איש חסד היה - אידיש · Ish Chesed Haya - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

איש חסד היה
א זאמלונג פון געוואלדיגע מעשי חסד
פונעם בארימטן נגיד
מוהר"ר שמואל יהודה דסקל ז"ל
───────◇───────
פאר הערות ,תגובות און צוצולייגן עובדות און מעשיות:
אימעילy.b.daskal@gmail.com :
צדקה פאר דער רפואה פון חולים
אויך טאשן געלט
דער הרה״ג ר׳ אליעזר מאיראוויטש ,מו״ץ אין קרית וויזשניץ ,האט דערציילט:
די צייט פונעם פלוג איז שוין נאנט געקומען .איינער פון די וויזשניצער חסידים האט געפירט זיין
קראנק קינד אויפן לופטפעלד ,פרובירנדיג אוועקצושטופן די באזארגטע מחשבות און זיך
קאנצענטרירן אויף די צוגרייטונגען צום פלוג.
אלעס האט פאסירט אזוי פלוצלינג .מען האט אנטדעקט די מחלה ,ל״ע ,דער פחד און די זארגן האבן
אים ארומגענומען ,און מיט איין מאל זענען אויף אים ארויפגעפאלן געוואלדיגע הוצאות .זיין
פרנסה איז שוין אזוי אויך געווען בדוחק ,און ער האט זיך קוים געקענט האלטן אונטער דער
שווערער לאסט...
דעמאלט איז ר׳ שמואל געקומען צו אים אהיים און אים געגעבן דאס גאנצע געלט פאר אלע הוצאות,
מיט א פריינדלעך פנים און מיט גרויס רחמנות.
עס איז שווער צו באשרייבן וואס פאר א גרויסע דערלייכטערונג דער ארעמער טאטע האט געשפירט.
יעצט וועט ער זיך קענען אינגאנצן אפגעבן מיט זיין זון ,אן זיך דארפן זארגן וועגן די געלט־ענינים.
בשעת ער איז געגאנגען אויפן לופטפעלד ,האט ער פלוצלינג דערזען א באקאנטע געשטאלט .עס איז
געווען ר׳ שמואל דסקל! זיין ליכטיגער פנים האט אויסגעשטראלט ווארעמקייט און חיזוק.
״וואס טוט ער דא?!״ האט זיך דער מענטש געוואונדערט.
ווי גרויס איז אבער געווען זיין איבערראשונג ,ווען ר׳ שמואל האט אים איבערגעגעבן אן ענוועלאפ
מיט עטליכע טויזנט דאלאר ,און זיך אנטשולדיגט:
״איך האב פארגעסן דיר אויך צו געבן טאשן געלט .דו וועסט דאך דארפן צאלן פאר אן אכסניה ,און
פאר אנדערע זאכן וואס א מענטש דארף האבן ווען ער געפינט זיך נישט אינדערהיים...״
וואס האט זיך באהאלטן הינטער דעם משלוח מנות
יעדעס יאר ,פורים ,האבן מיר באמערקט צווישן די מענטשן וואס זענען געקומען צו אבא אהיים ,א
טאטע מיט זיין זון .זיי האבן איבערגעגעבן א משלוח מנות ,געוואונטשן און באקומען ברכות ,און
זענען ווייטער געגאנגען.
מיר האבן זיך זייער געוואונדערט ווער זיי זענען .זיי זענען דאך נישט געווען קיין קרובים ,און אפילו
נישט קיין באקאנטע פון אונז.
איין טאג האבן מיר געהערט פון אונזער מוטער מורתנו ע״ה דעם סוד וואס האט זיך דערהינטער
באהאלטן.
פרק יב -צדקה פאר דער רפואה פון חולים
ווען מיר האבן געוואוינט אין דער נוה אחיעזר געגנט ,איז ביי איינע פון די משפחות אין אונזער געגנט
געבוירן געווארן א קינד ,למזל טוב.
אבער גלייך נאך דער געבורט האבן די עלטערן דערוויסט אז דאס קינד האט א מום אין הארץ .די
גרויסע שמחה האט זיך פארוואנדלט אין טרויער.
אין יענע צייטן איז אן אפענע הארץ־אפעראציע ביי אזא קליין קינד געווען א גאר קאמפליצירטע
זאך .אזעלכע אפעראציעס האט מען נאר דורכגעפירט אין אמעריקע ,און די הוצאות האבן
דערגרייכט דעם געוואלדיגן סכום פון הונדערט טויזנט דאלאר!
אבא האט אויף זיך גענומען אלע הוצאות :די פליגער־בילעטן ,די קאסטן פונעם שפיטאל און פון דער
אפעראציע.
בס״ד איז די אפעראציע געלונגען פיל בעסער ווי מען האט ערווארטעט.
״און אלס הכרת הטוב,״ האט אונזער מוטער פארענדיגט איר דערציילונג ,״קומען דער טאטע מיט
זיין זון יעדעס יאר אונז וואונטשן א פרייליכן פורים.״
דער הרב אריה האגער פון וויזשניץ האט דערציילט:
אין אונזער ישיבה איז א בחור קראנק געווארן מיט דער ביטערער מחלה ,און מען האט אים
געדארפט אריבערפליען קיין אויסלאנד.
די הוצאות זענען געווען זייער גרויס .ר׳ שמואל האט אלעס אליין באצאלט.
א געוואלדיגער סכום פאר אן אויגן־אפעראציע
דער הרה״ג רבי אהרן טויסיג האט דערציילט:
א געוואלדיגער תלמיד חכם ,פון די מקורבים פונעם גאון הגדול רבי חיים גריינימאן ,האט מיר
דערציילט ,אז ער האט געדארפט באצאלן צוועלף טויזנט לירות ,א געוואלדיגער סכום ,פאר אן
אפעראציע אויף זיין קראנק אויג.
״גיי צו ר׳ שמואל דסקל,״ האט אים דער גאון רבי חיים געראטן .״בעט אים אז ער זאל זיך משתתף
זיין אין די הוצאות.״
״איך האב פאר ר׳ שמואל אויסגעשמועסט די גאנצע מעשה,״ האט דער תלמיד חכם דערציילט ,״און
איך האב ערווארטעט אז ער וועט מיר געבן א שיינע השתתפות.
״צו מיין גרויסער איבערראשונג האט ר׳ שמואל מיר נישט געגעבן קיין געלט ,נאר ער האט קודם
געוואלט זיך דערוויסן די גענויע פרטים.
״ער האט זיך געוואנדן צום הרה״ג רבי אריה שכטר ,און אים געבעטן צו באשטעטיגן די פרטים פון
דער מעשה.
״ווען ר׳ שמואל האט זיך איבערצייגט אז אלעס איז אמת ,האט ער ארויסגענומען פון זיין טאש דעם
גאנצן סכום!״
ב
איש חסד היה
דער גאון רבי חיים גריינימאן איז געווען אויסער זיך פון וואונדער .ער האט זיך קיינמאל נישט
פארגעשטעלט אז ר׳ שמואל וועט געבן אזא געוואלדיגן סכום פאר א מענטש וועמען ער קען אפילו
נישט.
אן אפעראציע אומזיסט...
דער הרה״ח ר׳ יהושע כהן פון קרית וויזשניץ האט דערציילט:
ווען עס איז קלאר געווארן פאר א פריינד מיינעם אז זיין זון דארף דורכגיין א קאמפליצירטע
אפעראציע ,האט ער באשלאסן זיך צו ווענדן צו ר׳ שמואל.
ר׳ שמואל האט געהאט גוטע פארבינדונגען מיט פראפעסאר וואלפשטיין ,א בכירער כירורג אין
שפיטאל תל השומר .דעריבער האט מיין פריינד זיך געוואנדן צו ר׳ שמואל און אים געבעטן אז ער
זאל רעדן מיטן פראפעסאר.
און טאקע ,ר׳ שמואל האט זיי פארבונדן איינעם מיטן צווייטן ,אזוי ווי ער האט שוין געטון אסאך
מאל.
ברוך ה׳ ,די אפעראציע איז געלונגען פיל בעסער ווי מען האט ערווארטעט.
נאך דער אפעראציע האט דער טאטע געפרעגט ר׳ שמואל:
״וויפיל געלט דארף איך באצאלן פארן פראפעסאר?״
״גארנישט,״ האט ר׳ שמואל געענטפערט.
דער טאטע האט פון גרויס איבערראשונג אויפגעהויבן די ברעמען.
״ווי קען דאס זיין?!״
דער טאטע האט שוין פארשטאנען ...אבער ער האט זיך געפילט נישט באקוועם...
״פונדעסטוועגן ,איך וויל באצאלן!״ האט ער זיך געבעטן.
אבער ר׳ שמואל האט זיך נישט געלאזט איבעררעדן.
ג
