gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

טיב החיים · Tiv Hachayim — תולדות (2026-11-09)

מוציא לאור: טיב החיים · Tiv Hachayim

שבוע: תולדות (2026-11-09)

טיב החיים · Tiv Hachayim — תולדות (2026-11-09)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫יום ד' פרשת תולדות‬ ‫בד"ח כסלו תשפ"ז לפ"ק‬ ‫לפני התפילה‬ ‫בפרשת השבוע ומועדי וזמני השנה‬ ‫בענין‪:‬‬ ‫קדושת‬ ‫המחשבה‬ ‫שהשמיע כבוד הגאון הצדיק אבד"ק ירושלים שליט"א‬ ‫על ידי עיון‬ ‫התורה‬ ‫בהיכל ישיבתינו הקדושה‬ ‫אויף דעם זאגט ער אז ווען מען איז זיך מקבל א‬ ‫מחילת עוונות גייט צוזאמען מיט קבלת‬ ‫אין ראש חודש כסלו ליגט די קבלת התורה‬ ‫שטארקן עסק התורה דאס ברענגט אז עס זאל זיין לבו‬ ‫ברשותו‪" ,‬הוא יפתח לבנו" ‪ -‬אז מען וויל ארויסנעמען‬ ‫התורה‬ ‫פון תורה שבעל פה‬ ‫לויט ווי מען רעדט אז אין דעם ראש חודש כסלו‬ ‫אונז שטייען מיר ראש חודש כסלו‪ ,‬מען ווייסט‬ ‫דעם הארץ פון דעם תפיסה וואס עס איז געפאנגען אז עס‬ ‫ליגט דער ענין פון קבלת התורה פון תורה שבעל פה‪,‬‬ ‫דאך אז דער ראש חודש געבט דעם חיות פאר'ן גאנצן‬ ‫איז נישט לבו ברשותו ‪ -‬אז עס זאל זיין לבו ברשותו‪ ,‬איז‬ ‫קען מען אפשר מסביר זיין דאס ענין; די משנה זאגט‬ ‫חודש‪ ,‬אזויווי דער ראש געבט דעם חיות פאר'ן גאנצן‬ ‫"בתורתו" ‪ -‬מיט א קבלת עול תורה‪ ,‬דאס מאכט אז עס זאל‬ ‫(תענית כו‪" :):‬לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב‬ ‫גוף‪ ,‬די זעלבע אין יעדן ראש חודש ליגט דער גאנצער‬ ‫זיין לבו ברשותו‪ ,‬און אויף דעם אופן קען זיין א קבלה‬ ‫וכיום הכפורים"‪ ,‬שטייט דארטן אויסגעפירט‪" ,‬בעטרה‬ ‫חודש‪ .‬איז אין ראש חודש כסלו ליגט דער אור פון‬ ‫על העתיד‪.‬‬ ‫שעטרה לו אמו ביום חתונתו זה מתן תורה"‪ ,‬זאגט רש"י אז‬ ‫חנוכה‪ ,‬וואס דאס האלט דאך אידישע קינדער אין‬ ‫זאגט ער‪ ,‬דאס איז די פשט‪" ,‬שובה ישראל עד ה'‬ ‫דעם גאנצן זמן הגלות‪ ,‬ווי עס איז פיל אין אלע ספרים‬ ‫יום כיפור ווערט אנגערופן "יום חתונתו זה מתן תורה"‪,‬‬ ‫אלקיך"‪ ,‬דרש'נט מען דאך‪" :‬עד ה' אלקיך" אז דער‬ ‫הקדושים‪ .‬און דער אור פון חנוכה ‪ -‬שטייט דאך ‪ -‬איז‬ ‫ווייל עס איז "יום שניתנו בו לוחות אחרונות" ‪ -‬יום‬ ‫אויבערשטער זאל מעיד זיין אז עס איז אזא תשובה‬ ‫דער אור פון תורה שבעל פה‪ ,‬ווי אלע ספרים הקדושים‬ ‫כיפור איז דער טאג וואס מען האט געגעבן די לוחות‬ ‫"שלא ישוב לכסלה עוד"‪ ,‬אז ער מאכט יעצט אזא‬ ‫זענען פיל‪ ,‬ממילא אינעם חודש כסלו ליגט דער כח‬ ‫אחרונות‪ ,‬און פארדעם איז דאס א געוואלדיגער יום‬ ‫תשובה שלימה אז ער שטעלט זיך אוועק די כוחות‬ ‫פונעם אור פון תורה שבעל פה‪.‬‬ ‫טוב‪.‬‬ ‫נישט צוריק נאכאמאל דורכצופאלן‪ .‬וואס איז דער‬ ‫פשוט ווייסט יעדער איינער‪ ,‬יום כיפור איז דער יום‬ ‫עס שטייט אין חסידישע ספרים‪ ,‬אין מגן אברהם‬ ‫כח צו דעם‪ ,‬זאגט דער נעקסטער פסוק "קחו עמכם‬ ‫טוב דער ענין פון מחילת עוונות‪ ,‬דער אויבערשטער‬ ‫פון טריסקער מגיד‪ ,‬כמדומה לי אז עס שטייט אין נאך‬ ‫דברים"‪ ,‬אז מען נעמט דברי תורה וואס דאס מאכט‬ ‫ספרים‪ ,‬אז אזויווי די דריטער חודש פון די חדשי הקיץ‬ ‫אז "עמכם" ‪ -‬דער לבו זאל זיין ברשותו‪" ,‬וקח טוב ‪ -‬אין‬ ‫האט געזאגט "סלחתי כדברך"‪ ,‬עס איז טאקע‬ ‫‪ -‬פון די זומער חדשים‪ ,‬חודש סיון‪ ,‬איז דער זמן פון‬ ‫טוב אלא תורה"‪.‬‬ ‫געגאנגען צוזאמען מיט'ן קבלת התורה‪ .‬אבער דא‬ ‫קבלת התורה פון תורה שבכתב‪ ,‬איז חודש כסלו דער‬ ‫זעט אויס עפעס אז דער יום טוב איז דער ענין פון דעם‬ ‫זאגט ער‪" :‬ונשלמה פרים שפתינו"; פונקט אזוי ווי א‬ ‫דריטער חודש פון חדשי החורף ‪ -‬פון ווינטער‪ ,‬דאס איז‬ ‫וואס מען האט מקבל געווען די לוחות אחרונות‪.‬‬ ‫קרבן קען מען נישט מקריב זיין נאר א דבר שברשותו‪,‬‬ ‫די קבלת התורה פון תורה שבעל פה‪.‬‬ ‫אין אדם מקדיש דבר שאינו ברשותו‪ ,‬די זעלבע זאך‪,‬‬ ‫ריכטיג תשובה טון ‪ -‬מוז זיין מיט א קבלת‬ ‫תורה שבעל פה האט מען דאך שוין גערעדט‬ ‫דער לב‪ ,‬ווילאנג עס איז נישט ברשותו קען מען דאס‬ ‫אנהייב זמן וואס עס שטייט אין מדרש תנחומא זייער‬ ‫נישט מקדיש זיין‪ ,‬איז נישט שייך צו מאכן א אמת'ע‬ ‫עול תורה‬ ‫שטארק אז תורה שבעל פה איז נישט נקנה נאר מיט א‬ ‫קבלה על העתיד‪ .‬אבער אז מען איז מקבל דביקות‬ ‫פשט קען אבער זיין‪ ,‬אז ריכטיגע תשובה קען נישט‬ ‫שטארקע יגיעה‪ .‬און דאס איז די סגולה פון דעם חודש‬ ‫בתורה‪ ,‬דורך דעם ווערט לבו ברשותו‪ ,‬און אויף דעם‬ ‫זיין נאר מיט א שטארקן קבלת התורה‪ ,‬מקבל זיין אויף‬ ‫כסלו‪ ,‬מען זאל קענען מקבל זיין די תורה שבעל פה‬ ‫אופן קען זיין א קבלה על העתיד‪ ,‬וואס דאס איז די‬ ‫זיך שטארק דבוק צו זיין אין די תורה הקדושה; עס‬ ‫אזויווי עס דארף צו זיין‪.‬‬ ‫ריכטיגע תשובה‪.‬‬ ‫שטייט אין ייטב פנים‪ ,‬אין די מאמרים אויף שבת שובה‪,‬‬ ‫איז ממילא די שמחה וואס איז דא יום כיפור מיט‬ ‫זאגט ער דארטן אויף "שובה ישראל עד ה' אלקיך כי‬ ‫אין ראש חודש כסלו קען מען משלים זיין‬ ‫די מחילת עוונות איז דאך דורכ'ן כח התשובה‪ ,‬כח‬ ‫כשלת בעונך" (הושע יד‪ ,‬ב)‪ ,‬שטייט אין נעקסטן פסוק "קחו‬ ‫די תשובה פון די ימים נוראים‬ ‫התשובה קען נאר זיין מיט א קבלת התורה צוזאמען‪,‬‬ ‫עמכם דברים"‪ ,‬דרש'ענען חכמינו ז"ל (שמו"ר פל"ח ס"ד)‬ ‫אין דרשות חתם סופר ברענגט ער א מורא'דיגער‬ ‫איז אזויווי דאס איז דער יום שנתנו בו לוחות אחרונות‪,‬‬ ‫"אין דברים אלא דברי תורה"‪" ,‬ושובו אל ה' אמרו אליו כל‬ ‫ענין אויף ראש חודש כסלו‪ .‬ער ברענגט עס פון א הגה‪,‬‬ ‫וואס דעמאלטס האבן אידן מקבל געווען די תורה‪,‬‬ ‫תשא עון וקח טוב ונשלמה פרים שפתינו"‪.‬‬ ‫א הגה וואס איז דא אויף א רש"י אין ירמיה‪ ,‬דארט‬ ‫ווערט נתעורר יעדעס יאר יום כיפור דער ענין פון‬ ‫זאגט ער אזוי‪ ,‬אז תשובה איז דאך חרטה על העבר‬ ‫שטייט אז ראש חודש כסלו איז פערציג טעג נאך‬ ‫א קבלת עול תורה‪ ,‬אויף דעם אופן איז די תשובה‬ ‫און קבלה על העתיד‪ ,‬חרטה על העבר‪ ,‬קען א מענטש‬ ‫הושענא רבה‪ .‬זאגט ער דארטן אז עס איז דא די ימי‬ ‫בשלימות‪ ,‬איז ממילא גייט דאס צוזאמען‪ .‬פארדעם‬ ‫זוכה זיין מעורר זיין בלבבו שטארק הרהורי תשובה‪,‬‬ ‫התשובה‪ ,‬ראש השנה מיט יום כיפור‪ ,‬נאך דעם קומט‬ ‫איז די שמחה פון יום כיפור זיך מייחס צו דעם וואס‬ ‫אבער קבלה על העתיד? זאגט ער‪ :‬וואס איז שייך א‬ ‫הושענא רבה‪ ,‬נאכדעם געבט דער אויבערשטער‬ ‫מען האט געגעבן די לוחות אחרונות‪.‬‬ ‫קבלה על העתיד‪ ,‬צדיקים איז לבם ברשותם‪ ,‬זענען‬ ‫נאך פערציג טעג ביז ראש חודש כסלו‪" ,‬ומי שלא שב‬ ‫בעל‪-‬הבית אויף זיך אליינס און זיי קענען מאכן א‬ ‫בתשובה שלימה כראוי" ‪ -‬ווער עס האט נאך ביז יעצט‬ ‫די קבלת התורה פון תורה שבעל פה געבט א‬ ‫קבלה‪ ,‬זיי ווייסן אז זיי וועלן זיך האלטן צו דעם‪ .‬אבער‬ ‫נישט תשובה געטון בתשובה שלימה כראוי‪ ,‬האט‬ ‫שטערקערן כח צו קענען ריכטיג תשובה טון‬ ‫רשעים נעבעך‪ ,‬מענטשן וואס האבן שוין חוטא געווען‪,‬‬ ‫ער דעם ראש חודש כסלו‪ ,‬וואס דעמאלטס קען ער‬ ‫זענען נישט בעל‪-‬הבית אויף זיך אליינס‪ ,‬עס איז הם‬ ‫אוועקשטעלן א ריכטיגן כח התשובה‪.‬‬ ‫וועגן דעם שטייט אבער אז "מי שלא שב בתשובה‬ ‫שלימה כראוי" ‪ -‬אז עס איז נאכנישט קיין תשובה‬ ‫ברשות לבם‪ ,‬וואס איז שייך צו מאכן א קבלה על‬ ‫דער חתם סופר איז מאריך אין דעם דארטן‪ .‬אבער‬ ‫שלימה כראוי‪ ,‬דער קען דאס ראש חודש כסלו‬ ‫העתיד‪ ,‬אוודאי‪ ,‬מען איז מגלה אז מען וויל‪ ,‬אבער ווי‬ ‫על כל פנים‪ ,‬אז אין ראש חודש כסלו קען מען עפעס‬ ‫אוועקשטעלן אז עס זאל יא זיין בשלימות‪ .‬די ענין קען‬ ‫ווייסט מען טאקע אז מען וועט קענען שטיין אין דעם‪,‬‬ ‫משלים זיין דעם תשובה שלימה כראוי וואס מען האט‬ ‫זיין אז יום כיפור איז טאקע קבלת התורה פון תורה‬ ‫עס איז שייך צו מאכן א קבלה על העתיד‪.‬‬ ‫פארפעלט אין די ראש השנה יום כיפור‪.‬‬ ‫א‬ ‫שיעור עבודה וחסידות ‪ /‬פרשת תולדות תשפ"ז לפ"ק‬ ‫שבכתב‪ ,‬די לוחות אחרונות‪ .‬אבער די ריכטיגע כח צו‬ ‫דווקא מיט א שטארקן עיון התורה קען מען‬ ‫די עצה צו האבן הייליגע מחשבות איז דורך‬ ‫זיין לבו ברשותו‪ ,‬פון תורה שבכתב אליינס האט מען‬ ‫נתקדש ווערן מיט מחשבות קדושות‬ ‫ליגן אין לערנען‬ ‫דאס נאכנישט‪ ,‬אויף דעם דארף זיין דוקא די קבלת‬ ‫אין נועם מגדים אין די פתיחה אויפ'ן ספר‪ ,‬רעדט ער‬ ‫אבער אפשר לויט ווי מען רעדט אז דער ענין פון‬ ‫התורה פון תורה שבעל פה‪ ,‬וואס דאס קומט דורך‬ ‫זייער שטארק וועגן דעם ענין פון קדושת המחשבה‬ ‫כסלו וואס דאס איז די תורה שבעל פה‪ ,‬קען זיין ליגט‬ ‫יגיעה און דורך א שטארקן דביקות און מחשבה פון‬ ‫וואס איז דער יסוד פון א איד‪ ,‬און די איינציגסטע עצה‬ ‫אין דעם "ה' יהיה בכסלך" וואס דאס טוט ארויסהייבן‬ ‫די תורה הקדושה‪ ,‬דוקא דאס מאכט אז עס זאל זיין‬ ‫איז נאר זיך אריינלייגן אין לערנען שטארק‪ ,‬און עס איז‬ ‫פון דעם "כסלי מלאו נקלה"‪ ,‬קען מען זאגן אויף אן‬ ‫לבו ברשותו‪.‬‬ ‫כדי צו זען דאס אינעווייניג‪ ,‬ער זאגט‪" :‬נשים לב להתבונן‬ ‫אנדערן אופן‪.‬‬ ‫באמרי קודש הרמב"ם" ‪ -‬מען דארף זיך מתבונן זיין אין‬ ‫די ווערטער פונעם רמב"ם‪ ,‬זאגט ער‪ :‬יעדעס ווארט‬ ‫עס איז דאך ידוע וואס דער רמב"ם זאגט אז דער ענין‬ ‫דער ענין פון 'חודש כסלו' איז‪ :‬זיך מדבק‬ ‫פון קדושת המחשבה דאס דאס איז די גרעסטע עבודה‬ ‫זיין די מחשבות אינעם אויבערשטן דאס‬ ‫אינעם רמב"ם איז דאך אויסגערעכנט‪ ,‬אויף יעדן‬ ‫פון א מענטש‪ ,‬עס איז נישטא נאך א זאך וואס א מענטש‬ ‫ווארט אינעם רמב"ם ליגט דאך אן א שיעור‪.‬‬ ‫ברענגען דעם גרעסטן אור‬ ‫האט אזא שטארקן יצר הרע ווי אויף דעם ענין פון הייליגע‬ ‫עס שטייט אין ישמח ישראל אויף ראש חודש כסלו‬ ‫זאגט ער‪ ,‬נאכדעם וואס ער זאגט שוין "יפנה עצמו‬ ‫מחשבות‪ ,‬צו זיין אפגעהיטן‪ ,‬וואס דאס איז דער יסוד‪ ,‬די‬ ‫זאגט ער "שמות החדשים עלו מבבל" ‪ -‬די נעמען פון די‬ ‫ומחשבתו לדברי תורה"‪ ,‬וואס "יפנה עצמו ומחשבתו‬ ‫גאנצע מצב רוחני פון א מענטש ווענדט זיך אלעס אין זיינע‬ ‫חדשים הייבן אויף אידישע קינדער פונעם גלות בבל‪,‬‬ ‫לתורה" מיינט דאך שוין אינגאנצן ליגן אין לערנען‪,‬‬ ‫מחשבות‪ ,‬די מחשבות דאס איז דער מענטש אליינס‪,‬‬ ‫יעדער איד האט זיך זיין גלות וואס עס איז אים מבלבל‪,‬‬ ‫לייגט ער נאך צו נאכמער‪" :‬וירחיב דעתו בחכמה"‪ ,‬נאך‬ ‫"במקום שמחשבתו של אדם" ‪ -‬דארט וואו זיינע‬ ‫עס שלעפט אים אוועק פון באשעפער‪ .‬די נעמען פון‬ ‫ווייטער‪" ,‬שלא די לו במה שכתוב יפנה עצמו ומחשבתו‬ ‫מחשבות זענען "שם הוא נמצא"‪ ,‬אז עס איז מחשבות‬ ‫די חדשים; יעדער חודש איז אן אור‪ ,‬האט זיך זיינע‬ ‫לתורה‪ ,‬רק הוסיף לומר וירחיב דעתו בחכמה"‪.‬‬ ‫קדושות דעמאלטס איז איין שטיק קדושה‪ ,‬און פארקערט‬ ‫סגולות ארויסצוהייבן א איד פון זיין גלות‪ ,‬און אין די‬ ‫חלילה איז פארקערט‪.‬‬ ‫זאגט ער‪" :‬כי הלומד בלי עיון‪ ,‬הגם שטוב הוא להעביר‬ ‫נעמען איז מרומז די אור פון יעדן חודש‪.‬‬ ‫מחשבות רעות" ‪ -‬זעט אויס יעדע זאך העלפט אוועק‬ ‫זאגט דער רמב"ם (איסו"ב פכ"ב ה' יח‪-‬כא)‪ ,‬אז וואס איז‬ ‫זאגט ער א מורא'דיגן ענין אין דעם חודש כסלו‪,‬‬ ‫צו נעמען מחשבות רעות‪" ,‬עם כל זה אינו כמו המעמיק‬ ‫די עצה‪ ,‬די איינציגסטע עצה איז ‪ -‬זאגט דער רמב"ם‬ ‫זאגט ער‪ :‬מצד אחד איז כסלו א זמן פון חשכות‪ ,‬די‬ ‫ומעיין בעיון רב ועמוק בתורה ובהלכותיה ודיניה‪ ,‬כי אז‬ ‫‪" -‬אין לך דבר בכל התורה שקשה לפרוש ממנו"‬ ‫לענגסטע נעכט הייבן זיך אן אין כסלו‪ ,‬מצד שני איז‬ ‫צריך לפשוט עצמו מכל וכל מעסק העולם" ‪ -‬אז מען וויל‬ ‫אזויווי דער ענין אז עס זאל זיין מחשבות קדושות‪,‬‬ ‫כסלו דער אור פון חנוכה‪ ,‬דער געוואלדיגער אור וואס‬ ‫אמת'דיג פארשטיין און זיך מעמיק זיין אין די תורה‬ ‫"לכך ראוי לאדם להרגיל עצמו בקדושה יתירה"‪ ,‬זאגט‬ ‫טוט מאיר זיין אויף אלע זמני החשכות‪ ,‬אלעס איז‬ ‫דארף מען זייער שטארק זיך מסיח דעת זיין פון אלע‬ ‫ער‪ :‬מען דארף זיך אוועקשטעלן א שטארקע שמירה‬ ‫אינעם זעלבן חודש‪.‬‬ ‫אנדערע זאכן פון די וועלט‪ ,‬דעמאלטס איז "בוא יבוא‬ ‫צו זיין קדושה יתירה‪ ,‬זאגט ער‪ :‬אבער "גדולה מכל‬ ‫אל הקודש פנימה" ‪ -‬ווערט ער נתקדש‪ ,‬ער קומט אריין‬ ‫זאת אמרו" ‪ -‬די גרעסטע עצה איז‪ ,‬אז "יפנה עצמו‬ ‫זאגט ער‪ ,‬דאס איז אלעס אין דעם חודש כסלו‪ ,‬וואס‬ ‫אין די קדושה‪ ,‬ער ווערט איין שטיק קדושה‪" ,‬ואז נמלט‬ ‫ומחשבתו לדברי תורה וירחיב דעתו בחכמה‪ ,‬שאין‬ ‫די נאמען כסלו קומט לערנען‪ ,‬עס איז דא א פסוק‬ ‫ונושע מכל הרהור רע"‪ ,‬דאס איז די שטערקסטע ישועה‬ ‫ההרהור מצוי אלא בלב פנוי מן החכמה"‪ ,‬א מענטש‬ ‫(תהילים לח‪ ,‬ח) "כי כסלי מלאו נקלה ואין מתם בבשרי"‪ ,‬זאגט‬ ‫פון אלע הרהורים רעים‪ ,‬און דורך דעם איז "בוא יבוא‬ ‫לייגט זיך אריין עצמו ומחשבתו‪ ,‬דער גאנצער מענטש‬ ‫ער‪" ,‬כסלי"‪ ,‬דאס ווייזט אויף די מחשבות‪ ,‬מחשבות‬ ‫לדביקות הבורא ברוך שמו באהבה רבה והתלהבות גדול‬ ‫לייגט זיך אריין אין לערנען‪ ,‬ער ליגט אין לערנען‪ ,‬לעבט אין‬ ‫דאס איז די כסלים‪ ,‬א מענטש קען זיין חלילה נעבעך‬ ‫על ידי זה"‪.‬‬ ‫לערנען‪ ,‬די תורה איז נישט אזוי בלויז ער זאגט די ווערטער‪,‬‬ ‫"מלאו נקלה" ‪ -‬פיל מיט מחשבות וואס טויגן נישט‪,‬‬ ‫נאר ער לייגט זיך אריין אינעם לערנען מיט'ן גאנצן קאפ און‬ ‫וואס דאס מאכט חרוב א מענטש אינגאנצן רחמנא‬ ‫מחשבה‪ ,‬מיט'ן גאנצן הארץ און נשמה‪ ,‬די גאנצע מוח לייגט‬ ‫ליצלן‪ ,‬אז עס איז "אין מתום בבשרי" ‪ -‬מכף רגל ועד‬ ‫אז עס איז דא א התגברות היצר אויף די‬ ‫ער אריין אינעם לערנען‪" ,‬ירחיב דעתו בחכמה"‪ ,‬דעמאלטס‬ ‫ראש אין בו מתום‪ ,‬פון זיינע אברים רוחניים לייגט אים‬ ‫מחשבה מוז מען זיך אריינלייגן אין לערנען‬ ‫איז ער זוכה צו דעם ריכטיגן קדושת המחשבה‪ ,‬דאס איז‬ ‫דאס נעבעך אינגאנצן אוועק‪ ,‬דער ענין פון מחשבה‪,‬‬ ‫צו ניצל ווערן פון אים‬ ‫דער שטערקסטער כח‪.‬‬ ‫אלעס איז דאך תלוי אין די מחשבות פון א מענטש‪ .‬אז‬ ‫זאגט ער אז די קומענדיגע וואכעדיגע סדרה שטייט‬ ‫עס איז "כסלי מלאו נקלה" איז דאס רחמנא ליצלן די‬ ‫(בראשית ל‪ ,‬ח) "נפתולי אלקים נפתלתי עם אחותי"‪ ,‬זאגט ער‪,‬‬ ‫חודש כסלו וואס איז דער זמן פון קבלת‬ ‫גרעסטע חשכות וואס איז דא‪.‬‬ ‫"אחותי"‪ ,‬די גמרא דרש'נט (שבת קמה‪" ):‬אמור לחכמה‬ ‫התורה פון תורה שבעל פה האט די כח מען‬ ‫זאגט ער‪ :‬עס איז דא אן אנדערע פסוק (משלי ג‪ ,‬כו)‬ ‫אחותי את (משלי ז‪ ,‬ד)‪ ,‬אם ברור לך הדבר" ‪ -‬אז מען איז‬ ‫זאל האבן מחשבות קדושות‬ ‫"כי ה' יהיה בכסלך ושמר רגלך מלכד" ‪ -‬אז דו וועסט‬ ‫קלאר אין לערנען "כאחותך שהיא אסורה" דעמאלסט‬ ‫איז ממילא 'כסלו' וואס דאס איז דער זמן פון קבלת‬ ‫ארייננעמען דעם אויבערשטן אין דיינע מחשבות אין‬ ‫"אומרהו"‪ ,‬אחותי ווייזט אויף קלארקייט אין לערנען‪.‬‬ ‫התורה פון תורה שבעל פה‪ ,‬די תורה שבעל פה קען‬ ‫דיינע כסלים וואס דאס ווייזט אויף די ענין פון מחשבה‪,‬‬ ‫אנצוקומען צו קלארקייט אין לערנען דארף זיין‬ ‫מען נישט קונה זיין נאר אויף אזא מין אופן פון "ממית‬ ‫ער ברענגט ארויס דאס אז דו וועסט שטארק בוטח‬ ‫פאר דעם א שטארקער עיון התורה‪ .‬זאגט ער‪" :‬נפתולי‬ ‫עצמו עליה"‪ ,‬אזוי זאגט דארטן דער מדרש‪" ,‬יפנה‬ ‫זיין אין באשעפער‪ ,‬אז דער מענטש האט א שטארקע‬ ‫אלקים"‪ ,‬דעם ריכטיגן דביקות אינעם אויבערשטן‪,‬‬ ‫עצמו ומחשבתו" דאס מיינט דאך "ממית עצמו עליה"‪,‬‬ ‫בטחון אין אויבערשטן און גלייבט און ווייסט אז ער‬ ‫איז "עם אחותי" ‪ -‬אז מען לייגט זיך אריין אינעם‬ ‫מסיח דעת זיין פון אלעם‪ ,‬און זיך אריינלייגן אינגאנצן‬ ‫בעט פון באשעפער דער אויבערשטער זאל אים‬ ‫לערנען אויף אזא אופן פון "אמור לחכמה אחותי‬ ‫נאר אין דעם‪.‬‬ ‫ארויסנעמען אפילו פונעם גרעסטן שפל המצב וואס‬ ‫את"‪ ,‬ארויסצוקומען א קלארקייט אינעם לערנען‪" .‬גם‬ ‫ער איז‪ ,‬העלפט אים דער אויבערשטער און ער נעמט‬ ‫דעמאלטס איז דער זמן וואס אפילו ווען עס איז‬ ‫יכולתי"‪ ,‬דאס איז די ריכטיגע מנצח זיין דעם יצר הרע‪,‬‬ ‫אים ארויס‪.‬‬ ‫"כסלי מלאו נקלה" חלילה‪ ,‬אבער "ה' יהיה בכסלך"‪,‬‬ ‫די ריכטיגע תבלין כנגד יצר הרע‪ ,‬אז מען זאל קענען‬ ‫די תורה הקדושה איז דער אויבערשטער אליינס‪ ,‬און אז‬ ‫דאס ליגט אינעם חודש כסלו‪ ,‬אז "ה' יהיה בכסלך"‬ ‫זוכה זיין צו מחשבות קדושות‪.‬‬ ‫דו ביסט זיך מייגע בתורה ביסט זיך מדבק דיין מחשבה אין‬ ‫‪ -‬אז דו וועסט שטארק אריינברענגען א שטארקע‬ ‫זאגט ער‪" :‬מאויבי תחכמני" (תהילים קיט‪ ,‬צח)‪ ,‬זאגט ער‪:‬‬ ‫דברי תורה‪ ,‬אז עס איז "יפנה עצמו ומחשבתו לדברי תורה"‪,‬‬ ‫בטחון און זיך אנכאפן שטארק אין דעם אז דער‬ ‫יעדער ווייסט אז מען דארף עוסק זיין בתורה‪ ,‬אבער‬ ‫ביסטו דבוק אינעם באשעפער‪ ,‬אז "ה' יהיה בכסלך"‪ ,‬דער‬ ‫אויבערשטער וועט דיך ארויסנעמען אפילו פון דעם‬ ‫עוסק זיין בתורה? לערנען! אז מען לערנט קען מען‬ ‫אויבערשטער איז אין דיין מחשבות‪ ,‬דו ווערסט איינס מיט'ן‬ ‫גרעסטן שפל המצב וואס דו ביסט‪ ,‬וועט זיין "ושמר‬ ‫מיינען אז מען איז שוין יוצא‪ .‬זאגט ער‪" ,‬כל המיקל מקלו‬ ‫באשעפער‪" ,‬ושמר רגלך מלכד"‪ ,‬דער מוח געבט דאך‬ ‫רגלך מלכד"‪.‬‬ ‫יגיד לו"‪ ,‬יא‪ ,‬איך לערן דאך‪ ,‬איך האב א שיעור‪ ,‬איך‬ ‫דעם חיות פאר'ן גאנצן גוף‪ ,‬און אז דער מוח איז דבוק‬ ‫דאס איז כסלו‪ ,‬מצד אחד די גרעסטע חשכות‪ ,‬און‬ ‫לערן‪ ,‬און מיט דעם מיינט מען אז מען איז שוין יוצא‪.‬‬ ‫אין באשעפער דורך די תורה הקדושה ווערט דער‬ ‫מצד אחד דער גרעסטער אור וואס טוט מאיר זיין דעם‬ ‫אבער זאגט ער‪" ,‬מאויבי"‪ ,‬פון דעם וואס איך זע פון מיין‬ ‫גאנצער גוף האדם נתקדש‪.‬‬ ‫גרעסטן חשכות‪ ,‬אלעס ליגט אין דעם ענין פון כסלו‬ ‫שונא‪ ,‬דער גרעסטער שונא מיין יצר הרע‪ ,‬פון דעם מלחמה‬ ‫און דאס איז די סגולה און דער כח פונעם חודש‬ ‫וואס דאס ווייזט אויף דעם ענין פון מחשבה‪ ,‬רחמנא‬ ‫וואס איך האב מיט אים אויף די הרהורי עבירה צו קענען‬ ‫כסלו‪" ,‬ה' יהיה בכסלך"‪ ,‬זיך מדבק זיין די מחשבה‬ ‫ליצלן מחשבות וואס טויגן נישט איז די גרעסטע חשכות‪,‬‬ ‫האבן מחשבות קדושות‪ ,‬אויף דעם איז דאך נישטא קיין‬ ‫אינעם אויבערשטן‪ ,‬די קדושת המחשבה‪ ,‬אז אפילו‬ ‫און "ה' יהיה בכסלך" אנכאפן מחשבות אינעם אויבערשטן‬ ‫עצה נאר זיך אריינלייגן אין לערנען‪" ,‬תחכמני" ‪ -‬פון דעם‬ ‫חלילה ווען כסלי מלא נקלה‪ ,‬קען מען זיך פון דעם‬ ‫דאס איז די גרעסטע אור וואס נעמט ארויס פונעם גרעסטן‬ ‫זע איך ווי ווייט‪" ,‬מה יעשה אדם ויחכם ירבה בישיבה" ‪ -‬זיך‬ ‫ארויסהייבן‪.‬‬ ‫חשכות‪.‬‬ ‫פרשת תולדות תשפ"ז לפ"ק ‪ /‬שיעור עבודה וחסידות‬ ‫ב‬ ‫דאס ערשטע דארף מען מסביר זיין אביסל‪ ,‬עס איז‬ ‫אריינלייגן אין תורה מיט א שטארקייט‪" ,‬כי לעולם הוא לי"‪,‬‬ ‫אינעם ווארט וואס איז מרומז 'חנוכה' איז‬ ‫אביסל שווער צו פארשטיין‪ ,‬סיי וואס ער זאגט‪ ,‬און‬ ‫כסדר כסדר ליגן אין די תורה הקדושה‪ ,‬דאס איז די‬ ‫מרומז דער ענין פון האבן מחשבות קדושות‬ ‫אפילו די גמרא אויך‪ ,‬די גמרא זאגט‪" :‬מניין שהדיבור‬ ‫"מאויבי"‪ ,‬פון דעם זעט מען ווי ווייט מען דארף ליגן‬ ‫אבער ער לייגט אריין דאס גאנצע ענין‪ ,‬דא ביי דעם‬ ‫כמעשה שנאמר בדבר ה' שמים נעשו"‪ ,‬און ער שטעלט‬ ‫אין די תורה‪.‬‬ ‫"ויאמר אלקים יהי אור"‪ ,‬פון דעם נעמט מען דאס‪ .‬מען‬ ‫צו אויף מחשבה אויך‪ .‬לכאורה‪ ,‬ביים אויבערשטן איז‬ ‫ווייסט דאך וואס אלע ספרים הקדושים זענען פיל‪,‬‬ ‫דער בני יששכר מיט אלע‪ ,‬אז אינעם "ויאמר אלקים יהי‬ ‫א דיבור כמעשה‪ ,‬ווי קען מען פון דעם נעמען אויף א‬ ‫אזויווי א דיבור איז כמעשה איז מחשבה‬ ‫מענטש אז דיבור כמעשה‪ ,‬ביים אויבערשטן איז א‬ ‫אויך כמעשה‬ ‫אור"‪ ,‬דא ליגט דער ענין פון חנוכה‪ ,‬דער אור פון חנוכה‪,‬‬ ‫מחשבה כמעשה‪.‬‬ ‫דער "יהי אור"‪ ,‬דאס איז דער פינף און צוואנציגסטער‬ ‫אינטעראסאנט איז אבער‪ ,‬אז ער טייטשט דארטן‬ ‫ווארט אין די תורה שטייט אין בני יששכר‪ ,‬דאס איז‬ ‫דער מדרש‪ ,‬אנהייב פרשת בראשית איז דא א‬ ‫רומז אויף יום כ"ה‪ ,‬מען ציילט די מספר התיבות פון‬ ‫באקאנטער מדרש (בר"ר פ"ג ס"א) "פתח דבריך יאיר‬ ‫בראשית ברא אלקים‪ ,‬איז דער "אור" פון דעם ווארט‬ ‫מבין פתיים" (תהילים קיט‪ ,‬קל)‪" ,‬תחלת דבריך במעשה‬ ‫"ויאמר אלקים יהי אור"‪ ,‬דער פינף און צוואנציגסטער‬ ‫א מענטש לייגט זיך אריין עצמו‬ ‫בראשית איז געווען (בראשית א‪ ,‬ג) "יהי אור"‪ ,‬משם יבינו‬ ‫ווארט‪ ,‬דאס איז רומז אויף דעם כ"ה כסלו פון חנוכה‪.‬‬ ‫ומחשבתו אין לערנען‪ ,‬ער ליגט‬ ‫הכל ויפתחו בדברי תורה" ‪ -‬דער ערשטער דיבור פון‬ ‫אויבערשטן במעשה בראשית איז געווען "יהי אור"‪ ,‬פון‬ ‫"וחושך על פני תהום" שטייט דאך אין מדרש אז דאס‬ ‫אין לערנען‪ ,‬לעבט אין לערנען‪,‬‬ ‫דעם דארף יעדער פארשטיין אז "ויפתחו בדברי תורה"‬ ‫איז יון שהחשיכו עיניהם של ישראל בגזירותיהם‪,‬‬ ‫"ויאמר אלקים יהי אור" דאס איז דער אור פון חנוכה‬ ‫די תורה איז נישט אזוי בלויז‬ ‫‪ -‬מען דארף דאס ערשטע לייגן דעם דגש אויף די דברי‬ ‫וואס טוט מאיר זיין דעם חושך פונעם יון‪.‬‬ ‫ער זאגט די ווערטער‪ ,‬נאר ער‬ ‫תורה דאס לערנען זאל זיין אזויווי עס דארף צו זיין‪.‬‬ ‫איז ממילא לויט ווי מען רעדט‪ ,‬אז דער אור פון‬ ‫לייגט זיך אריין אינעם לערנען‬ ‫וואס איז דער פשט‪ ,‬זאגט ער אזוי‪ ,‬עס שטייט דאך‬ ‫חנוכה דאס איז דער ענין פון קבלת התורה שבעל‬ ‫מיט'ן גאנצן קאפ און מחשבה‪,‬‬ ‫(אבות פ"ה מ"א) "בעשרה מאמרות נברא העולם"‪ ,‬מיט‬ ‫פה‪ ,‬וואס דאס ברענגט דעם כח פון "ה' יהיה בכסלך"‪,‬‬ ‫מיט'ן גאנצן הארץ און נשמה‪,‬‬ ‫צען מאמרות‪ ,‬און עס שטייט נאר ניין מאל "ויאמר"‪,‬‬ ‫מחשבות קדושות‪ ,‬איז טאקע אין דעם "יהי אור"‪ ,‬דא‬ ‫דעמאלטס איז ער זוכה צו דעם‬ ‫שטייט אז "בראשית" דאס איז במחשבה‪ .‬עס שטייט‬ ‫אין זוהר הקדוש דאס ענין שוין‪ ,‬אינטרעסאנט‪ ,‬ער‬ ‫ליגט "משם יבינו הכל ויפתחו בדברי תורה"‪ ,‬דא ליגט‬ ‫דער ענין וואס דאס מיינט א מחשבה‪.‬‬ ‫ריכטיגן קדושת המחשבה‬ ‫ברענגט עס נישט פון זוהר הקדוש‪ ,‬ער בויעט אויס א‬ ‫חשבון אז פארדעם שטייט נישט בראשית‪ ,‬בראשית‬ ‫איז טאקע א מאמר אבער דאס איז נישט געווען‬ ‫דער אור פון חנוכה איז דער אור הגנוז וואס‬ ‫קיין דיבור‪ ,‬אלע מעשה בראשית איז געווען מיט א‬ ‫מען האט באהאלטן בתחלת הבריאה‬ ‫די מחשבה מיט די דיבור וואס קומען‬ ‫דיבור פון אויבערשטן‪ ,‬בראשית דאס איז די ערשטע‬ ‫ווידער זאגן דאך אויך אלע אז דער "יהי אור"‪,‬‬ ‫מכח הנשמה קען מען ארויסלערנען פון‬ ‫מאמר‪ ,‬דאס איז געווען בלויז א מחשבה‪ ,‬בראשית‬ ‫כפשוטו רעדט מען דאך פון דעם אור וואס איז געווען‬ ‫אויבערשטן אויף א מענטש‬ ‫איז א מחשבה‪" ,‬בראשית" ‪ -‬מיט מחשבה האט דער‬ ‫בתחלת הבריאה‪ ,‬וואס דאס איז דאך אזא גרויסע‬ ‫אויבערשטער באשאפן "את השמים ואת הארץ"‪.‬‬ ‫מען קען עס אבער מסביר זיין מיט דעם וואס דער‬ ‫לעכטיגקייט‪ ,‬דער אור הגנוז וואס מען האט געקענט‬ ‫רבי זכרונו לברכה זאגט אין דברי יואל פרשת תרומה‪,‬‬ ‫זאגט ער אזוי‪ ,‬די גמרא זאגט (שבת קיט‪" :):‬מניין‬ ‫זען מסוף העולם ועד סופו‪ .‬וואס דאס האט משמש‬ ‫זאגט דער רבי אויף דעם ענין וואס חכמינו ז"ל זאגן‬ ‫שהדיבור כמעשה"‪ ,‬פון וואו זעט מען ביי א מענטש‬ ‫געווען ל"ו שעות‪ ,‬עס שטייט זעקס און דרייסיג מאל‬ ‫(יומא כט‪ ).‬אז "הרהורי עבירה קשים מעבירה" ‪ -‬הרהור‬ ‫אז א דיבור איז נישט קיין פשוט'ע זאך‪ ,‬א דיבור קען‬ ‫דא אין די תורה דער לשון פון אור נר מאורות‪ ,‬דאס‬ ‫עבירה איז נאך הארבער ווי א מעשה עבירה‪.‬‬ ‫אויסזען ביי א מענטש עס איז גארנישט‪ ,‬א דיבור‬ ‫איז זעקס און דרייסיג‪ ,‬שטייט אז די ל"ו נרות פון חנוכה‬ ‫אויף דעם איז דער רבי מסביר דאס ענין‪ ,‬זאגט ער‬ ‫איז פונקט ווי א מעשה‪" ,‬שנאמר (תהילים לג‪ ,‬ו) בדבר ה'‬ ‫דאס איז קעגן די ל"ו שעות פונעם אור הגנוז‪ ,‬ווייל דער‬ ‫אזוי‪ ,‬אז עס שטייט דאך (נדה לא‪" ).‬שלשה שותפין באדם‪,‬‬ ‫שמים נעשו"‪ ,‬אזוי זאגט די גמרא אין מסכת שבת‪ .‬דער‬ ‫אור פון חנוכה איז פונעם אור הגנוז‪ .‬יעדער ווייסט‬ ‫הקדוש ברוך הוא ואביו ואמו"‪ .‬דער גוף קומט פון די‬ ‫אויבערשטער האט באשאפן די גאנצע וועלט מיט‬ ‫עס‪ ,‬דער בני יששכר איז מאריך אויף דעם‪ ,‬ער ברענגט‬ ‫טאטע מאמע‪ ,‬און די נשמה קומט פונעם באשעפער‪.‬‬ ‫א דיבור‪" ,‬בדבר ה' שמים נעשו"‪ ,‬פון דעם דארף א‬ ‫שלשה עדים נאמנים בעלי רוח הקודש אז דער אור‬ ‫די מעשים טוט א מענטש מער מיט'ן גוף‪ ,‬אלעס‬ ‫מענטש זען אז א דיבור איז נישט קיין פשוט'ע זאך‪ ,‬א‬ ‫פון חנוכה דאס איז פון דעם אור הגנוז‪ ,‬פונעם אור פון‬ ‫דארף מען האבן די נשמה אויך‪ ,‬אבער עס איז בעיקר‬ ‫דיבור איז כמעשה‪.‬‬ ‫תחילת הבריאה‪.‬‬ ‫מיט'ן גוף‪ .‬די מחשבות און די דיבורים דאס נעמט‬ ‫זאגט ער‪ ,‬לויט ווי עס שטייט דא אז די "בראשית"‬ ‫טאקע אויף כסלו זאגט אויך דער בני יששכר אז עס‬ ‫זיך‪ ,‬מחשבה איז זיכער מער א דבר רוחני‪ ,‬דאס איז‬ ‫וואס דאס איז געווען דער ערשטער דיבור פון‬ ‫איז כס ל"ו‪ ,‬די אור הגנוז וואס האט משמש געווען ל"ו‬ ‫מער פון די חלק הנשמה‪ .‬און דער דיבור שטייט אויך‬ ‫בריאת שמים איז גאר א מחשבה‪ ,‬פון דעם זעט‬ ‫שעות‪ ,‬געווענליך איז דאס פארדעקט‪ ,‬אבער אז עס‬ ‫(בראשית ב‪ ,‬ז) "לנפש חיה" ‪" -‬לרוח ממללא"‪" ,‬ויהי האדם‬ ‫מען אז א מחשבה איז אויך נישט קיין פשוט'ע זאך‪,‬‬ ‫קומט חודש כסלו ווערט דאס נתגלה‪.‬‬ ‫לנפש חיה"‪ ,‬דער כח הדיבור נעמט זיך פון די נשמה‪.‬‬ ‫מחשבה איז אויך כמעשה‪ ,‬פונקט ווי בדיבור האט‬ ‫איז איינע פון די ענינים פון דעם אור הגנוז‪ ,‬ברענגען‬ ‫איז ממילא‪ ,‬א איד וואס האט א נשמה קדושה וואס‬ ‫דער אויבערשטער באשאפן די וועלט‪ ,‬האט דער‬ ‫דאך אלע "היכן גנזו גנזו בתורה"‪ ,‬עס שטייט אז דער‬ ‫איז א חלק אלוק ממעל‪ ,‬זיינע הרהורים‪ ,‬זיינע דיבורים‪,‬‬ ‫אויבערשטער מיט א מחשבה באשאפן די וועלט‪.‬‬ ‫אויבערשטער האט באהאלטן דער אור הגנוז‪ ,‬און‬ ‫דאס איז מיט די מחשבה‪ ,‬ממילא דער פגם איז אויך‬ ‫זאגט ער‪" :‬תחילת דבריך" איז "ויהי אור"‪ ,‬דאס איז‬ ‫לעתיד לבוא וועט עס נתגלה ווערן‪ ,‬אבער יעצט‪,‬‬ ‫אינעם חלק המחשבה‪ .‬אז ער טוט א מעשה איז עס‬ ‫דער ערשטער דיבור‪ ,‬ווייל בראשית דאס איז נאר‬ ‫ווילאנג עס איז באהאלטן‪ ,‬וואו איז דאס באהאלטן‪,‬‬ ‫בלויז אינעם חלק אינעם גוף וואס דאס איז חלק אביו‬ ‫במחשבה‪ ,‬זעט מען פון דעם אז מחשבה כמעשה‪ .‬אזוי‬ ‫שטייט אז עס איז באהאלטן אין די תורה הקדושה‪.‬‬ ‫ואמו‪ ,‬א מחשבה‪ ,‬הרהורי עבירה‪ ,‬דאס איז די חלק‬ ‫וואלט א מענטש געקענט מיינען‪ :‬א מחשבה‪ ,‬האב איך‬ ‫הנשמה וואס דאס איז די חלק אלקי ממעל‪ ,‬פארדעם‬ ‫געטראכט‪ ,‬יא געטראכט‪ ,‬נישט געטראכט‪ ,‬וואס איז א‬ ‫די גרעסטע תענוג בעולם איז שפירן קרבת‬ ‫איז עס אסאך הארבער‪ ,‬איז "הרהורי עבירה קשים‬ ‫מחשבה? עס איז עפעס א דבר שאין בו ממש? רחמנא‬ ‫ה'‬ ‫מעבירה"‪.‬‬ ‫ליצלן א מענטש געבט זיך נישט אכטונג די מחשבות ווייל‬ ‫שטייט אז דער פשט איז‪ ,‬אז דער אמת איז דאך‬ ‫על כל פנים‪ ,‬לויט דעם פארשטייט מען זייער גוט‬ ‫עס איז דא אזא מין הרגש‪ ,‬מען נעמט נישט גענוג שטארק‬ ‫אז דער גרעסטער תענוג איז קרבת ה'‪ ,‬אלע ווייסן‬ ‫דער נועם מגדים זאגט‪ ,‬אז מען זעט ביים אויבערשטן‬ ‫דעם חומר וואס דאס מיינט א מחשבה‪ .‬זאגט ער‪ ,‬פון דא‬ ‫דעם מסילת ישרים וואס ער הייבט אן‪ ,‬אז די יסוד פון‬ ‫אז מחשבה כמעשה‪ ,‬דיבור כמעשה‪ ,‬א מחשבה‪ ,‬א‬ ‫זעסטו אז תחילת הבריאה איז געווען "בראשית" דעם ענין‬ ‫א מענטש אויף די וועלט ער זאל וויסן וואס זיין ציל‬ ‫דיבור פון א איד דאס נעמט זיך דאך מכח די נשמה‬ ‫פון מחשבה‪ ,‬דארפסטו וויסן אז מחשבה איז גארנישט קיין‬ ‫איז‪ ,‬פארוואס ער איז דא אויף די וועלט‪ ,‬זאגט ער‬ ‫וואס איז א חלק אלקי ממעל‪ ,‬איז דאס גארנישט קיין‬ ‫פשוט'ע זאך‪ ,‬איי‪ ,‬איז דאך גארנישט אזוי פשוט די עצה‬ ‫דער ציל פון א מענטש איז אנצוקומען צום גרעסטן תענוג‪,‬‬ ‫פשוט'ע זאך א מחשבה‪ .‬איז "משם יבינו הכל ויפתחו‬ ‫אויף דעם ענין פון קדושת המחשבה‪" ,‬משם יבינו הכל‬ ‫"להתענג על השם וליהנות מזיו שכינתו"‪ ,‬קענען זיין נאנט‬ ‫בדברי תורה"‪ ,‬איז פארדעם איז די איינציגסטע עצה‬ ‫ויפתחו בדברי תורה"‪ ,‬נאר זיך אריינלייגן אין לערנען‪,‬‬ ‫צום באשעפער‪" ,‬שזהו העידון הגדול והתענוג האמיתי‬ ‫אויף שמירת המחשבה נאר "יפנה עצמו ומחשבתו‬ ‫"יפנה עצמו ומחשבתו לדברי תורה"‪ ,‬דאס איז די עצה‪.‬‬ ‫מכל העידונים שיכולים להימצא"‪ ,‬דער גרעסטער סארט‬ ‫לדברי תורה"‪.‬‬ ‫אזוי טייטשט דער נועם מגדים‪.‬‬ ‫ג‬ ‫שיעור עבודה וחסידות ‪ /‬פרשת תולדות תשפ"ז לפ"ק‬ ‫היצר זאלן נישט תופס מקום זיין‪.‬‬ ‫האט גארנישט קיין גבול וויפיל יעדער איינער לפי‬ ‫תענוג וואס איז נאר שייך איז דער ענין פון קרבת ה'‪.‬‬ ‫בחינתו‪ ,‬וויפיל ער זאל זוכה זיין צו דעם תענוג‪ ,‬און‬ ‫אבער כדי מען זאל זוכה זיין אנצוקומען צו דעם‬ ‫דער אור חנוכה איז די תורה שבעל פה וואס‬ ‫דאס איז שייך אפילו בעולם הזה צו דעם זוכה זיין‪.‬‬ ‫תענוג ‪ -‬טאמער וואלט מען תיכף געשפירט דעם‬ ‫דאס איז מבטל אלע כוחות היצר‬ ‫דאס איז וואס דער אור החיים הקדוש זאגט "אילו‬ ‫תענוג וואלט דאך נישט געווען קיין רבותא‪ ,‬וואלט דאך‬ ‫"וחושך על פני תהום שהחשיכו"‪ ,‬די כח פון יון‬ ‫היו בני אדם מרגישים עריבות ומתיקות התורה"‪ ,‬דאס‬ ‫עס יעדער נאכגעלאפן ‪ -‬געפינט מען זיך קודם אין אן‬ ‫וואס זיי האבן געקענט שלעפן צו זייערע תאוות‪,‬‬ ‫איז אלעס די תענוג פון קרבת ה' וואס איז דא דורך‬ ‫עולם הזה וואס דארט איז באהאלטן‪ ,‬דארט שפירט‬ ‫צו זייערע כוחות הטומאה‪ ,‬איז אלץ געווען ווייל זיי‬ ‫די תורה‪ .‬אבער די שטערקסטע כח צו קענען צו דעם‬ ‫מען נישט דעם תענוג‪ ,‬פארקערט‪ ,‬דער עולם הזה איז‬ ‫האבן פינסטער געמאכט מען זאל נישט שפירן און‬ ‫זוכה זיין איז טאקע דורך יגיעת התורה אליינס‪.‬‬ ‫מלא כוחות המרחיקים את האדם‪ ,‬מלא נסיונות‪" ,‬כל‬ ‫נישט האבן דעם תענוג וואס א איד דארף צו האבן‬ ‫עניני העולם הם נסיונות לאדם"‪ ,‬יעדן טאג גייט מען‬ ‫דער ייטב לב זאגט אז די תורה ווערט אנגערופן מים‪,‬‬ ‫דורך עסק התורה‪ ,‬פארדעם האבן זיי זיך פארלייגט‬ ‫דורך א געוואלד נסיונות וואס שלעפט אוועק פון דעם‬ ‫אזויווי מים מצמיחים כל מיני תענוג‪ ,‬די אלע תענוגים‬ ‫אנטקעגן דעם ענין פון עסק התורה‪.‬‬ ‫אמת'ן תענוג‪ ,‬און דער וואס ער איז עומד אין די אלע‬ ‫גשמיים‪ ,‬אלע פירות‪ ,‬אלע זיסע זאכן‪ ,‬וואקסט אלעס‬ ‫נסיונות‪ ,‬ער איז לוחם יעדן טאג‪ ,‬ער וועט זוכה זייןף דער‬ ‫אבער "ויאמר אלקים יהי אור"‪ ,‬דער אור פון חנוכה‬ ‫ווען מען גיסט עס אן מיט מים‪ .‬די זעלבע זאך‪ ,‬אלע‬ ‫בן חיל וועט זיין דער אדם השלם וואס ער וועט זוכה זיין‬ ‫וואס דאס איז דער אור פון תורה שבעל פה‪ ,‬די‬ ‫סארטן תענוגים רוחניים איז א מענטש זוכה דורך די‬ ‫אנצוקומען צו דעם תענוג האמיתי‪ ,‬דער אמת איז אז‬ ‫יגיעת התורה‪ ,‬וואס דורך דעם איז מען זוכה עס זאל‬ ‫ריכטיגע מים דאס איז תורה‪ ,‬ווי מער ער איז זיך מדבק‬ ‫דער שטערקסטער תענוג איז דער תענוג פון קרבת ה'‪.‬‬ ‫ארויסקומען דער אור הגנוז בתורה‪ ,‬דאס טוט ממילא‬ ‫בתורה‪ ,‬קען ער האבן א תענוג אין א דבר שבקדושה‪ ,‬אין א‬ ‫זיין מבטל דעם כח פון דעם קליפת יון‪.‬‬ ‫תורה‪ ,‬אין א תפלה‪ ,‬אין א מצוה‪ ,‬אין א יום טוב‪ ,‬אין א שבת‪,‬‬ ‫די שטערקסטע קרבת ה' איז דא דורך עסק התורה‪,‬‬ ‫די אלע תענוגים רוחניים קען ער זוכה זיין דורך ווי שטארק‬ ‫ווי עס שטייט אין ספרים הקדושים‪ .‬יעדע מצוה איז א‬ ‫און ממילא פארדעם איז דאס אזא שטארקער‬ ‫ער איז זיך מדבק אין די תורה הקדושה‪ ,‬וואס די תורה‬ ‫לשון צוותא‪ ,‬איז מען נאנט צום באשעפער‪ ,‬ווילאנג מען‬ ‫יסודות'דיגער כח וואס טוט מאיר זיין כלל ישראל‪ ,‬ווי‬ ‫הקדושה ווערט אנגערופן מים‪.‬‬ ‫איז מלובש אין א גוף גשמי אין אן עולם גשמי שפירט‬ ‫עס שטייט דאך אז אין גאנצן חושך הגלות טוט דאס‬ ‫מען נישט דעם גרויסן תענוג‪ .‬ווען מען וועט אנקומען‬ ‫מאיר זיין‪ ,‬ווייל דער אור פון תורה שבעל פה‪ ,‬מדבק זיין‬ ‫מיינט דאס אז דער ריכטיגער אור‪ ,‬וואס איז מען‬ ‫אויף יענע וועלט וועט מען שפירן‪ ,‬אזוי שטייט דאך‬ ‫די מחשבה אין די תורה הקדושה‪ ,‬דאס טוט באלייכטן‬ ‫זאל זוכה זיין צו זען דעם תענוג פון קרבת ה'‪ ,‬דאס איז‬ ‫אז שכר מצוה מצוה‪ ,‬מען וועט נישט דארפן געבן‬ ‫דעם אור הגנוז וואס איז דא אין א נשמה פון א איד‪,‬‬ ‫גנוז בתורה‪ ,‬און דאס איז דער אור פון חנוכה‪ ,‬די ימי‬ ‫נאכאמאל שכר פאר א מצוה‪ ,‬די אלע עניני שכר וואס‬ ‫דאס ברענגט דעם "ה' יהיה בכסלך"‪ ,‬איז בכח זה דאס‬ ‫חנוכה און די חודש כסלו איז מסוגל אויף דעם‪.‬‬ ‫עס שטייט דאס איז משלים לשבר את האוזן‪ ,‬מען זאל‬ ‫געבט די אלע כוחות הקדושה פאר א איד‪.‬‬ ‫פארשטיין די גרויסע תענוגים וואס וועט זיין‪ ,‬אבער‬ ‫דארף מען דאס געדענקען‪ ,‬מען גייט אריין אין אזא‬ ‫אז מען האט מחשבות קדושות דורך יגיעת‬ ‫עס איז אסאך אסאך מער ווי דאס‪ .‬די אמת'ע שכר פון א‬ ‫חודש כסלו‪ ,‬און דער ראש חודש כסלו טאקע וואס‬ ‫התורה איז מען זוכה צו דעם אור הגנוז‬ ‫מצוה איז פשוט די קרבת ה' וואס איז דא דורך יעדע מצוה‬ ‫דאס איז כולל דער גאנצער חודש‪ ,‬די סגולה פון דעם‬ ‫לויט ווי מען רעדט אז דער ענין פון כסלו איז דער‬ ‫וואס מען טוט‪ ,‬איינמאל מען גייט אוועק פונעם עולם הגשמי‪,‬‬ ‫חודש איז אז אפילו חלילה ווען עס איז "כסלי מלאו נקלה"‪,‬‬ ‫"ה' יהיה בכסלך"‪ ,‬דער ענין פון מחשבה‪ .‬די מחשבה‬ ‫פון די מסכים המבדילים‪ ,‬און מען שפירט דעם גרויסן תענוג‬ ‫מען איז נעבעך זייער אין א שוואכע מצב‪ ,‬קען מען זיך‬ ‫דאס איז אן אור הגנוז‪ ,‬א באהאלטענע זאך‪ ,‬א זאך‬ ‫פונעם קרבת ה' וואס איז דא דורך א מצוה‪ ,‬דאס אליינס איז‬ ‫מדבק זיין די מחשבה אינעם אויבערשטן‪ ,‬עס זאל זיין "ה'‬ ‫וואס קיינער ווייסט נישט נאר דער אויבערשטער‬ ‫די שכר‪ ,‬דאס איז די גרעסטע שכר‪.‬‬ ‫יהיה בכסלך"‪ ,‬דורך דביקות בתורה‪ ,‬דורך קבלת עול תורה‪,‬‬ ‫אליינס‪ ,‬אז א איד לייגט כוחות אויף די קדושת המחשבה‪,‬‬ ‫אז די באהאלטענע חלק פון אים זאל לייכטן‪ ,‬ער געבט אכט‬ ‫דורך יפנה עצמו ומחשבתו לדברי תורה‪ ,‬און דורך דעם איז‬ ‫דורך יגיעת התורה איז מען זוכה צו דעם‬ ‫אויף קדושת המחשבה‪ .‬וואס איז די עצה צו דעם‪ ,‬טאקע‬ ‫מען זוכה צו דעם אור הגנוז וואס איז דא אין יעדן איד‪.‬‬ ‫דורך יגיעת התורה‪ ,‬ער איז זיך מייגע‪ ,‬ער איז זיך מדבק‬ ‫שטערקסטן סארט דביקות בה' וואס דאס‬ ‫זיין מחשבה אין די תורה הקדושה‪ ,‬דעמאלטס איז מען‬ ‫איז די גרעסטע תענוג בעולם‬ ‫דורך עסק התורה קען מען ארוסגראבן די‬ ‫זוכה עס זאל נתגלה ווערן דער אור הגנוז בתורה‪ ,‬האבן א‬ ‫און דורך עסק התורה איז פי כמה מער‪ ,‬ווייל דאס‬ ‫קוועלער וואס קוועלט אין יעדן איד פון‬ ‫לעכטיגקייט א מעין וואס עס וועט זיין לעולם הבא‪ ,‬האבן אן‬ ‫איז די שטערקסטע דביקות בה'‪ ,‬נאך אסאך מער ווי‬ ‫כוחות הקדושה‬ ‫הרגש אין דעם קרבת ה'‪ ,‬וואס דאס איז דער שטערקסטער‬ ‫דורך א מצוה ווי עס שטייט אין ספרים הקדושים‪,‬‬ ‫עס איז כדי יעדער זאל קוקן אין אוהב ישראל אין‬ ‫כח מבטל צו זיין אלע כוחות היצר ווי עס שטייט‪.‬‬ ‫און דורך יגיעת התורה‪ ,‬מוטשען די מחשבה זיך מדבק‬ ‫די וואכעדיגע סדרה‪ ,‬ער רעדט פון די בארות וואס די‬ ‫זיין מיט'ן אויבערשטן‪ ,‬איז דאך דביקות נאך אסאך א‬ ‫אבות הקדושים האבן חופר געווען‪ ,‬אינעם ערשטן‬ ‫שטערקערע‪ ,‬ממילא איז דאס נאך אסאך א שטערקערע‬ ‫אז מען שפירט א תענוג אין קדושה דארף‬ ‫תענוג‪ ,‬נאר ווילאנג מען איז דא שפירט מען דאס נישט‪.‬‬ ‫שטיקל רעדט ער דארטן בתוך הדברים פון דעם‪,‬‬ ‫מען נישט האבן די תענוגי היצר‬ ‫זאגט ער אז אין יעדן איד איז דא א באר‪ ,‬א קוואל‬ ‫אבער דער ענין פון אור הגנוז בתורה איז אז עס איז‬ ‫מען האט שוין אסאך מאל נאכגעזאגט‪ ,‬א‬ ‫וואס קוועלט ‪ -‬זאגט ער מורא'דיגע לשונות ‪ -‬חכמה‬ ‫באהאלטן‪ ,‬מען קען זוכה זיין מעין‪ ,‬צו אביסל פון דעם‬ ‫מורא'דיגע לשון פונעם באר מים חיים וואס מען דארף‬ ‫מיט בינה‪ ,‬מיט געוואלדיגע כוחות הקדושה וואס איז‬ ‫אור קען מען זוכה זיין צו שפירן‪.‬‬ ‫כסדר געדענקען‪ ,‬וואס עס איז א מורא'דיגע אמת‪ .‬ער‬ ‫דא אין יעדן איד וואס עס קוועלט אין אים‪ .‬אבער מען‬ ‫זאגט אזוי‪ ,‬אז די אמת'ע ענין פון תענוג איז דא אין קדושה‪,‬‬ ‫דער פנים יפות זאגט אזוי‪" ,‬עין לא ראתה אלקים זולתך‬ ‫דארף עס חופר זיין‪ ,‬מען דארף עס ארויסגראבן‪ .‬און‬ ‫אלע תענוגים וואס איז דא‪ ,‬אין עולם הזה‪ ,‬אין די כוחות‬ ‫יעשה למחכה לו" (ישעיה סד‪ ,‬ג)‪ ,‬א איד וואס ער מאכט די‬ ‫דאס האבן די אבות הקדושים געשטעלט א כח דאס‬ ‫היצר‪ ,‬אין תאוות היצר‪ ,‬דאס איז כטפה מן הים הגדול של‬ ‫ריכטיגע הכנה און ער פירט זיך בקדושה און ער איז זיך‬ ‫ארויסצוגראבן‪ ,‬אז יעדער איד זאל דאס קענען פון זיך‬ ‫תענוג וואס מען האט גענומען און געגעבן פאר די קליפה‪,‬‬ ‫מייגע בתורה איז ער זוכה צו שפירן א תענוג‪ ,‬דא שוין אויף‬ ‫ארויסנעמען‪.‬‬ ‫די אמת'ע ענין פון תענוג איז אין קדושה‪ .‬די תענוג וואס‬ ‫די וועלט מעין עולם הבא איז ער שוין זוכה צו שפירן וואס‬ ‫און וויאזוי גראבט מען דאס ארויס טאקע‪ ,‬דורך‬ ‫איז דא וואס אן ערליכער איד האט אין קרבת ה'‪ ,‬דאס‬ ‫א צווייטער קען נישט זען‪ ,‬זעט נישט וואס ער שפירט‪,‬‬ ‫עסק התורה‪ ,‬דורך יגיעת התורה‪ ,‬וואס דאס ברענגט‬ ‫קען מען נישט אראפגעבן‪ .‬עס איז א משל‪ ,‬אלע תאוות‬ ‫ווייל דאס איז א עולם הגשמי‪ ,‬איז נישטא קיין מקום‬ ‫ארויס דעם אור הגנוז וואס איז באהאלטן אין יעדן‬ ‫גשמיות איז אזויווי א טיפה פון א ים הגדול של תענוג‪.‬‬ ‫אויף דעם‪ .‬ער שפירט עפעס א תענוג וואס מען קען דאס‬ ‫איד‪ ,‬וואס בכח זה קען א איד אויספירן חובתו בעולמו‪.‬‬ ‫אז דער אויבערשטער העלפט מען איז זוכה צו שפירן אפילו‬ ‫נישט ארויסגעבן מיט קיין ווערטער‪ ,‬מען קען דאס נישט‬ ‫און דאס איז די סגולה פון דעם חודש‪ ,‬זאל דער‬ ‫נאר א מעין‪ ,‬א קליינעם חלק פונעם תענוג וואס איז דא‬ ‫מסביר זיין‪ ,‬דער צווייטער קען דאס נישט זען‪ .‬און ער‬ ‫אויבערשטער זאל העלפן מען זאל זוכה זיין צו דעם‪.‬‬ ‫רוחניות‪ ,‬איז ממילא דער שטערקסטער כח אז אלע תאוות‬ ‫זאגט אז דאס איז "נחלה בלי מצרים"‪ ,‬זאגט ער אז עס‬ ‫לשמוע השיעור‪:‬‬ ‫נערך ע"י‪:‬‬ ‫קול דברי תורה ויראה‬ ‫מערכת ובחרת בחיים‬ ‫‪605-313-1735 #1‬‬ ‫‪845-445-8579‬‬ ‫פרשת תולדות תשפ"ז לפ"ק ‪ /‬שיעור עבודה וחסידות‬ ‫ד‬