איבערבליק - אידיש · Iberblick - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

נדבני הגליון
פרשת תולדות תשפ"ז | ד' כסלו | שנה י' | גליון #197
זכות הפצה נתנדב ע"י
מו"ה אהרן יוסף
בריעף הי"ו
לרגל הולדת בתו
מו"ה אברהם אבא
בערקאוויטש הי"ו
לרגל הולדת בנו
מערכת איבערבליק:
845.600.4047
deriberblick@gmail.com
טעגליכער
איבערבליק אויף נייע ארגאניזאציע "לפליטה"
דער מצב אין ארה"ק
עטאבלירט צו פארשפרייטן
מיטוואך חיי שרה די רציחות פון פאליציי ביי
צוויי בחורים זענען געפארן מיט א
הפגנות ,און די קעגנערשאפט
פונעם אלטוועלטליכן
טעקסי און עס איז געווען א שטיקל
קאנפליקט מיט'ן אראבישן דרייווער .די
פאליציי איז אריינגעמישט געווארן ,זיי
גענומען אין סטאנציע ,אבער זיי באלד אידנטום אקעגן דעם מדינה
געלאזט גיין .צו זייער שאק האבן זיי געזען
אז אינדרויסן ווארט זיי אפ די מיליטערישע הציונות און די גזירת הגיוס
פאליציי .ליידער האבן זיי שוין נישט
געקענט רופן 'צבע שחור -החוטפים 'לפליטה' זיצט מיט א ריזן מארקעטינג פירמע וואס
הגיעו' ,און מען האט איינעם פון זיי אפערירט סוקסעספול אין די אלגעמיינע מידיא ,און וועט
אפגעפירט אין תפיסה נומ' ,10וואו זיי האבן בס"ד לופטערן דעם תורה-שטעלונג לפני העמים והשרים
באקומען טורמע טערמינען.
"דער פארכאפטער חתן" איז איניציאטיוו אוועקגעשטעלט פארלאפענעם זומער בבית נאוה
אויפגענומען געווארן ביותרת הכבוד קודש פון כ"ק אדמו"ר מסאטמאר שליט"א ,און ווערט באגלייט
בבתי גדולי ישראל שליט"א ,וואו מען דורך רבנים מובהקים שליט"א אז די מאטריאל זאל זיין מיט'ן
ריכטיגן תועלת כמבואר בספה"ק ויואל משה
האט אים מקבל געווען בכבוד הראוי און
אנגעוואונטשן לרגל זיין אויפשטעלן א בית ערשטע גרויסע געלט-פלוס ערמעגליכט אנצוהייבן מיט די ערשטע פעולות אין
די סאמע נאנטע טעג .א גרעסערע געלט-קאמפיין איז ערווארטעט איינמאל די
נאמן בישראל .מטעם "כלא "1000האט מעסעדזשעס און אדווערטייזמענטס וועלן אנהייבן גיין אויף א רעגלמעסיגן אופן
מען אים געגעבן א הערליכע סומע געלט
לעוז ולתפארת.
השקט לא יוכלו
4פרישע בחורים ארעסטירט
לכאורה דארף דאס מיליטער מורא'דיג
וויכטיג חרדישע סאלדאטן ,נישט אזוי?
אין מיליטערישע טורמע
ממש א מאנגל אין זעלנער ...אבער וואס
טוען די א.ג .חשמונאים/מתיוונים ,די
חרד"קים אין מיליטער?
אין די טעג ווערט מפורסם בילדער וואו איין בחור ארעסטירט פון זיין שטוב אין חיפה ,און 3בחורים
די סאלדאטן טוען -נישט מער און נישט אינמיטן וועג דורך די ציווילע פאליציי .כולנו למערכה ולה' הישועה!
ווייניגער " -גאר וויכטיגע" פלאנץ-ארבעט:
האט מגין געווען. און מען קוקט ארויס אויף הצלחה .ועד מען פלאנצט ביימער אין די גאסן ביי
אזוי אויך דארף מען ארויסברענגען אסירי -ציון תשאלי לשלום אסיריך! געוויסע גרעניץ-פונקטן פון די מדינה .מען
דעם וואונדערבארן חלק היושב על הכלים ששים גבורים! דער קול מחאה קומט קען נישט נעמען דערפאר אפאר אראבער,
כחלק היוצא למלחמה – די אידן אין חו"ל ווייטער פאר מדי שבוע בשבוע ביי די באן מען דארף נעמען געשולטע זעלנער צו
וואס זענען ב"ה כסדר מנדב נייע בגדים, אין בר אילן ,וואו מען גייט ארויס מוחה אנבויען ביימער!
היטן און רעקלעך .ביז נישט לאנג צוריק זיין אלס מחאה שלא יאמרו מדשתקי .די יא ,דאס טוען די חרד"ק'ישע סאלדאטן:
האט מען געדארפט ספאנסערן נאכ'ן וואך האט מען מיטגעברענגט 'מאטראצן' פלאנצן ביימער! מען דארף זיי נישט פאר
ווערן באשפריצט מיט בוא"ש ,אצינד קען צו שלאפן אויף דער ערד לאות מחאה ,צו עראפלאנען ,פאר טאנקען ,פאר באמבעס,
מען האבן די זכי' צו מנדב זיין נאכדעם ווייזן אז דער באדן באלאנגט פאר די תושבי ניטאמאל פאר גרעניץ-פאטראל .און באמת
וואס די פאליציי צורייסן די רעקלעך ,הויזן השכונה און עס איז נישט קיין שטח הפקר. דארף מען זיי נישט פאר די ביימער אויך
און ציצית ,אדער ווען עס ווערט ממש נישט; מען דארף זיי ליידער ליידער נאר
אפגעברענט דורך די שאק-באמבעס .מען פאר איין ציל ,ה"י ,צו שמד'ן! און אויב האט
הערט כסדר אויף 'קול זעקה' די פרטים זיך מען שוין געענדיגט כאפן פיקטשערס ווי
צו פארבינדן מיט די מוסרי נפש .אשרי להם מען האט אן א טלית מיט תפילין ,מיט א
ואשרי חלקם פון אחב"י תושבי חוץ לארץ. גארטל און א תהלים ,וועט מען גיין פלאנצן.
ער"ש פר' חיי שרה זענען באפרייט
געווארן אייניגע אסירים פון תפיסה נומ' .10 דאנערשטאג חיי שרה
"אחים אנחנו" האט זיי אפגעווארט ברוב אין ליכט פונעם נעכטיגן ארעסט,
פאר והדר ,מיט תעודת הוקרה ,מתנות, איז מען ארויס אויף א מחאה איבער די
שירים וריקודים ,כדי זיי צו געבן חיזוק צו גאסן פון ירושלים ,פון ביהמ"ד סאטמאר
שטיין פעסט און נישט אריינפאלן בצבא אהל רחל צו שאסיי נומ' ,1וואו מען האט
השמד. אויסגעשריגן דעם וויי-געשריי פון יהדות
אזוי אויך האט מען אונטערגענומען החרדית אנטקעגן די ארעסטן פון די
א נייע פראיעקט אין "אחים אנחנו" ,אז חשוב'ע בחורים פאר לענגערע צייטן .כולנו
היות ווען מען באפרייט די בחורים ,גייען למערכה על כל בחור ובחור.
געווענליך ארויס נאך בחורים וואס זענען א דרינגענדע אסיפה איז פאררופן
נישט אויף די ליסטע פון "קרן ויואל משה", אויף שב"ק פר' חיי שרה ווערט געווארן אין "כולל דרך החיים -קרית יואל"
ווייל זיי האבן זיך נישט איינגעמאלדן צו די צושפרייט די וועכנטליכע רשימה פון "קרן אין די זאלן פון נזר אהרן דורך דעם "ועד
אפיסעס ,אבער מיט א ביסל הילף און ידיעה ויואל משה" מיט 28בחורים וואס זיצן אין הפעולה בארצות הברית" ,וואו עס זענען
קען מען זיי ראטעווען .מען באגעגנט זיך מיט תפיסה נומ' 10צוליב דעם גזירת הגיוס! געהערט געווארן פייערדיגע דרשות איבער
זיי ,מען טוישט אויס אינפארמאציע ,מען גיט רבותי! זיי זענען טאקע נישט קיין דעם פארערגערטן מצב אין ארה"ק ביי די
זיי די "הצלה" נומערן ,און בס"ד האפט מען חתנים ,אבער זיי זענען 28אידישע קינדער. לעצטע פאר פראטעסטן באכזריות נוראה.
אז זיי זאלן זיך נישט לאזן איינרעדן צו גיין אידן ,געוואלד!!! מען האט גערעדט איבער דעם חובת השעה
אין מיליטער. וואס צו טון עפ"י דעת קדשו פון רביה"ק
זונטאג תולדות זי"ע אויפצורודערן די אמעריקאנער
עס ווערט באריכטעט איבער פאליציי גאסן במחאה ובזעקה ,להרעיש תבל
ברוטאליטעט פארלאפענעם דאנערשטאג ומלואה ,כדי צו מונע זיין ווייטערדיגע
ביי די מחאות אין רחוב שבטי ישראל .די שפיכות דמים .עס זענען אויסגעשמועסט
בלוט-דורשטיגע חיות" ,על חרבך תחיה", געווארן די ווייטערדיגע שריט וואס ווערן
זענען נישט זאט 3 .אינגעלייט בעלי מסירות אונטערגענומען אין די טעג .אנן מהכא
נפש האבן געכאפט שרעקליכע קלעפ ואתון מהתם.
נעבן דעם אויג ווען אן אכזריות'דיגער דער בארימטער "ועד אסירי ציון" האלט
פאליציאנט האט דירעקט געזוכט צו אינמיטן א לאנג-פארצויגענעם קאמף שוין
שעדיגן די אויגן רח"ל ,און בדרך נס איז נישט פיר און א האלב יאר ביי די מערכה אין בר
געשען עפעס צו ערנסט .ס'איז געווען 2 אילן ,וואו עס ווערט ליידער געבויט די
ארעסטירטע וועלכע זענען ארויסגעלאזט באן אקעגן דעם רצון פון אלע חרדישע
געווארן אין די פארטאגס שעה'ן .אזוי אויך שכנים .די שטאטראט האט ארויפגעלייגט
האט מען ארעסטירט א יונג בחור'ל דורך פריוואטע ריזיגע געלט-קנסות פון אזוי
אים שלעפן מיט רציחה און רשעות אויף סאך ווי 300,000שקל קנס פאר איבער 28
מאנטאג תולדות דער ערד ,און אים געהאלטן פארשפארט א יונגעלייט ,און זיי ווילן אז יעדער זאל צאלן
אן אומשטייגערליכע סצענע אין גאנצע נאכט ביז אינדערפרי. דעם סכום ,און דער ועד לייגט ב"ה אראפ א
תפיסה נומ' ,10ווען 9בחורי חב"ד זענען וכאן המקום להודות לה' אלקינו ,אויף געניטע ארבעט צו ריינוואשן די מוסרי נפש
פון זיך אליינס געקומען זיך ארעסטירן נאך דעם וואס פארלאפענע וואך ביים "הפגנת פון די זינלאזע קלאגעס.
א הוראה פון זייער משפיע ,אז לויט זייער הדמים" זענען אלע מוחים ב"ה גאר גוט אין די טעג האט מען גע'משפט 2
יעצטיגן מצב איז דאס דער בעסטער וועג, באהאנדלט געווארן ,און בס"ד האט מען יונגעלייט ,איינעם פאר 22,500שקל און
זיך ארעסטירן אין תפיסה און באקומען אן געזען ממש ניסים אז עפעס מער שרעקליך א צווייטן פאר 7,500שקל .דער ועד אסירי
אורטייל ,און אפזיצן די באשטימטע טעג. האט נישט פאסירט ,און די מסירת נפש ציון גרייט זיך בס"ד צו אפיעלן דעם פסק,
דינסטאג תולדות
א מאסיווע ארבעט ווערט אין די
טעג אריינגעלייגט דורך "אחים אנחנו" צוויי לעצטיגע געשיכטעס
אהערצושטעלן א פראפעסיאנאלן ביכל אין
די ענגלישע שפראך קעגן "קדקוד-מעלות
אינערהאלב דעם מיליטער:
צור ,צו פארשפרייטן אין די פילע שטעט ער זיך געזעצט שבעה מיט פחדים און א שאקירנדער עפיזאד האט זיך
אין אר"י וואו עס וואוינען ענגליש-רעדנע אנגסט ,מיט א צוריסן הארץ. אפגעשפילט מיט א בחור וועמענס
חרדי'שע אידן ,כדי זיי צו ווארענען איבער למעשה איז "קרן ויואל משה -הצלה מאמע איז געווען אין א קריטישן געזונט-
מגיוס" אריין אינעם בילד ,און ברוב סייעתא צושטאנד .ער האט איר געוואלט קענען
דעם געפאר פון די שעדליכע שמד-ערטער. דשמיא האט מען במשך די שבעה באוויזן באדינען מיט א רואיגקייט אן דעם פחד
ב”ה אז מען ברייטערט אויס דעם רינג פון צו פארשאפן נייע פאפירן .אין די טעג זיצט פון ווערן ארעסטירט ,איז אים בייגעפאלן
ראטעווען נשמות ישראל – ספרד ,חב"ד ,און מען אויף זיין קעיס ,און בעז"ה וועט ער זיך צו גיין לאזן פרייוויליג ארעסטירן
אצינד אויך אין די ענגלישע רעדנדע קרייזן. נישט דארפן צוריקגיין אין תפיסה. מיינענדיג און האפענדיג אז מען וועט אים
געבן 20טעג תפיסה און פטור אן עסק.
יעדע אידישע נשמה איז הייליג און טייער, למעשה האבן די רשעים זיך
נאך א געשיכטע וואס ווייזט אביסל
און דאס יהדות החרדית ,וואס האט אמת'ע דעם פרצוף פון דעם מיליטער :אין אר"י צוגעכאפט צום קרבן און אים געגעבן
אהבת ישראל ,קוקט נישט אויף דעם לבוש, זוכט מען שוין 4יאר א בחור מיט'ן נאמען 4חדשים תפיסה מיט גרויס רשעות.
אויסקוק ,אא"וו ,און מען איז פאראייניגט "משה קליינערמאן" ,וואס איז מיסטעריעז אינדערצווישן האט זיך דער מצב ביי זיין
פארשוואונדן געווארן .דאס גאנצע לאנד מאמע פארערגערט ,און דער שפיטאל
צו ראטעווען כל אשר בשם ישראל יכונה, האט געמאלדן אז עס רעדט זיך פון
בסייעתא דשמיא. איז שוין עטליכע מאל געפארן אויף רעדער,
געציילטע וואכן .מען האט זיך געוואנדן צו
און ממש אלע ווייסן פון דעם נאמען .אלע,
היינט ביום ג' לסדר "והידים ידי עשו", אפילו ...דאס "הויכגעשעצטע" מיליטער...
די תפיסה-באאמטע מיט די דאקומענטן
האבן 13א.ג .חרדישע אידן ליידער פונעם שפיטאל און זיך געבעטן צו מאכן אן
פארגאנגענע וואך האט מען מטעם
אויסנאם און ארויסלאזן דעם בחור ,אבער...
ליידער אויפגעהויבן די הענט צו שווערן די מיליטער אנגעקלאפט אין טיר פון אן ערפאלג.
געטריישאפט אינעם כנסת המינים. משפחת קליינערמאן און געבעטן פאר נאך עטליכע וואכן האט מען נאכאמאל
די 7מאנדאטן פון יהדות התורה און די "מוישי" ,ווייל ...ער איז אן עריק! די משפחה פרובירט זיך בעטנדיג ברחמים מרובים ,אז
האט געענטפערט בלויז פיר ווערטער: די מאמע וויל זיך פשוט געזעגענען פון
6מאנדאטן פון ש"ס ,וואס רביה"ק זי"ע "מיר זוכן אים אויך"...
שרייבט (ספה"ק ויוא"מ מאמר א' סי' ק"ד) איר באליבטן זון .די נידריגע באאמטע
איר פארשטייט? א חתן בימי השבע פון תפיסה האבן שוין געוואלט נאכגעבן,
וועגן די שבועה" :והשבועה שנשבע להם ברכות ווייסן זיי גוט וואו אים צו טרעפן; אבער דער הויפט באאמטער האט מיט
ולחוקותיהם היא הודאה בכולה ,לא מודה ארייננארן בחורים מיט כלומר'שטע א קאלטבלוטיגקייט זיך נישט וויסנדיג
במקצת אלא כופר הכל בכל התורה כולה", ּפאסט ,צו דעם טויגן זיי גוט; אבער צו ָ געמאכט.
וויסן פון א ביטערע פרשה וואס א משפחה ממש לעצטנס האט ליידער דאס
עכ"ל .אין סי' ק"מ שרייבט דער רבי" :נתבאר מאכט מיט און יעדער ווייסט דערפון ערגסטע פאסירט ,און די מאמע איז אוועק
להלכה שכל הנכנס להיות חבר הכנסת עובר – פלוצלינג ווייסן זיי גארנישט .לפנים פון דער וועלט אן זען איר טייערן זון .דאס
על הרבה איסורים נוראים שכל אחד ואחד האבן זיי ארויסגעשטעלט אן אפיציעלע האט שוין יא געבראכן די רשעים ,און אויף
מהם היא ביהרג ואל יעבור ,על הכניסה, אנטשולדיגונג ,אבער זיי קענען זיך האלטן די 'שבעה' האט מען באפרייט דעם בחור
ועל השבועה ,ועל השתתפות ,ועל הע"ז, דערמיט. – אבער נאר אויף קארגע 7טעג .אזוי האט
ועל המינות ,ועל כל המסתעף .וגם מבלעדי
האיסורים הנ"ל ,גם על עיקר המלוכה לפני
הזמן" ,עכ"ל .ליידער קומט דאס אלעס דורך מענער און סיי פרויען אפיצירן און פאליציי. (עס מאכט זיך פון צייט צו צייט אז אזא
די כוחות המשלחים ,די הולכי לבחירות ב”ה אז זיי גייען אדורך די צייט אין בידוד ,און שריט ווערט געטאן מחמת כמה סיבות,
בסמיות עינים .ב"ה אז אצינד האט מען אין די קומענדיגע טעג וועט מען זען וואס אבער פארשטייט זיך אז דאס פאדערט
געהאט א חלק אין ראטעווען אזוי פיל עס וועט ווערן מיט די גרופע .האפנטליך ריכטיגע יעוץ והדרכה פון פאראויס).
אידן נישט אנטיילצונעמען אין די בחירות וועט זיי עס געלונגען און זיי וועלן פטור ווען זיי זענען אנגעקומען ,האבן די
הטמאות לכנסת המינים! ווערן פון דינען אין מיליטער בס"ד. באאמטע זיי נישט געוואלט סתם אזוי
אסיפה דחופה פארגעקומען בבית נאוה אין מירון ,ביים ציון התנא אלקי רשב"י, ארעסטירן – עס האט זיי פשוט נישט
פון הגה"צ אבד"ק סאטמאר ירושלים-ק"י האט מען אנטפאנגען בקולות ומחאות א געפאסט .זיי האבן זיך ממש געבעטן ביי די
שליט"א ,אין די אנוועזנהייט פון חשוב'ע גרופע חרדקי"ם פון די חשמונאים/מתיוונים בחורים צי זיי האבן נישט קיין מעדיצינישן
רבני העיר קרית יואל און די פירנדע אפטיילונג ,וואס זענען אנגעקומען צום פטור ,אבער די בחורים האבן געענטפערט:
ציון מיט זייערע גרינע קליידער .יראי ה' "ניין און ניין! איר קענט אונז נעמען ,אלע 9
עסקנים פון "קרן ויואל משה" ,לקראת
וחושבי שמו האבן נישט געקענט שטיין בחורים ,און ארעסטירן".
דעם געפלאנטן "שבת הצלה" לטובת קרן גלייכגילטיג ,און מען האט די חרדקי"ם נאך חיזוק והדרכה פון זייערע עלטערן
ויואל משה ,וואו תושבי קרית יואל וועלן פארשריגן כדת של תורה .די פאליציי האט און משפיעים ,זענען זיי אריין אין בידוד
ווערן איינגעשפאנט לטובת די פעולות אפילו ארעסטירט 2פון די מוחים ,אבער דוקא ,ווייל די אלגעמיינע אפטיילונג איז
ההצלה מיט ריזיגע סכומים .פאלגט נאך נאך געציילטע שעה'ן זענען זיי באפרייט ליידער אויסגעשטעלט דירעקט אויף אן
ווייטערדיגע פרטים אינעם פייערדיגן געווארן. אומפאסיגן אופן פאר חרדישע אידן ,ווען
קאמף. מטעם די פארוואלטערשאפט איז דא סיי
מעמבערס ,סיי אין אר"י און סיי אין חו"ל,
וואו יעדער נדבן ווערט א ספאנסער פאר
דער "כלא "1000פראיעקט איז שוין
ב"ה ברייט באקאנט ,עס קומט אויס מעכטיגע קאמפיין "ולאחיו
א בחור פון די ווייטערע קרייזן וואס
קענען זיך נישט ערלויבן דאס געלט.
אין אמעריקאנער געלט $10א חודש.
אין אנהויב איז געווען צוויי אופנים זיך יאמר חזק" דורך "כלא"1000
און כאטש עס איז א מינימאלע סכום
פון $10לחודש ,דאך מיט אזא ריזן ציבור
איינצושרייבן :איין וועג אז מען געבט
נאר די געלט פאר ווער עס איז אויך א אנצושליסן נייע מעמבערס,
כ"י וואס וואקסט מדי יום ביומו ,רעדט
זיך עס פון א גאר שיינע סומע .דאס
מעמבער ,אדער איז געווען אן אפציע צו
געבן די 30שקל לחודש פאר סיי וועלכן מיט'ן ציל צו שאפן ספאנסערס
געלט ווערט געגעבן בלויז אויב מען האט
'ארעסטירט' דעם בחור ,נישט אויב מען
איז פרייוויליג געפארן אין לופטפעלד
ארעסטירטן ,אפילו ער איז נישט געווען
קיין מעמבער.
למעשה האבן איבער 5,000גענומען
פאר די שוואכערע קרייזן
וכדו'. די צווייטע אפציע .זעענדיג אז דער
זיך איינצושרייבן און ווערן א חלק ציבור איז אזוי שטארק קאמפסגרייט, די צאל אנגעשלאסענע האלט ביי10,000
פונעם נייעם לגיון של מלך ,רופט קול האט מען דאס אצינד אויסגעברייטערט מעמבערס ,און דער סכום האלט אין איין
זעקה ,605.313.6884 :דרוקט ,8און און מען איז ארויס אין א קאמפיין ארויפגיין בסייעתא דשמיא
דערנאך 4פונעם מעין מעניו. צו רעגיסטרירן פרישע טויזנטער
וואס איז די גזירת הגיוס?
זעקסטע פארזעצונג
גיוס-מיסיאנערן .מען האט דאס פארשפרייט יעצט ,תשע"ג ,אז ביז תשע"ז גייען זיין פונקט אין קורצן פון פריער :די מדינה באשטימט
איבערן גאנצן לאנד ,און דאס ביכל האט 5,200נושרים? אזוי סאך נושרים זענען דא? א צאל פון 5,200חרדישע סאלדאטן פון תשע"ג
ממש אפגעהילכט פון איין עק לאנד צום פארוואס טוט מען נישט עפעס צו דעם ביז תשע"ז ,און רופן דאס אן מיטן אפיציעלן
נאמען "תקופת הסתגלות" – זיך צוגעוואוינען
צווייטן .דער גיוס פלאן איז דאך געווען נושרים פראבלעם? אפשר רעדט מען מיט
צום ביטערן פאקט אז עס עקזיסטירט אזא זאך
עטוואס באהאלטן ,ובעיקר זייערע נעמען ישיבת אור שמח? ווי חרדישע סאלדאטן.
און געמיינע פרצופים האט דאך געדארפט אבער יעדער פארשטייט :אין כאן לא אצינד ליינט ווייטער:
בלייבן אין געהיימניס כדי זיי זאלן קענען טון נחל חרדי ,ולא נושרים ,ולא אפגעפארענע, איינע פון די הויפט זאכן אינעם 'גיוס
זייער ארבעט אומגעשטערט ,און דא האט ולא הצלת עולם התורה ,אבל יש כאן כסף פלאן' איז געווען די "גייסים" – דאס מיינט
מען צעווארפן א גרויסן חלק פונעם גאנצן וכבוד; און א כפרה די פאר ספרדים פאר מענטשן וואס זייער אויפגאבע איז צו מגייס
פאזל פונעם גיוס פלאן. זייער געלט. זיין בחורים .וויאזוי? ביז דעמאלט איז נישט
די אינסטאנצן זענען ממש ווילד געווארן, און די נושרים פראגע איז ליידער געלעזט געווען אזא באגריף אז א חרדישער בחור זאל
עס איז געווארן א שטיקל פראבלעם צו ווערן געווארן דורך די גייסים .מען האט מיט די גיין אין מיליטער; אפילו אויב ער האט נישט
א גייס .מען האט אנגעהויבן מאכן הפגנות אייגענע צען פינגער פראדוצירט נושרים נאך געלערנט ,האט ער דאך געהאט א מעמד בן
ביי די הייזער פון די גייסים .גענוי ווי מתתיהו נושרים .און ווער עס איז נאכנישט געווען ישיבה.
כהן גדול האט אויסגעשריגן "מי לה' אלי", קיין אפגעפארענער ,האט דער ועד הישיבות און ליידער ,ליידער האבן אסאך שומרי
האט מען אנגעהויבן צוביסלעך אפצוהאלטן זיכער געמאכט אז ער ווערט א נושר; מען תורה ומצוות ,צווישן זיי חסיד'ישע יונגעלייט,
די גזירת השמד בסייעתא דשמיא. האט אים פשוט נישט געגעבן קיין מעמד בן זיך צוגעכאפט צום נייעם פרנסה געלעגנהייט.
די עסקנים וועלכע האבן געהאט א חלק ישיבה .איז וואס זאל דער בחור טון? נעמען די מדינה האט אפיציעל באצאלט א שיינעם
אין דעם ביכל "הציידים" ,זענען באקנס'ט א פטור אז ער איז פיזיש אדער גייסטיש סכום פון עטליכע טויזנט שקלים פאר יעדן
געווארן מיט אומגעהויערע קנסות פון ריזיגע נישט פעאיג צו דינען אין מיליטער ,ווי די בני "קאפ"! די גייסים זענען כסדר אויפגעקומען
סכומים פארן חטא פון לשון הרע (לאשען ישוב הישן? דער אלגעמיינער ציבור איז דאך מיט ראפינירטע וועגן וויאזוי צו טרעפן
הארע )...און הוצאת שם רע .אבער מען נישט צוגעוואוינט דערצו .בפרט ווען עס איז בחורים אן א ישיבה ,אדער אין א שוואכער
איז נישט געבליבן שטיין ביים ארויסגעבן דא א נייער פראטאקאל )1 :בני ישוב הישן: מסגרת ,אדער אזעלכע וואס זענען שוואך
ביכלעך; מען האט בסייעתא דשמיא באקומט פטור )2 .סתם אגודיסט/דגליסט: אין לערנען ,און זיי צוגערעדט מיט שיינעם
אנגעהויבן צו געבן הילף פאר די אלע מעמד בן ישיבה )3 .ספרדי ,נושר וכו' :גייט אז מען קען גיין אין מיליטער ,בלייבן א איד,
פארלוירענע בחורים. אין מיליטער! איז וואס זאל דער בחור טון? און נאך ווערן א שטיקל מענטש.
אזוי האט מען אויפגעשטעלט די און דערפאר זענען אסאך אסאך בחורים מיט דער צייט איז געווארן א גאנצע
ערשטע אפיסעס פון "מרכז הצלה" ,זיך צו ליידער אנגעקומען אין מיליטער ,נישט נעץ פון בערך 50גייסים וואס האבן ליידער
אפגעבן מיט יעדן בחור באזונדער און זען חלילה מרצונם הטוב ,נאר אדרבה ,שלא "דעליווערט סחורה" ,און די נומערן האבן
וויאזוי מען קען אים העלפן גאנץ געזעצליך
ברצונם ,בכפיה ובפיתוי ,ווי די תורה הק' זאגט אנגעהויבן שטייגן .און ווען מען האט
צו באקומען א פטור .באזונדער האט מען
אז אויף דעם מסית ומדיח גייט אן לא תכסה פארגעהאלטן "יהדות התורה" איבערן גיוס
געהאט א סאפיסטיקירטע סיסטעם פון
ולא תחמול עליו". געזעץ ,האבן זיי געענטפערט" :עס גייען
שטיין פארנט פונעם לשכת הגיוס ,אז סיי
עטליכע עסקנים האבן זיך בשעתו נאר אריין די 'נושרים – אפגעפארענע'! מען
ווער עס קומט זיך שטעלן ,זאל פארדעם
אריינגעלייגט אין דעם שרעקליכן נושא נוצט די אפגעפארענע בחורים אנצופילן די
באקומען אנווייזונגען וואס נישט צו טון,
פון די גייסים ,און מען האט צוביסלעך קוואטע פון ,5,200און מיט דעם ראטעוועט
אינאיינעם מיט אינפארמאציע וואו זיך צו
אנטדעקט די פריוואטע אידענטיטעט מען די גוטע".
ווענדן פאר הילף ,אפילו אויב ער איז נישט
פון די אלע נשמה-כאפערס .מען האט איז קודם כל ,אויב איז "נחל חרדי"
אויף דער "גליקליכער" ליסטע פון ועד
צוזאמגעשטעלט א קאלירפולע ביכל מיט'ן געמאכט פאר חרדי'שע בחורים ,פארוואס
הישיבות.
נאמען "הציידים" ,וואס האט אנטהאלטן דארף מען האבן נושרים? עס איז דאך א
(פארזעצונג קומט אי"ה -די פארזעצונג
ערשיינט פון צייט צו צייט) בילדער ,אדרעסן און טעל-נומערן פון די סתירה! צווייטנס ,וויאזוי ווייסט מען שוין
