היכל הקודש - אידיש · Heichel Hakodesh - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

גליון היכל הקודש
זמנים ()NYC
הדלקת הנרות4:22...................
מוצאי שבת קודש5:51.............
שיעורים כסדרן
נ"ך...................................ישעי' ב'
בבלי........................בכורות נ"ז וועכענטליכע גליון ארויסגעגעבן דורך
ירושלמי................סנהדרין כ"ו מוסדות היכל הקודש ברסלב וויליאמסבורג
תוספתא....................בכורות ז'
רמב"ם.......מאכלות אסורות ד' נתייסדה ע"י כ"ק מרן מוהרא"ש זי"ע
א
שנה ,16גליון )773( 8 פרשת תולדות ,ד' כסליו ,שנת תשפ"ז לפ"ק
ֵיילט
ֶערצ ְ
שד ְ
ֹהרָא" ׁ
מו ַ ַא וָוארְט אוֹיף ִדי ַּפ ְר ָׁשה
וְאֵ לֶּה ּתֹולְיִצְ ֹדתחָ ק בֶּ ן אַ ְב ָרהָ ם אַ בְ ָרהָ ם הֹולִ יד אֶ ת יִצְ חָ ק .וָואס ִאיז ְּפ ַׁשט פּו ן
הֵ יילְ ן דֶ עם נֶפֶ ׁש הֹויבט אָ ן אַ ז יִצְ חָ ק ִאי ז גֶעוֶוע ן דֶ ער זּו ן פּו ןאַ ְב ָרהָ ם, דֶ עם וָואס דֶ ערפָּ סּוק ְּ
ארנּומֶ ען ַאז מֶ ען הַ יינ ְִטיגֶע טֶ עג זֶענֶען מֶ ענ ְְט ְׁשן פַ ְ ֶעּבֹויר ן דֶ עם יִצְ חָ ק? ְ אּו ן עֶ נְ ִדיגְ ט צּו אַ זאַ ְב ָרהָ ם הָ אט ג
ארף הֵ יילְ ן דֶ עם נֶפֶ ׁש ,מֶ ען ארף זִ יְך הֵ יילְ ן ,מֶ ען ַד ְ דַ ְ דֶ ער הֵ יילִ יגֶער ֶר ִּב י זָאגְ ט ( ִׂשיחֹות הָ ַר "ןִ ,סימָ ן נ"ג) ,אַ ז וֶוער ְס'הָ אטאֱמּו ָנה ,עֶ ר
ַאריבֶּ ער ִאין ִדי ִ ארף הֵ יילְ ן וָ ואס מֶ ען ִאיז דַ ְ ער ְׁש ְט ן ,דֶ ע ר הָ א ט אַ גּו ט לֶעבְּ ן ,עֶ ס גֵיי ט ִאים אֵ ייבִּ יג גְ לֵייבְּ ט ִאינֶעםאֵ ייבֶּ ְ
ארגַא ְנגֶע ְנהֵ ייטִ ,אין ִדי יּו ְגנְט ,עֶ ס קּומֶ ען ַארוֹיס פַ ְ גּוט ,סֵ י י וִו י אַ זֹו י זַיי ןלֶעבְּ ן ִפ ְירט זִ יְך בְּ לַייבְּ ט עֶ ר אַ לְ ץ נָאר ְפ ֵריילִ יְך ,וַוייל
מּומחֶ ה הָ אט ַא וֶועג ְ ארט הֵ יילּו ְנגֶען ,יֶעדֶ ער ַאלֶע סָ ְ אֹויּב גֵייט ִאים דָ אסלֶעבְּ ן וִו י עֶ ר וִוי לִ ,איז דָ אְך זִ יכֶער גּוט ,אּו ןא ֲִפילּו וֶוען
ֶוערט מֶ ען וָ ואס עֶ ר ִאיז זִ יכֶער ַאז ִמיט דֶ עם ו ְ ישט אַ זֹוי וִוי עֶ ר וִוי לִ ,איז ִאים אֹויְך גּוט ,וַוייל עֶ ר ִאיז זִ יכֶער אַ ז זַאכְ ן גֵייעֶ ןנִ ְׁ
יגְסטֶ ע
ויסן ַאז ִדי אֵ יינְ צִ ְ גֶעהֵ יילְ ט; זָאלְ ְסטּו אָ בֶּ ער וִ ְ
וֶועג וִ וי ַאזוֹי מֶ ען ֶקען הֵ יילְ ן ִדי נֶפֶ ׁש פּונֶעם ִאיד אּון עלְפן, ער ְׁשטֶ ע ר וֶוע ט ַרחֲ מָ נּותהָ אבְּ ן אֹוי ף ִאים אּו ן וֶוע ט ִאיםהֶ ְ דֶ ע ראֵ ייבֶּ ְ
ֶערנֶען ִדי דּורְך ל ְ
ֹיסגֶעהֵ יילְ ט ִ -איז ְ ֶוערן בֶּ אֱ מֶ ת או ְ ו ְ ער ְׁש ְט ן ִאיז דָ אְך זִ יכֶער אַ לֶעס נָאר פַ אר זַיין קּומטפּונֶעםאֵ ייבֶּ ְ וַוייל אַ ז אַ לֶעס ְ
הֵ יילִ יגֶע ּתו ָֹרה; ַאזוֹי וִ וי מֶ ען זָאגְט בַּ יים ַדאוֶוענֶען יש ט ַקיי ןאֱמּו ָנה ,הָ א ט עֶ רמַ מָ ׁש טֹובָ ה ; אֵ יינֶע ר וָואס הָ א טאָ בֶּ ע רנֶעבֶּ עְך נִ ְׁ
ַׁ(שבָּ ת וְ יוֹם טוֹב בִּ ְׁשמ ֹונָה עֶ ְׂש ֵרה)" :וְ ֵתן חֶ לְ קֵ ינּו בְּ תו ָֹר ֶתיָך... צּופ ִר ְידן ,וַוייל וִוי נָאר עֶס ישט ְ ֶעבן ,עֶ ר ִאיז אַ לְ ץ ְטרֹויעֶ ִריג אּו ן נִ ְׁ ישט קַ יי ן ל ְּ נִ ְׁ
ֶוערט מֶ ען ֶערנֶען ּתו ָֹרה ו ְ דּורְך ל ְ וְ ַׂשמַּ ח נַפְ ֵׁשינּוְ ,"... ארלִ ְיר ט עֶ ר ׁשֹוי ן זַיין קּומ ט ִאיםאַ מָ א לאּונְ טֶ ע רעֶ פֶּ עס אַ ְׁשלֶעכְ טֶ ע זַאְך ,פַ ְ ְ
ֹיסגֶעהֵ יילְ ט; אֲ פִ ילּו אֵ יינֶער וָ ואס לִ יגְט ִאין ַא או ְ ייס ְט ן ,עֶ ר יש ט ִמי ט וָואס זִ יְך צּו ְט ֵר ְ ֶעב ן ,עֶ ר הָ א ט נִ ְׁ עטי ט צּום ל ְּ גַאנְ צְ ןאַ פֶּ ִ
ינְסטֶ ער ,עֶ ר ער ִניׁש ,עֶ ס ִאיז ִאים טּו ְנ ְקל אּון פִ ְ בִּ יטֶ ְ ישט ֶעבט נִ ְׁ
ֶעב ן ,וַויי ל עֶ ר ל ְּ גּוטס ִאי ן זַיי ן ל ְּ ישט קַ יי ן ׁשּום חַ יּות אּו ן ְ הָ אט נִ ְׁ
ישט ֵקיין טַ עַ ם ִאין לֶעבְּ ן ,עֶ ס ִאיז ִאים ַאזוֹי ְׁשפִּ ְירט ִנ ְׁ אר 'ן ער ְׁש ְט ן.אָ בֶּ ער ִמיטאֱמּו ָנה ִאיז ָדאְך אַ זֹו י גּוט אּו ן לִ יכְ ִטיגפַ ְ יט 'ןאֵ ייבֶּ ְ ִמ ְ
ערׁש גֶעוָ ואלְ ט בִּ יטֶ ער ,עֶ ר ְׁשפִּ ְירט וִ וי עֶ ר וָ ואלְ ט עֶ נְדֶ ְ מֶ ענְ ְטׁשאַ לֶעמָ אל.
זַיין ִאין בֵּ ית הַ חַ יִים ִמיט ִדי נִפְ טָ ִרים; אוֹיּב וֶועט עֶ ר ֶעבינְ דֶ ע ן ,וֶוע ן אַ ִאי ד הָ א ט אַ יפ ט אּו ןג ִּ ֶעקנִ ְּ
ִד י בֵּ יידֶ ע זַאכְ ן גֵייעֶ ןג ְ
ֶעדן טָ אג - ֶערנֶען ּתו ָֹרה י ְ זִ יְך מַ אכְ ן ַא ְקבִ יעּות צּו ל ְ
>>>>>>
אר ֶק עאֱמּו ָנהִ ,אי ז עֶ ר אַ לְ ץ ְפ ֵריילִ יְך ; אּו ן ִד י זֶעלְבֶּ עאַ ְרבֶּ ע ט עֶ ס אֹויְך ְׁשטַ ְ
ער ְׁש ְטן, יט 'ןאֵ ייבֶּ ְערט ,וִוי מֶ ער אַ ִאיד ִאיז זֹו ֶכה זִ יְך צּו ְפ ֵרייעֶ ן ִמ ְ אר ֶק ְ אֹויףפַ ְ
וָואס גֵייט פָאר ִמיט ַאיי ְך? וָואס ער ֶקער זַייןאֱמּו ָנה. ַואק ְסט בַּ יי ִאים מֶ ער אּון ְׁשטֶ ְ אַ לְ ץו ְ
א גוט ווארט ְקלַאפְּט ִאיר זִ י ְך? וָואס ִאיז אַ ְב ָרהָ ם אָ ִבינּו ִאיז ָדאְך גֶעוֶוע ן דֶ ערר ֹאׁשלְמַ א ֲִמינִ ים ,עֶ ר ִאיז גֶעוֶוע ן דֶ ער
ַאנְצע צַ ייטא ג ֶ ַאנְצן ָטאג א ּון ַ א ג ְ טן ַ ָדאס ְט ַראכְ ְ ֶעב ֶרענְ גְ טאֱמּו ָנ ה אֹוי ף דֶ ע ר וֶועלְ ט ,וִו י ַר ִׁש "י זָאגְ ט עֶ ְר ְׁשטֶ ע ר וָואסאַ ַריינְ ג ְּ
טס אֹויף זִ י ְך? ֶעס זֶעט ִמיר אֹויס וִ וי ִאיר ָהאט ְׁשלֶעכְ ְ ער ְׁשטֶ ער אשי ת כ"ד ,ז') אַ ז אֵ יידֶ ע ראַ ְב ָרהָ ם ִאי זגֶעקּומֶ ע ןִ ,אי ז דֶ ע ראֵ ייבֶּ ְ ( ְּב ֵר ִׁ
לַאפןִ ,אירא ַחי ּות פ ּון זִ י ְך ְק ְּ ֶענִיגן א ּון ַ
פַארג ְ א ְ עֶ פֶּעס ַ ימ ל,אָ בֶּ ער וֶוע ןאַ ְב ָרהָ ם אשעפֶ ער פּו ן ִה ְ גֶעוֶוע ן דֶ ער "אֱֹלקֵ יהַ ָּׁשמַ ִים" ,דֶ ערבַּ ֶׁ
ַאטיוו ,וַוייל ָטאג א ּון ֶעש ַמאק פ ּון זַיין נֶעג ִ א ג ְׁ ָהאט ַ ער ְׁש ְט ן ִאיז ֵייב ן ִאינֶעםאֵ ייבֶּ ְ ֶערנְ ט פַ ארמֶ ענְ ְט ְׁש ן צּו גְ ל ְּ אֹויסגֶעל ְ אָ ִבינּו הָ אט ְ
ֶעדע
לַאפן ,א ּון פ ּון י ֶ
אלט ִאיר זִ י ְך ִאין ֵאיין ְק ְּ ַאכט ַה ְ נ ְ ָואר ן דֶ ער "אֱֹלקֵ יהָ אָ ֶר ץ" ,אֹויְך דָ א אֹויף דֶ ער וֶועלְ ט הָ אט מֶ ע ן ׁשֹוין עֶ ר גֶעו ְ
טס אֹויף זִ י ְך. ֶעמען ְׁשלֶעכְ ְ רֹויסצּונ ֶ
זּוכט ִאיר נָאר ַא ְ זַא ְך ְ
אר ְפן ִמיר אז ִמיר זֶענֶען גֶעקּומֶ ען צּום ֶרבִּ י'ן ,דַ ְ ַ ער ְׁש ְטן. ֶעוואּוסטפּונֶעםאֵ ייבֶּ ְ ְ ג
אּונז זַיין
ייסט ְ אז ֶדער ֶר ִּבי ֵה ְ פָאל ְְגן ֶדעם ֶר ִּבי'ן ,אּון ַ אשית ש ְמחָ ה ,וִו י דֶ ערפָּ סּוק זָאגְ ט ( ְּב ֵר ִׁ יִצְ חָ ק גֵייט אַ רֹויף אֹויף ִד י ִמדָ ה פּו ן ִׂ
ארף ֶמען דָ אס טּון ִמיט יטיוו ַ -ד ְ פְ ֵריילִי ְך ,זַיין פָּאזִ ִ שה לִ י ֱאל ֹ ִקים,כָּל הַ שֹּׁמֵ עַ יִצְ חַ ק לִ י .דָ אס ִאיז ְּפ ַׁשט ִאי ןפָּ סּוק, כ"א ,ו')צְ חֹק עָ ָׂ
אז ֶעס ִאיז ֶעלֶער ְנט ַ
שֶ .דער ֶר ִּבי ָהאט אּונְז ג ְ ְמ ִסיר ּות ֶנ ֶפ ׁ אט ן -פּו ן יִצְ חָ ק ,פּון וְאֵ לֶּה ּתֹולְ ֹדתיִצְ חָ ק ,וָואסזֶענֶע ן ִדי ִקינְ דֶ ער ִ -די ֶרעזּולְ טַ ְ
קּונץ ִאיז -זִ יְך א ְ ַאפןַ ,
קּונץ זִ י ְך צ ּו ְקל ְּ
ִישט ַקיין ְ נ ְׁ ִד י ִמדָ ה פּו ן ִׂש ְמחָ ה ,וֶוע ן אַ ִאיד ִאי ז ְפ ֵריילִ יְך?בֶּ ן אַ ְב ָרהָ ם ,אַ ז דֶ ערמֶ ענְ ְטׁש
זּוכן ִאין זִ י ְך גּוטֶעקּונץ ִאיז -אֹויפְ ְ א ְ ייבןַ , צּוה ְּ
אֹויפְ ֵ קּומ ט מֶ ע ן צּו צּו אַ ֵריי ֶנ ע אּון דּורְך ִׂש ְמחָ ה ְ ֶוער ט אַ "בֶּ ןאֱמּו ָנ ה" ,וַויי ל ְ ו ְ
נְקּודֹות ,אּון אֲ פִ יל ּו וֶוען ֶעס זֶעט אֹויס וִ וי ֶמען ִאיז עראַטְ ,ב ָרהָ ם הֹולִ יד אֶ ת יִצְ חָ ק, ארקֶ ְ ָארעאֱמּו ָנה; אּו ן ִדי זֶעלְבֶּ ע ִאיז אֹויְךפַ ְ ְקל ֶ
וֶועלט
ש ,אּון וִ וי ֵקיינֶער ִאין ֶדער ְ דֶ ער עֶ ְרגְ ְס ֶטער ֶמענ ְְט ׁ ִד יאֱמּו ָנה וָואס אַ ִאיד הָ אט ,דָ אסמַ אכְ ט עֶ ר זָאל זַיי ן ְׁשטֶ ענְ ִדיג ְפ ֵריילִ יְך אּון
ִישט ִדי וֵוייטָ אג א ּון וָואס ִאיְך ַא ְלץ ירט נ ְׁ עס ְ ער ִִאינ ְֶט ֶ
גּוטע זַאכְן זּוכן ֶארף מֶ ען אֹוי ְך אֹויפְ ְ גֵיי ַא ִריבֶּ ער -דַ ְ צּופ ִר ְידן. ְ
ִמיט וָואס זִ י ְך ְמ ַח ָי' צּו זַיין א ּון צ ּו זַיין פְ ֵריילִי ְך; וַוייל ישט ישט ִאיז נִ ְׁ ָארנִ ְׁלֹויב ן אַ זג ְ
ִויס ן אּו ן גְ ְּ אר ְק ן ִמיטאֱמּו ָנה ,ו ְ ָאמיר זִ יְך ְׁשטַ ְ ל ִ
חֹורה -דָ אס ִאיז ִדי ִס ְט ָרא ַא ְח ָרא, עַ ְצב ּות אּון ָמ ָרה ְׁש ָ ער ְׁשטֶ ע ר אַ לֵיי ן ִמי ט אַ קַ יי ןצּופַ א ל ,יֶעדֶ ע זַאְך מַ אכְ ט נָא ר דֶ ע ראֵ ייבֶּ ְ
ַאטיוו ָ -דאס ִאיז טן נֶעג ִ ַאטיוו אּון ְט ַראכְ ְ זַיין נֶעג ִ ייביג ּפּונְק ְטלִ יכֶער חֶ ְׁשּבֹו ן ,דַ א ן וֶועט אּונְ ז אַ לְ ץ גֵיי ן גּוט ,אּו ן ִמיר וֶועלְ ן אֵ ִּ ְ
מּונה ּתֹולְד ֹות תשפ"ז)
(עֲצָ ת ֹו אֱ ָ ִס ְט ָרא ַא ְח ָרא. (ּתֹוְך הַ נַּחַ ל ּתֹולְ דֹותתשע"א) רּואיג.
זַיי ן ְפ ֵריילִ יְך אּון ִ
א
<<<<<< מֹוהַ ָרא"ׁש דֶ ְ
ערצֵיילְ ט
ֶוערן פּון אֵ יין עֶ ק ֶעד ֵרייט ו ְ ערג ְ וֶועט עֶ ר ִאיבֶּ ְ ְשיבָ ה ְׁשלִ יטָ "א
אַ בְּ ִריוו פּונֶעם ר ֹאׁש י ִׁ
ֶוערן ַא ערן עֶ ק ,עֶ ר וֶועט ו ְ בִּ יזְ ן ַאנְדֶ ְ
עדיגֶער מֶ ענ ְְטׁש ,עֶ ר וֶועט ְׁשפִּ ְירן ַא
יס ֵקייט ִאין זַיין לֶעבְּ ןַ .אזוֹי וִ וי ִדי הֵ יילִ יגֶע
חֲ כ ִָמים זָא ְגן (סַ נְהֶ ְד ִרין כד ).אוֹיפְ ן פָּ סּוק (אֵ יכָה ג ,ו):
לֶעבֶּ ִ
זִ ְ אר'ןחָ תָ ן?
קֹויפןמַ תָּ נֹותפַ ְ
ְ
"בְּ מַ חֲ ַׁשכִּ ים הו ִֹׁשיבַ ִני כְּ מֵ תֵ י ע ֹולָם' ,זֶה ַּתלְ מּודָ ּה ְּבעֶ זְ ַרת ה' י ְִתבָּ ַרְך
אר ְׁשטֵ יין ,וִ וי ַאזוֹי ֶקען ארף פַ ְ ֶׁשל בָּ בֶ ל'"; מֶ ען דַ ְ יֹום א'פַּ ְר ַׁשת ּתֹולְ דֹות ,כ"חמַ ְרחֶ ְׁש ָו ןְׁ ,ש ַנתתשפ"ז לִ ְפ ָרט קָ טָ ן
מֶ ען זָא ְגן אוֹיף ִדי הֵ יילִ יגֶע גְמָ ָרא ַאז דָ אס ִאיז
ַא טּו ְנ ֶקעלֶע זַאְךַ ,א טוֹיטֶ ע זַאְך? זָאגְט ...נֵרֹו י ִָאיר
מוֹהֲ ָרא"ׁש זְ כּות ֹו ָיגֵן עָ לֵינּוַ ,אז ִדי הֵ יילִ יגֶע ֶעד ן טָ א ג אַ ֶעד ן טָ אג ,מַ אְך זִ יְך אַ ְק ִביעּות י ְ ּבֹודדּות י ְ ארק זִ יְך ִמי ט גֵיי ן ִה ְת ְ ְׁשטַ ְ
ענְטׁש וָ ואס חֲ כ ִָמים וַ וייזְ ן ַא וֶועג פַ אר ַא מֶ ְ דּורְך ִה ְתּב ְֹודדּות ֶקע ן מֶ ע ן זֹו ֶכה זַיי ן צּו אַ לֶעס ער ְׁש ְט ןְ . עד ן צּוםאֵ ייבֶּ ְ ְׁש ִטיק צַ ייט צּו ֶר ְ
זָאגְט" :עֶ ס ִאיז ִמיר פִ ינ ְְסטֶ ער"" ,עֶ ס ִאיז ִמיר עט ן ֶדעם ֶר ִּבי 'ן אַ ן עֵ צָ ה צּו גּוטס ,דֶ ער ֶר ִּב י הָ אטגֶעזָאגְ ט פַ אר אֵ יינֶעם וָואס הָ אטגֶעבֶּ ְ ְ
"איְך ְׁשפִּ יר זִ יְך וִ וי ַא טוֹיטֶ ער טּו ְנ ְקל"ִ , ֶערנֶע ן ,הָ א טיֶענֶער יעּורי ם צּו ל ְ ֶוער ן אַ ןעֶ ְרלִ יכֶע ר ִאי ד ,אַ ז עֶ ר זָא ל זִ יְך מַ אכְ ן ִׁש ִ ו ְ
ֶוערע
ַאריבֶּ ער אוֹיף ִמיר ְׁשו ֶ מֶ ענ ְְטׁש"" ,עֶ ס גֵייט ִ
ֶערנֶע ן ,הָ אט ִאים ֶדער ֶר ִּבי גֶעזָאגְ ט (לִ ּקּוטֵ י מֹוהֲ ַר "ן ישטל ְ אר ן ֶר ִּבי 'ן אַ ז עֶ ר ֶקע ן נִ ְׁ גֶעזָאגְ טפַ ְ
ערע נ ְִסיוֹנוֹת ,עֶ ס ִאיז מַ מָ ׁש בַּ יי ִמיר בִּ יטֶ ֶ
וארן דֶ ער פָּ סּוק' :בְּ מַ חֲ ַׁשכִּ ים ְמקּויָם גֶעוָ ְ דּורְך ְּת ִפי ָלה ֶקע ן מֶ ע ןצּוקּומֶ ע ן צּו א) "עַל יְדֵי תְּפִלָּה יְכוֹלִין לָבוֹא לַכֹּל"ְ , חֵ ֶלק בִ ,סימָ ן קי :
הו ִֹׁשיבַ ִני כְּ מֵ תֵ י ע ֹולָם'" ,זָאגְ ט מֶ ען ִאים" :זֶה ּתֹור הַ " ,ועֲבֹודָ ה" ,צּו ֶערנֶע ן ָ "לְתֹורה" ,צּו ל ְ ָ גּוט ס, אַ לֶע ס; "לְ כָל טּוב" ,צּו אַ לֶעס ְ
'תלְ מּוד מּודּה ֶׁשל בָּ בֶ ל" ,נֶעם ַא גְמָ ָרא ַּ ַּתלְ ָ ייטןּ" ,ולְ כָל הָ עֲבֹודֹות", ער ְׁש ְטןּ" ,ולְ כָל הַ ְּקדֻּׁשֹות" ,צּו אַ ֶלע הֵ יילִ יגְ ֵק ְ ִדינֶע ן דֶ עםאֵ ייבֶּ ְ
ֶערנֶען -וֶועט ִדיר לִ יכְ ִטיג בַּ בְ לִ י' אּון הֵ ייּב ָאן ל ְ ארהַ אןּ" ,ולְ כָל הַ ּטֹובֹות ֶׁש ְּבכָל הָ עֹולָמֹות" ,אּו ן צּו צּו אַ ֶלע עֲבֹודֹות וָואס ִאי ז נָארפַ ְ
עדיג, צּוריק לֶעבֶּ ִ ֶוערן ִ ֶועסט ו ְ ֶוערן ,אּון דּו ו ְ ו ְ
אקּומט מֶ ען ַא ְ ֶערנְט ּתו ָֹרה -בַּ וַ וייל ַאז מֶ ען ל ְ גּוטס פּו ן אַ ֶלע וֶועלְ ְט ן. אַ לֶעס ְ
ֵייסט ,אּון דָ אס ִאיז עדיגֶע ג ְ רּוחַ חַ יִיםַ ,א לֶעבֶּ ִ קֹויפ ן אַ
ער ְס ְטנְס אַ ז מֶ ע ן וִויל ְ אר ןחָ תָ ן,מֶ ְ קֹויפ ןמַ תָּ נֹותפַ ְ ישט כְּ ַדא י צּו ְ עֶס ִאיז נִ ְׁ
ענְדיגיקים זֶענֶען ְׁשטֶ ִ ִדי סוֹד וָ ואס צַ ִד ִ נֹורה, אר ןחָ תָ ן ַקיי ן ְמ ָ יק ןפַ ְישט ִׁש ְ קֹויפןִ .איְך בֶּ עט זֵייעֶ ר מֶ ע ן זָאל נִ ְׁ ַׁש"ס קֶ ע ן מֶ ע ן עֶס ְ
ֶערנֶען זֵייעֶ ר עדיג אּון פְ ֵריילִ יְך ,וַ וייל זֵיי ל ְ לֶעבֶּ ִ ֶעב ן אֹוי ףאַ נְ ֵׁש י ְׁשלֹומֵ ינּו זֵי י זָאלְ ןקֶ ענֶע ן אר קאַ כְ טּונְ ג צּו ג ְּ רּובי ר זֵייעֶ ר ְׁשטַ ְ ִאיְך ְּפ ִּ
ַאסַ אְך ּתו ָֹרה ,זֵיי זֶענֶען ָדבּוק צּו ִדי הֵ יילִ יגֶע חֲ תּו ָנהמַ אכְ ן ִדי ִקינְ ֶדער אָ ן ַקיי ן חֹובֹות ,אּו ן אֹויּב אַ ִמ ְׁשפָּ חָ ה הָ אט ָיא ִדימֶ עגְ לִ יכְ קֵ ייט
ַאריין ִאין זֵיי ַאזַא ּתו ָֹרה ,דָ אס בְּ ֶרע ְנגְט ַ
עדי ְג ֵקייט ,מֶ ען זֶעט יש ֵקייט אּון ַאזַא לֶעבֶּ ִ פְ ִר ְׁ ֶעב ןמַ ָּתנֹות, יש ט ג ְּ ֶעב ןמַ תָּ נֹות אָ ן צּו מַ אכְ ן חֹובֹות -בֶּ ע ט ִאיְך זֵי י זָאלְ ן אֹויְך נִ ְׁ צּו ג ְּ
אוֹיף זֵיי ְׁשטֶ ענ ְִדיג ַא ַׁשיין אוֹיפְ ן פָּ ִנים ,אּון יש ט ִד ימֶ עגְ לִ יכְ ֵקיי ט -זָאלְ ן אב ן נִ ְׁ ער ע ִמ ְׁשפָּ חֹות וָואסהָ ְּ וַויי ל ָדאסמַ אכְ ט אַ זאַ נְ ֶד ֶ
ענְט ְׁשן ,אוֹיּב ִמיר וֶועלְ ן אוֹיְך אּונְז פָּ ׁשּוטֶ 'ע מֶ ְ יק ןמַ תָּ נֹות.ארגְ ן גֶעלְ ט צּו ְׁשטֶ עלְ ן אַ פָּ נִ ים וִוי ֵׁשיי ֶנע לַייט וָואס ִׁש ְ אר ְפ ן בָּ ְַד ְ
ֶערנֶען ּתו ָֹרה -וֶועלְ ן ִמיר בַּ אקּומֶ ען ַא רּוחַ ל ְ ֶעב ן נָאְך ִדיחֲ תּו ָנה ער ְׁש ְטנְ'ס ִהילְ ף אַ ז מֶ ע ןמַ אכְ טחֲ תּו ָנה ֶ -קע ן מֶ ע ן ג ְּ יט ןאֵ ייבֶּ ְ ִמ ְ
ֵייסט; מֶ ען הֵ ייבְּ ט ָאן עדיגֶע ג ְ חַ יִיםַ ,א לֶעבֶּ ִ ערע ,נָאְך ִד יחֲ תּו ָנה אד ןמַ אכְ ן פַ אראַ נְ ֶד ֶ ישט ָׁש ְ ִויפי למַ ָּתנֹות מֶ ע ן וִוי לָ ,דאס וֶועט נִ ְׁ ו ִ
ְׁשפִּ ְירן ַא טַ עַ ם ִאין לֶעבְּ ן ,אּון דֶ ער הֵ יילִ יגֶער
ֶרבִּ י זָאגְט (לִ קּוטֵ י מוֹהֲ ַר"ן חֵ לֶק א ִסימָ ן ח ,אוֹת ב)ַ ,אז ערע ָדאסנָאכְ צּוטּו ן ,אָ בֶּ ער וִו י עֶס ישט ְמחַ יֵיבאַ נְ דֶ ֶ ֶעבטמַ תָּ נֹות -דָ אס ִאיז נִ ְׁ אַ ז מֶ ע ן ג ְּ
ָדאס ִאיז גֶעוֶוען ִדי פִ ְידל וָ ואס ִאיז גֶעהָ אנְ גֶען ייבט ָואר ן ,אַ זחָ תָ ן כַּ ָלה וֶוע ן זֵי יבַּ אקּומֶ ע ןמַ תָּ נֹות -הֵ ְּ ְׁשטֶ עלְ ט זִ יְך אַ רֹויס ִאיז אַ זֹוי גֶעו ְ
בַּ יי ִדי בֶּ עט פּון דָ וִ ד הַ מֶ לְֶך ,וָ ואס ִדי הֵ יילִ יגֶע ערע ִמ ְׁשפָּ חֹות ָדאסנָאכְ צּוטּו ןֶ ,דער ְמחּותָּ ן זּוכְ ט ֶוער ן פּו ן ֶדעם אַ לַחַ ץ אֹויףאַ נְ ֶד ֶ אָ ן ו ְ
חֲ כ ִָמים זָא ְגן (בְּ ָרכוֹת גַ ,):א רּוחַ ְצפ ֹו ִנית הָ אט חּותנ ְֶת'טֶ ע וִוילגֶעפֶ עלְ ן ִד י ְּ ,ב ֶרענְ גְ ט דָ אס אַ ז צּוגֶעפֶ עלְ ן פַ אר ִד י ְמחּותָּ נִ ים ,אּו ן ִד י ְמ ֶּ
גֶעבְּ לָאזְ ן ִאינֶעם פִ ְידל פּון ָדוִ ד ,אּון ָדאס הָ אט מֶ ע ן זָאלאַ ַריינְ פַ אלְ ן ִאי ן חֹובֹות.
ֶועקט ,עַ יֵין ָׁשם; ַאז דָ אס מֵ יינְט ִאים אוֹיפְ גֶעו ְ נֹורה, ער ֶנע ְמ ָ יידעם נָאְך זַיי ןחֲ תּו ָנה אַ ֵׁשיי ֶנע זִ ילְבֶּ ְ ֶעב ן פַ אר מַ יי ן אֵ ֶ ִאיְך הָ אּבגֶעג ְּ
מֶ ען ִדי הֵ יילִ יגֶע ּתו ָֹרה ,וַ וייל דֶ ער זֹהַ ר הַ ָקדוֹׁש
יקן פּון דָ וִ ד זָאגְט (צַ ו לבַ ,).אז ִדי פִ ינְף ְׁש ְט ִר ְ ֶעב ן פַ א ר מַ יי ֶנ עחֲ תּו ָנהגֶעהַ אטֶ ע זִ י ן ְמנֹורֹות ,אּו ן ִאיְך גֶעּב זֵיי אֹויְך הָ אּב ִאיְך גֶעג ְּ
חּומ ֵׁשי ּתו ָֹרה; ְ הַ מֶ לְֶך'ס פִ ְידל ִאיז ִדי חֲ ִמ ָׁשה ישט ערט נִ ְׁ אד ן ; עֶ ס וַוייזְ ט זִ יְך אַ רֹויס אַ ז ָדאס ְׁשטֶ ְ ישט ַקיי ן ָׁש ְ נָאכְ אַ לְ ץָ ,דאסמַ אכְ ט נִ ְׁ
ָדוִ ד הַ מֶ לְֶך הָ אט גֶעהַ אט ַאזוֹיפִ יל צָ רוֹתַ ,אלֶע ערע. אד ןמַ אכְ ן פַ אראַ נְ ֶד ֶ ישט ָׁש ְ אּו ן דָ אס טּוט נִ ְׁ
ֶעק ִריגְט אוֹיף ִאים ,זַיין גַאנְ ץ לֶעבְּ ן ִאיז הָ אבְּ ן ג ְ עלְפןזָאלְ ְסטהָ אבְּ ןהַ צְ לָחָ ה ִאין אַ ֶלע ִענְ יָנִ ים. ער ְׁשטֶ ער זָאלהֶ ְ דֶ עראֵ ייבֶּ ְ
ִסּורים; וִ וי ַאזוֹי הָ אט עֶ ר גֶעוֶוען צָ רוֹת אּון י ִ (עֲצָ תֹואֱמּו ָנה ּתֹולְ דֹותתשפ"ז)
ערהַ אלְ ְטן? ִדי ּתו ָֹרה הָ אט ִאים זִ יְך דֶ ְ
ַאריינְ גֶעבְּ לָאזְ ן ִאין ערהַ אלְ ְטןִ ,די ּתו ָֹרה הָ אט ַ דֶ ְ
ִאים ַא רּוחַ חַ יִיםִ ,די הֵ יילִ יגֶע ּתו ָֹרה בְּ לָאזְ ט אנְקען
ְׁשמּועֶ ְסן אּוןגֶעדַ ֶ
ענְטׁש. עדי ְג ֵקייט ִאינֶעם מֶ ְ ַאריין ַא לֶעבֶּ ִ ַ ּבּוריםֶעש ִר ְּיבן דֶ ערֹויף" ,הַ ִּד ִ אֹויפ'ן ִטיׁש פּון מֹוהֲ ָרא"ׁש ִאיז גֶעלִ יגְ ן אַ צֶ עטֶ עלֶע וָואס ִאיז גֶעוֶוען ג ְׁ ְ
עַ ל כֵּן לִ יבֶּ ער בְּ רּודֶ ער ,דּו ֶקענ ְְסט זִ יְך עדן גֵייט צּו אַ לֶע רּוחֹות ,אּון אַ ן דֹורי דֹורֹות"ְ ,סתַּ ם ֶר ְ הֹולְ כִ ים לְ כָל הָ רּוחֹות ,וְהַ כְּ תָ ב נִ ְׁשאָ ר לְ ֵ
ֹיסנֶעמֶ ען ַאלֶע ֶקענ ְְסט ַארו ְ הֵ יילְ ן ,דּו ֶעפ ֶרעגְ ט מֹוהֲ ָרא"ׁש ְּפ ַׁשט דֹורֹותֶ.וען מֶ ען הָ אט ג ְו ער ִדיגֶע
ַייבט אֹויף ְׁשפֶּ עטֶ ְ ֶעש ִריבֶּ ענֶע זַאְך ְּבל ְּ
אָ ְּפג ְׁ
בַּ אהַ אלְ טֶ ענֶע וֵוייטָ אג וָ ואס לִ יגְט ִאין ִדיר ,דּו "פׁשּוטֹו כְּ מַ ְׁשמָ עֹו ,עֶ ס מֵ יינְ ט פָּ ׁשּוט וָואס ֶעשמֵ ייכְ לְ ט אּון גֶעזָאגְ טְּ , עטל ,הָ אט מֹוהֲ ָרא"ׁש ג ְׁ פּון ֶדעם צֶ ְ
>>>>>>
עדן ִמיט מֶ ענְ ְט ְׁשן וָואס וֶועלְ ן סֵ יי וִוי ֶעבן טֵ ייעֶ ֶרע צַ ייט צּו ֶר ְ
ֶועקצּוג ְּ
ָדא ְׁשטֵ ייט ,אַ ז עֶ ס ִאיז אַ ָׁשאד אַ ו ְ
סֵ פֶ ר הַ ִמדֹות ְּתׁשּובָ ה ישט פָ אלְ גְ ן וָואס מֶ ען זָאגְ ט זֵיי". נִ ְׁ
עדן ִמיט מֶ ענְ ְט ְׁשן ,מֶ ען עסט וֶועגְ ן הָ אט מֹוהֲ ָרא"ׁש יָא כְּ סֵ ֶדר ְמחַ זֵק גֶעוֶוען אַ ז מֶ ען זָאל ֶר ְ פּון ֶד ְ
שה לַדָּ בָ ר הַ זֶּ ה
ש ְּמ ַגלֶּה סֹודֹותָ יוֲ ,אזַי ָק ֶׁ
מי ֶׁ סב.
ִ עדן ער ְׁש ְטן .מֹוהֲ ָרא"ׁש ְפלֶעגְ ט ֶר ְ ישע ִקינְ ֶדער צּו ִדינֶען ֶדעם אֵ ייבֶּ ְ עֹורר זַיין ִא ִיד ֶׁ
זָאל ְמחַ זֵק זַיין אּון ְמ ֵ
לְה ְת ַקיֵּם .וֶוער עֶס זָאגְ ט מֶ ע ן אֹויס זַיי ֶנע סֹודֹות, ִ ער ְׁש ְטן ,וָואס מֶ ען ֶקען זִ יְך רֹויס ֵקייט פּון זַיין אַ ְמזַכֶּה אֶ ת הָ ַר ִּביםְ ,מחַ זֵק זַיין ִא ְידן צּום אֵ ייבֶּ ְפּון ִדי גְ ְ
ִאי זנָאכְ דֶ עם ְׁשוֶוער פַ אר ִד י זַאכְ ן צּוגֶעלּונְ גֶען ימט מֶ ען זִ יְך זֵייעֶ ר ִמיט אֵ יינֶעם וָואס אר ְימל בַּ ִ
רֹויסקֵ ייט פּון דֶ עםִ ,אין ִה ְ אר ְׁשטֶ עלְ ן ִדי גְ ְ ישט פָ ְ ָארנִ ְׁ ג ְ
אּו ן מַ צְ לִ יחַ זַיין. ( ִא ְמ ֵר ימֹוהֲ ָרא"ׁש ,חֵ ֶלק א'ִ ,סימָ ן פ"ד) אר ְקט ַזיין חַ בֶ ר. ִאיז ְמחַ זֵק אּון ְׁשטַ ְ
ב
<<<<<< מֹוהַ ָרא"ׁש דֶ ְ
ערצֵיילְ ט
ֶערנֶען דּורְך ל ְ ֶקענ ְְסט הֵ יילְ ן דַ יין נֶפֶ ׁש ְ
ּותׁשּובֹות ְּב ֶר ְסלֶב ְׁשאֵ לֹות ְ ֶערנֶען אוֹיפְ ן סֵ דֶ ר דֶ ֶרְך דּורְך ל ְ
ְ ּתו ָֹרה,
הַ לִ ימּוד וָ ואס דֶ ער הֵ יילִ יגֶער ֶרבִּ י הָ אט
אר'ןַואר ְטןפַ ְ
ו ְ גֶעגֶעבְּ ן (הַ ְמבוָֹאר בְּ ִׂשיחוֹת הָ ַר"ןִ ,סימָ ן עו)ַ ,אז
ישט קֵ יין מו ִֹחין צּו
ייסט ֶערנֶען ,דָ אס הֵ ְ
אֲ פִ ילּו מֶ ען הָ אט ִנ ְׁ
אר ְׁשטֵ יין דָ אס ל ְ פַ ְ
אֵ יינֶער וָ ואס עֶ ס גֵייט אוֹיף ִאים
אפן אַ ִקינְ ד?
אש ְט ָר ְ
בַּ ְׁ ערע פַּ יין ,אּון ֶקען
אר ְׁשטֵ יין
ֶוערע בִּ יטֶ ֶ
ישט ָקאנְ צֶ ענ ְְט ִר ְירן צּו פַ ְ
ֶערנֶען ,זָאגְט דֶ ער
ַאריבֶּ ער ְׁשו ֶ ִ
זִ יְך נִ ְׁ
אּון גֶעדֶ ע ְנ ֶקען דָ אס ל ְ
ְׁשאֵ לָה:
ְשיבָ ה ְׁשלִ יטָ "א, לְ כָבֹוד דֶ ער ר ֹאׁש י ִׁ פּון ַייןז ׁש ַיאֵ
י מ
ְ ישט ֶרבִּ י עֶ ר זָאל זִ יְך ִנ ְׁ
ֶעבט ִמיר גָאר יעּורים פַ אר ְמל ְַמ ִדים ,עֶ ס ג ְּ ִאיְך הָ אּב זִ יְך גֶעוָואלְ ט זֵייעֶ רבַּ אדַ אנְקֶ ע ן פַ אר ִד י ִׁש ִ ה ֹר
ָ ו ּת ֶען נ ֶערְ ל ָאל ז ֶערנֶען ּתו ָֹרה ,עֶ ר ל ְ
ֶוערטֶ ער ,אּון דּורְך זָא ְגן ִדי ו ְ דּורְך ִג ְירסָ אְ , ְ
עדט ִאיבֶּ ער ֶער ְ ֶוערן אַ סַ אְך ִחיזּוק ,אּו ן ְספֶּ עצִ יעֶ ל וָואס דֶ ערר ֹאׁש י ְִׁשיבָ ה ְׁשלִ יטָ "א הָ אטלֶעצְ ְטנְסאַ סַ אְךג ֶ בְּ מֶ ֶׁשְך הַ זְ מַ ן וֶועט עֶ ר ו ְ
ָואר ן אַ נֵייעֶ ר ְמלַמֵ ד ִאי ן ִד י זַאְך, אפ ן גְ לַייְך אַ ִקינְ דִ ,איְך ִּבי ןמַ מָ ׁש גֶעו ְ אש ְט ָר ְישטבַּ ְׁ צּו דֶ עם ִענְ ָי ן פּו ן נִ ְׁ ָא ְנהֵ ייבְּ ן אּון ֹיסגֶעהֵ יילְ ט
או ְ
ישט ,אּו ן דָ אסמַ אכְ ט אַ ז עֶ ס זָאלכִּ ְמעַ ט אש ְט ָראף נִ ְׁ ִאיְך ְׁש ַרייּב אַ לֶעס אָ ּפ ִאי ן מַ יי ן ִּביכְ ל ,אּו ן ִאיְךבַּ ְׁ ֶערנֶען. ארשְׁטֵ יין דָ אס ל ְ פַ ְ
ערע ,אּון ֶעשמַ אקֶ ֶ ֶערע,ג ְׁ רּואיג ֶ ָואר ןסַ אְך אַ ִ אפ ן ִאי ן ְקלַאס ,אּו ן עֶס ִאיז גֶעו ְ אֹויסקּומֶ ע ן צּו ְׁש ְט ָר ְ ישט ְ עַ ל כֵּן זָאלְ ְסטּו נֶעמֶ ען ַא ִמ ְׁשנַיוֹת נִ ְׁ
אספֶ ער ִאי ן ְקלַאס. ֶערעאַ ְטמָ ְ אּון ַא גְמָ ָרא אּון זִ יְך מַ אכְ ן ַא ְקבִ יעּות צּו ְפ ֵריילִ יכ ֶ
>>>>>>
ָאר ן ִאי ן דֶ עם, אֹויס ְקל ְ ִאיְך וֶוע ל זִ יְך ְפ ֵרייעֶ ן אֹויּב דֶ ערר ֹאׁש י ְִׁשיבָ ה ְׁשלִ יטָ "א וֶועט ִמיר מֶ ער ְ <<<<<< נייעס
אפ ן ,וַוייל ֶדער אש ְט ָר ְ ישטבַּ ְׁ ארף ִּבכְ ַלל נִ ְׁ קּומט אֹויס אַ ז מֶ ע ן ַד ְ אר ְׁשטַ אנֶע ן אַ ז אַ זֹו י ְ עס איז א הערליכע מחזה צו זען יעדע וואך ביי וַוייל ִאיְךהָ אּבפַ ְ
ארגְ ן ,אּון ֶועקלֵייגְ ן ִד י ְׁש ְט ָרא ף אֹוי ףמָ ְ קֹוד ם אַ ו ְ שלש סעודות ,ווי א שיינע גרופע קינדער זיצן ר ֹאׁש י ְִׁשיבָ ה ְׁשלִ יטָ "א הָ א ט גֶעזָאגְ ט ,מֶ ע ן זָא ל ֶ
אקע אֹויס אַ ז ִאיְך טּו אַ זֹו יִ ,איז דָ אס קּומטטַ ֶ אפ ן ,אּו ן עֶס ְ אש ְט ָר ְ ישטבַּ ְׁ ארגְ ן וֶועט מֶ ע ן ָדאְך ׁשֹוי ן נִ ְׁ המדרש ,מָ ְצוזאמען און הערן אויס שיינע מעשיות ,בזמן וואס
די עלטערן זיצן אינעווייניג אין בית
ארף ָיא ארגְ ן ִמיט יִׁשּובהַ דַ עַ ת אּו ן זֶע ן צּו ְמ' ַד ְ ער ְט ַראכְ ְט ןמָ ְ ארף ִאיְך זִ יְך ָיא ִאיבֶּ ְ מ'זינגט זמירות און מ'הערט די דברי תורה .דאס ִריכְ ִטיג? אָ דֶ ער דַ ְ
אפן? אש ְט ָר ְ ווערט אנגעפירט דורך הילד החשוב יוסף יהושע בַּ ְׁ
ַשר כֹּחַ ְיי ֵׁ ווערטהיימער נ"י ,וועלכער גרייט זיך אן במשך די
יעדע ְּתׁשּובָ ה: גאנצע וואך שיינע זאכן וואס ער שטעלט צו
וואך פאר די קינדער .דאס אלעס גייט אין
איינקלאנג מיט דעם וואס דער ראש ישיבה לערנט בְּ עֶ זְ ַרת ה' י ְִתבָּ ַרְך
יֹום ב'פַּ ְר ַׁשת חַ ֵיי ָׂש ָרה ,כ"במַ ְרחֶ ְׁש ָו ןְׁ ,ש ַנתתשפ"ז לִ ְפ ָרט קָ טָ ן אונז שטענדיג ,אז מען זאל נישט לאזן די קינדער
ארום לויפן אין שול אן קיין אחריות; נאר די ...נֵרֹו י ִָאיר
ֶעב ן ַקיי ן ְקנָסֹות גְ לַייְך ישט ג ְּ טּוסטּו אּו ן אַ זֹו יזָאלְ ְסטּו וַוייטֶ ער טּו ן ,זָאלְ ְסט מֶ ער נִ ְׁ זֵייעֶ ר גּוט ְ עלטערן ווייסן אז די קינדער זיצן מסודר אין בית
המדרש און הערן שיינע מעשיות.
ֶוער ְס טצֶ עקָ אכְ ט אּון לְמי ד הָ א טעֶ פֶּ ע ס גֶעטּו ן ,אּו ן דּו ו ְ ֲש ה אַ ז אַ תַּ ִ ער ְס ט אַ מַ ע ֶׂ ס'איז א געוואלדיגע קורת רוח צו זען ,ווען וֶוע ן דּו הֶ ְ
ארּואיגְ ן,
ִ ֶועסט זִ יְך בַּ ַוארט צּו ִּבי ז דּו ו ְ ֶערעגְ ט ,חֲ" ִבי כִ ְמעַ ט ֶרגַע עַ ד ַיעֲבֹור זָעַ ם" (י ְַׁשעְ י' כו ,כ) ,ו ְ אֹויפג ֶ ְ מ'האלט שוין יארן נאך די פטירה פון מוהרא"ש
זי"ע ,וויאזוי דער עלטערער דור געבט איבער אּו ן נָארנָאכְ דֶ עםזָאלְ ְסטּומַ עֲנִ יׁש זַיי ן ִמיט יִׁשּובהַ ַדעַת.
ֶערנֶע ן ,אָ דֶ ע ר וֶוע ן אַ ִקינְ ד יש ט פּו ן ְמחַ ֵזק זַיי ן ִקינְ דֶ ע ר צּו דַ אוֶוענֶע ן אּו ן צּו ל ְ עד ט נִ ְׁ מֶ ע ן ֶר ְ זכרונות פון אמאל ,ווען מוהרא"ש אליין פלעגט זיך
נאך מוטשענען פאר א מנין אויף די '42סטע גאס;
ארף מֶ ע ן ָיא זֶע ן וָואס מֶ ע ן ֶקען ָוארט ;דֶ עמָ אלְ ט ַד ְ ישט דֶ עם ְמלַמֵ דקּומֶ ע ן צּום ו ְ ערט ,עֶ ר לָאזְ ט נִ ְׁ ער האט דעמאלטס קוים געהאט א מנין ְׁשטֶ ְ
ֶעב ן אַ ְק ַנס אֹויף אַ עדט פּו ן ג ְּ יתה זָאל וַוייטֶ ער אָ נְ גֵיי ן ,מֶ ע ן ֶר ְ צּושטֶ עלְ ן אּו ן זֶע ן אַ ז ִדי כִּ ָּ צאמצושטעלן ,און עס איז געווען בלויז א שטילע טּו ן דָ אסאָ ְּפ ְׁ
ישט קַ יי ן זִ י ן ָדאס צּו טּו ן וֶוע ן מֶ ע ן ִאיז נָאְךצֶ עקָ אכְ ט ָואר ן ,עֶס הָ אט נִ ְׁ ווינקל .אבער מ'זעט וויאזוי זאכן האבן זיך היינט זַאְך וָואס ִאיז ׁשֹוי ן גֶעטּו ן גֶעו ְ
אקּומט ְ ַואר ְט ן ִּבי ז עֶ ס גֵייטאַ ִריבֶּ ער צַ ייט ִּבי ז מֶ ע ןבַּ ארף מֶ ע ן ו ְ צוטאגס צובליעט און נתרבה געווארן ,אפילו אין אּו ן ְּבכַּעַס ,עֶ ס קֶ ע ן זַיי ן אַ סַ ָּכ ָנה ; דַ ְ
זיך יִׁשּוב הַ דַ עַת. אזעלכע נייע שטעט ווי לינדען ,וואס האט
הערשט אנטוויקלט יארן נאכדעם וואס מוהרא"ש
אֹויס ִרימֶ ע ן ,דֶ ער הֵ יילִ יגֶער לֹויב ן אּו ן ְ אֹויס ְּ ארף זַיי ן ִדיצּוגַאנְ ג צּו ִקינְ דֶ ער ִמיט זֵי י ְ דֶ ער עִ יקָ ר דַ ְ זי"ע איז נסתלק געווארן ,און היינט צוטאגס געפינט
ֶעב ןאַ סַ אְך כָּבֹוד. ארף מֶ ע ן זֵיי ג ְּ אבן וֵויינִ יג ֵׂש ֶכל ,דַ ְ זיך שוין דארט א הערליכע בית המדרש "היכל ֶר ִּבי זָאגְ ט (לִ ּקּוטֵ ימֹוהֲ ַר"ן חֵ ֶלק אִ ,סימָ ן רב)ִ ,קינְ דֶ ערהָ ְּ
ֶערנֶען ארף מֶ ע ןבַּ אלֹוינֶע ן ִקינְ דֶ ער ,זֵי י ְמ ַׁשחֵ ד זַיי ן אּו ן ְמפַ ֵּיס זַיי ן אַ ז זֵי י זָאלְ ן וֶועלְ ןל ְ אֹויְך דַ ְ הקודש" וואס איז גערופן אויף זיין נאמען ,וואו
ערצֵ יילְ ן ( ַּתעֲנִ ית כד ,).עֶ ס ִאי ז גֶעוֶוע ן אַ ְטרּוקֶ ענִ יׁש, כָמים ֶד ְ ֶעפינֶע ןִ ,ד י הֵ יילִ י ֶגע חֲ ִ אּו ןדַ אוֶוענֶע ןִ .מירג ִ זי"ע מ'חזר'ט כסדר די לימודים וואס מוהרא"ש
האט אריינגעברענגט אין די וועלט מיט א
אב ן גֹו ֵזרתַּ עֲנִ ית גֶעוֶוע ן ,מֶ ע ן הָ אט כָמיםהָ ְּ ֶערעגְ נְ ט פַ אר אַ לַאנְ ֶגע צַ ייט ,אּו ן ִד י חֲ ִ ישטג ֶ געוואלדיגע מסירות נפש .פון דעם אלעם זעט מען עֶ ס הָ אט נִ ְׁ
קלאר דעם כח פון צדיקים .אמאל קען עס אויסזען גֶעמַ אכְ ט אַ ן עֲצֶ ֶרת ְּת ִפי ָלה ,אּו ן אַ פָּ ׁשּוטֶ 'ע ר ִאי ד ִאי זצּוגֶעגַאנְ גֶע ן צּום עָ מּו ד ,אּו ן גְ לַייְך וֶוע ן עֶ ר
אר ֶקע ֶרעגְ ן ,הָ אט ט נְ גֶעפַ אנְ גֶע ן צּו גֵיי ן אַ ְׁשטַ ְ ֶשׁם" -הָ א אָ וּמוֹריד הַ גּ ֶ ווי מ'טוט גארנישט אויף ,אבער מיט די יארן זעט הָ אטגֶעזָאגְט" :מַ ִשּׁיב הָ רוּחַ ִ ,
ערט: טּוס ט?" הָ א ט עֶ רגֶעעֶ נְ ְטפֶ ְ ֶעפ ֶרעגְ ט " :וָואסזֶענֶע ן דַ יי ֶנע גּוטֶ עמַ ע ֲִׂשים וָואס דּו ְ מען ווי אלע בריוו וואס מוהרא"ש זי"ע האט מֶ ע ן ִאיםג ְ
געשריבן ,אינאיינעם מיט זיינע הייליגע דיבורים,
ישט ַקיי ן ִחילּוק פּו ן אַ ישע ִקינְ דֶ ע ר ,אּו ן ִאיְך מַ אְך נִ ְׁ ּתֹורה ִמיט ִא ִיד ֶׁ ֶער ן ָ גייען אריין אין די וועלט .עס וואקסט און שטייגט " ִאיְך ִּבי ן אַ ְמלַמֵ דִ ,איְך ל ְ
יש ט; נָאְך אַ ִמנְ הָ ג אויף א מאסיוון פארנעם ,און צענדליגער יונגעלייט ִקינְ ד וָואס דֶ ער טַ אטֶ ע צָ אלְ ט ִמיר גֶעלְ ט אּו ן אַ ִקינְ ד וָואס דֶ ער טַ אטֶ ע צָ אלְ ט נִ ְׁ
ֶערנֶעןִּ ,בין ִאיְך ִאים ְמ ַׁשחֵ דִ .איְךהָ אּב ִאי ן ְׁשטּוּב ישטל ְ ווערן היינט נתקרב טאקע דורך די דאזיגע דיבורים .הָ אּב ִאיְך ,אַ ז וֶוע ן ִאיְך ֶזע אַ ִקינְ ד וָואס וִויל נִ ְׁ
ישעלֶעְך, ֶערנֶע ן וֶוע ל ִאיְך ִאים וַוייזְ ן ִד י ִפ ֶׁ עס איז וויכטיג ארויסצוברענגען אז דאס איז אַ ִפיׁש טַ אנְ ק ,אּו ן ִאיְך ֶרעד ִאים צּו ,אַ ז אֹויּב עֶ ר וֶועטל ְ
ארף מֶ ע ן ְמ ַׁשחֵ ד זַיי ן ִקינְ דֶ ער ִמיט ֶערנֶע ן" ; ֶזעט מֶ ע ן פּו ן דֶ עם אַ זאַ סַ אְך מָ אל דַ ְ ייבט אָ ןל ְ ִּבי ז עֶ ר הֵ ְּ טאקע געווען דער רצון פון מוהרא"ש זי"ע ,וואס
ער האט געשריבן אין זיין צוואה אז יעדער איינער
ַייסיג.
ֶערנֶע ן ְפל ִ זאל זיך משתדל זיין צו עפענען א בית המדרש בַּ ֲע ֵלי חַ יִים וְכּו' אַ ז זֵיי זָאלְ ןל ְ
אבןהַ צְ לָחָ ה ִאין אַ ֶלע ִענְ יָנִים. עלְפןזָאלְ ְסטהָ ְּ ער ְׁשטֶ ער זָאלהֶ ְ דֶ עראֵ ייבֶּ ְ "היכל הקודש" אין די שטאט וואו ער וואוינט .ברוך
(עֲצָ תֹואֱמּו ָנה חַ ֵיי ָׂש ָרהתשפ"ז) השם מ'זעט היינט ווי די תלמידים פאלגן עס
טאקע אויס.
ג
<<<<<< מֹוהַ ָרא"ׁש דֶ ְ
ערצֵיילְ ט
ישט אוֹיף דֶ עם ֶערנֶען כְָּך וְ כְָך ,קּוק ִנ ְׁ ל ְ
היכל הקודש לינדען פייערט ישט ייסט ,אּון קּוק ִנ ְׁ
ישט קֵ יין טַ עַ ם אסט ִנ ְׁ
אר ְׁשטֵ ְ אוֹיּב דּו פַ ְ
אוֹיף דֶ עם ַאז דּו הָ ְ
דריי יאר זינט איר גרינדונג יקים ,טּו ִדי עֵ צוֹת
ֶועסטּו זֶען ַאז עֶ ס וֶועט
צּוריק ֶועסט ִ
וְ כּו' ,דּו פָ אלְ ג ִדי צַ ִד ִ
וָ ואס זֵיי זָא ְגן -ו ְ
ישט נֶעמֶ ען לַאנְג אּון דּו ו ְ נִ ְׁ
אין די יעצטיגע טעג צייכנט מען אפ מיט פרייד דריי יאר זינט עס איז געעפנט געווארן די שיינע און הערליכע
בית המדרש "היכל הקודש ברסלב" אין שטאט לינדען ,אונטער די נשיאות פון דעם ראש ישיבה שליט"א. ֶועסטבַּ אקּומֶ ען דַ יין טַ עַ ם צּו לֶעבְּ ן ,דּו ו ְ
דער דאזיגער ווינקל צייכנט זיך אויס אלס א הערליך ארט פאר תורה און תפילה ,און ספעציעל אלס א מקור ֶוערן
יסקֵ ייט ,עֶ ס וֶועט ִדיר ו ְ ְׁשפִּ ְירן ַא זִ ְ
פון חיזוק פאר אנשי שלומינו און פאר די גאנצע שטאט ,וואו מען קען שעפן פונעם קוואל וואס דער הייליגער ֶועסטּו ז ֹוכֶה זַיין לִ יכְ ִטיג ִאין לֶעבְּ ן; אוֹיְך ו ְ
רבי האט אונז איבערגעלאזט אין זיינע הייליגע ספרים – די לימודים וואס מוהרא"ש זי"ע האט מיט אונז ערע אֱ מּונָה, ָארע לוֹיטֶ ֶ צּו בַּ אקּומֶ ען ַא ְקל ֶ
געלערנט ,און וואס דער ראש ישיבה שליט"א האלט אין איין חזר'ן מיט אונז; די שיעורים און דער חיזוק וואס ְׁשפִּ ְירן דֶ עם ֶועסט ָא ְנהֵ ייבְּ ן דּו ו ְ
ווערן געלערנט אין חדר היכל הקודש. ֶערנֶען ּתו ָֹרה דּורְך ל ְ ְ ער ְׁש ְטן; וַ ויילאֵ ייבֶּ ְ
די שטאט לינדען האט זיך אנגעהויבן אנטוויקלען אין יאר תשע"ט ,ווען עטליכע משפחות האבן זיך יטןִמ ְ ֶוערט מֶ ען כִּ בְ יָכוֹל אֵ יינְס ו ְ
אהינגעצויגן תחת דגלו פון כ"ק אדמו"ר מקאסאן שליט"א .אבער בליץ-שנעל האט זיך דאס פלאץ צעשפרייט, ֶועסט ְׁשפִּ ְירן וִ וי דֶ ער ער ְׁש ְטן ,דּו ו ְ אֵ ייבֶּ ְ
און עס איז געווארן א ציל פאר אידן וואס זוכן צו קויפן ביליגערע דירות און נישט דארפן צאלן די געשוואלענע
פרייזן פון שטאט .עטליכע פון אנשי שלומינו זענען אויך געווען צווישן די וואס האבן זיך אהינגעצויגן ,און נאך ער ְׁשטֶ ער ִאיז ִמיט ִדיר ,בַּ יי ִדיר אּון אֵ ייבֶּ ְ
גאר אסאך תפילות האט מען ב"ה זוכה געווען צו עפענען אינעם יאר תשפ"ד דעם הערליכן בית המדרש "היכל נֶעבְּ ן ִדיר ,אּון דָ אס וֶועט ִדיר
הקודש" .דער ראש ישיבה שליט"א האט דעמאלט אוועקגעשטעלט צוויי געטרייע גבאים ,מו"ה יודל איינהארן ֶערן דָ אס דַ אוֶוענֶען צּום ארג ְִרינְ ג ְ פַ ְ
הי"ו און מו"ה אליעזר זוסיא ווערטהיימער הי"ו ,וועלכע האבן גענומען די אחריות אויפ'ן בית המדרש ,צו ֶועסט ָא ְנהֵ ייבְּ ן ְׁשפִּ ְירן ַא ער ְׁש ְטן ,דּו ו ְ אֵ ייבֶּ ְ
פארזיכערן אז יעדער איינער שפירט זיך דארט באקוועם און אז דער בית המדרש איז צוגעשטעלט מיט אלע טַ עַ ם וֶוען דּו דַ אוֶוענ ְְסט ,וַ וייל ִדי ִסיבָּ ה
נויטיגע הצטרכות'ער. ארוָ ואס עֶ ס ִאיז ַאזוֹי ְׁשוֶוער פַ אר פַ ְ
שוין אין די ערשטע וואך איז דער ראש ישיבה שליט"א טאקע אריבערגעקומען פראווען א שיינעם חנוכת מֶ ענ ְְט ְׁשן דָ אס דַ אוֶוענֶען ִאיז וַ וייל ִדי
הבית; ער האט קובע געווען א מזוזה און געגעבן דעם ליל שישי שיעור פרשת וירא תשפ"ד .דער ראש ישיבה ֶעשוַ ואכְ ט ,וָואלְ ט מֶ ען אֱ מּונָה ִאיז אָ פְּ ג ְׁ
שליט"א האט דאן אויסגעדריקט זיין קענטיגע הנאה און געוואלדיגע קורת רוח פונעם שיינעם שטיבל, ער ְׁשטֶ ער גֶעפִ ינְט גֶעגְ לֵייבְּ ט ַאז דֶ ער אֵ ייבֶּ ְ
באמערקנדיג אז ס'איז טאקע קליין בכמות אבער גאר שיין באיכות .ער האט באזונדער ארויסגעהויבן די זִ יְך נֶעבְּ ן דֶ עם מֶ ענ ְְטׁש -וָ ואלְ ט מֶ ען
שיינקייט דערפון אז דאס איז א "בית המדרש פון מלמדים" ,ארויסברענגענדיג אז א גרויסער חלק פון די ער ְׁש ְטן עטן דֶ עם אֵ ייבֶּ ְ גֶעדַ אוֶוענְט אּון גֶעבֶּ ְ
חשוב'ע מתפללים זענען מרביצי תורה און כלי קודש וואס לערנען מיט קינדער די הייליגע תורה אויפ'ן וועג ארף (לִ ּקּוטֵ י מוֹהֲ ַר"ן חֵ לֶק א ַאלֶעס וָ ואס מֶ ען דַ ְ
וואס דער ראש ישיבה שליט"א לערנט אונז כסדר ,אריינצולייגן אין זיי א ליבשאפט צו אידישקייט און א
ליבשאפט צו תורה ,כדי זיי זאלן וועלן בלייבן ערליכע אידן אפילו ווען זיי ווערן עלטער. ֶערנֶען ּתו ָֹרה דּורְך ל ְ ִסימָ ן סב ,אוֹת ב) ,אּון ְ
אין אנהייב איז עס געגאנגען זייער שווער צו קענען צוזאמענשטעלן א מנין .די געטרייע גבאים האבן זיך ממש ארק ִדי אֱ מּונָה. צּוריק ְׁשטַ ְ ֶוערט ִ ו ְ
(קּונְ ְטרֵס וִ וינְטֶ ער נֶעכְט)
מוסר נפש געווען דאס אויסצופירן ,זיי פלעגן שטיין אינדרויסן ווארטן ,אמאל אין די ביטערע קעלט און אמאל
אין די ברענעדיגע היצן ,און פארשידענע אנדערע שוועריקייטן ,אבער גארנישט אויף דער וועלט האט זיי
געקענט אפשטעלן ,און מיט אן אמת'ע מסירות נפש האבן זיי בסייעתא דשמיא אויפגעשטעלט דעם מנין על סימן טוב ומזל טוב
תלו. מו"ה יצחק אהרן וויינבערג הי"ו קרית ברסלב
ברוך השם ,היינט צו טאגס האט זיך דער מנין שטארק אויסגעברייטערט ,און עס זענען צוגעקומען פילע נייע צו די געבורט פון א אינגל למזל טוב
מתפללים וואס קומען זיך מחיה זיין מיט'ן רבינ'ס הייליגע דיבורים און עצות ,און שעפן פרישע כוחות פון די ***
חיזוק פון מוהרא"ש זי"ע און פונעם ראש ישיבה שליט"א .דער בית המדרש איז געווארן א ריכטיגע תל תלפיות הי"ו בית שמש מו"ה חיים בלענדער
און א מקור פון חיות פאר די גאנצע שטאט .יעדע וואך קומען אן אהין די באקאנטע "עצתו אמונה" ,די קרית צו די געבורט פון א אינגל למזל טוב
***
ברסלב בלעטל ,צוזאמען מיט נאך צענדליגער אנדערע גליונות וואס ווערן פון דארט פארשפרייט ווייטער אין הי"ו מאנסי מו"ה יוסף בריסק
אלע בתי מדרשים ,כדי יעדער איינער אין שטאט זאל קענען געניסן פון די שיינע חיזוק ,אזוי ווי דער הייליגע רבי צו די געבורט פון א אינגל למזל טוב
האט אונז געבעטן ,אז מיר זאלן אנטרינקען ביימער. ***
מ'זעט א שטארקע חיבה יתירה פונעם ראש ישיבה שליט"א צום פלאץ ,ווען ער מאכט זיכער יעדעס יאר הי"ו קרית ברסלב מו"ה שמעון פארקאש
פערזענליך צו קומען באזוכן דעם בית המדרש און אויפטרעטן מיט א שיעור .די שיעורים וואס ווערן דארט צו די געבורט פון א מיידל למזל טוב
פארגעלערנט פארמאגן א גאר באזונדערן חן .דער ראש ישיבה שליט"א האט זיך אמאל אויסגעדרוקט ,אז ווען ***
ער רעדט דא אינעם בית המדרש דערמאנט עס אים ווי אזוי היכל הקודש האט זיך אנגעהויבן אין א קליינעם הי"ו קענווי איילענד מו"ה יחיאל רייכמאן
בית המדרש .ער האט אנגעוויזן אז דער ערשטער בית המדרש היכל הקודש אין וויליאמסבורג וואס מ'האט צו די געבורט פון אן אייניקל למזל טוב
***
געדינגען ,איז געווען נאך קלענער פונעם בית המדרש היכל הקודש אין לינדען; אבער ברוך השם היינט איז עס שליט"א בני ברק מו"ה יואל לעווי
שוין צעוואקסן צו גרויסע קהילות און מוסדות אין אלע אידישע שטעט ,און בעזרת השם וועט פון דא אויך עורך ספה"ק אשית עצות בנפשי
>>>>>>
ארויסוואקסן אסאך שיינע זאכן. צו די שמחה פון זיין זון למזל טוב
החתן וואלווי לעווי הי"ו עב"ג בת
מו"ה הערש אלימלך קאהן שליט"א לעיקוואד
חיזוק צום טיר געווינס פון דעמאקראטן ***
איר קענט באקומען אלע ספרי ברסלב,
שליט"א ירושלים עיה"ק מו"ה יצחק שמואל פרענקל
א בלויע כוואליע פארשוועמט אמעריקע, גבאי ביהמ"ד היכל הקודש ירושלים עיה"ק
קונטרסים" ,עצתו אמונה" ,דרשות ,ניגונים, דעמאקראטן האלטן אפ שטוינענדע זיגן ,וואס מיינט צו די שמחה פון זיין זון למזל טוב
סידי'ס'USB ,ס'SD ,ס ,און נאך; דאס פאר אונז? וויאזוי באהאנדלט מען דאס? החתן שמעון פרענקל הי"ו עב"ג בת
דעליווערט צו אייער טיר! מו"ה יוסף סאקס שליט"א טבריה
רופט אריין מיט אייער פארלאנג צו
קול ברסלב חשובער מלמד אין אונזערע הייליגע מוסדות
718-387-2691 212-444-9191 הי"ו קרית ברסלב
***
מו"ה ישראל סאמעט
און מיר וועלן עס שיקן צו אייך אהיים בעז"ה 1, 2, 2, 12, 6 צו די אפשערן פון זיין זון הערשי נ"י למזל טוב
< BreslevCenter.com
קוואל פון אמונה (פרויען) -שיעורים; פערזענליכע מעשיות; רעסעפיס; און נאך קול ברסלב -שיעורים; חיזוק יומי; ניגונים; פערזענליכע מעשיות; און נאך
845-351-9060 /212-444-9169 845-351-0910 / 212-444-9191
ארץ ישראל / 0797040069ענגלאנד /03303502363קאנאדא 438-320-9090 ארץ ישראל / 0797040066ענגלאנד / 03303502361קאנאדא 438-300-8080
בעלגיע / 3235003462ארגענטינא 1152354380 בעלגיע / 3235003461ארגענטינא 1152354370
חיזוק יומי אימעיל /chizikyomi@gmail.comטעלעפאן מעסידזשינג 347-630-2876 ד צו באקומען דעם גליון אויף אימעיל breslevcenter@gmail.com
