gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

דורותינו - אידיש · Doiroiseini - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

מוציא לאור: דורותינו - אידיש · Doiroiseini - Yiddish

שבוע: תולדות (2026-11-09)

דורותינו - אידיש · Doiroiseini - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

פתח את ה-PDF הורדה

‫צו מנדב זיין א גליון‪,‬‬ ‫פאר הערות‪ ,‬און צו‬ ‫באריכטן נייעס‪ ,‬רופט‪:‬‬ ‫‪845.237.4779‬‬ ‫צו באקומען דעם גליון‬ ‫אויף בליץ‪-‬פאסט שיקט‬ ‫א אימעיל צו‪:‬‬ ‫‪Doroiseiny@gmail.com‬‬ ‫פאר בריוון און נדבות‬ ‫‪Doroiseiny‬‬ ‫‪199 Lee Ave #945‬‬ ‫‪Brooklyn N.Y. 11211‬‬ ‫פ' תולדות תשפ"ז לפ"ק | גליון ק"נ‬ ‫גלייך נאכן באקומען די חרדישע שטימען… פריש אנגעהויבן טעראר אויף מוסדות התורה…!‬ ‫ניו יארק סיטי עדיוקעישאן דעפארטמענט‬ ‫שיקט ארויס פארלאנג פאר מוסדות התורה‬ ‫איינצוגעבן די היי יעריגע פעטוועי אויסוואל‬ ‫צו דעמאנסטרירן אז זיי נעמען זיך אונטער די גזירת החינוך רח"ל!‬ ‫אין לך יום שאין קללתו מרובה…! רעגירונג מעלדט‪:‬‬ ‫דעדליין איינצומעלדן פעטוועי‬ ‫אויסוואהל פון מוסדות פאר די סטעיט‪:‬‬ ‫פעטוועי מוסדות וועלן ליידער מוזן‬ ‫כ"א כסליו יום הצלה והשחרור של‬ ‫מרן רביה"ק מסאטמאר זצוק"ל‬ ‫אנהייבן מאכן באשטעטיגטע סטעיט‬ ‫ערליכע מוסדות התורה ובפרט די וועלכע רופן זיך אויף‬ ‫טעסטס און באריכטן די פונקטליכע‬ ‫זיין הייליגע נאמען ערווארטעט צו ארויסצייגן העלדישע‬ ‫טעסט אויסצייכענוגען וואס די קינדער‬ ‫מסירת נפש‪ ,‬און נישט ח"ו קאלאבארירן מיט די רעגירונג!‬ ‫האבן באקומען!‬ ‫האבן זיך געשלאסן‪ ,‬ווען אדאנק דעם וואס די לינקע שונאי ה' ושונאי הדת‪,‬‬ ‫לעגאלע סקול סטאטוס‪[ ,‬אויף צו קענען ווייטער געניסן פון‬ ‫דעם פארגאנגענעם פרייטאג עש"ק פרשת חיי שרה‪ ,‬האט‬ ‫וועלכע שטייען אונטער די אלע לעצטערע שווערע גזירות און ביטערע‬ ‫די רעגירונג'ס פראגראמען]‪ ,‬וועלן זיי מוזן באשטעטיגן בכתב‬ ‫די ניו יארק סיטי דעפט‪ָָ .‬אוו עדיוקעישאן ‪ -‬ווי שוין פאראויס‬ ‫תועבה ורציחה געזעצן‪ ,‬האבן באוויזן צו באקומען די שטימען פונעם חרדיש'ן‬ ‫פאר די רעגירונג‪ ,‬אז זיי שטעלן צו א פולקאמע עקוויווילענט‬ ‫געמאלדן דורך די געטרייע רעגירונג'ס מיטארבייטער‪ ,‬די‬ ‫אידענטום‪ ,‬האט שוין די רעגירונג געפילט באקוועם‪ ,‬אז זיי קענען שוין אנהייבן‬ ‫מיט זייערע יערליכע טעראר‪ ,‬ווייל עס וועט שוין גארנישט שאטן…]‬ ‫'פאבליק שולע חינוך' פאר אלע זייערע תלמידים; אינגלעך‪,‬‬ ‫אפיסעס פון אגודת ישראל ‪ -‬ארויסגעשיקט דעם היי יעריגען‬ ‫מיידלעך‪ ,‬און אויך פאר די ישיבה קטנה בחורים‪ ,‬דורך‬ ‫'פעטוועי סורוועי'‪ ,‬פאר אלע מוסדות התורה וועלכע זענען‬ ‫ווי שוין באקאנט טוט די רעגירונג פארלאנגן ‪ -‬זינט די‬ ‫אויסקלויבן איינע פון די אויסגערעכנטע פעטוועיס‪.‬‬ ‫נאך ליידער אנגעבינדן צו די רעגירונג'ס געלט קאסעס‪ ,‬ווי‬ ‫רעגירונג האט אלול תשפ"ב דורכגעפירט די שוידערליכע‬ ‫זיי פארלאנגן אז כדי מען זאל קענען פארבלייבן מיט זייערע‬ ‫[דאס איז געשיקט געווארן קוים דריי טעג נאכדעם וואס די שטום בודקעס‬ ‫'אנטי חינוך' רעגולאציעס ‪ -‬אז אלע פארזעצונג אויף זייט ‪2‬‬ ‫אויפטרייסטלונג אינערהאלב די מוסדות וועלכע קאלאבארירן מיט די רעגירונג!!‬ ‫'באורד אף רידשענטס' שלאגט פאר 'פרישע אמענדמענט'‬ ‫וועלכע דראעט אפצוהאקן שווערע מיליאנען דאלארן פונעם‬ ‫'טע ּּפ' פראגראם פון די ישיבה גדולה קאלעדזשעס!!‬ ‫פאר אלע בחורי חמד וועלכע קומען פון ישיבות קטנות וועלכע קלויבן די 'נייע' חינוך פעטוועי‬ ‫עת נסיון‪ :‬אויב קאלאברירער וועלן ח"ו איינפירן לימודי חול‬ ‫זייט‬ ‫שעת מבחן‪ :‬אויב די 'אויפטרעפער' פונעם אזויגערופענעם‬ ‫סטעיט טעסטס רח"ל אין די ישיבות קטנות (היל"ת) כדי נישט‬ ‫'ביטול גזירת החינוך ‪ -‬בודזשעט פעטוועי' וועלן אצינד זיך‬ ‫צו פארלירן דעם טע"פ פראגראם!‬ ‫‪4‬‬ ‫האלטן דערצו אדער פאלן פאר געלט‬ ‫שענדליכע שפאט פון אגודת ישראל מיט עדיוקעישאן דעפט‪ .‬קומט ארויס אויפן אויבערפלאך‬ ‫פארזעצונג פון זייט ‪ 1‬רעגירונג'ס לעגאלע מוסדות‪ ,‬וועלן יאר‬ ‫יערליך מוזן פונדאסניי 'באשטעטיגן' אז זיי קומען נאך‬ ‫'הודאה' צו השי"ת פארן פארפאנצערן דעם הייליגן‬ ‫דעם שוידערליכן גזירת החינוך פון די רעגירונג און זייערע‬ ‫חינוך אין אמעריקע‪ ,‬אדער 'הודאה' צו רעגירונג‬ ‫אונטערשטיצער די רשעי ישראל און אפיקורסים פון יאפע"ד‬ ‫שר"י‪ ,‬און זיי שטעלן טאקע צו א חינוך גלייך צו דעם וואס מען‬ ‫פארלאנגן צו טוישן דעם חינוך אין אמעריקע?!‬ ‫לערנט אין די פאבליק שולעס רח"ל !!‬ ‫דאס יאר וועט דער יום ההצלה כ"א כסליו שטיין אויפן וואגשאל ביים יהדות החרדית אין אמעריקע‪ ,‬צו וועט‬ ‫מען מוז שוין היי‪-‬יאר‬ ‫מען דאס אויסנוצן חלילה אויף מודה צו זיין פאר די רעגירונג אז מיר נעמען אן אלע אייערע פארלאנגן‪ ,‬און‬ ‫מאכן רעגירונגס טעסטס!‬ ‫אריינשיקן דעם פעטוועי אויסוואל אלס א באווייז דערויף?‬ ‫ווען היי יאר תשפ"ז געפאלט אויס דער דעדליין וואס די רעגירונג האט באשטעטיגט פאר אלע לאקאלע סקול‬ ‫ווי באקאנט‪ ,‬האבן די לינקע געזעץ געבער בשנת תשפ"ה‬ ‫דיסטריקטס‪ ,‬אריינצוגעבן וואספארא פעטוועי די מוסדות האבן געקליבן‪ ,‬אינעם סאמע יום ההצלה והשחרור פון‬ ‫נאך פסח דורכגעפירט א נייעם חינוך אמענדמענט‪ ,‬וואס‬ ‫מרן רביה"ק מסאטמאר זצוק"ל‪ .‬וואס אין דעם טאג איז מרן רבינו הקדוש זצוק"ל בחסדי שמו יתברך געראטעוועט‬ ‫בעצם האט דאס קיינמאל גארנישט אראפגענומען פון די‬ ‫געווארן פון די נעגל פון די נאציס‪ ,‬און ער האט נאך דעם גרויסן חורבן בגשמיות וברוחניות‪ ,‬נאכאמאל אנגעהויבן‬ ‫התחייבות וואס די מוסדות ברויכן לערנען מיט די קינדער‪,‬‬ ‫און פריש איינגעפלאנצט אידישקייט אין אמעריקע‪ ,‬בעיקר דורך אוועקשטעלן ערליכע הייליגע מוסדות התורה‪ ,‬ווי‬ ‫נאר עס האט 'לעת עתה' [אויב‪/‬ווען די אלע געריכטן וועלן‬ ‫ער האט געפאדערט מען זאל זיך נישט אוועקרירן קיין זוז כל שהוא פון די וועגן פון וואס מיר האבן מקבל געווען‬ ‫עס צום סוף באשטעטיגן] פארגרינגערט‪ ,‬אז די רעגירונג זאל‬ ‫פון אונזערע רבי'ס און אונזערע עלטערן פון די פאריגע דורות‪.‬‬ ‫נישט קענען צופיל 'נאכקוקן' די מוסדות‪' ,‬אויב' זיי לערנען‬ ‫ובפרט איז באקאנט זיינע שטרענגע התנגדות פון חלילה וחס נעמען געלט פון א רעגירונג וואס מישט זיך אריין‬ ‫טאקע גענוי אזוי ווי אין די פאבליק סקולס רח"ל‪ ,‬אזוי ווי זיי‬ ‫אין אונזער הייליגע חינוך‪ ,‬וואס ווי באקאנט דעם מאמר פון מרן רבינו הקדוש זצוק"ל‪ ,‬אז אפילו אויב זיי מישן זיך‬ ‫האבן זיך אונטערגענומען פאר די רעגירונג מיטן נעמען דעם‬ ‫אריין בלויז אויף צו זאגן דיעות וועלכע קאליר פארב מען זאל פארבן די ווענט פון די מוסדות‪ ,‬טאר מען שוין נישט‬ ‫פעטוועי!‬ ‫קיין פרוטה פון זיי…! און על אחת כמה וכמה‪ ,‬אויב א רעגירונג איז גוזר א גזירת שמד‪ ,‬מיט די אונטערשטיצע און‬ ‫ווען וועלט וואלט ווען געווען וועלט‪ ,‬וואלט מען גוזר תענית‬ ‫העצע פון די אלע רשעי ישראל און אפיקורסים פון יאפע"ד‪ ,‬איז נישטא קיין הוה אמינא בעולם אז מען זאל מעגן‬ ‫געווען אויף אזא ביטערע שווערע חינוך אמענדמענט! וועלכע‬ ‫נעמען אפילו איין פרוטה פון זיי!‬ ‫פארלאנגט קלאר אז אלע מוסדות התורה ברויכן באשטעטיגן‬ ‫ליידער אין די לעצטערע צענדליגער יארן‪ ,‬האבן אסאך היימישע מוסדות התורה פארגעסן דעם חומר הענין פון‬ ‫פאר די רעגירונג‪ ,‬אז זיי גייען אנעמען זייער גזירת החינוך!‬ ‫התבדלות מרשעים והגרוררים אחריהם‪ ,‬און האבן אנגעהויבן צו זיין נאנט פארבינדען מיט די אפיסעס פון אגודת‬ ‫א זאך וואס איז קלאר קעגן די הלכה מפורשת אין די גמרא‬ ‫ישראל ובפרט זייער אפיס פון 'ישיבה סערוויסעס'‪ ,‬וועלכע האבן אריינגעשלעפט די ישיבות אין זייער פאסטקע‪,‬‬ ‫און אין שו"ע‪ ,‬בלי שום חולק‪ ,‬אז 'בשעת הגזירה'‪ ,‬ברויך מען‬ ‫דורך זייערע קשרים וואס זיי האבן‪ ,‬און די מוסדות האבן טאקע אנגעהויבן נעמען געלט פון די רעגירונג מכל הבא‬ ‫זיך מוסר נפש זיין אפילו להריגה ממש‪ ,‬אפילו ווען דער גוי‬ ‫ליד‪ ,‬וואס די אפיסעס פון 'אגודה' האבן כסדר אפיר געזוכט און ערלעדיגט אלע סארט ערליי פראגראמען וואס איז‬ ‫פארלאנגט בלויז אז מען זאל 'טוישן' א 'שיך בענדל'! און ווי‬ ‫נאר שייך‪ ,‬און אזוי אויך זענען זיי געפארן קיין אלבאני‪ ,‬און פארלאנגט און געמאנט אז די געזעץ געבער מוזן געבן‬ ‫די הייליגער ר"ן איז דאס מסביר‪ ,‬כדי אז דער גוי זאל נישט‬ ‫פרישע פראגראמען און אזוי אויך מוזן זיי העכערן די אלטע פראגראמען…!‬ ‫באקומען קיין אפעטיט צו גיין נאך ווייטער‪ ,‬און פארלאנגן נאך‬ ‫ווי פארשטענדליך לייגט דאס אלעס אריין די מוסדות התורה אין א שרעקליכע נסיון‪ ,‬וואס אפילו אזוינע‬ ‫מער ערגערע און שווערע זאכן‪ ,‬נאכדעם וואס ער וועט זעהן‬ ‫מוסדות התורה וועלכע האבן פון אנהויב געשפירט אז די 'גזירת החינוך' איז למעשה עפעס א 'גזירת שמד'‪ ,‬און‬ ‫אז מען קומט נאך זיינע גרינגע פארלאנגן!‬ ‫זיי האבן פארשטאנען אז מען טאר זיך נישט אונטערגעבן פאר דעם‪ ,‬האבן זיי אבער אין די זעלבע צייט קיינמאל‬ ‫נישט געמאכט קיין שום פלאן וויאזוי זיי פלאנען אויסצוהאלטן זייערע מוסדות אויב עס וועט קומען די טאג וואס‬ ‫ובפרט ווען דער נייע 'חינוך אמענדמענט' פארלאנגט קלאר‬ ‫צוליב דעם וואס זיי וועלן נישט וועלן נאכקומען די רעגירונג'ס פארלאנגן וועט מען זיי אפהאקן די אלע מיליאנען‬ ‫אז די אלע מוסדות התורה וועלכע ווילן קענען ווייטער געניסן‬ ‫דאלארן!‬ ‫פון די רעגירונג'ס תמיכה וועלן מוזן אנהייבן צוביסלעך געבן‬ ‫תלמידי וחסידי מרן רביה"ק קוקן ארויס אז מען וועט אויסנוצן דעם הייליגן טאג כ"א כסליו אלס א ריכטיגער יום‬ ‫באשטעטיגטע 'סטעיט טעסטס' פאר זייערע קינדער‪ ,‬ווען‬ ‫ההצלה‪ ,‬ווען מען וועט אויספירן זיינע הוראות איבער דעם חומר הענין פון חינוך הטהור באמעריקע‪ ,‬און חלילה‬ ‫צום ערשט‪ ,‬היי יאר‪ ,‬וועט מען שוין מוזן געבן די טעסטס פאר‬ ‫נישט אריינלאזן די רעגירונג אין די הייליגע מוסדות‪ .‬איבערהויפט ווען עס איז איצט די ריכטיגע געלגענהייט צו‬ ‫קינדער פון די כתה ד' יארגאנג‪ ,‬און אזוי אויך פאר די דריטע‬ ‫דערמאנסטרירן זיין הייליגע צוואה לדורות איבער וואס ער האט אזויפיל געקעמפט כל ימי חייו‪ ,‬דער ענין פון כח‬ ‫קלאס מיידלעך‪ .‬און אזוי צוביסלעך ארויפגיין יאר יערליך‪,‬‬ ‫הפועל בנפעל‪ ,‬און מיר וועלן מיט מסירת נפש זיך קאטעגאריש אפזאגן פון אלע רעגירונגס פראגראמען אין א‬ ‫ביז ארויף צום יארגאנג פון די ישיבה קטנה יארן‪ ,‬וואס דאן‬ ‫צייט וואס זיי מישן זיך אריין אין אונזער חינוך‪.‬‬ ‫וועלן שוין אויך די אלע חשובע 'בחורי חמד' פון ישיבה קטנה‬ ‫אך ווי שיין זאל ווען זיין‪ ,‬ווען הונדערטער טויזנטער אידן אינאיינעם מיט די טויזנטער תינוקות של בית רבן‪ ,‬זאלן‬ ‫אויך ברויכן זיצן און ענטפערן אויף די סעקולארע רעגירונג‬ ‫טאנצן אין די גיגאנטישע זאלן 'חסדי ה' כי לא תמנו' ' בך בטחו אבותינו‪ ,‬בך בטחו ולא בושו'‪ ,‬און קלאטשן און טאנצן‬ ‫באשטעטיגטע 'סטעיט טעסטס'‪ ,‬אריינגערעכנט שאלות‬ ‫אשרינו שזכינו‪ ,‬שהבדילנו לנו מן התועים‪ ,‬אז מיר זענען גרייט מקריב צו זיין די ריזיגע פאנדן אין וועלכע דער מוסד‬ ‫אויף סאבדשעקס פון די שרעקליכע 'סייענס'‪ ,‬און טריפענע‬ ‫האלט זיך יעצט אויס‪ .‬אין דעם הייליגן טאג‪ ,‬ווען מרן רבינו הקדוש איז געראטעוועט געווארן און איבערגעפלאנצט‬ ‫'סאושעל סטאדיס' רח"ל מהאי דעתא!‬ ‫אונזער אידישקייט דאהי אין אמעריקע‪ ,‬וועט מען ממשיך זיין אנצוהאלטן דאס וואס ער האט אוועקגעשטעלט‪ ,‬בכוחו‬ ‫רעגירונג‪ :‬מיר ווילן זעהן 'צייכענס'‬ ‫ובזכותו פונעם בעל הצלה‪ .‬אט דאס וועט זיין דער ריכטיגער 'חלוקת הירושה'‪ ,‬ירושת הצדיק‪ ,‬אוועקצושליידערן‬ ‫פון די קינדער טעסטס!‬ ‫מיליאנען דאלארן פון א רעגירונג וואס מישט זיך אין חינוך‪ .‬און ווען משיח וועט קומען וועט ער ווייזן מיט די פינגער‬ ‫אז דאס זענען די אידן וואס האבן מקרב געווען די גאולה שלימה‪.‬‬ ‫די רעגירונג האט אויך קלאר געשטעלט אין זייער היי‪-‬‬ ‫יאריגע סורוועי פאר די מוסדות התורה‪ ,‬אז די ישיבות וועלן‬ ‫ברויכן איבערצייגן מיט קלארע הוכחות אז די אלע קינדער‬ ‫וועלכע ברויכן מאכן די רעגירונג'ס טעסטס‪ ,‬האבן עס טאקע‬ ‫אלע מוסדות זענען 'סאבסטענשיל עקוויוועלנט'‪.‬‬ ‫געזעץ געבער האבן‬ ‫באמת געטוען…!‬ ‫וואס איינע פון די סיבות פארוואס מען האט דאס‬ ‫אויסגעשפרייט פאסטקע‬ ‫און אזוי אויך פארלאנגט די רעגירונג זייער קלאר פון‬ ‫אריינגערוקט איז געווען‪ ,‬צוליב דעם וואס ישיבה קטנות זענען‬ ‫איינע פון די פשעטלעך פארוואס מאנכע האבן געזונגען‬ ‫די מוסדות‪ ,‬אז מען וועט זיי מוזן אריינשיקן די צייכענס‪,‬‬ ‫טיילמאל אונטער דעם זעלבען 'אוררי"ס ‪ ORRIS‬קאוד' ווי‬ ‫[סקאור"ס] וואס די קינדער האבן באקומען אויף די אלע‬ ‫חסדי ה' דאן ווען די רעגירונג האט אדורך געפירט דעם נייעם‬ ‫די קינדער אין חדר אדער די מיידלעך און מיידל שולע‪ ,‬און‬ ‫טעסטס!‬ ‫געזעץ‪ ,‬איז געווען‪ ,‬צוליב דעם וואס מען האט אריינגערוקט‬ ‫מען האט געוואלט אז כאטש אין די ערשטע זיבן יאר זאלן די‬ ‫דארטן עפעס א סעיף איבער א 'פעיס‪-‬אין‪-‬פעריאדע'‪ ,‬וואס‬ ‫וואס די זעלבע וועט אויך זיין‪ ,‬ווען די ישיבה קטנה בחורים‬ ‫ישיבות קטנות אויך ווערן באטראכט אלס געזעצליך‪ ,‬צוליב‬ ‫דאס מיינט‪ ,‬אז במשך די ערשטע 'זיבן יאר' פון דעם נייעם‬ ‫וועלן עווענטועל שוין מוזן ענטפערן אויף די טעסטס‪ ,‬וועלן די‬ ‫דעם וואס די קינדער אין די אינגערע קלאסן וועלן מאכן דעם‬ ‫געזעץ‪ ,‬אויב איין קלאס וועט יא מאכן דעם סטעיט טעסט‪ ,‬דאן‬ ‫ישיבה קטנות ברויכן צושטעלן הוכחות און עווידענס‪ ,‬אז די‬ ‫טעסט‪.‬‬ ‫וועלן אלע אפיליארטע מוסדות‪ ,‬וועלכע האבן דעם זעלבען‬ ‫בחורי חמד האבן טאקע געמאכט די אלע טריפה'נע טעסטס!‬ ‫אבער ווי שוין באקאנט (ווי איבערצייגט ביי די פרשה פון דעם‬ ‫'אוררי"ס ‪ ORRIS‬קאוד'‪ ,‬אויך ווערן פאררעכענט אז זיי קומען‬ ‫און וועלן אויך וועלן זעהן די צייכענס וואס די בחורים האבן‬ ‫פעלדער געזעץ) וועלן די לינקע דעמאקראטישע געזעץ געבער‬ ‫נאך דעם געזעץ‪ ,‬און די רעגירונג וועט זיי באטראכטן אז די‬ ‫באקומען אויף די אלע טעסטס!‬ ‫פארזעצונג פון זייט ‪4‬‬ ‫די מוסדות נישט געוואוסט‪ ,‬דאס האבן זיי‬ ‫און בהאי פחדא קא יתבי‪ ,‬אויב זייערע הנהלת‬ ‫קיינמאל נישט וועלן העלפן עפעס וואס שטיצן‬ ‫געהאלטן בסוד…! און האבן בלויז מרמז‬ ‫באורד אף רידשענדס‪:‬‬ ‫המוסד וועט נישט איצט אויסנוצען די שווערע‬ ‫רעליגיע‪ .‬האבן זיי אריינגעשריבען אינעם‬ ‫געווען צווישן די ווערטער‪ ,‬אז זיי האלטן‬ ‫געענדיגט מיט די אלטע‬ ‫מציאות אויף צו משנה זיין די סדרי הלימודים‬ ‫געזעץ‪ ,‬אז אויב די צייכענס אויפן טעסט‪ ,‬פון‬ ‫נישט אז די נייע פעטוועי איז די 'בעסטע'‬ ‫ישיבה קטנות היי סקול‬ ‫פון די סעקולארע לימודים רח"ל!‬ ‫די קלאס וועלכע ברויך יא נעמען דעם טעסט‪,‬‬ ‫מהלך צו גיין… [ווי באריכטעט פאריגע‬ ‫דיפלאמעס!‬ ‫וועט נישט זיין צופרידענשטעלענד‪ ,‬דאן וועט‬ ‫די באורד אוו רידזשענס האבן‬ ‫דערפאר איז זייער וויכטיג‪ ,‬אז די אלע‬ ‫די מוסד ברויכן פארבעסערן זייערע לימודים‪,‬‬ ‫וואך אין דורותינו]‪.‬‬ ‫ארויסגעלייגט א פארשלאג פון א נייע‬ ‫און קאריקולום‪ ,‬און אזוי אויך די קינדער וועלן עלטערן זאלן שטיין פעלזן פעסט על המשמר‪,‬‬ ‫יודעי דבר שפעקולירן זייער מאטיוו‬ ‫אמענדמענט‪ ,‬וועלכע וועט פארבאטן‬ ‫קומענדיגע יאר ברויכן באקומען א בעסערע מיט אפענע אויגן און מיט אפענע אויערן‪,‬‬ ‫דערמיט‪ .‬מעגליך‪ ,‬אז דאס איז צוליב דעם‬ ‫וואס מען האט נישט געוואלט אז דער‬ ‫פאר די אלע קאלעדשעס‪ ,‬אריינגערעכנט‬ ‫אויב עס קומט נישט פאר סיי וועלכע שינויים‬ ‫צייכן‪.‬‬ ‫ציבור זאל זיך דערוויסן דערפון איידער די‬ ‫די אלע ישיבה גדולה קאלעדשעס‪ ,‬זאלן‬ ‫אינערהאלב די סדרים פון די סעקולארע‬ ‫וואלן… ווייל דאן וועט מען נישט קענען‬ ‫נישט מעגן געבן א קאלעדש דעגרי פאר‬ ‫און דא האט די רעגירונג בערמה לימודים‪.‬‬ ‫אריינגערוקט אינעם סעיף‪ ,‬אז נישט נאר בלויז‬ ‫פארלאנגן פונעם ציבור צו גיין שטימען‬ ‫זייערע סטודענטן‪ ,‬נאר אויב ער האט‬ ‫עלטערן ברויכן זיין גרייט‪ ,‬אז אויב זיי הערן‬ ‫אין דעם קלאס‪ ,‬וועלכע האבן גענומען די‬ ‫פאר די אלע לינקע ליבעראלן וועלכע זענען‬ ‫גראדואירט פון א היי סקול‪ ,‬וועלכע האט‬ ‫טעסטס‪ ,‬וועלן ברויכן פארבעסערן און טוישן איבער סיי וועלכע שינויים עס קומט פלוצים‬ ‫מחוקק אלע חוקים אשר שנא ה'‪ ,‬צוליב‬ ‫גענומען א געהעריגע פעטוועי‪ ,‬אדער שוין‬ ‫זייערע לימודים‪ ,‬נאר אלע אפטיילונגען פון פאר אין זייערע קינד'ס מוסד‪ ,‬צו פרובירן רעדן‬ ‫דעם אזויגערופענע הכרת הטוב וואס מען‬ ‫איצט גענומען די סטעיט טעסטס!‬ ‫וואס דערמיט האט די 'באורד אוו‬ ‫דעם מוסד‪ ,‬וועלכע זענען אונטער דעם זעלבען מיט די חשובע רבנים ואדמורים שליט"א וואס‬ ‫ברויך האבן פאר די אלע… צוליב דעם וואס‬ ‫רידזשענס' געקומען פון א זייטיגע טירל‬ ‫'‪ ORRIS‬קאוד'‪ ,‬וועלן די אלע מוזן פארבעסערן שטייען בראש הקהלה והמוסדות‪ ,‬און אוודאי‬ ‫זיי האבן געראטעוועט די חינוך… [לייען‪:‬‬ ‫און זיך גענומען צו די נייע 'בודזשעט‪-‬‬ ‫לתפלה‪ ,‬נישט פארגעסן צו מתפלל זיין צום‬ ‫זייערע אינסטראקשען און קאריקולום!!‬ ‫געלט]‪ ,‬ווען די גאנצע זאך ליגט דאך איצט‬ ‫אויפן וואגשאהל!‬ ‫אמענדמענט‪-‬פעטוועי'‪ ,‬וועלכע געוויסע‬ ‫דאס הייסט אז אויב די קינדער פון בוכ"ע‪ ,‬אז די הנהלת המוסדות זאלן זיך נישט‬ ‫אבער איינמאל די שטום בודקעס האבן‬ ‫עסקנים האבן געלארעמט אלס א‬ ‫דריטע קלאס וועלכע ברויכן שוין מאכן ארומשפילן מיט די טייערסטע פקדון וואס זיי‬ ‫זיך שוין געשלאסן‪ ,‬קען מען שוין פארציילן‬ ‫גלענצענדן 'אויפטו'‪ ,‬צופאכענדיג אז דאס‬ ‫דעם טעסט היי יאר‪ ,‬וועלן נישט באקומען א האבן פאר זיי איבערגעגעבן‪ ,‬זייערע לעכטיגע‬ ‫דעם אמת… "רבותי… פארדארבענע פיש‬ ‫וועט אפעקטירן ביי די פראגראמען ווען‬ ‫צופרידענשטעלע צייכן‪ ,‬דאן וועט דער מוסד קינדערלעך‪ ,‬און ווי אויך זיין גרייט למלחמה!‬ ‫געגעסן און פון שטאט ארויסגעווארפן…!"‬ ‫די בחורים קומען אן אין ישיבה גדולה‪.‬‬ ‫ברויכן פארבעסערן די לימודים אין אלע זייערע אויב וועלן די מנהלים און אדמיניסטראטארן‬ ‫איר בלייבט מיט די אריגינעלע ווערסיע‬ ‫ווי מומחים זאגן אויב דאס גייט‬ ‫קלאסן‪ ,‬אריינגערעכנט די ישיבה קטנות‪ ,‬אויב זיין פארעקש'נט‪ ,‬און זיך וועלן צושטעלן אויך‬ ‫פון די גזירת החינוך‪ ,‬אדער פארלירט איר‬ ‫אויך אדורך קען דאס האבן מעגליכע‬ ‫למעשה אויסצופירן דעם גזירת החינוך‪ ,‬וועלן די‬ ‫עס איז אונטער דעם זעלבן '‪ ORRIS‬קאוד'!‬ ‫די געלטער! (וואס דאן קען מען שוין לכתחילה‬ ‫ווייטערגרייכנדע תוצאות אפילו אויף די‬ ‫עלטערן אוודאי זיין גרייט אויף צו דערקלערן קריג‪,‬‬ ‫באמת צוריקגיין זיך צו שלאגן אנטקעגן די גאנצע‬ ‫געלטער פון די פע"ל פראגראם‪.‬‬ ‫און די עדיוקעישאן דעפט‪ .‬וועט קענען היתכן מען נוצט זייערע קינדער פאר קאנאנען צו‬ ‫עצם גזירת החינוך און זיך גארנישט אונטערגעבן)‪.‬‬ ‫בעטן און פארלאנגן הוכחות און עווידענס‪ ,‬אז קענען ווייטער אנהאלטן דעם געלט פלוס פון די‬ ‫אדער איז גאר מעגליך‪ ,‬אז 'אגודת ישראל'‬ ‫אגודת ישראל טרייבט‬ ‫דער מוסד האט טאקע פארבעסערט זייערע רעגירונג?‬ ‫סעקולארע לימודים אין 'אלע' זייערע קלאסן!‬ ‫זייענדיג אויף די עדווייזערי קאמיטי פון די‬ ‫שפאס פון זייערע אייגענע‬ ‫'מוז'‬ ‫אזוי ווי זיי שרייבן איצט‪ ,‬אז דער מוסד‬ ‫עדיוקעישאן דעפארטמענט‪ ,‬זענען שוין‬ ‫פארבינדעטע…!‬ ‫בכלל די צו זענען עפעס די נשמות פון‬ ‫עצם מעצמם ובשרם ובשרם‪ ,‬און קימערן‬ ‫דא מוז ערווענט ווערן א גאר‬ ‫געגעבן אז מען מוז זייערע קינדער הפקר רח"ל??‬ ‫איבערצייגן אז זיי האבן‬ ‫טעסטס‪ ,‬און אזוי אויך פארלאנגן זיי‬ ‫זיך גארנישט מיט די 'הארעוואניע' פון‬ ‫די געוויסע עסקנים וועלכע האבן אפילו‬ ‫דראמאטישע פאקטאר‪ ,‬וואס די אלע‬ ‫עס איז קלאר‪ ,‬אז אויב די אדמיניסטראטארן‬ ‫זיי אריינשיקן די אלע צייכענס פון די טעסטס!!‬ ‫בלויז 'עטוואס' פרובירט צו פארשטייטערן‬ ‫וואס זענען באפריינדעט און אנגעבינדן‬ ‫וועלן זעהן אז אויב זיי וועלן נאר פרובירן‬ ‫דעם גאנג פונעם גזירת החינוך‪ .‬נאר‬ ‫מיט די אפיסעס פון אגודת ישראל ישיבה‬ ‫אריינצוברענגן שינויים אינערהאלב די‬ ‫עלטערן דארפן זיין‬ ‫קענען מעגליך באשטיין אז עס זאל אנגיין‬ ‫סערוויסעס‪ ,‬זענען געכאפט געווארן אין‬ ‫סעקולארע לימודים‪ ,‬וועלן זיי זיך באגעגענען‬ ‫מאס‬ ‫אויפן העכסטן‬ ‫גענוי ווי אין אנהייב ביים ערשטן פעטוועי‬ ‫א טאטאלע שאק‪ .‬דערמיט וואס אגודת‬ ‫מיט א שטויסקראפט פון הונדערטער אדער‬ ‫אלערט!‬ ‫וואכזאמקייט‬ ‫פעריאד בשנת תשפ"ד‪ ,‬ווען געוויסע‬ ‫ישראל האט ערשט אפיציעל געמאלדן‬ ‫ווי יעדער בר דעת פארשטייט‪ ,‬אז אויב טויזענטער עלטערן וועלכע וועלן זיך קעגן‬ ‫מוסדות האבן ליידער גענומען אויף זיך‬ ‫די נייעס איינס און האלב טאג(!) בעפאר‬ ‫האבן די מוסדות התורה וועלכע האבן געקליבן שטעלן‪ ,‬וועלן זיי 'מוזן' אראפקריכן פון בוים!‬ ‫די פולע אחריות פון געבן די טעסט פאר‬ ‫עס לויפט אויס די דעדליין צו קענען‬ ‫אדער גייען קלייבן א פעטוועי צו באשטעטיגן‬ ‫אלע יארגענג‪ ,‬אריינגערעכנט די ישיבות‬ ‫אריינשיקן קאמענטארן איבער די נייע‬ ‫און החכם עיניו בראשו טוט וואס איז דעת‬ ‫דערמיט אז זיי הייבן אויף דעם ווייסן פאן‪ ,‬און‬ ‫קטנות‪ .‬מי יודע‪...‬‬ ‫פארגעשלאגענע טויש אין רעגולאציעס‪.‬‬ ‫געבן זיך אונטער פאר דעם גזירת החינוך‪ ,‬איז תורה און ראטעוועט זיך ארויס פון די זינקעדיגע‬ ‫אין די צייט וואס די פארשלאג איז שוין‬ ‫דאס 'נאר' צוליב דעם וואס די מוסד קען זיך שיפן וועלכע זענען אונטער די השפעה און‬ ‫אויפן טיש פאר איבער צוויי חדשים מיט‬ ‫העברת פי ה' הוא לא תצלח‬ ‫מעגליכקייטן פאר'ן פובליק צו אריינגעבן‬ ‫נישט אפשיידן פון די שווערע פולע מיליאנען געניסן נאך פון זייערע געלטער ליידער פון‬ ‫דאלארן וואס די מוסד האט זיך באקוועם אונזערע גרעסטע צוררים די וועלכע ווילן‬ ‫דער דאזיגער פאקט צייגט נאכאמאל‬ ‫אפיציעלע קאמענטארן דערויף‪ ,‬האבן זיי‬ ‫און ווידעראמאל איבער‪ ,‬אז אזויגערופענע‬ ‫געמאכט צו געניסן פון די רעגירונג‪ ,‬מיט די אונז טוישן‪ .‬נאר לייגט איבער די קינדערלעך‬ ‫דאס דירעקט פארהוילן פונעם ציבור‪,‬‬ ‫חשבונות און דריידלעך ווי ארומצופירן די‬ ‫און מוסדות על טהרת הקודש וועלכע זענען‬ ‫הילף פון די אפיסעס פון 'אגודת ישראל'‪.‬‬ ‫און בלויז קוים א טאג צוויי איידערן‬ ‫רעגירונג‪ ,‬נישט דאס וועט ברענגען די הצלה‬ ‫דא מיט'ן זעלבן ציל ווי די עלטערן צו מחנך‬ ‫פארמאכן די טערמין פון קענען אריינשיקן‬ ‫צוליב דעם זעלבע סיבה‪ ,‬פארשטייט אויך‬ ‫פאר כלל ישראל‪.‬‬ ‫זיין אונזערע קינדער לתורה ועבודה בטהרה‬ ‫התנגדות'ן צום געזעץ‪ ,‬האבן זיי זיך‬ ‫יעדער בר דעת‪ ,‬אז דער מוסד וועלכע האט‬ ‫כלל ישראל האט א תורה'דיגע וועג‬ ‫'אויפגעוועקט' און געבעטן דעם ציבור אז‬ ‫ובקדושה אויפ'ן גענויען דרך‪ .‬ווי ס'איז אונז‬ ‫געקליבן א פעטוועי‪ ,‬וועט פראבירן מיט אלע‬ ‫וויאזוי צו ענטפערן ווען עס שטייען אויף‬ ‫מען זאל אריינשיקן קאמענטס… לביטול‬ ‫מקובל פון אונזערע רבי'ס און עלטערן‪ ,‬מדור‬ ‫רעגירונגען און מאכן גזירות על הדת‪" ,‬מיר‬ ‫כוחות און מיטלען צו מאכן זיכער אז זייערע‬ ‫רוע הגזירה פון ח"ו פארלירן רעגירונג'ס‬ ‫דור‪.‬‬ ‫זענען אידן‪ ,‬און מיר טארן נישט אויספירן‬ ‫תלמידים‪ ,‬וועלן באקומען גינסטיגע צייכענעס‬ ‫פאנדינג…!‬ ‫און אין דעם זכות וואס ערליכע אידן‬ ‫טעסטס‪,‬‬ ‫אויף די אלע פארלאנגטע סטעיט‬ ‫אייערע פארלאנגן"‪ ,‬און זיך אפזאגן פון‬ ‫אפילו אין זייער אימעיל וואס זיי‬ ‫כדי אז דער מוסד זאל נישט פארלירן זייערע וועלן שטיין על המשמר‪ ,‬און נישט צולאזן אז‬ ‫אלע זייערע טובות‪ ,‬הנאה און פראגראמען‪,‬‬ ‫אראפנעמענדיג זייער השפעה אויף אונזער‬ ‫האבן ארומגעשיקט דאנערשטאג פר'‬ ‫לעגאלע סקול סטאטוס‪ ,‬און קענען ווייטער עס זאלן אריינקומען פרישע פירצות בחומת‬ ‫מיינונג און זעלבסטשטאנד‪.‬‬ ‫וירא ווי דארט האבן זיי זיך 'געפעדערט'‪,‬‬ ‫געניסן פון די פולע מיליאנען דאלארן!‬ ‫חינוך בנינו ובנותינו‪ ,‬ובפרט און דעם זכות‬ ‫זאל דאס דינען אלס א אויפוואכונג אז‬ ‫און געמאלדן פאר די ישיבות אז די סיטי‬ ‫וואס מען וועט אויספאלגן די הוראת הקודש‬ ‫דער רצון השם אין א צייט וואס די רעגירונג‬ ‫האט זיי איינגעמאלדן אז… מען גייט שוין‬ ‫פון אלע גדולי ישראל זצוק"ל ועל צבאם מרן‬ ‫לדורון ולתפלה ולמלחמה!‬ ‫פארלאנגט זיך אריינצומישן איז זיך‬ ‫ארויסשיקן די סורוועי‪ ,‬וואס דאס איז א‬ ‫זאך וואס יעדער מוסד ווייסט שוין פון יאר‬ ‫דעריבער די אלע טויזענטער עלטערן וועלכע רביה"ק מסאטמאר זצוק"ל‪ ,‬און מען וועט זיין‬ ‫אפצוזאגן גענצליך פון אלע זייערע טובות‪,‬‬ ‫יערליך‪ ,‬אבער די נייעס אז די רעגירונג‬ ‫האבן נאך ליידער נישט די זכי' צו שיקן זייערע גרייט אויפצוגעבן אויף די אלע פולע מיליאנען‬ ‫און ווערן גענצליך על טהרת הקודש‪ ,‬און‬ ‫אין דעם זכות זאלן מיר פטור ווערן פון‬ ‫פלאנירט אפצוהאקן די פאנדינג פון די‬ ‫קינדער אין מוסדות וואס זענען גענצליך על דאלארן פון די רעגירונג‪ ,‬וועט השי"ת זיך‬ ‫אלע שונאי ישראל און זייערע גזירות‪ ,‬ביז‬ ‫אלע ישיבות וועלכע וועלן קלייבן די נייע‬ ‫טהרת הקודש‪ ,‬און שיקן נאך זייערע קינדער און מרחם זיין‪ ,‬און משפיע זיין פולע הויפענס מיט‬ ‫משיח'ס טאג אינגיכן אין אונזערע טעג‪.‬‬ ‫פעטוועי‪ ,‬וואס דאס האבן רוב רובם פון‬ ‫די רעגירונג'ס מוסדות‪ ,‬די אלע עלטערן שטייען השפעות טובות‪ ,‬ביז מיר וועלן זוכה זיין צו גיין‬ ‫מיט שרעקעדיגע און פארצאפעלטע הערצער‪ ,‬קעגן משיח צדקינו בב"א‪.‬‬ ‫'באורד אף רידשענטס' שלאגט פאר 'פרישע אמענדמענט' וועלכע דראעט אפצוהאקן‬ ‫שווערע מיליאנען דאלארן פונעם 'טע ּּפ' פראגראם פון די ישיבה גדולה קאלעדזשעס!!‬ ‫פאר אלע בחורי חמד וועלכע קומען פון ישיבת קטנות וועלכע קלויבן די נייע חינוך פעטוועי‬ ‫שענדליכע שפאט פון אגודת ישראל מיט עדיוקעישאן דעפט‪ .‬קומט ארויס אויפן אויבערפלאך‬ ‫פון וועלן ראטעווען טע"פ פראגראם!‬ ‫דעם דאנערשטאג פרשת תולדות האבן די אפיסעס פון‬ ‫אגודת ישראל 'ענדליך' פאבליצירט דעם גרויסן סוד וואס זיי‬ ‫דאס אלעס האט מען געזעהן באשיינפערליך‪ ,‬ווען עסקנים‬ ‫ווייסן שוין פאר עטליכע וואכן‪ ,‬אז די 'באורד אף רידשענס'‬ ‫האבן געוואלט 'ראטעווען' די חינוך… און מען האט אדורך‬ ‫האט שוין צוויי חדשים צוריק(!) דאנערשטאג פרשת נצו"י‪,‬‬ ‫געפירט דעם באקאנטן פעלדער געזעץ מיט צוואנג‪ ,‬וואו‬ ‫כ"א אלול תשפ"ו‪ ,‬פאבליצירט אז זיי פלאנירן דורכצופירן צוויי‬ ‫מען האט בהסכמה מלאה פון די עסקנים מודה געווען פאר‬ ‫קריטישע אמענדמענטס צו זייערע עדיוקעישאן רעגולאציעס‪,‬‬ ‫די רעגירונג און זיך אונטערגענומען דאס אז מען זאל האבן‬ ‫וועלכע וועט באלדיג אפעקטירן די פעטוועי מעגליכקייטן ביי‬ ‫געברויכט לערנען מער ווייניגער אלע 'קאור' סאבדשעקס אין‬ ‫אזעלכע מוסדות און אימפעריעס וועלכע זענען נאך אנגעבינדן‬ ‫די חדרים און אין די מיידל שולעס‪ .‬מען האבן קיינמאל נישט‬ ‫מיט די רעגירונג'ס געלטער‪.‬‬ ‫געוואלט רעדן פון א אפציע פון זיך קענען אינגאנצן באפרייען‬ ‫כאטש וואס די רעגולאציעס טוען גארנישט פארמערן‬ ‫פון שרעקליכע סאבדשעקס וכו'‪.‬‬ ‫אדער פארמינערן פון דעם עצם גזירת החינוך‪ ,‬ד‪.‬ה‪ .‬פון די‬ ‫[ווי שוין שוין היינט באקאנט‪ ,‬האט דאס נאר עווענטועל בלויז ערגער‬ ‫געמאכט פאר די ישיבות‪ ,‬הויפטזעכליך נאכדעם וואס די לינקע שונאי הדת‬ ‫חיוב הלימודים וואס די רעגירונג פארלאנגט אז מען ברויך‬ ‫זענען געווען אויפגעברויזט אז מען האט זיי באצווינגען מיט געוואלד אז זיי‬ ‫דאלער פער סטודענט פער יאר‪ ,‬און אין פילע פעלער ארום‬ ‫לערנען מיט אונזערע קינדערלעך היל"ת‪ ,‬טוען אבער די נייע‬ ‫מוזן דאס דורכפירן‪ ,‬האבן זיי בלויז צוגעלייגט עטליכע ווערטער… און מיט‬ ‫צוואנציג טויזענט דאלער‪ ,‬געוואנדן אין טערמינען וואס די‬ ‫פארגעשלאגענע רעגולאציעס פארשמעלערן די פעטוועי‬ ‫דעם געמאכט סתימת הגולל אפילו פון וואס די עסקנים האבן געהאפט‬ ‫ישיבות ארבעטן אויס‪.‬‬ ‫מעגליכקייטן מיטן שטעלן אין געפאר די פולע מיליאנען‬ ‫ארויסצוקוועטשן פון דעם געזעץ]‪.‬‬ ‫[אט די אלע ישיבות‪ ,‬האבן טאקע היפש פארמינערט און כמעט גענצליך‬ ‫דאלארן פון די קאלעדזש פראגראם וואס פולע ישיבה גדולות‬ ‫עלימינירט זייער פאנדרעיזינג אפאראט‪ ,‬סיי צוליב די ריזיגע געלטער‪ ,‬און‬ ‫באקומען פון די סטעיט אונטערן 'טע"פ' פראגראם‪ ,‬וועלכע‬ ‫אויך ווייל דער ציבור איז געווארן קאלט פון געבן נדבות‪ ,‬וואוסענדיג אז מען‬ ‫נייע חינוך אמענדמענט געזעץ; א‬ ‫מאכט סיי ווי מיליאנען דאלארן פון די רעגירונג]‪.‬‬ ‫איז אויסגעהאקט געווארן דורך געוויסע עסקנים מיט עטליכע‬ ‫דירעקטע פועל יוצא פון וועלן ראטעווען‬ ‫יאר צוריק‪.‬‬ ‫טע"פ פראגראם!‬ ‫עסקנים ווארענען איבער די‬ ‫די זעלבע איז געווען ווען עסקנים וועלכע האבן נאכאמאל‬ ‫פאטענציאלע טע"פ סכנה‬ ‫די גרינדונג פון טע"ּפ פראגראם‬ ‫געוואלט 'ראטעווען' דעם חינוך… האט מען ווייטער נישט‬ ‫כדי צו פארשטיין פון וואס די רעדע איז וועלן מיר אין קורצן‬ ‫עס איז וויכטיג צו באמערקן‪ ,‬אז נאך דאן ווען די עסקנים האבן‬ ‫פארלאנגט א 'רעלידשעס עקזעמפשאן' אז חרדישע ישיבות‬ ‫איבערגיין און מסביר זיין וואס דער 'טע"פ' פראגראם איז‪.‬‬ ‫אפגעהאלטן זיצונגען איבער דעם צו מען זאל יא אדער נישט‬ ‫זאלן נישט מוזן לערנען געוויסע טריפענע סאבדשעקס‪,‬‬ ‫ווי באקאנט איז מען אין די סוף ל' יארן ‪ -‬און ערגענצט‬ ‫אנטייל נעמען אין דעם דאן נייעם טע"פ פראגראם‪ ,‬האבן שוין‬ ‫וועלכע איז אסור צו לערנען אפילו מדינא‪ ,‬צוליב דעם זעלבן‬ ‫געווארן בשנת תש"מ ‪ -‬אויפגעקומען מיט א מיטל ווי אזוי‬ ‫געוויסע וועטעראן עסקנים‪ ,‬אפילו אזוינע וואס האבן יא געהאלטן‬ ‫פחד פון אפשר פארלירן די הונדערטער מיליאנען דאלארן פון‬ ‫צו שאפן גרויסע פאנדן פאר ישיבה גדולות‪/‬מתיבתא‪ ,‬מיט'ן‬ ‫און זענען אפילו געשטאנען בראש פונעם פע"ל פראגראם‪ ,‬האבן‬ ‫די ישיבה גדולה'ס‪.‬‬ ‫אריינרוקן די ישיבות אונטער די ברייט‪-‬פארצווייגטע פע"ל‬ ‫אבער דאן געווארנט אז דאס נעמען 'סטעיט' רעגירונג'ס געלטער‬ ‫נאר‪ ,‬אדרבא‪ ,‬מען האט אפילו מסכים געווען אז אפילו די‬ ‫קאלעדזש פראגראם דורכן דערקלערן די ישיבות אלס‬ ‫איז פיל א גרעסערע סכנה ווי נעמען די פע"ל פראגראם‪ ,‬צוליב‬ ‫היי סקול‪ ,‬וואס באדייט אז אפילו די ישיבה קטנה בחורים‪ ,‬זאלן‬ ‫קאלעדשעס‪ ,‬ווי די בחורים קומען פשוט צו 'שטודירן' תלמוד‪,‬‬ ‫דעם וואס די סטעיט געזעצן זענען אנדערש ווי די פעדעראלע‬ ‫מוזן אדורך גיין פארהערס אויף די אלע קאור סאבדשעקס‪ ,‬ווי‬ ‫און די 'דשזואיש לאו'‪ ,‬אדער זיך באטייליגן אין א 'האסידיק‬ ‫געזעצן‪ ,‬וועלכע געבן פיל מער מאכט פאר די סטעיט אז זיי זאלן‬ ‫‪ ,ELA‬מאטאמאטיק‪ ,‬סייענס‪ ,‬און סאשיל סטאדיס רח"ל!‬ ‫ראביי מאוומענט'‪ ,‬אד"ג (איבער די עצם 'אויסגעהאלטנקייט' פונעם‬ ‫זיך מעגן אריינמישן און אנהייבן אריינבליקן וואס עס טוט זיך אפ‬ ‫און דאס אלעס האט נישט אפגעהאלטן פון זינגען און שרייען‬ ‫פראגראם און די פילע אונטערנעמונגען‪ ,‬אכמ"ל)‪.‬‬ ‫אינערהאלב אונזערע מוסדות‪.‬‬ ‫חסדי ה'‪ ,‬אז די גזירה איז שוין בטל ומבוטל…! אויב נישט אויף‬ ‫דאס האט געברענגט אז געוויסע עסקנים זאלן אריינקוקן אין‬ ‫איבריג צו זאגן‪ ,‬אז די אלע עסקנים און אדמיניסטראטארן‬ ‫אייביג … כאטש אויף זיבן יאר… צוליב דעם וואס די ישיבה‬ ‫די מעגליכקייט פון שאפן און ברענגן נאך פרישע פראגראמען‬ ‫וועלכע האבן זיך דאן באטייליגט ביי דעם אסיפה האבן זיך‬ ‫קטנה בחורים וועלן ערשט דאן ברויכן אנהייבן מאכן די סטעיט‬ ‫מיט פרישע הונדערטער מיליאנען דאלארן‪ .‬און מיט עטליכע‬ ‫טעסטס‪ ,‬און דערווייל וועט מען כאטש קענען באקומען געלטער‬ ‫אויסגעלאכט פון דעם אלעם‪.‬‬ ‫יאר צוריק איז עס עלתה בידם ווי זיי האבן אוועקגעשטעלט א‬ ‫פון די רעגירונג אויף נאך זיבן יאר… און נאכדעם וועט מען שוין‬ ‫נייעם פראגראם מיטן נאמען 'טע"ּפ'‪ ,‬וועלכע וועט צושטעלן און‬ ‫זעהן…!‬ ‫די צרות וואס די טע"פ‬ ‫ארויסהעלפן סטודענטן צו קענען באצאלן די 'קאלעדש' קאסטן‪.‬‬ ‫פראגראם האט אנגעמאכט‬ ‫אנדערש ווי די ערשטע סארט קאלעדש געלטער‪ ,‬די ּפע"ל‬ ‫באורד אף רידשענדס‪ :‬מיר קענען אויך‬ ‫צוליב די ריזיגע פרישע קוועלער פון געלטער וועלכע האט‬ ‫פראגראם ‪ -‬וואס אגודת ישראל האט געברענגט ‪ -‬וועלכע‬ ‫טוישן געזעצן…!‬ ‫אנגעהויבן פליסן אין די מוסדות קאסעס‪ ,‬האט דאס ליידער‬ ‫איז א פעדעראלע פראגראם‪ ,‬איז די איצטיגע נייע פרישע‬ ‫איצט זענען געגאנגען די באורד אף רידשענס מיט אן‬ ‫גורם געווען אז ווען מען האט געוואלט עפעס 'ראטעווען' פון‬ ‫פראגראם א סטעיט פראגראם‪ ,‬ווי די סטעיט וועט גרייט זיין‬ ‫'ערמה'‪ ,‬און זיי האבן באשלאסן צו לערנען די עסקנים א‬ ‫דעם גזירת החינוך‪ ,‬האט מען צום ערשט זיכער געמאכט אז‬ ‫צו אינוועסטירן אין סטודענטן וועלכע וועלן גראדואירן פון‬ ‫לעקציע‪ ,‬מיטן פארשלאגן צו טוישן זייערע רעגולאציעס‪,‬‬ ‫עס זאל נישט אפעקטירן די געלטער פון דעם טע"פ פראגראם‪.‬‬ ‫געוויסע באשטעטיגטע 'היי סקולס' [ישיבה קטנות] וועלכע‬ ‫וועלכע וועט אפהאקן די ריזיגע טע"פ פראגראם פאר אלע‬ ‫און דאס איז די סיבה‪ ,‬פארוואס מען איז נאך עד היום נישט‬ ‫שטעלן צו א 'קאלעדש רעדי חינוך'‪ ,‬די אלע בחורים וועלכע‬ ‫בחורים וועלכע קומען ארויס פון די ישיבה קטנות וועלכע‬ ‫אריין אין געריכט שרייען 'געוואלד'‪ ,‬אז מיר טארן נישט לערנען‬ ‫וועלן גראדואירן פון אט די ישיבות קטנות‪ ,‬וועט די סטעיט‬ ‫וועלן זיך נישט צושטעלן‪ ,‬עכ"פ מיטן שוין נעמען די סטעיט‬ ‫די אלע רעגירונג'ס פארלאנגטע סאבדשעקס ווייל עס איז קעגן‬ ‫אנטייל נעמען אין א חלק פון זייערע קאלעדש הוצאות‪.‬‬ ‫טעסטס‪.‬‬ ‫אונזערע רעליגיע‪ .‬צוליב דעם פחד אז אויב אפשר וועט די‬ ‫צו דעם האט אויסגעפעלט אז די לינקע 'תורה ומסורה'‬ ‫אזוי ווי זיי האבן געזעהן ווי די אלע פערל"ס מוסדות זענען‬ ‫רעגירונג אדער די געריכט זאגן‪ ,‬מסכים‪ ,‬איר זענט פטור פון‬ ‫זאלן אראפקומען און באשטעטיגן אז די ישיבה קטנה שטעלט‬ ‫אפילו גרייט געווען צו נעמען די ערשטע ווערסיע פונעם פעטוועי‬ ‫לערנען די אלע סאבדשעקס‪ ,‬אבער מיר קענען נישט פינאנצירן‬ ‫צו א 'קאלעדש רעדי עדיוקעישאן'‪ ,‬און דערנאך וועלן אלע‬ ‫‪ ,6‬און אפילו געווען גרייט זיך אינגאנצן אונטערצוגעבן מיטן‬ ‫זייערע קאלעדש געברויכן‪ ,‬צוליב דעם וואס דער סטודענט‬ ‫בחורים פון אט די ישיבה קטנות קענען אריינגעבן א פארלאנג‬ ‫אריינשיקן א 'טיים ליין ענד פלען'‪ ,‬וויאזוי זיי גייען פארוואנדלן‬ ‫האט נישט געלערנט געהעריג סייענס‪ ,‬סאשיל סטאדיס אאזו"ו‪.‬‬ ‫צו קענען געניסן פון דעם פראגראם‪.‬‬ ‫זייערע מוסדות צו א פשוטע פאבליק שולע רח"ל!‬ ‫כהיום יום‪ ,‬קענען די ישיבה גדולות באקומען אריבער‬ ‫פארזעצונג אויף זייט ‪3‬‬ ‫פעלדער געזעץ; א דירעקטע פועל יוצא‬ ‫צווישן די פע"ל און טע"פ פראגראם‪ ,‬אריבער צוועלף טויזענט‬