעימים מחדש ,עומד על המשמר בלב ונפש ,דבריו חוצבים להבות אש ,ה"ה
הרב הגאון רבי מאיר גרינוואלד שליט"א מגיד שיעור בישיבתנו הק'
לרגל השמחה הגדולה השרויה במעונו בנשואי בנו החתן המופלג בתוי"ש שמואל ני"ו
עם בת הגה"צ רבי יחזקאל שרגא האראוויץ שליט"א דומ"ץ ספינקא בן כ"ק האדמו"ר מתולדות צבי דספינקא
שליט"א וחתן כ"ק האדמו"ר מבורשטין שליט"א – מחותנו של כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
יהי תמיד שלום בחילו שלוה באהלו ,אלקי אביו יהיה בעזרו ,ה' יפיק רצונו ,כפועלו ומעללו ,יהי כבוד ה' חופף עליו
לגוננו ,חיים במגורו ,ושלום במלונו ,עדי נזכה שהקב"ה יביאנו אל הר קדשנו ,ומלכנו בראשנו אמן.
המברכים לעומתו והשמחים בשמחתו בחורי שיעור ב' בישיבה קטנה
תולדות-ויצא תשפ"ז ח עלון בקודש פנימה
אז די משנה רעכנט אויס אין כלים (א ,ו) עשר מעלות פון ממילא אז א יונגערמאן קומט אריין צופרי אין כולל דארף
קדושות וואס ארץ ישראל האט ,און יעדע מקום קדוש איז עס זיין מיט א מחשבה" ,איך גיי מיר אריינזעצן און לערנען
אויך א בחינה פון ארץ ישראל ,ממילא וואלט מען געקענט בהמשך אחת" ,נישט אז מ'זאל נאר זיין האלבוועגס מיט די
מיינען לויט די גמרא אז מ'קען נאר לערנען אין ארץ ישראל, מח דא ,מיט א מחשבה ווי למשל" ,כ'האב נאך צוגעזאגט
דארף מען אבער וויסן אז נישט די מקום אליין איז גורם נאר יענעם אז איך גיי אים טעלעפאנירן און יענעם וועל איך טון
דער מענטש איז מכבד די מקום ,נישט די מקום איז מכבד עפעס אנדערש" ,נאר יעצט איז די וועלט געשטארבן ,יעצט
דער מענטש נאר דער מענטש איז מכבד את המקום. ליגט מיר די גאנצע קאפ אין לערנען.
דאס מיינט מען כל העולם כולו כדאי הוא לו ,אז מ'זאל
נישט מיינען אז נאר אין בית המדרש קען מען לערנען תורה כל העולם כדאי לו
לשמה ,נאר 'כל העולם כולו כדאי הוא לו' ,איבעראל קען איך וועל נאר נאכזאגן ווערטער וואס שטייט ,אבער דער
מען לערנען תורה לשמה ,נישט נאר אין בית המדרש. עיקר וואס מ'דארף זיך אפלערנען פון דעם.
נאכדעם רעכנט די משנה אויס די צען מעלות פון הלומד
ס'שטייט אין די משנה (אבות ו ,א) רבי מאיר אומר כל העוסק
תורה לשמה צו מרמז זיין אז סוף כל סוף האט א בית
בתורה לשמה זוכה לדברים הרבה ולא עוד אלא שכל
המדרש וואס מ'לערנט תורה צען מדריגות אין קדושה,
העולם כולו כדאי הוא לו .דארף מען פארשטיין פשט אין
אזויווי קדושת ארץ ישראל האט צען קדושות .אזוי שטייט
די משנה ,די משנה רעכנט דאך דא אויס ווייטער מערערע
אין חתם סופר.
ענינים נקרא ריע ,אהוב ,אוהב את המקום און אזוי ווייטער,
אדם מכבד המקום איז דאך דער 'כל העולם כדאי לו' איינער פון די צען זאכן,
וואס איז עס דא נוגע צו אונז .קודם דארף מען צו וויסן, וואס איז פשט פון דעם 'ולא עוד'.
א יונגערמאן קומט ארויף אין כולל און טראכט צו זיך" ,אה, שטייט אין חתם סופר א ווארט ,די גמרא זאגט אין מועד
ס'איז א פיינע כולל ,מ'לערנט דא זייער פלייסיג" ,דארף מען קטן (כה ).כי נח נפשיה דרב הונא האט רבי אבא געזאגט ראוי
צו געדענקען אז א 'פיינע כולל' הייסט לויט ווי פלייסיג אונז היה רבינו שתשרה עליו שכינה אלא שבבל גרמה ליה ,אז
גייען דא לערנען ,ווייל לויט דעם וועט די פלאץ זיין ,דורכדעם דאס וואס ער האט געלערנט תורה אין בבל און נישט ארץ
וואס מ'זיצט און מ'לערנט מיט די גאנצע שלימות און מיט ישראל דאס האט אים גורם געווען .זאגט דער חתם סופר
בלב נרגש וברגשי הכרה ותודה ,משגרים אנו בזה כסא דברכתא ,וברכת מזלא טבא
וגדיא יאה ,מול ידידנו וידיד כל נפש חי ,עושה ומעשה בכל לב ונפש להביא אורה
ושמחה בבתי אנשי שלומינו ,ה"ה
הרב שמואל בער כ"ץ שליט"א
מנהל דת"ת ב"פ ושדכן נאמן בקרב אנ"ש
לרגל שמחת נישואי בנו למזל טוב החתן ישראל מענדל הי"ו ממצוייני תלמידי ישיבתנו שע״י אירגון אחיעזר ואחיסמך
דחסידי פאפא
הק' קרית פאפא עם בת הרה"ג אביגדור יואל גאמבא שליט"א מגי"ש בקרית פאפא
בזכות הסיוע והעזר להקמת בתים נאמנים בישראל ,יהא רעווא שהזיווג יעלה יפה יפה ,ויזכה לבנות בית מלא ברכת ה',
ובמהרה ישמע בערי יהודה ובחוצות ירושלים קול ששון וקול שמחה וגו' ,בביאת בן דוד גואלנו ,ומלכנו בראשנו בב"א.
המכירים פעולתיך הנשגבות
ארגון גשר לקשר דחסידי פאפא
תולדות-ויצא תשפ"ז ט עלון בקודש פנימה
אודאי ווען מ'איז דא טוט מען זיך אנווארעמען ,אבער די גאנצע התמדה ,בשעת די גאנצע קאפ ליגט אין לערנען
דאס דארף אויך זיין ווען מ'איז נישט דא אין כולל .ווען מיט א העכערקייט ,אזוי וועט די פלאץ זיין א פיינע פלאץ.
מ'גייט אראפ אין בית המדרש צווישן בעלי בתים דארף מען
די צווייטע זאך דארף מען וויסן אז דער מענטש איז מכבד
זיין העכער פון די בעלי בתים.
דעם מקום .דאס איז מרומז אין דעם וואס ס'שטייט אין די
דאס איז נוגע שטענדיג ,צי איז דאס שבת ,צי יום טוב,
גמרא ד' אמות של אדם קונה לו ,א איד האט ארום זיך ד'
צי ערב שבת ,צי צופרי ביים דאווענען ,צי ביינאכט ביים
אמות של הלכה וואס משחרב בית המקדש אין לו להקב"ה
לערנען ,צי אין שטוב; איבעראל דארף מען וויסן" ,איך בין
בעולמו אלא ד' אמות של הלכה ,וואו א איד גייט איז ער
העכער פון יעדעם איינעם".
ארומגענומען מיט ד' אמות של הלכה ,און ער מאכט זיינע
המשכת ההתעוררות ד' אמות פאר א מקום קדוש.
ס'שטייט אין מדרש (בראשית רבה ג ,ח) ויקרא אלקים לאור קומט אויס ,אז א יונגערמאן דארף צו וויסן ,אז נישט נאר
יום אלו מעשיהן של צדיקים ולחושך קרא לילה אלו ווען מ'איז דא אין כולל איז מען אזויווי א כולל יונגערמאן,
מעשיהן של רשעים .ס'שטייט נישט אין מדרש אור יום אלו נאר איבעראל וואו מ'גייט איז מען פירט מען זיך אזויווי א
הצדיקים ולחושך קרא לילה אלו רשעים ,נאר ס'שטייט כולל יונגערמאן ,ווען מ'איז אין בית המדרש צווישן בעלי
'מעשיהן' של צדיקים און 'מעשיהן' של רשעים ,דארף מען בתים פירט מען זיך אויך אזויווי א כולל יונגערמאן ,ווייל
פארשטיין אויף וואס דאס איז מרמז.
נישט דער פלאץ איז גורם ,נאר דער מענטש איז מכבד די
די וואכעדיגע סדרה שטייט אין פסוק (ז ,ז) ויבא נח אל מקום.
התיבה מפני מי המבול ,זאגט רש"י מאמין ואינו מאמין
ממילא דארף מען צו וויסן ,אז א יונגערמאן וואס לערנט
שיבא המבול ולא נכנס לתיבה עד שדחקוהו המים .דאס
איז א גרויסע פלא וואס די מפרשים שטעלן זיך שוין אויף דא אין כולל במשך די טאג ,איז נישט גענוג אז ער פירט זיך
דעם ,אז נח וואס די תורה איז מעיד אויף אים (ז ,א) כי אותך מיט א העכערקייט נאר די שעות פון כולל ,נאר די גאנצע
ראיתי צדיק לפני בדור הזה ,וויאזוי קען זיין אז ער איז געווען צייט דארף מען זיין מיט א העכערקייט נישט קיין נפקא
א מאמין ואינו מאמין. מינה וואו מ'איז.
החבורות איגוד
דחסידי פאפא
מעומק הלב נברך בזה ברכת מזל טוב לכבוד האי ארי שבחבורה ,עוסק בתורה בשקידה נפלאה ,שמועתו נאה,
עושה פרי תבואה ,תורה וחסידות בו צמודים יחד ,כמעיין המתגבר משפיע לנו מבאר החיים של רבותינו הק',
אשרי השומעים בכל עת אמרתו ,עובד עבודתו בקודש במסירות נפלאה ,מאיר פנים לכל אדם ,ה"ה
הרה"ח ר' שמעי' וועבער שליט"א
ראש החבורה במסגרת איגוד החבורות דחסידי פאפא
לרגל שמחת הולדת בתו למזל טוב
יהי רצון שיזכה לרוות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח ,מתוך שלוות הנפש והרחבת הדעת ,ויתברך בשפע ברכה
והצלחה בכל מעשי ידיו ,ויזכה להמשיך עם פעלים וחיילים לתורה וחסידות ,להשפיע תורה וחסידות
מבארם של רבותינו הק' ,עד ביאת ינון גואלנו ,ומלכנו בראשנו ,במהרה בימינו אמן ואמן.
המברכים ברגשי גיל והוד חברי החבורה תלמידי שיעור ג' בישיבה קטנה מאנסי
תולדות-ויצא תשפ"ז י עלון בקודש פנימה
ביי א צווייטן ווערט אפגעקילט די התעוררות פון די הייליגע זאגט כ"ק אא"ז מרן הערוגת הבשם זי"ע א מורא'דיגע
טעג. טיפע ווארט (ד"ה מפני מי המבול) ,אז ס'שטייט אין פסוק (תהלים לב,
דאס מיינט על זאת יתפלל כל חסיד אליך לעת מצוא רק ו) על זאת יתפלל כל חסיד אליך לעת מצוא רק לשטף מים
לשטף מים רבים אליו לא יגיעו' ,לעת מצוא' מיינט דאך די רבים אליו לא יגיעו ,לעת מצוא מיינט מען די הייליגע טעג
הייליגע טעג' ,שטף מים רבים' מיינט מען אז ס'גייט דורך עס וואס הקב"ה איז זיך ממציא פאר אידישע קינדער ער איז
שווימט אוועק ,דארף א חסיד מתפלל זיין אז ווען ס'קומט מאיר אן אור פון תשובה ,און דער וואס כאפט עס אן
די הייליגע טעג זאל עס נישט אוועקשווימען ,נאר איך וויל ס'שטייט דאך אין זוהר (חלק ג' קכו ).בכל יום וים בת קול
ווייטער אנהאלטן די התעוררות פון די הייליגע טעג. יוצאת מהר חורב שובו בנים שובבים ,שטייט אין ספרים
(בשם הבעש"ט הק' זי"ע) אז יעדע מאל ווען עס פאלט איין פאר איד
וויבאלד אין די הייליגע טעג איז דאך דא אן איחוד צווישן
א הרהור תשובה קומט עס פון דעם בת קול .כל שכן אין
אידישע קינדער ,ווייל פאר יעדעם איינעם פאלט איין א
די הייליגע טעג קומט אודאי און אודאי אריין פאר יעדעם
הרהור תשובה ,אבער ווען עס גייט אוועק די הייליגע טעג
איינעם א הרהור תשובה.
איז איינער ביי די מדריגה אז ער כאפט עס אן און ביי א
נאר דער חילוק איז אז איינער כאפט אן די התעוררות,
צווייטן גייט עס אוועק פון אים ,די אנדערע מענטשן ,די
ער ווארעמט זיך דערמיט ,ער קאכט זיך דערמיט; פון די
שוואכערע אידן ,ביי זיי פליט אוועק די התעוררות פון די אנדערע זייט איז דא איינער וואס גייט סתם ווייטער.
הייליגע טעג ,וועגן דעם זענען אונז מתפלל 'אליו לא יגיעו', דאס זעלבע איז מיט די התעוררות פון די הייליגע טעג,
אז אונז זאלן נישט נשפע ווערן פון דעם. איינער כאפט אן די התעוררות ,די ווארעמקייט און די
זאגט דער ערוגת הבשם ,אז דאס האט פאסירט מיט נח, העכערקייט פון די הייליגע טעג ,און מ'איז עס ממשיך אויף
הקב"ה האט מכוון געווען אויף די גשם להורידן ברחמים די ווינטערדיגע טעג און אויף די ווינטערדיגע נעכט ,וואס
אז ס'זאל זיין גשמי ברכה ,אבער אין דער איין רגע וואס זיי ס'שטייט פון הרה"ק רבי הירש זידיטשויבער זי"ע אז די
האבן אויך געוואלט תשובה טון ,איז געווארן א התחברות ווינטערדיגע נעכט קען מען ממשיך זיין קדושת חול המועד,
פון נח מיט בני דורו ,הגם ס'איז נאר געווען א רגע כמימרא אין אדם לומד רוב חכמתו אלא בלילה (רמב"ם הלכות תלמוד תורה
וואס ער האט געהאט א שייכות מיט בני דורו ,האט עס ג ,יג) ,אלעס ווענדט זיך וויאזוי מ'פירט אן די נעכט מיט די
אים געשאדט עד כדי כך אז ער איז געווען 'מאמין ואינו פארטאגס; עכ"פ דאס איז איין סארט מענטש ,לאידך גיסא
באנו בזה להביע מיטב ברכותינו ואיחולי מזל טוב מול ידידנו היקר ,שמו הטוב הולך לפניו ,יושב בין אהלי
שם ועבר על התורה ועל העבודה ,דמות של אברך חסידי בכל הנהגותיו ותהלוכותיו ,עושה ומעשה בכל
לבו ונפשו ,רץ כצבי וגבור כארי לפעול ולהפעיל למען כל דבר טוב ,כי לו נאה לו יאה שבח ותהלה ,ה"ה
האברך החשוב הר"ר שמעי' ברי"י וועבער הי"ו
עוסק בלב ונפש למען כולל בוקר-כולל רבינו
לרגל שמחת הולדת בתו למזל טוב
יתן השי"ת שיזכה לראות רוב תענוג ונחת מכל יו"ח ,ויהיה ביתו בית מלא ברכת ה' ,יתברך
עם כל הברכות ועם כל מיני השפעות טובות ,בני ברוכי חיי ארוכי ומזוני רויחי ,הרחבת הדעת
וסייעתא דשמיא בכל אשר יפנה ,וימלא ה' משאלות לבבו לטובה ולברכה אכי"ר.
החותם בברכה
בשם כל אברכי הכולל הרב שלום צבי ניישלאס – ראש הכולל
תולדות-ויצא תשפ"ז אי עלון בקודש פנימה
כ'האב נישט ליב אויסצורעכענען חסרונות אויף מאמין' ,שפעטער האט ער זיך שוין אפגעטיילט פון בני
יונגעלייט ,ס'איז כולם אהובים כולם ברורים ,אבער מ'דארף דורו[ ,אתד"ק].
צו וויסן אז טאמער א יונגערמאן שטעלט זיך אוועק ביים דאס קען מען זיך אפלערנען פון נח ,נח האט זיך נישט
דאווענען מיט א קאלטקייט און ער נעמט אראפ דעם טלית געטארט מחבר זיין אפילו א רגע מיט בני דורו .דאס טייטש
פון קאפ און כאפט א שמועס מיט זיין חבר ,אפילו ס'איז אין אנדערע ווערטער ,דער אייבערשטער האט באשאפן
נאר בין גברא לגברא ,איז דאס א חסרון ,די זמן פון דאווענען דער סדר העולם אז אין אין יעדע פלאץ איז דא העכער'ס
איז נישט געמאכט געווארן צו שמועסן. און נידריגער'ס.
די גמרא זאגט (יומא פו ):היכי דמי חילול השם אמר רב כגון התנהגות לבני הכולל
אנא אי שקילנא בישרא מטבחא ולא יהיבנא דמי לאלתר
די בני הכולל זענען חשוב'ע יונגעלייט ,מ'טאר זיך טאקע
וכו' ,ואהבת את ה' אלהיך שיהא שם שמים מתאהב על ידך,
נישט האלטן בגיאות ,אבער מ'דארף מקיים זיין 'ויגבה לבו
שיהא קורא ושונה ומשמש ת"ח ויהא משאו ומתנו בנחת
בדרכי השם'" ,וואס עס פאסט פאר יענעם פאסט נישט
עם הבריות ,מה הבריות אומרות עליו אשרי אביו שלמדו פאר מיר" ,און דאס דארף זיין אין די גאנצע התנהגות ,צי
תורה אשרי רבו שלמדו תורה וכו' ,פלוני שלמד תורה ראו זאל דאס זיין ביים דאווענען ,צי זאל דאס זיין אין אנדערע
כמה נאים דרכיו כמה מתוקנים מעשיו. צייטן.
יוס"ף ה' עליכם ועל בניכם
בשם כל קהל אנ"ש יעלה ויבא ברכת מזל טוב קדם מעלת כבודו ידידנו וידיד כל אנשי שלומינו
ובאי בית מדרשנו ,איש חי ורב פעלים ,מסור בלב ונפש למען קהלתנו הק'
עומד תמיד מוכן ומזומן לכל אנשי שלומינו במאור פנים ובסבלנות מיוחדת ,מי ימלל גבורות
פעולותיו המלאות על גדותיו ,מנדד שינה מעיניו ותנומה מעפעפיו למען כל דבר גדול וקטן
בבית מדרשנו ,בין בכל יום ויום ובמיוחד במאורעות שונות הנערכות בבנין ביהמ"ד
בחכמה מיוחדת חוסך אלפי אלפים דולרים מקופת הקהלה ומכיסו של כל יחיד שלא ילכו לטמיון ,ה"ה
הר"ר יוסף מענצער הי"ו
משמש נאמן דבית מדרשנו
לרגל שמחת הולדת הבן למזל טוב
יהי רצון מן קדם אבוהון דבשמיא ,שיזכה לראות רוב נחת והרחבת הדעת דקדושה ,ויזכה לראות בנים ובני
בנים עוסקים בתורה ובמצות ,לאורך ימים ושנים טובות ,ויהיה ביתו בית מלא ברכת ה' ,וכשם שעומד לימין
כל יחיד ויחיד בכל מצב שהוא ,כן יזכו לימינו של הקב"ה כל מיני חסדים והשפעות טובות ,אמן סלה.
המברכים מעומקא דלבא:
הנהלת הקהלה בשם כל קהל אנ"ש
תולדות-ויצא תשפ"ז בי עלון בקודש פנימה
מ'דארף וויסן אז ווען ס'קומט א שבת דארף מען זיין וואס מיינט מען 'מתוקנים מעשיו'? דאס מיינט מען
צוגעגרייט מיט חסיד'ישע ספרים. נישט מעשים מתוקנים פון א בעל בת'ישן בליק ,נאר
התנהגות בבית מעשים מתוקנים מיט א העכערקייט .אודאי דארף מען זיך
נישט פירן אויף אופן וואס בעלי בתים זאלן זיך אפרעדן ,פון
די שטובער דארפן זיין מיט א העכערקייט ,סיי די חינוך
דעם דארף מען זיך אויך אפהיטן ,ווייל סוף כל סוף אז בעלי
הבנים און סיי די התנהגות ביי די בני בית דארף זיין מיט די
בתים רעדן איז עס דאך א שטיקל חילול ה' ,הגם א בעל
העכסטע מאס צניעות ,די גאנצע התנהגות דארף זיין מיט
הבית קען אמאל אבי רעדן אויף א כולל יונגערמאן ,אבער
א העכערקייט.
עס פעלט נישט אז עס זאל צוקומען צו דעם.
ס'איז היינט א וועלט פון צייטונגען מיט מאגאזינען ,איך
רעד שוין נישט פון די פראסטקייט וואס עס ברענגט ,וואס התנהגות בשבת
פראסטקייט איז דאך א שרעקליכע זאך ,אבער אפילו סתם
אזוי דארף מען צו וויסן ,וואס גייט אונז אן וואס דער זאגט אבער דער עיקר איז אז א יונגערמאן דארף זיך פירן העכער
און וואס יענער זאגט ,דאס איז דאך אלעס שטותים מיט פון יעדעם איינעם ,צי איז דאס ביי די טישן ,צי איז דאס ביי
נארישקייטן ,אלע צייטונגען שרייבן און יעדע צייטונג זאגט שלש סעודות ,אז א יונגערמאן שטעלט זיך אוועק שמועסן
א דעה; אונז האבן מיט דעם גארנישט איינגעלייגט! ביי שלש סעודות איז דאס נישט קיין העכערקייט ,פארוואס
אזוי אויך זענען דא פארשידענע טעלעפאן-ליינ'ס פון שטעלסטו זיך אוועק שמועסן ביי שלש סעודות?! ס'איז
נייעס ,קול פלוני מיט קול פלוני ,דארף מען וויסן אז די נישט נוגע פאר רובא דרובא ,אבער מ'דארף צו וויסן דערפון.
בעמדנו אחר השבת הרוממה כשקבוצת אנ"ש זקנים עם נערים זכו
לערוך את שבת פרשת חיי שרה בהשראה קדישא של הצדיק הק'
פועל ישועות בקרב הארץ הרה"ק רבי ישעי'לע מקערעסטיר זי"ע על
שבת התאחדות והתעלות שנתארגן בעידוד ובברכת קדשו של עטרת
ראשנו כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א בראשות בנו הרה"צ מורינו הרב
שליט"א ,באנו בזה להביע מיטב איחולינו לכבוד העסקנים החשובים
שעמלו וטרחו לסדר כל עניני השבת על צד היותר טוב ,הלא המה
הר"ר יוסף מענצער הי"ו
משמש נאמן דבית מדרשנו
הר"ר חיים מנחם כהן הי"ו
שעסקו בלי ליאות ועמלו בכל כחם
ואונם להצלחת השבת שהיה הכל
מסודר מוכן ומזומן על צד היותר טוב
לשביעת לב משתתפי השבת
יעזור השי"ת שיקויים בהם מקרא שכתוב ויהיו דברי אלה אשר התחננתי
לפני ה' קרובים אל ה' אלקינו יומם ולילה" ,מ'זאל האבן גע'פועל'ט
אלעס גוטס" ,ויזכו כולם להמשיך עם פעלותיהם הברוכות ,עדי נזכה
לישועתן של ישראל בביאת משיח צדקנו ומלכנו בראשנו אמן.
המברכים מעומק לבבינו
קבוצת אנ"ש משתתפי השבת
תולדות-ויצא תשפ"ז גי עלון בקודש פנימה
ולחושך קרא לילה אלו מעשיהן של רשעים ,מעשים פון גאנצע גאס קען רעדן פון עפעס ,אבער אונז גייט עס נישט
רשעים איז חושך ,זיי האבן נישט קיין אור פון תורה ,דער אן ,מ'דארף ארומגיין מיט א שטאלצקייט אז די אלע זאכן
וואס האט נישט קיין אור פון תורה איז נישט רשעים אבער גייט אונז פשוט נישט אן ,אונז גייט נאר אן עבודת ה' ,אונז
ס'איז מעשיהן של רשעים ,ס'איז דומה צו רשעים ,ווייל אז גייט אן וויאזוי לערנט מען אזא סברא פון די ראשונים און
מ'פירט זיך אויף אן אופן פון נאר אביסל און האלבוועגס אזא סברא פון די אחרונים.
איז דאס דומה צו רשעים ,אבער מעשיהן של צדיקים אז
שמירת עינים
מ'פירט זיך ווי צדיקים פירן זיך ,קען מען שטייגן ,און מ'וועט
האבן פיינע ערליכע אידישע שטובער. מ'דארף האבן שמירת עינים סיי אויפ'ן גאס און סיי
זאל דער אייבערשטער העלפן מ'זאל שוין זוכה זיין אין מקוה .א טייל זאגן אז מ'פארט אהין מיט אהער ,וואו
ס'זאל נתרבה ווערן כבוד שמים על ידינו ,ס'זאל זיין א כבוד פארסטו? וואס וועט זיין אויפ'ן פליגער? האסט דיר
פאר אונזער גאנצע חברייא ,די יונגעלייט זאלן האבן וואס באזארגט מיט שמירת עינים אינעם עירפארט און אויפ'ן
פליגער?! שמירת עינים איז נישט קיין קלייניגקייט,
מ'דארף ,סיי פרנסת הגוף און סיי פרנסת הנפש ,ס'זאל זיין
שמירת עינים שטייט אין די תורה (במדבר טו ,לט) ולא תתורו
א לעכטיגע ווינטער ,מ'זאל זוכה זיין אז ס'זאל נתקדש ווערן
אחרי לבבכם ואחרי עיניכם ,ווער זאגט אז ס'איז נישט יצא
שם שמים על ידינו ,מ'זאל זוכה זיין צו ישועות כל ישראל
שכרו בהפסדו ווען דו פארסט אויף ליזענסק אדער אויף
און צו די גאולה שלימה בב"א.
מירון?!
*** איך גיי נישט אוועקמאכן די זאך ,איך וויל נאר זאגן אפאר
דוגמאות וואס מ'זאל פארשטיין אז מ'דארף זיין העכער פון
די גאס ,מ'דארף זיין העכער פון די בעל הבת'ישע וועלט
דברות קודש וואס איז פארנומען אז דאס איז גארנישט און יענס איז
גארנישט ,דעת בעל הבית איז היפך פון דעת תורה ,זיי זאגן
אצל מעמד התחלת לימוד גמרא לילדי כתה
ה' של תלמוד תורה בארא פארק ולינדען אז ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם איז גארנישט,
ס'איז נאר א פרומקייט ,דאס איז אבער שטותים מיט
יום ג' נח תשפ"ז לפ"ק
נארישקייטן ,דאס איז נישט קיין דרך ,יונגעלייט וואס זיצן
און לערנען דארפן זיין העכער פון דעם.
אור הגנוז בתורה
ואידך פירושא זיל גמור ,איך זאג נאר אביסל אבער
ווען ערליכע אידן לערנען ,זאגט מען" :זאגט די הייליגע מ'דארף וויסן אויך פון צווישן די שורות ,מ'זאל זיך ווארעמען
משנה ,זאגט די הייליגע גמרא" .דארף מען פארשטיין וואס ביים דאווענען ,ביי די טישן און ביי שלש סעודות ,יעדער
דאס מיינט ,וואס איז דא הייליג. איינער זאל דאווענען אזויווי עס פאסט זיך און אזוי ווייטער.
כ'וועל דאס אביסל מסביר זיין פאר די קינדער .ווען דער
אייבערשטער האט באשאפן די וועלט ,איז קודם געווען
אור התורה
א העכערע ליכטיגקייט ,אזויווי ס'שטייט אין פסוק (בראשית דאס איז מרומז אינעם מדרש ויקרא אלקים לאור יום
א ,ג) אז דער אייבערשטער האט געזאגט 'יהי אור' ,אבער אלו מעשיהן של צדיקים ,ווייל פון די אור פון תורה קען מען
שפעטער איז די ליכטיגקייט געווארן אוועקגענומען ,ווייל זען וויאזוי מ'דארף זיך צו פירן ,תחלת דיבורו של הקב"ה
צו אזא ליכטיגקייט קענען נישט זוכה זיין נאר צדיקים און במעשה בראשית ממנו יבינו הכל ויפתחו בדברי תורה ,נאר
דער אייבערשטער האט באהאלטן די ליכטיגקייט אין די תורה קען מאכן לעכטיג און אזוי קען מען זען וואו מ'גייט,
תורה. אן תורה קען נישט זיין לעכטיג.
תולדות-ויצא תשפ"ז די עלון בקודש פנימה
מיר זאלן זוכה זיין צו ונהיה אנחנו וצאצאינו וצאצאי אט די ליכטיגקייט וואס ליגט אין די תורה ,דאס טוט
צאצאינו כולנו יודעי שמך ולומדי תורתך לשמה ,מ'זאל אריינלייכטן אין די מוחות פון אידישע קינדערליך ,בפרט
זוכה זיין צו די גאולה שלימה בב"א.
יונגע קינדערליך תינוקות של בית רבן וואס אויף זיי שטייט
*** די וועלט ,טוט דאס אודאי אויפלייכטן ,און דאס איז די
הייליגקייט פון די תורה.
ברכת קודש וועגן דעם זאגן אונז (בברכת אהבה רבה) והאר עינינו בתורתך,
דער אייבערשטער זאל אויפלייכטן אונזערע אויגן ,אז מ'זאל
על ידי לייוו הוק-אפ לקבוצת אנ"ש משתתפי
הנסיעה למקומות הק' ושבת התאחדות זוכה זיין צו זען די ליכטיגקייט וואס די תורה הקדושה טוט
בעיר קערעסטיר לקראת שמחת החתונה
בחצרות קדשנו בראשות הרה"צ רבי פינחס מקרב זיין אידישע קינדער צום אייבערשטן.
חיים שליט"א רב דקהלתנו מאנסי
ערב שב"ק חיי שרה תשפ"ז לפ"ק
וועגן דעם זאגט מען ווען מ'לערנט" :זאגט די הייליגע
גמרא ,זאגט די הייליגע תורה" ,ווייל עס ליגט אין דעם א
א גוטן ערב שבת.
הייליגקייט און א ליכטיגקייט.
ס'איז שבת פרשת חיי שרה ,די וואך רעדט מען פון
הצלחה ,אליעזר איז געגאנגען אויפ'ן וועג האט ער געזאגט יודע כל מחשבות אדם
(כד ,כא) ההצליח ה' דרכו ,אז מ'גייט אויפ'ן וועג דארף מען
האבן הצלחה און הצלחה קומט פונעם אייבערשטן. אבער מ'דארף צו וויסן אז מ'דארף זיך אפהיטן ,א איד
אליעזר עבד אברהם האט געהאט אמונת צדיקים ,קברי דארף צו גלייבן אז דער אייבערשטער ווייסט די מחשבות
צדיקים איז דאך דא א קדושה ,אפילו אין די שטאט פונעם פון יעדעם ,הקב"ה יודע כל מעשי בני אדם וכל מחשבותם,
צדיק איז אויך דא א קדושה ,ממילא אז מ'קומט זיך צוזאם ער ווייסט אלע מחשבות און דיבורים .א אידיש קינד וואס
אויף אזא שבת ,איז די גאנצע שבת א געהויבענע שבת.
לערנט תורה דארף זיך היטן די מחשבות ,דיבורים און
זאל דער אייבערשטער העלפן מ'זאל אויפטון דעם שבת
מעשים.
וואס מ'דארף צו אויפטון ,און מ'זאל אויפטון מיט די גאנצע
נסיעה ,מ'זאל פועל'ן אלעס גוטס ,מ'זאל הערן נאר בשורות זאלט עטץ אלע וואקסן און שטייגן בתורה ויראת שמים,
טובות. ענקערע עלטערן זאלן זען פון ענק נחת ,ס'זאל נתקדש
הצלחה רבה ,כל טוב ,פועל'טס אלעס גוטס. ווערן שם שמים על ידיכם ,ס'זאל מקויים ווערן אלעס וואס
א גוט שבת. מ'וואונטשט.
תולדות-ויצא תשפ"ז וט עלון בקודש פנימה
בסייעתא דשמיא
חדשות על
המערכת
פרשת תולדות תשפ"ז
-הערליך איבערגעפרישט! -
ווענטליכע שיעורים אפטיילונג
4דערנאך 1 718.480.7872 P U P A
1
- 1שיעורי והגית מהנעשה והנשמע בחצרות קדשינו
מדור 'דברות קודש' מכ"ק מרן אדמו"ר שליט"א 2
סדר דף ליום /סדר עמוד ליום /סדר קיצור שלחן #1לבחורי הישיבות ובני הכולל
ערוך -הרב יודא לייב ווייס /אי"ה בקרב #2ביקורי האדמורי"ם שליט"א
#3הספדים
הימים סדר חומש רש"י -הרב יודא לייב ווייס #4ניחום אבלים
#5שונות
#6משנים קדמניות
#7תפלות
- 2פרשת השבוע #0דברות קודש בולעטין
מדור 'קולו בקודש' מכ"ק מרן אדמו"ר זצוק"ל 3
חיזוק והדרכה בפרשת השבוע -הרה"צ רבי פינחס חיים #1דרשות
שליט"א רב דקהלתנו מאנסי בישיבה קטנה מאנסי /הכנה #2מעמדים
#3הספדים
לשבת -הרב אליעזר שלום באדאנסקיא /חדש! א חיזוק #4מועדים
#5תפלות
געדאנק אויף די פרשה -הרב מנחם שלמה גאנצפריעד שיעורים ודרשות 4
/שיעור בספה"ק ויחי יוסף -הרב הערשל ניישלאס #1שיעורי יומי ושבועי
#2שיעורי הלכה
#3מועדים וזמנים
- 3הלכה ומנהג #4עניני תורה ועבודה
#5סיפורי צדיקים והיסטוריה
#6עומדים על הפרק
שיעור הלכה עפ"י סדר והגית בהלכה -הרה"צ רבי #7שונות
#0דרשות ושיעורים בולעטין
פינחס חיים שליט"א רב דקהלתנו מאנסי /שיעור משיב תפילות טישן ומעמדים 5
כהלכה -מו"ץ הרה"ג ר' יוסף אבערלאנדער שליט"א / #1מועדים וזמנים בצל רבותינו הק'
#2שמחות בית פאפא
הליכות בקודש מנהגי רבוה"ק -הרב יוסף סג"ל לעווי #3סיומי והגית
#4דינערס לטובת מוסדותינו הק'
#5מסיבות וטיי אווענט'ס
- 4השקפה וחסידות #6מעמדים ,קבלת פנים ,וחנוכת הבית
#7חומש סעודה'ס
#8שאר מעמדים
חדש! ספה"ק מאור עינים במסגרת 'ספרן של צדיקים' מדור 'זכות אבות' 6
-הרה"צ רבי מאיר שליט"א דומ"ץ קהלתנו /ספה"ק #1הספדים על רבותה"ק
ומשפחת המלוכה
ערוגת הבשם במסגרת 'ספרן של צדיקים' -הרה"ג ר' יוסף #2יומא דהילולא של
רבותה"ק בצל הקודש
גרינוואלד שליט"א אב"ד אהל משה בן הגה"צ הדומ"ץ שליט"א ' #3נסיעות' של כ"ק מרן
אדמו"ר שליט"א
/ספה"ק קדושת לוי במסגרת 'ספרן של צדיקים' -הרה"ג #4סיפורי צדיקים מפי
תלמידים וחסידים
ר' מרדכי שלמה גאלדבערגער שליט"א מגי"ש בישיבה ניגונים ונוסחאות 7
קטנה /ספה"ק תפארת שלמה במסגרת 'ספרן של צדיקים' -
שידור חי ,ולהשאיר הודעה 9
פרע"ח הרה"ג שמחה ראבינאוויטש שליט"א /ספה"ק מאור
חדשות על המערכת 0
עינים במסגרת 'ספרן של צדיקים' -הרה"ג ר' אליעזר ברילל
שליט"א /שיעורים בענין הודאה -הרב יוסף ברי"א ווייס
תולדות-ויצא תשפ"ז זט עלון בקודש פנימה
חסידים דערציילן
עובדות ,מאמרים ,וסיפורי חסידים על כ"ק מרנן רבותינו הק' קמא קמא דמטא לידן
לחנות אחרת ושובר שם איזה כלים ,אז הולך בעל מחשבות זרות בעת התפלה
החנות וזרקו לחוץ.
סיפר הר"ר יוסף
כן הדבר הזה ,כשאיש יהודי עומד להתפלל ונכנסו חיים ווייס הי"ו:
אצלו מחשבות זרות של תורה ,אז מחשבות אלו הלא אבי הרה"ח ר' מרדכי הערש ווייס ז"ל זכה ללמוד
משתייכים לבעל החנות כביכול הקב"ה ,אבל אם עומד ולהסתופף בצל קדשו של כ"ק מרן הקרן לדוד זי"ע.
להתפלל וחושב לעצמו מחשבות זרות ממש אז בעל
החנות נוטלו וזרקו לחוץ. הוא סיפר ,שפעם בעת שהשמיע מרן הקרן לדוד את
השיעור לתלמידי הישיבה ,עמד זמן רב על סוגיא אחת
ועמל הרבה להשיג כוונת הגמראא ,הזמן התאחר והגיע
מוטב שיחלל שבת אחת
זמן מנחה ,אז פנה מרן הקרן לדוד להבחורים ואמר:
סיפר הרה"ח ר' "מ'גייט דאווענען מנחה ,נאך מנחה וועט מען ווייטער
שמעון שפירא ז"ל: ממשיך זיין מיט'ן שיעור".
בימים הראשונים לבואי למדינת אמעריקא בהשנים אחר התפלה התיישבו שוב כולם על מקומם ואמר
לפני השואה ,הסתופפתי הרבה בצל הגה"ק מצעהלים מרן הקרן לדוד" :ביי שמונה עשרה איז מיר איינגעפאלן
זצוק"ל אחיו של מו"ר כ"ק מרן הויגד יעקב זי"ע ,ואף פשט אין די גמרא" ,ואמר להם מה שנתיישב אצלו
זכיתי להיות משמשו בקודש. הסוגיא.
זכורני פעם אחת ,כחצי שנה או שנה אחר בואי אחר כך המשיך מרן הקרן לדוד לומר להם" :וועט
לאמעריקא ,הלך הגה"ק מצעהלים בליל שבת קודש עטץ מיינען אז מ'מעג האבן מחשבות זרות ביים
לדרוש בבית הכנסת "קליימער שול" .בנין זה היה דאווענען ,זאלט איר וויסן אז מחשבות זרות טאר מען
בתחילה בית עבודה זרה ,והיהודים המודרנים הפכוהו נישט האבן אפילו פאר תורה ,אבער איך וועל ענק געבן
לבית כנסת .טרם כניסתנו שאלתיו אם רשאי אני גם א משל אויף דעם".
כן ליכנס שמה .נענה הגה"ק מצעהלים ואמר" :אויב
משל למה הדבר דומה ,לאיש אחד שנכנס לחנות
דו וועסט צוהערן וואס איך וועל זאגן ,וואלט איך דיר
של יין שרף הנקראת 'קרעטשמע' ונשתכר שם ,בתוך
געזאגט אז דו מעגסט אריינקומען אפילו ווען עס וואלט
שיכרותו הלך ושבר איזה כלים בהחנות ,אז בעל החנות
נאך איצט געווען א טומאה!"
חושב לעצמו" :ער איז דאך שיכור געווארן פון מיין
אכן נלוויתי אליו ושמעתי את דברות קדשו ,הוא עורר ברוינפן ,וואס קען איך טון" .אבל אם השיכור הולך
את הציבור בענין הצלת אחינו בני ישראל מאירופא.
וכה היו דבריו" :ווער עס קען ארויסראטעווען א איד פון א .כידוע דרכו הק' של מרן הקרן לדוד זי"ע שלא הכין עצמו מעולם
להגדת השיעורים ,ובעת שעמד לפני תלמידי הישיבה להגיד
גאנץ אייראפע ,מעג ער שוין מארגן אום שבת גיין מאכן השיעור היה לומד והוגה בהסוגיא מבלי הכנה לזה (מפי הגה"ח ר' פישל
פאפירן פאר יענעם איד". שמעלצער שליט"א ששמע מפ"ק של כ"ק מרן ז"ל).
תולדות-ויצא תשפ"ז זי עלון בקודש פנימה
הבחין בקבוצת אברכים שעומדים ומשוחחים על דא זמן קידוש לבנה
ועל הא ,פנה מרן ז"ל עליהם ואמר להם בלשון של סיפר הר"ר יחיאל
בקשה" :לערנט א משנה ,עס וועט ענק אמאל זייער בוים הי"ו:
צוניץ קומען".
פעם במוצאי שבת בעת שעמד כ"ק מרן זצוק"ל
לקדש הלבנה ,הגיע דודו הגה"ק מצעהלים זצוק"ל
סעודת שבת לביקור במעון קדשו .משראה שמרן ז"ל עומד לקדש
הלבנה ,פנה אל מרן ז"ל ושאל" :עס איז דאך נאכנישט
סיפר הרה"ח ר' עמרם קיין ז' שלימים?" השיב לו מרן ז"ל" :מ'רעכנט לויט די
טויבער הי"ו: ארץ ישראל'דיגע זמן" ,והגה"ק מצעהלים נענע בראשו
והסכים לדברי מרן ז"ל.
זכורני מימרא מה שאמר פעם כ"ק מרן זצוק"ל בשגב
גדולת רבו כ"ק מרן מבעלזא זי"ע ,בא' מהשנים בשנות
אליהו הנביא אצל ברית
בחרותי בעת סעודת הילולא כ"א אב לרגל ההילולא
במחנה 'קעפיטאל' .מרן ז"ל לא דיבר אז הרבה ,רק אמר סיפר הר"ר משה
הלל סאמעט הי"ו:
לנו ברגש" :וויאזוי דער איד האט זיך געמוטשעט צו
עסן שבת דעם כזית!" בימי קדם כשכ"ק מרן זצוק"ל היה משמש במוהלות
בשמחות ברית מילה אצל אנשי שלומינו ,היה מרן ז"ל
נוהג לילך ולהשתתף אצל סעודת הוואכנאכט ולבקר
קדושת שבת
את הילד קודם הברית.
סיפר הרה"ח ר' עמרם פעם אחת במוצאי שב"ק הייתי במסיבת וואכנאכט
טויבער הי"ו: אצל ש"ב הר"ר משה שמואל (ב"ר יושע) דייטש הי"ו,
וקודם שזימרו הזמר 'אליהו הנביא' פתח מרן ז"ל ואמר:
בדרך כלל היתה דרכו של כ"ק מרן זצוק"ל שלא
"ווען מ'זינגט דעם זמר 'אליהו הנביא' קומט אליהו
להראות כלפי חוץ התלהבות לעבודת ה' עם פעולות
הנביא אראפ צו זיין מיט די וואס זינגען דעם זמר ,און
משונות ,אבל זכורני שפעם בליל שבת קודש קודם
וויבאלד אליהו הנביא איז דאך דער מלאך הברית וואס
עריכת השלחן הטהור ,בעת אשר מרן ז"ל ישב בבית קומט מארגן זיין ביים ברית ,גייט ער שוין נישט אהיים,
המדרש על מקומו ולמד ב'מדרש רבה' כדרכו בכל נאר ער בלייבט שוין די גאנצע נאכט מיט'ן קינד ביז
שבוע ,הגעתי לה'טיש' בזמן מוקדם ,ומרן ז"ל שלא צומארגנס ביים ברית מילה".
הרגיש בזה ישב על מקומו ודפק על השלחן בלהב אש
קודש בעת שמלמל בהתלהבות מיוחדת" :שבת קודש! לימוד משנה
שבת קודש!"
סיפר הרה"ח ר' הערשל
מחזה זו היתה נפלאה בעיני ,ומעולם לא ראיתי כזאת
טויבער הי"ו:
אצל מרן ז"ל בשעה שהיה בין הציבור. פעם כשנכנס כ"ק מרן זצוק"ל להיכל הבית המדרש
מבקשים אנו מאנ"ש שכל מי שיש לו איזה עובדא או רשימה ממרנן רבותינו הק' ויבלחט"א כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א
שישאיר הודעה להאספן הרב מנחם מענדל אבערלאנדער הי"ו על הקו המיוחד )646)450-5548
כל הזכיות שמורות ל'מערכת פאפא'
718.480.7872
להערות והארות ,אפשר להשאיר הודעה בקו המערכת כפתור 0 > 9
אריינצולייגן אייער מודעה אדער 'מזל טוב׳ פארבינדט אייך אויף:
929.441.0890ביז מיטוואך 2:00נאכמיטאג
