gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

דורשי יחודך רימ"ש · Dorshei Yechidchu — תולדות (2026-11-09)

מוציא לאור: דורשי יחודך רימ"ש · Dorshei Yechidchu

שבוע: תולדות (2026-11-09)

דורשי יחודך רימ"ש · Dorshei Yechidchu — תולדות (2026-11-09)

פתח את ה-PDF הורדה

‫לשמיעת המאמר מפי מורינו הגה"צ שליט"א‪ ,‬ולהערות והארות‬ ‫קול דורשי יחודך‬ ‫‪718-586-5199‬‬ ‫בא"י ‪0765997840‬‬ ‫~~~‬ ‫ניתן לקבל מידי חודש הקונטרס באימעל‪dyyms12@gmail.com :‬‬ ‫וכן ניתן לקבל את הקונטרס דרך הדואר‪ ,‬במחיר חודשי של ‪ $20‬עבור הוצאת עריכת הקונטרסים‬ ‫נא להשאיר הודעה בקול דורשי יחודך נומער ‪9‬‬ ‫©‬ ‫כל הזכויות שמורות‬ ‫נסדר לדפוס ע"י‪:‬‬ ‫ישר‬ ‫‪Publishing & Production‬‬ ‫‪718.484.2189‬‬ ‫תוכן המאמרים‬ ‫ימי הבחרות‬ ‫חשיבות כל מעשה קטן בדור הזה ‪...............................................‬א‬ ‫'המלוכה והממשלה' ‪ -‬צו וועמען? ‪..............................................‬ב‬ ‫א גוטע יצר־הרע‪.........................................................................‬ג‬ ‫ליגן געשמאק אין קבר‪................................................................‬ה‬ ‫'המברך יתברך' ‪..........................................................................‬ו‬ ‫הכנסת ספר תורה‬ ‫תכלית תכלית הבריאה ‪...............................................................‬ז‬ ‫'וצדקתו עומדת לעד'‪.................................................................‬ט‬ ‫דורשי יחודך | א‬ ‫ימי הבחרות‬ ‫ימי הבחרות‬ ‫דרשה לתלמידי קהילת קרן אור מכינה‬ ‫לישיבה קטנה‪ ,‬ד' כסלו תש"פ לפ"ק‬ ‫חשיבות כל מעשה קטן בדור הזה‬ ‫ראשית כל‪ ,‬די נקודה פון א מענטש‪ ,‬די הצלחה פון א מענטש‪,‬‬ ‫איז אז א מענטש האט אין זיך א בהמיות; מצד אחד האט ער א‬ ‫יצר־הרע אזוי ווי א בהמה‪ ,‬און )מצד שני( האט ער דעם כח זיך צו‬ ‫מתגבר זיין על־יצרו‪ ,‬און זיך פירן ווי דער אויבערשטער וויל ]א[‪.‬‬ ‫מכל־שכן היינט; עס שטייט פון אר"י הקדוש ]ב[‪" :‬היינטיגער צייט"‬ ‫‪ -‬אין זיין צייט האט ער עס געזאגט ‪" -‬מיט מעט עבודת ה' איז‬ ‫מען מקושר צום אויבערשטן אזוי ווי אמאל תנאים ואמוראים!"‪.‬‬ ‫א‪ .‬עיין 'ליקוטי הלכות' הל' ברכת הריח ה"ד אות א'‪ :‬בכל אחד מישראל יש נשמה יקרה‬ ‫שיש לה כח גדול לעמוד כנגד היצר הרע וחיילותיו כי אם לא היה כח באדם לעמוד כנגד‬ ‫היצר הרע לא היה הקב"ה נותן לו יצר הרע כזה‪ ,‬כי אין הקב"ה בא בטרוניא עם בריותיו‪,‬‬ ‫וכמו שאמר רביז"ל שאין מי שיהיה לו מניעות שלא יוכל לעמוד בהם וכמו שכתוב‪' :‬ואליך‬ ‫תשוקתו ואתה תמשל בו' ‪ -‬אם תרצה תתגבר עליו‪ ,‬עיין שם בפירוש רש"י‪ .‬על כן צריכין‬ ‫לדעת ולהאמין שבודאי כל אחד ואחד מישראל אפילו הפחות שבפחותים הוא בעל כח גדול‬ ‫לעמוד כנגד היצר הרע שלו‪ .‬ועיקר כל החטאים והתאוות שהאדם נלכד בהם ח"ו היא רק‬ ‫מחמת שטות שאינו יודע מכוחו וכו'‪ ,‬כמבואר בדברי רביז"ל בנעימת החרוזים שלו הנדפסים‬ ‫בתחילת ספר ליקוטי מוהר"ן‪ ,‬וזה לשונו‪ :‬חזק ונתחזק ואל תהיה כפיל הגדול וכגמל וכו'‬ ‫וכל זה מחמת שטות שאין יודע מכוחו וכו'‪.‬‬ ‫ב‪ .‬עיין 'שער הגלגולים' הקדמה ל"ח‪ :‬פעם אחת שאלתי למורי ז"ל‪ ,‬איך היה אומר לי שנפשי‬ ‫היתה כ"כ מעולה כנ"ל‪ ,‬והרי הקטן שבדורות הראשונים‪ ,‬היה צדיק וחסיד‪ ,‬שאין אני מגיע‬ ‫לעקבו? ואמר לי‪ ,‬דע לך‪ ,‬כי אין גדולת הנפש תלויה כפי מעשה האדם‪ ,‬רק כפי הזמן והדור‬ ‫ההוא‪ .‬כי מעשה קטן מאד בדור הזה שקול בכמה מצות גדולות שבדורות אחרים כי בדורות‬ ‫אלו הקליפה גוברת מאד מאד לאין קץ‪ ,‬משא"כ בדורות ראשונים‪.‬‬ ‫ימי הבחרות‬ ‫ב | דורשי יחודך‬ ‫דער אריז"ל האט געזאגט אמאל רבי חיים וויטאל'ן א שארפן‬ ‫גרויסן שבח‪ .‬האט אים רבי חיים וויטאל געזאגט‪" :‬ווי זאגט איר אזא‬ ‫שבח אויף מיר?"‪ ,‬האט אים דער אר"י געזאגט‪" :‬היינט‪ ,‬מיט מעט‬ ‫עבודת ה' קען מען זוכה זיין צו דער מדריגה פון תנאים‬ ‫ואמוראים!" ]ג[‪.‬‬ ‫'המלוכה והממשלה' ‪ -‬צו וועמען?‬ ‫די נקודה העיקרי איז ‪ -‬ביישטיין דעם יצר־הרע פון 'קדושה'!‬ ‫שטייט מען עס ביי ‪ -‬איז מען א 'מלך'!‬ ‫עלינוּ?"‬ ‫תּמל‪ֵ ָ ‬‬ ‫מען זעט ביי יוסף'ן‪ ,‬זיי האבן אים געזאגט ]ד[‪ֹ ָ ֲ :‬‬ ‫"המל‪ֹ ְ ִ ‬‬ ‫‪' -‬דו ביסט מושל אויף דיר אז דו קענסט שוין מושל זיין אויף‬ ‫אונז?!' ]ה[‪.‬‬ ‫ג‪ .‬עיין אוסף מכתבים )חלק א' מכתב י"ד( וז"ל מורינו הגה"צ שליט"א‪ :‬תוכן השיחות בימים‬ ‫אלו הן‪ ,‬להתחזק בתוך גודל החושך השורר עתה בעולם; לא להכנע לאש התאוות‪ ,‬ולהחזיק‬ ‫מעמד בתוך העלם המוחין וטמטום הלב‪ ,‬כי חושך הכלל מלפף גם את הפרט‪ ,‬ועיקר העבודה‬ ‫נחלתוֹ' )דברים‬ ‫חבל ַ ֲ ָ‬ ‫מ'יעקב ֶ ֶ‬ ‫בימים הללו הוא לא להכנע להסטרא אחרא‪ ,‬ולהתחזק להיות ַ ֲ ֹ‬ ‫לב‪ ,‬ט(‪ ,‬וזה לבד חשוב לפני הקב"ה מאד‪ ,‬כי חוטאים ופושעים יש לו להקב"ה די ויותר‬ ‫מדי‪ ,‬ומי שהוא לה' ‪ -‬יתחזק להשאר קיים בחלק ה'‪ ,‬ואפילו אם ח"ו מקבלים כמה מכות‬ ‫מהיצר הרע ‪ -‬אולם העיקר הוא לא להראות לו אותות כניעה‪.‬‬ ‫ואם שהאר"י הק' אמר בימיו שבמעט עבודת השי"ת בימים אלו חשוב לפניו כמו עבודת‬ ‫התנאים והאמוראים‪ ,‬קל‪-‬וחומר בן בנו של קל‪-‬וחומר בעתים הללו אשר החושך כיסה ארץ‪.‬‬ ‫והגם שאמרו בגמרא 'יש קונה עולמו בשעה אחת' )ע"ז י‪ -(:‬היום יכולים לקנות חיי עולם‬ ‫ברגע אחד‪ ,‬בעצימת עינים אחת מלראות ברע‪ ,‬כי לא הי' מעולם חושך והעלם המוחין כמו‬ ‫בעתים הללו‪ ,‬כי מובא שלפני משיח ירדו בעולם הדור המבול והדור ההפלגה שהם זנות‬ ‫ואפיקורסות‪ .‬ואולי מה שרוצים לעלות על הלבנהזה בחינה של דור ההפלגה‪.‬‬ ‫ד‪ .‬בראשית לז‪ ,‬ח‪.‬‬ ‫ה‪ .‬עיין 'מי השילוח' פר' וישב‪ :‬ויאמרו לו אחיו המלך תמלוך עלינו אם משול תמשל בנו‪.‬‬ ‫מה שנכפל לשון מלוכה ולשון ממשלה‪ ,‬כמו שאמר הרב הקדוש ר' זושא ז"ל אשר כל אדם‬ ‫צריך להיות תקיף נגד עצמו שלא ישמע פתויי היצר‪ ,‬ואחר כן יוכל להיות לו תקופות נגד‬ ‫אחרים שלא יירא מהם שהשי"ת יתן לו עוז ותעצומות נגדם‪ ,‬וזה שטענו השבטים ליוסף‬ ‫המלך אתה על עצמך שתרצה למלוך עלינו‪ ,‬אם תמשול ברוחך שתרצה להיות מושל גם‬ ‫עלינו‪.‬‬ ‫דורשי יחודך | ג‬ ‫ימי הבחרות‬ ‫א מענטש וואס ער מולך אויף זיך‪ ,‬דער האט א מזל פון א 'מלך'‪,‬‬ ‫און דער איז ראוי צו מולך זיין אויף א צווייטן; אז מען איז נישט‬ ‫מולך אויף זיך‪ ,‬קוקט מען אויס אזוי ווי א חיה‪...‬‬ ‫יוֹסף" ]ו[; זיי האבן אים חושד געווען‬ ‫נמכּר ֵ‬ ‫"לעבד ִ ְ ַ‬ ‫דאס איז פשט‪ֶ ֶ ְ :‬‬ ‫אז ער איז ַאן 'עבד' ‪ -‬אבער אינ'אמת'ן איז ער געווען א 'מלך'‪ .‬דאס‬ ‫איז דער כלל‪.‬‬ ‫א גוטע יצר◌ֿהרע‬ ‫איך זאג אלעמאל איבער‪ ,‬די גמרא זאגט אין תמיד דאכט זיך ]ז[‪,‬‬ ‫א שיינע זאך‪ .‬אלכסנדר מוקדון האט געפרעגט די סנהדרין‪" :‬מה‬ ‫יעביד איניש ויחיה" ‪ -‬וואס זאל א מענטש טון ער זאל לעבן? האבן‬ ‫זיי אים געזאגט‪" :‬ימית עצמו" ‪ -‬ער זאל זיך הרג'ענען‪ .‬זאגט רש"י‪:‬‬ ‫תאותו"‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫"ימית‬ ‫איז דער פשט‪ ,‬אויף שמירת הברית דארף מען גיין במסירות נפש;‬ ‫"איך בין א גע'הרג'עטער ‪ -‬איך דארף גארנישט"; איך הרג'ע זיך כדי‬ ‫נישט צו מורד זיין במלכות שמים!‬ ‫פון דעם גייט ארויף אזא נחת־רוח פאר'ן אויבערשטן וואס האט‬ ‫נישט קיין גבול! און ער באקומט נאכמער כוחות זיך צו נאכמער‬ ‫מתגבר זיין‪ .‬ביז דער אויבערשטער העלפט‪ ,‬אז דער יצר־הרע אליין‬ ‫קען אויך אמאל צוהעלפן דעם יצר־טוב! ]ח[‪.‬‬ ‫על־כל־פנים‪ ,‬איר קומט דאך אצינדער אלס בר מצוה קינדער‪ .‬איך‬ ‫זאג אלעמאל פאר בר מצוה קינדער‪ :‬קלויבט אויס די צוויי זאכן‪:‬‬ ‫ו‪ .‬תהלים קה‪ ,‬יז‪.‬‬ ‫ז‪ .‬דף לב ע"א‪.‬‬ ‫ח‪ .‬עיין 'באר מים חיים' פר' וישלח לב‪ ,‬כז‪ :‬נודע וכבר כתבנו קצת למעלה כי בצדיקים‬ ‫ההולכים לפני ה' מלאך רע בעל כורחו יענה אמן וברצות ה' דרכי איש גם אויביו ישלים‬ ‫אתו ‪ -‬זה היצר הרע שמסייעו לעבודת בוראו כמאמר חז"ל )ברכות נ"ד‪ (.‬בכל לבבך בשני‬ ‫יצריך יצר טוב ויצר הרע‪.‬‬ ‫ימי הבחרות‬ ‫ד | דורשי יחודך‬ ‫'תורה' און 'שמירת הברית' ‪ -‬ביסטו ווערד די וועלט‪ ,‬און דו ביסט‬ ‫ווערד יענע וועלט‪.‬‬ ‫גיב אוועק דעם אויבערשטן אט די צוויי זאכן‪ ,‬גיט ער דיר אלעס‪,‬‬ ‫אלעס! דער אויבערשטער איז אין־סוף! דאס איז א געוואלדיגער כלל‪.‬‬ ‫תאותו"‪ ,‬איז דער פשט‪ ,‬גיי אויף‬ ‫על־כל־פנים‪ ,‬אט דער ווארט "ימית ָ‬ ‫דעם מיט מסירות נפש‪ ,‬וועסטו עס בייקומען ]ט[‪.‬‬ ‫אז מען איז זוכה צו דעם אין די יונגע יארן‪ ,‬איז אזא גן־עדן‪ ,‬מען‬ ‫פילט זיך אנדערש א גאנץ יאר‪ .‬טאמער חלילה פאלט מען אריין אין‬ ‫די בזיונות‪ ,‬אין די זאכן‪ ,‬פילט מען זיך נישט גוט קיינמאל‪.‬‬ ‫גּוֹרלי" ]י[;‬ ‫תּוֹמי‪ִ ָ ‬‬ ‫ִ‬ ‫קלויבט אויס דער זאך‪ ,‬דאס איז כמעט‪ָ ַ ,‬‬ ‫"אתּה‬ ‫רבונו־של־עולם‪ ,‬לייג אוועק מיין האנט וואו דו ווילסט אז איך זאל‬ ‫בוחר זיין‪.‬‬ ‫ט‪ .‬עיין מה שמוסיף מורינו הגה"צ שליט"א )דורשי יחודך יסודי היהדות ח"א מאמר ז'( על זה‪,‬‬ ‫וז"ל‪ :‬א מענטש דארף וויסן‪) ,‬עס איז( א וועלט מיט נסיונות‪ .‬אבער א מענטש דארף וויסן‬ ‫אז ווען ער האט א נסיון איז עס ַאן עת רצון‪ַ ,‬אן עת רצון! דער אויבערשטער ווייסט וויפיל‬ ‫גיהנום עס קומט פאר א מענטשן רח"ל פאר די וואס זענען נכשל געווארן‪ ,‬דערפאר שטעלט‬ ‫ער אים א נסיון רחמנות צו האבן אויף אים )און ער בעט אים‪' (:‬זיי זיך מתאכזר אויף דעם‪,‬‬ ‫דו גייסט דאך ארויס פון גיהנום!'‪.‬‬ ‫'פארמאך די אויגן' ווי מען דארף‪.‬‬ ‫דער עתיד פאררעכט דעם עבר‪ ,‬מיט יעדעס ַ ַ‬ ‫ביי יעדער מחשבה זרה וואס קומט אויף א מענטשן ‪ -‬עס קען נישט זיין עס זאל נישט‬ ‫קומען קיין מחשבות זרות‪ ,‬אבער מען דארף זיין א זריז‪ .‬און אפילו איך בין נישט געווען‬ ‫קיין זריז‪ ,‬מען האט אליין ממשיך געווען דער מחשבה‪ ,‬אבער ווי נאר מען דערמאנט זיך‬ ‫אז מען איז נישט גוט פארגאנגען זאל מען זיך אפשטעלן טראכטן‪' :‬דער בורא עולם וויל‬ ‫נישט אז איך זאל טראכטן דער מחשבה‪ ,‬לאמיר אים ממליך זיין דורך נישט טראכטן פון‬ ‫דעם!' ‪ -‬מיט דעם פאררעכט מען א פריערדיגן נסיון!‬ ‫יעדער נסיון פאררעכט א פריערדיגן נסיון!‬ ‫און אמאל ברענט אזוי שטארק דער יצר הרע‪ ,‬אז 'מוחלין לו על כל עוונותיו' )כשמתגבר עליו(‪.‬‬ ‫מען זוכט תיקונים מסוף העולם‪ ,‬אוודאי דארף מען גלויבן אין די תיקונים וואס איז מקובל‬ ‫ביי אידן‪ ,‬עס איז קודש קדשים‪ .‬אבער דער בעסטער תיקון איז 'תשובת המשקל'‪ ,‬דער‬ ‫עתיד פאררעכט דעם עבר‪ .‬די גמרא זאגט אין קידושין )לט ע"ב(‪" :‬ישב אדם ולא עבר עבירה‬ ‫נחשב לו כאילו עשה מצוה‪ ,‬והוא שבא דבר עבירה לידו"‪.‬‬ ‫הניחות ידי על‬ ‫ָ‬ ‫י‪ .‬תהלים טז‪ ,‬ה‪ .‬עיין פירש"י שם‪ :‬אתה תומיך גורלי ‪ -‬אתה הוא אשר‬ ‫דורשי יחודך | ה‬ ‫ימי הבחרות‬ ‫ליגן געשמאק אין קבר‬ ‫עס שטייט פון בעל־שם א מורא'דיגע זאך‪ ,‬א מורא'דיגע זאך; אמאל‬ ‫האט דער יצר־הרע אוועקגעגעבן א מענטשן דער וועלט‪ ,‬און ער‬ ‫האט צוגענומען פון אים יענער וועלט; היינט נעמט ער אים צו יענער‬ ‫וועלט‪ ,‬און נאכער נעמט ער צו דער וועלט אויך‪] ...‬יא[‪.‬‬ ‫ער מיינט ער וועט האבן דער וועלט‪ .‬דער יצר־הרע זאגט‪' :‬גיב‬ ‫מיר‪ ,‬גיב מיר‪ ,‬גיב מיר‪ ,‬וועט דיר זיין גוט'‪ .‬און אז עס איז אים שוין‬ ‫גוט‪ ,‬נעמט ער אים צו די גוטס‪ ,‬און ער נעמט אים צו דער וועלט‬ ‫מיט יענער וועלט ]יב[‪.‬‬ ‫שׂכל‪ ,‬שכל‪ ,‬שכל! מען איז נישט אראפגעקומען‬ ‫דארף מען האבן ֵ ֶ‬ ‫דא פאר די שמוציגע תאוות ‪ -‬בשום־אופן נישט! מיר דרייען זיך דא‬ ‫נישט קיין סאך!‬ ‫איך זאג אלעמאל‪ ,‬אז מען ליגט אין קבר ָאן תאוות ‪ -‬איז א גן־עדן!‬ ‫אז עס קומען די אלע שדים‪ ,‬אלע לילין‪ ,‬זיי ציטערן אנצורירן אז א‬ ‫שומר הברית ליגט דא‪.‬‬ ‫האסטו זיי געפאלגט אויף דער וועלט ‪ -‬מאכן זיי פון אים וואס‬ ‫זיי ווילן אויף יענער וועלט‪.‬‬ ‫דאס איז דער כלל‪' :‬התמדה' מיט 'קדושה'; קלויבט איר דאס אויס‪,‬‬ ‫האט איר די וועלט מיט יענע וועלט‪.‬‬ ‫החלק הטוב שנאמר 'החיים והמות נתתי וגו' ובחרת בחיים' )דברי' ל( כאדם האוהב אחד‬ ‫מבניו ומניח ידו על החלק הטוב ואומר את זה בחר לך‪.‬‬ ‫יא‪ .‬עיין 'בעש"ט עה"ת' פר' בראשית‪ ,‬אות קמ"ד )מספר 'תולדות יעקב יוסף' פר' נח(‪ :‬שמעתי‬ ‫כי לשעבר היה היצר הרע רק לדחותו מעולם הבא‪ ,‬מה שאין כן עתה נתחכם לדחות את‬ ‫האדם מעולם הזה ומעולם הבא‪ ,‬כגון טרדת הפרנסה אשר יומם ולילה לא ישקוט‪ ,‬ואין לו‬ ‫מנוחה בעולם הזה‪ ,‬ומכל שכן שאין לו פנאי לפקח בעניני עולם הבא ונדחה משניהם וכו'‪.‬‬ ‫יב‪ .‬עיין 'שיח שרפי קודש' )ברסלב‪ ,‬חדש( ח"ג אות קנ"ו מה שהתבטא פעם מוהרנ"ת זצ"ל‬ ‫בזה"ל‪" :‬די וועלט איז 'נישט'‪ ,‬און מען קען זי נישט כאפן; תורה ותפילה איז 'יא'‪ ,‬און מען‬ ‫קען דאס יא כאפן!"‪.‬‬ ‫ימי הבחרות‬ ‫ו | דורשי יחודך‬ ‫שוין‪ ,‬איך בין אביסעלע פארמאטערט‪ ,‬איך האב נאר געקענט‬ ‫אויסקלויבן אז איר זאלט הערן די פאר ווערטער‪.‬‬ ‫א בחור'ל האט מיר אמאל געזאגט‪ .‬ער האט שוין א שטוב מיט‬ ‫קינדער‪ .‬ער געדענקט יעדעס ווארט וואס כ'האב אים געזאגט פאר‬ ‫דער בר־מצוה‪.‬‬ ‫'המברך יתברך'‬ ‫דאס איז אויך א זאך וואס מען דארף לעבן מיט דער נקודה; כ'האב‬ ‫געמאכט א ספר עקסטער אויף דעם ענין פון מאכן ברכות 'בכוונה' ]יג[‪.‬‬ ‫אדנים וואס אויף דעם איז דער‬ ‫די ראשונים זאגן ]יד[‪ ,‬די הונדערט ֲ ָ‬ ‫משכן געשטאנען‪ ,‬דאס איז די הונדערט ברכות וואס מען מאכט אלע‬ ‫טאג ‪ -‬אויף דעם שטייט די גאנצע קדושה‪.‬‬ ‫נעמט זיך ָאן פון ערשט ‪ -‬א ברכה ‪ -‬ווארט ביי ווארט ‪ -‬בכוונה‪,‬‬ ‫וועט זיין 'המברך יתברך'‪ ,‬וועט דער אויבערשטער אייך בענטשן‪.‬‬ ‫יג‪ .‬ספר הנודע 'המברך יתברך'‪.‬‬ ‫יד‪ .‬עיין 'פירוש הריקאנטי' פר' תולדות עה"פ 'וימצא בשנה ההיא מאה שערים'; גם עיין‬ ‫ספר 'דרך אמונה' למוהר"ם גבאי‪ ,‬ועוד‪.‬‬ ‫דורשי יחודך | ז‬ ‫הכנסת ספר תורה‬ ‫הכנסת ספר תורה‬ ‫י"ד כסלו תשפ"ב לפ"ק‬ ‫תכלית תכלית הבריאה‬ ‫ווען מיר וואלטן געוואוסט דער גרויסקייט פון דער תורה הקדושה‬ ‫און אונזער גרויסקייט ‪ -‬אונז מיט די תורה זענען דער תכלית תכלית‬ ‫הבריאה פון אלע עולמות! די תורה מיט אידן!‬ ‫עס איז דא עולמות בלי־גבול! אונזער תכלית איז‪ ,‬זיך מדבק זיין‬ ‫מיט דער תורה הקדושה וואס דער אויבערשטער האט אראפגעשיקט‬ ‫אויף דער וועלט 'מגבהי גבהי מרומים'!‬ ‫מיט דער תורה הקדושה ‪ -‬מיט דעם זענען מיר דבוק אין‬ ‫אויבערשטן ‪ -‬בכח די תורה וואס מיר האבן; אט דאס איז א זכות‬ ‫עולמי וואס קיינער האט דאס נישט‪ .‬און מיט דעם ווערט מען מקושר‬ ‫מיט גאט אליין ‪ -‬דאס האט נישט קיין גבול צו עס מסביר זיין‪.‬‬ ‫מיר פארשטייען דאס טאקע נישט‪ ,‬אבער מיר האבן אמונה‪ ,‬מיר‬ ‫האבן א גרויסע אמונה אין בורא־עולם‪ ,‬מיר האבן 'אמונה' 'אמונה' אז‬ ‫דער אויבערשטער האט בוחר געווען ָ'בּנוּ'!‬ ‫מיר זענען אזוי גרויס ‪' -‬למעלה מכל המשוער'‪ ,‬אז מיר רופן זיך‬ ‫'בנים למקום' ‪" -‬בנים אתם לה' אלקינו" ‪ -‬אזוי שטייט אין דער תורה‬ ‫הקדושה! ]א[‪.‬‬ ‫א‪ .‬דברים יד‪ ,‬א‪ .‬עיין אוסף אמרים )מידות פרקי אבות הקדמה( וז"ל מורינו הגה"צ שליט"א‪:‬‬ ‫ומידי דעסקינן בחשיבותם של ישראל‪ ,‬מן הראוי להביא רעיון נפלא שהביא החיד"א ממה‬ ‫ששמע מרבו האור החיים הק'‪ ,‬על מה שאמרו במסכת אבות )פרק ג‪ ,‬יד(‪ :‬חביבין ישראל‬ ‫הכנסת ספר תורה‬ ‫ח | דורשי יחודך‬ ‫דאס איז א זכות עולם! עס איז א געוואלדיגע שמחה עצומה! מען‬ ‫וואלט זיך געדארפט פרייען תמיד מיט ה' יתברך מיט די סגולה!‬ ‫מען דארף זיך פירן מיט תמימות טאקע‪ ,‬זיין פרייליך‪ ,‬טאנצן און‬ ‫זינגען‪ ,‬און זיין מקושר צו ה' יתברך ‪ -‬אפילו 'לפי השגתנו'; אזוי ווי‬ ‫בּטח"; תמימות ופשיטות; 'בנים אנחנו‬ ‫יל‪ַ ֶ ‬‬ ‫בּתּם ֵ ֶ‬ ‫"הוֹל‪ֹ ַ ‬‬ ‫ֵ‬ ‫עס שטייט ]ב[‪:‬‬ ‫לה' אלקינו'; מען דארף אים דינען און פאלגן‪ ,‬און האבן מסירות־נפש‬ ‫פאר אים‪ .‬דאס אזא גליק וואס אין אלע עולמות איז נישטא אזא‬ ‫גליק וואס מיר האבן!‬ ‫לאמיר עס ממלא זיין מיט תורה‪ ,‬מיט תפלה‪ ,‬מיט קדושה‪ ,‬מיט‬ ‫שמירת עינים‪ ,‬וואס מיט דעם איז מען מקשר אט דער גשמיות'דיגער‬ ‫וועלט צום בורא־עולם אליין כביכול‪.‬‬ ‫שנקראו בנים למקום‪ .‬חיבה יתרה נודעת להם שנקראו בנים למקום‪ ,‬שנאמר )דברים יד(‪ ,‬בנים‬ ‫אתם לה' אלהיכם‪.‬‬ ‫ויש לדקדק מה טעם הביאו את הפסוק 'שנאמר בנים אתם' רק לאחר שאמרו חיבה יתירה‬ ‫וכו'‪ ,‬ולא תיכף כשאמרו חביבים ישראל וכו'‪ ,‬היה צריך לומר 'שנאמר בנים אתם'‪ ,‬ועפ"ז‬ ‫יתבאר המשך המדרש שהחיבה יתירה היא שלא רק שיש לו חיבה עליהם‪ ,‬אלא החיבה‬ ‫הזאת גם 'נודעת'‪ ,‬שהכל יודעים מחיבה זו‪ ,‬כי הרי יכולים היו להיות בנים וכלל לא ידעו‬ ‫מזה‪ .‬וא"כ קשה מדוע המתין להביא את הפסוק 'בנים אתם' רק לאחר שאמר 'חיבה יתירה'‪.‬‬ ‫וביאר האור החיים הק'‪ ,‬שהנה כלל נקוט בידנו 'אומרים מקצת שבחו של אדם בפניו וכולו‬ ‫שלא בפניו' )עירובין יח‪ ,(:‬ולמדים זאת מנח‪ ,‬שבפניו‪ ,‬כאשר דיבר עמו השי"ת‪ ,‬אמר לו‪" :‬כי‬ ‫אותך ראיתי צדיק לפני" )בראשית ז‪ ,‬א(‪ ,‬ואילו שלא בפניו‪ ,‬היינו כשכתב משה רבינו את‬ ‫התורה‪ ,‬כתב‪" :‬צדיק תמים" )שם ו‪ ,‬ט( לא רק צדיק‪ .‬והיא הלכה בתורה הק'‪ ,‬וזהו רצון ה'‬ ‫שיאמרו מקצת שבחו בפניו וכל שבחו שלא בפניו‪.‬‬ ‫ועל פי זה תתבאר היטב חשיבותם המיוחדת של ישראל וחיבתם למקום‪' :‬חביבים ישראל‬ ‫שנקראו בנים למקום'‪ ,‬והיכן מתגלית חיבה זו ביתר תוקף‪ ,‬כלומר ב'חיבה יתירה'‪ ,‬מזה שנאמר‬ ‫בנים 'אתם' לה' אלוקיכם‪ ,‬שגם כאשר דיבר אתם‪ ,‬היינו גם בפניהם‪ ,‬בלשון נוכח‪ ,‬גם אז‬ ‫נאמר שהם בנים למקום‪ ,‬והרי זה סימן שמה שאנו בנים למקום הרי זה רק מקצת שבחינו‪,‬‬ ‫ומעלתנו היא אכן גבוהה יותר מבנים‪ ,‬כי לולא זאת לא היה אומר בפניהם שבח זה‪ .‬לכן‬ ‫מביא את הפסוק 'בנים אתם' כאות וסימן ל'חיבה יתירה'‪ ,‬ששבחם המלא הוא שמעלתם‬ ‫גדולה הרבה יותר מבנים‪.‬‬ ‫ב‪ .‬משלי י‪ ,‬ט‪.‬‬ ‫דורשי יחודך | ט‬ ‫הכנסת ספר תורה‬ ‫'וצדקתו עומדת לעד'‬ ‫וּמי‬ ‫כּסף‪ִ ,‬‬ ‫ישׂבּע ֶ ֶ‬ ‫כּסף ֹלא ִ ְ ַ‬ ‫עס איז דא א פסוק אין קהלת ]ג[‪ֵ ֹ :‬‬ ‫"אהב ֶ ֶ‬ ‫תבוּאה"; "ומי אוהב בהמון לא תבואה" ‪ -‬ווער האט‬ ‫בּהמוֹן ֹלא ְ ָ‬‫אהב ֶ ָ‬ ‫ֵֹ‬ ‫ליב אסאך געלט ‪ -‬און ער קויפט נישט מיט די געלט תבואה צו‬ ‫עסן ברויט?! רש"י טייטשט‪' :‬אוהב מצוות לא ישבע מצוות‪ ,‬און ווער‬ ‫האט דאס ליב אסאך מצוות וואס 'ביניהם' זאל נישט זיין א 'מצוה‬ ‫מסויימת וניכרת?''‬ ‫דאס הייסט‪ ,‬צווישן אלע מצוות וואס מען טוט דארף זיין‬ ‫אינעוועניג א שטארקע מצוה‪ ,‬וואס דעמאלס ווערט נתעלה אלע‬ ‫מצוות מיט ַאן אנדער גרויסקייט‪.‬‬ ‫וואס איז די 'מצוה ניכרת'? 'בנין בית־הכנסת'‪ ,‬און 'שרייבן א‬ ‫ספר־תורה'‪ .‬אט די צוויי זאכן‪' ,‬מאכן א בית הכנסת'‪ ,‬א מקום פאר'ן‬ ‫בורא־עולם אויף דער וועלט‪ ,‬און 'לימוד התורה'‪ ,‬וואס דער‬ ‫אויבערשטער האט דאס אראפגעגעבן‪ ,‬וואס מיט דער תורה ווערט‬ ‫מען דבוק צו אים‪ ,‬אז מען האט נישט אט די צוויי מצוות‪ ,‬ווער האט‬ ‫ליב צו האבן אסאך מצוות ‪ -‬און די צוויי מצוות זאל ער נישט‬ ‫האבן?! אט די צוויי מצוות איז מעלה אלע מצוות אויפ'ן גרעסטן‬ ‫אופן‪.‬‬ ‫אט די צוויי מצוות‪' ,‬בנין בית הכנסת'‪ ,‬און 'שרייבן א תורה' און‬ ‫לערנען תורה‪ ,‬דאס איז טאקע לדורות‪ .‬א בית־הכנסת איז 'לדורות'‪,‬‬ ‫א מקום לה' אז אידן זאלן דאנקען און לויבן דעם אויבערשטן‪ .‬און‬ ‫א ספר־תורה איז א דבר־נצחי‪ ,‬תמיד לערנען אין דעם‪ ,‬און מקיים‬ ‫זיין וואס דארט שטייט‪.‬‬ ‫וואויל איז דער ָנדיב וואס ער האט זוכה געווען צו דער מצוה פון‬ ‫'בית־הכנסת' און 'כתיבת ספר־תורה'; דאס וועט אים ביישטיין א זכות‬ ‫פאר אים ‪ -‬פאר אלע קינדער 'לעולמי עד'!‬ ‫ג‪ .‬ה‪ ,‬ט‪.‬‬